༡༠. ཙཱུ་ལ༹་སཱ་རོ་པ་མ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༣༡༢. ཨེ་ཝཾ མེ སུ་ཏནྟི ཙཱུ་ལ༹་སཱ་རོ་པ་མ་སུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ པི་ངྒ་ལ་ཀོ་ཙྪོཏི སོ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ པི་ངྒ་ལ་དྷཱ་ཏུ་ཀོ. ཀོ་ཙྪོཏི པ་ན་སྶ ནཱ་མཾ, ཏ་སྨཱ ‘‘པི་ངྒ་ལ་ཀོ་ཙྪོ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ས་ངྒྷི་ནོཏི་ཨཱ་དཱི་སུ པ་བྦ་ཛི་ཏ་ས་མཱུ་ཧ་ས་ངྑཱ་ཏོ ས་ངྒྷོ ཨེ་ཏེ་སཾ ཨ་ཏྠཱི་ཏི ས་ངྒྷི་ནོ. སྭེ་ཝ ག་ཎོ ཨེ་ཏེ་སཾ ཨ་ཏྠཱི་ཏི ག་ཎི་ནོ. ཨཱ་ཙཱ་ར་སི་ཀྑཱ་པ་ན་ཝ་སེ་ན ཏ་སྶ ག་ཎ་སྶ ཨཱ་ཙ་རི་ཡཱ་ཏི ག་ཎཱ་ཙ་རི་ཡཱ. ཉཱ་ཏཱཏི པ་ཉྙཱ་ཏཱ པཱ་ཀ་ཊཱ. ‘‘ཨ་པྤི་ཙྪཱ ས་ནྟུ་ཊྛཱ, ཨ་པྤི་ཙྪ་ཏཱ་ཡ ཝ་ཏྠ་མྤི ན ནི་ཝཱ་སེ་ནྟཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན ས་མུ་གྒ་ཏོ ཡ་སོ ཨེ་ཏེ་སཾ ཨ་ཏྠཱི་ཏི ཡ་ས་སྶི་ནོ. ཏི་ཏྠ་ཀ་རཱཏི ལ་དྡྷི་ཀ་རཱ. སཱ་དྷུ་ས་མྨ་ཏཱཏི ཨི་མེ སཱ་དྷུ སུ་ནྡ་རཱ ས་པྤུ་རི་སཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ ས་མྨ་ཏཱ. བ་ཧུ་ཛ་ན་སྶཱཏི ཨ་སྶུ་ཏ་ཝ་ཏོ ཨ་ནྡྷ་བཱ་ལ་པུ་ཐུ་ཛྫ་ན་སྶ. ཨི་དཱ་ནི ཏེ ད་སྶེ་ནྟོ སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ པཱུ་ར་ཎོཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ པཱུ་ར་ཎོཏི ཏ་སྶ ས་ཏྠུ་པ་ཊི་ཉྙ་སྶ ནཱ་མཾ. ཀ་སྶ་པོཏི གོ་ཏྟཾ. སོ ཀི་ར ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་སྶ ཀུ་ལ་སྶ ཨེ་ཀཱུ་ན་དཱ་ས་ས་ཏཾ པཱུ་ར་ཡ་མཱ་ནོ ཛཱ་ཏོ, ཏེ་ན་སྶ ‘‘པཱུ་ར་ཎོ’’ཏི ནཱ་མཾ ཨ་ཀཾ་སུ. མ་ངྒ་ལ་དཱ་ས་ཏྟཱ ཙ་སྶ ‘‘དུ་ཀྐ་ཊ’’ནྟི ཝ་ཏྟཱ ན་ཏྠི, ཨ་ཀ་ཏཾ ཝཱ ན ཀ་ཏ་ནྟི. ‘‘སོ ཀི་མ་ཧ་མེ་ཏྠ ཝ་སཱ་མཱི’’ཏི པ་ལཱ་ཡི. ཨ་ཐ་སྶ ཙོ་རཱ ཝ་ཏྠཱ་ནི ཨ་ཙྪི་ནྡིཾ་སུ. སོ པ་ཎྞེ་ན ཝཱ ཏི་ཎེ་ན ཝཱ པ་ཊི་ཙྪཱ་དེ་ཏུ་མྤི ཨ་ཛཱ་ན་ནྟོ ཛཱ་ཏ་རཱུ་པེ་ནེ་ཝ ཨེ་ཀཾ གཱ་མཾ པཱ་ཝི་སི. མ་ནུ་སྶཱ ཏཾ དི་སྭཱ, ‘‘ཨ་ཡཾ ས་མ་ཎོ ཨ་ར་ཧཱ ཨ་པྤི་ཙྪོ, ན་ཏྠི ཨི་མི་ནཱ ས་དི་སོ’’ཏི པཱུ་ཝ་བྷ་ཏྟཱ་དཱི་ནི ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མ་ནྟི. སོ ‘‘མ་ཡ྄ཧཾ སཱ་ཊ་ཀཾ ཨ་ནི་ཝ་ཏྠ་བྷཱ་ཝེ་ན ཨི་དཾ ཨུ་པྤ་ནྣ’’ནྟི ཏ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ སཱ་ཊ་ཀཾ ལ་བྷི་ཏྭཱ་པི ན ནི་ཝཱ་སེ་སི, ཏ་དེ་ཝ པ་བྦ་ཛྫཾ ཨ་གྒ་ཧེ་སི. ཏ་སྶ ས་ནྟི་ཀེ ཨ་ཉྙེ་པི པ་ཉྩ་ས་ཏཱ མ་ནུ་སྶཱ པ་བྦ་ཛིཾ་སུ, ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡཱ་ཧ ‘‘པཱུ་ར་ཎོ ཀ་སྶ་པོ’’ཏི.
མ་ཀྑ་ལཱིཏི ཏ་སྶ ནཱ་མཾ. གོ་སཱ་ལཱ་ཡ ཛཱ་ཏ་ཏྟཱ གོ་སཱ་ལོཏི དུ་ཏི་ཡཾ ནཱ་མཾ. ཏཾ ཀི་ར ས་ཀ་དྡ་མཱ་ཡ བྷཱུ་མི་ཡཱ ཏེ་ལ་གྷ་ཊཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ག་ཙྪ་ནྟཾ, ‘‘ཏཱ་ཏ, མཱ ཁ་ལཱི’’ཏི སཱ་མི་ཀོ ཨཱ་ཧ. སོ པ་མཱ་དེ་ན ཁ་ལི་ཏྭཱ པ་ཏི་ཏྭཱ སཱ་མི་ཀ་སྶ བྷ་ཡེ་ན པ་ལཱ་ཡི་ཏུཾ ཨཱ་ར་དྡྷོ. སཱ་མི་ཀོ ཨུ་པ་དྷཱ་ཝི་ཏྭཱ སཱ་ཊ་ཀ་ཀ་ཎྞེ ཨ་གྒ་ཧེ་སི. སོ་པི སཱ་ཊ་ཀཾ ཚ་ཌྜེ་ཏྭཱ ཨ་ཙེ་ལ་ཀོ ཧུ་ཏྭཱ པ་ལཱ་ཡི, སེ་སཾ པཱུ་ར་ཎ་ས་དི་ས་མེ་ཝ.
