༤. མ་ཧཱ་ཡ་མ་ཀ་ཝ་གྒོ

༡. ཙཱུ་ལ༹་གོ་སི་ངྒ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ

༣༢༥. ཨེ་ཝཾ མེ སུ་ཏནྟི ཙཱུ་ལ༹་གོ་སི་ངྒ་སུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ ནཱ་ཏི་ཀེ ཝི་ཧ་ར་ཏཱིཏི ནཱ་ཏི་ཀཱ ནཱ་མ ཨེ་ཀཾ ཏ་ལཱ༹་ཀཾ ནི་སྶཱ་ཡ དྭི་ནྣཾ ཙཱུ་ལ༹་པི་ཏི་མ་ཧཱ་པི་ཏི་པུ་ཏྟཱ་ནཾ དྭེ གཱ་མཱ, ཏེ་སུ ཨེ་ཀ་སྨིཾ གཱ་མེ. གི་ཉྫ་ཀཱ་ཝ་ས་ཐེཏི ཨི་ཊྛ་ཀཱ་མ་ཡེ ཨཱ་ཝ་ས་ཐེ. ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཀི་ར ས་མ་ཡེ བྷ་ག་ཝཱ མ་ཧཱ་ཛ་ན་ས་ངྒ་ཧཾ ཀ་རོ་ནྟོ ཝ་ཛྫི་ར་ཊྛེ ཙཱ་རི་ཀཾ ཙ་ར་མཱ་ནོ ནཱ་ཏི་ཀཾ ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟོ. ནཱ་ཏི་ཀ་ཝཱ་སི་ནོ མ་ནུ་སྶཱ བྷ་ག་ཝ་ཏོ མ་ཧཱ་དཱ་ནཾ ད་ཏྭཱ དྷ་མྨ་ཀ་ཐཾ སུ་ཏྭཱ པ་ས་ནྣ་ཧ་ད་ཡཱ, ‘‘ས་ཏྠུ ཝ་ས་ན་ཊྛཱ་ནཾ ཀ་རི་སྶཱ་མཱ’’ཏི མ་ནྟེ་ཏྭཱ ཨི་ཊྛ་ཀཱ་ཧེ་ཝ བྷི་ཏྟི་སོ་པཱ་ན་ཏྠ་མྦྷེ ཝཱ་ལ༹་རཱུ་པཱ་དཱི་ནི ད་སྶེ་ནྟོ པཱ་སཱ་དཾ ཀ་ཏྭཱ སུ་དྷཱ་ཡ ལི་མྤི་ཏྭཱ མཱ་ལཱ་ཀ་མྨ་ལ་ཏཱ་ཀ་མྨཱ་དཱི་ནི ནི་ཊྛཱ་པེ་ཏྭཱ བྷུ་མྨ་ཏྠ་ར་ཎ་མ་ཉྩ་པཱི་ཋཱ་དཱི་ནི པ་ཉྙ་པེ་ཏྭཱ ས་ཏྠུ ནི་ཡྻཱ་ཏེ་སུཾ. ཨ་པ་རཱ་པ་རཾ པ་ནེ་ཏྠ མ་ནུ་སྶཱ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་སྶ ར་ཏྟི་ཊྛཱ་ན་དི་ཝཱ་ཊྛཱ་ན་མ་ཎྜ་པ་ཙ་ངྐ་མཱ་དཱི་ནི ཀཱ་ར་ཡིཾ་སུ. ཨི་ཏི སོ ཝི་ཧཱ་རོ མ་ཧཱ ཨ་ཧོ་སི. ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘གི་ཉྫ་ཀཱ་ཝ་ས་ཐེ’’ཏི.

གོ་སི་ངྒ་སཱ་ལ་ཝ་ན་དཱ་ཡེཏི ཏ་ཏྠ ཨེ་ཀ་སྶ ཛེ་ཊྛ་ཀ་རུ་ཀྑ་སྶ ཁ་ནྡྷ་ཏོ གོ་སི་ངྒ་ས་ཎྛཱ་ནཾ ཧུ་ཏྭཱ ཝི་ཊ་པཾ ཨུ་ཊྛ་ཧི, ཏཾ རུ་ཀྑཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ ས་བྦ་མྤི ཏཾ ཝ་ནཾ གོ་སི་ངྒ་སཱ་ལ་ཝ་ནནྟི ས་ངྑཾ ག་ཏཾ. དཱ་ཡོཏི ཨ་ཝི་སེ་སེ་ན ཨ་ར་ཉྙ་སྶེ་ཏཾ ནཱ་མཾ. ཏ་སྨཱ གོ་སི་ངྒ་སཱ་ལ་ཝ་ན་དཱ་ཡེཏི གོ་སི་ངྒ་སཱ་ལ་ཝ་ན་ཨ་ར་ཉྙེ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཝི་ཧ་ར་ནྟཱིཏི སཱ་མ་གྒི་ར་སཾ ཨ་ནུ་བྷ་ཝ་མཱ་ནཱ ཝི་ཧ་ར་ནྟི. ཨི་མེ་ས་ཉྷི ཀུ་ལ་པུ་ཏྟཱ་ནཾ ཨུ་པ་རི་པ་ཎྞཱ་ས་ཀེ པུ་ཐུ་ཛྫ་ན་ཀཱ་ལོ ཀ་ཐི་ཏོ, ཨི་དྷ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝ་ཀཱ་ལོ. ཏ་དཱ ཧི ཏེ ལ་དྡྷ་སྶཱ་དཱ ལ་དྡྷ་པ་ཏི་ཊྛཱ ཨ་དྷི་ག་ཏ་པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝཱ ཧུ་ཏྭཱ སཱ་མ་གྒི་ར་སཾ ཨ་ནུ་བྷ་ཝ་མཱ་ནཱ ཏ་ཏྠ ཝི་ཧ་རིཾ་སུ. ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡེ་ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ.

ཡེ་ན གོ་སི་ངྒ་སཱ་ལ་ཝ་ན་དཱ་ཡོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མཱིཏི དྷ་མྨ་སེ་ནཱ་པ་ཏི་མ་ཧཱ་མོ་གྒ་ལླཱ་ན་ཏྠེ་རེ་སུ ཝཱ ཨ་སཱི་ཏི་མ་ཧཱ་སཱ་ཝ་ཀེ་སུ ཝཱ, ཨ་ནྟ་མ་སོ དྷ་མྨ་བྷ་ཎྜཱ་གཱ་རི་ཀ་ཨཱ་ན་ནྡ་ཏྠེ་ར་མྤི ཀ་ཉྩི ཨ་ནཱ་མ་ནྟེ་ཏྭཱ ས་ཡ་མེ་ཝ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་རཾ ཨཱ་དཱ་ཡ ཨ་ནཱི་ཀཱ ནི་སྶ་ཊོ ཧ་ཏྠཱི ཝི་ཡ, ཡཱུ་ཐཱ ནི་སྶ་ཊོ ཀཱ་ལ༹་སཱི་ཧོ ཝི་ཡ, ཝཱ་ཏ་ཙྪི་ནྣོ ཝ་ལཱ་ཧ་ཀོ ཝི་ཡ ཨེ་ཀ་ཀོ་ཝ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི. ཀ་སྨཱ པ་ནེ་ཏྠ བྷ་ག་ཝཱ ས་ཡཾ ཨ་ག་མཱ་སཱི་ཏི? ཏ་ཡོ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟཱ སཱ་མ་གྒི་ར་སཾ ཨ་ནུ་བྷ་ཝ་ནྟཱ ཝི་ཧ་ར་ནྟི, ཏེ་སཾ པ་གྒ་ཎྷ་ན་ཏོ, པ་ཙྪི་མ་ཛ་ན་ཏཾ ཨ་ནུ་ཀ་མྤ་ན་ཏོ དྷ་མྨ་ག་རུ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཙ. ཨེ་ཝཾ ཀི་ར་སྶ ཨ་ཧོ་སི – ‘‘ཨ་ཧཾ ཨི་མེ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟེ པ་གྒ་ཎྷི་ཏྭཱ ཨུ་ཀྐཾ་སི་ཏྭཱ པ་ཊི་ས་ནྠཱ་རཾ ཀ་ཏྭཱ དྷ་མྨཾ ནེ་སཾ དེ་སེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི. ཨེ་ཝཾ ཏཱ་ཝ པ་གྒ་ཎྷ་ན་ཏོ ཨ་ག་མཱ་སི. ཨ་པ་ར་མྤི་སྶ ཨ་ཧོ་སི – ‘‘ཨ་ནཱ་ག་ཏེ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟཱ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ ས་མ་གྒ་ཝཱ་སཾ ཝ་ས་ནྟཱ་ནཾ ས་ནྟི་ཀཾ ས་ཡཾ ག་ནྟྭཱ པ་ཊི་ས་ནྠཱ་རཾ ཀ་ཏྭཱ དྷ་མྨཾ ཀ་ཐེ་ཏྭཱ ཏ་ཡོ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟེ པ་གྒ་ཎྷི, ཀོ ནཱ་མ ས་མ་གྒ་ཝཱ་སཾ ན ཝ་སེ་ཡྻཱ་ཏི ས་མ་གྒ་ཝཱ་སཾ ཝ་སི་ཏ་བྦཾ མ་ཉྙ་མཱ་ནཱ ཁི་པྤ་མེ་ཝ དུ་ཀྑ་སྶ་ནྟཾ ཀ་རི་སྶ་ནྟཱི’’ཏི. ཨེ་ཝཾ པ་ཙྪི་མ་ཛ་ན་ཏཾ ཨ་ནུ་ཀ་མྤ་ན་ཏོ་པི ཨ་ག་མཱ་སི. བུ་དྡྷཱ ཙ ནཱ་མ དྷ་མྨ་ག་རུ་ནོ ཧོ་ནྟི, སོ ཙ ནེ་སཾ དྷ་མྨ་ག་རུ་བྷཱ་ཝོ ར་ཐ་ཝི་ནཱི་ཏེ ཨཱ་ཝི་ཀ་ཏོ་ཝ. ཨི་ཏི ཨི་མ་སྨཱ དྷ་མྨ་ག་རུ་བྷཱ་ཝ་ཏོ་པི དྷ་མྨཾ པ་གྒ་ཎྷི་སྶཱ་མཱི་ཏི ཨ་ག་མཱ་སི.

དཱ་ཡ་པཱ་ལོཏི ཨ་ར་ཉྙ་པཱ་ལོ. སོ ཏཾ ཨ་ར་ཉྙཾ ཡ་ཐཱ ཨི་ཙྪི་ཏི་ཙྪི་ཏ་པྤ་དེ་སེ་ན མ་ནུ་སྶཱ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ཏ་ཏྠ པུ་པྥཾ ཝཱ ཕ་ལཾ ཝཱ ནི་ཡྻཱ་སཾ ཝཱ ད་བྦ་ས་མྦྷཱ་རཾ ཝཱ ན ཧ་ར་ནྟི, ཨེ་ཝཾ ཝ་ཏི་ཡཱ པ་རི་ཀྑི་ཏྟ་སྶ ཏ་སྶ ཨ་ར་ཉྙ་སྶ ཡོ་ཛི་ཏེ དྭཱ་རེ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ ཏཾ ཨ་ར་ཉྙཾ ར་ཀྑ་ཏི, པཱ་ལེ་ཏི. ཏ་སྨཱ ‘‘དཱ་ཡ་པཱ་ལོ’’ཏི ཝུ་ཏྟོ. ཨ་ཏྟ་ཀཱ་མ་རཱུ་པཱཏི ཨ་ཏྟ་ནོ ཧི་ཏཾ ཀཱ་མ་ཡ་མཱ་ན་ས་བྷཱ་ཝཱ ཧུ་ཏྭཱ ཝི་ཧ་ར་ནྟི. ཡོ ཧི ཨི་མ་སྨིཾ སཱ་ས་ནེ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ་པི ཝེ་ཛྫ་ཀ་མྨ་དཱུ་ཏ་ཀ་མྨ་པ་ཧི་ཎ་ག་མ་ནཱ་དཱི་ནཾ ཝ་སེ་ན ཨེ་ཀ་ཝཱི་ས་ཏི་ཨ་ནེ་ས་ནཱ་ཧི ཛཱི་ཝི་ཀཾ ཀ་པྤེ་ཏི, ཨ་ཡཾ ན ཨ་ཏྟ་ཀཱ་མ་རཱུ་པོ ནཱ་མ. ཡོ པ་ན ཨི་མ་སྨིཾ སཱ་ས་ནེ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་ཝཱི་ས་ཏི་ཨ་ནེ་ས་ནཾ པ་ཧཱ་ཡ ཙ་ཏུ་པཱ་རི་སུ་དྡྷི་སཱི་ལེ པ་ཏི་ཊྛཱ་ཡ བུ་དྡྷ་ཝ་ཙ་ནཾ ཨུ་གྒ་ཎྷི་ཏྭཱ ས་པྤཱ་ཡ་དྷུ་ཏ་ངྒཾ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཡ ཨ་ཊྛ་ཏིཾ་སཱ་ཡ ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ་སུ ཙི་ཏྟ་རུ་ཙི་ཡཾ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ གཱ་མ་ནྟཾ པ་ཧཱ་ཡ ཨ་ར་ཉྙཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡོ ནི་བྦ་ཏྟེ་ཏྭཱ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡ ཀ་མྨཾ ཀུ་རུ་མཱ་ནོ ཝི་ཧ་ར་ཏི, ཨ་ཡཾ ཨ་ཏྟ་ཀཱ་མོ ནཱ་མ. ཏེ་པི ཏ་ཡོ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟཱ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ ཨ་ཧེ་སུཾ. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘ཨ་ཏྟ་ཀཱ་མ་རཱུ་པཱ ཝི་ཧ་ར་ནྟཱི’’ཏི.

མཱ ཏེ་སཾ ཨ་ཕཱ་སུ་མ་ཀཱ་སཱིཏི ཏེ་སཾ མཱ ཨ་ཕཱ་སུ་ཀཾ ཨ་ཀཱ་སཱི་ཏི བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཝཱ་རེ་སི. ཨེ་ཝཾ ཀི་ར་སྶ ཨ་ཧོ་སི – ‘‘ཨི་མེ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟཱ ས་མ་གྒཱ ཝི་ཧ་ར་ནྟི, ཨེ་ཀ་ཙྩ་སྶ ཙ ག་ཏ་ཊྛཱ་ནེ བྷ་ཎྜ་ན་ཀ་ལ་ཧ་ཝི་ཝཱ་དཱ ཝ་ཏྟ་ནྟི, ཏི་ཁི་ཎ་སི་ངྒོ ཙ་ཎྜ་གོ་ཎོ ཝི་ཡ ཨོ་ཝི་ཛ྄ཛྷ་ནྟོ ཝི་ཙ་ར་ཏི, ཨ་ཐེ་ཀ་མ་གྒེ་ན དྭི་ནྣཾ ག་མ་ནཾ ན ཧོ་ཏི, ཀ་དཱ་ཙི ཨ་ཡ་མྤི ཨེ་ཝཾ ཀ་རོ་ནྟོ ཨི་མེ་སཾ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟཱ་ནཾ ས་མ་གྒ་ཝཱ་སཾ བྷི་ནྡེ་ཡྻ. པཱ་སཱ་དི་ཀོ ཙ པ་ནེ་ས སུ་ཝ་ཎྞ་ཝ་ཎྞོ སུ་ར་ས་གི་དྡྷོ མ་ཉྙེ, ག་ཏ་ཀཱ་ལ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ པ་ཎཱི་ཏ་དཱ་ཡ་ཀཱ་ནཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཀཱ་ན་ཉྩ ཝ་ཎྞ་ཀ་ཐ་ནཱ་དཱི་ཧི ཨི་མེ་སཾ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་པྤ་མཱ་ད་ཝི་ཧཱ་རཾ བྷི་ནྡེ་ཡྻ. ཝ་ས་ན་ཊྛཱ་ནཱ་ནི ཙཱ་པི ཨེ་ཏེ་སཾ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟཱ་ནཾ ནི་བ་དྡྷཱ་ནི པ་རི་ཙྪི་ནྣཱ་ནི ཏི་སྶོ ཙ པ་ཎྞ་སཱ་ལཱ ཏ་ཡོ ཙ་ངྐ་མཱ ཏཱི་ཎི དི་ཝཱ་ཊྛཱ་ནཱ་ནི ཏཱི་ཎི མ་ཉྩ་པཱི་ཋཱ་ནི. ཨ་ཡཾ པ་ན ས་མ་ཎོ མ་ཧཱ་ཀཱ་ཡོ ཝུ་ཌྜྷ་ཏ་རོ མ་ཉྙེ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི. སོ ཨ་ཀཱ་ལེ ཨི་མེ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟེ སེ་ནཱ་ས་ནཱ ཝུ་ཊྛཱ་པེ་སྶ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ས་བྦ་ཐཱ་པི ཨེ་ཏེ་སཾ ཨ་ཕཱ་སུ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི. ཏཾ ཨ་ནི་ཙྪ་ནྟོ, ‘‘མཱ ཏེ་སཾ ཨ་ཕཱ་སུ་ཀ་མ་ཀཱ་སཱི’’ཏི བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཝཱ་རེ་སི.

ཀིཾ པ་ནེ་ས ཛཱ་ན་ནྟོ ཝཱ་རེ་སི, ཨ་ཛཱ་ན་ནྟོ་ཏི? ཨ་ཛཱ་ན་ནྟོ. ཀི་ཉྩཱ་པི ཧི ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་གྒ་ཧ་ཎ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ད་ས་ས་ཧ་སྶ་ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལ༹་ཀ་མྤ་ནཱ་དཱི་ནི པཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡཱ་ནི པ་ཝ་ཏྟིཾ་སུ, ཨ་ར་ཉྙ་ཝཱ་སི་ནོ པ་ན དུ་བྦ་ལ་མ་ནུ་སྶཱ ས་ཀ་མྨ་པྤ་སུ་ཏཱ ཏཱ་ནི ས་ལླ་ཀྑེ་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ནྟི. ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ ཙ ནཱ་མ ཡ་དཱ ཨ་ནེ་ཀ་བྷི་ཀྑུ་ས་ཧ་སྶ་པ་རི་ཝཱ་རོ བྱཱ་མ་པྤ་བྷཱ་ཡ ཨ་སཱི་ཏི་ཨ་ནུ་བྱ་ཉྫ་ནེ་ཧི དྭ་ཏྟིཾ་ས་མ་ཧཱ་པུ་རི་ས་ལ་ཀྑ་ཎ་སི་རི་ཡཱ ཙ བུ་དྡྷཱ་ནུ་བྷཱ་ཝཾ ད་སྶེ་ནྟོ ཝི་ཙ་ར་ཏི, ཏ་དཱ ཀོ ཨེ་སོ་ཏི ཨ་པུ་ཙྪི་ཏྭཱ་ཝ ཛཱ་ནི་ཏ་བྦོ ཧོ་ཏི. ཏ་དཱ པ་ན བྷ་ག་ཝཱ ས་བྦ་མྤི ཏཾ བུ་དྡྷཱ་ནུ་བྷཱ་ཝཾ ཙཱི་ཝ་ར་ག་བྦྷེ་ན པ་ཊི་ཙྪཱ་དེ་ཏྭཱ ཝ་ལཱ་ཧ་ཀ་ག་བྦྷེ་ན པ་ཊི་ཙྪ་ནྣོ པུ་ཎྞ་ཙ་ནྡོ ཝི་ཡ ས་ཡ་མེ་ཝ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར་མཱ་དཱ་ཡ ཨ་ཉྙཱ་ཏ་ཀ་ཝེ་སེ་ན ཨ་ག་མཱ་སི. ཨི་ཏི ནཾ ཨ་ཛཱ་ན་ནྟོ་ཝ དཱ་ཡ་པཱ་ལོ ནི་ཝཱ་རེ་སི.

ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙཱཏི ཐེ་རོ ཀི་ར མཱ ས་མ་ཎཱ་ཏི དཱ་ཡ་པཱ་ལ་སྶ ཀ་ཐཾ སུ་ཏྭཱ་ཝ ཙི་ནྟེ་སི – ‘‘མ་ཡཾ ཏ་ཡོ ཛ་ནཱ ཨི་དྷ ཝི་ཧ་རཱ་མ, ཨ་ཉྙེ པ་བྦ་ཛི་ཏཱ ནཱ་མ ན་ཏྠི, ཨ་ཡ་ཉྩ དཱ་ཡ་པཱ་ལོ པ་བྦ་ཛི་ཏེ་ན ཝི་ཡ ས་དྡྷིཾ ཀ་ཐེ་ཏི, ཀོ ནུ ཁོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི དི་ཝཱ་ཊྛཱ་ན་ཏོ ཝུ་ཊྛཱ་ཡ དྭཱ་རེ ཋ་ཏྭཱ མ་གྒཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་དྡ་ས. བྷ་ག་ཝཱ་པི ཐེ་ར་སྶ ས་ཧ ད་སྶ་ནེ་ནེ་ཝ ས་རཱི་རོ་བྷཱ་སཾ མུ་ཉྩི, ཨ་སཱི་ཏི་ཨ་ནུ་བྱ་ཉྫ་ན་ཝི་རཱ་ཛི་ཏཱ བྱཱ་མ་པྤ་བྷཱ པ་སཱ་རི་ཏ་སུ་ཝ་ཎྞ་པ་ཊོ ཝི་ཡ ཝི་རོ་ཙི་ཏྠ. ཐེ་རོ, ‘‘ཨ་ཡཾ དཱ་ཡ་པཱ་ལོ ཕ་ཎ་ཀ་ཏཾ ཨཱ་སི་ཝི་སཾ གཱི་ཝཱ་ཡ ག་ཧེ་ཏུཾ ཧ་ཏྠཾ པ་སཱ་རེ་ནྟོ ཝི་ཡ ལོ་ཀེ ཨ་གྒ་པུ་གྒ་ལེ་ན ས་དྡྷིཾ ཀ་ཐེ་ནྟོ་ཝ ན ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་བྷི་ཀྑུ་ནཱ ཝི་ཡ ས་དྡྷིཾ ཀ་ཐེ་ཏཱི’’ཏི ནི་ཝཱ་རེ་ནྟོ ཨེ་ཏཾ, ‘‘མཱ, ཨཱ་ཝུ་སོ དཱ་ཡ་པཱ་ལཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ཝ་ཙ་ནཾ ཨ་ཝོ་ཙ.

ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མཱིཏི ཀ་སྨཱ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་ཙྩུ་གྒ་མ་ནཾ ཨ་ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི? ཨེ་ཝཾ ཀི་ར་སྶ ཨ་ཧོ་སི – ‘‘མ་ཡཾ ཏ་ཡོ ཛ་ནཱ ས་མ་གྒ་ཝཱ་སཾ ཝ་སཱ་མ, ས་ཙཱ་ཧཾ ཨེ་ཀ་ཀོ་ཝ པ་ཙྩུ་གྒ་མ་ནཾ ཀ་རི་སྶཱ་མི, ས་མ་གྒ་ཝཱ་སོ ནཱ་མ ན བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི པི་ཡ་མི་ཏྟེ ག་ཧེ་ཏྭཱ་ཝ པ་ཙྩུ་གྒ་མ་ནཾ ཀ་རི་སྶཱ་མི. ཡ་ཐཱ ཙ བྷ་ག་ཝཱ མ་ཡ྄ཧཾ པི་ཡོ, ཨེ་ཝཾ ས་ཧཱ་ཡཱ་ན་མྤི མེ པི་ཡོ་ཏི, ཏེ་ཧི ས་དྡྷིཾ པ་ཙྩུ་གྒ་མ་ནཾ ཀཱ་ཏུ་ཀཱ་མོ ས་ཡཾ ཨ་ཀ་ཏྭཱ་ཝ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི. ཀེ་ཙི པ་ན ཏེ་སཾ ཐེ་རཱ་ནཾ པ་ཎྞ་སཱ་ལ་དྭཱ་རེ ཙ་ངྐ་མ་ན་ཀོ་ཊི་ཡཱ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨཱ་ག་མ་ན་མ་གྒོ ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཐེ་རོ ཏེ་སཾ ས་ཉྙཾ ད་ད་མཱ་ནོ་ཝ ག་ཏོ་ཏི. ཨ་བྷི་ཀྐ་མ་ཐཱཏི ཨི་ཏོ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཐ. པཱ་དེ པ་ཀྑཱ་ལེ་སཱིཏི ཝི་ཀ་སི་ཏ་པ་དུ་མ་ས་ནྣི་བྷེ་ཧི ཛཱ་ལ་ཧ་ཏྠེ་ཧི མ་ཎི་ཝ་ཎྞཾ ཨུ་ད་ཀཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ སུ་ཝ་ཎྞ་ཝ་ཎྞེ་སུ པི་ཊྛི་པཱ་དེ་སུ ཨུ་ད་ཀ་མ་བྷི་སི་ཉྩི་ཏྭཱ པཱ་དེ་ན པཱ་དཾ གྷཾ་ས་ནྟོ པ་ཀྑཱ་ལེ་སི. བུ་དྡྷཱ་ནཾ ཀཱ་ཡེ ར་ཛོ་ཛ་ལླཾ ནཱ་མ ན ཨུ་པ་ལི་མྤ་ཏི, ཀ་སྨཱ པ་ཀྑཱ་ལེ་སཱི་ཏི? ས་རཱི་ར་སྶ ཨུ་ཏུ་གྒ་ཧ་ཎ་ཏྠཾ, ཏེ་ས་ཉྩ ཙི་ཏྟ་ས་མྤ་ཧཾ་ས་ན་ཏྠཾ. ཨ་མྷེ་ཧི ཨ་བྷི་ཧ་ཊེ་ན ཨུ་ད་ཀེ་ན བྷ་ག་ཝཱ པཱ་དེ པ་ཀྑཱ་ལེ་སི, པ་རི་བྷོ་གཾ ཨ་ཀཱ་སཱི་ཏི ཏེ་སཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ བ་ལ་ཝ་སོ་མ་ན་སྶ་ཝ་སེ་ན ཙི་ཏྟཾ པཱི་ཎི་ཏཾ ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ པ་ཀྑཱ་ལེ་སི. ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨ་ནུ་རུ་དྡྷཾ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙཱཏི སོ ཀི་ར ཏེ་སཾ ཝུ་ཌྜྷ་ཏ་རོ.

