༢. ཨ་ལ་ག་དྡཱུ་པ་མ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༣༤. ཨེ་ཝཾ མེ སུ་ཏནྟི ཨ་ལ་ག་དྡཱུ་པ་མ་སུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ ག་དྡྷེ བཱ་དྷ་ཡིཾ་སཱུ་ཏི ག་དྡྷ་བཱ་དྷི་ནོ, ག་དྡྷ་བཱ་དྷི་ནོ པུ་བྦ་པུ་རི་སཱ ཨ་སྶཱ་ཏི ག་དྡྷ་བཱ་དྷི་པུ་བྦོ, ཏ་སྶ ག་དྡྷ་བཱ་དྷི་པུ་བྦ་སྶ, གི་ཛ྄ཛྷ་གྷཱ་ཏ་ཀ་ཀུ་ལ་པྤ་སུ་ཏ་སྶཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ས་གྒ་མོ་ཀྑཱ་ནཾ ཨ་ནྟ་རཱ་ཡཾ ཀ་རོ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ནྟ་རཱ་ཡི་ཀཱ. ཏེ ཀ་མྨ་ཀི་ལེ་ས་ཝི་པཱ་ཀ་ཨུ་པ་ཝཱ་ད་ཨཱ་ཎཱ་ཝཱི་ཏི་ཀྐ་མ་ཝ་སེ་ན པ་ཉྩ་ཝི་དྷཱ. ཏ་ཏྠ པ་ཉྩཱ་ན་ནྟ་རི་ཡ་དྷ་མྨཱ ཀ་མྨ་ནྟ་རཱ་ཡི་ཀཱ ནཱ་མ. ཏ་ཐཱ བྷི་ཀྑུ་ནཱི་དཱུ་ས་ཀ་ཀ་མྨཾ, ཏཾ པ་ན མོ་ཀྑ་སྶེ་ཝ ཨ་ནྟ་རཱ་ཡཾ ཀ་རོ་ཏི, ན ས་གྒ་སྶ. ནི་ཡ་ཏ་མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་དྷ་མྨཱ ཀི་ལེ་ས་ནྟ་རཱ་ཡི་ཀཱ ནཱ་མ. པ་ཎྜ་ཀ་ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ག་ཏ་ཨུ་བྷ་ཏོ་བྱ་ཉྫ་ན་ཀཱ་ནཾ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་དྷ་མྨཱ ཝི་པཱ་ཀ་ནྟ་རཱ་ཡི་ཀཱ ནཱ་མ. ཨ་རི་ཡཱུ་པ་ཝཱ་ད་དྷ་མྨཱ ཨུ་པ་ཝཱ་ད་ནྟ་རཱ་ཡི་ཀཱ ནཱ་མ, ཏེ པ་ན ཡཱ་ཝ ཨ་རི་ཡེ ན ཁ་མཱ་པེ་ནྟི, ཏཱ་ཝ་དེ་ཝ, ན ཏ་ཏོ པ་རཾ. ས་ཉྩི་ཙྩ ཝཱི་ཏི་ཀྐ་ནྟཱ ས་ཏྟ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཀྑ་ནྡྷཱ ཨཱ་ཎཱ་ཝཱི་ཏི་ཀྐ་མ་ནྟ་རཱ་ཡི་ཀཱ ནཱ་མ. ཏེ་པི ཡཱ་ཝ བྷི་ཀྑུ་བྷཱ་ཝཾ ཝཱ པ་ཊི་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ན ཝུ་ཊྛཱ་ཏི ཝཱ, ན དེ་སེ་ཏི ཝཱ, ཏཱ་ཝ་དེ་ཝ, ན ཏ་ཏོ པ་རཾ.
ཏ་ཏྲཱ་ཡཾ བྷི་ཀྑུ བ་ཧུ་སྶུ་ཏོ དྷ་མྨ་ཀ་ཐི་ཀོ སེ་ས་ནྟ་རཱ་ཡི་ཀེ ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཝི་ན་ཡེ པ་ན ཨ་ཀོ་ཝི་ད་ཏྟཱ པ་ཎྞ་ཏྟི་ཝཱི་ཏི་ཀྐ་མ་ནྟ་རཱ་ཡི་ཀེ ན ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཏ་སྨཱ ར་ཧོ་ག་ཏོ ཨེ་ཝཾ ཙི་ནྟེ་སི – ཨི་མེ ཨཱ་གཱ་རི་ཀཱ པ་ཉྩ ཀཱ་མ་གུ་ཎེ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ནྟཱ སོ་ཏཱ་པ་ནྣཱ་པི ས་ཀ་དཱ་གཱ་མི་ནོ་པི ཨ་ནཱ་གཱ་མི་ནོ་པི ཧོ་ནྟི. བྷི་ཀྑཱུ་པི མ་ནཱ་པི་ཀཱ་ནི ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻཱ་ནི རཱུ་པཱ་ནི པ་སྶ་ནྟི…པེ… ཀཱ་ཡ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻེ ཕོ་ཊྛ་བྦེ ཕུ་ས་ནྟི, མུ་དུ་ཀཱ་ནི ཨ་ཏྠ་ར་ཎ་པཱ་ཝུ་ར་ཎཱ་དཱི་ནི པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ནྟི, ཨེ་ཏཾ ས་བྦཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཀ་སྨཱ ཨི་ཏྠཱི་ནཾ་ཡེ་ཝ རཱུ་པ་ས་དྡ་ག་ནྡྷ་ར་ས་ཕོ་ཊྛ་བྦཱ ན ཝ་ཊྚ་ནྟི? ཨེ་ཏེ་པི ཝ་ཊྚ་ནྟཱི་ཏི. ཨེ་ཝཾ ར་སེ་ན ར་སཾ སཾ་ས་ནྡེ་ཏྭཱ ས་ཙྪ་ནྡ་རཱ་ག་པ་རི་བྷོ་ག་ཉྩ ནི་ཙྪ་ནྡ་རཱ་ག་པ་རི་བྷོ་ག་ཉྩ ཨེ་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ ཐཱུ་ལ་ཝཱ་ཀེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཨ་ཏི་སུ་ཁུ་མ་སུ་ཏྟཾ ཨུ་པ་ནེ་ནྟོ ཝི་ཡ, སཱ་ས་པེ་ན ས་དྡྷིཾ སི་ནེ་རུཾ ཨུ་པ་སཾ་ཧ་ར་ནྟོ ཝི་ཡ, པཱ་པ་ཀཾ དི་ཊྛི་ག་ཏཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏྭཱ, ‘‘ཀིཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡཾ བ་ནྡྷ་ནྟེ་ན ཝི་ཡ མ་ཧ་ཏཱ ཨུ་སྶཱ་ཧེ་ན པ་ཋ་མ་པཱ་རཱ་ཛི་ཀཾ པ་ཉྙ་ཏྟཾ, ན་ཏྠི ཨེ་ཏྠ དོ་སོ’’ཏི ས་བྦ་ཉྙུ་ཏ་ཉྙཱ་ཎེ་ན ས་དྡྷིཾ པ་ཊི་ཝི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟོ ཝེ་སཱ་ར་ཛྫ་ཉཱ་ཎཾ པ་ཊི་བཱ་ཧ་ནྟོ ཨ་རི་ཡ་མ་གྒེ ཁཱ་ཎུ་ཀ་ཎྚ་ཀཱ་དཱི་ནི པ་ཀྑི་པ་ནྟོ མེ་ཐུ་ན་དྷ་མྨེ དོ་སོ ན་ཏྠཱི་ཏི ཛི་ན་སྶ ཨཱ་ཎཱ་ཙ་ཀྐེ པ་ཧཱ་རཾ ཨ་དཱ་སི. ཏེ་ནཱ་ཧ – ‘‘ཏ་ཐཱ་ཧཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ དྷ་མྨཾ དེ་སི་ཏཾ ཨཱ་ཛཱ་ནཱ་མཱི’’ཏི་ཨཱ་དི.
ཨེ་ཝཾ བྱཱ ཁོཏི ཨེ་ཝཾ ཝི་ཡ ཁོ. ས་མ་ནུ་ཡུ་ཉྫ་ནྟཱིཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཀིཾ ལ་དྡྷི་ཀོ ཏྭཾ, ལ་དྡྷིཾ ཝ་དེ་ཧཱི་ཏི པུ་ཙྪ་མཱ་ནཱ ས་མ་ནུ་ཡུ་ཉྫ་ནྟི ནཱ་མ. དི་ཊྛིཾ པ་ཏི་ཊྛཱ་པེ་ནྟཱ ས་མ་ནུ་གྒཱ་ཧ་ནྟི ནཱ་མ. ཀེ་ན ཀཱ་ར་ཎེ་ན ཨེ་ཝཾ ཝ་ད་སཱི་ཏི ཀཱ་ར་ཎཾ པུ་ཙྪ་ནྟཱ ས་མ་ནུ་བྷཱ་ས་ནྟི ནཱ་མ. ཨ་ཊྛི་ཀ་ངྐ་ལཱུ་པ་མཱཏི་ཨཱ་དཱི་སུ (མ. ནི. ༢.༤༢-༤༨) ཨ་ཊྛི་ཀ་ངྐ་ལཱུ་པ་མཱ ཨ་པྤ་སྶཱ་ད་ཊྛེ་ན. མཾ་ས་པེ་སཱུ་པ་མཱ བ་ཧུ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་ཊྛེ་ན. ཏི་ཎུ་ཀྐཱུ་པ་མཱ ཨ་ནུ་ད་ཧ་ན་ཊྛེ་ན. ཨ་ངྒཱ་ར་ཀཱ་སཱུ་པ་མཱ མ་ཧཱ་བྷི་ཏཱ་པ་ན་ཊྛེ་ན. སུ་པི་ན་ཀཱུ་པ་མཱ ཨི་ཏྟ་ར་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ན་ཊྛེ་ན. ཡཱ་ཙི་ཏ་ཀཱུ་པ་མཱ ཏཱ་ཝ་ཀཱ་ལི་ཀ་ཊྛེ་ན. རུ་ཀྑ་ཕ་ལཱུ་པ་མཱ ས་བྦ་ངྒ་པ་ཙྩ་ངྒ་པ་ལི་བྷ་ཉྫ་ན་ཊྛེ་ན. ཨ་སི་སཱུ་ནཱུ་པ་མཱ ཨ་དྷི་ཀུ་ཊྚ་ན་ཊྛེ་ན. ས་ཏྟི་སཱུ་ལཱུ་པ་མཱ ཝི་ནི་ཝི་ཛ྄ཛྷ་ན་ཊྛེ་ན. ས་པྤ་སི་རཱུ་པ་མཱ སཱ་ས་ངྐ་ས་པྤ་ཊི་བྷ་ཡ་ཊྛེ་ན. ཐཱ་མ་སཱཏི དི་ཊྛི་ཐཱ་མེ་ན. པ་རཱ་མཱ་སཱཏི དི་ཊྛི་པ་རཱ་མཱ་སེ་ན. ཨ་བྷི་ནི་ཝི་སྶ ཝོ་ཧ་ར་ཏཱིཏི ཨ་དྷི་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ ཝོ་ཧ་ར་ཏི དཱི་པེ་ཏི ཝཱ.
༢༣༥. ཡ་ཏོ ཁོ ཏེ བྷི་ཀྑཱུཏི ཡ་དཱ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ. ཨེ་ཝཾ བྱཱ ཁོ ཨ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝ་ཏཱཏི ཨི་དཾ ཨེ་ས ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡེ་ན ན་ཏྠཱི་ཏི ཝ་ཏྟུ་ཀཱ་མོ་པི བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ་ན ས་མྤ་ཊི་ཙྪ་ཏི, བུ་དྡྷཱ་ནཾ ཀི་ར ས་མྨུ་ཁཱ དྭེ ཀ་ཐཱ ཀ་ཐེ་ཏུཾ ས་མ་ཏྠོ ནཱ་མ ན་ཏྠི.
༢༣༦. ཀ་སྶ ཁོ ནཱ་མ ཏྭཾ མོ་གྷ་པུ་རི་སཱཏི ཏྭཾ མོ་གྷ་པུ་རི་ས ཀ་སྶ ཁ་ཏྟི་ཡ་སྶ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ ཝཱ ཝེ་སྶ་སྶ ཝཱ སུ་དྡ་སྶ ཝཱ ག་ཧ་ཊྛ་སྶ ཝཱ པ་བྦ་ཛི་ཏ་སྶ ཝཱ དེ་ཝ་སྶ ཝཱ མ་ནུ་སྶ་སྶ ཝཱ མ་ཡཱ ཨེ་ཝཾ དྷ་མྨཾ དེ་སི་ཏཾ ཨཱ་ཛཱ་ནཱ་སི. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སཱིཏི ཨ་ཡཾ པཱ་ཊི་ཡེ་ཀྐོ ཨ་ནུ་ས་ནྡྷི. ཨ་རི་ཊྛོ ཀི་ར ཙི་ནྟེ་སི – ‘‘བྷ་ག་ཝཱ མཾ མོ་གྷ་པུ་རི་སོ་ཏི ཝ་ད་ཏི, ན ཁོ པ་ན མོ་གྷ་པུ་རི་སཱ་ཏི ཝུ་ཏྟ་མ་ཏྟ་ཀེ་ན མ་གྒ་ཕ་ལཱ་ནཾ ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡོ ན ཧོ་ཏི. ཨུ་པ་སེ་ན་མྤི ཧི ཝ་ངྒ་ནྟ་པུ་ཏྟཾ, ‘ཨ་ཏི་ལ་ཧུཾ ཁོ ཏྭཾ, མོ་གྷ་པུ་རི་ས, བཱ་ཧུ་ལླཱ་ཡ ཨཱ་ཝ་ཏྟོ’ཏི (མ་ཧཱ་ཝ. ༧༥) བྷ་ག་ཝཱ མོ་གྷ་པུ་རི་ས་ཝཱ་དེ་ན ཨོ་ཝ་དི. ཐེ་རོ ཨ་པ་ར་བྷཱ་གེ གྷ་ཊེ་ནྟོ ཝཱ་ཡ་མ་ནྟོ ཚ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪཱ་ཀཱ་སི. ཨ་ཧ་མྤི ཏ་ཐཱ་རཱུ་པཾ ཝཱི་རི་ཡཾ པ་གྒ་ཎྷི་ཏྭཱ མ་གྒ་ཕ་ལཱ་ནི ནི་བྦ་ཏྟེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི. ཨ་ཐ་སྶ བྷ་ག་ཝཱ བ་ནྡྷ་ནཱ པ་ཝུ་ཏྟ་སྶ པ་ཎྜུ་པ་ལཱ་ས་སྶ ཝི་ཡ ཨ་ཝི་རུ་ལ༹ྷི་བྷཱ་ཝཾ ད་སྶེ་ནྟོ ཨི་མཾ དེ་ས་ནཾ ཨཱ་ར་བྷི.
