༡༠. མཱ་ར་ཏ་ཛྫ་ནཱི་ཡ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༥༠༦. ཨེ་ཝཾ མེ སུ་ཏནྟི མཱ་ར་ཏ་ཛྫ་ནཱི་ཡ་སུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ ཀོ་ཊྛ་མ་ནུ་པ་ཝི་ཊྛོཏི ཀུ་ཙྪིཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ཨ་ནྟཱ་ནཾ ཨ་ནྟོ ཨ་ནུ་པ་ཝི་ཊྛོ, པ་ཀྐཱ་ས་ཡ་ཊྛཱ་ནེ ནི་སི་ནྣོ. ག་རུ་ག་རོ ཝི་ཡཱཏི ག་རུ་ཀ་ག་རུ་ཀོ ཝི་ཡ ཐ་དྡྷོ པཱ་སཱ་ཎ་པུ་ཉྫ་ས་དི་སོ. མཱ་སཱ་ཙི་ཏཾ མ་ཉྙེཏི མཱ་ས་བྷ་ཏྟཾ བྷུ་ཏྟ་སྶ ཀུ་ཙྪི ཝི་ཡ མཱ་ས་པཱུ་རི་ཏ་པ་སི་བྦ་ཀོ ཝི་ཡ ཏི་ནྟ་མཱ་སོ ཝི་ཡ ཙཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཝི་ཧཱ་རཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱཏི ས་ཙེ ཨཱ་ཧཱ་ར་དོ་སེ་ན ཨེ་ས ག་རུ་བྷཱ་ཝོ, ཨ་བྦྷོ་ཀཱ་སེ ཙ་ངྐ་མི་ཏུཾ ན ས་པྤཱ་ཡ་ནྟི ཙ་ངྐ་མཱ ཨོ་རོ་ཧི་ཏྭཱ པ་ཎྞ་སཱ་ལཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ པ་ཀ་ཏི་པ་ཉྙ་ཏྟེ ཨཱ་ས་ནེ ནི་སཱི་དི. པ་ཙྩ་ཏྟཾ ཡོ་ནི་སོ མ་ན་སཱ་ཀཱ་སཱིཏི, ‘‘ཀིཾ ནུ ཁོ ཨེ་ཏ’’ནྟི ཨཱ་ཝ་ཛྫ་མཱ་ནོ ཨ་ཏྟ་ནོ་ཡེ་ཝ ཨུ་པཱ་ཡེ་ན མ་ན་སི ཨ་ཀཱ་སི. ས་ཙེ པ་ན ཐེ་རོ ཨ་ཏྟ་ནོ སཱི་ལཾ ཨཱ་ཝ་ཛྫེ་ཏྭཱ, ‘‘ཡཾ ཧི་ཡྻོ ཝཱ པ་རེ ཝཱ པ་ར་སུ་ཝེ ཝཱ པ་རི་བྷུ་ཏྟཾ ཨ་ཝི་པ་ཀྐ་མ་ཏྠི, ཨ་ཉྙོ ཝཱ ཀོ་ཙི ཝི་ས་བྷཱ་ག་དོ་སོ, ས་བྦཾ ཛཱི་ར་ཏུ ཕཱ་སུ་ཀཾ ཧོ་ཏཱུ’’ཏི ཧ་ཏྠེ་ན ཀུ་ཙྪིཾ པ་རཱ་མ་སི་སྶ, མཱ་རོ པཱ་པི་མཱ ཝི་ལཱི་ཡི་ཏྭཱ ཨ་ག་མི་སྶ. ཐེ་རོ པ་ན ཏ་ཐཱ ཨ་ཀ་ཏྭཱ ཡོ་ནི་སོ མ་ན་སི ཨ་ཀཱ་སི. མཱ ཏ་ཐཱ་ག་ཏཾ ཝི་ཧེ་སེ་སཱིཏི ཡ་ཐཱ ཧི པུ་ཏྟེ་སུ ཝི་ཧེ་སི་ཏེ་སུ མཱ་ཏཱ་པི་ཏ་རོ ཝི་ཧེ་སི་ཏཱ་ཝ ཧོ་ནྟི, ས་དྡྷི་ཝི་ཧཱ་རི་ཀ་ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀེ་སུ ཝི་ཧེ་སི་ཏེ་སུ ཨཱ་ཙ་རི་ཡུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡཱ ཝི་ཧེ་སི་ཏཱ་ཝ, ཛ་ན་པ་དེ ཝི་ཧེ་སི་ཏེ རཱ་ཛཱ ཝི་ཧེ་སི་ཏོ་ཝ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སཱ་ཝ་ཀེ ཝི་ཧེ་སི་ཏེ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཝི་ཧེ་སི་ཏོ་ཝ ཧོ་ཏི. ཏེ་ནཱ་ཧ – ‘‘མཱ ཏ་ཐཱ་ག་ཏཾ ཝི་ཧེ་སེ་སཱི’’ཏི.
པ་ཙྩ་གྒ་ལེ༹ ཨ་ཊྛཱ་སཱིཏི པ་ཏི་ཨ་གྒ་ལེ༹་ཝ ཨ་ཊྛཱ་སི. ཨ་གྒ་ལ༹ཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ཀ་ཝཱ་ཊཾ, མུ་ཁེ་ན ཨུ་གྒ་ནྟྭཱ པ་ཎྞ་སཱ་ལ་ཏོ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ བ་ཧི་པ་ཎྞ་སཱ་ལཱ་ཡ ཀ་ཝཱ་ཊཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཨ་ཊྛཱ་སཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
༥༠༧. བྷཱུ་ཏ་པུ་བྦཱ་ཧཾ པཱ་པི་མཱཏི ཀ་སྨཱ ཨི་དཾ དེ་ས་ནཾ ཨཱ་ར་བྷི? ཐེ་རོ ཀི་ར ཙི་ནྟེ་སི – ‘‘ཨཱ་ཀཱ་ས་ཊྛ་ཀ་དེ་ཝ་ཏཱ་ནཾ ཏཱ་ཝ མ་ནུ་སྶ་ག་ནྡྷོ ཡོ་ཛ་ན་ས་ཏེ ཋི་ཏཱ་ནཾ ཨཱ་བཱ་དྷཾ ཀ་རོ་ཏི. ཝུ་ཏྟ་ཉྷེ་ཏཾ – ‘ཡོ་ཛ་ན་ས་ཏཾ ཁོ རཱ་ཛ་ཉྙ མ་ནུ་སྶ་ག་ནྡྷོ དེ་ཝེ ཨུ་བྦཱ་དྷ་ཏཱི’ཏི (དཱི. ནི. ༢.༤༡༥). ཨ་ཡཾ པ་ན མཱ་རོ ནཱ་ག་རི་ཀོ པ་རི་ཙོ་ཀྑོ མ་ཧེ་ས་ཀྑོ ཨཱ་ནུ་བྷཱ་ཝ་ས་མྤ་ནྣོ དེ་ཝ་རཱ་ཛཱ ས་མཱ་ནོ མ་མ ཀུ་ཙྪི་ཡཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ཨ་ནྟཱ་ནཾ ཨ་ནྟོ པ་ཀྐཱ་ས་ཡོ་ཀཱ་སེ ནི་སི་ནྣོ ཨ་ཏི་ཝི་ཡ པ་དུ་ཊྛོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི. ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ནཱ་མ ཛེ་གུ་ཙྪཾ པ་ཊི་ཀཱུ་ལཾ ཨོ་ཀཱ་སཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ནི་སཱི་དི་ཏུཾ ས་ཀྐོ་ནྟ་སྶ ཀི་མ་ཉྙཾ ཨ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ཀིཾ ཨ་ཉྙཾ ལ་ཛྫི་སྶ་ཏི, ཏྭཾ མ་མ ཉཱ་ཏི་ཀོ་ཏི པ་ན ཝུ་ཏྟེ མུ་དུ་བྷཱ་ཝཾ ཨ་ནཱ་པ་ཛྫ་མཱ་ནོ ནཱ་མ ན་ཏྠི, ཧ་ནྡ་སྶ ཉཱ་ཏི་ཀོ་ཊིཾ པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ མུ་དུ་ཀེ་ནེ་ཝ ནཾ ཨུ་པཱ་ཡེ་ན ཝི་སྶ་ཛྫེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ ཨི་མཾ དེ་ས་ན་མཱ་ར་བྷི.