༣༢༦. ཏ་སྶ ས་ངྒ་ཧེ ཀ་ཏེ སེ་སཱ་ནཾ ཀ་ཏོ་ཝ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཐེ་ར་ཉྙེ་ཝ ཨེ་ཏཾ ཀ་ཙྩི ཝོ ཨ་ནུ་རུ་དྡྷཱཏི་ཨཱ་དི་ཝ་ཙ་ནཾ ཨ་ཝོ་ཙ. ཏ་ཏྠ ཀ་ཙྩཱིཏི པུ་ཙྪ་ན་ཏྠེ ནི་པཱ་ཏོ. ཝོཏི སཱ་མི་ཝ་ཙ་ནཾ. ཨི་དཾ ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི – ཀ་ཙྩི ཨ་ནུ་རུ་དྡྷཱ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ཁ་མ་ནཱི་ཡཾ, ཨི་རི་ཡཱ་པ་ཐོ ཝོ ཁ་མ་ཏི? ཀ་ཙྩི ཡཱ་པ་ནཱི་ཡཾ, ཀ་ཙྩི ཝོ ཛཱི་ཝི་ཏཾ ཡཱ་པེ་ཏི གྷ་ཊི་ཡ་ཏི? ཀ་ཙྩི པི་ཎྜ་ཀེ་ན ན ཀི་ལ་མ་ཐ, ཀ་ཙྩི ཏུ་མྷཱ་ཀཾ སུ་ལ་བྷ་པི་ཎྜཾ, ས་མྤ་ཏྟེ ཝོ དི་སྭཱ མ་ནུ་སྶཱ ཨུ་ལུ༹་ངྐ་ཡཱ་གུཾ ཝཱ ཀ་ཊ་ཙྪུ་བྷི་ཀྑཾ ཝཱ དཱ་ཏ་བྦཾ མ་ཉྙ་ནྟཱི་ཏི བྷི་ཀྑཱ་ཙཱ་ར་ཝ་ཏྟཾ པུ་ཙྪ་ཏི. ཀ་སྨཱ? པ་ཙྩ་ཡེ་ན ཨ་ཀི་ལ་མ་ནྟེ་ན ཧི ས་ཀྐཱ ས་མ་ཎ་དྷ་མྨོ ཀཱ་ཏུཾ, ཝ་ཏྟ་མེ་ཝ ཝཱ ཨེ་ཏཾ པ་བྦ་ཛི་ཏཱ་ནཾ. ཨ་ཐ ཏེ་ན པ་ཊི་ཝ་ཙ་ནེ དི་ནྣེ, ‘‘ཨ་ནུ་རུ་དྡྷཱ, ཏུ་མྷེ རཱ་ཛ་པ་བྦ་ཛི་ཏཱ མ་ཧཱ་པུ་ཉྙཱ, མ་ནུ་སྶཱ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ཨ་ར་ཉྙེ ཝ་ས་ནྟཱ་ནཾ ཨ་ད་ཏྭཱ ཀ་སྶ ཨ་ཉྙ་སྶ དཱ་ཏ་བྦཾ མ་ཉྙི་སྶ་ནྟི, ཏུ་མྷེ པ་ན ཨེ་ཏཾ བྷུ་ཉྫི་ཏྭཱ ཀིཾ ནུ ཁོ མི་ག་པོ་ཏ་ཀཱ ཝི་ཡ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ ས་ངྒྷ་ཊྚེ་ནྟཱ ཝི་ཧ་ར་ཐ, ཨུ་དཱ་ཧུ སཱ་མ་གྒི་བྷཱ་ཝོ ཝོ ཨ་ཏྠཱི’’ཏི སཱ་མ་གྒི་ར་སཾ པུ་ཙྪ་ནྟོ, ཀ་ཙྩི པ་ན ཝོ, ཨ་ནུ་རུ་དྡྷཱ, ས་མ་གྒཱཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ.

ཏ་ཏྠ ཁཱི་རོ་ད་ཀཱི་བྷཱུ་ཏཱཏི ཡ་ཐཱ ཁཱི་ར་ཉྩ ཨུ་ད་ཀ་ཉྩ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ སཾ་ས་ནྡ་ཏི, ཝི་སུཾ ན ཧོ་ཏི, ཨེ་ཀ་ཏྟཾ ཝི་ཡ ཨུ་པེ་ཏི, ཀ་ཙྩི ཨེ་ཝཾ སཱ་མ་གྒི་ཝ་སེ་ན ཨེ་ཀ་ཏྟཱུ་པ་ག་ཏ་ཙི་ཏྟུ་པྤཱ་དཱ ཝི་ཧ་ར་ཐཱ་ཏི པུ་ཙྪ་ཏི. པི་ཡ་ཙ་ཀྑཱུ་ཧཱིཏི མེ་ཏྟ་ཙི་ཏྟཾ པ་ཙྩུ་པ་ཊྛ་པེ་ཏྭཱ ཨོ་ལོ་ཀ་ན་ཙ་ཀྑཱུ་ནི པི་ཡ་ཙ་ཀྑཱུ་ནི ནཱ་མ. ཀ་ཙྩི ཏ་ཐཱ་རཱུ་པེ་ཧི ཙ་ཀྑཱུ་ཧི ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ ས་མྤ་སྶ་ནྟཱ ཝི་ཧ་ར་ཐཱ་ཏི པུ་ཙྪ་ཏི. ཏ་གྒྷཱཏི ཨེ་ཀཾ་ས་ཏྠེ ནི་པཱ་ཏོ. ཨེ་ཀཾ་སེ་ན མ་ཡཾ, བྷ་ནྟེ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཡ་ཐཱ ཀ་ཐཾ པ་ནཱཏི ཨེ་ཏྠ ཡ་ཐཱཏི ནི་པཱ་ཏ་མ་ཏྟཾ. ཀ་ཐནྟི ཀཱ་ར་ཎ་པུ་ཙྪཱ. ཀ་ཐཾ པ་ན ཏུ་མྷེ ཨེ་ཝཾ ཝི་ཧ་ར་ཐ, ཀེ་ན ཀཱ་ར་ཎེ་ན ཝི་ཧ་ར་ཐ, ཏཾ མེ ཀཱ་ར་ཎཾ བྲཱུ་ཐཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. མེ་ཏྟཾ ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨནྟི མེ་ཏྟ་ཙི་ཏྟ་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟཾ ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨཾ. ཨཱ་ཝི ཙེ་ཝ ར་ཧོ ཙཱཏི ས་མྨུ་ཁཱ ཙེ་ཝ པ་ར་མྨུ་ཁཱ ཙ. ཨི་ཏ་རེ་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ.

ཏ་ཏྠ ས་མྨུ་ཁཱ ཀཱ་ཡ་ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨཱ་ནི ས་ཧ་ཝཱ་སེ ལ་བྦྷ་ནྟི, ཨི་ཏ་རཱ་ནི ཝི་པྤ་ཝཱ་སེ. མ་ནོ་ཀ་མྨཾ ས་བྦ་ཏྠ ལ་བྦྷ་ཏི. ཡ་ཉྷི ས་ཧ་ཝ་ས་ནྟེ་སུ ཨེ་ཀེ་ན མ་ཉྩ་པཱི་ཋཾ ཝཱ དཱ་རུ་བྷ་ཎྜཾ ཝཱ མ་ཏྟི་ཀཱ་བྷ་ཎྜཾ ཝཱ བ་ཧི དུ་ནྣི་ཀྑི་ཏྟཾ ཧོ་ཏི, ཏཾ དི་སྭཱ ཀེ་ནི་དཾ ཝ་ལ༹་ཉྫི་ཏ་ནྟི ཨ་ཝ་ཉྙཾ ཨ་ཀ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནཱ དུ་ནྣི་ཀྑི་ཏྟཾ ཝི་ཡ ག་ཧེ་ཏྭཱ པ་ཊི་སཱ་མེ་ནྟ་སྶ པ་ཊི་ཛ་གྒི་ཏ་བྦ་ཡུ་ཏྟཾ ཝཱ པ་ན ཋཱ་ནཾ པ་ཊི་ཛ་གྒ་ནྟ་སྶ ས་མྨུ་ཁཱ མེ་ཏྟཾ ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨཾ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཀ་སྨིཾ པ་ཀྐ་ནྟེ ཏེ་ན དུ་ནྣི་ཀྑི་ཏྟཾ སེ་ནཱ་ས་ན་པ་རི་ཀྑཱ་རཾ ཏ་ཐེ་ཝ ནི་ཀྑི་པ་ནྟ་སྶ པ་ཊི་ཛ་གྒི་ཏ་བྦ་ཡུ་ཏྟ་ཊྛཱ་ནཾ ཝཱ པ་ན པ་ཊི་ཛ་གྒ་ནྟ་སྶ པ་ར་མྨུ་ཁཱ མེ་ཏྟཾ ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨཾ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ས་ཧ་ཝ་ས་ནྟ་སྶ པ་ན ཏེ་ཧི ས་དྡྷིཾ མ་དྷུ་རཾ ས་མྨོ་ད་ནཱི་ཡཾ ཀ་ཐཾ པ་ཊི་ས་ནྠཱ་ར་ཀ་ཐཾ སཱ་ར་ཎཱི་ཡ་ཀ་ཐཾ དྷ་མྨཱི་ཀ་ཐཾ ས་ར་བྷ་ཉྙཾ སཱ་ཀ་ཙྪཾ པ་ཉྷ་པུ་ཙྪ་ནཾ པ་ཉྷ་ཝི་སྶ་ཛྫ་ན་ནྟི ཨེ་ཝ་མཱ་དི་ཀ་ར་ཎེ ས་མྨུ་ཁཱ མེ་ཏྟཾ ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨཾ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ཐེ་རེ་སུ པ་ན པ་ཀྐ་ནྟེ་སུ མ་ཡ྄ཧཾ པི་ཡ་ས་ཧཱ་ཡོ ན་ནྡི་ཡ་ཏྠེ་རོ ཀི་མི་ལ་ཏྠེ་རོ ཨེ་ཝཾ སཱི་ལ་ས་མྤ་ནྣོ, ཨེ་ཝཾ ཨཱ་ཙཱ་ར་ས་མྤ་ནྣོ་ཏི་ཨཱ་དི་གུ་ཎ་ཀ་ཐ་ནཾ པ་ར་མྨུ་ཁཱ མེ་ཏྟཾ ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨཾ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. མ་ཡ྄ཧཾ པི་ཡ་མི་ཏྟོ ན་ནྡི་ཡ་ཏྠེ་རོ ཀི་མི་ལ་ཏྠེ་རོ ཨ་ཝེ་རོ ཧོ་ཏུ, ཨ་བྱཱ་པ་ཛྫོ སུ་ཁཱི ཧོ་ཏཱུ་ཏི ཨེ་ཝཾ ས་མ་ནྣཱ་ཧ་ར་ཏོ པ་ན ས་མྨུ་ཁཱ་པི པ་ར་མྨུ་ཁཱ་པི མེ་ཏྟཾ མ་ནོ་ཀ་མྨཾ ཧོ་ཏི་ཡེ་ཝ.

ནཱ་ནཱ ཧི ཁོ ནོ, བྷ་ནྟེ, ཀཱ་ཡཱཏི ཀཱ་ཡ་ཉྷི པི་ཊྛཾ ཝི་ཡ མ་ཏྟི་ཀཱ ཝི་ཡ ཙ ཨོ་མ་དྡི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་ཏོ ཀཱ་ཏུཾ ན ས་ཀྐཱ. ཨེ་ཀ་ཉྩ པ་ན མ་ཉྙེ ཙི་ཏྟནྟི ཙི་ཏྟཾ པ་ན ནོ ཧི་ཏ་ཊྛེ་ན ནི་ར་ནྟ་ར་ཊྛེ་ན ཨ་ཝི་གྒ་ཧ་ཊྛེ་ན ས་མ་གྒ་ཊྛེ་ན ཨེ་ཀ་མེ་ཝཱ་ཏི ད་སྶེ་ཏི. ཀ་ཐཾ པ་ནེ་ཏཾ ས་ཀཾ ཙི་ཏྟཾ ནི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཨི་ཏ་རེ་སཾ ཙི་ཏྟ་ཝ་སེ་ན ཝ་ཏྟིཾ་སཱུ་ཏི? ཨེ་ཀ་སྶ པ་ཏྟེ མ་ལཾ ཨུ་ཊྛ་ཧ་ཏི, ཨེ་ཀ་སྶ ཙཱི་ཝ་རཾ ཀི་ལི་ཊྛཾ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཀ་སྶ པ་རི་བྷ་ཎྜ་ཀ་མྨཾ ཧོ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཡ་སྶ པ་ཏྟེ མ་ལཾ ཨུ་ཊྛི་ཏཾ, ཏེ་ན མ་མཱ་ཝུ་སོ, པ་ཏྟེ མ་ལཾ ཨུ་ཊྛི་ཏཾ པ་ཙི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི་ཏི ཝུ་ཏྟེ ཨི་ཏ་རེ མ་ཡ྄ཧཾ ཙཱི་ཝ་རཾ ཀི་ལི་ཊྛཾ དྷོ་ཝི་ཏ་བྦཾ, མ་ཡ྄ཧཾ པ་རི་བྷ་ཎྜཾ ཀཱ་ཏ་བྦ་ནྟི ཨ་ཝ་ཏྭཱ ཨ་ར་ཉྙཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ དཱ་རཱུ་ནི ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ ཚི་ནྡི་ཏྭཱ པ་ཏྟ་ཀ་ཊཱ་ཧེ པ་རི་བྷ་ཎྜཾ ཀ་ཏྭཱ ཏ་ཏོ པ་རཾ ཙཱི་ཝ་རཾ ཝཱ དྷོ་ཝ་ནྟི, པ་རི་བྷ་ཎྜཾ ཝཱ ཀ་རོ་ནྟི. མ་མཱ་ཝུ་སོ, ཙཱི་ཝ་རཾ ཀི་ལི་ཊྛཾ དྷོ་ཝི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི, མ་མ པ་ཎྞ་སཱ་ལཱ ཨུ་ཀླཱ་པཱ པ་རི་བྷ་ཎྜཾ ཀཱ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི་ཏི པ་ཋ་མ་ཏ་རཾ ཨཱ་རོ་ཙི་ཏེ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ.

༣༢༧. སཱ་དྷུ སཱ་དྷུ, ཨ་ནུ་རུ་དྡྷཱཏི བྷ་ག་ཝཱ ཧེ་ཊྛཱ ན ཙ མ་ཡཾ, བྷ་ནྟེ, པི་ཎྜ་ཀེ་ན ཀི་ལ་མི་མྷཱ་ཏི ཝུ་ཏྟེ ན སཱ་དྷུ་ཀཱ་ར་མ་དཱ་སི. ཀ་སྨཱ? ཨ་ཡ་ཉྷི ཀ་བ་ལཱི༹་ཀཱ་རོ ཨཱ་ཧཱ་རོ ནཱ་མ ཨི་མེ་སཾ ས་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་པཱ་ཡ་ལོ་ཀེ་པི དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶ་ལོ་ཀེ་པི ཨཱ་ཙི་ཎྞ་ས་མཱ་ཙི་ཎྞོ་ཝ. ཨ་ཡཾ པ་ན ལོ་ཀ་ས་ནྣི་ཝཱ་སོ ཡེ་བྷུ་ཡྻེ་ན ཝི་ཝཱ་ད་པ་ཀྑ་ནྡོ, ཨ་པཱ་ཡ་ལོ་ཀེ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶ་ལོ་ཀེ་པི ཨི་མེ ས་ཏྟཱ པ་ཊི་ཝི་རུ་དྡྷཱ ཨེ་ཝ, ཨེ་ཏེ་སཾ སཱ་མ་གྒི་ཀཱ་ལོ དུ་ལླ་བྷོ, ཀ་དཱ་ཙི་དེ་ཝ ཧོ་ཏཱི་ཏི ས་མ་གྒ་ཝཱ་ས་སྶ དུ་ལླ་བྷ་ཏྟཱ ཨི་དྷ བྷ་ག་ཝཱ སཱ་དྷུ་ཀཱ་ར་མ་དཱ་སི. ཨི་དཱ་ནི ཏེ་སཾ ཨ་པྤ་མཱ་ད་ལ་ཀྑ་ཎཾ པུ་ཙྪ་ནྟོ ཀ་ཙྩི པ་ན ཝོ, ཨ་ནུ་རུ་དྡྷཱཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཝོཏི ནི་པཱ་ཏ་མ་ཏྟཾ པ་ཙྩ་ཏྟ་ཝ་ཙ་ནཾ ཝཱ, ཀ་ཙྩི ཏུ་མྷེ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་མྷཱ་ཀནྟི ཨ་མྷེ་སུ ཏཱི་སུ ཛ་ནེ་སུ. པི་ཎྜཱ་ཡ པ་ཊི་ཀྐ་མ་ཏཱིཏི གཱ་མེ པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ་རི་ཏྭཱ པ་ཙྩཱ་ག་ཙྪ་ཏི. ཨ་ཝ་ཀྐཱ་ར་པཱ་ཏིནྟི ཨ་ཏི་རེ་ཀ་པི་ཎྜ་པཱ་ཏཾ ཨ་པ་ནེ་ཏྭཱ ཋ་པ་ན་ཏྠཱ་ཡ ཨེ་ཀཾ ས་མུ་གྒ་པཱ་ཏིཾ དྷོ་ཝི་ཏྭཱ ཋ་པེ་ཏི.

ཡོ པ་ཙྪཱཏི ཏེ ཀི་ར ཐེ་རཱ ན ཨེ་ཀ་ཏོ་ཝ བྷི་ཀྑཱ་ཙཱ་རཾ པ་ཝི་ས་ནྟི, ཕ་ལ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ར་ཏཱ ཧེ་ཏེ. པཱ་ཏོ་ཝ ས་རཱི་ར་པྤ་ཊི་ཛ་གྒ་ནཾ ཀ་ཏྭཱ ཝ་ཏྟ་པྤ་ཊི་པ་ཏྟིཾ པཱུ་རེ་ཏྭཱ སེ་ནཱ་ས་ནཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ཀཱ་ལ་པ་རི་ཙྪེ་དཾ ཀ་ཏྭཱ ཕ་ལ་ས་མཱ་པ་ཏྟིཾ ཨ་པྤེ་ཏྭཱ ནི་སཱི་ད་ནྟི. ཏེ་སུ ཡོ པ་ཋ་མ་ཏ་རཾ ནི་སི་ནྣོ ཨ་ཏྟ་ནོ ཀཱ་ལ་པ་རི་ཙྪེ་ད་ཝ་སེ་ན པ་ཋ་མ་ཏ་རཾ ཨུ་ཊྛཱ་ཏི; སོ པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ་རི་ཏྭཱ པ་ཊི་ནི་ཝ་ཏྟོ བྷ་ཏྟ་ཀི་ཙྩ་ཊྛཱ་ནཾ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཛཱ་ནཱ་ཏི – ‘‘དྭེ བྷི་ཀྑཱུ པ་ཙྪཱ, ཨ་ཧཾ པ་ཋ་མ་ཏ་རཾ ཨཱ་ག་ཏོ’’ཏི. ཨ་ཐ པ་ཏྟཾ པི་ད་ཧི་ཏྭཱ ཨཱ་ས་ན་པ་ཉྙཱ་པ་ནཱ་དཱི་ནི ཀ་ཏྭཱ ཡ་དི པ་ཏྟེ པ་ཊི་ཝི་ས་མ་ཏྟ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི, ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ བྷུ་ཉྫ་ཏི. ཡ་དི ཨ་ཏི་རེ་ཀཾ ཧོ་ཏི, ཨ་ཝ་ཀྐཱ་ར་པཱ་ཏི་ཡཾ པ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ པཱ་ཏིཾ པི་དྷཱ་ཡ བྷུ་ཉྫ་ཏི. ཀ་ཏ་བྷ་ཏྟ་ཀི་ཙྩོ པ་ཏྟཾ དྷོ་ཝི་ཏྭཱ ཝོ་ད་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ ཐ་ཝི་ཀཱ་ཡ ཨོ་སཱ་པེ་ཏྭཱ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་རཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཝ་ས་ན་ཊྛཱ་ནཾ པ་ཝི་ས་ཏི. དུ་ཏི་ཡོ་པི ཨཱ་ག་ནྟྭཱ་ཝ ཛཱ་ནཱ་ཏི – ‘‘ཨེ་ཀོ པ་ཋ་མཾ ཨཱ་ག་ཏོ, ཨེ་ཀོ པ་ཙྪ་ཏོ’’ཏི. སོ ས་ཙེ པ་ཏྟེ བྷ་ཏྟཾ པ་མཱ་ཎ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི, བྷུ་ཉྫ་ཏི. ས་ཙེ མ་ནྡཾ, ཨ་ཝ་ཀྐཱ་ར་པཱ་ཏི་ཏོ ག་ཧེ་ཏྭཱ བྷུ་ཉྫ་ཏི. ས་ཙེ ཨ་ཏི་རེ་ཀཾ ཧོ་ཏི, ཨ་ཝ་ཀྐཱ་ར་པཱ་ཏི་ཡཾ པ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ པ་མཱ་ཎ་མེ་ཝ བྷུ་ཉྫི་ཏྭཱ པུ་རི་མ་ཏྠེ་རོ ཝི་ཡ ཝ་ས་ན་ཊྛཱ་ནཾ པ་ཝི་ས་ཏི. ཏ་ཏི་ཡོ་པི ཨཱ་ག་ནྟྭཱ་ཝ ཛཱ་ནཱ་ཏི – ‘‘དྭེ པ་ཋ་མཾ ཨཱ་ག་ཏཱ, ཨ་ཧཾ པ་ཙྪ་ཏོ’’ཏི. སོ་པི དུ་ཏི་ཡ་ཏྠེ་རོ ཝི་ཡ བྷུ་ཉྫི་ཏྭཱ ཀ་ཏ་བྷ་ཏྟ་ཀི་ཙྩོ པ་ཏྟཾ དྷོ་ཝི་ཏྭཱ ཝོ་ད་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ ཐ་ཝི་ཀཱ་ཡ ཨོ་སཱ་པེ་ཏྭཱ ཨཱ་ས་ནཱ་ནི ཨུ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ པ་ཊི་སཱ་མེ་ཏི; པཱ་ནཱི་ཡ་གྷ་ཊེ ཝཱ པ་རི་བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡ་གྷ་ཊེ ཝཱ ཨ་ཝ་སེ་སཾ ཨུ་ད་ཀཾ ཚ་ཌྜེ་ཏྭཱ གྷ་ཊེ ནི་ཀུ་ཛྫི་ཏྭཱ ཨ་ཝ་ཀྐཱ་ར་པཱ་ཏི་ཡཾ ས་ཙེ ཨ་ཝ་སེ་ས་བྷ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི, ཏཾ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན ཛ་ཧི་ཏྭཱ པཱ་ཏིཾ དྷོ་ཝི་ཏྭཱ པ་ཊི་སཱ་མེ་ཏི; བྷ་ཏྟ་གྒཾ ས་མྨ་ཛྫ་ཏི. ཏ་ཏོ ཀ་ཙ་ཝ་རཾ ཚ་ཌྜེ་ཏྭཱ ས་མྨ་ཛྫ་ནིཾ ཨུ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཨུ་པ་ཙི་ཀཱ་ཧི མུ་ཏྟ་ཊྛཱ་ནེ ཋ་པེ་ཏྭཱ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར་མཱ་དཱ་ཡ ཝ་ས་ན་ཊྛཱ་ནཾ པ་ཝི་ས་ཏི. ཨི་དཾ ཐེ་རཱ་ནཾ བ་ཧི་ཝི་ཧཱ་རེ ཨ་ར་ཉྙེ བྷ་ཏྟ་ཀི་ཙྩ་ཀ་ར་ཎ་ཊྛཱ་ནེ བྷོ་ཛ་ན་སཱ་ལཱ་ཡཾ ཝ་ཏྟཾ. ཨི་དཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ, ‘‘ཡོ པ་ཙྪཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ.