ཨུ་སྨཱི་ཀ་ཏོ་པཱིཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏུ་མྷེ ཀི་ནྟི མ་ཉྙ་ཐ, ཨ་ཡཾ ཨ་རི་ཊྛོ ཨེ་ཝཾ་ལ་དྡྷི་ཀོ ས་བྦ་ཉྙུ་ཏ་ཉྙཱ་ཎེ་ན པ་ཊི་ཝི་རུ་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ ཝེ་སཱ་ར་ཛྫ་ཉཱ་ཎཾ པ་ཊི་བཱ་ཧི་ཏྭཱ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ཨཱ་ཎཱ་ཙ་ཀྐེ པ་ཧཱ་རཾ ད་ད་མཱ་ནོ ཨ་པི ནུ ཨི་མ་སྨིཾ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡེ ཨུ་སྨཱི་ཀ་ཏོ་པི? ཡ་ཐཱ ནི་བྦུ་ཏེ་པི མ་ཧ་ནྟེ ཨ་གྒི་ཀྑ་ནྡྷེ ཁ་ཛྫུ་པ་ན་ཀ་མ་ཏྟཱ་པི ཨ་གྒི་པ་པ་ཊི་ཀཱ ཧོ་ཏི་ཡེ་ཝ, ཡཾ ནི་སྶཱ་ཡ པུ་ན མ་ཧཱ་ཨ་གྒི་ཀྑ་ནྡྷོ བྷ་ཝེ་ཡྻ. ཀིཾ ནུ ཁོ ཨེ་ཝཾ ཨི་མ་སྶ ཨ་པྤ་མ་ཏྟི་ཀཱ་པི ཉཱ་ཎུ་སྨཱ ཨ་ཏྠི, ཡཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཝཱ་ཡ་མ་ནྟོ མ་གྒ་ཕ་ལཱ་ནི ནི་བྦ་ཏྟེ་ཡྻཱ་ཏི? ནོ ཧེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེཏི, བྷ་ནྟེ, ཨེ་ཝཾ་ལ་དྡྷི་ཀ་སྶ ཀུ་ཏོ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ ཉཱ་ཎུ་སྨཱ་ཏི? མ་གྒ་ཕ་ལཱ་ནཾ པ་ཙྩ་ཡ་ས་མ་ཏྠཱ་ཡ ཉཱ་ཎུ་སྨཱ་ཡ ཨུ་སྨཱི་ཀ་ཏ་བྷཱ་ཝཾ པ་ཊི་ཀྑི་པ་ནྟཱ ཝ་ད་ནྟི. མ་ངྐུ་བྷཱུ་ཏོཏི ནི་ཏྟེ་ཛ་བྷཱུ་ཏོ. པ་ཏྟ་ཀྑ་ནྡྷོཏི པ་ཏི་ཏ་ཀྑ་ནྡྷོ. ཨ་པྤ་ཊི་བྷཱ་ནོཏི ཀི་ཉྩི པ་ཊི་བྷཱ་ནཾ ཨ་པ་སྶ་ནྟོ བྷི་ནྣ་པ་ཊི་བྷཱ་ནོ ཨེ་ཝ་རཱུ་པ་མྤི ནཱ་མ ནི་ཡྻཱ་ནི་ཀ་སཱ་ས་ནཾ ལ་བྷི་ཏྭཱ ཨ་ཝི་རུ་ལ༹ྷི་དྷ་མྨོ ཀི་ར་མྷི ས་མུ་གྒྷཱ་ཏི་ཏ་པ་ཙྩ་ཡོ ཛཱ་ཏོ་ཏི ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་བྷ་བྦ་ཏཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ནྟོ པཱ་ད་ངྒུ་ཊྛ་ཀེ་ན བྷཱུ་མིཾ ཁ་ཎ་མཱ་ནོ ནི་སཱི་དི.
པ་ཉྙཱ་ཡི་སྶ་སི ཁོཏི ཨ་ཡ་མྤི པཱ་ཊི་ཡེ་ཀྐོ ཨ་ནུ་ས་ནྡྷི. ཨ་རི་ཊྛོ ཀི་ར ཙི་ནྟེ་སི – ‘‘བྷ་ག་ཝཱ མ་ཡ྄ཧཾ མ་གྒ་ཕ་ལཱ་ནཾ ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡོ པ་ཙྪི་ནྣོ་ཏི ཝ་ད་ཏི, ན ཁོ པ་ན བུ་དྡྷཱ ས་ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡཱ་ནཾ་ཡེ་ཝ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ནྟི, ཨ་ནུ་པ་ནི་སྶ་ཡཱ་ན་མྤི དེ་སེ་ནྟི, ཨ་ཧཾ ས་ཏྠུ ས་ནྟི་ཀཱ སུ་ག་ཏོ་ཝཱ་དཾ ལ་བྷི་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ས་མྤ་ཏྟཱུ་པ་གཾ ཀུ་ས་ལཾ ཀ་རི་སྶཱ་མཱི’’ཏི. ཨ་ཐ་སྶ བྷ་ག་ཝཱ ཨོ་ཝཱ་དཾ པ་ཊི་པ་སྶ་མྦྷེ་ནྟོ ‘‘པ་ཉྙཱ་ཡི་སྶ་སཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་སྶ་ཏྠོ, ཏྭཾ་ཡེ་ཝ, མོ་གྷ་པུ་རི་ས, ཨི་མི་ནཱ པཱ་པ་ཀེ་ན དི་ཊྛི་ག་ཏེ་ན ནི་ར་ཡཱ་དཱི་སུ པ་ཉྙཱ་ཡི་སྶ་སི, མ་མ ས་ནྟི་ཀཱ ཏུ་ཡ྄ཧཾ སུ་ག་ཏོ་ཝཱ་དོ ནཱ་མ ན་ཏྠི, ན མེ ཏ་ཡཱ ཨ་ཏྠོ, ཨི་དྷཱ་ཧཾ བྷི་ཀྑཱུ པ་ཊི་པུ་ཙྪི་སྶཱ་མཱི་ཏི.
༢༣༧. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱཏི ཨ་ཡ་མྤི པཱ་ཊི་ཡེ་ཀྐོ ཨ་ནུ་ས་ནྡྷི. ཨི་མ་སྨི་ཉྷི ཋཱ་ནེ བྷ་ག་ཝཱ པ་རི་སཾ སོ་དྷེ་ཏི, ཨ་རི་ཊྛཾ ག་ཎ་ཏོ ནི་སྶཱ་རེ་ཏི. ས་ཙེ ཧི པ་རི་ས་ག་ཏཱ་ནཾ ཀ་སྶ་ཙི ཨེ་ཝཾ བྷ་ཝེ་ཡྻ – ‘‘ཨ་ཡཾ ཨ་རི་ཊྛོ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཨ་ཀ་ཐི་ཏཾ ཀ་ཐེ་ཏུཾ ཀིཾ ས་ཀྑི་སྶ་ཏི, ཀ་ཙྩི ནུ ཁོ པ་རི་ས་མ་ཛ྄ཛྷེ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཀ་ཐཱ་ཡ ས་མཱ་ར་དྡྷཱ་ཡ ས་ཧ་སཱ ཀ་ཐི་ཏ’’ནྟི. ཨེ་ཝཾ ཀ་ཐི་ཏཾ པ་ན ན ཨ་རི་ཊྛོ་ཝ སུ་ཎཱ་ཏི, ཨ་ཉྙེ་ན་པི སུ་ཏཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི. ཨ་ཐཱ་པི་སྶ སི་ཡཱ ‘‘ཡ་ཐཱ ས་ཏྠཱ ཨ་རི་ཊྛཾ ནི་གྒ་ཎྷཱ་ཏི, མ་མྤི ཨེ་ཝཾ ནི་གྒ་ཎྷེ་ཡྻཱ་ཏི སུ་ཏྭཱ་པི ཏུ་ཎྷཱི་བྷཱ་ཝཾ ཨཱ་པ་ཛྫེ་ཡྻཱ’’ཏི. ‘‘ཏཾ ས་བྦཾ ན ཀ་རི་སྶ་ནྟཱི’’ཏི. མ་ཡཱ་པི ན ཀ་ཐི་ཏཾ, ཨ་ཉྙེ་ན སུ་ཏ་མྤི ན་ཏྠཱི་ཏི ‘‘ཏུ་མྷེ་པི་མེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ པ་རི་སཱ་ཡ ལ་དྡྷིཾ སོ་དྷེ་ཏི. པ་རི་སཱ་ཡ པ་ན ལ་དྡྷི་སོ་དྷ་ནེ་ནེ་ཝ ཨ་རི་ཊྛོ ག་ཎ་ཏོ ནི་སྶཱ་རི་ཏོ ནཱ་མ ཧོ་ཏི.
ཨི་དཱ་ནི ཨ་རི་ཊྛ་སྶ ལ་དྡྷིཾ པ་ཀཱ་སེ་ནྟོ སོ ཝ་ཏ, བྷི་ཀྑ་ཝེཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཨ་ཉྙ་ཏྲེ་ཝ ཀཱ་མེ་ཧཱིཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཡོ སོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ‘‘ཏེ པ་ཊི་སེ་ཝ་ཏོ ནཱ་ལཾ ཨ་ནྟ་རཱ་ཡཱ་ཡཱ’’ཏི ཨེ་ཝཾ་ལ་དྡྷི་ཀོ, སོ ཝ་ཏ ཀི་ལེ་ས་ཀཱ་མེ་ཧི ཙེ་ཝ ཀི་ལེ་ས་ཀཱ་མ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟེ་ཧི ས་ཉྙཱ་ཝི་ཏ་ཀྐེ་ཧི ཙ ཨ་ཉྙ་ཏྲ, ཨེ་ཏེ དྷ་མྨེ པ་ཧཱ་ཡ, ཝི་ནཱ ཨེ་ཏེ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི, ཝ་ཏྠུ་ཀཱ་མེ པ་ཊི་སེ་ཝི་སྶ་ཏི, མེ་ཐུ་ན་ས་མཱ་ཙཱ་རཾ ས་མཱ་ཙ་རི་སྶ་ཏཱི་ཏི ནེ་ཏཾ ཋཱ་ནཾ ཝི་ཛྫ་ཏི. ཨི་དཾ ཀཱ་ར་ཎཾ ནཱ་མ ན་ཏྠི, ཨ་ཊྛཱ་ན་མེ་ཏཾ ཨ་ན་ཝ་ཀཱ་སོ་ཏི.
༢༣༨. ཨེ་ཝཾ བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ཡཾ ཨ་རི་ཊྛོ ཡ་ཐཱ ནཱ་མ ར་ཛ་ཀོ སུ་ག་ནྡྷཱ་ནི་པི དུ་གྒ་ནྡྷཱ་ནི་པི ཛི་ཎྞཱ་ནི་པི ན་ཝཱ་ནི་པི སུ་དྡྷཱ་ནི་པི ཨ་སུ་དྡྷཱ་ནི་པི ཝ་ཏྠཱ་ནི ཨེ་ཀ་ཏོ བྷ་ཎྜི་ཀཾ ཀ་རོ་ཏི, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ནི་ཙྪ་ནྡ་རཱ་ག་པ་ཎཱི་ཏ་ཙཱི་ཝ་རཱ་དི་པ་རི་བྷོ་ག་ཉྩ ཨ་ནི་བ་དྡྷ་སཱི་ལཱ་ནཾ ག་ཧ་ཊྛཱ་ནཾ ཨ་ནྟ་རཱ་ཡ་ཀ་རཾ ས་ཙྪ་ནྡ་རཱ་ག་པ་རི་བྷོ་ག་ཉྩ ནི་བ་དྡྷ་སཱི་ལཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨཱ་ཝ་ར་ཎ་ཀ་རཾ ས་ཙྪ་ནྡ་རཱ་ག་པ་རི་བྷོ་ག་ཉྩ ས་བྦཾ ཨེ་ཀ་ས་དི་སཾ ཀ་རོ་ཏཱི་ཏི ཨ་རི་ཊྛ་སྶ ལ་དྡྷིཾ པ་ཀཱ་སེ་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི དུ་གྒ་ཧི་ཏཱ་ཡ པ་རི་ཡ་ཏྟི་ཡཱ དོ་སཾ ད་སྶེ་ནྟོ ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཀ་ཙྩེཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ པ་རི་ཡཱ་པུ་ཎ་ནྟཱིཏི ཨུ་གྒ་ཎྷ་ནྟི. སུ་ཏྟནྟི་ཨཱ་དཱི་སུ ཨུ་བྷ་ཏོ་ཝི་བྷ་ངྒ་ནི་དྡེ་ས་ཁ་ནྡྷ་ཀ་པ་རི་ཝཱ་རཱ, སུ་ཏྟ་ནི་པཱ་ཏེ མ་ངྒ་ལ་སུ་ཏྟ་ར་ཏ་ན་སུ་ཏྟ་ནཱ་ལ་ཀ་སུ་ཨཱ་ཏུ་ཝ་ཊྚ་ཀ་སུ་ཏྟཱ་ནི, ཨ་ཉྙ་མྤི ཙ སུ་ཏྟ་ནཱ་མ་ཀཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་ཝ་ཙ་ནཾ སུ་ཏྟནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ས་བྦ་མྤི ས་གཱ་ཐ་ཀཾ སུ་ཏྟཾ གེ་ཡྻནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ, ཝི་སེ་སེ་ན སཾ་ཡུ་ཏྟ་ཀེ ས་ཀ་ལོ་པི ས་གཱ་ཐཱ་ཝ་གྒོ. ས་ཀ་ལཾ ཨ་བྷི་དྷ་མྨ་པི་ཊ་ཀཾ, ནི་གྒཱ་ཐ་ཀཾ སུ་ཏྟཾ, ཡ་ཉྩ ཨ་ཉྙ་མྤི ཨ་ཊྛ་ཧི ཨ་ངྒེ་ཧི ཨ་ས་ངྒ་ཧི་ཏཾ བུ་དྡྷ་ཝ་ཙ་ནཾ, ཏཾ ཝེ་ཡྻཱ་ཀ་ར་ཎནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. དྷ་མྨ་པ་དཾ, ཐེ་ར་གཱ་ཐཱ, ཐེ་རི་གཱ་ཐཱ, སུ་ཏྟ་ནི་པཱ་ཏེ ནོ་སུ་ཏྟ་ནཱ་མི་ཀཱ སུ་དྡྷི་ཀ་གཱ་ཐཱ ཙ གཱ་ཐཱཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. སོ་མ་ན་སྶ་ཉཱ་ཎ་མ་ཡི་ཀ་གཱ་ཐཱ་པ་ཊི་སཾ་ཡུ་ཏྟཱ དྭེ་ཨ་སཱི་ཏི་སུ་ཏྟ་ནྟཱ ཨུ་དཱ་ནནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ‘‘ཝུ་ཏྟ་ཉྷེ་ཏཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ན་ཡ་པྤ་ཝ་ཏྟཱ (ཨི་ཏི་ཝུ. ༡,༢) ད་སུ་ཏྟ་ར་ས་ཏ་སུ་ཏྟ་ནྟཱ ཨི་ཏི་ཝུ་ཏྟ་ཀནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཨ་པ་ཎྞ་ཀ་ཛཱ་ཏ་ཀཱ་དཱི་ནི པ་ཎྞཱ་སཱ་དྷི་ཀཱ་ནི པ་ཉྩ་ཛཱ་ཏ་ཀ་ས་ཏཱ་ནི ཛཱ་ཏ་ཀནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ་ནི. ‘‘ཙ་ཏྟཱ་རོ་མེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཙྪ་རི་ཡཱ ཨ་བྦྷུ་ཏཱ དྷ་མྨཱ ཨཱ་ན་ནྡེ’’ཏི་ཨཱ་དི་ན་ཡ་པྤ་ཝ་ཏྟཱ (ཨ. ནི. ༤.༡༢༩) ས་བྦེ་པི ཨ་ཙྪ་རི་ཡ་ཨ་བྦྷུ་ཏ་དྷ་མྨ་པྤ་ཊི་སཾ་ཡུ་ཏྟཱ སུ་ཏྟ་ནྟཱ ཨ་བྦྷུ་ཏ་དྷ་མྨནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཙཱུ་ལ༹་ཝེ་ད་ལླ་མ་ཧཱ་ཝེ་ད་ལླ་ས་མྨཱ་དི་ཊྛི་ས་ཀྐ་པ་ཉྷ་ས་ངྑཱ་ར་བྷཱ་ཛ་ནི་ཡ་མ་ཧཱ་པུ་ཎྞ་མ་སུ་ཏྟཱ་ད་ཡོ ས་བྦེ་པི ཝེ་ད་ཉྩ ཏུ་ཊྛི་ཉྩ ལ་དྡྷཱ ལ་དྡྷཱ པུ་ཙྪི་ཏ་སུ་ཏྟ་ནྟཱ ཝེ་ད་ལླནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
ཨ་ཏྠཾ ན ཨུ་པ་པ་རི་ཀྑ་ནྟཱིཏི ཨ་ཏྠ་ཏྠཾ ཀཱ་ར་ཎ་ཏྠཾ ན པ་སྶ་ནྟི ན པ་རི་གྒ་ཎྷ་ནྟི. ཨ་ནུ་པ་པ་རི་ཀྑ་ཏནྟི ཨ་ནུ་པ་པ་རི་ཀྑ་ནྟཱ་ནཾ. ན ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ནཾ ཁ་མ་ནྟཱིཏི ན ཨུ་པ་ཊྛ་ཧ་ནྟི ན ཨཱ་པཱ་ཐཾ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟི, ཨི་མ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ སཱི་ལཾ ས་མཱ་དྷི ཝི་པ་སྶ་ནཱ མ་གྒོ ཕ་ལཾ ཝ་ཊྚཾ ཝི་ཝ་ཊྚཾ ཀ་ཐི་ཏ་ནྟི ཨེ་ཝཾ ཛཱ་ནི་ཏུཾ ན ས་ཀྐཱ ཧོ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏེ ཨུ་པཱ་ར་མྦྷཱ་ནི་སཾ་སཱ ཙེ་ཝཱཏི ཏེ པ་རེ་སཾ ཝཱ་དེ དོ་སཱ་རོ་པ་ནཱ་ནི་སཾ་སཱ ཧུ་ཏྭཱ པ་རི་ཡཱ་པུ་ཎ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨི་ཏི་ཝཱ་ད་པྤ་མོ་ཀྑཱ་ནི་སཾ་སཱ ཙཱཏི ཨེ་ཝཾ ཝཱ་ད་པ་མོ་ཀྑཱ་ནི་སཾ་སཱ, པ་རེ་ཧི ས་ཀ་ཝཱ་དེ དོ་སེ ཨཱ་རོ་པི་ཏེ ཏཾ དོ་སཾ ཨེ་ཝཾ མོ་ཙེ་སྶཱ་མཱ་ཏི ཨི་མི་ནཱ་ཝ ཀཱ་ར་ཎེ་ན པ་རི་ཡཱ་པུ་ཎ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏ་ཉྩ་སྶ ཨ་ཏྠཾ ནཱ་ནུ་བྷོ་ནྟཱིཏི ཡ་སྶ ཙ མ་གྒ་སྶ ཝཱ ཕ་ལ་སྶ ཝཱ ཨ་ཏྠཱ་ཡ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟཱ དྷ་མྨཾ པ་རི་ཡཱ་པུ་ཎ་ནྟི, ཏ་ཉྩ་སྶ དྷ་མྨ་སྶ ཨ་ཏྠཾ ཨེ་ཏེ དུ་གྒ་ཧི་ཏ་གྒཱ་ཧི་ནོ ནཱ་ནུ་བྷོ་ནྟི. ཨ་པི་ཙ པ་ར་སྶ ཝཱ་དེ ཨུ་པཱ་ར་མྦྷཾ ཨཱ་རོ་པེ་ཏུཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ཝཱ་དཾ མོ་ཙེ་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟཱ་པི ཏ་ཉྩ ཨ་ཏྠཾ ནཱ་ནུ་བྷོ་ནྟི་ཡེ་ཝ.