སོ མེ ཏྭཾ བྷཱ་གི་ནེ་ཡྻོ ཧོ་སཱིཏི སོ ཏྭཾ ཏ་སྨིཾ ཀཱ་ལེ མ་ཡ྄ཧཾ བྷཱ་གི་ནེ་ཡྻོ ཧོ་སི. ཨི་དཾ པ་ཝེ་ཎི་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཾ. དེ་ཝ་ལོ་ཀ་སྨིཾ པ་ན མཱ་ར་སྶ པི་ཏུ ཝཾ་སོ པི་ཏཱ་མ་ཧ་སྶ ཝཾ་སོ ར་ཛྫཾ ཀ་རོ་ནྟོ ནཱ་མ ན་ཏྠི, པུ་ཉྙ་ཝ་སེ་ན དེ་ཝ་ལོ་ཀེ དེ་ཝ་རཱ་ཛཱ ཧུ་ཏྭཱ ནི་བྦ་ཏྟོ, ཡཱ་ཝ་ཏཱ་ཡུ་ཀཾ ཋ་ཏྭཱ ཙ་ཝ་ཏི. ཨ་ཉྙོ ཨེ་ཀོ ཨ་ཏྟ་ནཱ ཀ་ཏེ་ན ཀ་མྨེ་ན ཏ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ ཨ་དྷི་པ་ཏི ཧུ་ཏྭཱ ནི་བྦ་ཏྟ་ཏི. ཨི་ཏི ཨ་ཡཾ མཱ་རོ་པི ཏ་དཱ ཏ་ཏོ ཙ་ཝི་ཏྭཱ པུ་ན ཀུ་ས་ལཾ ཀ་ཏྭཱ ཨི་མ་སྨིཾ ཀཱ་ལེ ཏ་སྨིཾ ཨ་དྷི་པ་ཏི་ཊྛཱ་ནེ ནི་བྦ་ཏྟོ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
ཝི་དྷུ་རོཏི ཝི་ག་ཏ་དྷུ་རོ, ཨ་ཉྙེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཨ་ས་དི་སོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་པྤ་ཀ་སི་རེ་ནཱཏི ཨ་པྤ་དུ་ཀྑེ་ན. པ་སུ་པཱ་ལ་ཀཱཏི ཨ་ཛེ་ལ༹་ཀ་པཱ་ལ་ཀཱ. པ་ཐཱ་ཝི་ནོཏི མ་གྒ་པ་ཊི་པ་ནྣཱ. ཀཱ་ཡེ ཨུ་པ་ཙི་ནི་ཏྭཱཏི ས་མ་ནྟ་ཏོ ཙི་ཏ་ཀཾ བ་ནྡྷི་ཏྭཱ. ཨ་གྒིཾ ད་ཏྭཱ པ་ཀྐ་མིཾ་སཱུཏི ཨེ་ཏྟ་ཀེ་ན ས་རཱི་རཾ པ་རི་ཡཱ་དཱ་ནཾ ག་མི་སྶ་ཏཱི་ཏི ཙི་ཏ་ཀ་སྶ པ་མཱ་ཎཾ ས་ལླ་ཀྑེ་ཏྭཱ ཙ་ཏཱུ་སུ དི་སཱ་སུ ཨ་གྒིཾ ད་ཏྭཱ པ་ཀྐ་མིཾ་སུ. ཙི་ཏ་ཀོ པ་དཱི་པ་སི་ཁཱ ཝི་ཡ པ་ཛྫ་ལི, ཐེ་ར་སྶ ཨུ་ད་ཀ་ལེ་ཎཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ནི་སི་ནྣ་ཀཱ་ལོ ཝི་ཡ ཨ་ཧོ་སི. ཙཱི་ཝ་རཱ་ནི པ་པྥོ་ཊེ་ཏྭཱཏི ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཏོ ཝུ་ཊྛཱ་ཡ ཝི་ག་ཏ་དྷཱུ་མེ ཀིཾ་སུ་ཀ་ཝ་ཎྞེ ཨ་ངྒཱ་རེ མ་དྡ་མཱ་ནོ ཙཱི་ཝ་རཱ་ནི ཝི་དྷུ་ནི་ཏྭཱ. ས་རཱི་རེ པ་ན་སྶ ཨུ་སུ་མ་མ་ཏྟ་མྤི ནཱ་ཧོ་སི, ཙཱི་ཝ་རེ་སུ ཨཾ་སུ་མ་ཏྟ་མྤི ན་ཛ྄ཛྷཱ་ཡི, ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཕ་ལཾ ནཱ་མེ་ཏཾ.