ཡོ པ་སྶ་ཏཱིཏི་ཨཱ་དི པ་ན ནེ་སཾ ཨ་ནྟོ་ཝི་ཧཱ་རེ ཝ་ཏྟ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཏ་ཏྠ ཝ་ཙྩ་གྷ་ཊནྟི ཨཱ་ཙ་མ་ན་ཀུ་མྦྷིཾ. རི་ཏྟནྟི རི་ཏྟ་ཀཾ. ཏུ་ཙྪནྟི ཏ་སྶེ་ཝ ཝེ་ཝ་ཙ་ནཾ. ཨ་ཝི་ས་ཡ྄ཧནྟི ཨུ་ཀྑི་པི་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐུ་ཎེ་ཡྻཾ, ཨ་ཏི་བྷཱ་རི་ཡཾ. ཧ་ཏྠ་ཝི་ཀཱ་རེ་ནཱཏི ཧ་ཏྠ་ས་ཉྙཱ་ཡ. ཏེ ཀི་ར པཱ་ནཱི་ཡ་གྷ་ཊཱ་དཱི་སུ ཡཾ་ཀི་ཉྩི ཏུ་ཙྪ་ཀཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ པོ་ཀྑ་ར་ཎིཾ ག་ནྟྭཱ ཨ་ནྟོ ཙ བ་ཧི ཙ དྷོ་ཝི་ཏྭཱ ཨུ་ད་ཀཾ པ་རི་སྶཱ་ཝེ་ཏྭཱ ཏཱི་རེ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ཉྙཾ བྷི་ཀྑུཾ ཧ་ཏྠ་ཝི་ཀཱ་རེ་ན ཨཱ་མ་ནྟེ་ནྟི, ཨོ་དི་སྶ ཝཱ ཨ་ནོ་དི་སྶ ཝཱ ས་དྡཾ ན ཀ་རོ་ནྟི. ཀ་སྨཱ ཨོ་དི་སྶ ས་དྡཾ ན ཀ་རོ་ནྟི? ཏཾ བྷི་ཀྑུཾ ས་དྡོ བཱ་དྷེ་ཡྻཱ་ཏི. ཀ་སྨཱ ཨ་ནོ་དི་སྶ ས་དྡཾ ན ཀ་རོ་ནྟི? ཨ་ནོ་དི་སྶ ས་དྡེ དི་ནྣེ, ‘‘ཨ་ཧཾ པུ་རེ, ཨ་ཧཾ པུ་རེ’’ཏི དྭེ་པི ནི་ཀྑ་མེ་ཡྻུཾ, ཏ་ཏོ དྭཱི་ཧི ཀ་ཏྟ་བྦ་ཀ་མྨེ ཏ་ཏི་ཡ་སྶ ཀ་མྨ་ཙྪེ་དོ བྷ་ཝེ་ཡྻ. སཾ་ཡ་ཏ་པ་ད་ས་དྡོ པ་ན ཧུ་ཏྭཱ ཨ་པ་ར་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ དི་ཝཱ་ཊྛཱ་ན་ས་ནྟི་ཀཾ ག་ནྟྭཱ ཏེ་ན དི་ཊྛ་བྷཱ་ཝཾ ཉ་ཏྭཱ ཧ་ཏྠ་ས་ཉྙཾ ཀ་རོ་ཏི, ཏཱ་ཡ ས་ཉྙཱ་ཡ ཨི་ཏ་རོ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏི, ཏ་ཏོ དྭེ ཛ་ནཱ ཧ་ཏྠེ་ན ཧ་ཏྠཾ སཾ་སི་བྦ་ནྟཱ དྭཱི་སུ ཧ་ཏྠེ་སུ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ཊྛ་པེ་ནྟི. ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡཱ་ཧ – ‘‘ཧ་ཏྠ་ཝི་ཀཱ་རེ་ན དུ་ཏི་ཡཾ ཨཱ་མ་ནྟེ་ཏྭཱ ཧ་ཏྠ་ཝི་ལ་ངྒྷ་ཀེ་ན ཨུ་པ་ཊྛ་པེ་མཱ’’ཏི.

པ་ཉྩཱ་ཧི་ཀཾ ཁོ པ་ནཱཏི ཙཱ་ཏུ་དྡ་སེ པ་ནྣ་ར་སེ ཨ་ཊྛ་མི་ཡ་ནྟི ཨི་དཾ ཏཱ་ཝ པ་ཀ་ཏི་དྷ་མྨ་སྶ་ཝ་ན་མེ་ཝ, ཏཾ ཨ་ཁ་ཎྜཾ ཀ་ཏྭཱ པ་ཉྩ་མེ པ་ཉྩ་མེ དི་ཝ་སེ དྭེ ཐེ་རཱ ནཱ་ཏི་ཝི་ཀཱ་ལེ ནྷཱ་ཡི་ཏྭཱ ཨ་ནུ་རུ་དྡྷ་ཏྠེ་ར་སྶ ཝ་ས་ན་ཊྛཱ་ནཾ ག་ཙྪ་ནྟི. ཏ་ཏྠ ཏ་ཡོ་པི ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ ཏི་ཎྞཾ པི་ཊ་ཀཱ་ནཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་སྨིཾ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ པ་ཉྷཾ པུ་ཙྪ་ནྟི, ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ནྟི, ཏེ་སཾ ཨེ་ཝཾ ཀ་རོ་ནྟཱ་ནཾ་ཡེ་ཝ ཨ་རུ་ཎཾ ཨུ་གྒ་ཙྪ་ཏི. ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡེ་ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ཐེ་རེ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཨ་པྤ་མཱ་ད་ལ་ཀྑ་ཎཾ པུ་ཙྪི་ཏེ་ན པ་མཱ་ད་ཊྛཱ་ནེ་སུ་ཡེ་ཝ ཨ་པྤ་མཱ་ད་ལ་ཀྑ་ཎཾ ཝི་སྶ་ཛྫི་ཏཾ ཧོ་ཏི. ཨ་ཉྙེ་ས་ཉྷི བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ བྷི་ཀྑཱ་ཙཱ་རཾ པ་ཝི་ས་ན་ཀཱ་ལོ, ནི་ཀྑ་མ་ན་ཀཱ་ལོ, ནི་ཝཱ་ས་ན་པ་རི་ཝ་ཏྟ་ནཾ, ཙཱི་ཝ་ར་པཱ་རུ་པ་ནཾ, ཨ་ནྟོ་གཱ་མེ པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ་ར་ཎཾ དྷ་མྨ་ཀ་ཐ་ནཾ, ཨ་ནུ་མོ་ད་ནཾ, གཱ་མ་ཏོ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ བྷ་ཏྟ་ཀི་ཙྩ་ཀ་ར་ཎཾ, པ་ཏྟ་དྷོ་ཝ་ནཾ, པ་ཏྟ་ཨོ་སཱ་པ་ནཾ, པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར་པ་ཊི་སཱ་མ་ན་ནྟི པ་པ་ཉྩ་ཀ་ར་ཎ་ཊྛཱ་ནཱ་ནི ཨེ་ཏཱ་ནི. ཏ་སྨཱ ཐེ་རོ ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཨེ་ཏྟ་ཀཾ ཋཱ་ནཾ མུ་ཉྩི་ཏྭཱ པ་མཱ་ད་ཀཱ་ལོ ནཱ་མ ན་ཏྠཱི་ཏི ད་སྶེ་ནྟོ པ་མཱ་ད་ཊྛཱ་ནེ་སུ་ཡེ་ཝ ཨ་པྤ་མཱ་ད་ལ་ཀྑ་ཎཾ ཝི་སྶ་ཛྫེ་སི.

༣༢༨. ཨ་ཐ་སྶ བྷ་ག་ཝཱ སཱ་དྷུ་ཀཱ་རཾ ད་ཏྭཱ པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཾ པུ་ཙྪ་ནྟོ པུ་ན ཨ་ཏྠི པ་ན ཝོཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཨུ་ཏྟ་རི མ་ནུ་སྶ་དྷ་མྨཱཏི མ་ནུ་སྶ་དྷ་མྨ་ཏོ ཨུ་ཏྟ་རི. ཨ་ལ་མ་རི་ཡ་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན་ཝི་སེ་སོཏི ཨ་རི་ཡ་བྷཱ་ཝ་ཀ་ར་ཎ་ས་མ་ཏྠོ ཉཱ་ཎ་ཝི་སེ་སོ. ཀི་ཉྷི ནོ སི་ཡཱ, བྷ་ནྟེཏི ཀ་སྨཱ, བྷ་ནྟེ, ནཱ་དྷི་ག་ཏོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ཨ་དྷི་ག་ཏོ་ཡེ་ཝཱ་ཏི. ཡཱ་ཝ དེ་ཝཱཏི ཡཱ་ཝ ཨེ་ཝ.

༣༢༩. ཨེ་ཝཾ པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཱ་དྷི་ག་མེ བྱཱ་ཀ་ཏེ དུ་ཏི་ཡ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཱ་དཱི་ནི པུ་ཙྪ་ནྟོ ཨེ་ཏ་སྶ པ་ན ཝོཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མཱ་ཡཱཏི ས་མ་ཏི་ཀྐ་མ་ཏྠཱ་ཡ. པ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷི་ཡཱཏི པ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷ་ཏྠཱ་ཡ. སེ་སཾ ས་བྦ་ཏྠ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. པ་ཙྪི་མ་པ་ཉྷེ པ་ན ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན་ཝ་སེ་ན ཨ་དྷི་ག་ཏཾ ནི་རོ་དྷ་ས་མཱ་པ་ཏྟིཾ པུ་ཙྪ་ནྟོ ཨ་ལ་མ་རི་ཡ་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན་ཝི་སེ་སོཏི ཨཱ་ཧ. ཐེ་རོ་པི པུ་ཙྪཱ་ནུ་རཱུ་པེ་ནེ་ཝ བྱཱ་ཀཱ་སི. ཏ་ཏྠ ཡ་སྨཱ ཝེ་ད་ཡི་ཏ་སུ་ཁ་ཏོ ཨ་ཝེ་ད་ཡི་ཏ་སུ་ཁཾ ས་ནྟ་ཏ་རཾ པ་ཎཱི་ཏ་ཏ་རཾ ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཨ་ཉྙཾ ཕཱ་སུ་ཝི་ཧཱ་རཾ ཨུ་ཏྟ་རི་ཏ་རཾ ཝཱ པ་ཎཱི་ཏ་ཏ་རཾ ཝཱ ན ས་མ་ནུ་པ་སྶཱ་མཱཏི ཨཱ་ཧ.

༣༣༠. དྷ་མྨི་ཡཱ ཀ་ཐཱ་ཡཱཏི སཱ་མ་གྒི་ར་སཱ་ནི་སཾ་ས་པྤ་ཊི་སཾ་ཡུ་ཏྟཱ་ཡ དྷ་མྨི་ཡཱ ཀ་ཐཱ་ཡ. ས་བྦེ་པི ཏེ ཙ་ཏཱུ་སུ ས་ཙྩེ་སུ པ་རི་ནི་ཊྛི་ཏ་ཀི་ཙྩཱ, ཏེ་ན ཏེ་སཾ པ་ཊི་ཝེ་དྷ་ཏྠཱ་ཡ ཀི་ཉྩི ཀ་ཐེ་ཏ་བྦཾ ན་ཏྠི. སཱ་མ་གྒི་ར་སེ་ན པ་ན ཨ་ཡ་ཉྩ ཨ་ཡ་ཉྩ ཨཱ་ནི་སཾ་སོ་ཏི སཱ་མ་གྒི་ར་སཱ་ནི་སཾ་ས་མེ་ཝ ནེ་སཾ བྷ་ག་ཝཱ ཀ་ཐེ་སི. བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་ནུ་སཾ་ཡཱ་ཡི་ཏྭཱཏི ཨ་ནུ་ག་ནྟྭཱ. ཏེ ཀི་ར བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་རཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཐོ་ཀཾ ཨ་ག་མཾ་སུ, ཨ་ཐ བྷ་ག་ཝཱ ཝི་ཧཱ་ར་སྶ པ་རི་ཝེ་ཎ་པ་རི་ཡ་ནྟཾ ག་ཏ་ཀཱ་ལེ, ‘‘ཨཱ་ཧ་ར་ཐ མེ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་རཾ, ཏུ་མྷེ ཨི་དྷེ་ཝ ཏི་ཊྛ་ཐཱ’’ཏི པ་ཀྐཱ་མི. ཏ་ཏོ པ་ཊི་ནི་ཝ་ཏྟི་ཏྭཱཏི ཏ་ཏོ ཋི་ཏ་ཊྛཱ་ན་ཏོ ནི་ཝ་ཏྟི་ཏྭཱ. ཀིཾ ནུ ཁོ མ་ཡཾ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོཏི བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ནི་སྶཱ་ཡ པ་བྦ་ཛྫཱ་དཱི་ནི ཨ་དྷི་ག་ནྟྭཱ་པི ཨ་ཏྟ་ནོ གུ་ཎ་ཀ་ཐཱ་ཡ ཨ་ཊྚི་ཡ་མཱ་ནཱ ཨ་དྷི་ག་མ་པྤི་ཙྪ་ཏཱ་ཡ ཨཱ་ཧཾ་སུ. ཨི་མཱ་ས་ཉྩ ཨི་མཱ་ས་ཉྩཱཏི པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཱ་དཱི་ནཾ ལོ་ཀི་ཡ་ལོ་ཀུ་ཏྟ་རཱ་ནཾ. ཙེ་ཏ་སཱ ཙེ་ཏོ པ་རི་ཙྩ ཝི་དི་ཏོཏི ཨ་ཛྫ མེ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟོ ལོ་ཀི་ཡ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཝཱི་ཏི་ནཱ་མེ་སུཾ, ཨ་ཛྫ ལོ་ཀུ་ཏྟ་རཱ་ཡཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ ཙི་ཏྟེ་ན ཙི་ཏྟཾ པ་རི་ཙྪི་ནྡི་ཏྭཱ ཝི་དི་ཏཾ. དེ་ཝ་ཏཱ་པི མེཏི, བྷ་ནྟེ ཨ་ནུ་རུ་དྡྷ, ཨ་ཛྫ ཨ་ཡྻོ ན་ནྡི་ཡ་ཏྠེ་རོ, ཨ་ཛྫ ཨ་ཡྻོ ཀི་མི་ལ་ཏྠེ་རོ ཨི་མཱ་ཡ ཙ ཨི་མཱ་ཡ ཙ ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཝཱི་ཏི་ནཱ་མེ་སཱི་ཏི ཨེ་ཝ་མཱ་རོ་ཙེ་སུ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. པ་ཉྷཱ་བྷི་པུ་ཊྛེ་ནཱཏི ཏ་མྤི མ་ཡཱ ས་ཡཾ ཝི་དི་ཏ་ནྟི ཝཱ དེ་ཝ་ཏཱ་ཧི ཨཱ་རོ་ཙི་ཏ་ནྟི ཝཱ ཨེ་ཏྟ་ཀེ་ནེ་ཝ མུ་ཁཾ མེ ས་ཛྫ་ནྟི ཀ་ཐཾ ས་མུ་ཊྛཱ་པེ་ཏྭཱ ཨ་པུ་ཊྛེ་ནེ་ཝ མེ ན ཀ་ཐི་ཏཾ. བྷ་ག་ཝ་ཏཱ པ་ན པ་ཉྷཱ་བྷི་པུ་ཊྛེ་ན པ་ཉྷཾ ཨ་བྷི་པུ་ཙྪི་ཏེ་ན ས་ཏཱ བྱཱ་ཀ་ཏཾ, ཏ་ཏྲ མེ ཀིཾ ན རོ་ཙ་ཐཱ་ཏི ཨཱ་ཧ.

༣༣༡. དཱི་གྷོཏི ‘‘མ་ཎི མཱ་ཎི་ཝ་རོ དཱི་གྷོ, ཨ་ཐོ སེ་རཱི་ས་ཀོ ས་ཧཱ’’ཏི (དཱི. ནི. ༣.༢༩༣) ཨེ་ཝཾ ཨཱ་ག་ཏོ ཨ་ཊྛ་ཝཱི་ས་ཏི་ཡཱ ཡ་ཀྑ་སེ་ནཱ་པ་ཏཱི་ནཾ ཨ་བྦྷ་ནྟ་རོ ཨེ་ཀོ དེ་ཝ་རཱ་ཛཱ. པ་ར་ཛ་ནོཏི ཏ་སྶེ་ཝ ཡ་ཀྑ་སྶ ནཱ་མཾ. ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མཱིཏི སོ ཀི་ར ཝེ་སྶ་ཝ་ཎེ་ན པེ་སི་ཏོ ཨེ་ཏཾ ཋཱ་ནཾ ག་ཙྪ་ནྟོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ས་ཡཾ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་རཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ གི་ཉྫ་ཀཱ་ཝ་ས་ཐ་ཏོ གོ་སི་ངྒ་སཱ་ལ་ཝ་ན་སྶ ཨ་ནྟ་རེ དི་སྭཱ བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ཏྟ་ནཱ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་རཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ གོ་སི་ངྒ་སཱ་ལ་ཝ་ནེ ཏི་ཎྞཾ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟཱ་ནཾ ས་ནྟི་ཀཾ ག་ཙྪ་ཏི. ཨ་ཛྫ མ་ཧ་ཏཱི དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཱ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི. མ་ཡཱ་པི ཏ་སྶཱ དེ་ས་ནཱ་ཡ བྷཱ་གི་ནཱ བྷ་ཝི་ཏ་བྦ་ནྟི ཨ་དི་སྶ་མཱ་ནེ་ན ཀཱ་ཡེ་ན ས་ཏྠུ པ་དཱ་ནུ་པ་དི་ཀོ ག་ནྟྭཱ ཨ་ཝི་དཱུ་རེ ཋ་ཏྭཱ དྷ་མྨཾ སུ་ཏྭཱ ས་ཏྠ་རི ག་ཙྪ་ནྟེ་པི ན ག་ཏོ, – ‘‘ཨི་མེ ཐེ་རཱ ཀིཾ ཀ་རི་སྶ་ནྟཱི’’ཏི ད་སྶ་ན་ཏྠཾ པ་ན ཏ་ཏྠེ་ཝ ཋི་ཏོ. ཨ་ཐ ཏེ དྭེ ཐེ་རེ ཨ་ནུ་རུ་དྡྷ་ཏྠེ་རཾ པ་ལི་ཝེ་ཋེ་ནྟེ དི་སྭཱ, – ‘‘ཨི་མེ ཐེ་རཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ནི་སྶཱ་ཡ པ་བྦ་ཛྫཱ་ད་ཡོ ས་བྦ་གུ་ཎེ ཨ་དྷི་ག་ནྟྭཱ་པི བྷ་ག་ཝ་ཏོ་ཝ མ་ཙྪ་རཱ་ཡ་ནྟི, ན ས་ཧ་ནྟི, ཨ་ཏི་ཝི་ཡ ནི་ལཱི་ཡ་ནྟི པ་ཊི་ཙྪཱ་དེ་ནྟི, ན དཱ་ནི ཏེ་སཾ པ་ཊི་ཙྪཱ་དེ་ཏུཾ ད་སྶཱ་མི, པ་ཐ་ཝི་ཏོ ཡཱ་ཝ བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀཱ ཨེ་ཏེ་སཾ གུ་ཎེ པ་ཀཱ་སེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི.

ལཱ་བྷཱ ཝ་ཏ, བྷ་ནྟེཏི ཡེ, བྷ་ནྟེ, ཝ་ཛྫི་ར་ཊྛ་ཝཱ་སི་ནོ བྷ་ག་ཝ་ནྟ་ཉྩ ཨི་མེ ཙ ཏ་ཡོ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟེ པ་སྶི་ཏུཾ ལ་བྷ་ནྟི, ཝ་ནྡི་ཏུཾ ལ་བྷ་ནྟི, དེ་ཡྻ་དྷ་མྨཾ དཱ་ཏུཾ ལ་བྷ་ནྟི, དྷ་མྨཾ སོ་ཏུཾ ལ་བྷ་ནྟི, ཏེ་སཾ ལཱ་བྷཱ, བྷ་ནྟེ, ཝ་ཛྫཱི་ན་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ས་དྡཾ སུ་ཏྭཱཏི སོ ཀི་ར ཨ་ཏྟ་ནོ ཡ་ཀྑཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ་ན མ་ཧ་ནྟཾ ས་དྡཾ ཀ་ཏྭཱ ས་ཀ་ལཾ ཝ་ཛྫི་ར་ཊྛཾ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཏྠ་ར་ནྟོ ཏཾ ཝཱ་ཙཾ ནི་ཙྪཱ་རེ་སི. ཏེ་ན ཙ་སྶ ཏེ་སུ རུ་ཀྑ་པ་བྦ་ཏཱ་དཱི་སུ ཨ་དྷི་ཝ་ཏྠཱ བྷུ་མྨཱ དེ་ཝ་ཏཱ ས་དྡཾ ཨ་སྶོ་སུཾ. ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘ས་དྡཾ སུ་ཏྭཱ’’ཏི. ཨ་ནུ་སྶཱ་ཝེ་སུནྟི མ་ཧ་ནྟཾ ས་དྡཾ སུ་ཏྭཱ སཱ་ཝེ་སུཾ. ཨེ་ས ན་ཡོ ས་བྦ་ཏྠ. ཡཱ་ཝ བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀཱཏི ཡཱ་ཝ ཨ་ཀ་ནི་ཊྛ་བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀཱ. ཏ་ཉྩེ་པི ཀུ་ལནྟི, ‘‘ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཀུ་ལ་ཏོ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ ཨི་མེ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟཱ པ་བྦ་ཛི་ཏཱ ཨེ་ཝཾ སཱི་ལ་ཝ་ནྟོ གུ་ཎ་ཝ་ནྟོ ཨཱ་ཙཱ་ར་ས་མྤ་ནྣཱ ཀ་ལྱཱ་ཎ་དྷ་མྨཱ’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཏ་ཉྩེ་པི ཀུ་ལཾ ཨེ་ཏེ ཏ་ཡོ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟེ པ་ས་ནྣ་ཙི་ཏྟཾ ཨ་ནུ་སྶ་རེ་ཡྻཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ ས་བྦ་ཏྠ ཨ་ཏྠོ ད་ཊྛ་བྦོ. ཨི་ཏི བྷ་ག་ཝཱ ཡ་ཐཱ་ནུ་ས་ནྡྷི་ནཱ་ཝ དེ་ས་ནཾ ནི་ཊྛ་པེ་སཱི་ཏི.

པ་པ་ཉྩ་སཱུ་ད་ནི་ཡཱ མ་ཛ྄ཛྷི་མ་ནི་ཀཱ་ཡ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ

ཙཱུ་ལ༹་གོ་སི་ངྒ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.