༢༣༩. ཨ་ལ་ག་དྡ་ཏྠི་ཀོཏི ཨཱ་སི་ཝི་ས་ཨ་ཏྠི་ཀོ. ག་དོཏི ཧི ཝི་ས་སྶ ནཱ་མཾ, ཏཾ ཏ་སྶ ཨ་ལཾ པ་རི་པུ་ཎྞཾ ཨ་ཏྠཱི་ཏི ཨ་ལ་ག་དྡོ. བྷོ་གེཏི ས་རཱི་རེ. ཨི་དྷ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཀ་ཙྩེ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟཱ དྷ་མྨཾ པ་རི་ཡཱ་པུ་ཎ་ནྟཱིཏི ནི་ཏྠ་ར་ཎ་པ་རི་ཡ་ཏྟི་ཝ་སེ་ན ཨུ་གྒ་ཎྷ་ནྟི. ཏི་སྶོ ཧི པ་རི་ཡ་ཏྟི་ཡོ ཨ་ལ་ག་དྡ་པ་རི་ཡ་ཏྟི ནི་ཏྠ་ར་ཎ་པ་རི་ཡ་ཏྟི བྷ་ཎྜཱ་གཱ་རི་ཀ་པ་རི་ཡ་ཏྟཱི་ཏི.
ཏ་ཏྠ ཡོ བུ་དྡྷ་ཝ་ཙ་ནཾ ཨུ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཨེ་ཝཾ ཙཱི་ཝ་རཱ་དཱི་ནི ཝཱ ལ་བྷི་སྶཱ་མི, ཙ་ཏུ་པ་རི་ས་མ་ཛ྄ཛྷེ ཝཱ མཾ ཛཱ་ནི་སྶ་ནྟཱི་ཏི ལཱ་བྷ་ས་ཀྐཱ་ར་ཧེ་ཏུ པ་རི་ཡཱ་པུ་ཎཱ་ཏི, ཏ་སྶ སཱ པ་རི་ཡ་ཏྟི ཨ་ལ་ག་དྡ་པ་རི་ཡ་ཏྟི ནཱ་མ. ཨེ་ཝཾ པ་རི་ཡཱ་པུ་ཎ་ཏོ ཧི བུ་དྡྷ་ཝ་ཙ་ནཾ ཨ་པ་རི་ཡཱ་པུ་ཎི་ཏྭཱ ནི་དྡོ་ཀྐ་མ་ནཾ ཝ་ར་ཏ་རཾ.
ཡོ པ་ན བུ་དྡྷ་ཝ་ཙ་ནཾ ཨུ་གྒ་ཎྷི་ཏྭཱ སཱི་ལ་སྶ ཨཱ་ག་ཏ་ཊྛཱ་ནེ སཱི་ལཾ པཱུ་རེ་ཏྭཱ ས་མཱ་དྷི་སྶ ཨཱ་ག་ཏ་ཊྛཱ་ནེ ས་མཱ་དྷི་ག་བྦྷཾ ག་ཎྷཱ་པེ་ཏྭཱ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡ ཨཱ་ག་ཏ་ཊྛཱ་ནེ ཝི་པ་སྶ་ནཾ པ་ཊྛ་པེ་ཏྭཱ མ་གྒ་ཕ་ལཱ་ནཾ ཨཱ་ག་ཏ་ཊྛཱ་ནེ མ་གྒཾ བྷཱ་ཝེ་སྶཱ་མི ཕ་ལཾ ས་ཙྪི་ཀ་རི་སྶཱ་མཱི་ཏི ཨུ་གྒ་ཎྷཱ་ཏི, ཏ་སྶ སཱ པ་རི་ཡ་ཏྟི ནི་ཏྠ་ར་ཎ་པ་རི་ཡ་ཏྟི ནཱ་མ ཧོ་ཏི.
ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝ་སྶ པ་ན པ་རི་ཡ་ཏྟི བྷ་ཎྜཱ་གཱ་རི་ཀ་པ་རི་ཡ་ཏྟི ནཱ་མ. ཏ་སྶ ཧི ཨ་པ་རི་ཉྙཱ་ཏཾ ཨ་པྤ་ཧཱི་ནཾ ཨ་བྷཱ་ཝི་ཏཾ ཨ་ས་ཙྪི་ཀ་ཏཾ ཝཱ ན་ཏྠི. སོ ཧི པ་རི་ཉྙཱ་ཏ་ཀྑ་ནྡྷོ པ་ཧཱི་ན་ཀི་ལེ་སོ བྷཱ་ཝི་ཏ་མ་གྒོ ས་ཙྪི་ཀ་ཏ་ཕ་ལོ, ཏ་སྨཱ བུ་དྡྷ་ཝ་ཙ་ནཾ པ་རི་ཡཱ་པུ་ཎ་ནྟོ ཏ་ནྟི་དྷཱ་ར་ཀོ པ་ཝེ་ཎི་པཱ་ལ་ཀོ ཝཾ་སཱ་ནུ་ར་ཀྑ་ཀོ་ཝ ཧུ་ཏྭཱ ཨུ་གྒ་ཎྷཱ་ཏི. ཨི་ཏི་སྶ སཱ པ་རི་ཡ་ཏྟི བྷ་ཎྜཱ་གཱ་རི་ཀ་པ་རི་ཡ་ཏྟི ནཱ་མ ཧོ་ཏི.
ཡོ པ་ན པུ་ཐུ་ཛྫ་ནོ ཚཱ་ཏ་བྷ་ཡཱ་དཱི་སུ ག་ནྠ་དྷ་རེ་སུ ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ ཝ་སི་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟེ་སུ ས་ཡཾ བྷི་ཀྑཱ་ཙཱ་རེ་ན ཨ་ཀི་ལ་མ་མཱ་ནོ ཨ་ཏི་མ་དྷུ་རཾ བུ་དྡྷ་ཝ་ཙ་ནཾ མཱ ན་སྶ་ཏུ, ཏ་ནྟིཾ དྷཱ་རེ་སྶཱ་མི, ཝཾ་སཾ ཋ་པེ་སྶཱ་མི, པ་ཝེ་ཎིཾ པཱ་ལེ་སྶཱ་མཱི་ཏི པ་རི་ཡཱ་པུ་ཎཱ་ཏི, ཏ་སྶ པ་རི་ཡ་ཏྟི བྷ་ཎྜཱ་གཱ་རི་ཀ་པ་རི་ཡ་ཏྟི ཧོ་ཏི, ན ཧོ་ཏཱི་ཏི? ན ཧོ་ཏི. ཀ་སྨཱ? ན ཨ་ཏྟ་ནོ ཋཱ་ནེ ཋ་ཏྭཱ པ་རི་ཡཱ་པུ་ཏ་ཏྟཱ. པུ་ཐུ་ཛྫ་ན་སྶ ཧི པ་རི་ཡ་ཏྟི ནཱ་མ ཨ་ལ་ག་དྡཱ ཝཱ ཧོ་ཏི ནི་ཏྠ་ར་ཎཱ ཝཱ, ས་ཏྟ་ནྣཾ སེ་ཀྑཱ་ནཾ ནི་ཏྠ་ར་ཎཱ་ཝ, ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝ་སྶ བྷ་ཎྜཱ་གཱ་རི་ཀ་པ་རི་ཡ་ཏྟི་ཡེ་ཝ. ཨི་མ་སྨིཾ པ་ན ཋཱ་ནེ ནི་ཏྠ་ར་ཎ་པ་རི་ཡ་ཏྟི ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཱ.
ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ནཾ ཁ་མ་ནྟཱིཏི སཱི་ལཱ་དཱི་ནཾ ཨཱ་ག་ཏ་ཊྛཱ་ནེ་སུ ཨི་དྷ སཱི་ལཾ ཀ་ཐི་ཏཾ, ཨི་དྷ ས་མཱ་དྷི, ཨི་དྷ ཝི་པ་སྶ་ནཱ, ཨི་དྷ མ་གྒོ, ཨི་དྷ ཕ་ལཾ, ཨི་དྷ ཝ་ཊྚཾ, ཨི་དྷ ཝི་ཝ་ཊྚ་ནྟི ཨཱ་པཱ་ཐཾ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟི. ཏ་ཉྩ་སྶ ཨ་ཏྠཾ ཨ་ནུ་བྷོ་ནྟཱིཏི ཡེ་སཾ མ་གྒ་ཕ་ལཱ་ནཾ ཨ་ཏྠཱ་ཡ པ་རི་ཡཱ་པུ་ཎ་ནྟི. སུ་གྒ་ཧི་ཏ་པ་རི་ཡ་ཏྟིཾ ནི་སྶཱ་ཡ མ་གྒཾ བྷཱ་ཝེ་ཏྭཱ ཕ་ལཾ ས་ཙྪི་ཀ་རོ་ནྟཱ ཏ་ཉྩ་སྶ དྷ་མྨ་སྶ ཨ་ཏྠཾ ཨ་ནུ་བྷ་ཝ་ནྟི. པ་ར་ཝཱ་དེ ཨུ་པཱ་ར་མྦྷཾ ཨཱ་རོ་པེ་ཏུཾ ས་ཀྐོ་ནྟཱ་པི ས་ཀ་ཝཱ་དེ ཨཱ་རོ་པི་ཏཾ དོ་སཾ ཨི་ཙྪི་ཏི་ཙྪི་ཏ་ཊྛཱ་ནཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ མོ་ཙེ་ཏུཾ ས་ཀྐོ་ནྟཱ་པི ཨ་ནུ་བྷོ་ནྟི་ཡེ་ཝ. དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ ཧི་ཏཱ་ཡ སུ་ཁཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ནྟཱིཏི སཱི་ལཱ་དཱི་ནཾ ཨཱ་ག་ཏ་ཊྛཱ་ནེ སཱི་ལཱ་དཱི་ནི པཱུ་རེ་ནྟཱ་ན་མྤི, པ་རེ་སཾ ཝཱ་དེ ས་ཧ་དྷ་མྨེ་ན ཨུ་པཱ་ར་མྦྷཾ ཨཱ་རོ་པེ་ནྟཱ་ན་མྤི, ས་ཀ་ཝཱ་ད་ཏོ དོ་སཾ ཧ་ར་ནྟཱ་ན་མྤི, ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ཏྭཱ པ་རི་ས་མ་ཛ྄ཛྷེ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏྭཱ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཱ་ཡ པ་ས་ནྣེ་ཧི ཨུ་པ་ནཱི་ཏེ ཙ་ཏྟཱ་རོ པ་ཙྩ་ཡེ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ནྟཱ་ན་མྤི དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ ཧི་ཏཱ་ཡ སུ་ཁཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ནྟི.
ཨེ་ཝཾ སུ་གྒ་ཧི་ཏེ བུ་དྡྷ་ཝ་ཙ་ནེ ཨཱ་ནི་སཾ་སཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི ཏ་ཏྠེ་ཝ ནི་ཡོ་ཛེ་ནྟོ ཏ་སྨཱ ཏི་ཧ, བྷི་ཀྑ་ཝེཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཏ་སྨཱཏི ཡ་སྨཱ དུ་གྒ་ཧི་ཏ་པ་རི་ཡ་ཏྟི དུ་གྒ་ཧི་ཏ་ཨ་ལ་ག་དྡོ ཝི་ཡ དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ ཨ་ཧི་ཏཱ་ཡ དུ་ཀྑཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏི, སུ་གྒ་ཧི་ཏ་པ་རི་ཡ་ཏྟི སུ་གྒ་ཧི་ཏ་ཨ་ལ་ག་དྡོ ཝི་ཡ དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ ཧི་ཏཱ་ཡ སུ་ཁཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏི, ཏ་སྨཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏ་ཐཱ ནཾ དྷཱ་རེ་ཡྻཱ་ཐཱཏི ཏ་ཐེ་ཝ ནཾ དྷཱ་རེ་ཡྻཱ་ཐ, ཏེ་ནེ་ཝ ཨ་ཏྠེ་ན ག་ཎྷེ་ཡྻཱ་ཐ. ཡེ ཝཱ པ་ནཱ་སྶུ ཝི་ཡ་ཏྟཱ བྷི་ཀྑཱུཏི ཡེ ཝཱ པ་ན ཨ་ཉྙེ སཱ་རི་པུ་ཏྟ་མོ་གྒ་ལླཱ་ན་མ་ཧཱ་ཀ་སྶ་པ་མ་ཧཱ་ཀ་ཙྩཱ་ནཱ་དི་ཀཱ བྱ་ཏྟཱ པ་ཎྜི་ཏཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨ་སྶུ, ཏེ པུ་ཙྪི་ཏ་བྦཱ. ཨ་རི་ཊྛེ་ན ཝི་ཡ པ་ན མ་མ སཱ་ས་ནེ ན ཀ་ལ་ལཾ ཝཱ ཀ་ཙ་ཝ་རཾ ཝཱ པ་ཀྑི་པི་ཏ་བྦཾ.