༥༠༨. ཨ་ཀྐོ་ས་ཐཱཏི ད་ས་ཧི ཨ་ཀྐོ་ས་ཝ་ཏྠཱུ་ཧི ཨ་ཀྐོ་ས་ཐ. པ་རི་བྷཱ་ས་ཐཱཏི ཝཱ་ཙཱ་ཡ པ་རི་བྷཱ་ས་ཐ. རོ་སེ་ཐཱཏི གྷ་ཊྚེ་ཐ. ཝི་ཧེ་སེ་ཐཱཏི དུ་ཀྑཱ་པེ་ཐ. ས་བྦ་མེ་ཏཾ ཝཱ་ཙཱ་ཡ གྷ་ཊྚ་ན་སྶེ་ཝ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ. ཡ་ཐཱ ཏཾ དཱུ་སཱི མཱ་རོཏི ཡ་ཐཱ ཨེ་ཏེ་སཾ དཱུ་སཱི མཱ་རོ. ལ་བྷེ་ཐ ཨོ་ཏཱ་རནྟི ལ་བྷེ་ཐ ཚི་དྡཾ, ཀི་ལེ་སུ་པྤ་ཏྟི་ཡཱ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ པ་ཙྩ་ཡཾ ལ་བྷེ་ཡྻཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. མུ་ཎྜ་ཀཱཏི་ཨཱ་དཱི་སུ མུ་ཎྜེ མུ་ཎྜཱ་ཏི ས་མ་ཎེ ཙ ས་མ་ཎཱ་ཏི ཝ་ཏྟུཾ ཝ་ཊྚེ་ཡྻ, ཨི་མེ པ་ན ཧཱི་ལེ༹་ནྟཱ མུ་ཎྜ་ཀཱ ས་མ་ཎ་ཀཱ་ཏི ཨཱ་ཧཾ་སུ. ཨི་བྦྷཱཏི ག་ཧ་པ་ཏི་ཀཱ. ཀི་ཎྷཱཏི ཀ་ཎྷཱ, ཀཱ་ལ༹་ཀཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. བ་ནྡྷུ་པཱ་དཱ་པ་ཙྩཱཏི ཨེ་ཏྠ བ་ནྡྷཱུཏི བྲ་ཧྨཱ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏོ. ཏ་ཉྷི བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ པི་ཏཱ་མ་ཧོ་ཏི ཝོ་ཧ་ར་ནྟི. པཱ་དཱ་ནཾ ཨ་པ་ཙྩཱ པཱ་དཱ་པ་ཙྩཱ, བྲ་ཧྨུ་ནོ པི་ཊྛི་པཱ་ད་ཏོ ཛཱ་ཏཱ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ཏེ་སཾ ཀི་ར ཨ་ཡཾ ལ་དྡྷི – ‘‘བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ བྲ་ཧྨུ་ནོ མུ་ཁ་ཏོ ནི་ཀྑ་ནྟཱ, ཁ་ཏྟི་ཡཱ ཨུ་ར་ཏོ, ཝེ་སྶཱ ནཱ་བྷི་ཏོ, སུ་དྡཱ ཛཱ་ཎུ་ཏོ, ས་མ་ཎཱ པི་ཊྛི་པཱ་ད་ཏོ’’ཏི.
ཛྷཱ་ཡི་ནོ་སྨཱ ཛྷཱ་ཡི་ནོ་སྨཱཏི ཛྷཱ་ཡི་ནོ མ་ཡཾ ཛྷཱ་ཡི་ནོ མ་ཡ་ནྟི. མ་དྷུ་ར་ཀ་ཛཱ་ཏཱཏི ཨཱ་ལ་སི་ཡ་ཛཱ་ཏཱ. ཛྷཱ་ཡ་ནྟཱིཏི ཙི་ནྟ་ཡ་ནྟི. པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟཱིཏི་ཨཱ་དཱི་ནི ཨུ་པ་ས་གྒ་ཝ་སེ་ན ཝ་ཌྜྷི་ཏཱ་ནི. མཱུ་སི་ཀཾ མ་གྒ་ཡ་མཱ་ནོཏི སཱ་ཡཾ གོ་ཙ་ར་ཏྠཱ་ཡ སུ་སི་ར་རུ་ཀྑ་ཏོ ནི་ཀྑ་ནྟཾ རུ་ཀྑ་སཱ་ཁཱ་ཡ མཱུ་སི་ཀཾ པ་རི་ཡེ་ས་ནྟོ. སོ ཀི་ར ཨུ་པ་ས་ནྟཱུ་པ་ས་ནྟོ ཝི་ཡ ནི་ཙྩ་ལོ་ཝ ཏི་ཊྛ་ཏི, ས་མྤ་ཏྟ་ཀཱ་ལེ མཱུ་སི་ཀཾ ས་ཧ་སཱ ག་ཎྷཱ་ཏི. ཀོ་ཏྠཱུཏི སི་ངྒཱ་ལོ, སོ་ཎོ་ཏི་པི ཝ་ད་ནྟི. ས་ནྡྷི་ས་མ་ལ་ས་ངྐ་ཊི་རེཏི ས་ནྡྷི་མྷི ཙ ས་མ་ལེ ཙ ས་ངྐ་ཊི་རེ ཙ. ཏ་ཏྠ ས་ནྡྷི ནཱ་མ གྷ་ར་ས་ནྡྷི. ས་མ་ལོ ནཱ་མ གཱུ་ཐ་ནི་དྡྷ་མ་ན་པ་ནཱ་ལི༹. ས་ངྐ་ཊི་རཾ ནཱ་མ ས་ངྐཱ་ར་ཊྛཱ་ནཾ. ཝ་ཧ་ཙྪི་ནྣོཏི ཀ་ནྟཱ་ར་ཏོ ནི་ཀྑ་ནྟོ ཚི་ནྣ་ཝ་ཧོ. ས་ནྡྷི་ས་མ་ལ་ས་ངྐ་ཊི་རེཏི ས་ནྡྷི་མྷི ཝཱ ས་མ་ལེ ཝཱ ས་ངྐ་ཊི་རེ ཝཱ. སོ་པི ཧི བ་དྡྷ་ག་ཏྟོ ཝི་ཡ ནི་ཙྩ་ལོ ཛྷཱ་ཡ་ཏི.