༢. མ་ཧཱ་གོ་སི་ངྒ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ

༣༣༢. ཨེ་ཝཾ མེ སུ་ཏནྟི མ་ཧཱ་གོ་སི་ངྒ་སུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ གོ་སི་ངྒ་སཱ་ལ་ཝ་ན་དཱ་ཡེཏི ཨི་དཾ ཝ་ས་ན་ཊྛཱ་ན་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་ཉྙེ་སུ ཧི སུ་ཏྟེ་སུ, ‘‘སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀ་སྶ ཨཱ་རཱ་མེ’’ཏི ཨེ་ཝཾ པ་ཋ་མཾ གོ་ཙ་ར་གཱ་མཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ པ་ཙྪཱ ཝ་ས་ན་ཊྛཱ་ནཾ ད་སྶེ་ཏི. ཨི་མ་སྨིཾ པ་ན མ་ཧཱ་གོ་སི་ངྒ་སུ་ཏྟེ བྷ་ག་ཝ་ཏོ གོ་ཙ་ར་གཱ་མོ ཨ་ནི་བ་ནྡྷོ, ཀོ་ཙི་དེ་ཝ གོ་ཙ་ར་གཱ་མོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི. ཏ་སྨཱ ཝ་ས་ན་ཊྛཱ་ན་མེ་ཝ པ་རི་དཱི་པི་ཏཾ. ཨ་ར་ཉྙ་ནི་དཱ་ན་ཀཾ ནཱ་མེ་ཏཾ སུ་ཏྟ་ནྟི. ས་མྦ་ཧུ་ལེ་ཧཱིཏི བ་ཧུ་ཀེ་ཧི. ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཏེ་ཧི ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཏེ་ཧཱིཏི ས་བྦ་ཏྠ ཝི་སྶུ་ཏེ་ཧི པཱ་ཀ་ཊེ་ཧི. ཐེ་རེ་ཧི སཱ་ཝ་ཀེ་ཧི ས་དྡྷིནྟི པཱ་ཏི་མོ་ཀྑ་སཾ་ཝ་རཱ་དཱི་ཧི ཐི་ར་ཀཱ་ར་ཀེ་ཧེ་ཝ དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏ་ཏྟཱ ཐེ་རེ་ཧི, ས་ཝ་ན་ནྟེ ཛཱ་ཏ་ཏྟཱ སཱ་ཝ་ཀེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཨེ་ཀ་ཏོ. ཨི་དཱ་ནི ཏེ ཐེ་རེ ས་རཱུ་པ་ཏོ ད་སྶེ་ནྟོ, ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏཱ ཙ སཱ་རི་པུ་ཏྟེ་ནཱཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠཱ་ཡ་སྨཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ ཨ་ཏྟ་ནོ སཱི་ལཱ་དཱི་ཧི གུ་ཎེ་ཧི བུ་དྡྷ་སཱ་ས་ནེ ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཏོ. ཙ་ཀྑུ་མ་ནྟཱ་ནཾ ག་ག་ན་མ་ཛ྄ཛྷེ ཋི་ཏོ སཱུ་རི་ཡོ ཝི་ཡ ཙ་ནྡོ ཝི་ཡ, ས་མུ་དྡ་ཏཱི་རེ ཋི་ཏཱ་ནཾ སཱ་ག་རོ ཝི་ཡ ཙ པཱ་ཀ་ཊོ པ་ཉྙཱ་ཏོ. ན ཀེ་ཝ་ལ་ཉྩ་སྶ ཨི་མ་སྨིཾ སུ་ཏྟེ ཨཱ་ག་ཏ་གུ་ཎ་ཝ་སེ་ནེ་ཝ མ་ཧ་ནྟ་ཏཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ, ཨི་ཏོ ཨ་ཉྙེ་སཾ དྷ་མྨ་དཱ་ཡཱ་ད་སུ་ཏྟཾ ཨ་ན་ངྒ་ཎ་སུ་ཏྟཾ ས་མྨཱ་དི་ཊྛི་སུ་ཏྟཾ སཱི་ཧ་ནཱ་ད་སུ་ཏྟཾ ར་ཐ་ཝི་ནཱི་ཏཾ མ་ཧཱ་ཧ་ཏྠི་པ་དོ་པ་མཾ མ་ཧཱ་ཝེ་ད་ལླཾ ཙཱ་ཏུ་མ་སུ་ཏྟཾ དཱི་གྷ་ན་ཁཾ ཨ་ནུ་པ་ད་སུ་ཏྟཾ སེ་ཝི་ཏ་བྦཱ་སེ་ཝི་ཏ་བྦ་སུ་ཏྟཾ ས་ཙྩ་ཝི་བྷ་ངྒ་སུ་ཏྟཾ པི་ཎྜ་པཱ་ཏ་པཱ་རི་སུ་དྡྷི ས་མྤ་སཱ་ད་ནཱི་ཡཾ ས་ངྒཱི་ཏི་སུ་ཏྟཾ ད་སུ་ཏྟ་ར་སུ་ཏྟཾ པ་ཝཱ་ར་ཎཱ་སུ་ཏྟཾ (སཾ. ནི. ༡.༢༡༥ ཨཱ་ད་ཡོ) སུ་སི་མ་སུ་ཏྟཾ ཐེ་ར་པ་ཉྷ་སུ་ཏྟཾ མ་ཧཱ་ནི་དྡེ་སོ པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ་མ་གྒོ ཐེ་ར་སཱི་ཧ་ནཱ་ད་སུ་ཏྟཾ ཨ་བྷི་ནི་ཀྑ་མ་ནཾ ཨེ་ཏ་ད་གྒ་ནྟི ཨི་མེ་ས་མྤི སུ་ཏྟཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན ཐེ་ར་སྶ མ་ཧ་ནྟ་ཏཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཨེ་ཏ་ད་གྒ་སྨི་ཉྷི, ‘‘ཨེ་ཏ་ད་གྒཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་མ སཱ་ཝ་ཀཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ མ་ཧཱ་པ་ཉྙཱ་ནཾ ཡ་དི་དཾ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ’’ཏི (ཨ. ནི. ༡.༡༨༨-༡༨༩) ཝུ་ཏྟཾ.

མ་ཧཱ་མོ་གྒ་ལླཱ་ནོཔི སཱི་ལཱ་དི་གུ་ཎེ་ཧི ཙེ་ཝ ཨི་མ་སྨིཾ སུ་ཏྟེ ཨཱ་ག་ཏ་གུ་ཎེ་ཧི ཙ ཐེ་རོ ཝི་ཡ ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཏོ པཱ་ཀ་ཊོ མ་ཧཱ. ཨ་པི་ཙ་སྶ ཨ་ནུ་མཱ་ན་སུ་ཏྟཾ, ཙཱུ་ལ༹་ཏ་ཎྷཱ་ས་ངྑ་ཡ་སུ་ཏྟཾ མཱ་ར་ཏ་ཛྫ་ནི་ཡ་སུ་ཏྟཾ པཱ་སཱ་ད་ཀ་མྤ་ནཾ ས་ཀ་ལཾ ཨི་དྡྷི་པཱ་ད་སཾ་ཡུ་ཏྟཾ ན་ནྡོ་པ་ན་ནྡ་ད་མ་ནཾ ཡ་མ་ཀ་པཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡ་ཀཱ་ལེ དེ་ཝ་ལོ་ཀ་ག་མ་ནཾ ཝི་མཱ་ན་ཝ་ཏྠུ པེ་ཏ་ཝ་ཏྠུ ཐེ་ར་སྶ ཨ་བྷི་ནི་ཀྑ་མ་ནཾ ཨེ་ཏ་ད་གྒ་ནྟི ཨི་མེ་ས་མྤི ཝ་སེ་ན མ་ཧ་ནྟ་བྷཱ་ཝོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨེ་ཏ་ད་གྒ་སྨི་ཉྷི, ‘‘ཨེ་ཏ་ད་གྒཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་མ སཱ་ཝ་ཀཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨི་དྡྷི་མ་ནྟཱ་ནཾ ཡ་དི་དཾ མ་ཧཱ་མོ་གྒ་ལླཱ་ནོ’’ཏི (ཨ. ནི. ༡.༡༩༠) ཝུ་ཏྟཾ.

མ་ཧཱ་ཀ་སྶ་པོཔི སཱི་ལཱ་དི་གུ་ཎེ་ཧི ཙེ་ཝ ཨི་མ་སྨིཾ སུ་ཏྟེ ཨཱ་ག་ཏ་གུ་ཎེ་ཧི ཙ ཐེ་རོ ཝི་ཡ ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཏོ པཱ་ཀ་ཊོ མ་ཧཱ. ཨ་པི་ཙ་སྶ ཙཱི་ཝ་ར་པ་རི་ཝ་ཏྟ་ན་སུ་ཏྟཾ ཛི་ཎྞ་ཙཱི་ཝ་ར་སུ་ཏྟཾ (སཾ. ནི. ༢.༡༥༤ ཨཱ་ད་ཡོ) ཙ་ནྡོ་པ་མཾ ས་ཀ་ལཾ ཀ་སྶ་པ་སཾ་ཡུ་ཏྟཾ མ་ཧཱ་ཨ་རི་ཡ་ཝཾ་ས་སུ་ཏྟཾ ཐེ་ར་སྶ ཨ་བྷི་ནི་ཀྑ་མ་ནཾ ཨེ་ཏ་ད་གྒ་ནྟི ཨི་མེ་ས་མྤི ཝ་སེ་ན མ་ཧ་ནྟ་བྷཱ་ཝོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨེ་ཏ་ད་གྒ་སྨི་ཉྷི, ‘‘ཨེ་ཏ་ད་གྒཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་མ སཱ་ཝ་ཀཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ དྷུ་ཏ་ཝཱ་དཱ་ནཾ ཡ་དི་དཾ མ་ཧཱ་ཀ་སྶ་པོ’’ཏི (ཨ. ནི. ༡.༡༩༡) ཝུ་ཏྟཾ.

ཨ་ནུ་རུ་དྡྷ་ཏྠེ་རོཔི སཱི་ལཱ་དི་གུ་ཎེ་ཧི ཙེ་ཝ ཨི་མ་སྨིཾ སུ་ཏྟེ ཨཱ་ག་ཏ་གུ་ཎེ་ཧི ཙ ཐེ་རོ ཝི་ཡ ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཏོ པཱ་ཀ་ཊོ མ་ཧཱ. ཨ་པི་ཙ་སྶ ཙཱུ་ལ༹་གོ་སི་ངྒ་སུ་ཏྟཾ ན་ལ༹་ཀ་པཱ་ན་སུ་ཏྟཾ ཨ་ནུ་ཏྟ་རི་ཡ་སུ་ཏྟཾ ཨུ་པ་ཀྐི་ལེ་ས་སུ་ཏྟཾ ཨ་ནུ་རུ་དྡྷ་སཾ་ཡུ་ཏྟཾ མ་ཧཱ་པུ་རི་ས་ཝི་ཏ་ཀྐ་སུ་ཏྟཾ ཐེ་ར་སྶ ཨ་བྷི་ནི་ཀྑ་མ་ནཾ ཨེ་ཏ་ད་གྒ་ནྟི ཨི་མེ་ས་མྤི ཝ་སེ་ན མ་ཧ་ནྟ་བྷཱ་ཝོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨེ་ཏ་ད་གྒ་སྨི་ཉྷི, ‘‘ཨེ་ཏ་ད་གྒཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་མ སཱ་ཝ་ཀཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ དི་བྦ་ཙ་ཀྑུ་ཀཱ་ནཾ ཡ་དི་དཾ ཨ་ནུ་རུ་དྡྷོ’’ཏི (ཨ. ནི. ༡.༡༩༢) ཝུ་ཏྟཾ.

ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏཱ ཙ རེ་ཝ་ཏེ་ནཱཏི ཨེ་ཏྠ པ་ན དྭེ རེ་ཝ་ཏཱ ཁ་དི་ར་ཝ་ནི་ཡ་རེ་ཝ་ཏོ ཙ ཀ་ངྑཱ་རེ་ཝ་ཏོ ཙ. ཏ་ཏྠ ཁ་དི་ར་ཝ་ནི་ཡ་རེ་ཝ་ཏོ དྷ་མྨ་སེ་ནཱ་པ་ཏི་ཏྠེ་ར་སྶ ཀ་ནི་ཊྛ་བྷཱ་ཏི་ཀོ, ན སོ ཨི་དྷ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏོ. ‘‘ཨ་ཀ་པྤི་ཡོ གུ་ལོ༹, ཨ་ཀ་པྤི་ཡཱ མུ་གྒཱ’’ཏི (མ་ཧཱ་ཝ. ༢༧༢) ཨེ་ཝཾ ཀ་ངྑཱ་བ་ཧུ་ལོ པ་ན ཐེ་རོ ཨི་དྷ རེ་ཝ་ཏོ་ཏི ཨ་དྷི་པྤེ་ཏོ. སོ་པི སཱི་ལཱ་དི་གུ་ཎེ་ཧི ཙེ་ཝ ཨི་མ་སྨིཾ སུ་ཏྟེ ཨཱ་ག་ཏ་གུ་ཎེ་ཧི ཙ ཐེ་རོ ཝི་ཡ ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཏོ པཱ་ཀ་ཊོ མ་ཧཱ. ཨ་པི་ཙ་སྶ ཨ་བྷི་ནི་ཀྑ་མ་ནེ་ན་པི ཨེ་ཏ་ད་གྒེ་ན་པི མ་ཧ་ནྟ་བྷཱ་ཝོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨེ་ཏ་ད་གྒ་སྨི་ཉྷི, ‘‘ཨེ་ཏ་ད་གྒཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་མ སཱ་ཝ་ཀཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཛྷཱ་ཡཱི་ནཾ ཡ་དི་དཾ ཀ་ངྑཱ་རེ་ཝ་ཏོ’’ཏི (ཨ. ནི. ༡.༢༠༤) ཝུ་ཏྟཾ.

ཨཱ་ན་ནྡ་ཏྠེ་རོཔི སཱི་ལཱ་དི་གུ་ཎེ་ཧི ཙེ་ཝ ཨི་མ་སྨིཾ སུ་ཏྟེ ཨཱ་ག་ཏ་གུ་ཎེ་ཧི ཙ ཐེ་རོ ཝི་ཡ ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཏོ པཱ་ཀ་ཊོ མ་ཧཱ. ཨ་པི་ཙ་སྶ སེ་ཀྑ་སུ་ཏྟཾ བཱ་ཧི་ཏི་ཀ་སུ་ཏྟཾ ཨཱ་ནེ་ཉྫ་ས་པྤཱ་ཡཾ གོ་པ་ཀ་མོ་གྒ་ལླཱ་ནཾ བ་ཧུ་དྷཱ་ཏུ་ཀཾ ཙཱུ་ལ༹་སུ་ཉྙ་ཏཾ མ་ཧཱ་སུ་ཉྙ་ཏཾ ཨ་ཙྪ་རི་ཡ་བྦྷུ་ཏ་སུ་ཏྟཾ བྷ་དྡེ་ཀ་ར་ཏྟཾ མ་ཧཱ་ནི་དཱ་ནཾ མ་ཧཱ་པ་རི་ནི་བྦཱ་ནཾ སུ་བྷ་སུ་ཏྟཾ ཙཱུ་ལ༹་ནི་ཡ་ལོ་ཀ་དྷཱ་ཏུ་སུ་ཏྟཾ ཨ་བྷི་ནི་ཀྑ་མ་ནཾ ཨེ་ཏ་ད་གྒ་ནྟི ཨི་མེ་ས་མྤི ཝ་སེ་ན མ་ཧ་ནྟ་བྷཱ་ཝོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨེ་ཏ་ད་གྒ་སྨི་ཉྷི, ‘‘ཨེ་ཏ་ད་གྒཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་མ སཱ་ཝ་ཀཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ བ་ཧུ་སྶུ་ཏཱ་ནཾ ཡ་དི་དཾ ཨཱ་ན་ནྡོ’’ཏི (ཨ. ནི. ༡.༢༡༩-༢༢༣) ཝུ་ཏྟཾ.

ཨ་ཉྙེ་ཧི ཙ ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཏེ་ཧི ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཏེ་ཧཱིཏི ན ཀེ་ཝ་ལ་ཉྩ ཨེ་ཏེ་ཧེ་ཝ, ཨ་ཉྙེ་ཧི ཙ མ་ཧཱ་གུ་ཎ་ཏཱ་ཡ པཱ་ཀ་ཊེ་ཧི ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཏེ་ཧི བ་ཧཱུ་ཧི ཐེ་རེ་ཧི སཱ་ཝ་ཀེ་ཧི ས་དྡྷིཾ བྷ་ག་ཝཱ གོ་སི་ངྒ་སཱ་ལ་ཝ་ན་དཱ་ཡེ ཝི་ཧ་ར་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཧི སཱ་རི་པུ་ཏྟོ ས་ཡཾ མ་ཧཱ་པ་ཉྙོ ཨ་ཉྙེ་པི བ་ཧཱུ མ་ཧཱ་པ་ཉྙེ བྷི་ཀྑཱུ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཏ་དཱ ད་ས་བ་ལཾ པ་རི་ཝཱ་རེ་ཏྭཱ ཝི་ཧཱ་སི. ཨཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་མོ་གྒ་ལླཱ་ནོ ས་ཡཾ ཨི་དྡྷི་མཱ, ཨཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་ཀ་སྶ་པོ ས་ཡཾ དྷུ་ཏ་ཝཱ་དོ, ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨ་ནུ་རུ་དྡྷོ ས་ཡཾ དི་བྦ་ཙ་ཀྑུ་ཀོ, ཨཱ་ཡ་སྨཱ རེ་ཝ་ཏོ ས་ཡཾ ཛྷཱ་ནཱ་བྷི་ར་ཏོ, ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ ས་ཡཾ བ་ཧུ་སྶུ་ཏོ ཨ་ཉྙེ་པི བ་ཧཱུ བ་ཧུ་སྶུ་ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཏ་དཱ ད་ས་བ་ལཾ པ་རི་ཝཱ་རེ་ཏྭཱ ཝི་ཧཱ་སི, ཨེ་ཝཾ ཏ་དཱ ཨེ་ཏེ ཙ ཨ་ཉྙེ ཙ ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཏཱ མ་ཧཱ་ཐེ་རཱ ཏིཾ་ས་ས་ཧ་སྶ་མ་ཏྟཱ བྷི་ཀྑཱུ ད་ས་བ་ལཾ པ་རི་ཝཱ་རེ་ཏྭཱ ཝི་ཧ་རིཾ་སཱུ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.

པ་ཊི་ས་ལླཱ་ནཱ ཝུ་ཊྛི་ཏོཏི ཕ་ལ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཝི་ཝེ་ཀ་ཏོ ཝུ་ཊྛི་ཏོ. ཡེ་ནཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་ཀ་སྶ་པོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མཱིཏི ཐེ་རོ ཀི་ར པ་ཊི་ས་ལླཱ་ནཱ ཝུ་ཊྛི་ཏོ པ་ཙྪི་མ་ལོ་ཀ་དྷཱ་ཏུཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ ཝ་ན་ནྟེ ཀཱི་ལ༹་ནྟ་སྶ མ་ཏྟ་ཁ་ཏྟི་ཡ་སྶ ཀ་ཎྞ་ཏོ པ་ཏ་མཱ་ནཾ ཀུ་ཎྜ་ལཾ ཝི་ཡ, སཾ་ཧ་རི་ཏྭཱ ས་མུ་གྒེ པ་ཀྑི་པ་མཱ་ནཾ ར་ཏྟ་ཀ་མྦ་ལཾ ཝི་ཡ, མ་ཎི་ནཱ་ག་ད་ནྟ་ཏོ པ་ཏ་མཱ་ནཾ ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་གྒྷ་ནི་ཀཾ སུ་ཝ་ཎྞ་པཱ་ཏིཾ ཝི་ཡ ཙ ཨ་ཏྠཾ ག་ཙྪ་མཱ་ནཾ པ་རི་པུ་ཎྞ་པ་ཎྞཱ་ས་ཡོ་ཛ་ནཾ སཱུ་རི་ཡ་མ་ཎྜ་ལཾ ཨ་དྡ་ས. ཏ་ད་ན་ནྟ་རཾ པཱ་ཙཱི་ན་ལོ་ཀ་དྷཱ་ཏུཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ ནེ་མི་ཡཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ པ་རི་ཝ་ཏྟ་ཡ་མཱ་ནཾ ར་ཛ་ཏ་ཙ་ཀྐཾ ཝི་ཡ, ར་ཛ་ཏ་ཀཱུ་ཊ་ཏོ ནི་ཀྑ་མ་ནྟཾ ཁཱི་ར་དྷཱ་རཱ་མ་ཎྜཾ ཝི་ཡ, ས་པ་ཀྑེ པ་པྥོ་ཊེ་ཏྭཱ ག་ག་ན་ཏ་ལེ པ་ཀྑ་ནྡ་མཱ་ནཾ སེ་ཏ་ཧཾ་སཾ ཝི་ཡ ཙ མེ་གྷ་ཝ་ཎྞཱ་ཡ ས་མུ་དྡ་ཀུ་ཙྪི་ཏོ ཨུ་གྒ་ནྟྭཱ པཱ་ཙཱི་ན་ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལ༹་པ་བྦ་ཏ་མ་ཏྠ་ཀེ ས་ས་ལ་ཀྑ་ཎ་པྤ་ཊི་མ་ཎྜི་ཏཾ ཨེ་ཀཱུ་ན་པ་ཎྞཱ་ས་ཡོ་ཛ་ནཾ ཙ་ནྡ་མ་ཎྜ་ལཾ ཨ་དྡ་ས. ཏ་ཏོ སཱ་ལ་ཝ་ནཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་སི. ཏ་སྨི་ཉྷི ས་མ་ཡེ སཱ་ལ་རུ་ཀྑཱ མཱུ་ལ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཡཱ་ཝ ཨ་གྒཱ ས་བྦ་པཱ་ལི་ཕུ་ལླཱ དུ་ཀཱུ་ལ་པཱ་རུ་ཏཱ ཝི་ཡ, མུ་ཏྟཱ་ཀ་ལཱ་པ་ཝི་ན་དྡྷཱ ཝི་ཡ ཙ ཝི་རོ་ཙིཾ་སུ. བྷཱུ་མི་ཏ་ལཾ པུ་པྥ་ས་ནྠ་ར་པཱུ་ཛཱ་ཡ པ་ཊི་མ་ཎྜི་ཏཾ ཝི་ཡ, ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ ནི་པ་ཏ་ནྟེ་ན པུ་པྥ་རེ་ཎུ་ནཱ ལཱ་ཁཱ་ར་སེ་ན སི་ཉྩ་མཱ་ནཾ ཝི་ཡ ཙ ཨ་ཧོ་སི. བྷ་མ་ར་མ་དྷུ་ཀ་ར་ག་ཎཱ ཀུ་སུ་མ་རེ་ཎུ་མ་ད་མ་ཏྟཱ ཨུ་པ་གཱ་ཡ་མཱ་ནཱ ཝི་ཡ ཝ་ན་ནྟ་རེ་སུ ཝི་ཙ་ར་ནྟི. ཏ་དཱ ཙ ཨུ་པོ་ས་ཐ་དི་ཝ་སོ་ཝ ཧོ་ཏི. ཨ་ཐ ཐེ་རོ, ‘‘ཀཱ་ཡ ནུ ཁོ ཨ་ཛྫ ར་ཏི་ཡཱ ཝཱི་ཏི་ནཱ་མེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཙི་ནྟེ་སི, ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀཱ ཙ ནཱ་མ པི་ཡ་དྷ་མྨ་སྶ་ཝ་ནཱ ཧོ་ནྟི. ཨ་ཐ་སྶ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘‘ཨ་ཛྫ མ་ཡ྄ཧཾ ཛེ་ཊྛ་བྷཱ་ཏི་ཀ་སྶ དྷ་མྨ་སེ་ནཱ་པ་ཏི་ཏྠེ་ར་སྶ ས་ནྟི་ཀཾ ག་ནྟྭཱ དྷ་མྨ་ར་ཏི་ཡཱ ཝཱི་ཏི་ནཱ་མེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི. ག་ཙྪ་ནྟོ པ་ན ཨེ་ཀ་ཀོ་ཝ ཨ་ག་ནྟྭཱ ‘‘མ་ཡ྄ཧཾ པི་ཡ་ས་ཧཱ་ཡཾ མ་ཧཱ་ཀ་སྶ་པ་ཏྠེ་རཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ག་མི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ནི་སི་ནྣ་ཊྛཱ་ན་ཏོ ཝུ་ཊྛཱ་ཡ ཙ་མྨ་ཁ་ཎྜཾ པ་པྥོ་ཊེ་ཏྭཱ ཡེ་ནཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་ཀ་སྶ་པོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི.

ཨེ་ཝ་མཱ་ཝུ་སོ་ཏི ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་ཀ་སྶ་པོཏི ཐེ་རོ་པི ཡ་སྨཱ པི་ཡ་དྷ་མྨ་སྶ་ཝ་ནོ་ཝ ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ, ཏ་སྨཱ ཏ་སྶ ཝ་ཙ་ནཾ སུ་ཏྭཱ ག་ཙྪཱ་ཝུ་སོ, ཏྭཾ, མ་ཡ྄ཧཾ སཱི་སཾ ཝཱ རུ་ཛྫ་ཏི པི་ཊྛི ཝཱ་ཏི ཀི་ཉྩི ལེ་སཱ་པ་དེ་སཾ ཨ་ཀ་ཏྭཱ ཏུ་ཊྛ་ཧ་ད་ཡོ་ཝ, ‘‘ཨེ་ཝ་མཱ་ཝུ་སོ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. པ་ཊི་སྶུ་ཏྭཱ ཙ ནི་སི་ནྣ་ཊྛཱ་ན་ཏོ ཝུ་ཊྛཱ་ཡ ཙ་མྨ་ཁ་ཎྜཾ པ་པྥོ་ཊེ་ཏྭཱ མ་ཧཱ་མོ་གྒ་ལླཱ་ནཾ ཨ་ནུ་བ་ནྡྷི. ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ དྭེ མ་ཧཱ་ཐེ་རཱ པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ ཋི་ཏཱ་ནི དྭེ ཙ་ནྡ་མ་ཎྜ་ལཱ་ནི ཝི་ཡ, དྭེ སཱུ་རི་ཡ་མ་ཎྜ་ལཱ་ནི ཝི་ཡ, དྭེ ཚ་དྡ་ནྟ་ནཱ་ག་རཱ་ཛཱ་ནོ ཝི་ཡ, དྭེ སཱི་ཧཱ ཝི་ཡ, དྭེ བྱ་གྒྷཱ ཝི་ཡ ཙ ཝི་རོ་ཙིཾ་སུ. ཨ་ནུ་རུ་དྡྷ་ཏྠེ་རོ་པི ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ དི་ཝཱ་ཊྛཱ་ནེ ནི་སི་ནྣོ དྭེ མ་ཧཱ་ཐེ་རེ སཱ་རི་པུ་ཏྟ་ཏྠེ་ར་སྶ ས་ནྟི་ཀཾ ག་ཙྪ་ནྟེ དི་སྭཱ པ་ཙྪི་མ་ལོ་ཀ་དྷཱ་ཏུཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ སཱུ་རི་ཡཾ ཝ་ན་ནྟཾ པ་ཝི་ས་ནྟཾ ཝི་ཡ, པཱ་ཙཱི་ན་ལོ་ཀ་དྷཱ་ཏུཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ ཙ་ནྡཾ ཝ་ན་ནྟ་ཏོ ཨུ་གྒ་ཙྪ་ནྟཾ ཝི་ཡ, སཱ་ལ་ཝ་ནཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ ས་བྦ་པཱ་ལི་ཕུ་ལླ་མེ་ཝ སཱ་ལ་ཝ་ན་ཉྩ དི་སྭཱ ཨ་ཛྫ ཨུ་པོ་ས་ཐ་དི་ཝ་སོ, ཨི་མེ ཙ མེ ཛེ་ཊྛ་བྷཱ་ཏི་ཀཱ དྷ་མྨ་སེ་ནཱ་པ་ཏི་སྶ ས་ནྟི་ཀཾ ག་ཙྪ་ནྟི, མ་ཧ་ནྟེ་ན དྷ་མྨ་སྶ་ཝ་ནེ་ན བྷ་ཝི་ཏ་བྦཾ, ཨ་ཧ་མྤི དྷ་མྨ་སྶ་ཝ་ན་སྶ བྷཱ་གཱི བྷ་ཝི་སྶཱ་མཱི་ཏི ནི་སི་ནྣ་ཊྛཱ་ན་ཏོ ཝུ་ཊྛཱ་ཡ ཙ་མྨ་ཁ་ཎྜཾ པ་པྥོ་ཊེ་ཏྭཱ མ་ཧཱ་ཐེ་རཱ་ནཾ པ་དཱ་ནུ་པ་དི་ཀོ ཧུ་ཏྭཱ ནི་ཀྑ་མི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཙ མ་ཧཱ་མོ་གྒ་ལླཱ་ནོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཙ མ་ཧཱ་ཀ་སྶ་པོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཙ ཨ་ནུ་རུ་དྡྷོ ཡེ་ནཱ་ཡ་སྨཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མིཾ་སཱུ’’ཏི. ཨུ་པ་ས་ངྐ་མིཾ་སཱུཏི. པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ ཋི་ཏཱ ཏ་ཡོ ཙ་ནྡཱ ཝི་ཡ, སཱུ་རི་ཡཱ ཝི་ཡ, སཱི་ཧཱ ཝི་ཡ ཙ ཝི་རོ་ཙ་མཱ་ནཱ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མིཾ་སུ.