༢༤༠. ཀུ་ལླཱུ་པ་མནྟི ཀུ་ལླ་ས་དི་སཾ. ནི་ཏྠ་ར་ཎ་ཏྠཱ་ཡཱཏི ཙ་ཏུ་རོ་གྷ་ནི་ཏྠ་ར་ཎ་ཏྠཱ་ཡ. ཨུ་ད་ཀ་ཎྞ་ཝནྟི ཡ་ཉྷི ཨུ་ད་ཀཾ ག་མྦྷཱི་རཾ ན པུ་ཐུ་ལཾ. པུ་ཐུ་ལཾ ཝཱ པ་ན ན ག་མྦྷཱི་རཾ, ན ཏཾ ཨ་ཎྞ་ཝོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཡཾ པ་ན ག་མྦྷཱི་ར་ཉྩེ་ཝ པུ་ཐུ་ལ་ཉྩ, ཏཾ ཨ་ཎྞ་ཝོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཏ་སྨཱ མ་ཧ་ནྟཾ ཨུ་ད་ཀ་ཎྞ་ཝནྟི མ་ཧ་ནྟཾ པུ་ཐུ་ལཾ ག་མྦྷཱི་རཾ ཨུ་ད་ཀ་ནྟི ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ ཨ་ཏྠོ. སཱ་ས་ངྐཾ ནཱ་མ ཡ་ཏྠ ཙོ་རཱ་ནཾ ནི་ཝུ་ཏྠོ་ཀཱ་སོ དི་སྶ་ཏི. ཋི་ཏོ་ཀཱ་སོ, ནི་སི་ནྣོ་ཀཱ་སོ, ནི་པ་ནྣོ་ཀཱ་སོ དི་སྶ་ཏི. ས་པྤ་ཊི་བྷ་ཡཾ ནཱ་མ ཡ་ཏྠ ཙོ་རེ་ཧི མ་ནུ་སྶཱ ཧ་ཏཱ དི་སྶ་ནྟི, ཝི་ལུ་ཏྟཱ དི་སྶ་ནྟི, ཨཱ་ཀོ་ཊི་ཏཱ དི་སྶ་ནྟི. ཨུ་ཏྟ་ར་སེ་ཏཱུཏི ཨུ་ད་ཀ་ཎྞ་ཝ་སྶ ཨུ་པ་རི བ་དྡྷོ སེ་ཏུ. ཀུ་ལླཾ བ་ནྡྷི་ཏྭཱཏི ཀུ་ལློ ནཱ་མ ཏ་ར་ཎ་ཏྠཱ་ཡ ཀ་ལཱ་པཾ ཀ་ཏྭཱ བ་དྡྷོ. པ་ཏྠ་རི་ཏྭཱ བ་དྡྷཱ པ་ན པ་ད་ར་ཙཱ་ཊི་ཨཱ་ད་ཡོ ཨུ་ལུ༹་མྤོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ནྟི. ཨུ་ཙྩཱ་རེ་ཏྭཱཏི ཋ་པེ་ཏྭཱ. ཀི་ཙྩ་ཀཱ་རཱིཏི པ་ཏྟ་ཀཱ་རཱི ཡུ་ཏྟ་ཀཱ་རཱི, པ་ཏི་རཱུ་པ་ཀཱ་རཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. དྷ་མྨཱ་པི ཝོ པ་ཧཱ་ཏ་བྦཱཏི ཨེ་ཏྠ དྷ་མྨཱཏི ས་མ་ཐ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ. བྷ་ག་ཝཱ ཧི ས་མ་ཐེ་པི ཚ་ནྡ་རཱ་གཾ པ་ཛ་ཧཱ་པེ་སི, ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡ་པི. ས་མ་ཐེ ཚ་ནྡ་རཱ་གཾ ཀ་ཏྠ པ་ཛ་ཧཱ་པེ་སི? ‘‘ཨི་ཏི ཁོ, ཨུ་དཱ་ཡི, ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ན་སྶ་པི པ་ཧཱ་ནཾ ཝ་དཱ་མི, པ་སྶ་སི ནོ ཏྭཾ, ཨུ་དཱ་ཡི, ཏཾ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཾ ཨ་ཎུཾ ཝཱ ཐཱུ་ལཾ ཝཱ, ཡ་སྶཱ་ཧཾ ནོ པ་ཧཱ་ནཾ ཝ་དཱ་མཱི’’ཏི (མ. ནི. ༢.༡༥༦) ཨེ་ཏྠ ས་མ་ཐེ ཚ་ནྡ་རཱ་གཾ པ་ཛ་ཧཱ་པེ་སི. ‘‘ཨི་མཾ ཙེ ཏུ་མྷེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དི་ཊྛིཾ ཨེ་ཝཾ པ་རི་སུ་དྡྷཾ ཨེ་ཝཾ པ་རི་ཡོ་དཱ་ཏཾ ན ཨ་ལླཱི་ཡེ་ཐ ན ཀེ་ལཱ་ཡེ་ཐ ན དྷ་ནཱ་ཡེ་ཐཱ’’ཏི (མ. ནི. ༡.༤༠༡) ཨེ་ཏྠ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡ ཚ་ནྡ་རཱ་གཾ པ་ཛ་ཧཱ་པེ་སི. ཨི་དྷ པ་ན ཨུ་བྷ་ཡ་ཏྠ པ་ཛ་ཧཱ་པེ་ནྟོ ‘‘དྷ་མྨཱ་པི ཝོ པ་ཧཱ་ཏ་བྦཱ, པ་གེ་ཝ ཨ་དྷ་མྨཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ.
ཏ་ཏྲཱ་ཡཾ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ – བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཧཾ ཨེ་ཝ་རཱུ་པེ་སུ ས་ནྟ་པྤ་ཎཱི་ཏེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ ཚ་ནྡ་རཱ་ག་པྤ་ཧཱ་ནཾ ཝ་དཱ་མི, ཀིཾ པ་ན ཨི་མ་སྨིཾ ཨ་ས་དྡྷ་མྨེ གཱ་མ་དྷ་མྨེ ཝ་ས་ལ་དྷ་མྨེ དུ་ཊྛུ་ལླེ ཨོ་ད་ཀ་ནྟི་ཀེ, ཡ་ཏྠ ཨ་ཡཾ ཨ་རི་ཊྛོ མོ་གྷ་པུ་རི་སོ ནི་དྡོ་ས་ས་ཉྙཱི པ་ཉྩ་སུ ཀཱ་མ་གུ་ཎེ་སུ ཚ་ནྡ་རཱ་གཾ ནཱ་ལཾ ཨ་ནྟ་རཱ་ཡཱ་ཡཱ་ཏི ཝ་ད་ཏི. ཨ་རི་ཊྛེ་ན ཝི་ཡ ན ཏུ་མྷེ་ཧི མ་ཡ྄ཧཾ སཱ་ས་ནེ ཀ་ལ་ལཾ ཝཱ ཀ་ཙ་ཝ་རཾ ཝཱ པ་ཀྑི་པི་ཏ་བྦ་ནྟི ཨེ་ཝཾ བྷ་ག་ཝཱ ཨི་མི་ནཱ་པི ཨོ་ཝཱ་དེ་ན ཨ་རི་ཊྛཾ་ཡེ་ཝ ནི་གྒ་ཎྷཱ་ཏི.
༢༤༡. ཨི་དཱ་ནི ཡོ པ་ཉྩ་སུ ཁ་ནྡྷེ་སུ ཏི་ཝི་དྷ་གྒཱ་ཧ་ཝ་སེ་ན ཨ་ཧཾ མ་མ་ནྟི ག་ཎྷཱ་ཏི, སོ མ་ཡ྄ཧཾ སཱ་ས་ནེ ཨ་ཡཾ ཨ་རི་ཊྛོ ཝི་ཡ ཀ་ལ་ལཾ ཀ་ཙ་ཝ་རཾ པ་ཀྑི་པ་ཏཱི་ཏི ད་སྶེ་ནྟོ ཚ་ཡི་མཱ་ནི, བྷི་ཀྑ་ཝེཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ དི་ཊྛི་ཊྛཱ་ནཱ་ནཱིཏི དི་ཊྛི་པི དི་ཊྛི་ཊྛཱ་ནཾ, དི་ཊྛི་ཡཱ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་མྤི དི་ཊྛི་ཊྛཱ་ནཾ, དི་ཊྛི་ཡཱ པ་ཙྩ་ཡོ་པི. རཱུ་པཾ ཨེ་ཏཾ མ་མཱཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཨེ་ཏཾ མ་མཱཏི ཏ་ཎྷཱ་གྒཱ་ཧོ. ཨེ་སོ་ཧ་མ་སྨཱིཏི མཱ་ན་གྒཱ་ཧོ. ཨེ་སོ མེ ཨ་ཏྟཱཏི དི་ཊྛི་གྒཱ་ཧོ. ཨེ་ཝཾ རཱུ་པཱ་ར་མྨ་ཎཱ ཏ་ཎྷཱ་མཱ་ན་དི་ཊྛི་ཡོ ཀ་ཐི་ཏཱ ཧོ་ནྟི. རཱུ་པཾ པ་ན ཨ་ཏྟཱ་ཏི ན ཝ་ཏྟ་བྦཾ. ཝེ་ད་ནཱ་དཱི་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. དི་ཊྛཾ རཱུ་པཱ་ཡ་ཏ་ནཾ, སུ་ཏཾ ས་དྡཱ་ཡ་ཏ་ནཾ, མུ་ཏཾ ག་ནྡྷཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ར་སཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ཕོ་ཊྛ་བྦཱ་ཡ་ཏ་ནཾ, ཏ་ཉྷི པ་ཏྭཱ ག་ཧེ་ཏ་བྦ་ཏོ མུ་ཏནྟི ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་ཝ་སེ་སཱ་ནི ས་ཏྟཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནི ཝི་ཉྙཱ་ཏཾ ནཱ་མ. པ་ཏྟནྟི པ་རི་ཡེ་སི་ཏྭཱ ཝཱ ཨ་པ་རི་ཡེ་སི་ཏྭཱ ཝཱ པ་ཏྟཾ. པ་རི་ཡེ་སི་ཏནྟི པ་ཏྟཾ ཝཱ ཨ་པྤ་ཏྟཾ ཝཱ པ་རི་ཡེ་སི་ཏཾ. ཨ་ནུ་ཝི་ཙ་རི་ཏཾ མ་ན་སཱཏི ཙི་ཏྟེ་ན ཨ་ནུ་ས་ཉྩ་རི་ཏཾ. ལོ་ཀ་སྨི་ཉྷི པ་རི་ཡེ་སི་ཏྭཱ པ་ཏྟ་མྤི ཨ་ཏྠི, པ་རི་ཡེ་སི་ཏྭཱ ནོ་པ་ཏྟ་མྤི. ཨ་པ་རི་ཡེ་སི་ཏྭཱ པ་ཏྟ་མྤི ཨ་ཏྠི, ཨ་པ་རི་ཡེ་སི་ཏྭཱ ནོ་པ་ཏྟ་མྤི. ཏ་ཏྠ པ་རི་ཡེ་སི་ཏྭཱ པ་ཏྟཾ པ་ཏྟཾ ནཱ་མ. པ་རི་ཡེ་སི་ཏྭཱ ནོ་པ་ཏྟཾ པ་རི་ཡེ་སི་ཏཾ ནཱ་མ. ཨ་པ་རི་ཡེ་སི་ཏྭཱ པ་ཏྟ་ཉྩ, ཨ་པ་རི་ཡེ་སི་ཏྭཱ ནོ་པ་ཏྟ་ཉྩ མ་ན་སཱ་ནུ་ཝི་ཙ་རི་ཏཾ ནཱ་མ.
ཨ་ཐ ཝཱ པ་རི་ཡེ་སི་ཏྭཱ པ་ཏྟ་མྤི ཨ་པ་རི་ཡེ་སི་ཏྭཱ པ་ཏྟ་མྤི པ་ཏྟ་ཊྛེ་ན པ་ཏྟཾ ནཱ་མ. པ་རི་ཡེ་སི་ཏྭཱ ནོ་པ་ཏྟཾ པ་རི་ཡེ་སི་ཏཾ ནཱ་མ. ཨ་པ་རི་ཡེ་སི་ཏྭཱ ནོ་པ་ཏྟཾ མ་ན་སཱ་ནུ་ཝི་ཙ་རི་ཏཾ ནཱ་མ. ས་བྦཾ ཝཱ ཨེ་ཏཾ མ་ན་སཱ ཨ་ནུ་ཝི་ཙ་རི་ཏ་ཏྟཱ མ་ན་སཱ་ནུ་ཝི་ཙ་རི་ཏཾ ནཱ་མ. ཨི་མི་ནཱ ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་ར་མྨ་ཎཱ ཏ་ཎྷཱ་མཱ་ན་དི་ཊྛི་ཡོ ཀ་ཐི་ཏཱ, དེ་ས་ནཱ་ཝི་ལཱ་སེ་ན ཧེ་ཊྛཱ དི་ཊྛཱ་དི་ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཝ་སེ་ན ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ད་སྶི་ཏཾ. ཡ་མྤི ཏཾ དི་ཊྛི་ཊྛཱ་ནནྟི ཡ་མྤི ཨེ་ཏཾ སོ ལོ་ཀོ་ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན པ་ཝ་ཏྟཾ དི་ཊྛི་ཊྛཱ་ནཾ.
སོ ལོ་ཀོ སོ ཨ་ཏྟཱཏི ཡཱ ཨེ་སཱ ‘‘རཱུ་པཾ ཨ་ཏྟ་ཏོ ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན པ་ཝ་ཏྟཱ དི་ཊྛི ལོ་ཀོ ཙ ཨ་ཏྟཱ ཙཱ་ཏི ག་ཎྷཱ་ཏི, ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ. སོ པེ་ཙྩ བྷ་ཝི་སྶཱ་མཱིཏི སོ ཨ་ཧཾ པ་ར་ལོ་ཀཾ ག་ནྟྭཱ ནི་ཙྩོ བྷ་ཝི་སྶཱ་མི, དྷུ་ཝོ ས་སྶ་ཏོ ཨ་ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨོ བྷ་ཝི་སྶཱ་མི, སི་ནེ་རུ་མ་ཧཱ་པ་ཐ་ཝཱི་མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡཱ་དཱི་ཧི ས་སྶ་ཏཱི་ཧི ས་མཾ ཏ་ཐེ་ཝ ཋ་སྶཱ་མི. ཏ་མྤི ཨེ་ཏཾ མ་མཱཏི ཏ་མྤི ད་སྶ་ནཾ ཨེ་ཏཾ མ་མ, ཨེ་སོ་ཧ་མ་སྨི, ཨེ་སོ མེ ཨ་ཏྟཱ་ཏི ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏི. ཨི་མི་ནཱ དི་ཊྛཱ་ར་མྨ་ཎཱ ཏ་ཎྷཱ་མཱ་ན་དི་ཊྛི་ཡོ ཀ་ཐི་ཏཱ. ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡ པ་ཊི་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཀཱ་ལེ ཝི་ཡ པ་ཙྪི་མ་དི་ཊྛི་ཡཱ པུ་རི་མ་དི་ཊྛི་གྒ་ཧ་ཎ་ཀཱ་ལེ ཨེ་ཝཾ ཧོ་ཏི.
སུ་ཀྐ་པ་ཀྑེ རཱུ་པཾ ནེ་ཏཾ མ་མཱཏི རཱུ་པེ ཏ་ཎྷཱ་མཱ་ན་དི་ཊྛི་གྒཱ་ཧཱ པ་ཊི་ཀྑི་ཏྟཱ. ཝེ་ད་ནཱ་དཱི་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏཱིཏི ཨི་མ་སྶ པ་ན པ་ད་སྶ ཏ་ཎྷཱ་ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ མཱ་ན་ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ དི་ཊྛི་ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ ཉཱ་ཎ་ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ཏི ཙ་ཏ་སྶོ ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏཱ ཀ་ཎྷ་པ་ཀྑེ ཏི་སྶ་ནྣཾ ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ནཾ, སུ་ཀྐ་པ་ཀྑེ ཉཱ་ཎ་ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ཡ ཝ་སེ་ན ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཨ་ས་ཏི ན པ་རི་ཏ་སྶ་ཏཱིཏི ཨ་ཝི་ཛྫ་མཱ་ནེ བྷ་ཡ་པ་རི་ཏ་སྶ་ནཱ་ཡ ཏ་ཎྷཱ་པ་རི་ཏ་སྶ་ནཱ་ཡ ཝཱ ན པ་རི་ཏ་སྶ་ཏི. ཨི་མི་ནཱ བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་ཀྑ་ནྡྷ་ཝི་ནཱ་སེ ཨ་པ་རི་ཏ་སྶ་མཱ་ནཾ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝཾ ད་སྶེ་ནྟོ དེ་ས་ནཾ མ་ཏྠ་ཀཾ པཱ་པེ་སི.