ནི་ར་ཡཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ནྟཱིཏི ས་ཙེ མཱ་རོ མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ས་རཱི་རེ ཨ་དྷི་མུ་ཙྩི་ཏྭཱ ཨེ་ཝཾ ཀ་རེ་ཡྻ, མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ཨ་ཀུ་ས་ལཾ ན བྷ་ཝེ་ཡྻ, མཱ་ར་སྶེ་ཝ བྷ་ཝེ་ཡྻ. ས་རཱི་རེ པ་ན ཨ་ན་དྷི་མུ་ཙྩི་ཏྭཱ ཝི་ས་བྷཱ་ག་ཝ་ཏྠུཾ ཝི་པྤ་ཊི་སཱ་རཱ་ར་མྨ་ཎཾ ད་སྶེ་ཏི, ཏ་དཱ ཀི་ར སོ བྷི་ཀྑཱུ ཁི་པྤཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ མ་ཙྪེ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཏྠ་ར་ནྟེ ཝི་ཡ, ཛཱ་ལཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ མ་ཙྪེ ག་ཎྷ་ནྟེ ཝི་ཡ, ལེ་པ་ཡ་ཊྛིཾ ཨོ་ཌྜེ་ཏྭཱ ས་ཀུ་ཎེ བ་ནྡྷ་ནྟེ ཝི་ཡ, སུ་ན་ཁེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཨ་ར་ཉྙེ མི་ག་ཝཾ ཙ་ར་ནྟེ ཝི་ཡ, མཱ་ཏུ་གཱ་མེ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨཱ་པཱ་ན་བྷཱུ་མི་ཡཾ ནི་སི་ནྣེ ཝི་ཡ, ན་ཙྩ་ནྟེ ཝི་ཡ, གཱ་ཡ་ནྟེ ཝི་ཡ, བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ ར་ཏྟི་ཊྛཱ་ན་དི་ཝཱ་ཊྛཱ་ནེ་སུ ཝི་ས་བྷཱ་ག་མ་ནུ་སྶེ ནི་སི་ནྣེ ཝི་ཡ, ཋི་ཏེ ཝི་ཡ ཙ ཀ་ཏྭཱ ད་སྶེ་སི. མ་ནུ་སྶཱ ཨ་ར་ཉྙ་ག་ཏཱ་པི ཝ་ན་ག་ཏཱ་པི ཝི་ཧཱ་ར་ག་ཏཱ་པི ཝི་པྤ་ཊི་སཱ་རཱ་ར་མྨ་ཎཾ པ་སྶི་ཏྭཱ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཨ་ཉྙེ་སཾ ཀ་ཐེ་ནྟི – ‘‘ས་མ་ཎཱ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ཨ་སྶ་མ་ཎ་ཀཾ ཨ་ན་ནུ་ཙྪ་ཝི་ཀཾ ཀ་རོ་ནྟི, ཨེ་ཏེ་སཾ དི་ནྣེ ཀུ་ཏོ ཀུ་ས་ལཾ, མཱ ཨེ་ཏེ་སཾ ཀི་ཉྩི ཨ་ད་ཏྠཱ’’ཏི. ཨེ་ཝཾ ཏེ མ་ནུ་སྶཱ དི་ཊྛ་དི་ཊྛ་ཊྛཱ་ནེ སཱི་ལ་ཝ་ནྟེ ཨ་ཀྐོ་ས་ནྟཱ ཨ་པུ་ཉྙཾ པ་ས་ཝི་ཏྭཱ ཨ་པཱ་ཡ་པཱུ་ར་ཀཱ ཨ་ཧེ་སུཾ. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ནི་ར་ཡཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ནྟཱི’’ཏི.
༥༠༩. ཨ་ནྭཱ་ཝི་ཊྛཱཏི ཨཱ་ཝ་ཊྚི་ཏཱ. ཕ་རི་ཏྭཱ ཝི་ཧ་རིཾ་སཱུཏི ན ཀེ་ཝ་ལཾ ཕ་རི་ཏྭཱ ཝི་ཧ་རིཾ་སུ. ཀ་ཀུ་ས་ནྡྷ་སྶ པ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨོ་ཝཱ་དེ ཋ་ཏྭཱ ཨི་མེ ཙ་ཏྟཱ་རོ བྲ་ཧྨ་ཝི་ཧཱ་རེ ནི་བྦ་ཏྟེ་ཏྭཱ ཛྷཱ་ན་པ་ད་ཊྛཱ་ནཾ ཝི་པ་སྶ་ནཾ ཝ་ཌྜྷེ་ཏྭཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟེ པ་ཏི་ཊྛ་ཧིཾ་སུ.
༥༡༠. ཨཱ་ག་ཏིཾ ཝཱ ག་ཏིཾ ཝཱཏི པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཝ་སེ་ན ཨཱ་ག་མ་ན་ཊྛཱ་ནཾ ཝཱ, ཙུ་ཏི་ཝ་སེ་ན ག་མ་ན་ཊྛཱ་ནཾ ཝཱ ན ཛཱ་ནཱ་མི. སི་ཡཱ ཙི་ཏྟ་སྶ ཨ་ཉྙ་ཐ་ཏྟནྟི སོ་མ་ན་སྶ་ཝ་སེ་ན ཨ་ཉྙ་ཐ་ཏྟཾ བྷ་ཝེ་ཡྻ. ས་གྒཾ ལོ་ཀཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ནྟཱིཏི ཨི་དྷཱ་པི པུ་རི་མ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཡ་ཐཱ ཧི པུ་བྦེ ཝི་པྤ་ཊི་སཱ་ར་ཀ་རཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ད་སྶེ་ཏི, ཨེ་ཝ་མི་དྷཱ་པི པ་སཱ་ད་ཀ་རཾ. སོ ཀི་ར ཏ་དཱ མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ད་སྶ་ན་ཊྛཱ་ནེ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་ཀཱ་སེ ག་ཙྪ་ནྟེ ཝི་ཡ, ཋི་ཏེ ཝི་ཡ པ་ལླ་ངྐེ་ན ནི་སི་ནྣེ ཝི་ཡ, ཨཱ་ཀཱ་སེ སཱུ་ཙི་ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ནྟེ ཝི་ཡ, པོ་ཏྠ་ཀཾ ཝཱ་ཙེ་ནྟེ ཝི་ཡ, ཨཱ་ཀཱ་སེ ཙཱི་ཝ་རཾ པ་སཱ་རེ་ཏྭཱ ཀཱ་ཡཾ ཨུ་ཏུཾ ག་ཎྷཱ་པེ་ནྟེ ཝི་ཡ, ན་ཝ་པ་བྦ་ཛི་ཏེ ཨཱ་ཀཱ་སེ་ན ཙ་ར་ནྟེ ཝི་ཡ, ཏ་རུ་ཎ་སཱ་མ་ཎེ་རེ ཨཱ་ཀཱ་སེ ཋ་ཏྭཱ པུ་པྥཱ་ནི ཨོ་ཙི་ན་ནྟེ ཝི་ཡ ཀ་ཏྭཱ ད་སྶེ་སི. མ་ནུ་སྶཱ ཨ་ར་ཉྙ་ག་ཏཱ་པི ཝ་ན་ག་ཏཱ་པི ཝི་ཧཱ་ར་ག་ཏཱ་པི པ་བྦ་ཛི་ཏཱ་ནཾ ཏཾ པ་ཊི་པ་ཏྟིཾ དི་སྭཱ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཨ་ཉྙེ་སཾ ཀ་ཐེ་ནྟི – ‘‘བྷི་ཀྑཱུ་སུ ཨ་ནྟ་མ་སོ སཱ་མ་ཎེ་རཱ་པི ཨེ་ཝཾ་མ་ཧི་དྡྷི་ཀོ མ་ཧཱ་ནུ་བྷཱ་ཝཱ, ཨེ་ཏེ་སཾ དི་ནྣཾ མ་ཧ་པྥ་ལཾ ནཱ་མ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཏེ་སཾ དེ་ཐ ས་ཀྐ་རོ་ཐཱ’’ཏི. ཏ་ཏོ མ་ནུ་སྶཱ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷཾ ཙ་ཏཱུ་ཧི པ་ཙྩ་ཡེ་ཧི ས་ཀྐ་རོ་ནྟཱ བ་ཧུཾ པུ་ཉྙཾ ཀ་ཏྭཱ ས་གྒ་པ་ཐ་པཱུ་ར་ཀཱ ཨ་ཧེ་སུཾ. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ས་གྒཾ ལོ་ཀཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ནྟཱི’’ཏི.