༣༣༣. ཨེ་ཝཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མ་ནྟེ པ་ན ཏེ མ་ཧཱ་ཐེ་རེ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ ཨ་ཏྟ་ནོ དི་ཝཱ་ཊྛཱ་ནེ ནི་སི་ནྣོ་ཡེ་ཝ དི་སྭཱ, ‘‘ཨ་ཛྫ མ་ཧ་ནྟཾ དྷ་མྨ་སྶ་ཝ་ནཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, མ་ཡཱ་པི ཏ་སྶ བྷཱ་གི་ནཱ བྷ་ཝི་ཏ་བྦཾ, ན ཁོ པ་ན ཨེ་ཀ་ཀོ་ཝ ག་མི་སྶཱ་མི, མ་ཡ྄ཧཾ པི་ཡ་ས་ཧཱ་ཡ་མྤི རེ་ཝ་ཏ་ཏྠེ་རཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ག་མི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ས་བྦཾ མ་ཧཱ་མོ་གྒ་ལླཱ་ན་སྶ མ་ཧཱ་ཀ་སྶ་པ་སྶ ཨ་ནུ་རུ་དྡྷ་སྶ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མ་ནེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝི་ཏྠཱ་ར་ཏོ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཨི་ཏི ཏེ དྭེ ཛ་ནཱ པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ ཋི་ཏཱ དྭེ ཙ་ནྡཱ ཝི་ཡ, སཱུ་རི་ཡཱ ཝི་ཡ, སཱི་ཧཱ ཝི་ཡ ཙ ཝི་རོ་ཙ་མཱ་ནཱ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མིཾ་སུ. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘ཨ་དྡ་སཱ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ’’ཏི་ཨཱ་དི. དི་སྭཱ་ན ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨཱ་ན་ནྡཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙཱཏི དཱུ་ར་ཏོ་ཝ དི་སྭཱ ཨ་ནུ་ཀྐ་མེ་ན ཀ་ཐཱ་ཨུ་པ་ཙཱ་རཾ ས་མྤ་ཏྟ་མེ་ཏཾ, ‘‘ཨེ་ཏུ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ཝ་ཙ་ནཾ ཨ་ཝོ་ཙ. ར་མ་ཎཱི་ཡཾ, ཨཱ་ཝུ་སོཏི ཨེ་ཏྠ དུ་ཝི་དྷཾ རཱ་མ་ཎེ་ཡྻ་ཀཾ ཝ་ན་རཱ་མ་ཎེ་ཡྻ་ཀཾ པུ་གྒ་ལ་རཱ་མ་ཎེ་ཡྻ་ཀ་ཉྩ. ཏ་ཏྠ ཝ་ནཾ ནཱ་མ ནཱ་ག་ས་ལ་ལ༹་སཱ་ལ་ཙ་མྤ་ཀཱ་དཱི་ཧི ས་ཉྪ་ནྣཾ ཧོ་ཏི བ་ཧ་ལ་ཙྪཱ་ཡཾ པུ་པྥ་ཕ་ལཱུ་པ་གཾ ཝི་ཝི་དྷ་རུ་ཀྑཾ ཨུ་ད་ཀ་ས་མྤ་ནྣཾ གཱ་མ་ཏོ ནི་སྶ་ཊཾ, ཨི་དཾ ཝ་ན་རཱ་མ་ཎེ་ཡྻ་ཀཾ ནཱ་མ. ཡཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ –

‘‘ར་མ་ཎཱི་ཡཱ་ནི ཨ་ར་ཉྙཱ་ནི, ཡ་ཏྠ ན ར་མ་ཏཱི ཛ་ནོ;

ཝཱི་ཏ་རཱ་གཱ ར་མི་སྶ་ནྟི, ན ཏེ ཀཱ་མ་ག་ཝེ་སི་ནོ’’ཏི. (དྷ. པ. ༩༩);

ཝ་ནཾ པ་ན ས་ཙེ་པི ཨུ་ཛྫ་ངྒ་ལེ ཧོ་ཏི ནི་རུ་ད་ཀཾ ཝི་ར་ལ་ཙྪཱ་ཡཾ ཀ་ཎྚ་ཀ་ས་མཱ་ཀི་ཎྞཾ, བུ་དྡྷཱ་ད་ཡོ་པེ་ཏྠ ཨ་རི་ཡཱ ཝི་ཧ་ར་ནྟི, ཨི་དཾ པུ་གྒ་ལ་རཱ་མ་ཎེ་ཡྻ་ཀཾ ནཱ་མ. ཡཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ –

‘‘གཱ་མེ ཝཱ ཡ་དི ཝཱ་ར་ཉྙེ, ནི་ནྣེ ཝཱ ཡ་དི ཝཱ ཐ་ལེ;

ཡ་ཏྠ ཨ་ར་ཧ་ནྟོ ཝི་ཧ་ར་ནྟི, ཏཾ བྷཱུ་མི་རཱ་མ་ཎེ་ཡྻ་ཀ’’ནྟི. (དྷ. པ. ༩༨);

ཨི་དྷ པ་ན ཏཾ དུ་ཝི་དྷ་མྤི ལ་བྦྷ་ཏི. ཏ་དཱ ཧི གོ་སི་ངྒ་སཱ་ལ་ཝ་ནཾ ས་བྦ་པཱ་ལི་ཕུ་ལླཾ ཧོ་ཏི ཀུ་སུ་མ་ག་ནྡྷ་སུ་ག་ནྡྷཾ, ས་དེ་ཝ་ཀེ ཙེ་ཏྠ ལོ་ཀེ ཨ་གྒ་པུ་གྒ་ལོ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ ཏིཾ་ས་ས་ཧ་སྶ་མ་ཏྟེ་ཧི ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཏ་བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘ར་མ་ཎཱི་ཡཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ ཨཱ་ན་ནྡ, གོ་སི་ངྒ་སཱ་ལ་ཝ་ན’’ནྟི.

དོ་སི་ནཱཏི དོ་སཱ་པ་ག་ཏཱ, ཨ་བྦྷཾ མ་ཧི་ཀཱ དྷཱུ་མོ ར་ཛོ རཱ་ཧཱུ་ཏི ཨི་མེ་ཧི པ་ཉྩ་ཧི ཨུ་པ་ཀྐི་ལེ་སེ་ཧི ཝི་ར་ཧི་ཏཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ས་བྦ་པཱ་ལི་ཕུ་ལླཱཏི ས་བྦ་ཏྠ པཱ་ལི་ཕུ་ལླཱ, མཱུ་ལ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཡཱ་ཝ ཨ་གྒཱ ཨ་པུ་པྥི་ཏ་ཊྛཱ་ནཾ ནཱ་མ ན་ཏྠི. དི་བྦཱ མ་ཉྙེ ག་ནྡྷཱ ས་མྤ་ཝ་ནྟཱིཏི དི་བྦཱ མ་ནྡཱ་ར་པུ་པྥ་ཀོ་ཝི་ལཱ༹་ར་པཱ་རི་ཙྪ་ཏྟ་ཀ་ཙ་ནྡ་ན་ཙུ་ཎྞ་ག་ནྡྷཱ ཝི་ཡ ས་མ་ནྟཱ པ་ཝཱ་ཡ་ནྟི, ས་ཀྐ་སུ་ཡཱ་ས་ནྟུ་སི་ཏ་ནི་མྨཱ་ན་ར་ཏི་པ་ར་ནི་མྨི་ཏ་མ་ཧཱ་བྲ་ཧྨཱ་ནཾ ཨོ་ཏི་ཎྞ་ཊྛཱ་ནཾ ཝི་ཡ ཝཱ་ཡ་ནྟཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི.

ཀ་ཐཾ་རཱུ་པེ་ན, ཨཱ་ཝུ་སོ ཨཱ་ན་ནྡཱཏི ཨཱ་ན་ནྡ་ཏྠེ་རོ ཏེ་སཾ པ་ཉྩ་ནྣཾ ཐེ་རཱ་ནཾ ས་ངྒྷ་ན་ཝ་ཀོ་ཝ. ཀ་སྨཱ ཐེ་རོ ཏཾ་ཡེ་ཝ པ་ཋ་མཾ པུ་ཙྪ་ཏཱི་ཏི? མ་མཱ་ཡི་ཏ་ཏྟཱ. ཏེ ཧི དྭེ ཐེ་རཱ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ མ་མཱ་ཡིཾ་སུ. སཱ་རི་པུ་ཏྟ་ཏྠེ་རོ, ‘‘མ་ཡཱ ཀ་ཏྟ་བྦཾ ས་ཏྠུ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ནཾ ཀ་རོ་ཏཱི’’ཏི ཨཱ་ན་ནྡ་ཏྠེ་རཾ མ་མཱ་ཡི. ཨཱ་ན་ནྡ་ཏྠེ་རོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ སཱ་ཝ་ཀཱ་ནཾ ཨ་གྒོ་ཏི སཱ་རི་པུ་ཏྟ་ཏྠེ་རཾ མ་མཱ་ཡི, ཀུ་ལ་དཱ་ར་ཀེ པ་བྦཱ་ཛེ་ཏྭཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟ་ཏྠེ་ར་སྶ ས་ནྟི་ཀེ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཾ ག་ཎྷཱ་པེ་སི. སཱ་རི་པུ་ཏྟ་ཏྠེ་རོ་པི ཏ་ཐེ་ཝ ཨ་ཀཱ་སི. ཨེ་ཝཾ ཨེ་ཀ་མེ་ཀེ་ན ཨ་ཏྟ་ནོ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་རཾ ད་ཏྭཱ པ་བྦཱ་ཛེ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཾ ག་ཎྷཱ་པི་ཏཱ་ནི པ་ཉྩ བྷི་ཀྑུ་ས་ཏཱ་ནི ཨ་ཧེ་སུཾ. ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ པ་ཎཱི་ཏཱ་ནི ཙཱི་ཝ་རཱ་དཱི་ནི་པི ལ་བྷི་ཏྭཱ ཐེ་ར་སྶེ་ཝ དེ་ཏི.

ཨེ་ཀོ ཀི་ར བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཙི་ནྟེ་སི – ‘‘བུ་དྡྷ་ར་ཏ་ན་སྶ ཙ ས་ངྒྷ་ར་ཏ་ན་སྶ ཙ པཱུ་ཛཱ པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི, ཀ་ཐཾ ནུ ཁོ དྷ་མྨ་ར་ཏ་ནཾ པཱུ་ཛི་ཏཾ ནཱ་མ ཧོ་ཏཱི’’ཏི? སོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ པུ་ཙྪི. བྷ་ག་ཝཱ ཨཱ་ཧ – ‘‘ས་ཙེ་སི, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, དྷ་མྨ་ར་ཏ་ནཾ པཱུ་ཛི་ཏུ་ཀཱ་མོ, ཨེ་ཀཾ བ་ཧུ་སྶུ་ཏཾ པཱུ་ཛེ་ཧཱི’’ཏི བ་ཧུ་སྶུ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ, ཨཱ་ཙི་ཀྑ་ཐཱ་ཏི བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷཾ པུ་ཙྪ་ཏི. སོ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བ་ཧུ་སྶུ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ, ཨཱ་ཙི་ཀྑ་ཐཱ་ཏི ཨཱ་ཧ. ཨཱ་ན་ནྡ་ཏྠེ་རོ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ་ཏི. བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཐེ་རཾ ས་ཧ་སྶ་གྒྷ་ནི་ཀེ་ན ཙཱི་ཝ་རེ་ན པཱུ་ཛེ་སི. ཐེ་རོ ཏཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ས་ནྟི་ཀཾ ཨ་ག་མཱ་སི. བྷ་ག་ཝཱ ‘‘ཀུ་ཏོ, ཨཱ་ན་ནྡ, ལ་དྡྷ’’ནྟི ཨཱ་ཧ. ཨེ་ཀེ་ན, བྷ་ནྟེ, བྲཱ་ཧྨ་ཎེ་ན དི་ནྣཾ, ཨི་དཾ པ་ནཱ་ཧཾ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ་སྶ དཱ་ཏུ་ཀཱ་མོ་ཏི. དེ་ཧི, ཨཱ་ན་ནྡཱ་ཏི. ཙཱ་རི་ཀཾ པ་ཀྐ་ནྟོ, བྷ་ནྟེ་ཏི. ཨཱ་ག་ཏ་ཀཱ་ལེ དེ་ཧཱི་ཏི. སི་ཀྑཱ་པ་དཾ, བྷ་ནྟེ, པ་ཉྙ་ཏྟ་ནྟི. ཀ་དཱ པ་ན སཱ་རི་པུ་ཏྟོ ཨཱ་ག་མི་སྶ་ཏཱི་ཏི? ད་སཱ་ཧ་མ་ཏྟེ་ན, བྷ་ནྟེ་ཏི. ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, ཨཱ་ན་ནྡ, ད་སཱ་ཧ་པ་ར་མཾ ཨ་ཏི་རེ་ཀ་ཙཱི་ཝ་རཾ ནི་ཀྑི་པི་ཏུ’’ནྟི (པཱ་རཱ. ༤༦༡; མ་ཧཱ་ཝ. ༣༤༧) སི་ཀྑཱ་པ་དཾ པ་ཉྙ་པེ་སི. སཱ་རི་པུ་ཏྟ་ཏྠེ་རོ་པི ཏ་ཐེ་ཝ ཡཾ་ཀི་ཉྩི མ་ནཱ་པཾ ལ་བྷ་ཏི, ཏཾ ཨཱ་ན་ནྡ་ཏྠེ་ར་སྶ དེ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཏེ ཐེ་རཱ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ མ་མཱ་ཡིཾ་སུ, ཨི་ཏི མ་མཱ་ཡི་ཏ་ཏྟཱ པ་ཋ་མཾ པུ་ཙྪི.

ཨ་པི་ཙ ཨ་ནུ་མ་ཏི་པུ་ཙྪཱ ནཱ་མེ་སཱ ཁུ་དྡ་ཀ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ པུ་ཙྪི་ཏ་བྦཱ ཧོ་ཏི. ཏ་སྨཱ ཐེ་རོ ཙི་ནྟེ་སི – ‘‘ཨ་ཧཾ པ་ཋ་མཾ ཨཱ་ན་ནྡཾ པུ་ཙྪི་སྶཱ་མི, ཨཱ་ན་ནྡོ ཨ་ཏྟ་ནོ པ་ཊི་བྷཱ་ནཾ བྱཱ་ཀ་རི་སྶ་ཏི. ཏ་ཏོ རེ་ཝ་ཏཾ, ཨ་ནུ་རུ་དྡྷཾ, མ་ཧཱ་ཀ་སྶ་པཾ, མ་ཧཱ་མོ་གྒ་ལླཱ་ནཾ པུ་ཙྪི་སྶཱ་མི. མ་ཧཱ་མོ་གྒ་ལླཱ་ནོ ཨ་ཏྟ་ནོ པ་ཊི་བྷཱ་ནཾ བྱཱ་ཀ་རི་སྶ་ཏི. ཏ་ཏོ པ་ཉྩ་པི ཐེ་རཱ མཾ པུ་ཙྪི་སྶ་ནྟི, ཨ་ཧ་མྤི ཨ་ཏྟ་ནོ པ་ཊི་བྷཱ་ནཾ བྱཱ་ཀ་རི་སྶཱ་མཱི’’ཏི. ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ་པི ཨ་ཡཾ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཱ སི་ཁཱ་པྤ་ཏྟཱ ཝེ་པུ་ལླ་པྤ་ཏྟཱ ན བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ཨ་ཐ མ་ཡཾ ས་བྦེ་པི ད་ས་བ་ལཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ པུ་ཙྪི་སྶཱ་མ, ས་ཏྠཱ ས་བྦ་ཉྙུ་ཏ་ཉྙཱ་ཎེ་ན བྱཱ་ཀ་རི་སྶ་ཏི. ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ཨ་ཡཾ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཱ སི་ཁཱ་པྤ་ཏྟཱ ཝེ་པུ་ལླ་པྤ་ཏྟཱ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི. ཡ་ཐཱ ཧི ཛ་ན་པ་ད་མྷི ཨུ་པྤ་ནྣོ ཨ་ཊྚོ གཱ་མ་བྷོ་ཛ་ཀཾ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི, ཏ་སྨིཾ ནི་ཙྪི་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟེ ཛ་ན་པ་ད་བྷོ་ཛ་ཀཾ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི, ཏ་སྨིཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟེ མ་ཧཱ་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡ་ཨ་མ་ཙྩཾ, ཏ་སྨིཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟེ སེ་ནཱ་པ་ཏིཾ, ཏ་སྨིཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟེ ཨུ་པ་རཱ་ཛཾ, ཏ་སྨིཾ ཝི་ནི་ཙྪི་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟེ རཱ་ཛཱ་ནཾ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི, ར་ཉྙཱ ཝི་ནི་ཙྪི་ཏ་ཀཱ་ལ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཨ་ཊྚོ ཨ་པ་རཱ་པ་རཾ ན ས་ཉྩ་ར་ཏི, རཱ་ཛ་ཝ་ཙ་ནེ་ནེ་ཝ ཚི་ཛྫ་ཏི. ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ ཨ་ཧ་ཉྷི པ་ཋ་མཾ ཨཱ་ན་ནྡཾ པུ་ཙྪི་སྶཱ་མི…པེ… ཨ་ཐ མ་ཡཾ ས་བྦེ་པི ད་ས་བ་ལཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ པུ་ཙྪི་སྶཱ་མ, ས་ཏྠཱ ས་བྦ་ཉྙུ་ཏ་ཉྙཱ་ཎེ་ན བྱཱ་ཀ་རི་སྶ་ཏི. ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ཨ་ཡཾ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཱ སི་ཁཱ་པྤ་ཏྟཱ ཝེ་པུ་ལླ་པྤ་ཏྟཱ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཨ་ནུ་མ་ཏི་པུ་ཙྪཾ པུ་ཙྪ་ནྟོ ཐེ་རོ པ་ཋ་མཾ ཨཱ་ན་ནྡ་ཏྠེ་རཾ པུ་ཙྪི.

བ་ཧུ་སྶུ་ཏོ ཧོ་ཏཱིཏི བ་ཧུ ཨ་སྶ སུ་ཏཾ ཧོ་ཏི, ན་ཝ་ངྒཾ ས་ཏྠུ་སཱ་ས་ནཾ པཱ་ལི༹་ཨ་ནུ་ས་ནྡྷི་པུ་བྦཱ་པ་ར་ཝ་སེ་ན ཨུ་གྒ་ཧི་ཏཾ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. སུ་ཏ་དྷ་རོཏི སུ་ཏ་སྶ ཨཱ་དྷཱ་ར་བྷཱུ་ཏོ. ཡ་སྶ ཧི ཨི་ཏོ ག་ཧི་ཏཾ ཨི་ཏོ པ་ལཱ་ཡ་ཏི, ཚི་དྡ་གྷ་ཊེ ཨུ་ད་ཀཾ ཝི་ཡ ན ཏི་ཊྛ་ཏི, པ་རི་ས་མ་ཛ྄ཛྷེ ཨེ་ཀཾ སུ་ཏྟཾ ཝཱ ཛཱ་ཏ་ཀཾ ཝཱ ཀ་ཐེ་ཏུཾ ཝཱ ཝཱ་ཙེ་ཏུཾ ཝཱ ན ས་ཀྐོ་ཏི, ཨ་ཡཾ ན སུ་ཏ་དྷ་རོ ནཱ་མ. ཡ་སྶ པ་ན ཨུ་གྒ་ཧི་ཏཾ བུ་དྡྷ་ཝ་ཙ་ནཾ ཨུ་གྒ་ཧི་ཏ་ཀཱ་ལ་ས་དི་ས་མེ་ཝ ཧོ་ཏི, ད་ས་པི ཝཱི་ས་ཏི་པི ཝ་སྶཱ་ནི ས་ཛ྄ཛྷཱ་ཡཾ ཨ་ཀ་རོ་ནྟ་སྶ ན ན་སྶ་ཏི, ཨ་ཡཾ སུ་ཏ་དྷ་རོ ནཱ་མ. སུ་ཏ་ས་ནྣི་ཙ་ཡོཏི སུ་ཏ་སྶ ས་ནྣི་ཙ་ཡ་བྷཱུ་ཏོ. ཡ་ཐཱ ཧི སུ་ཏཾ ཧ་ད་ཡ་མ་ཉྫཱུ་སཱ་ཡ ས་ནྣི་ཙི་ཏཾ སི་ལཱ་ཡཾ ལེ་ཁཱ ཝི་ཡ, སུ་ཝ་ཎྞ་གྷ་ཊེ པ་ཀྑི་ཏྟ་སཱི་ཧ་ཝ་སཱ ཝི་ཡ ཙ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་སཱ་ཡ ཏི་ཊྛ་ཏི, ཨ་ཡཾ སུ་ཏ་ས་ནྣི་ཙ་ཡོ ནཱ་མ. དྷཱ་ཏཱཏི ཋི་ཏཱ པ་གུ་ཎཱ. ཨེ་ཀ་ཙྩ་སྶ ཧི ཨུ་གྒ་ཧི་ཏཾ བུ་དྡྷ་ཝ་ཙ་ནཾ དྷཱ་ཏཾ པ་གུ་ཎཾ ནི་ཙྩ་ལི་ཏཾ ན ཧོ་ཏི, ཨ་སུ་ཀ་སུ་ཏྟཾ ཝཱ ཛཱ་ཏ་ཀཾ ཝཱ ཀ་ཐེ་ཧཱི་ཏི ཝུ་ཏྟེ ས་ཛ྄ཛྷཱ་ཡི་ཏྭཱ སཾ་ས་ནྡི་ཏྭཱ ས་མ་ནུ་གྒཱ་ཧི་ཏྭཱ ཛཱ་ནི་སྶཱ་མཱི་ཏི ཝ་ད་ཏི. ཨེ་ཀ་ཙྩ་སྶ དྷཱ་ཏཾ པ་གུ་ཎཾ བྷ་ཝ་ངྒ་སོ་ཏ་ས་དི་སཾ ཧོ་ཏི, ཨ་སུ་ཀ་སུ་ཏྟཾ ཝཱ ཛཱ་ཏ་ཀཾ ཝཱ ཀ་ཐེ་ཧཱི་ཏི ཝུ་ཏྟེ ཨུ་དྡྷ་རི་ཏྭཱ ཏ་མེ་ཝ ཀ་ཐེ་ཏི. ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘དྷཱ་ཏཱ’’ཏི.