༢༤༢. ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ ཨ་ཉྙ་ཏ་རོ བྷི་ཀྑཱུཏི ཨེ་ཝཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཝུ་ཏྟེ ཨ་ཉྙ་ཏ་རོ ཨ་ནུ་ས་ནྡྷི་ཀུ་ས་ལོ བྷི་ཀྑུ – ‘‘བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་ཀྑ་ནྡྷ་ཝི་ནཱ་སེ ཨ་པ་རི་ཏ་སྶ་ནྟཾ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ དེ་ས་ནཱ ནི་ཊྛཱ་པི་ཏཱ, ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཨ་པ་རི་ཏ་སྶ་ནྟེ ཁོ པ་ན ས་ཏི ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ པ་རི་ཏ་སྶ་ཀེ་ན བ་ཧི་དྡྷཱ པ་རི་ཀྑཱ་ར་ཝི་ནཱ་སེ པ་རི་ཏ་སྶ་ཀེ་ན ཨ་པ་རི་ཏ་སྶ་ཀེ་ན ཙཱ་པི བྷ་ཝི་ཏ་བྦཾ. ཨི་ཏི ཨི་མེ་ཧི ཙ་ཏཱུ་ཧི ཀཱ་ར་ཎེ་ཧི ཨ་ཡཾ པ་ཉྷོ པུ་ཙྪི་ཏ་བྦོ’’ཏི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀཾ་སཾ ཙཱི་ཝ་རཾ ཀ་ཏྭཱ ཨ་ཉྫ་ལིཾ པ་གྒ་ཡ྄ཧ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ. བ་ཧི་དྡྷཱ ཨ་ས་ཏཱིཏི བ་ཧི་དྡྷཱ པ་རི་ཀྑཱ་ར་ཝི་ནཱ་སེ. ཨ་ཧུ ཝ་ཏ མེཏི ཨ་ཧོ་སི ཝ་ཏ མེ བྷ་དྡ་ཀཾ ཡཱ་ནཾ ཝཱ་ཧ་ནཾ ཧི་ར་ཉྙཾ སུ་ཝ་ཎྞ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཏཾ ཝ་ཏ མེ ན་ཏྠཱིཏི ཏཾ ཝ་ཏ ཨི་དཱ་ནི མ་ཡ྄ཧཾ ན་ཏྠི, རཱ་ཛཱུ་ཧི ཝཱ ཙོ་རེ་ཧི ཝཱ ཧ་ཊཾ, ཨ་གྒི་ནཱ ཝཱ ད་ཌྜྷཾ, ཨུ་ད་ཀེ་ན ཝཱ ཝུ་ལ༹ྷཾ, པ་རི་བྷོ་གེ་ན ཝཱ ཛི་ཎྞཾ. སི་ཡཱ ཝ་ཏ མེཏི བྷ་ཝེ་ཡྻ ཝ་ཏ མ་ཡ྄ཧཾ ཡཱ་ནཾ ཝཱ་ཧ་ནཾ ཧི་ར་ཉྙཾ སུ་ཝ་ཎྞཾ སཱ་ལི ཝཱི་ཧི ཡ་ཝོ གོ་དྷུ་མོ. ཏཾ ཝ་ཏཱ་ཧཾ ན ལ་བྷཱ་མཱིཏི ཏ་མ་ཧཾ ཨ་ལ་བྷ་མཱ་ནོ ཏ་ད་ནུ་ཙྪ་ཝི་ཀཾ ཀ་མྨཾ ཨ་ཀ་ཏྭཱ ནི་སི་ནྣ་ཏྟཱ ཨི་དཱ་ནི ན ལ་བྷཱ་མཱི་ཏི སོ་ཙ་ཏི, ཨ་ཡཾ ཨ་གཱ་རི་ཡ་སོ་ཙ་ནཱ, ཨ་ན་གཱ་རི་ཡ་སྶ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་རཱ་དཱི་ནཾ ཝ་སེ་ན ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
ཨ་པ་རི་ཏ་སྶ་ནཱ་ཝཱ་རེ ན ཨེ་ཝཾ ཧོ་ཏཱིཏི ཡེ་ཧི ཀི་ལེ་སེ་ཧི ཨེ་ཝཾ བྷ་ཝེ་ཡྻ, ཏེ་སཾ པ་ཧཱི་ན་ཏྟཱ ན ཨེ་ཝཾ ཧོ་ཏི. དི་ཊྛི་ཊྛཱ་ནཱ་དྷི་ཊྛཱ་ན་པ་རི་ཡུ་ཊྛཱ་ནཱ་བྷི་ནི་ཝེ་སཱ་ནུ་ས་ཡཱ་ནནྟི དི་ཊྛཱི་ན་ཉྩ དི་ཊྛི་ཊྛཱ་ནཱ་ན་ཉྩ དི་ཊྛཱ་དྷི་ཊྛཱ་ནཱ་ན་ཉྩ དི་ཊྛི་པ་རི་ཡུ་ཊྛཱ་ནཱ་ན་ཉྩ ཨ་བྷི་ནི་ཝེ་སཱ་ནུ་ས་ཡཱ་ན་ཉྩ. ས་བྦ་ས་ངྑཱ་ར་ས་མ་ཐཱ་ཡཱཏི ནི་བྦཱ་ན་ཏྠཱ་ཡ. ནི་བྦཱ་ན་ཉྷི ཨཱ་ག་མྨ ས་བྦ་ས་ངྑཱ་རཱ་ཨི་ཉྫི་ཏཱ་ནི, ས་བྦ་ས་ངྑཱ་ར་ཙ་ལ་ནཱ་ནི ས་བྦ་ས་ངྑཱ་ར་ཝི་པྥ་ནྡི་ཏཱ་ནི ས་མྨ་ནྟི ཝཱུ་པ་ས་མྨ་ནྟི, ཏ་སྨཱ ཏཾ, ‘‘ས་བྦ་ས་ངྑཱ་ར་ས་མ་ཐོ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཏ་དེ་ཝ ཙ ཨཱ་ག་མྨ ཁ་ནྡྷཱུ་པ་དྷི ཀི་ལེ་སཱུ་པ་དྷི ཨ་བྷི་ས་ངྑཱ་རཱུ་པ་དྷི, པ་ཉྩ་ཀཱ་མ་གུ་ཎཱུ་པ་དྷཱི་ཏི ཨི་མེ ཨུ་པ་དྷ་ཡོ པ་ཊི་ནི་སྶ་ཛྫི་ཡ་ནྟི, ཏ་ཎྷཱ ཁཱི་ཡ་ཏི ཝི་ར་ཛྫ་ཏི ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཏཾ, ‘‘ས་བྦཱུ་པ་དྷི་པ་ཊི་ནི་སྶ་གྒོ ཏ་ཎྷཱ་ཀྑ་ཡོ ཝི་རཱ་གོ ནི་རོ་དྷོ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ནི་བྦཱ་ནཱ་ཡཱཏི ཨ་ཡཾ པ་ན་སྶ ས་རཱུ་པ་ནི་དྡེ་སོ, ཨི་ཏི ས་བྦེ་ཧེ་ཝ ཨི་མེ་ཧི པ་དེ་ཧི ནི་བྦཱ་ན་སྶ ས་ཙྪི་ཀི་རི་ཡ་ཏྠཱ་ཡ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ནྟ་སྶཱ་ཏི ཨ་ཡ་མ་ཏྠོ དཱི་པི་ཏོ. ཏ་སྶེ་ཝཾ ཧོ་ཏཱིཏི ཏ་སྶ དི་ཊྛི་ག་ཏི་ཀ་སྶ ཨུ་ཙྪི་ཛྫི་སྶཱ་མི ནཱ་མ་སྶུ, ཝི་ན་སྶི་སྶཱ་མི ནཱ་མ་སྶུ, ནཱ་སྶུ ནཱ་མ བྷ་ཝི་སྶཱ་མཱིཏི ཨེ་ཝཾ ཧོ་ཏི. དི་ཊྛི་ག་ཏི་ཀ་སྶ ཧི ཏི་ལ་ཀྑ་ཎཾ ཨཱ་རོ་པེ་ཏྭཱ སུ་ཉྙ་ཏཱ་པ་ཊི་སཾ་ཡུ་ཏྟཾ ཀ་ཏྭཱ དེ་སི་ཡ་མཱ་ནཾ དྷ་མྨཾ སུ་ཎ་ནྟ་སྶ ཏཱ་སོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ཝུ་ཏྟ་ཉྷེ་ཏཾ – ‘‘ཏཱ་སོ ཧེ་སོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་སུ་ཏ་ཝ་ཏོ པུ་ཐུ་ཛྫ་ན་སྶ ནོ ཙ་སྶཾ, ནོ ཙ མེ སི་ཡཱ’’ཏི (སཾ. ནི. ༣.༥༥).
༢༤༣. ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ བ་ཧི་དྡྷཱ་པ་རི་ཀྑཱ་ར་ཝི་ནཱ་སེ ཏ་སྶ་ན་ཀ་སྶ ཙ ནོ་ཏ་སྶ་ན་ཀ་སྶ ཙ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་ཀྑ་ནྡྷ་ཝི་ནཱ་སེ ཏ་སྶ་ན་ཀ་སྶ ཙ ནོ་ཏ་སྶ་ན་ཀ་སྶ ཙཱ་ཏི ཨི་མེ་སཾ ཝ་སེ་ན ཙ་ཏུ་ཀྐོ་ཊི་ཀཱ སུ་ཉྙ་ཏཱ ཀ་ཐི་ཏཱ. ཨི་དཱ་ནི བ་ཧི་དྡྷཱ པ་རི་ཀྑཱ་རཾ པ་རི་གྒ་ཧཾ ནཱ་མ ཀ་ཏྭཱ, ཝཱི་ས་ཏི་ཝ་ཏྠུ་ཀཾ ས་ཀྐཱ་ཡ་དི་ཊྛིཾ ཨ་ཏྟ་ཝཱ་དུ་པཱ་དཱ་ནཾ ནཱ་མ ཀ་ཏྭཱ, ས་ཀྐཱ་ཡ་དི་ཊྛི་པ་མུ་ཁཱ དྭཱ་ས་ཊྛི དི་ཊྛི་ཡོ དི་ཊྛི་ནི་སྶ་ཡཾ ནཱ་མ ཀ་ཏྭཱ ཏི་ཀོ་ཊི་ཀཾ སུ་ཉྙ་ཏཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ཏཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་རི་གྒ་ཧནྟི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ པ་རི་གྒ་ཧནྟི བ་ཧི་དྡྷཱ པ་རི་ཀྑཱ་རཾ. པ་རི་གྒ་ཎྷེ་ཡྻཱ་ཐཱཏི ཡ་ཐཱ ཝི་ཉྙཱུ མ་ནུ་སྶོ པ་རི་གྒ་ཎྷེ་ཡྻ. ཨ་ཧ་མྤི ཁོ ཏཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏུ་མྷེ་པི ན པ་སྶ་ཐ, ཨ་ཧ་མྤི ན པ་སྶཱ་མི, ཨི་ཏི ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ པ་རི་གྒ་ཧོ ན་ཏྠཱི་ཏི ད་སྶེ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ས་བྦ་ཏྠ ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
༢༤༤. ཨེ་ཝཾ ཏི་ཀོ་ཊི་ཀཾ སུ་ཉྙ་ཏཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་ཀྑ་ནྡྷེ ཨ་ཏྟཱ་ཏི བ་ཧི་དྡྷཱ པ་རི་ཀྑཱ་རེ ཨ་ཏྟ་ནི་ཡ་ནྟི ཀ་ཏྭཱ དྭི་ཀོ་ཊི་ཀཾ ད་སྶེ་ནྟོ ཨ་ཏྟ་ནི ཝཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཏཱིཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཨ་ཡཾ ས་ངྑེ་པ་ཏྠོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཏྟ་ནི ཝཱ ས་ཏི ཨི་དཾ མེ པ་རི་ཀྑཱ་ར་ཛཱ་ཏཾ ཨ་ཏྟ་ནི་ཡ་ནྟི ཨ་སྶ, ཨ་ཏྟ་ནི་ཡེ་ཝ ཝཱ པ་རི་ཀྑཱ་རེ ས་ཏི ཨ་ཡཾ མེ ཨ་ཏྟཱ ཨི་མ་སྶ པ་རི་ཀྑཱ་ར་སྶ སཱ་མཱི་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཨ་ཧ་ནྟི. ས་ཏི མ་མཱ་ཏི, མ་མཱ་ཏི ས་ཏི ཨ་ཧ་ནྟི ཡུ་ཏྟཾ བྷ་ཝེ་ཡྻ. ས་ཙྩ་ཏོཏི བྷཱུ་ཏ་ཏོ, ཐེ་ཏ་ཏོཏི ཏ་ཐ་ཏོ ཐི་ར་ཏོ ཝཱ.
ཨི་དཱ་ནི ཨི་མེ པ་ཉྩ་ཀྑ་ནྡྷེ ཨ་ནི་ཙྩཾ དུ་ཀྑཾ ཨ་ན་ཏྟཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ ཏི་པ་རི་ཝ་ཊྚ་ཝ་སེ་ན ཨ་གྒ་ཎྷ་ནྟོ ཨ་ཡཾ ཨ་རི་ཊྛོ ཝི་ཡ མ་ཡ྄ཧཾ སཱ་ས་ནེ ཀ་ལ་ལཾ ཀ་ཙ་ཝ་རཾ པ་ཀྑི་པ་ཏཱི་ཏི ད་སྶེ་ནྟོ ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་ཐ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, རཱུ་པཾ ནི་ཙྩཾ ཝཱཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཨ་ནི་ཙྩཾ, བྷ་ནྟེཏི, བྷ་ནྟེ, ཡ་སྨཱ ཧུ་ཏྭཱ ན ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཨ་ནི་ཙྩཾ. ཨུ་པྤཱ་ད་ཝ་ཡ་ཝ་ཏྟི་ཏོ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་ཏཱ་ཝ་ཀཱ་ལི་ཀ་ནི་ཙྩ་པ་ཊི་ཀྑེ་པ་ཊྛེ་ན ཝཱ་ཏི ཙ་ཏཱུ་ཧི ཀཱ་ར་ཎེ་ཧི ཨ་ནི་ཙྩཾ. དུ་ཀྑཾ, བྷ་ནྟེཏི, བྷ་ནྟེ, པ་ཊི་པཱི་ལ༹་ནཱ་ཀཱ་རེ་ན དུ་ཀྑཾ, ས་ནྟཱ་པ་དུ་ཀྑ་མ་དུ་ཀྑ་ཝ་ཏྠུ་ཀ་སུ་ཁ་པ་ཊི་ཀྑེ་པ་ཊྛེ་ན ཝཱ་ཏི ཙ་ཏཱུ་ཧི ཀཱ་ར་ཎེ་ཧི དུ་ཀྑཾ. ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨནྟི བྷ་ཝ་ས་ངྐ་ནྟི་ཨུ་པ་ག་མ་ན་ས་བྷཱ་ཝཾ པ་ཀ་ཏི་བྷཱ་ཝ་ཝི་ཛ་ཧ་ན་ས་བྷཱ་ཝཾ. ཀ་ལླཾ ནུ ཏཾ ས་མ་ནུ་པ་སྶི་ཏུཾ ཨེ་ཏཾ མ་མ, ཨེ་སོ་ཧ་མ་སྨི, ཨེ་སོ མེ ཨ་ཏྟཱཏི ཡུ་ཏྟཾ ནུ ཁོ ཏཾ ཨི་མེ་སཾ ཏི་ཎྞཾ ཏ་ཎྷཱ་མཱ་ན་དི་ཊྛི་གྒཱ་ཧཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན ཨ་ཧཾ མ་མཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ ག་ཧེ་ཏུཾ. ནོ ཧེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེཏི ཨི་མི་ནཱ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཨ་ཝ་ས་ཝ་ཏྟ་ནཱ་ཀཱ་རེ་ན རཱུ་པཾ, བྷ་ནྟེ, ཨ་ན་ཏྟཱ་ཏི པ་ཊི་ཛཱ་ན་ནྟི. སུ་ཉྙ་ཨ་སྶཱ་མི་ཀ་ཨ་ནི་སྶ་ར་ཨ་ཏྟ་པ་ཊི་ཀྑེ་པ་ཊྛེ་ན ཝཱ་ཏི ཙ་ཏཱུ་ཧི ཀཱ་ར་ཎེ་ཧི ཨ་ན་ཏྟཱ.