༥༡༡. ཨེ་ཐ ཏུ་མྷེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་སུ་བྷཱ་ནུ་པ་སྶི་ནོ ཀཱ་ཡེ ཝི་ཧ་ར་ཐཱཏི བྷ་ག་ཝཱ ས་ཀ་ལ་ཛ་མྦུ་དཱི་པཾ ཨཱ་ཧི་ཎྜ་ནྟོ ཨ་ནྟ་མ་སོ དྭི་ནྣ་མྤི ཏི་ཎྞ་མྤི བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཝ་ས་ན་ཊྛཱ་ནཾ ག་ནྟྭཱ –
‘‘ཨ་སུ་བྷ་ས་ཉྙཱ་པ་རི་ཙི་ཏེ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནོ ཙེ་ཏ་སཱ བ་ཧུ་ལཾ ཝི་ཧ་ར་ཏོ མེ་ཐུ་ན་དྷ་མྨ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཙི་ཏྟཾ པ་ཏི་ལཱི་ཡ་ཏི པ་ཏི་ཀུ་ཊ་ཏི པ་ཏི་ཝ་ཏྟ་ཏི ན ས་མྤ་སཱ་རི་ཡ་ཏི, ཨུ་པེ་ཀྑཱ ཝཱ པཱ་ཊི་ཀུ་ལྱ་ཏཱ ཝཱ ས་ཎྛཱ་ཏི.
ཨཱ་ཧཱ་རེ པ་ཊི་ཀཱུ་ལ་ས་ཉྙཱ་པ་རི་ཙི་ཏེ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནོ ཙེ་ཏ་སཱ བ་ཧུ་ལཾ ཝི་ཧ་ར་ཏོ ར་ས་ཏ་ཎྷཱ་ཡ ཙི་ཏྟཾ པ་ཏི་ལཱི་ཡ་ཏི པ་ཏི་ཀུ་ཊ་ཏི པ་ཏི་ཝ་ཏྟ་ཏི ན ས་མྤ་སཱ་རི་ཡ་ཏི, ཨུ་པེ་ཀྑཱ ཝཱ པཱ་ཊི་ཀུ་ལྱ་ཏཱ ཝཱ ས་ཎྛཱ་ཏི.
ས་བྦ་ལོ་ཀེ ཨ་ན་བྷི་ར་ཏི་ས་ཉྙཱ་པ་རི་ཙི་ཏེ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནོ ཙེ་ཏ་སཱ བ་ཧུ་ལཾ ཝི་ཧ་ར་ཏོ ལོ་ཀ་ཙི་ཏྲེ་སུ ཙི་ཏྟཾ པ་ཏི་ལཱི་ཡ་ཏི པ་ཏི་ཀུ་ཊ་ཏི པ་ཏི་ཝ་ཏྟ་ཏི ན ས་མྤ་སཱ་རི་ཡ་ཏི, ཨུ་པེ་ཀྑཱ ཝཱ པཱ་ཊི་ཀུ་ལྱ་ཏཱ ཝཱ ས་ཎྛཱ་ཏི.
ཨ་ནི་ཙྩ་ས་ཉྙཱ་པ་རི་ཙི་ཏེ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནོ ཙེ་ཏ་སཱ བ་ཧུ་ལཾ ཝི་ཧ་ར་ཏོ ལཱ་བྷ་ས་ཀྐཱ་ར་སི་ལོ་ཀེ ཙི་ཏྟཾ པ་ཏི་ལཱི་ཡ་ཏི པ་ཏི་ཀུ་ཊ་ཏི པ་ཏི་ཝ་ཏྟ་ཏི ན ས་མྤ་སཱ་རི་ཡ་ཏི, ཨུ་པེ་ཀྑཱ ཝཱ པཱ་ཊི་ཀུ་ལྱ་ཏཱ ཝཱ ས་ཎྛཱ་ཏཱི’’ཏི (ཨ. ནི. ༧.༤༩) ཨེ་ཝཾ ཨཱ་ནི་སཾ་སཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ –
ཨེ་ཐ ཏུ་མྷེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་སུ་བྷཱ་ནུ་པ་སྶཱི ཀཱ་ཡེ ཝི་ཧ་ར་ཐ, ཨཱ་ཧཱ་རེ པ་ཊི་ཀཱུ་ལ་ས་ཉྙི་ནོ ས་བྦ་ལོ་ཀེ ཨ་ན་བྷི་ར་ཏི་ས་ཉྙི་ནོ ས་བྦ་ས་ངྑཱ་རེ་སུ ཨ་ནི་ཙྩཱ་ནུ་པ་སྶི་ནོ་ཏི. ཨི་མཱ་ནི ཙ་ཏྟཱ་རི ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཱ་ནི ཀ་ཐེ་སི. ཏེ་པི བྷི་ཀྑཱུ ཨི་མེ་སུ ཙ་ཏཱུ་སུ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནེ་སུ ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ནྟཱ ཝི་པ་སྶ་ནཾ ཝ་ཌྜྷེ་ཏྭཱ ས་བྦཱ་ས་ཝེ ཁེ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟེ པ་ཏི་ཊྛ་ཧིཾ་སུ, ཨི་མཱ་ནི་པི ཙ་ཏྟཱ་རི ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཱ་ནི རཱ་ག་ས་ནྟཱ་ནི དོ་ས་མོ་ཧ་ས་ནྟཱ་ནི རཱ་ག་པ་ཊི་གྷཱ་ཏཱ་ནི དོ་ས་མོ་ཧ་པ་ཊི་གྷཱ་ཏཱ་ནི ཙཱ་ཏི.
༥༡༢. ས་ཀྑ་རཾ ག་ཧེ་ཏྭཱཏི ཨ་ནྟོ་མུ་ཊྛི་ཡཾ ཏི་ཊྛ་ན་པ་མཱ་ཎཾ པཱ་སཱ་ཎཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ. ཨ་ཡ་ཉྷི བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ག་ཧ་པ་ཏི་ཀེ་ཧི བྷི་ཀྑཱུ ཨ་ཀྐོ་སཱ་པེ་ཏྭཱ་པི, བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ག་ཧ་པ་ཏི་ཀཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་སྶ ལཱ་བྷ་ས་ཀྐཱ་རཾ ཨུ་པྤཱ་དཱ་པེ་ཏྭཱ་པི, ཨོ་ཏཱ་རཾ ཨ་ལ་བྷ་ནྟོ ཨི་དཱ་ནི ས་ཧ་ཏྠཱ ཨུ་པ་ཀྐ་མི་ཏུ་ཀཱ་མོ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་སྶ ཀུ་མཱ་ར་སྶ ས་རཱི་རེ ཨ་དྷི་མུ་ཙྩི་ཏྭཱ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ པཱ་སཱ་ཎཾ ཨ་གྒ་ཧེ་སི. ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ས་ཀྑ་རཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ’’ཏི.