ཝ་ཙ་སཱ པ་རི་ཙི་ཏཱཏི སུ་ཏྟ་ད་ས་ཀ-ཝ་གྒ་ད་ས་ཀ-པ་ཎྞཱ་ས་ད་ས་ཀཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན ཝཱ་ཙཱ་ཡ ས་ཛ྄ཛྷཱ་ཡི་ཏཱ. མ་ན་སཱ་ནུ་པེ་ཀྑི་ཏཱཏི ཙི་ཏྟེ་ན ཨ་ནུ་པེ་ཀྑི་ཏཱ, ཡ་སྶ ཝཱ་ཙཱ་ཡ ས་ཛ྄ཛྷཱ་ཡི་ཏཾ བུ་དྡྷ་ཝ་ཙ་ནཾ མ་ན་སཱ ཙི་ནྟེ་ནྟ་སྶ ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ པཱ་ཀ་ཊཾ ཧོ་ཏི. མ་ཧཱ་དཱི་པཾ ཛཱ་ལེ་ཏྭཱ ཋི་ཏ་སྶ རཱུ་པ་ག་ཏཾ ཝི་ཡ པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི. ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘ཝ་ཙ་སཱ པ་རི་ཙི་ཏཱ མ་ན་སཱ་ནུ་པེ་ཀྑི་ཏཱ’’ཏི. དི་ཊྛི་ཡཱ སུ་པྤ་ཊི་ཝི་དྡྷཱཏི ཨ་ཏྠ་ཏོ ཙ ཀཱ་ར་ཎ་ཏོ ཙ པ་ཉྙཱ་ཡ སུ་པྤ་ཊི་ཝི་དྡྷཱ. པ་རི་མ་ཎྜ་ལེ་ཧི པ་ད་བྱ་ཉྫ་ནེ་ཧཱིཏི ཨེ་ཏྠ པ་ད་མེ་ཝ ཨ་ཏྠ་སྶ བྱ་ཉྫ་ན་ཏོ པ་ད་བྱ་ཉྫ་ནཾ, ཏཾ ཨ་ཀྑ་ར་པཱ་རི་པཱུ་རིཾ ཀ་ཏྭཱ ད་ས་ཝི་དྷ་བྱ་ཉྫ་ན་བུ་དྡྷི་ཡོ ཨ་པ་རི་ཧཱ་པེ་ཏྭཱ ཝུ་ཏྟཾ པ་རི་མ་ཎྜ་ལཾ ནཱ་མ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝ་རཱུ་པེ་ཧི པ་ད་བྱ་ཉྫ་ནེ་ཧཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་པི་ཙ ཡོ བྷི་ཀྑུ པ་རི་ས་ཏི དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ནྟོ སུ་ཏྟཾ ཝཱ ཛཱ་ཏ་ཀཾ ཝཱ ནི་ཀྑ་པི་ཏྭཱ ཨ་ཉྙཾ ཨུ་པཱ་ར་མྦྷ་ཀ་རཾ སུ་ཏྟཾ ཨཱ་ཧ་ར་ཏི, ཏ་སྶ ཨུ་པ་མཾ ཀ་ཐེ་ཏི, ཏ་ད་ཏྠཾ ཨོ་ཧཱ་རེ་ཏི, ཨེ་ཝ་མི་དཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨེ་ཏྠ ཁི་པ་ནྟོ ཨེ་ཀ་པ་སྶེ་ནེ་ཝ པ་རི་ཧ་ར་ནྟོ ཀཱ་ལཾ ཉ་ཏྭཱ ཝུ་ཊྛ་ཧ་ཏི. ནི་ཀྑི་ཏྟ་སུ་ཏྟཾ པ་ན ནི་ཀྑ་ཏྟ་མ་ཏྟ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི, ཏ་སྶ ཀ་ཐཱ ཨ་པ་རི་མ་ཎྜ་ལཱ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ཡོ པ་ན སུ་ཏྟཾ ཝཱ ཛཱ་ཏ་ཀཾ ཝཱ ནི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ བ་ཧི ཨེ་ཀ་པ་ད་མྤི ཨ་ག་ནྟྭཱ པཱ་ལི༹་ཡཱ ཨ་ནུ་ས་ནྡྷི་ཉྩ པུ་བྦཱ་པ་ར་ཉྩ ཨ་མ་ཀྑེ་ནྟོ ཨཱ་ཙ་རི་ཡེ་ཧི དི་ནྣ་ན་ཡེ ཋ་ཏྭཱ ཏུ་ལི་ཀཱ་ཡ པ་རི་ཙྪི་ནྡ་ནྟོ ཝི་ཡ, ག་མྦྷཱི་ར་མཱ་ཏི་ཀཱ་ཡ ཨུ་ད་ཀཾ པེ་སེ་ནྟོ ཝི་ཡ, པ་དཾ ཀོ་ཊྚེ་ནྟོ སི་ནྡྷ་ཝཱ་ཛཱ་ནཱི་ཡོ ཝི་ཡ ག་ཙྪ་ཏི, ཏ་སྶ ཀ་ཐཱ པ་རི་མ་ཎྜ་ལཱ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝ་རཱུ་པིཾ ཀ་ཐཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ – ‘‘པ་རི་མ་ཎྜ་ལེ་ཧི པ་ད་བྱ་ཉྫ་ནེ་ཧཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ.

ཨ་ནུ་པྤ་བ་ནྡྷེ་ཧཱིཏི ཨེ་ཏྠ ཡོ བྷི་ཀྑུ དྷ་མྨཾ ཀ་ཐེ་ནྟོ སུ་ཏྟཾ ཝཱ ཛཱ་ཏ་ཀཾ ཝཱ ཨཱ་ར་བྷི་ཏྭཱ ཨཱ་ར་དྡྷ་ཀཱ་ལ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཏུ་རི་ཏ་ཏུ་རི་ཏོ ཨ་ར་ཎིཾ མ་ནྠེ་ནྟོ ཝི་ཡ, ཨུ་ཎྷ་ཁཱ་ད་ནཱི་ཡཾ ཁཱ་ད་ནྟོ ཝི་ཡ, པཱ་ལི༹་ཡཱ ཨ་ནུ་ས་ནྡྷི་པུ་བྦཱ་པ་རེ་སུ ག་ཧི་ཏཾ ག་ཧི་ཏ་མེ་ཝ ཨ་གྒ་ཧི་ཏཾ ཨ་གྒ་ཧི་ཏ་མེ་ཝ ཙ ཀ་ཏྭཱ པུ་རཱ་ཎ་པ་ཎྞ་ནྟ་རེ་སུ ཙ་ར་མཱ་ནཾ གོ་དྷཾ ཨུ་ཊྛ་པེ་ནྟོ ཝི་ཡ ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ པ་ཧ་ར་ནྟོ ཨོ་སཱ་པེ་ནྟོ ཨོ་ཧཱ་ཡ ག་ཙྪ་ཏི. ཡོ་པི དྷ་མྨཾ ཀ་ཐེ་ནྟོ ཀཱ་ལེ་ན སཱི་གྷཾ ཀཱ་ལེ་ན ད་ནྡྷཾ ཀཱ་ལེ་ན མ་ཧཱ་ས་དྡཾ ཀཱ་ལེ་ན ཁུ་དྡ་ཀ་ས་དྡཾ ཀ་རོ་ཏི. ཡ་ཐཱ པེ་ཏ་གྒི ཀཱ་ལེ་ན ཛ་ལ་ཏི, ཀཱ་ལེ་ན ནི་བྦཱ་ཡ་ཏི, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཨི་དྷ པེ་ཏ་གྒི་དྷ་མྨ་ཀ་ཐི་ཀོ ནཱ་མ ཧོ་ཏི, པ་རི་སཱ་ཡ ཨུ་ཊྛཱ་ཏུ་ཀཱ་མཱ་ཡ པུ་ན་པྤུ་ནཾ ཨཱ་ར་བྷ་ཏི. ཡོ་པི ཀ་ཐེ་ནྟོ ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ ཝི་ཏྠཱ་ཡ་ཏི, ནི་ཏྠུ་ན་ནྟོ ཀ་ནྡ་ནྟོ ཝི་ཡ ཀ་ཐེ་ཏི, ཨི་མེ་སཾ ས་བྦེ་ས་མྤི ཀ་ཐཱ ཨ་པྤ་བ་ནྡྷཱ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ཡོ པ་ན སུ་ཏྟཾ ཨཱ་ར་བྷི་ཏྭཱ ཨཱ་ཙ་རི་ཡེ་ཧི དི་ནྣ་ན་ཡེ ཋི་ཏོ ཨ་ཙྪི་ནྣ་དྷཱ་རཾ ཀ་ཏྭཱ ན་དཱི་སོ་ཏཾ ཝི་ཡ པ་ཝ་ཏྟེ་ཏི, ཨཱ་ཀཱ་ས་ག་ངྒ་ཏོ བྷ་སྶ་མཱ་ནཾ ཨུ་ད་ཀཾ ཝི་ཡ ནི་ར་ནྟ་རཾ ཀ་ཐཾ པ་ཝ་ཏྟེ་ཏི, ཏ་སྶ ཀ་ཐཱ ཨ་ནུ་པྤ་བ་ནྡྷཱ ཧོ་ཏི. ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཨ་ནུ་པྤ་བ་ནྡྷེ་ཧཱི’’ཏི. ཨ་ནུ་ས་ཡ་ས་མུ་གྒྷཱ་ཏཱ་ཡཱཏི ས་ཏྟ་ནྣཾ ཨ་ནུ་ས་ཡཱ་ནཾ ས་མུ་གྒྷཱ་ཏ་ཏྠཱ་ཡ. ཨེ་ཝ་རཱུ་པེ་ནཱཏི ཨེ་ཝ་རཱུ་པེ་ན བ་ཧུ་སྶུ་ཏེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ ཏ་ཐཱ་རཱུ་པེ་ནེ་ཝ བྷི་ཀྑུ་ས་ཏེ་ན བྷི་ཀྑུ་ས་ཧ་སྶེ་ན ཝཱ ས་ངྒྷཱ་ཊི་ཀ་ཎྞེ་ན ཝཱ ས་ངྒྷཱ་ཊི་ཀ་ཎྞཾ, པ་ལླ་ངྐེ་ན ཝཱ པ་ལླ་ངྐཾ ཨཱ་ཧ་ཙྩ ནི་སི་ནྣེ་ན གོ་སི་ངྒ་སཱ་ལ་ཝ་ནཾ སོ་བྷེ་ཡྻ. ཨི་མི་ནཱ ན་ཡེ་ན ས་བྦ་ཝཱ་རེ་སུ ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.

༣༣༤. པ་ཊི་ས་ལླཱ་ནཾ ཨ་སྶ ཨཱ་རཱ་མོ་ཏི པ་ཊི་ས་ལླཱ་ནཱ་རཱ་མོ. པ་ཊི་ས་ལླཱ་ནེ ར་ཏོ་ཏི པ་ཊི་ས་ལླཱ་ན་ར་ཏོ.

༣༣༥. ས་ཧ་སྶཾ ལོ་ཀཱ་ནནྟི ས་ཧ་སྶཾ ལོ་ཀ་དྷཱ་ཏཱུ་ནཾ. ཨེ་ཏྟ་ཀ་ཉྷི ཐེ་ར་སྶ དྷུ་ཝ་སེ་ཝ་ནཾ ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ན་པ་ཊི་བ་དྡྷཾ, ཨཱ་ཀ་ངྑ་མཱ་ནོ པ་ན ཐེ་རོ ཨ་ནེ་ཀཱ་ནི་པི ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལ༹་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ཝོ་ལོ་ཀེ་ཏི་ཡེ་ཝ. ཨུ་པ་རི་པཱ་སཱ་ད་ཝ་ར་ག་ཏོཏི ས་ཏྟ་བྷཱུ་མ་ཀ་སྶ ཝཱ ན་ཝ་བྷཱུ་མ་ཀ་སྶ ཝཱ པཱ་སཱ་ད་ཝ་ར་སྶ ཨུ་པ་རི ག་ཏོ. ས་ཧ་སྶཾ ནེ་མི་མ་ཎྜ་ལཱ་ནཾ ཝོ་ལོ་ཀེ་ཡྻཱཏི པཱ་སཱ་ད་པ་རི་ཝེ་ཎེ ནཱ་བྷི་ཡཱ པ་ཏི་ཊྛི་ཏཱ་ནཾ ནེ་མི་ཝ་ཊྚི་ཡཱ ནེ་མི་ཝ་ཊྚིཾ ཨཱ་ཧ་ཙྩ ཋི་ཏཱ་ནཾ ནེ་མི་མ་ཎྜ་ལཱ་ནཾ ས་ཧ་སྶཾ ཝཱ་ཏ་པཱ་ནཾ ཝི་ཝ་རི་ཏྭཱ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཡྻ, ཏ་སྶ ནཱ་བྷི་ཡོ་པི པཱ་ཀ་ཊཱ ཧོ་ནྟི, ཨ་རཱ་པི ཨ་ར་ནྟ་རཱ་ནི་པི ནེ་མི་ཡོ་པི. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོཏི, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨེ་ཝཾ ཨ་ཡ་མྤི དི་བྦ་ཙ་ཀྑུ་ཀོ བྷི་ཀྑུ དི་བྦེ་ན ཙ་ཀྑུ་ནཱ ཨ་ཏི་ཀྐ་ནྟ་མཱ་ནུ་ས་ཀེ་ན ས་ཧ་སྶཾ ལོ་ཀཱ་ནཾ ཝོ་ལོ་ཀེ་ཏི. ཏ་སྶ པཱ་སཱ་དེ ཋི་ཏ་པུ་རི་ས་སྶ ཙ་ཀྐ་ནཱ་བྷི་ཡོ ཝི་ཡ ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལ༹་ས་ཧ་སྶེ སི་ནེ་རུ་ས་ཧ་སྶཾ པཱ་ཀ་ཊཾ ཧོ་ཏི. ཨ་རཱ ཝི་ཡ དཱི་པཱ པཱ་ཀ་ཊཱ ཧོ་ནྟི. ཨ་ར་ནྟ་རཱ་ནི ཝི་ཡ དཱི་པ་ཊྛི་ཏ་མ་ནུ་སྶཱ པཱ་ཀ་ཊཱ ཧོ་ནྟི. ནེ་མི་ཡོ ཝི་ཡ ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལ༹་པ་བྦ་ཏཱ པཱ་ཀ་ཊཱ ཧོ་ནྟི.

༣༣༦. ཨཱ་ར་ཉྙི་ཀོཏི ས་མཱ་དི་ཎྞ་ཨ་ར་ཉྙ་དྷུ་ཏ་ངྒོ. སེ་ས་པ་དེ་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ.

༣༣༧. ནོ ཙ སཾ་སཱ་དེ་ནྟཱིཏི ན ཨོ་སཱ་དེ་ནྟི. ས་ཧེ་ཏུ་ཀ་ཉྷི ས་ཀཱ་ར་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ པ་ཉྷཾ པུ་ཙྪི་ཏུཾ ཝི་སྶ་ཛྫི་ཏུ་མྤི ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟོ སཾ་སཱ་དེ་ཏི ནཱ་མ. ཨེ་ཝཾ ན ཀ་རོ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. པ་ཝ་ཏྟི་ནཱི ཧོ་ཏཱིཏི ན་དཱི་སོ་ཏོ་ད་ཀཾ ཝི་ཡ པ་ཝ་ཏྟ་ཏི.

༣༣༨. ཡཱ་ཡ ཝི་ཧཱ་ར་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡཱཏི ཡཱ་ཡ ལོ་ཀི་ཡཱ་ཡ ཝི་ཧཱ་ར་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ, ཡཱ་ཡ ལོ་ཀུ་ཏྟ་རཱ་ཡ ཝི་ཧཱ་ར་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ.

༣༣༩. སཱ་དྷུ སཱ་དྷུ སཱ་རི་པུ་ཏྟཱཏི ཨ་ཡཾ སཱ་དྷུ་ཀཱ་རོ ཨཱ་ན་ནྡ་ཏྠེ་ར་སྶ དི་ནྣོ. སཱ་རི་པུ་ཏྟ་ཏྠེ་རེ་ན པ་ན ས་དྡྷིཾ བྷ་ག་ཝཱ ཨཱ་ལ་པ་ཏི. ཨེ་ས ན་ཡོ ས་བྦ་ཏྠ. ཡ་ཐཱ ཏཾ ཨཱ་ན་ནྡོ་ཝཱཏི ཡ་ཐཱ ཨཱ་ན་ནྡོ་ཝ ས་མྨཱ བྱཱ་ཀ་ར་ཎ་མཱ་ནོ བྱཱ་ཀ་རེ་ཡྻ, ཨེ་ཝཾ བྱཱ་ཀ་ཏཾ ཨཱ་ན་ནྡེ་ན ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ནུ་ཙྪ་ཝི་ཀ་མེ་ཝ, ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡཱ་ནུ་རཱུ་པ་མེ་ཝ བྱཱ་ཀ་ཏ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཨཱ་ན་ནྡ་ཏྠེ་རོ ཧི ཨ་ཏྟ་ནཱ་པི བ་ཧུ་སྶུ་ཏོ, ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡོ་པི་སྶ ཨེ་ཝཾ ཧོ་ཏི – ‘‘ཨ་ཧོ ཝ་ཏ སཱ་ས་ནེ ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི བ་ཧུ་སྶུ་ཏཱ བྷ་ཝེ་ཡྻུ’’ནྟི. ཀ་སྨཱ? བ་ཧུ་སྶུ་ཏ་སྶ ཧི ཀ་པྤི་ཡཱ་ཀ་པྤི་ཡཾ སཱ་ཝ་ཛྫཱ་ན་ཝ་ཛྫཾ, ག་རུ་ཀ་ལ་ཧུ་ཀཾ ས་ཏེ་ཀི་ཙྪཱ་ཏེ་ཀི་ཙྪཾ པཱ་ཀ་ཊཾ ཧོ་ཏི. བ་ཧུ་སྶུ་ཏོ ཨུ་གྒ་ཧི་ཏ་བུ་དྡྷ་ཝ་ཙ་ནཾ ཨཱ་ཝ་ཛྫི་ཏྭཱ ཨི་མ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ སཱི་ལཾ ཀ་ཐི་ཏཾ, ཨི་མ་སྨིཾ ས་མཱ་དྷི, ཨི་མ་སྨིཾ ཝི་པ་སྶ་ནཱ, ཨི་མ་སྨིཾ མ་གྒ་ཕ་ལ་ནི་བྦཱ་ནཱ་ནཱི་ཏི སཱི་ལ་སྶ ཨཱ་ག་ཏ་ཊྛཱ་ནེ སཱི་ལཾ པཱུ་རེ་ཏྭཱ, ས་མཱ་དྷི་སྶ ཨཱ་ག་ཏ་ཊྛཱ་ནེ ས་མཱ་དྷིཾ པཱུ་རེ་ཏྭཱ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡ ཨཱ་ག་ཏ་ཊྛཱ་ནེ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ག་བྦྷཾ ག་ཎྷཱ་པེ་ཏྭཱ མ་གྒཾ བྷཱ་ཝེ་ཏྭཱ ཕ་ལཾ ས་ཙྪི་ཀ་རོ་ཏི. ཏ་སྨཱ ཐེ་ར་སྶ ཨེ་ཝཾ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡོ ཧོ་ཏི – ‘‘ཨ་ཧོ ཝ་ཏ ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི ཨེ་ཀཾ ཝཱ དྭེ ཝཱ ཏ་ཡོ ཝཱ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཝཱ པ་ཉྩ ཝཱ ནི་ཀཱ་ཡེ ཨུ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ནྟཱ སཱི་ལཱ་དཱི་ནཾ ཨཱ་ག་ཏ་ཊྛཱ་ནེ་སུ སཱི་ལཱ་དཱི་ནི པ་རི་པཱུ་རེ་ཏྭཱ ཨ་ནུ་ཀྐ་མེ་ན མ་གྒ་ཕ་ལ་ནི་བྦཱ་ནཱ་ནི ས་ཙྪི་ཀ་རེ་ཡྻུ’’ནྟི. སེ་ས་ཝཱ་རེ་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ.

༣༤༠. ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཧི རེ་ཝ་ཏོ ཛྷཱ་ན་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡོ ཛྷཱ་ནཱ་བྷི་ར་ཏོ, ཏ་སྨཱ་སྶ ཨེ་ཝཾ ཧོ་ཏི – ‘‘ཨ་ཧོ ཝ་ཏ ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི ཨེ་ཀི་ཀཱ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ ཀ་སི་ཎ་པ་རི་ཀ་མྨཾ ཀ་ཏྭཱ ཨ་ཊྛ ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡོ ནི་བྦ་ཏྟེ་ཏྭཱ ཛྷཱ་ན་པ་ད་ཊྛཱ་ནཾ ཝི་པ་སྶ་ནཾ ཝ་ཌྜྷེ་ཏྭཱ ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་དྷ་མྨཾ ས་ཙྪི་ཀ་རེ་ཡྻུ’’ནྟི. ཏ་སྨཱ ཨེ་ཝཾ བྱཱ་ཀཱ་སི.

༣༤༡. ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨ་ནུ་རུ་དྡྷོ དི་བྦ་ཙ་ཀྑུ་ཀོ, ཏ་སྶ ཨེ་ཝཾ ཧོ་ཏི – ‘‘ཨ་ཧོ ཝ་ཏ ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི ཨཱ་ལོ་ཀཾ ཝ་ཌྜྷེ་ཏྭཱ དི་བྦེ་ན ཙ་ཀྑུ་ནཱ ཨ་ནེ་ཀེ་སུ ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལ༹་ས་ཧ་སྶེ་སུ ཙ་ཝ་མཱ་ནེ ཙ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་མཱ་ནེ ཙ ས་ཏྟེ དི་སྭཱ ཝ་ཊྚ་བྷ་ཡེ་ན ཙི་ཏྟཾ སཾ་ཝེ་ཛེ་ཏྭཱ ཝི་པ་སྶ་ནཾ ཝ་ཌྜྷེ་ཏྭཱ ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་དྷ་མྨཾ ས་ཙྪི་ཀ་རེ་ཡྻུ’’ནྟི. ཏ་སྨཱ ཨེ་ཝཾ བྱཱ་ཀཱ་སི.

༣༤༢. ཨཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་ཀ་སྶ་པོ དྷུ་ཏ་ཝཱ་དོ, ཏ་སྶ ཨེ་ཝཾ ཧོ་ཏི – ‘‘ཨ་ཧོ ཝ་ཏ ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི དྷུ་ཏ་ཝཱ་དཱ ཧུ་ཏྭཱ དྷུ་ཏ་ངྒཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ་ན པ་ཙྩ་ཡ་ཏ་ཎྷཾ མི་ལཱ་པེ་ཏྭཱ ཨ་པ་རེ་པི ནཱ་ན་པྤ་ཀཱ་རེ ཀི་ལེ་སེ དྷུ་ནི་ཏྭཱ ཝི་པ་སྶ་ནཾ ཝ་ཌྜྷེ་ཏྭཱ ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་དྷ་མྨཾ ས་ཙྪི་ཀ་རེ་ཡྻུ’’ནྟི. ཏ་སྨཱ ཨེ་ཝཾ བྱཱ་ཀཱ་སི.

༣༤༣. ཨཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་མོ་གྒ་ལླཱ་ནོ ས་མཱ་དྷི་པཱ་ར་མི་ཡཱ མ་ཏྠ་ཀཾ པ་ཏྟོ, སུ་ཁུ་མཾ པ་ན ཙི་ཏྟ་ནྟ་རཾ ཁ་ནྡྷ་ནྟ་རཾ དྷཱ་ཏྭ་ནྟ་རཾ ཨཱ་ཡ་ཏ་ན་ནྟ་རཾ ཛྷཱ་ནོ་ཀྐ་ནྟི་ཀཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎོ་ཀྐ་ནྟི་ཀཾ ཨ་ངྒ་ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ནཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ནཾ ཨ་ངྒ་ས་ངྐ་ནྟི ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ས་ངྐ་ནྟི ཨེ་ཀ་ཏོ་ཝ་ཌྜྷ་ནཾ ཨུ་བྷ་ཏོ་ཝ་ཌྜྷ་ན་ནྟི ཨཱ་བྷི་དྷ་མྨི་ཀ་དྷ་མྨ་ཀ་ཐི་ཀ་སྶེ་ཝ པཱ་ཀ་ཊཾ. ཨ་ནཱ་བྷི་དྷ་མྨི་ཀོ ཧི དྷ་མྨཾ ཀ་ཐེ་ནྟོ – ‘‘ཨ་ཡཾ ས་ཀ་ཝཱ་དོ ཨ་ཡཾ པ་ར་ཝཱ་དོ’’ཏི ན ཛཱ་ནཱ་ཏི. ས་ཀ་ཝཱ་དཾ དཱི་པེ་སྶཱ་མཱི་ཏི པ་ར་ཝཱ་དཾ དཱི་པེ་ཏི, པ་ར་ཝཱ་དཾ དཱི་པེ་སྶཱ་མཱི་ཏི ས་ཀ་ཝཱ་དཾ དཱི་པེ་ཏི, དྷ་མྨ་ནྟ་རཾ ཝི་སཾ་ཝཱ་དེ་ཏི. ཨཱ་བྷི་དྷ་མྨི་ཀོ ས་ཀ་ཝཱ་དཾ ས་ཀ་ཝཱ་ད་ནི་ཡཱ་མེ་ནེ་ཝ, པ་ར་ཝཱ་དཾ པ་ར་ཝཱ་ད་ནི་ཡཱ་མེ་ནེ་ཝ དཱི་པེ་ཏི, དྷ་མྨ་ནྟ་རཾ ན ཝི་སཾ་ཝཱ་དེ་ཏི. ཏ་སྨཱ ཐེ་ར་སྶ ཨེ་ཝཾ ཧོ་ཏི – ‘‘ཨ་ཧོ ཝ་ཏ ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི ཨཱ་བྷི་དྷ་མྨི་ཀཱ ཧུ་ཏྭཱ སུ་ཁུ་མེ་སུ ཋཱ་ནེ་སུ ཉཱ་ཎཾ ཨོ་ཏཱ་རེ་ཏྭཱ ཝི་པ་སྶ་ནཾ ཝ་ཌྜྷེ་ཏྭཱ ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་དྷ་མྨཾ ས་ཙྪི་ཀ་རེ་ཡྻུ’’ནྟི. ཏ་སྨཱ ཨེ་ཝཾ བྱཱ་ཀཱ་སི.