ཨ་ཛི་ཏོཏི ཏ་སྶ ནཱ་མཾ. ཀེ་ས་ཀ་མྦ་ལཾ དྷཱ་རེ་ཏཱི་ཏི ཀེ་ས་ཀ་མྦ་ལོ. ཨི་ཏི ནཱ་མ་དྭ་ཡཾ སཾ་ས་ནྡི་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ཛི་ཏོ ཀེ་ས་ཀ་མྦ་ལོ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཀེ་ས་ཀ་མྦ་ལོ ནཱ་མ མ་ནུ་སྶ་ཀེ་སེ་ཧི ཀ་ཏ་ཀ་མྦ་ལོ, ཏ་ཏོ པ་ཊི་ཀི་ཊྛ་ཏ་རཾ ཝ་ཏྠཾ ནཱ་མ ན་ཏྠི. ཡ་ཐཱ་ཧ – ‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡཱ་ནི ཀཱ་ནི་ཙི ཏ་ནྟཱ་ཝུ་ཏཱ་ནཾ ཝ་ཏྠཱ་ནཾ, ཀེ་ས་ཀ་མྦ་ལོ ཏེ་སཾ པ་ཊི་ཀི་ཊྛོ ཨ་ཀྑཱ་ཡ་ཏི, ཀེ་ས་ཀ་མྦ་ལོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སཱི་ཏེ སཱི་ཏོ ཨུ་ཎྷེ ཨུ་ཎྷོ དུ་བྦ་ཎྞོ དུ་གྒ་ནྡྷོ དུ་ཀྑ་ས་མྥ་སྶོ’’ཏི (ཨ. ནི. ༣.༡༣༨).
པ་ཀུ་དྷོཏི ཏ་སྶ ནཱ་མཾ. ཀ་ཙྩཱ་ཡ་ནོཏི གོ་ཏྟཾ. ཨི་ཏི ནཱ་མ་གོ་ཏྟཾ སཾ་ས་ནྡི་ཏྭཱ, ‘‘པ་ཀུ་དྷོ ཀ་ཙྩཱ་ཡ་ནོ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. སཱི་ཏུ་ད་ཀ་པ་ཊི་ཀྑི་ཏྟ་ཀོ ཨེ་ས, ཝ་ཙྩཾ ཀ་ཏྭཱ་པི ཨུ་ད་ཀ་ཀི་ཙྩཾ ན ཀ་རོ་ཏི, ཨུ་ཎྷོ་ད་ཀཾ ཝཱ ཀ་ཉྫི་ཡཾ ཝཱ ལ་བྷི་ཏྭཱ ཀ་རོ་ཏི, ན་དིཾ ཝཱ མ་གྒོ་ད་ཀཾ ཝཱ ཨ་ཏི་ཀྐ་མྨ, ‘‘སཱི་ལཾ མེ བྷི་ནྣ’’ནྟི ཝཱ་ལི་ཀ་ཐཱུ་པཾ ཀ་ཏྭཱ སཱི་ལཾ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཡ ག་ཙྪ་ཏི, ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ ནི་སྶི་རི་ཀ་ལ་དྡྷི་ཀོ ཨེ་ས.
ས་ཉྫ་ཡོཏི ཏ་སྶ ནཱ་མཾ. བེ་ལ་ཊྛ་སྶ པུ་ཏྟོ་ཏི བེ་ལ་ཊྛ་པུ་ཏྟོ. ཨ་མྷཱ་ཀཾ ག་ཎྛ་ན་ཀི་ལེ་སོ པ་ལི་བུ་ཛ྄ཛྷ་ན་ཀི་ལེ་སོ ན་ཏྠི, ཀི་ལེ་ས་ག་ཎྛ་ར་ཧི་ཏཱ མ་ཡ་ནྟི ཨེ་ཝཾ ཝཱ་དི་ཏཱ་ཡ ལ་དྡྷ་ནཱ་མ་ཝ་སེ་ན ནི་ག་ཎྛོ. ནཱ་ཊ་སྶ པུ་ཏྟོ་ཏི ནཱ་ཊ་པུ་ཏྟོ. ཨ་བྦྷ་ཉྙཾ་སཱུཏི ཡ་ཐཱ ཏེ་སཾ པ་ཊི་ཉྙཱ, ཏ་ཐེ་ཝ ཛཱ་ནིཾ་སུ. ཨི་དཾ ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི – ས་ཙེ ནེ་སཾ སཱ པ་ཊི་ཉྙཱ ནི་ཡྻཱ་ནི་ཀཱ ས་བྦེ ཨ་བྦྷ་ཉྙཾ་སུ. ནོ ཙེ, ན ཨ་བྦྷ་ཉྙཾ་སུ. ཏ་སྨཱ ཀིཾ ཏེ་སཾ པ་ཊི་ཉྙཱ ནི་ཡྻཱ་ནི་ཀཱ ན ནི་ཡྻཱ་ནི་ཀཱ་ཏི, ཨ་ཡ་མེ་ཏ་སྶ པ་ཉྷ་སྶ ཨ་ཏྠོ. ཨ་ཐ བྷ་ག་ཝཱ ནེ་སཾ ཨ་ནི་ཡྻཱ་ནི་ཀ་བྷཱ་ཝ་ཀ་ཐ་ནེ་ན ཨ་ཏྠཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཨ་ལ་ནྟི པ་ཊི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཨུ་པ་མཱ་ཡ ཨ་ཏྠཾ པ་ཝེ་དེ་ནྟོ དྷ་མྨ་མེ་ཝ དེ་སེ་ཏུཾ, དྷ་མྨཾ, ཏེ བྲཱ་ཧྨ་ཎ, དེ་སེ་སྶཱ་མཱིཏི ཨཱ་ཧ.