སཱི་སཾ ཝོ བྷི་ནྡཱིཏི སཱི་སཾ བྷི་ནྡི, མ་ཧཱ་ཙ་མྨཾ ཚི་ཛྫི་ཏྭཱ མཾ་སཾ དྭེ་དྷཱ ཨ་ཧོ་སི. ས་ཀྑ་རཱ པ་ན་སྶ སཱི་ས་ཀ་ཊཱ་ཧཾ ཨ་བྷི་ནྡི་ཏྭཱ ཨ་ཊྛིཾ ཨཱ་ཧ་ཙྩེ་ཝ ནི་ཝ་ཏྟཱ. ནཱ་གཱ་པ་ལོ་ཀི་ཏཾ ཨ་པ་ལོ་ཀེ་སཱིཏི པ་ཧཱ་ར་ས་དྡཾ སུ་ཏྭཱ ཡ་ཐཱ ནཱ་མ ཧ་ཏྠི་ནཱ་གོ ཨི་ཏོ ཝཱ ཨེ་ཏྟོ ཝཱ ཨ་པ་ལོ་ཀེ་ཏུ་ཀཱ་མོ གཱི་ཝཾ ཨ་པ་རི་ཝ་ཏྟེ་ཏྭཱ ས་ཀ་ལ་ས་རཱི་རེ་ནེ་ཝ ནི་ཝ་ཏྟི་ཏྭཱ ཨ་པ་ལོ་ཀེ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ས་ཀ་ལ་ས་རཱི་རེ་ནེ་ཝ ནི་ཝ་ཏྟི་ཏྭཱ ཨ་པ་ལོ་ཀེ་སི. ཡ་ཐཱ ཧི མ་ཧཱ་ཛ་ན་སྶ ཨ་ཊྛཱི་ནི ཀོ་ཊི་ཡཱ ཀོ་ཊིཾ ཨཱ་ཧ་ཙྩ ཋི་ཏཱ་ནི, པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷཱ་ནཾ ཨ་ངྐུ་ས་ལ་གྒཱ་ནི, ན ཨེ་ཝཾ བུ་དྡྷཱ་ནཾ. བུ་དྡྷཱ་ནཾ པ་ན ས་ངྑ་ལི་ཀཱ་ནི ཝི་ཡ ཨེ་ཀཱ་བ་དྡྷཱ་ནི ཧུ་ཏྭཱ ཋི་ཏཱ་ནི, ཏ་སྨཱ པ་ཙྪ་ཏོ ཨ་པ་ལོ་ཀ་ན་ཀཱ་ལེ ན ས་ཀྐཱ ཧོ་ཏི གཱི་ཝཾ པ་རི་ཝ་ཏྟེ་ཏུཾ. ཡ་ཐཱ པ་ན ཧ་ཏྠི་ནཱ་གོ པ་ཙྪཱ་བྷཱ་གཾ ཨ་པ་ལོ་ཀེ་ཏུ་ཀཱ་མོ ས་ཀ་ལ་ས་རཱི་རེ་ནེ་ཝ པ་རི་ཝ་ཏྟ་ཏི, ཨེ་ཝཾ པ་རི་ཝ་ཏྟི་ཏ་བྦཾ ཧོ་ཏི. ཏ་སྨཱ བྷ་ག་ཝཱ ཡ་ནྟེ་ན པ་རི་ཝ་ཏྟི་ཏཱ སུ་ཝ་ཎྞ་པ་ཊི་མཱ ཝི་ཡ ས་ཀ་ལ་ས་རཱི་རེ་ནེ་ཝ ནི་ཝ་ཏྟི་ཏྭཱ ཨ་པ་ལོ་ཀེ་སི, ཨ་པ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ ཋི་ཏོ པ་ན, ‘‘ན ཝཱ་ཡཾ དཱུ་སཱི མཱ་རོ མ་ཏྟ་མ་ཉྙཱ་སཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཏ་སྶ་ཏྠོ, ཨ་ཡཾ དཱུ་སཱི མཱ་རོ པཱ་པཾ ཀ་རོ་ནྟོ ནེ་ཝ པ་མཱ་ཎཾ ཨ་ཉྙཱ་སི, པ་མཱ་ཎཱ་ཏི་ཀྐ་ནྟ་མ་ཀཱ་སཱི་ཏི.
ས་ཧཱ་པ་ལོ་ཀ་ནཱ་ཡཱཏི ཀ་ཀུ་ས་ནྡྷ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨ་པ་ལོ་ཀ་ནེ་ནེ་ཝ ས་ཧ ཏ་ངྑ་ཎ་ཉྙེ་ཝ. ཏ་མྷཱ ཙ ཋཱ་ནཱ ཙ་ཝཱིཏི ཏ་མྷཱ ཙ དེ་ཝ་ཊྛཱ་ནཱ ཙུ་ཏོ, མ་ཧཱ་ནི་ར་ཡཾ ཨུ་པ་པ་ནྣོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཙ་ཝ་མཱ་ནོ ཧི ན ཡ་ཏྠ ཀ་ཏྠ་ཙི ཋི་ཏོ ཙ་ཝ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཝ་ས་ཝ་ཏྟི་དེ་ཝ་ལོ་ཀཾ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཙུ་ཏོ, ‘‘ས་ཧཱ་པ་ལོ་ཀ་ནཱ་ཡཱ’’ཏི ཙ ཝ་ཙ་ན་ཏོ ན བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨ་པ་ལོ་ཀི་ཏ་ཏྟཱ ཙུ་ཏོ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ, ཙུ་ཏི་ཀཱ་ལ་ད་སྶ་ན་མ་ཏྟ་མེ་ཝ ཧེ་ཏཾ. ཨུ་ལཱ༹་རེ པ་ན མ་ཧཱ་སཱ་ཝ་ཀེ ཝི་ར་དྡྷ་ཏྟཱ ཀུ་དཱ་རི་ཡཱ པ་ཧ་ཊཾ ཝི་ཡ་སྶ ཨཱ་ཡུ ཏ་ཏྠེ་ཝ ཚི་ཛྫི་ཏྭཱ ག་ཏ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཏ་ཡོ ནཱ་མ་དྷེ་ཡྻཱ ཧོ་ནྟཱིཏི ཏཱི་ཎི ནཱ་མཱ་ནི ཧོ་ནྟི. ཚ་ཕ་སྶཱ་ཡ་ཏ་ནི་ཀོཏི ཚ་སུ ཕ་སྶཱ་ཡ་ཏ་ནེ་སུ པཱ་ཊི་ཡེ་ཀྐཱ་ཡ ཝེ་ད་ནཱ་ཡ པ་ཙྩ་ཡོ.