བྷ་ག་ཝཱ ཧི ཀ་ཏྠ་ཙི ཨ་ནི་ཙྩ་ཝ་སེ་ན ཨ་ན་ཏྟ་ཏྟཾ ད་སྶེ་ཏི, ཀ་ཏྠ་ཙི དུ་ཀྑ་ཝ་སེ་ན, ཀ་ཏྠ་ཙི ཨུ་བྷ་ཡ་ཝ་སེ་ན. ‘‘ཙ་ཀྑུ ཨ་ཏྟཱ་ཏི ཡོ ཝ་དེ་ཡྻ, ཏཾ ན ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏི, ཙ་ཀྑུ་སྶ ཨུ་པྤཱ་དོ་པི ཝ་ཡོ་པི པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི. ཡ་སྶ ཁོ པ་ན ཨུ་པྤཱ་དོ་པི ཝ་ཡོ་པི པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི, ཨ་ཏྟཱ མེ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཙ ཝེ་ཏི ཙཱ་ཏི ཨི་ཙྩ་སྶ ཨེ་ཝ་མཱ་ག་ཏཾ ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཏཾ ན ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏི ཙ་ཀྑུ ཨ་ཏྟཱ་ཏི ཡོ ཝ་དེ་ཡྻ, ཨི་ཏི ཙ་ཀྑུ ཨ་ན་ཏྟཱ’’ཏི (མ. ནི. ༣.༤༢༢) ཨི་མ་སྨི་ཉྷི ཚ་ཚ་ཀྐ་སུ་ཏྟེ ཨ་ནི་ཙྩ་ཝ་སེ་ན ཨ་ན་ཏྟ་ཏཾ ད་སྶེ་ཏི. ‘‘རཱུ་པ་ཉྩ ཧི་དཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཏྟཱ ཨ་བྷ་ཝི་སྶ, ན་ཡི་དཾ རཱུ་པཾ ཨཱ་བཱ་དྷཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟེ་ཡྻ, ལ་བྦྷེ་ཐ ཙ རཱུ་པེ ‘ཨེ་ཝཾ མེ རཱུ་པཾ ཧོ་ཏུ, ཨེ་ཝཾ མེ རཱུ་པཾ མཱ ཨ་ཧོ་སཱི’ཏི. ཡ་སྨཱ ཙ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, རཱུ་པཾ ཨ་ན་ཏྟཱ, ཏ་སྨཱ རཱུ་པཾ ཨཱ་བཱ་དྷཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏི, ན ཙ ལ་བྦྷ་ཏི རཱུ་པེ ‘ཨེ་ཝཾ མེ རཱུ་པཾ ཧོ་ཏུ, ཨེ་ཝཾ མེ རཱུ་པཾ མཱ ཨ་ཧོ་སཱི’’’ཏི (མ་ཧཱ་ཝ. ༢༠; སཾ. ནི. ༣.༥༩) ཨི་མ་སྨིཾ ཨ་ན་ཏྟ་ལ་ཀྑ་ཎ་སུ་ཏྟེ དུ་ཀྑ་ཝ་སེ་ན ཨ་ན་ཏྟ་ཏཾ ད་སྶེ་ཏི. ‘‘རཱུ་པཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ནི་ཙྩཾ, ཡ་ད་ནི་ཙྩཾ ཏཾ དུ་ཀྑཾ, ཡཾ དུ་ཀྑཾ ཏ་ད་ན་ཏྟཱ, ཡ་ད་ན་ཏྟཱ ཏཾ ‘ནེ་ཏཾ མ་མ, ནེ་སོ་ཧ་མ་སྨི, ན མེ་སོ ཨ་ཏྟཱ’ཏི ཨེ་ཝ་མེ་ཏཾ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ས་མྨ་པྤ་ཉྙཱ་ཡ ད་ཊྛ་བྦ’’ནྟི (སཾ. ནི. ༣.༧༦) ཨི་མ་སྨིཾ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་སུ་ཏྟེ ཨུ་བྷ་ཡ་ཝ་སེ་ན ཨ་ན་ཏྟ་ཏཾ ད་སྶེ་ཏི. ཀ་སྨཱ? ཨ་ནི་ཙྩཾ དུ་ཀྑ་ཉྩ པཱ་ཀ་ཊཾ. ཨ་ན་ཏྟཱ་ཏི ན པཱ་ཀ་ཊཾ.
པ་རི་བྷོ་ག་བྷཱ་ཛ་ནཱ་དཱི་སུ ཧི བྷི་ནྣེ་སུ ཨ་ཧོ ཨ་ནི་ཙྩ་ནྟི ཝ་ད་ནྟི, ཨ་ཧོ ཨ་ན་ཏྟཱ་ཏི ཝ་ཏྟཱ ནཱ་མ ན་ཏྠི. ས་རཱི་རེ ག་ཎྜ་པི་ལ༹་ཀཱ་དཱི་སུ ཝཱ ཨུ་ཊྛི་ཏཱ་སུ ཀ་ཎྚ་ཀེ་ན ཝཱ ཝི་དྡྷཱ ཨ་ཧོ དུ་ཀྑ་ནྟི ཝ་ད་ནྟི, ཨ་ཧོ ཨ་ན་ཏྟཱ་ཏི པ་ན ཝ་ཏྟཱ ནཱ་མ ན་ཏྠི. ཀ་སྨཱ? ཨི་ད་ཉྷི ཨ་ན་ཏྟ་ལ་ཀྑ་ཎཾ ནཱ་མ ཨ་ཝི་བྷཱུ་ཏཾ དུ་དྡ་སཾ དུ་པྤ་ཉྙཱ་པ་ནཾ. ཏེ་ན ཏཾ བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ནི་ཙྩ་ཝ་སེ་ན ཝཱ དུ་ཀྑ་ཝ་སེ་ན ཝཱ ཨུ་བྷ་ཡ་ཝ་སེ་ན ཝཱ ད་སྶེ་ཏི. ཏ་ཡི་དཾ ཨི་མ་སྨི་མྤི ཏེ་པ་རི་ཝ་ཊྚེ ཨ་ནི་ཙྩ་དུ་ཀྑ་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ད་སྶི་ཏཾ. ཝེ་ད་ནཱ་དཱི་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ.
ཏ་སྨཱ ཏི་ཧ, བྷི་ཀྑ་ཝེཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡ་སྨཱ ཨེ་ཏ་ར་ཧི ཨ་ཉྙ་དཱ་པི རཱུ་པཾ ཨ་ནི་ཙྩཾ དུ་ཀྑཾ ཨ་ན་ཏྟཱ, ཏ་སྨཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཡཾ་ཀི་ཉྩི རཱུ་པནྟི་ཨཱ་དཱི་ནི ཝི་སུ་དྡྷི་མ་གྒེ ཁ་ནྡྷ་ནི་དྡེ་སེ ཝི་ཏྠཱ་རི་ཏཱ་ནེ་ཝ.
༢༤༥. ནི་བྦི་ནྡ་ཏཱིཏི ཨུ་ཀྐ་ཎྛ་ཏི. ཨེ་ཏྠ ཙ ནི་བྦི་དཱཏི ཝུ་ཊྛཱ་ན་གཱ་མི་ནཱི་ཝི་པ་སྶ་ནཱ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཱ. ཝུ་ཊྛཱ་ན་གཱ་མི་ནཱི་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡ ཧི བ་ཧཱུ་ནི ནཱ་མཱ་ནི. ཨེ་སཱ ཧི ཀ་ཏྠ་ཙི ས་ཉྙ་གྒ་ནྟི ཝུ་ཏྟཱ. ཀ་ཏྠ་ཙི དྷ་མྨ་ཊྛི་ཏི་ཉཱ་ཎ་ནྟི. ཀ་ཏྠ་ཙི པཱ་རི་སུ་དྡྷི་པ་དྷཱ་ནི་ཡ་ངྒ་ནྟི. ཀ་ཏྠ་ཙི པ་ཊི་པ་དཱ་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན་ཝི་སུ་དྡྷཱི་ཏི. ཀ་ཏྠ་ཙི ཏ་མྨ་ཡ་ཏཱ་པ་རི་ཡཱ་དཱ་ན་ནྟི. ཀ་ཏྠ་ཙི ཏཱི་ཧི ནཱ་མེ་ཧི. ཀ་ཏྠ་ཙི དྭཱི་ཧཱི་ཏི.
ཏ་ཏྠ པོ་ཊྛ་པཱ་ད་སུ་ཏྟེ ཏཱ་ཝ ‘‘ས་ཉྙཱ ཁོ, པོ་ཊྛ་པཱ་ད, པ་ཋ་མཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, པ་ཙྪཱ ཉཱ་ཎ’’ནྟི (དཱི. ནི. ༡.༤༡༦) ཨེ་ཝཾ ས་ཉྙ་གྒནྟི ཝུ་ཏྟཱ. སུ་སི་མ་སུ་ཏྟེ ‘‘པུ་བྦེ ཁོ, སུ་སི་མ, དྷ་མྨ་ཊྛི་ཏི་ཉཱ་ཎཾ, པ་ཙྪཱ ནི་བྦཱ་ནེ ཉཱ་ཎ’’ནྟི (སཾ. ནི. ༢.༧༠) ཨེ་ཝཾ དྷ་མྨ་ཊྛི་ཏི་ཉཱ་ཎནྟི ཝུ་ཏྟཱ. ད་སུ་ཏྟ་ར་སུ་ཏྟེ ‘‘པ་ཊི་པ་དཱ་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན་ཝི་སུ་དྡྷི་པ་དྷཱ་ནི་ཡ་ངྒ’’ནྟི (དཱི. ནི. ༣.༣༥༩) ཨེ་ཝཾ པཱ་རི་སུ་དྡྷི་པ་དཱ་ནི་ཡ་ངྒནྟི ཝུ་ཏྟཱ. ར་ཐ་ཝི་ནཱི་ཏེ ‘‘ཀིཾ ནུ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, པ་ཊི་པ་དཱ་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན་ཝི་སུ་དྡྷ་ཏྠཾ བྷ་ག་ཝ་ཏི བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཝུ་སྶ་ཏཱི’’ཏི (མ. ནི. ༡.༢༥༧) ཨེ་ཝཾ པ་ཊི་པ་དཱ་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན་ཝི་སུ་དྡྷཱིཏི ཝུ་ཏྟཱ. ས་ལཱ༹་ཡ་ཏ་ན་ཝི་བྷ་ངྒེ ‘‘ཨ་ཏ་མྨ་ཡ་ཏཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ནི་སྶཱ་ཡ ཨ་ཏ་མྨ་ཡ་ཏཾ ཨཱ་ག་མྨ ཡཱ་ཡཾ ཨུ་པེ་ཀྑཱ ནཱ་ན་ཏྟཱ ནཱ་ན་ཏྟ་སི་ཏཱ, ཏཾ ཨ་བྷི་ནི་ཝ་ཛྫེ་ཏྭཱ ཡཱ་ཡཾ ཨུ་པེ་ཀྑཱ ཨེ་ཀ་ཏྟཱ ཨེ་ཀ་ཏྟ་སི་ཏཱ, ཏཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཏཾ ཨཱ་ག་མྨ ཨེ་ཝ་མེ་ཏི་སྶཱ པ་ཧཱ་ནཾ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝ་མེ་ཏི་སྶཱ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མོ ཧོ་ཏཱི’’ཏི (དཱི. ནི. ༣.༣༡༠) ཨེ་ཝཾ ཏ་མྨ་ཡ་ཏཱ་པ་རི་ཡཱ་དཱ་ནནྟི ཝུ་ཏྟཱ. པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ་མ་གྒེ ‘‘ཡཱ ཙ མུ་ཉྩི་ཏུ་ཀ་མྱ་ཏཱ, ཡཱ ཙ པ་ཊི་ས་ངྑཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ, ཡཱ ཙ ས་ངྑཱ་རུ་པེ་ཀྑཱ, ཨི་མེ དྷ་མྨཱ ཨེ་ཀ་ཏྠཱ བྱ་ཉྫ་ན་མེ་ཝ ནཱ་ན’’ནྟི (པ་ཊི. མ. ༡.༥༤) ཨེ་ཝཾ ཏཱི་ཧི ནཱ་མེ་ཧི ཝུ་ཏྟཱ. པ་ཊྛཱ་ནེ ‘‘ཨ་ནུ་ལོ་མཾ གོ་ཏྲ་བྷུ་སྶ ཨ་ན་ནྟ་ར་པ་ཙྩ་ཡེ་ན པ་ཙྩ་ཡོ, ཨ་ནུ་ལོ་མཾ ཝོ་དཱ་ན་སྶ ཨ་ན་ནྟ་ར་པ་ཙྩ་ཡེ་ན པ་ཙྩ་ཡོ’’ཏི (པ་ཊྛཱ. ༡.༡.༤༡༧) ཨེ་ཝཾ དྭཱི་ཧི ནཱ་མེ་ཧི ཝུ་ཏྟཱ. ཨི་མ་སྨིཾ པ་ན ཨ་ལ་ག་དྡ་སུ་ཏྟེ ནི་བྦི་ནྡ་ཏཱི་ཏི ནི་བྦི་དཱ་ནཱ་མེ་ན ཨཱ་ག་ཏཱ.
ནི་བྦི་དཱ ཝི་ར་ཛྫ་ཏཱིཏི ཨེ་ཏྠ ཝི་རཱ་གོཏི མ་གྒོ ཝི་རཱ་གཱ ཝི་མུ་ཙྩ་ཏཱིཏི ཨེ་ཏྠ ཝི་རཱ་གེ་ན མ་གྒེ་ན ཝི་མུ་ཙྩ་ཏཱི་ཏི ཕ་ལཾ ཀ་ཐི་ཏཾ. ཝི་མུ་ཏྟ་སྨིཾ ཝི་མུ་ཏྟ་མི་ཏི ཉཱ་ཎཾ ཧོ་ཏཱིཏི ཨི་དྷ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎཱ ཀ་ཐི་ཏཱ.
ཨེ་ཝཾ ཝི་མུ་ཏྟ་ཙི་ཏྟཾ མ་ཧཱ་ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི ཏ་སྶ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏེ་ཧི པ་ཉྩ་ཧི ཀཱ་ར་ཎེ་ཧི ནཱ་མཾ ག་ཎྷ་ནྟོ ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཨ་ཝི་ཛྫཱཏི ཝ་ཊྚ་མཱུ་ལི་ཀཱ ཨ་ཝི་ཛྫཱ. ཨ་ཡ་ཉྷི དུ་རུ་ཀྑི་པ་ན་ཊྛེ་ན པ་ལི་གྷོཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཏེ་ནེ་ས ཏ་སྶ ཨུ་ཀྑི་ཏྟ་ཏྟཱ ཨུ་ཀྑི་ཏྟ་པ་ལི་གྷོཏི ཝུ་ཏྟོ. ཏཱ་ལཱ་ཝ་ཏྠུ་ཀ་ཏཱཏི སཱི་ས་ཙྪི་ནྣ་ཏཱ་ལོ ཝི་ཡ ཀ་ཏཱ, ས་མཱུ་ལཾ ཝཱ ཏཱ་ལཾ ཨུ་དྡྷ་རི་ཏྭཱ ཏཱ་ལ་སྶ ཝ་ཏྠུ ཝི་ཡ ཀ་ཏཱ, ཡ་ཐཱ ཏ་སྨིཾ ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ པུ་ན སོ ཏཱ་ལོ ན པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི, ཨེ་ཝཾ པུ་ན ཨ་པ་ཉྙ་ཏྟི་བྷཱ་ཝཾ ནཱི་ཏཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. པོ་ནོ་བྦྷ་ཝི་ཀོཏི པུ་ན་བྦྷ་ཝ་དཱ་ཡ་ཀོ. ཛཱ་ཏི་སཾ་སཱ་རོཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཛཱ་ཡ་ན་ཝ་སེ་ན ཙེ་ཝ སཾ་ས་ར་ཎ་ཝ་སེ་ན ཙ ཨེ་ཝཾ ལ་དྡྷ་ནཱ་མཱ་ནཾ པུ་ན་བྦྷ་ཝ་ཁ་ནྡྷཱ་ནཾ པ་ཙྩ་ཡོ ཀ་མྨཱ་བྷི་ས་ངྑཱ་རོ. སོ ཧི པུ་ན་པྤུ་ནཾ ཨུ་པྤ་ཏྟི་ཀ་ར་ཎ་ཝ་སེ་ན པ་རི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཋི་ཏ་ཏྟཱ པ་རི་ཀྑཱཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི, ཏེ་ནེ་ས ཏ་སྶཱ སཾ་ཀི་ཎྞ་ཏྟཱ ཝི་ཀི་ཎྞ་ཏྟཱ སཾ་ཀི་ཎྞ་པ་རི་ཀྑོཏི ཝུ་ཏྟོ. ཏ་ཎྷཱཏི ཝ་ཊྚ་མཱུ་ལི་ཀཱ ཏ་ཎྷཱ. ཨ་ཡ་ཉྷི ག་མྦྷཱི་རཱ་ནུ་ག་ཏ་ཊྛེ་ན ཨེ་སི་ཀཱཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཏེ་ནེ་ས ཏ་སྶཱ ཨ་བྦཱུ་ལ༹ྷ་ཏྟཱ ལུ་ཉྩི་ཏྭཱ ཚ་ཌྜི་ཏ་ཏྟཱ ཨ་བྦཱུ་ལ༹ྷེ་སི་ཀོཏི ཝུ་ཏྟོ. ཨོ་ར་མྦྷཱ་གི་ཡཱ་ནཱིཏི ཨོ་རཾ བྷ་ཛ་ན་ཀཱ་ནི ཀཱ་མ་བྷ་ཝེ ཨུ་པ་པ་ཏྟི་པ་ཙྩ་ཡཱ་ནི. ཨེ་ཏཱ་ནི ཧི ཀ་ཝཱ་ཊཾ ཝི་ཡ ན་ག་ར་དྭཱ་རཾ ཙི་ཏྟཾ པི་ད་ཧི་ཏྭཱ ཋི་ཏ་ཏྟཱ ཨ་གྒ་ལཱ༹ཏི ཝུ་ཙྩ་ནྟི. ཏེ་ནེ་ས ཏེ་སཾ ནི་རཱ་ཀ་ཏ་ཏྟཱ བྷི་ནྣ་ཏྟཱ ནི་ར་གྒ་ལོ༹ཏི ཝུ་ཏྟོ. ཨ་རི་ཡོཏི ནི་ཀྐི་ལེ་སོ པ་རི་སུ་དྡྷོ. པ་ནྣ་དྡྷ་ཛོཏི པ་ཏི་ཏ་མཱ་ན་དྡྷ་ཛོ. པ་ནྣ་བྷཱ་རོཏི ཁ་ནྡྷ་བྷཱ་ར་ཀི་ལེ་ས་བྷཱ་ར་ཨ་བྷི་ས་ངྑཱ་ར་བྷཱ་ར་པ་ཉྩ་ཀཱ་མ་གུ་ཎ་བྷཱ་རཱ པ་ནྣཱ ཨོ་རོ་ཧི་ཏཱ ཨ་སྶཱ་ཏི པ་ནྣ་བྷཱ་རོ. ཨ་པི་ཙ ཨི་དྷ མཱ་ན་བྷཱ་ར་སྶེ་ཝ ཨོ་རོ་པི་ཏ་ཏྟཱ པ་ནྣ་བྷཱ་རོ་ཏི ཨ་དྷི་པྤེ་ཏོ. ཝི་སཾ་ཡུ་ཏྟོཏི ཙ་ཏཱུ་ཧི ཡོ་གེ་ཧི ས་བྦ་ཀི་ལེ་སེ་ཧི ཙ ཝི་སཾ་ཡུ་ཏྟོ. ཨི་དྷ པ་ན མཱ་ན་སཾ་ཡོ་གེ་ནེ་ཝ ཝི་སཾ་ཡུ་ཏྟ་ཏྟཱ ཝི་སཾ་ཡུ་ཏྟོ་ཏི ཨ་དྷི་པྤེ་ཏོ. ཨ་སྨི་མཱ་ནོཏི རཱུ་པེ ཨ་སྨཱི་ཏི མཱ་ནོ, ཝེ་ད་ནཱ་ཡ… ས་ཉྙཱ་ཡ… ས་ངྑཱ་རེ་སུ… ཝི་ཉྙཱ་ཎེ ཨ་སྨཱི་ཏི མཱ་ནོ.
ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ མ་གྒེ་ན ཀི་ལེ་སེ ཁེ་པེ་ཏྭཱ ནི་རོ་དྷ་ས་ཡ་ན་ཝ་ར་ག་ཏ་སྶ ནི་བྦཱ་ནཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཕ་ལ་ས་མཱ་པ་ཏྟིཾ ཨ་པྤེ་ཏྭཱ ཝི་ཧ་ར་ཏོ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝ་སྶ ཀཱ་ལོ ད་སྶི་ཏོ. ཡ་ཐཱ ཧི དྭེ ན་ག་རཱ་ནི ཨེ་ཀཾ ཙོ་ར་ན་ག་རཾ, ཨེ་ཀཾ ཁེ་མ་ན་ག་རཾ. ཨ་ཐ ཨེ་ཀ་སྶ མ་ཧཱ་ཡོ་དྷ་སྶ ཨེ་ཝཾ བྷ་ཝེ་ཡྻ – ‘‘ཡཱ་ཝི་མཾ ཙོ་ར་ན་ག་རཾ ཏི་ཊྛ་ཏི, ཏཱ་ཝ ཁེ་མ་ན་ག་རཾ བྷ་ཡ་ཏོ ན མུ་ཙྩ་ཏི, ཙོ་ར་ན་ག་རཾ ཨ་ན་ག་རཾ ཀ་རི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ས་ནྣཱ་ཧཾ ཀ་ཏྭཱ ཁ་གྒཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཙོ་ར་ན་ག་རཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ན་ག་ར་དྭཱ་རེ ཨུ་སྶཱ་པི་ཏེ ཨེ་སི་ཀ་ཏྠ་མྦྷེ ཁ་གྒེ་ན ཚི་ནྡི་ཏྭཱ ས་དྭཱ་ར་བཱ་ཧ་ཀཾ ཀ་ཝཱ་ཊཾ ཚི་ནྡི་ཏྭཱ པ་ལི་གྷཾ ཨུ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ པཱ་ཀཱ་རཾ བྷི་ནྡ་ནྟོ པ་རི་ཀྑཾ སཾ་ཀི་རི་ཏྭཱ ན་ག་ར་སོ་བྷ་ན་ཏྠཱ་ཡ ཨུ་སྶི་ཏེ དྷ་ཛེ པཱ་ཏེ་ཏྭཱ ན་ག་རཾ ཨ་གྒི་ནཱ ཛྷཱ་པེ་ཏྭཱ ཁེ་མ་ན་ག་རཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ པཱ་སཱ་དཾ ཨ་བྷི་རུ་ཡ྄ཧ ཉཱ་ཏི་ག་ཎ་པ་རི་ཝུ་ཏོ སུ་ར་ས་བྷོ་ཛ་ནཾ བྷུ་ཉྫེ་ཡྻ, ཨེ་ཝཾ ཙོ་ར་ན་ག་རཾ ཝི་ཡ ས་ཀྐཱ་ཡོ, ཁེ་མ་ན་ག་རཾ ཝི་ཡ ནི་བྦཱ་ནཾ, མ་ཧཱ་ཡོ་དྷོ ཝི་ཡ ཡོ་གཱ་ཝ་ཙ་རོ. ཏ་སྶེ་ཝཾ ཧོ་ཏི, ‘‘ཡཱ་ཝ ས་ཀྐཱ་ཡ་ཝ་ཊྚཾ ཝ་ཏྟ་ཏི, ཏཱ་ཝ དྭ་ཏྟིཾ་ས་ཀ་མྨ་ཀཱ་ར་ཎ་ཨ་ཊྛ་ན་ཝུ་ཏི་རོ་ག་པ་ཉྩ་ཝཱི་ས་ཏི་མ་ཧཱ་བྷ་ཡེ་ཧི པ་རི་མུ་ཙྩ་ནཾ ན་ཏྠཱི’’ཏི. སོ མ་ཧཱ་ཡོ་དྷོ ཝི་ཡ ས་ནྣཱ་ཧཾ སཱི་ལ་ས་ནྣཱ་ཧཾ ཀ་ཏྭཱ, པ་ཉྙཱ་ཁ་གྒཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཁ་གྒེ་ན ཨེ་སི་ཀ་ཏྠ་མྦྷེ ཝི་ཡ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒེ་ན ཏ་ཎྷེ་སི་ཀཾ ལུ་ཉྩི་ཏྭཱ, སོ ཡོ་དྷོ ས་དྭཱ་ར་བཱ་ཧ་ཀཾ ན་ག་ར་ཀ་ཝཱ་ཊཾ ཝི་ཡ པ་ཉྩོ་ར་མྦྷཱ་གི་ཡ་སཾ་ཡོ་ཛ་ན་གྒ་ལ༹ཾ ཨུ་གྒྷཱ་ཊེ་ཏྭཱ, སོ ཡོ་དྷོ པ་ལི་གྷཾ ཝི་ཡ, ཨ་ཝི་ཛྫཱ་པ་ལི་གྷཾ ཨུ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ, སོ ཡོ་དྷོ པཱ་ཀཱ་རཾ བྷི་ནྡ་ནྟོ པ་རི་ཀྑཾ ཝི་ཡ ཀ་མྨཱ་བྷི་ས་ངྑཱ་རཾ བྷི་ནྡ་ནྟོ ཛཱ་ཏི་སཾ་སཱ་ར་པ་རི་ཀྑཾ སཾ་ཀི་རི་ཏྭཱ, སོ ཡོ་དྷོ ན་ག་ར་སོ་བྷ་ན་ཏྠཱ་ཡ ཨུ་སྶཱ་པི་ཏེ དྷ་ཛེ ཝི་ཡ མཱ་ན་དྡྷ་ཛེ པཱ་ཏེ་ཏྭཱ ས་ཀྐཱ་ཡ་ན་ག་རཾ ཛྷཱ་པེ་ཏྭཱ, སོ ཡོ་དྷོ ཁེ་མ་ན་ག་རེ ཨུ་པ་རི་པཱ་སཱ་དེ སུ་ར་ས་བྷོ་ཛ་ནཾ ཝི་ཡ ཀི་ལེ་ས་ནི་བྦཱ་ནཾ ན་ག་རཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ཨ་མ་ཏ་ནི་རོ་དྷཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཕ་ལ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་སུ་ཁཾ ཨ་ནུ་བྷ་ཝ་མཱ་ནོ ཀཱ་ལཾ ཝཱི་ཏི་ནཱ་མེ་ཏི.
༢༤༦. ཨི་དཱ་ནི ཨེ་ཝཾ ཝི་མུ་ཏྟ་ཙི་ཏྟ་སྶ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝ་སྶ པ་རེ་ཧི ཨ་ན་དྷི་ག་མ་ནཱི་ཡ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཏཾ ད་སྶེ་ནྟོ ཨེ་ཝཾ ཝི་མུ་ཏྟ་ཙི་ཏྟཾ ཁོཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཨ་ནྭེ་སནྟི ཨ་ནྭེ་ས་ནྟཱ ག་ཝེ་ས་ནྟཱ. ཨི་དཾ ནི་སྶི་ཏནྟི ཨི་དཾ ནཱ་མ ནི་སྶི་ཏཾ. ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶཱཏི ཨེ་ཏྠ ས་ཏྟོ་པི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོཏི ཨ་དྷི་པྤེ་ཏོ, ཨུ་ཏྟ་མ་པུ་གྒ་ལོ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝོ་པི. ཨ་ན་ནུ་ཝི་ཛྫོཏི ཨ་སཾ་ཝི་ཛྫ་མཱ་ནོ ཝཱ ཨ་ཝི་ནྡེ་ཡྻོ ཝཱ. ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ་ཏི ཧི ས་ཏྟེ ག་ཧི་ཏེ ཨ་སཾ་ཝི་ཛྫ་མཱ་ནོ་ཏི ཨ་ཏྠོ ཝ་ཊྚ་ཏི, ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝེ ག་ཧི་ཏེ ཨ་ཝི་ནྡེ་ཡྻོ་ཏི ཨ་ཏྠོ ཝ་ཊྚ་ཏི.
ཏ་ཏྠ པུ་རི་མ་ན་ཡེ ཨ་ཡ་མ་དྷི་པྤཱ་ཡོ – བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཧཾ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ དྷ་ར་མཱ་ན་ཀཾ་ཡེ་ཝ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ས་ཏྟོ པུ་གྒ་ལོ་ཏི ན པ་ཉྙ་པེ་མི. ཨ་པྤ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཀཾ པ་ན པ་རི་ནི་བྦུ་ཏཾ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝཾ ས་ཏྟོ་ཏི ཝཱ པུ་གྒ་ལོ་ཏི ཝཱ ཀིཾ པ་ཉྙ་པེ་སྶཱ་མི? ཨ་ན་ནུ་ཝི་ཛྫོ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ. ན ཧི པ་ར་མ་ཏྠ་ཏོ ས་ཏྟོ ནཱ་མ ཀོ་ཙི ཨ་ཏྠི, ཏ་སྶ ཨ་ཝི་ཛྫ་མཱ་ན་སྶ ཨི་དཾ ནི་སྶི་ཏཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ནྟི ཨ་ནྭེ་ས་ནྟཱ་པི ཀིཾ ཨ་དྷི་ག་ཙྪི་སྶ་ནྟི? ཀ་ཐཾ པ་ཊི་ལ་བྷི་སྶ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. དུ་ཏི་ཡ་ན་ཡེ ཨ་ཡ་མ་དྷི་པྤཱ་ཡོ – བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཧཾ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ དྷ་ར་མཱ་ན་ཀཾ་ཡེ་ཝ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཝ་སེ་ན ཨི་ནྡཱ་དཱི་ཧི ཨ་ཝི་ནྡི་ཡཾ ཝ་དཱ་མི. ན ཧི ས་ཨི་ནྡཱ དེ་ཝཱ ས་བྲ་ཧྨ་ཀཱ ས་པ་ཛཱ་པ་ཏི་ཀཱ ཨ་ནྭེ་ས་ནྟཱ་པི ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝ་སྶ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཙི་ཏྟཾ ཝཱ མ་གྒ་ཙི་ཏྟཾ ཝཱ ཕ་ལ་ཙི་ཏྟཾ ཝཱ, ཨི་དཾ ནཱ་མ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཝ་ཏྟ་ཏཱི་ཏི ཛཱ་ནི་ཏུཾ ས་ཀྐོ་ནྟི. ཏེ ཨ་པྤ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཀ་སྶ པ་རི་ནི་བྦུ་ཏ་སྶ ཀིཾ ཛཱ་ནི་སྶ་ནྟཱི་ཏི?
ཨ་ས་ཏཱཏི ཨ་ས་ནྟེ་ན. ཏུ་ཙྪཱཏི ཏུ་ཙྪ་ཀེ་ན. མུ་སཱཏི མུ་སཱ་ཝཱ་དེ་ན. ཨ་བྷཱུ་ཏེ་ནཱཏི ཡཾ ན་ཏྠི, ཏེ་ན. ཨ་བྦྷཱ་ཙི་ཀྑ་ནྟཱིཏི ཨ་བྷི་ཨཱ་ཙི་ཀྑ་ནྟི, ཨ་བྷི་བྷ་ཝི་ཏྭཱ ཝ་ད་ནྟི. ཝེ་ན་ཡི་ཀོཏི ཝི་ན་ཡ་ཏི ཝི་ནཱ་སེ་ཏཱི་ཏི ཝི་ན་ཡོ, སོ ཨེ་ཝ ཝེ་ན་ཡི་ཀོ, ས་ཏྟ་ཝི་ནཱ་ས་ཀོ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ཡ་ཐཱ ཙཱ་ཧཾ ན, བྷི་ཀྑ་ཝེཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡེ་ན ཝཱ་ཀཱ་རེ་ན ཨ་ཧཾ ན ས་ཏྟ་ཝི་ནཱ་ས་ཀོ. ཡ་ཐཱ ཙཱ་ཧཾ ན ཝ་དཱ་མཱིཏི ཡེ་ན ཝཱ ཀཱ་ར་ཎེ་ན ཨ་ཧཾ ས་ཏྟ་ཝི་ནཱ་སཾ ན པ་ཉྙ་པེ་མི. ཨི་དཾ ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི – ཡ་ཐཱ་ཧཾ ན ས་ཏྟ་ཝི་ནཱ་ས་ཀོ, ཡ་ཐཱ ཙ ན ས་ཏྟ་ཝི་ནཱ་སཾ པ་ཉྙ་པེ་མི, ཏ་ཐཱ མཾ ཏེ བྷོ་ནྟོ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ‘‘ཝེ་ན་ཡི་ཀོ ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ’’ཏི ཝ་ད་ནྟཱ ས་ཏྟ་ཝི་ནཱ་ས་ཀོ ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ་ཏི ཙ, ‘‘ས་ཏོ ས་ཏྟ་སྶ ཨུ་ཙྪེ་དཾ ཝི་ནཱ་སཾ ཝི་བྷ་ཝཾ པ་ཉྙ་པེ་ཏཱི’’ཏི ཝ་ད་ནྟཱ ས་ཏྟ་ཝི་ནཱ་སཾ པ་ཉྙ་པེ་ཏཱི་ཏི ཙ ཨ་ས་ཏཱ ཏུ་ཙྪཱ མུ་སཱ ཨ་བྷཱུ་ཏེ་ན ཨ་བྦྷཱ་ཙི་ཀྑ་ནྟཱི་ཏི.