༣༢༠. ཏ་ཏྠ ས་ཙྪི་ཀི་རི་ཡཱ་ཡཱཏི ས་ཙྪི་ཀ་ར་ཎ་ཏྠཾ. ན ཚ་ནྡཾ ཛ་ནེ་ཏཱིཏི ཀ་ཏྟུ་ཀ་མྱ་ཏཱ་ཚ་ནྡཾ ན ཛ་ན་ཡ་ཏི. ན ཝཱ་ཡ་མ་ཏཱིཏི ཝཱ་ཡཱ་མཾ པ་ར་ཀྐ་མཾ ན ཀ་རོ་ཏི. ཨོ་ལཱི་ན་ཝུ་ཏྟི་ཀོ ཙ ཧོ་ཏཱིཏི ལཱི་ན་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡོ ཧོ་ཏི. སཱ་ཐ་ལི་ཀོཏི སི་ཐི་ལ་གྒཱ་ཧཱི, སཱ་ས་ནཾ སི་ཐི་ལཾ ཀ་ཏྭཱ ག་ཎྷཱ་ཏི, ད་ལ༹ྷཾ ན ག་ཎྷཱ་ཏི.
༣༢༣. ཨི་དྷ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ བྷི་ཀྑུ, ཝི་ཝི་ཙྩེ་ཝ ཀཱ་མེ་ཧཱིཏི ཀ་ཐཾ ཨི་མེ པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཱ་དི་དྷ་མྨཱ ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ནེ་ན ཨུ་ཏྟ་རི་ཏ་རཱ ཛཱ་ཏཱ་ཏི? ནི་རོ་དྷ་པཱ་ད་ཀ་ཏྟཱ. ཧེ་ཊྛཱ པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཱ་དི་དྷ་མྨཱ ཧི ཝི་པ་སྶ་ནཱ་པཱ་ད་ཀཱ, ཨི་དྷ ནི་རོ་དྷ་པཱ་ད་ཀཱ, ཏ་སྨཱ ཨུ་ཏྟ་རི་ཏ་རཱ ཛཱ་ཏཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཨི་ཏི བྷ་ག་ཝཱ ཨི་ད་མྤི སུ་ཏྟཾ ཡ་ཐཱ་ནུ་ས་ནྡྷི་ནཱ་ཝ ནི་ཊྛ་པེ་སི. དེ་ས་ནཱ་ཝ་སཱ་ནེ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ས་ར་ཎེ་སུ པ་ཏི་ཊྛི་ཏོ་ཏི.
པ་པ་ཉྩ་སཱུ་ད་ནི་ཡཱ མ་ཛ྄ཛྷི་མ་ནི་ཀཱ་ཡ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ
ཙཱུ་ལ༹་སཱ་རོ་པ་མ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
ཏ་ཏི་ཡ་ཝ་གྒ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.