ས་ངྐུ་ས་མཱ་ཧ་ཏོཏི ཨ་ཡ་སཱུ་ལེ་ཧི ས་མཱ་ཧ་ཏོ. པ་ཙྩ་ཏྟ་ཝེ་ད་ནི་ཡོཏི ས་ཡ་མེ་ཝ ཝེ་ད་ནཱ་ཛ་ན་ཀོ. ས་ངྐུ་ནཱ ས་ངྐུ ཧ་ད་ཡེ ས་མཱ་ག་ཙྪེ་ཡྻཱཏི ཨ་ཡ་སཱུ་ལེ་ན ས་དྡྷིཾ ཨ་ཡ་སཱུ་ལཾ ཧ་ད་ཡ་མ་ཛ྄ཛྷེ ས་མཱ་ག་ཙྪེ་ཡྻ. ཏ་སྨིཾ ཀི་ར ནི་ར་ཡེ ཨུ་པ་པ་ནྣཱ་ནཾ ཏི་གཱ་ཝུ་ཏོ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝོ ཧོ་ཏི, ཐེ་ར་སྶཱ་པི ཏཱ་དི་སོ ཨ་ཧོ་སི. ཨ་ཐ་སྶ ཧི ནི་ར་ཡ་པཱ་ལཱ ཏཱ་ལ་ཀྑ་ནྡྷ་པ་མཱ་ཎཱ་ནི ཨ་ཡ་སཱུ་ལཱ་ནི ཨཱ་དི་ཏྟཱ་ནི ས་མྤ་ཛྫ་ལི་ཏཱ་ནི ས་ཛོ་ཏི་བྷཱུ་ཏཱ་ནི ས་ཡ་མེ་ཝ ག་ཧེ་ཏྭཱ པུ་ན་པྤུ་ནཾ ནི་ཝ་ཏྟ་མཱ་ནཱ, – ‘‘ཨི་མི་ནཱ ཏེ ཋཱ་ནེ་ན ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ པཱ་པཾ ཀ་ཏ’’ནྟི པཱུ་ཝ་དོ་ཎི་ཡཾ པཱུ་ཝཾ ཀོ་ཊྚེ་ནྟོ ཝི་ཡ ཧ་ད་ཡ་མ་ཛ྄ཛྷཾ ཀོ་ཊྚེ་ཏྭཱ, པ་ཎྞཱ་ས ཛ་ནཱ པཱ་དཱ་བྷི་མུ་ཁཱ པ་ཎྞཱ་ས ཛ་ནཱ སཱི་སཱ་བྷི་མུ་ཁཱ ཀོ་ཊྚེ་ཏྭཱ ག་ཙྪ་ནྟི, ཨེ་ཝཾ ག་ཙྪ་ནྟཱ པ་ཉྩ་ཧི ཝ་སྶ་ས་ཏེ་ཧི ཨུ་བྷོ ཨ་ནྟེ པ་ཏྭཱ པུ་ན ནི་ཝ་ཏྟ་མཱ་ནཱ པ་ཉྩ་ཧི ཝ་སྶ་ས་ཏེ་ཧི ཧ་ད་ཡ་མ་ཛ྄ཛྷཾ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟི. ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟཾ.
ཝུ་ཊྛཱ་ནི་མནྟི ཝི་པཱ་ཀ་ཝུ་ཊྛཱ་ན་ཝེ་ད་ནཾ. སཱ ཀི་ར མ་ཧཱ་ནི་ར་ཡེ ཝེ་ད་ནཱ་ཏོ དུ་ཀྑ་ཏ་རཱ ཧོ་ཏི, ཡ་ཐཱ ཧི སི་ནེ་ཧ་པཱ་ན་ས་ཏྟཱ་ཧ་ཏོ པ་རི་ཧཱ་ར་ས་ཏྟཱ་ཧཾ དུ་ཀྑ་ཏ་རཾ, ཨེ་ཝཾ མ་ཧཱ་ནི་ར་ཡ་དུ་ཀྑ་ཏོ ཨུ་སྶ་དེ ཝི་པཱ་ཀ་ཝུ་ཊྛཱ་ན་ཝེ་ད་ནཱ དུ་ཀྑ་ཏ་རཱ་ཏི ཝ་ད་ནྟི. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི མ་ཙྪ་སྶཱཏི པུ་རི་ས་སཱི་ས་ཉྷི ཝ་ཊྚཾ ཧོ་ཏི, སཱུ་ལེ་ན པ་ཧ་ར་ནྟ་སྶ པ་ཧཱ་རོ ཋཱ་ནཾ ན ལ་བྷ་ཏི པ་རི་ག་ལ་ཏི, མ་ཙྪ་སཱི་སཾ ཨཱ་ཡ་ཏཾ པུ་ཐུ་ལཾ, པ་ཧཱ་རོ ཋཱ་ནཾ ལ་བྷ་ཏི, ཨ་ཝི་ར་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ ཀ་མྨ་ཀཱ་ར་ཎཱ སུ་ཀ་རཱ ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ སཱི་སཾ ཧོ་ཏི.
༥༡༣. ཝི་དྷུ་རཾ སཱ་ཝ་ཀ་མཱ་ས་ཛྫཱཏི ཝི་དྷུ་རཾ སཱ་ཝ་ཀཾ གྷ་ཊྚ་ཡི་ཏྭཱ. པ་ཙྩ་ཏྟ་ཝེ་ད་ནཱཏི ས་ཡ་མེ་ཝ པཱ་ཊི་ཡེ་ཀྐ་ཝེ་ད་ནཱ་ཛ་ན་ཀཱ. ཨཱི་དི་སོ ནི་ར་ཡོ ཨཱ་སཱིཏི ཨི་མ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ ནི་ར་ཡོ དེ་ཝ་དཱུ་ཏ་སུ་ཏྟེ་ན དཱི་པེ་ཏ་བྦོ. ཀ་ཎྷ-དུ་ཀྑཾ ནི་ག་ཙྪ་སཱིཏི ཀཱ་ལ༹་ཀ-མཱ་ར, དུ་ཀྑཾ ཝི་ནྡི་སྶ་སི. མ་ཛ྄ཛྷེ ས་ར་སྶཱཏི མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡ་སྶ མ་ཛ྄ཛྷེ ཨུ་ད་ཀཾ ཝ་ཏྠུཾ ཀ་ཏྭཱ ནི་བྦ་ཏྟ་ཝི་མཱ་ནཱ་ནི ཀ་པྤ་ཊྛི་ཏི་ཀཱ་ནི ཧོ་ནྟི, ཏེ་སཾ ཝེ་ལུ༹་རི་ཡ་སྶ ཝི་ཡ ཝ་ཎྞོ ཧོ་ཏི, པ་བྦ་ཏ་མ་ཏྠ་ཀེ ཛ་ལི་ཏ་ན་ལ༹་གྒི་ཀྑ་ནྡྷོ ཝི་ཡ ཙ ནེ་སཾ ཨ་ཙྩི་ཡོ ཛོ་ཏ་ནྟི, པ་བྷ་སྶ་རཱ པ་བྷཱ་ས་མྤ་ནྣཱ ཧོ་ནྟི, ཏེ་སུ ཝི་མཱ་ནེ་སུ ནཱི་ལ་བྷེ་དཱ་དི་ཝ་སེ་ན ནཱ་ན་ཏྟ་ཝ་ཎྞཱ ཨ་ཙྪ་རཱ ན་ཙྩ་ནྟི. ཡོ ཨེ་ཏ་མ་བྷི་ཛཱ་ནཱ་ཏཱིཏི ཡོ ཨེ་ཏཾ ཝི་མཱ་ན་ཝ་ཏྠུཾ ཛཱ་ནཱ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨེ་ཝ་མེ་ཏྠ ཝི་མཱ་ན་པེ་ཏ་ཝ་ཏྠུ་ཀེ་ནེ་ཝ ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. པཱ་ད་ངྒུ་ཊྛེ་ན ཀ་མྤ་ཡཱིཏི ཨི་དཾ པཱ་སཱ་ད་ཀ་མྤ་ན་སུ་ཏྟེ་ན དཱི་པེ་ཏ་བྦཾ. ཡོ ཝེ་ཛ་ཡ་ནྟཾ པཱ་སཱ་དནྟི ཨི་དཾ ཙཱུ་ལ༹་ཏ་ཎྷཱ་ས་ངྑ་ཡ་ཝི་མུ་ཏྟི་སུ་ཏྟེ་ན དཱི་པེ་ཏ་བྦཾ. ས་ཀྐཾ སོ པ་རི་པུ་ཙྪ་ཏཱིཏི ཨི་ད་མྤི ཏེ་ནེ་ཝ དཱི་པེ་ཏ་བྦཾ. སུ་དྷ་མྨཱ་ཡཱ་བྷི་ཏོ ས་བྷནྟི སུ་དྷ་མྨ་ས་བྷཱ་ཡ ས་མཱི་པེ, ཨ་ཡཾ པ་ན བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀེ སུ་དྷ་མྨ་ས་བྷཱ་ཝ, ན ཏཱ་ཝ་ཏིཾ་ས་བྷ་ཝ་ནེ. སུ་དྷ་མྨ་ས་བྷཱ་ཝི་ར་ཧི་ཏོ ཧི དེ་ཝ་ལོ་ཀོ ནཱ་མ ན་ཏྠི.
བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀེ པ་བྷ་སྶ་རནྟི བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀེ མ་ཧཱ་མོ་གྒ་ལླཱ་ན་མ་ཧཱ་ཀ་སྶ་པཱ་དཱི་ཧི སཱ་ཝ་ཀེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཏ་སྶ ཏེ་ཛོ་དྷཱ་ཏུཾ ས་མཱ་པ་ཛྫི་ཏྭཱ ནི་སི་ནྣ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨོ་བྷཱ་སཾ. ཨེ་ཀ་སྨི་ཉྷི ས་མ་ཡེ བྷ་ག་ཝཱ བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀེ སུ་དྷ་མྨཱ་ཡ དེ་ཝ་ས་བྷཱ་ཡ ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏྭཱ, – ‘‘ཨ་ཏྠི ནུ ཁོ ཀོ་ཙི ས་མ་ཎོ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཝཱ ཨེ་ཝཾ་མ་ཧི་དྡྷི་ཀོ. ཡོ ཨི་དྷ ཨཱ་ག་ནྟུཾ ས་ཀྐུ་ཎེ་ཡྻཱ’’ཏི ཙི་ནྟེ་ནྟ་སྶེ་ཝ བྲ་ཧྨ་ག་ཎ་སྶ ཙི་ཏྟ་མ་ཉྙཱ་ཡ ཏ་ཏྠ ག་ནྟྭཱ བྲ་ཧྨ་ག་ཎ་སྶ མ་ཏྠ་ཀེ ནི་སི་ནྣོ ཏེ་ཛོ་དྷཱ་ཏུཾ ས་མཱ་པ་ཛྫི་ཏྭཱ མ་ཧཱ་མོ་གྒ་ལླཱ་ནཱ་དཱི་ནཾ ཨཱ་ག་མ་ནཾ ཙི་ནྟེ་སི. ཏེ་པི ག་ནྟྭཱ ས་ཏྠཱ་རཾ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ཏེ་ཛོ་དྷཱ་ཏུཾ ས་མཱ་པ་ཛྫི་ཏྭཱ པ་ཙྩེ་ཀཾ དི་སཱ་སུ ནི་སཱི་དིཾ་སུ, ས་ཀ་ལ་བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀོ ཨེ་ཀོ་བྷཱ་སོ ཨ་ཧོ་སི. ས་ཏྠཱ ཙ་ཏུ་ས་ཙྩ་པྤ་ཀཱ་ས་ནཾ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་སི, དེ་ས་ནཱ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ ཨ་ནེ་ཀཱ་ནི བྲ་ཧྨ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི མ་གྒ་ཕ་ལེ་སུ པ་ཏི་ཊྛ་ཧིཾ་སུ. ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡི་མཱ གཱ་ཐཱ ཝུ་ཏྟཱ, སོ པ་ནཱ་ཡ་མ་ཏྠོ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་བྲ་ཧྨ་སུ་ཏྟེ་ན དཱི་པེ་ཏ་བྦོ.
ཝི་མོ་ཀྑེ་ན ཨ་ཕ་སྶ་ཡཱིཏི ཛྷཱ་ན་ཝི་མོ་ཀྑེ་ན ཕུ་སི. ཝ་ནནྟི ཛ་མྦུ་དཱི་པཾ. པུ་བྦ་ཝི་དེ་ཧཱ་ནནྟི པུ་བྦ་ཝི་དེ་ཧཱ་ན་ཉྩ དཱི་པཾ. ཡེ ཙ བྷཱུ་མི་ས་ཡཱ ན་རཱཏི བྷཱུ་མི་ས་ཡཱ ན་རཱ ནཱ་མ ཨ་པ་ར་གོ་ཡཱ་ན་ཀཱ ཙ ཨུ་ཏྟ་ར་ཀུ་རུ་ཀཱ ཙ. ཏེ་པི ས་བྦེ ཕུ་སཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཨ་ཡཾ པ་ན ཨ་ཏྠོ ན་ནྡོ་པ་ན་ནྡ་ད་མ་ནེ་ན དཱི་པེ་ཏ་བྦོ. ཝ་ཏྠུ ཝི་སུ་དྡྷི་མ་གྒེ ཨི་དྡྷི་ཀ་ཐཱ་ཡ ཝི་ཏྠཱ་རི་ཏཾ. ཨ་པུ་ཉྙཾ པ་ས་ཝཱིཏི ཨ་པུ་ཉྙཾ པ་ཊི་ལ་བྷི. ཨཱ་སཾ མཱ ཨ་ཀཱ་སི བྷི་ཀྑཱུ་སཱུཏི བྷི་ཀྑཱུ ཝི་ཧེ་སེ་མཱི་ཏི ཨེ་ཏཾ ཨཱ་སཾ མཱ ཨ་ཀཱ་སི. སེ་སཾ ས་བྦ་ཏྠ ཨུ་ཏྟཱ་ན་མེ་ཝཱ་ཏི.
པ་པ་ཉྩ་སཱུ་ད་ནི་ཡཱ མ་ཛ྄ཛྷི་མ་ནི་ཀཱ་ཡ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ
མཱ་ར་ཏ་ཛྫ་ནཱི་ཡ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
པ་ཉྩ་མ་ཝ་གྒ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.