པུ་བྦེ ཙཱཏི པུ་བྦེ མ་ཧཱ་བོ་དྷི་མ་ཎྜ་མྷི་ཡེ་ཝ ཙ. ཨེ་ཏ་ར་ཧི ཙཱཏི ཨེ་ཏ་ར་ཧི དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཱ་ཡ་ཉྩ. དུ་ཀྑ་ཉྩེ་ཝ པ་ཉྙ་པེ་མི, དུ་ཀྑ་སྶ ཙ ནི་རོ་དྷནྟི དྷ་མྨ་ཙ་ཀྐཾ ཨ་པྤ་ཝ་ཏྟེ་ཏྭཱ བོ་དྷི་མ་ཎྜེ ཝི་ཧ་ར་ནྟོ་པི དྷ་མྨ་ཙ་ཀྐ་པྤ་ཝ་ཏྟ་ན་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ནྟོ་པི ཙ་ཏུ་ས་ཙྩ་མེ་ཝ པ་ཉྙ་པེ་མཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨེ་ཏྠ ཧི དུ་ཀྑ་གྒ་ཧ་ཎེ་ན ཏ་སྶ མཱུ་ལ་བྷཱུ་ཏོ ས་མུ་ད་ཡོ, ནི་རོ་དྷ་གྒ་ཧ་ཎེ་ན ཏཾ་ས་མྤཱ་པ་ཀོ མ་གྒོ ག་ཧི་ཏོ་ཝ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཏ་ཏྲ ཙེཏི ཏ་སྨིཾ ཙ་ཏུ་ས་ཙྩ་པྤ་ཀཱ་ས་ནེ. པ་རེཏི ས་ཙྩཱ་ནི ཨཱ་ཛཱ་ནི་ཏུཾ པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷི་ཏུཾ ཨ་ས་མ་ཏྠ་པུ་གྒ་ལཱ. ཨ་ཀྐོ་ས་ནྟཱིཏི ད་ས་ཧི ཨ་ཀྐོ་ས་ཝ་ཏྠཱུ་ཧི ཨ་ཀྐོ་ས་ནྟི. པ་རི་བྷཱ་ས་ནྟཱིཏི ཝཱ་ཙཱ་ཡ པ་རི་བྷཱ་ས་ནྟི. རོ་སེ་ནྟི ཝི་ཧེ་སེ་ནྟཱིཏི རོ་སེ་སྶཱ་མ ཝི་ཧེ་སེ་སྶཱ་མཱ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡེ་ན གྷ་ཊྚེ་ནྟི དུ་ཀྑཱ་པེ་ནྟི. ཏ་ཏྲཱཏི ཏེ་སུ ཨ་ཀྐོ་སཱ་དཱི་སུ, ཏེ་སུ ཝཱ པ་ར་པུ་གྒ་ལེ་སུ. ཨཱ་གྷཱ་ཏོཏི ཀོ་པོ. ཨ་པྤ་ཙྩ་ཡོཏི དོ་མ་ན་སྶཾ. ཨ་ན་བྷི་ར་དྡྷཱིཏི ཨ་ཏུ་ཊྛི.
ཏ་ཏྲ ཙེཏི ཙ་ཏུ་ས་ཙྩ་པྤ་ཀཱ་ས་ནེ་ཡེ་ཝ. པ་རེཏི ཙ་ཏུ་ས་ཙྩ་པྤ་ཀཱ་ས་ནཾ ཨཱ་ཛཱ་ནི་ཏུཾ པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷི་ཏུཾ ས་མ་ཏྠ་པུ་གྒ་ལཱ. ཨཱ་ན་ནྡོཏི ཨཱ་ན་ནྡ་པཱི་ཏི. ཨུ་པྤི་ལཱ་ཝི་ཏ་ཏྟནྟི ཨུ་པྤི་ལཱ་པ་ན་པཱི་ཏི. ཏ་ཏྲ ཙེཏི ཙ་ཏུ་ས་ཙྩ་པྤ་ཀཱ་ས་ན་མྷི་ཡེ་ཝ. ཏ་ཏྲཱཏི ས་ཀྐཱ་རཱ་དཱི་སུ. ཡཾ ཁོ ཨི་དཾ པུ་བྦེ པ་རི་ཉྙཱ་ཏནྟི ཨི་དཾ ཁ་ནྡྷ་པ་ཉྩ་ཀཾ པུ་བྦེ བོ་དྷི་མ་ཎྜེ ཏཱི་ཧི པ་རི་ཉྙཱ་ཧི པ་རི་ཉྙཱ་ཏཾ. ཏ་ཏྠ་མེཏི ཏ་སྨིཾ ཁ་ནྡྷ་པ་ཉྩ་ཀེ ཨི་མེ. ཀིཾ ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི? ཏ་ཏྲཱ་པི ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ཨི་མེ ས་ཀྐཱ་རཱ མ་ཡི ཀ་རཱི་ཡ་ནྟཱི་ཏི ཝཱ ཨ་ཧཾ ཨེ་ཏེ ཨ་ནུ་བྷ་ཝཱ་མཱི་ཏི ཝཱ ན ཧོ་ཏི. པུ་བྦེ པ་རི་ཉྙཱ་ཏ་ཀྑ་ནྡྷ་པ་ཉྩ་ཀཾ་ཡེ་ཝ ཨེ་ཏེ ས་ཀྐཱ་རེ ཨ་ནུ་བྷོ་ཏཱི་ཏི ཨེ་ཏྟ་ཀ་མེ་ཝ ཧོ་ཏཱི་ཏི. ཏ་སྨཱཏི ཡ་སྨཱ ས་ཙྩཱ་ནི པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷི་ཏུཾ ཨ་ས་མ་ཏྠཱ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་མྤི ཨ་ཀྐོ་ས་ནྟི, ཏ་སྨཱ. སེ་སཾ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
༢༤༧. ཏ་སྨཱ ཏི་ཧ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡཾ ན ཏུ་མྷཱ་ཀནྟི ཡ་སྨཱ ཨ་ཏྟ་ནི་ཡེ་པི ཚ་ནྡ་རཱ་ག་པྤ་ཧཱ་ནཾ དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ ཧི་ཏཱ་ཡ སུ་ཁཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཡཾ ན ཏུ་མྷཱ་ཀཾ, ཏཾ པ་ཛ་ཧ་ཐཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཡ་ཐཱ་པ་ཙྩ་ཡཾ ཝཱ ཀ་རེ་ཡྻཱཏི ཡ་ཐཱ ཡ་ཐཱ ཨི་ཙྪེ་ཡྻ ཏ་ཐཱ ཏ་ཐཱ ཀ་རེ་ཡྻ. ན ཧི ནོ ཨེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ, ཨ་ཏྟཱ ཝཱཏི, བྷ་ནྟེ, ཨེ་ཏཾ ཏི་ཎ་ཀ་ཊྛ་སཱ་ཁཱ་པ་ལཱ་སཾ ཨ་མྷཱ་ཀཾ ནེ་ཝ ཨ་ཏྟཱ ན ཨ་མྷཱ་ཀཾ རཱུ་པཾ ན ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ནྟི ཝ་ད་ནྟི. ཨ་ཏྟ་ནི་ཡཾ ཝཱཏི ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཙཱི་ཝ་རཱ་དི་པ་རི་ཀྑཱ་རོ་པི ན ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡཾ ན ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ཏཾ པ་ཛ་ཧ་ཐཱཏི བྷ་ག་ཝཱ, ཁ་ནྡྷ་པ་ཉྩ་ཀཾ་ཡེ་ཝ ན ཏུ་མྷཱ་ཀ་ནྟི ད་སྶེ་ཏྭཱ པ་ཛ་ཧཱ་པེ་ཏི, ཏ་ཉྩ ཁོ ན ཨུ་པྤཱ་ཊེ་ཏྭཱ, ལུ་ཉྩི་ཏྭཱ ཝཱ. ཚ་ནྡ་རཱ་ག་ཝི་ན་ཡེ་ན པ་ནེ་ཏཾ པ་ཛ་ཧཱ་པེ་ཏི.
༢༤༨. ཨེ་ཝཾ སྭཱ་ཀྑཱ་ཏོཏི ཨེ་ཏྠ ཏི་པ་རི་ཝ་ཊྚ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཡཱ་ཝ ཨི་མཾ ཋཱ་ནཾ ཨཱ་ཧ་རི་ཏུ་མྤི ཝ་ཊྚ་ཏི, པ་ཊི་ལོ་མེ་ན པེ་མ་མ་ཏྟ་ཀེ་ན ས་གྒ་པ་རཱ་ཡ་ཎ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཡཱ་ཝ ཨི་མཾ ཋཱ་ནཾ ཨཱ་ཧ་རི་ཏུ་མྤི ཝ་ཊྚ་ཏི. སྭཱ་ཀྑཱ་ཏོཏི སུ་ཀ་ཐི་ཏོ. སུ་ཀ་ཐི་ཏ་ཏྟཱ ཨེ་ཝ ཨུ་ཏྟཱ་ནོ ཝི་ཝ་ཊོ པ་ཀཱ་སི་ཏོ. ཚི་ནྣ་པི་ལོ་ཏི་ཀོཏི པི་ལོ་ཏི་ཀཱ ཝུ་ཙྩ་ཏི ཚི་ནྣཾ བྷི་ནྣཾ ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ སི་བྦི་ཏཾ ག་ཎྛི་ཀ་ཏཾ ཛི་ཎྞཾ ཝ་ཏྠཾ, ཏཾ ཡ་སྶ ན་ཏྠི, ཨ་ཊྛ་ཧ་ཏྠཾ ཝཱ ན་ཝ་ཧ་ཏྠཾ ཝཱ ཨ་ཧ་ཏ་སཱ་ཊ་ཀཾ ནི་ཝ་ཏྠོ, སོ ཚི་ནྣ་པི་ལོ་ཏི་ཀོ ནཱ་མ. ཨ་ཡ་མྤི དྷ་མྨོ ཏཱ་དི་སོ, ན ཧེ་ཏྠ ཀོ་ཧ་ཉྙཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཚི་ནྣ་བྷི་ནྣ་སི་བྦི་ཏ་ག་ཎྛི་ཀ་ཏ་བྷཱ་ཝོ ཨ་ཏྠི. ཨ་པི་ཙ ཀ་ཙ་ཝ་རོ པི་ལོ་ཏི་ཀོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཨི་མ་སྨི་ཉྩ སཱ་ས་ནེ ས་མ་ཎ་ཀ་ཙ་ཝ་རཾ ནཱ་མ པ་ཏི་ཊྛཱ་ཏུཾ ན ལ་བྷ་ཏི. ཏེ་ནེ་ཝཱ་ཧ –
‘‘ཀཱ་ར་ཎྜ་ཝཾ ནི་དྡྷ་མ་ཐ, ཀ་ས་མྦུ་ཉྩཱ་པ་ཀ་སྶ་ཐ;
ཏ་ཏོ པ་ལཱ་པེ ཝཱ་ཧེ་ཐ, ཨ་སྶ་མ་ཎེ ས་མ་ཎ་མཱ་ནི་ནེ.
ནི་དྡྷ་མི་ཏྭཱ་ན པཱ་པི་ཙྪེ, པཱ་པ་ཨཱ་ཙཱ་ར་གོ་ཙ་རེ;
སུ་དྡྷཱ སུ་དྡྷེ་ཧི སཾ་ཝཱ་སཾ, ཀ་པྤ་ཡ་ཝ྄ཧོ པ་ཏི་སྶ་ཏཱ;
ཏ་ཏོ ས་མ་གྒཱ ནི་པ་ཀཱ, དུ་ཀྑ་སྶ་ནྟཾ ཀ་རི་སྶ་ཐཱ’’ཏི. (སུ. ནི. ༢༨༣-༢༨༥);
ཨི་ཏི ས་མ་ཎ་ཀ་ཙ་ཝ་ར་སྶ ཚི་ནྣ་ཏྟཱ་པི ཨ་ཡཾ དྷ་མྨོ ཚི་ནྣ་པི་ལོ་ཏི་ཀོ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ཝ་ཊྚཾ ཏེ་སཾ ན་ཏྠི པ་ཉྙཱ་པ་ནཱ་ཡཱཏི ཏེ་སཾ ཝ་ཊྚཾ ཨ་པ་ཉྙ་ཏྟི་བྷཱ་ཝཾ ག་ཏཾ ནི་པྤ་ཉྙ་ཏྟི་ཀཾ ཛཱ་ཏཾ. ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ མ་ཧཱ་ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝོ ཨེ་ཝཾ སྭཱ་ཀྑཱ་ཏེ སཱ་ས་ནེ་ཡེ་ཝ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ཡ་ཐཱ ཙ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝོ, ཨེ་ཝཾ ཨ་ནཱ་གཱ་མི་ཨཱ་ད་ཡོ་པི.
ཏ་ཏྠ དྷ་མྨཱ་ནུ་སཱ་རི་ནོ ས་དྡྷཱ་ནུ་སཱ་རི་ནོཏི ཨི་མེ དྭེ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་མ་གྒ་ཊྛཱ ཧོ་ནྟི. ཡ་ཐཱ་ཧ – ‘‘ཀ་ཏ་མོ ཙ པུ་གྒ་ལོ དྷ་མྨཱ་ནུ་སཱ་རཱི? ཡ་སྶ པུ་གྒ་ལ་སྶ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཕ་ལ་ས་ཙྪི་ཀི་རི་ཡཱ་ཡ པ་ཊི་པ་ནྣ་སྶ པ་ཉྙི་ནྡྲི་ཡཾ ཨ་དྷི་མ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི, པ་ཉྙཱ་ཝཱ་ཧིཾ པ་ཉྙཱ་པུ་བྦ་ངྒ་མཾ ཨ་རི་ཡ་མ་གྒཾ བྷཱ་ཝེ་ཏི. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི པུ་གྒ་ལོ དྷ་མྨཱ་ནུ་སཱ་རཱི. སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཕ་ལ་ས་ཙྪི་ཀི་རི་ཡཱ་ཡ པ་ཊི་པ་ནྣོ པུ་གྒ་ལོ དྷ་མྨཱ་ནུ་སཱ་རཱི, ཕ་ལེ ཋི་ཏོ དི་ཊྛི་པྤ་ཏྟོ. ཀ་ཏ་མོ ཙ པུ་གྒ་ལོ ས་དྡྷཱ་ནུ་སཱ་རཱི? ཡ་སྶ པུ་གྒ་ལ་སྶ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཕ་ལ་ས་ཙྪི་ཀི་རི་ཡཱ་ཡ པ་ཊི་པ་ནྣ་སྶ ས་དྡྷི་ནྡྲི་ཡཾ ཨ་དྷི་མ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི, ས་དྡྷཱ་ཝཱ་ཧིཾ ས་དྡྷཱ་པུ་བྦ་ངྒ་མཾ ཨ་རི་ཡ་མ་གྒཾ བྷཱ་ཝེ་ཏི. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི པུ་གྒ་ལོ ས་དྡྷཱ་ནུ་སཱ་རཱི. སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཕ་ལ་ས་ཙྪི་ཀི་རི་ཡཱ་ཡ པ་ཊི་པ་ནྣོ པུ་གྒ་ལོ ས་དྡྷཱ་ནུ་སཱ་རཱི, ཕ་ལེ ཋི་ཏོ ས་དྡྷཱ་ཝི་མུ་ཏྟོ’’ཏི (པུ. པ. ༣༠). ཡེ་སཾ མ་ཡི ས་དྡྷཱ་མ་ཏྟཾ པེ་མ་མ་ཏྟནྟི ཨི་མི་ནཱ ཡེ་སཾ ཨ་ཉྙོ ཨ་རི་ཡ་དྷ་མྨོ ན་ཏྠི, ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ པ་ན ས་དྡྷཱ་མ་ཏྟཾ པེ་མ་མ་ཏྟ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི. ཏེ ཝི་པ་སྶ་ཀ་པུ་གྒ་ལཱ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཱ. ཝི་པ་སྶ་ཀ་བྷི་ཀྑཱུ་ན་ཉྷི ཨེ་ཝཾ ཝི་པ་སྶ་ནཾ པ་ཊྛ་པེ་ཏྭཱ ནི་སི་ནྣཱ་ནཾ ད་ས་བ་ལེ ཨེ་ཀཱ ས་དྡྷཱ ཨེ་ཀཾ པེ་མཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ཏཱ་ཡ ས་དྡྷཱ་ཡ ཏེ་ན པེ་མེ་ན ཧ་ཏྠེ ག་ཧེ་ཏྭཱ ས་གྒེ ཋ་པི་ཏཱ ཝི་ཡ ཧོ་ནྟི, ནི་ཡ་ཏ་ག་ཏི་ཀཱ ཀི་ར ཨེ་ཏེ. པོ་རཱ་ཎ་ཀ་ཏྠེ་རཱ པ་ན ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ བྷི་ཀྑུཾ ཙཱུ་ལ༹་སོ་ཏཱ་པ་ནྣོ་ཏི ཝ་ད་ནྟི. སེ་སཾ ས་བྦ་ཏྠ ཨུ་ཏྟཱ་ན་ཏྠ་མེ་ཝཱ་ཏི.
པ་པ་ཉྩ་སཱུ་ད་ནི་ཡཱ མ་ཛ྄ཛྷི་མ་ནི་ཀཱ་ཡ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ
ཨ་ལ་ག་དྡཱུ་པ་མ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.