༣༤༤. ཨཱ་ཡ་སྨཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ པ་ཉྙཱ་པཱ་ར་མི་ཡཱ མ་ཏྠ་ཀཾ པ་ཏྟོ, པ་ཉྙ་ཝཱ་ཡེ་ཝ ཙ ཙི་ཏྟཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ཝ་སེ ཝ་ཏྟེ་ཏུཾ ས་ཀྐོ་ཏི, ན དུ་པྤ་ཉྙོ. དུ་པྤ་ཉྙོ ཧི ཨུ་པྤ་ནྣ་སྶ ཙི་ཏྟ་སྶ ཝ་སེ ཝ་ཏྟེ་ཏྭཱ ཨི་ཏོ ཙི་ཏོ ཙ ཝི་པྥ་ནྡི་ཏྭཱ་པི ཀ་ཏི་པཱ་ཧེ་ནེ་ཝ གི་ཧི་བྷཱ་ཝཾ པ་ཏྭཱ ཨ་ན་ཡ་བྱ་ས་ནཾ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི. ཏ་སྨཱ ཐེ་ར་སྶ ཨེ་ཝཾ ཧོ་ཏི – ‘‘ཨ་ཧོ ཝ་ཏ ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི ཨ་ཙི་ཏྟ་ཝ་སི་ཀཱ ཧུ་ཏྭཱ ཙི་ཏྟཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ཝ་སེ ཝ་ཏྟེ་ཏྭཱ ས་བྦཱ་ན་སྶ ཝི་སེ་ཝི་ཏ་ཝི་པྥ་ནྡི་ཏཱ་ནི བྷ་ཉྫི་ཏྭཱ ཨཱི་ས་ཀ་མྤི བ་ཧི ནི་ཀྑ་མི་ཏུཾ ཨ་དེ་ནྟཱ ཝི་པ་སྶ་ནཾ ཝ་ཌྜྷེ་ཏྭཱ ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་དྷ་མྨཾ ས་ཙྪི་ཀ་རེ་ཡྻུ’’ནྟི. ཏ་སྨཱ ཨེ་ཝཾ བྱཱ་ཀཱ་སི.

༣༤༥. ས་བྦེ་སཾ ཝོ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, སུ་བྷཱ་སི་ཏཾ པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ནཱཏི སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཡ་སྨཱ ས་ངྒྷཱ་རཱ་མ་སྶ ནཱ་མ བ་ཧུ་སྶུ་ཏ་བྷི་ཀྑཱུ་ཧི་པི སོ་བྷ་ན་ཀཱ་ར་ཎཾ ཨ་ཏྠི, ཛྷཱ་ནཱ་བྷི་ར་ཏེ་ཧི་པི, དི་བྦ་ཙ་ཀྑུ་ཀེ་ཧི་པི, དྷུ་ཏ་ཝཱ་དེ་ཧི་པི, ཨཱ་བྷི་དྷ་མྨི་ཀེ་ཧི་པི, ཨ་ཙི་ཏྟ་ཝ་སི་ཀེ་ཧི་པི སོ་བྷ་ན་ཀཱ་ར་ཎཾ ཨ་ཏྠི. ཏ་སྨཱ ས་བྦེ་སཾ ཝོ སུ་བྷཱ་སི་ཏཾ པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན, ཏེ་ན ཏེ་ན ཀཱ་ར་ཎེ་ན སུ་བྷཱ་སི་ཏ་མེ་ཝ, ནོ དུ་བྦྷཱ་སི་ཏཾ. ཨ་པི་ཙ མ་མ་པི སུ་ཎཱ་ཐཱཏི ཨ་པི་ཙ མ་མ་པི ཝ་ཙ་ནཾ སུ་ཎཱ་ཐ. ན ཏཱ་ཝཱ་ཧཾ ཨི་མཾ པ་ལླ་ངྐཾ བྷི་ནྡི་སྶཱ་མཱིཏི ན ཏཱ་ཝ ཨ་ཧཾ ཨི་མཾ ཙ་ཏུ་ར་ངྒ་ཝཱི་རི་ཡཾ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཡ ཨཱ་བྷུ་ཛི་ཏཾ པ་ལླ་ངྐཾ བྷི་ནྡི་སྶཱ་མི, ན མོ་ཙེ་སྶཱ་མཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨི་དཾ ཀི་ར བྷ་ག་ཝཱ པ་རི་པཱ་ཀ་ག་ཏེ ཉཱ་ཎེ ར་ཛྫ་སི་རིཾ པ་ཧཱ་ཡ ཀ་ཏཱ་བྷི་ནི་ཀྑ་མ་ནོ ཨ་ནུ་པུ་བྦེ་ན བོ་དྷི་མ་ཎྜཾ ཨཱ་རུ་ཡ྄ཧ ཙ་ཏུ་ར་ངྒ་ཝཱི་རི་ཡཾ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཡ ཨ་པ་རཱ་ཛི་ཏ་པ་ལླ་ངྐཾ ཨཱ་བྷུ་ཛི་ཏྭཱ ད་ལ༹ྷ་ས་མཱ་དཱ་ནོ ཧུ་ཏྭཱ ནི་སི་ནྣོ ཏི་ཎྞཾ མཱ་རཱ་ནཾ མ་ཏྠ་ཀཾ བྷི་ནྡི་ཏྭཱ པ་ཙྩཱུ་ས་ས་མ་ཡེ ད་ས་ས་ཧ་སྶི་ལོ་ཀ་དྷཱ་ཏུཾ ཨུ་ནྣཱ་དེ་ནྟོ ས་བྦ་ཉྙུ་ཏ་ཉྙཱ་ཎཾ པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷི, ཏཾ ཨ་ཏྟ་ནོ མ་ཧཱ་བོ་དྷི་པ་ལླ་ངྐཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ. ཨ་པི་ཙ པ་ཙྪི་མཾ ཛ་ན་ཏཾ ཨ་ནུ་ཀ་མྤ་མཱ་ནོ་པི པ་ཊི་པ་ཏྟི་སཱ་རཾ པུ་ཐུ་ཛྫ་ན་ཀ་ལྱཱ་ཎ་ཀཾ ད་སྶེ་ནྟོ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ. པ་སྶ་ཏི ཧི བྷ་ག་ཝཱ – ‘‘ཨ་ནཱ་ག་ཏེ ཨེ་ཝཾ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡཱ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟཱ ཨི་ཏི པ་ཊི་ས་ཉྩི་ཀྑི་སྶ་ནྟི, ‘བྷ་ག་ཝཱ མ་ཧཱ་གོ་སི་ངྒ་སུ་ཏྟཾ ཀ་ཐེ་ནྟོ ཨི་དྷ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, བྷི་ཀྑུ པ་ཙྪཱ་བྷ་ཏྟཾ…པེ… ཨེ་ཝ་རཱུ་པེ་ན ཁོ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, བྷི་ཀྑུ་ནཱ གོ་སི་ངྒ་སཱ་ལ་ཝ་ནཾ སོ་བྷེ་ཡྻཱ་ཏི ཨཱ་ཧ, མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡཾ ག་ཎྷི་སྶཱ་མཱ’ཏི པ་ཙྪཱ་བྷ་ཏྟཾ པི་ཎྜ་པཱ་ཏ་པ་ཊི་ཀྐ་ནྟཱ ཙ་ཏུ་ར་ངྒ་ཝཱི་རི་ཡཾ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཡ ད་ལ༹ྷ་ས་མཱ་དཱ་ནཱ ཧུ་ཏྭཱ ‘ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ ཨ་པྤ་ཏྭཱ ཨི་མཾ པ་ལླ་ངྐཾ ན བྷི་ནྡི་སྶཱ་མཱ’ཏི ས་མ་ཎ་དྷ་མྨཾ ཀཱ་ཏ་བྦཾ མ་ཉྙི་སྶ་ནྟི, ཏེ ཨེ་ཝཾ པ་ཊི་པ་ནྣཱ ཀ་ཏི་པཱ་ཧེ་ནེ་ཝ ཛཱ་ཏི་ཛ་རཱ་མ་ར་ཎ་སྶ ཨ་ནྟཾ ཀ་རི་སྶ་ནྟཱི’’ཏི, ཨི་མཾ པ་ཙྪི་མཾ ཛ་ན་ཏཾ ཨ་ནུ་ཀ་མྤ་མཱ་ནོ པ་ཊི་པ་ཏྟི་སཱ་རཾ པུ་ཐུ་ཛྫ་ན་ཀ་ལྱཱ་ཎ་ཀཾ ད་སྶེ་ནྟོ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ. ཨེ་ཝ་རཱུ་པེ་ན ཁོ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, བྷི་ཀྑུ་ནཱ གོ་སི་ངྒ་སཱ་ལ་ཝ་ནཾ སོ་བྷེ་ཡྻཱཏི, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཨེ་ཝ་རཱུ་པེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ ནི་པྤ་རི་ཡཱ་ཡེ་ནེ་ཝ གོ་སི་ངྒ་སཱ་ལ་ཝ་ནཾ སོ་བྷེ་ཡྻཱ་ཏི ཡ་ཐཱ་ནུ་ས་ནྡྷི་ནཱ་ཝ དེ་ས་ནཾ ནི་ཊྛ་པེ་སཱི་ཏི.

པ་པ་ཉྩ་སཱུ་ད་ནི་ཡཱ མ་ཛ྄ཛྷི་མ་ནི་ཀཱ་ཡ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ

མ་ཧཱ་གོ་སི་ངྒ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.

༣. མ་ཧཱ་གོ་པཱ་ལ་ཀ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ

༣༤༦. ཨེ་ཝཾ མེ སུ་ཏནྟི མ་ཧཱ་གོ་པཱ་ལ་ཀ་སུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ ཏི་སྶོ ཀ་ཐཱ ཨེ་ཀ་ནཱ་ལི༹་ཀཱ, ཙ་ཏུ་ར་སྶཱ, ནི་སི་ནྣ་ཝ་ཏྟི་ཀཱ་ཏི. ཏ་ཏྠ པཱ་ལི༹ཾ ཝ་ཏྭཱ ཨེ་ཀེ་ཀ་པ་ད་སྶ ཨ་ཏྠ་ཀ་ཐ་ནཾ ཨེ་ཀ་ནཱ་ལི༹་ཀཱ ནཱ་མ. ཨ་པ་ཎྜི་ཏཾ གོ་པཱ་ལ་ཀཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ, ཨ་པ་ཎྜི་ཏཾ བྷི་ཀྑུཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ, པ་ཎྜི་ཏཾ གོ་པཱ་ལ་ཀཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ, པ་ཎྜི་ཏཾ བྷི་ཀྑུཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ་ཏི ཙ་ཏུ་ཀྐཾ བ་ནྡྷི་ཏྭཱ ཀ་ཐ་ནཾ ཙ་ཏུ་ར་སྶཱ ནཱ་མ. ཨ་པ་ཎྜི་ཏཾ གོ་པཱ་ལ་ཀཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ པ་རི་ཡོ་སཱ་ན་ག་མ་ནཾ, ཨ་པ་ཎྜི་ཏཾ བྷི་ཀྑུཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ པ་རི་ཡོ་སཱ་ན་ག་མ་ནཾ, པ་ཎྜི་ཏཾ གོ་པཱ་ལ་ཀཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ པ་རི་ཡོ་སཱ་ན་ག་མ་ནཾ, པ་ཎྜི་ཏཾ བྷི་ཀྑུཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ པ་རི་ཡོ་སཱ་ན་ག་མ་ན་ནྟི ཨ་ཡཾ ནི་སི་ནྣ་ཝ་ཏྟི་ཀཱ ནཱ་མ. ཨ་ཡཾ ཨི་དྷ ས་བྦཱ་ཙ་རི་ཡཱ་ནཾ ཨཱ་ཙི་ཎྞཱ.

ཨེ་ཀཱ་ད་ས་ཧི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ངྒེ་ཧཱིཏི ཨེ་ཀཱ་ད་ས་ཧི ཨ་གུ་ཎ་ཀོ་ཊྛཱ་སེ་ཧི. གོ་ག་ཎནྟི གོ་མ་ཎྜ་ལཾ. པ་རི་ཧ་རི་ཏུནྟི པ་རི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཝི་ཙ་རི་ཏུཾ. ཕཱ་ཏིཾ ཀཱ་ཏུནྟི ཝ་ཌྜྷིཾ ཨཱ་པཱ་དེ་ཏུཾ. ཨི་དྷཱཏི ཨི་མ་སྨིཾ ལོ་ཀེ. ན རཱུ་པ་ཉྙཱུ ཧོ་ཏཱིཏི ག་ཎ་ན་ཏོ ཝཱ ཝ་ཎྞ་ཏོ ཝཱ རཱུ་པཾ ན ཛཱ་ནཱ་ཏི. ག་ཎ་ན་ཏོ ན ཛཱ་ནཱ་ཏི ནཱ་མ ཨ་ཏྟ་ནོ གུ་ནྣཾ ས་ཏཾ ཝཱ ས་ཧ་སྶཾ ཝཱ་ཏི ས་ངྑྱཾ ན ཛཱ་ནཱ་ཏི. སོ གཱ་ཝཱི་སུ ཧ་ཊཱ་སུ ཝཱ པ་ལཱ་ཏཱ་སུ ཝཱ གོ་ག་ཎཾ ག་ཎེ་ཏྭཱ, ཨ་ཛྫ ཨེ་ཏྟི་ཀཱ ན དི་སྶ་ནྟཱི་ཏི དྭེ ཏཱི་ཎི གཱ་མ་ནྟ་རཱ་ནི ཝཱ ཨ་ཊ་ཝིཾ ཝཱ ཝི་ཙ་ར་ནྟོ ན པ་རི་ཡེ་ས་ཏི, ཨ་ཉྙེ་སཾ གཱ་ཝཱི་སུ ཨ་ཏྟ་ནོ གོ་ག་ཎཾ པ་ཝི་ཊྛཱ་སུ་པི གོ་ག་ཎཾ ག་ཎེ་ཏྭཱ, ‘‘ཨི་མཱ ཨེ་ཏྟི་ཀཱ གཱ་ཝོ ན ཨ་མྷཱ་ཀ’’ནྟི ཡ་ཊྛི་ཡཱ པོ་ཐེ་ཏྭཱ ན ནཱི་ཧ་ར་ཏི, ཏ་སྶ ན་ཊྛཱ གཱ་ཝི་ཡོ ན་ཊྛཱ་ཝ ཧོ་ནྟི. པ་ར་གཱ་ཝི་ཡོ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཝི་ཙ་ར་ནྟཾ གོ་སཱ་མི་ཀཱ དི་སྭཱ, ‘‘ཨ་ཡཾ ཨེ་ཏྟ་ཀཾ ཀཱ་ལཾ ཨ་མྷཱ་ཀཾ དྷེ་ནུཾ ག་ཎྷཱ་ཏཱི’’ཏི ཏ་ཛྫེ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ གཱ་ཝི་ཡོ ག་ཧེ་ཏྭཱ ག་ཙྪ་ནྟི. ཏ་སྶ གོ་ག་ཎོ་པི པ་རི་ཧཱ་ཡ་ཏི, པ་ཉྩ་གོ་ར་ས་པ་རི་བྷོ་ག་ཏོ་པི པ་རི་བཱ་ཧི་རོ ཧོ་ཏི. ཝ་ཎྞ་ཏོ ན ཛཱ་ནཱ་ཏི ནཱ་མ – ‘‘ཨེ་ཏྟི་ཀཱ གཱ་ཝོ སེ་ཏཱ, ཨེ་ཏྟི་ཀཱ ར་ཏྟཱ, ཨེ་ཏྟི་ཀཱ ཀཱ་ལཱ༹, ཨེ་ཏྟི་ཀཱ ཀ་བ་རཱ ཨེ་ཏྟི་ཀཱ ནཱི་ལཱ’’ཏི ན ཛཱ་ནཱ་ཏི, སོ གཱ་ཝཱི་སུ ཧ་ཊཱ་སུ ཝཱ…པེ… པ་ཉྩ་གོ་ར་ས་པ་རི་བྷོ་ག་ཏོ་པི པ་རི་བཱ་ཧི་རོ ཧོ་ཏི.

ན ལ་ཀྑ་ཎ་ཀུ་ས་ལོ ཧོ་ཏཱིཏི གཱ་ཝཱི་ནཾ ས་རཱི་རེ ཀ་ཏཾ དྷ་ནུ་ས་ཏྟི་སཱུ་ལཱ་དི་བྷེ་དཾ ལ་ཀྑ་ཎཾ ན ཛཱ་ནཱ་ཏི, སོ གཱ་ཝཱི་སུ ཧ་ཊཱ་སུ ཝཱ པ་ལཱ་ཏཱ་སུ ཝཱ ཨ་ཛྫ ཨ་སུ་ཀ་ལ་ཀྑ་ཎཱ ཙ ཨ་སུ་ཀ་ལ་ཀྑ་ཎཱ ཙ གཱ་ཝོ ན དི་སྶ་ནྟི…པེ… པ་ཉྩ་གོ་ར་ས་པ་རི་བྷོ་ག་ཏོ་པི པ་རི་བཱ་ཧི་རོ ཧོ་ཏི.

ན ཨཱ་སཱ་ཊི་ཀཾ ཧཱ་རེ་ཏཱཏི གུ་ནྣཾ ཁཱ་ཎུ་ཀ་ཎྚ་ཀཱ་དཱི་ཧི པ་ཧ་ཊ་ཊྛཱ་ནེ་སུ ཝ་ཎོ ཧོ་ཏི. ཏ་ཏྠ ནཱི་ལ་མ་ཀྑི་ཀཱ ཨ་ཎྜ་ཀཱ་ནི པཱ་ཏེ་ནྟི, ཏེ་སཾ ཨཱ་སཱ་ཊི་ཀཱ་ཏི ནཱ་མ. ཏཱ་ནི ད་ཎྜེ་ན ཨ་པ་ནེ་ཏྭཱ བྷེ་ས་ཛྫཾ དཱ་ཏ་བྦཾ ཧོ་ཏི. བཱ་ལོ གོ་པཱ་ལ་ཀོ ཏ་ཐཱ ན ཀ་རོ་ཏི, ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘ན ཨཱ་སཱ་ཊི་ཀཾ ཧཱ་རེ་ཏཱ ཧོ་ཏཱི’’ཏི. ཏ་སྶ གུ་ནྣཾ ཝ་ཎཱ ཝ་ཌྜྷ་ནྟི, ག་མྦྷཱི་རཱ ཧོ་ནྟི, པཱ་ཎ་ཀཱ ཀུ་ཙྪིཾ པ་ཝི་ས་ནྟི, གཱ་ཝོ གེ་ལ་ཉྙཱ་བྷི་བྷཱུ་ཏཱ ནེ་ཝ ཡཱ་ཝ་ད་ཏྠཾ ཏི་ཎཱ་ནི ཁཱ་དི་ཏུཾ, ན པཱ་ནཱི་ཡཾ པཱ་ཏུཾ ས་ཀྐོ་ནྟི. ཏ་ཏྠ གུ་ནྣཾ ཁཱི་རཾ ཚི་ཛྫ་ཏི, གོ་ཎཱ་ནཾ ཛ་ཝོ ཧཱ་ཡ་ཏི, ཨུ་བྷ་ཡེ་སཾ ཛཱི་ཝི་ཏ་ནྟ་རཱ་ཡོ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝ་མ་སྶ གོ་ག་ཎོ་པི པ་རི་ཧཱ་ཡ་ཏི, པ་ཉྩ་གོ་ར་ས་ཏོ་པི པ་རི་བཱ་ཧི་རོ ཧོ་ཏི.

ན ཝ་ཎཾ པ་ཊི་ཙྪཱ་དེ་ཏཱ ཧོ་ཏཱིཏི གུ་ནྣཾ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ས་ཉྫཱ་ཏོ ཝ་ཎོ བྷེ་ས་ཛྫཾ ད་ཏྭཱ ཝཱ་ཀེ་ན ཝཱ ཙཱི་ར་ཀེ་ན ཝཱ བ་ནྡྷི་ཏྭཱ པ་ཊི་ཙྪཱ་དེ་ཏ་བྦོ ཧོ་ཏི. བཱ་ལོ གོ་པཱ་ལ་ཀོ ཏ་ཐཱ ན ཀ་རོ་ཏི, ཨ་ཐ་སྶ གུ་ནྣཾ ཝ་ཎེ་ཧི ཡཱུ་སཱ པ་གྒྷ་ར་ནྟི, ཏཱ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ ནི་གྷཾ་སེ་ནྟི, ཏེ་ན ཨ་ཉྙེ་ས་མྤི ཝ་ཎཱ ཛཱ་ཡ་ནྟི. ཨེ་ཝཾ གཱ་ཝོ གེ་ལ་ཉྙཱ་བྷི་བྷཱུ་ཏཱ ནེ་ཝ ཡཱ་ཝ་ད་ཏྠཾ ཏི་ཎཱ་ནི ཁཱ་དི་ཏུཾ…པེ… པ་རི་བཱ་ཧི་རོ ཧོ་ཏི.

ན དྷཱུ་མཾ ཀ་ཏྟཱ ཧོ་ཏཱིཏི ཨ་ནྟོ་ཝ་སྶེ ཌཾ་ས་མ་ཀ་སཱ་དཱི་ནཾ ཨུ་སྶ་ནྣ་ཀཱ་ལེ གོ་ག་ཎེ ཝ་ཛཾ པ་ཝི་ཊྛེ ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ དྷཱུ་མོ ཀཱ་ཏ་བྦོ ཧོ་ཏི, ཨ་པ་ཎྜི་ཏོ གོ་པཱ་ལ་ཀོ ཏཾ ན ཀ་རོ་ཏི. གོ་ག་ཎོ ས་བྦ་ར་ཏྟིཾ ཌཾ་སཱ་དཱི་ཧི ཨུ་པ་དྡུ་ཏོ ནི་དྡཾ ཨ་ལ་བྷི་ཏྭཱ པུ་ན་དི་ཝ་སེ ཨ་ར་ཉྙེ ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ རུ་ཀྑ་མཱུ་ལཱ་དཱི་སུ ནི་པ་ཛྫི་ཏྭཱ ནི་དྡཱ་ཡ་ཏི, ནེ་ཝ ཡཱ་ཝ་ད་ཏྠཾ ཏི་ཎཱ་ནི ཁཱ་དི་ཏུཾ…པེ… པ་ཉྩ་གོ་ར་ས་པ་རི་བྷོ་ག་ཏོ་པི པ་རི་བཱ་ཧི་རོ ཧོ་ཏི.

ན ཏི་ཏྠཾ ཛཱ་ནཱ་ཏཱིཏི ཏི་ཏྠཾ ས་མ་ནྟི ཝཱ ཝི་ས་མ་ནྟི ཝཱ ས་གཱ་ཧ་ནྟི ཝཱ ནི་གྒཱ་ཧ་ནྟི ཝཱ ན ཛཱ་ནཱ་ཏི, སོ ཨ་ཏི་ཏྠེ་ན གཱ་ཝི་ཡོ ཨོ་ཏཱ་རེ་ཏི. ཏཱ་སཾ ཝི་ས་མ་ཏི་ཏྠེ པཱ་སཱ་ཎཱ་དཱི་ནི ཨ་ཀྐ་མ་ནྟཱི་ནཾ པཱ་དཱ བྷི་ཛྫ་ནྟི, ས་གཱ་ཧཾ ག་མྦྷཱི་རཾ ཏི་ཏྠཾ ཨོ་ཏི་ཎྞཱ ཀུ་མྦྷཱི་ལཱ་ད་ཡོ གཱ་ཧཱ ག་ཎྷ་ནྟི. ཨ་ཛྫ ཨེ་ཏྟི་ཀཱ གཱ་ཝོ ན་ཊྛཱ, ཨ་ཛྫ ཨེ་ཏྟི་ཀཱ་ཏི ཝ་ཏྟ་བྦ་ཏཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི. ཨེ་ཝ་མ་སྶ གོ་ག་ཎོ་པི པ་རི་ཧཱ་ཡ་ཏི, པ་ཉྩ་གོ་ར་ས་ཏོ་པི པ་རི་བཱ་ཧི་རོ ཧོ་ཏི.

ན པཱི་ཏཾ ཛཱ་ནཱ་ཏཱིཏི པཱི་ཏ་མྤི ཨ་པཱི་ཏ་མྤི ན ཛཱ་ནཱ་ཏི. གོ་པཱ་ལ་ཀེ་ན ཧི ‘‘ཨི་མཱ་ཡ གཱ་ཝི་ཡཱ པཱི་ཏཾ, ཨི་མཱ་ཡ ན པཱི་ཏཾ, ཨི་མཱ་ཡ པཱ་ནཱི་ཡ་ཏི་ཏྠེ ཨོ་ཀཱ་སོ ལ་དྡྷོ, ཨི་མཱ་ཡ ན ལ་དྡྷོ’’ཏི ཨེ་ཝཾ པཱི་ཏཱ་པཱི་ཏཾ ཛཱ་ནི་ཏ་བྦཾ ཧོ་ཏི. ཨ་ཡཾ པ་ན དི་ཝ་ས་བྷཱ་གཾ ཨ་ར་ཉྙེ གོ་ག་ཎཾ ར་ཀྑི་ཏྭཱ པཱ་ནཱི་ཡཾ པཱ་ཡེ་སྶཱ་མཱི་ཏི ན་དིཾ ཝཱ ཏ་ལཱ༹་ཀཾ ཝཱ ག་ཧེ་ཏྭཱ ག་ཙྪ་ཏི. ཏ་ཏྠ མ་ཧཱ་ཨུ་ས་བྷཱ ཙ ཨ་ནུ་ཨུ་ས་བྷཱ ཙ བ་ལ་ཝ་གཱ་ཝི་ཡོ ཙ དུ་བྦ་ལཱ་ནི ཙེ་ཝ མ་ཧ་ལླ་ཀཱ་ནི ཙ གོ་རཱུ་པཱ་ནི སི་ངྒེ་ཧི ཝཱ ཕཱ་སུ་ཀཱ་ཧི ཝཱ པ་ཧ་རི་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨོ་ཀཱ་སཾ ཀ་ཏྭཱ ཨཱུ་རུ་པྤ་མཱ་ཎཾ ཨུ་ད་ཀཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ཡ་ཐཱ་ཀཱ་མཾ པི་ཝ་ནྟི. ཨ་ཝ་སེ་སཱ ཨོ་ཀཱ་སཾ ཨ་ལ་བྷ་མཱ་ནཱ ཏཱི་རེ ཋ་ཏྭཱ ཀ་ལ་ལ་མི་སྶ་ཀཾ ཨུ་ད་ཀཾ པི་ཝ་ནྟི, ཨ་པཱི་ཏཱ ཨེ་ཝ ཝཱ ཧོ་ནྟི. ཨ་ཐ ནེ གོ་པཱ་ལ་ཀོ པི་ཊྛི་ཡཾ པ་ཧ་རི་ཏྭཱ པུ་ན ཨ་ར་ཉྙཾ པ་ཝེ་སེ་ཏི, ཏ་ཏྠ ཨ་པཱི་ཏ་གཱ་ཝི་ཡོ པི་པཱ་སཱ་ཡ སུ་ཀྑ་མཱ་ནཱ ཡཱ་ཝ་ད་ཏྠཾ ཏི་ཎཱ་ནི ཁཱ་དི་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ནྟི, ཏ་ཏྠ གུ་ནྣཾ ཁཱི་རཾ ཚི་ཛྫ་ཏི, གོ་ཎཱ་ནཾ ཛ་ཝོ ཧཱ་ཡ་ཏི…པེ… པ་རི་བཱ་ཧི་རོ ཧོ་ཏི.

ན ཝཱི་ཐིཾ ཛཱ་ནཱ་ཏཱིཏི ‘‘ཨ་ཡཾ མ་གྒོ ས་མོ ཁེ་མོ, ཨ་ཡཾ ཝི་ས་མོ སཱ་ས་ངྐོ ས་པྤ་ཊི་བྷ་ཡོ’’ཏི ན ཛཱ་ནཱ་ཏི. སོ ས་མཾ ཁེ་མཾ མ་གྒཾ ཝ་ཛྫེ་ཏྭཱ གོ་ག་ཎཾ ཨི་ཏ་རཾ མ་གྒཾ པ་ཊི་པཱ་དེ་ཏི, ཏ་ཏྠ གཱ་ཝོ སཱི་ཧ་བྱ་གྒྷཱ་དཱི་ནཾ ག་ནྡྷེ་ན ཙོ་ར་པ་རི་སྶ་ཡེ་ན ཝཱ ཨ་བྷི་བྷཱུ་ཏཱ བྷ་ནྟ་མི་ག་ས་པྤ་ཊི་བྷཱ་གཱ གཱི་ཝཾ ཨུ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཏི་ཊྛ་ནྟི, ནེ་ཝ ཡཱ་ཝ་ད་ཏྠཾ ཏི་ཎཱ་ནི ཁཱ་ད་ནྟི, ན པཱ་ནཱི་ཡཾ པི་ཝ་ནྟི, ཏ་ཏྠ གུ་ནྣཾ ཁཱི་རཾ ཚི་ཛྫ་ཏི…པེ… པ་རི་བཱ་ཧི་རོ ཧོ་ཏི.

ན གོ་ཙ་ར་ཀུ་ས་ལོ ཧོ་ཏཱིཏི གོ་པཱ་ལ་ཀེ་ན ཧི གོ་ཙ་ར་ཀུ་ས་ལེ་ན བྷ་ཝི་ཏ་བྦཾ, པ་ཉྩཱ་ཧི་ཀ་ཝཱ་རོ ཝཱ ས་ཏྟཱ་ཧི་ཀ་ཝཱ་རོ ཝཱ ཛཱ་ནི་ཏ་བྦོ, ཨེ་ཀ་དི་སཱ་ཡ གོ་ག་ཎཾ ཙཱ་རེ་ཏྭཱ པུ་ན་དི་ཝ་སེ ཏ་ཏྠ ན ཙཱ་རེ་ཏ་བྦོ. མ་ཧ་ཏཱ ཧི གོ་ག་ཎེ་ན ཙི་ཎྞ་ཊྛཱ་ནཾ བྷེ་རི་ཏ་ལཾ ཝི་ཡ སུ་དྡྷཾ ཧོ་ཏི ནི་ཏྟི་ཎཾ, ཨུ་ད་ཀ་མྤི ཨཱ་ལུ་ལཱི༹་ཡ་ཏི. ཏ་སྨཱ པ་ཉྩ་མེ ཝཱ ས་ཏྟ་མེ ཝཱ དི་ཝ་སེ པུ་ན ཏ་ཏྠ ཙཱ་རེ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི, ཨེ་ཏྟ་ཀེ་ན ཧི ཏི་ཎ་མྤི པ་ཊི་ཝི་རུ་ཧ་ཏི, ཨུ་ད་ཀ་མྤི པ་སཱི་ད་ཏི. ཨ་ཡཾ པ་ན ཨི་མཾ པ་ཉྩཱ་ཧི་ཀ་ཝཱ་རཾ ཝཱ ས་ཏྟཱ་ཧི་ཀ་ཝཱ་རཾ ཝཱ ན ཛཱ་ནཱ་ཏི, དི་ཝ་སེ དི་ཝ་སེ ར་ཀྑི་ཏ་ཊྛཱ་ནེ་ཡེ་ཝ ར་ཀྑ་ཏི. ཨ་ཐ་སྶ གོ་ག་ཎོ ཧ་རི་ཏ་ཏི་ཎཾ ན ལ་བྷ་ཏི, སུ་ཀྑ་ཏི་ཎཾ ཁཱ་ད་ནྟོ ཀ་ལ་ལ་མི་སྶ་ཀཾ ཨུ་ད་ཀཾ པི་ཝ་ཏི, ཏ་ཏྠ གུ་ནྣཾ ཁཱི་རཾ ཚི་ཛྫ་ཏི…པེ… པ་རི་བཱ་ཧི་རོ ཧོ་ཏི.

ཨ་ན་ཝ་སེ་ས་དོ་ཧཱི ཙ ཧོ་ཏཱིཏི པ་ཎྜི་ཏ་གོ་པཱ་ལ་ཀེ་ན ཡཱ་ཝ ཝ་ཙྪ་ཀ་སྶ མཾ་ས་ལོ་ཧི་ཏཾ ས་ཎྛཱ་ཏི, ཏཱ་ཝ ཨེ་ཀཾ དྭེ ཐ་ནེ ཋ་པེ་ཏྭཱ སཱ་ཝ་སེ་ས་དོ་ཧི་ནཱ བྷ་ཝི་ཏ་བྦཾ. ཨ་ཡཾ ཝ་ཙྪ་ཀ་སྶ ཀི་ཉྩི ཨ་ན་ཝ་སེ་སེ་ཏྭཱ དུ་ཧ་ཏི, ཁཱི་ར་པ་ཀོ ཝ་ཙྪོ ཁཱི་ར་པི་པཱ་སཱ་ཡ སུ་ཀྑ་ཏི, ས་ཎྛཱ་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟོ ཀ་མྤ་མཱ་ནོ མཱ་ཏུ པུ་ར་ཏོ པ་ཏི་ཏྭཱ ཀཱ་ལ་ངྐ་རོ་ཏི. མཱ་ཏཱ པུ་ཏྟ་ཀཾ དི་སྭཱ, ‘‘མ་ཡ྄ཧཾ པུ་ཏྟ་ཀོ ཨ་ཏྟ་ནོ མཱ་ཏུ་ཁཱི་རཾ པཱ་ཏུ་མྤི ན ལ་བྷ་ཏཱི’’ཏི པུ་ཏྟ་སོ་ཀེ་ན ན ཡཱ་ཝ་ད་ཏྠཾ ཏི་ཎཱ་ནི ཁཱ་དི་ཏུཾ, ན པཱ་ནཱི་ཡཾ པཱ་ཏུཾ ས་ཀྐོ་ཏི, ཐ་ནེ་སུ ཁཱི་རཾ ཚི་ཛྫ་ཏི. ཨེ་ཝ་མ་སྶ གོ་ག་ཎོ་པི པ་རི་ཧཱ་ཡ་ཏི, པ་ཉྩ་གོ་ར་ས་ཏོ་པི པ་རི་བཱ་ཧི་རོ ཧོ་ཏི.

གུ་ནྣཾ པི་ཏུ་ཊྛཱ་ནཾ ཀ་རོ་ནྟཱི་ཏི གོ་པི་ཏ་རོ. གཱ་ཝོ པ་རི་ཎ་ཡ་ནྟི ཡ་ཐཱ་རུ་ཙིཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ག་ཙྪ་ནྟཱི་ཏི གོ་པ་རི་ཎཱ་ཡ་ཀཱ. ན ཨ་ཏི་རེ་ཀ་པཱུ་ཛཱ་ཡཱཏི པ་ཎྜི་ཏོ ཧི གོ་པཱ་ལ་ཀོ ཨེ་ཝ་རཱུ་པེ ཨུ་ས་བྷེ ཨ་ཏི་རེ་ཀ་པཱུ་ཛཱ་ཡ པཱུ་ཛེ་ཏི, པ་ཎཱི་ཏཾ གོ་བྷ་ཏྟཾ དེ་ཏི, ག་ནྡྷ་པ་ཉྩ་ངྒུ་ལི་ཀེ་ཧི མ་ཎྜེ་ཏི, མཱ་ལཾ པི་ལ་ནྡྷེ་ཏི, སི་ངྒེ སུ་ཝ་ཎྞ་ར་ཛ་ཏ་ཀོ་ས་ཀེ ཙ དྷཱ་རེ་ཏི, ར་ཏྟིཾ དཱི་པཾ ཛཱ་ལེ་ཏྭཱ ཙེ་ལ་ཝི་ཏཱ་ན་སྶ ཧེ་ཊྛཱ ས་ཡཱ་པེ་ཏི. ཨ་ཡཾ པ་ན ཏ་ཏོ ཨེ་ཀ་ས་ཀྐཱ་ར་མྤི ན ཀ་རོ་ཏི, ཨུ་ས་བྷཱ ཨ་ཏི་རེ་ཀ་པཱུ་ཛཾ ཨ་ལ་བྷ་མཱ་ནཱ གོ་ག་ཎཾ ན ར་ཀྑ་ནྟི, པ་རི་སྶ་ཡཾ ན ཝཱ་རེ་ནྟི. ཨེ་ཝ་མ་སྶ གོ་ག་ཎོ པ་རི་ཧཱ་ཡ་ཏི, པ་ཉྩ་གོ་ར་ས་ཏོ པ་རི་བཱ་ཧི་རོ ཧོ་ཏི.

༣༤༧. ཨི་དྷཱཏི ཨི་མ་སྨིཾ སཱ་ས་ནེ. ན རཱུ་པ་ཉྙཱུ ཧོ་ཏཱིཏི, ‘‘ཙ་ཏྟཱ་རི མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏཱ་ནི ཙ་ཏུ་ནྣ་ཉྩ མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏཱ་ནཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ་རཱུ་པ’’ནྟི ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟ་རཱུ་པཾ དྭཱི་ཧཱ་ཀཱ་རེ་ཧི ན ཛཱ་ནཱ་ཏི ག་ཎ་ན་ཏོ ཝཱ ས་མུ་ཊྛཱ་ན་ཏོ ཝཱ. ག་ཎ་ན་ཏོ ན ཛཱ་ནཱ་ཏི ནཱ་མ, ‘‘ཙ་ཀྑཱ་ཡ་ཏ་ནཾ, སོ་ཏ-གྷཱ་ན-ཛི་ཝ྄ཧཱ-ཀཱ་ཡཱ་ཡ་ཏ་ནཾ, རཱུ་པ-ས་དྡ-ག་ནྡྷ-ར་ས-ཕོ་ཊྛ་བྦཱ་ཡ་ཏ་ནཾ, ཨི་ཏྠི་ནྡྲི་ཡཾ, པུ་རི་སི་ནྡྲི་ཡཾ, ཛཱི་ཝི་ཏི་ནྡྲི་ཡཾ, ཀཱ་ཡ་ཝི་ཉྙ་ཏྟི, ཝ་ཙཱི་ཝི་ཉྙ་ཏྟི, ཨཱ་ཀཱ་ས་དྷཱ་ཏུ, ཨཱ་པོ་དྷཱ་ཏུ, རཱུ་པ་སྶ ལ་ཧུ་ཏཱ, མུ་དུ་ཏཱ, ཀ་མྨ་ཉྙ་ཏཱ, ཨུ་པ་ཙ་ཡོ, ས་ནྟ་ཏི, ཛ་ར་ཏཱ, རཱུ་པ་སྶ ཨ་ནི་ཙྩ་ཏཱ, ཀ་བ་ལཱི༹་ཀཱ་རོ ཨཱ་ཧཱ་རོ’’ཏི ཨེ་ཝཾ པཱ་ལི༹་ཡཾ ཨཱ་ག་ཏཱ པ་ཉྩ་ཝཱི་ས་ཏི རཱུ་པ་ཀོ་ཊྛཱ་སཱ་ཏི ན ཛཱ་ནཱ་ཏི. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི སོ གོ་པཱ་ལ་ཀོ ག་ཎ་ན་ཏོ གུ་ནྣཾ རཱུ་པཾ ན ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཏ་ཐཱུ་པ་མོ ཨ་ཡཾ བྷི་ཀྑུ. སོ ག་ཎ་ན་ཏོ རཱུ་པཾ ཨ་ཛཱ་ན་ནྟོ རཱུ་པཾ པ་རི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་རཱུ་པཾ ཝ་ཝ་ཏྠ་པེ་ཏྭཱ རཱུ་པཱ་རཱུ་པཾ པ་རི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ པ་ཙྩ་ཡཾ ས་ལླ་ཀྑེ་ཏྭཱ ལ་ཀྑ་ཎཾ ཨཱ་རོ་པེ་ཏྭཱ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ མ་ཏྠ་ཀཾ པཱ་པེ་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི. སོ ཡ་ཐཱ ཏ་སྶ གོ་པཱ་ལ་ཀ་སྶ གོ་ག་ཎོ ན ཝ་ཌྜྷ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཨི་མ་སྨིཾ སཱ་ས་ནེ སཱི་ལ་ས་མཱ་དྷི་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་མ་གྒ་ཕ་ལ་ནི་བྦཱ་ནེ་ཧི ན ཝ་ཌྜྷ་ཏི, ཡ་ཐཱ ཙ སོ གོ་པཱ་ལ་ཀོ པ་ཉྩ་ཧི གོ་ར་སེ་ཧི པ་རི་བཱ་ཧི་རོ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཨ་སེ་ཀྑེ་ན སཱི་ལ་ཀྑ་ནྡྷེ་ན, ཨ་སེ་ཀྑེ་ན ས་མཱ་དྷི, པ་ཉྙཱ, ཝི་མུ་ཏྟི, ཝི་མུ་ཏྟི་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན་ཀྑ་ནྡྷེ་ནཱ་ཏི པ་ཉྩ་ཧི དྷ་མྨ་ཀྑ་ནྡྷེ་ཧི པ་རི་བཱ་ཧི་རོ ཧོ་ཏི.

ས་མུ་ཊྛཱ་ན་ཏོ ན ཛཱ་ནཱ་ཏི ནཱ་མ, ‘‘ཨེ་ཏྟ་ཀཾ རཱུ་པཾ ཨེ་ཀ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཾ, ཨེ་ཏྟ་ཀཾ དྭི་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཾ, ཨེ་ཏྟ་ཀཾ ཏི་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཾ, ཨེ་ཏྟ་ཀཾ ཙ་ཏུ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཾ, ཨེ་ཏྟ་ཀཾ ན ཀུ་ཏོ་ཙི་ས་མུ་ཊྛཱ་ཏཱི’’ཏི ན ཛཱ་ནཱ་ཏི. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི སོ གོ་པཱ་ལ་ཀོ ཝ་ཎྞ་ཏོ གུ་ནྣཾ རཱུ་པཾ ན ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཏ་ཐཱུ་པ་མོ ཨ་ཡཾ བྷི་ཀྑུ. སོ ས་མུ་ཊྛཱ་ན་ཏོ རཱུ་པཾ ཨ་ཛཱ་ན་ནྟོ རཱུ་པཾ པ་རི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་རཱུ་པཾ ཝ་ཝ་ཏྠ་པེ་ཏྭཱ…པེ… པ་རི་བཱ་ཧི་རོ ཧོ་ཏི.

ན ལ་ཀྑ་ཎ་ཀུ་ས་ལོ ཧོ་ཏཱིཏི ཀ་མྨ་ལ་ཀྑ་ཎོ བཱ་ལོ, ཀ་མྨ་ལ་ཀྑ་ཎོ པ་ཎྜི་ཏོ་ཏི ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟཾ ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལཾ ཀ་མྨཾ པ་ཎྜི་ཏ་བཱ་ལ་ལ་ཀྑ་ཎ་ནྟི ན ཛཱ་ནཱ་ཏི. སོ ཨེ་ཝཾ ཨ་ཛཱ་ན་ནྟོ བཱ་ལེ ཝ་ཛྫེ་ཏྭཱ པ་ཎྜི་ཏེ ན སེ་ཝ་ཏི, བཱ་ལེ ཝ་ཛྫེ་ཏྭཱ པ་ཎྜི་ཏེ ཨ་སེ་ཝ་ནྟོ ཀ་པྤི་ཡཱ་ཀ་པྤི་ཡཾ ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལཾ སཱ་ཝ་ཛྫཱ་ན་ཝ་ཛྫཾ ག་རུ་ཀ་ལ་ཧུ་ཀཾ ས་ཏེ་ཀི་ཙྪ་ཨ་ཏེ་ཀི་ཙྪཾ ཀཱ་ར་ཎཱ་ཀཱ་ར་ཎཾ ན ཛཱ་ནཱ་ཏི; ཏཾ ཨ་ཛཱ་ན་ནྟོ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཝ་ཌྜྷེ་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི. སོ ཡ་ཐཱ ཏ་སྶ གོ་པཱ་ལ་ཀ་སྶ གོ་ག་ཎོ ན ཝ་ཌྜྷ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཨི་མ་སྨིཾ སཱ་ས་ནེ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟེ་ཧི སཱི་ལཱ་དཱི་ཧི ན ཝ་ཌྜྷ་ཏི, གོ་པཱ་ལ་ཀོ ཝི་ཡ ཙ པ་ཉྩ་ཧི གོ་ར་སེ་ཧི པ་ཉྩ་ཧི དྷ་མྨ་ཀྑ་ནྡྷེ་ཧི པ་རི་བཱ་ཧི་རོ ཧོ་ཏི.

ན ཨཱ་སཱ་ཊི་ཀཾ ཧཱ་རེ་ཏཱ ཧོ་ཏཱིཏི ཨུ་པྤ་ནྣཾ ཀཱ་མ་ཝི་ཏ་ཀྐ་ནྟི ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ ཀཱ་མ་ཝི་ཏ་ཀྐཱ་དི་ཀེ ན ཝི་ནོ་དེ་ཏི, སོ ཨི་མཾ ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཝི་ཏ་ཀྐཾ ཨཱ་སཱ་ཊི་ཀཾ ཨ་ཧཱ་རེ་ཏྭཱ ཝི་ཏ་ཀྐ་ཝ་སི་ཀོ ཧུ་ཏྭཱ ཝི་ཙ་ར་ནྟོ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཝ་ཌྜྷེ་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི, སོ ཡ་ཐཱ ཏ་སྶ གོ་པཱ་ལ་ཀ་སྶ…པེ… པ་རི་བཱ་ཧི་རོ ཧོ་ཏི.

ན ཝ་ཎཾ པ་ཊི་ཙྪཱ་དེ་ཏཱ ཧོ་ཏཱིཏི ཙ་ཀྑུ་ནཱ རཱུ་པཾ དི་སྭཱ ནི་མི་ཏྟ་གྒཱ་ཧཱི ཧོ་ཏཱི་ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན ས་བྦཱ་ར་མྨ་ཎེ་སུ ནི་མི་ཏྟཾ ག་ཎྷ་ནྟོ ཡ་ཐཱ སོ གོ་པཱ་ལ་ཀོ ཝ་ཎཾ ན པ་ཊི་ཙྪཱ་དེ་ཏི, ཨེ་ཝཾ སཾ་ཝ་རཾ ན ས་མྤཱ་དེ་ཏི. སོ ཝི་ཝ་ཊ་དྭཱ་རོ ཝི་ཙ་ར་ནྟོ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཝ་ཌྜྷེ་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི…པེ… པ་རི་བཱ་ཧི་རོ ཧོ་ཏི.

ན དྷཱུ་མཾ ཀ་ཏྟཱ ཧོ་ཏཱིཏི སོ གོ་པཱ་ལ་ཀོ དྷཱུ་མཾ ཝི་ཡ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཱ་དྷཱུ་མཾ ན ཀ་རོ་ཏི, དྷ་མྨ་ཀ་ཐཾ ཝཱ ས་ར་བྷ་ཉྙཾ ཝཱ ཨུ་པ་ནི་སི་ནྣ་ཀ་ཐཾ ཝཱ ཨ་ནུ་མོ་ད་ནཾ ཝཱ ན ཀ་རོ་ཏི. ཏ་ཏོ ནཾ མ་ནུ་སྶཱ བ་ཧུ་སྶུ་ཏོ གུ་ཎ་ཝཱ་ཏི ན ཛཱ་ན་ནྟི, ཏེ གུ་ཎཱ་གུ་ཎཾ ཨ་ཛཱ་ན་ནྟཱ ཙ་ཏཱུ་ཧི པ་ཙྩ་ཡེ་ཧི ས་ངྒ་ཧཾ ན ཀ་རོ་ནྟི. སོ པ་ཙྩ་ཡེ་ཧི ཀི་ལ་མ་མཱ་ནོ བུ་དྡྷ་ཝ་ཙ་ནཾ ས་ཛ྄ཛྷཱ་ཡཾ ཀཱ་ཏུཾ ཝ་ཏྟ་པ་ཊི་པ་ཏྟིཾ པཱུ་རེ་ཏུཾ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཝ་ཌྜྷེ་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི…པེ… པ་རི་བཱ་ཧི་རོ ཧོ་ཏི.

ན ཏི་ཏྠཾ ཛཱ་ནཱ་ཏཱིཏི ཏི་ཏྠ་བྷཱུ་ཏེ བ་ཧུ་སྶུ་ཏ་བྷི་ཀྑཱུ ན ཨུ་པ་ས་ངྐ་མ་ཏི, ཨུ་པ་ས་ངྐ་མ་ནྟོ, ‘‘ཨི་དཾ, བྷ་ནྟེ, བྱ་ཉྫ་ནཾ ཀ་ཐཾ རོ་པེ་ཏ་བྦཾ, ཨི་མ་སྶ བྷཱ་སི་ཏ་སྶ ཀོ ཨ་ཏྠོ, ཨི་མ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ པཱ་ལི༹ ཀིཾ ཝ་དེ་ཏི, ཨི་མ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ ཨ་ཏྠོ ཀིཾ དཱི་པེ་ཏཱི’’ཏི ཨེ་ཝཾ ན པ་རི་པུ་ཙྪ་ཏི ན པ་རི་པ་ཉྷ་ཏི, ན ཛཱ་ནཱ་པེ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏ་སྶ ཏེ ཨེ་ཝཾ ཨ་པ་རི་པུ་ཙྪ་ཏོ ཨ་ཝི་ཝ་ཊ་ཉྩེ་ཝ ན ཝི་ཝ་ར་ནྟི, བྷཱ་ཛེ་ཏྭཱ ན ད་སྶེ་ནྟི, ཨ་ནུ་ཏྟཱ་ནཱི་ཀ་ཏ་ཉྩ ན ཨུ་ཏྟཱ་ནཱི་ཀ་རོ་ནྟི, ཨ་པཱ་ཀ་ཊཾ ན པཱ་ཀ་ཊཾ ཀ་རོ་ནྟི. ཨ་ནེ་ཀ་ཝི་ཧི་ཏེ་སུ ཙ ཀ་ངྑཱ་ཋཱ་ནི་ཡེ་སུ དྷ་མྨེ་སཱུཏི ཨ་ནེ་ཀ་ཝི་དྷཱ་སུ ཀ་ངྑཱ་སུ ཨེ་ཀཾ ཀ་ངྑ་མྤི ན པ་ཊི་ཝི་ནོ་དེ་ནྟི. ཀ་ངྑཱ ཨེ་ཝ ཧི ཀ་ངྑཱ་ཋཱ་ནི་ཡཱ དྷ་མྨཱ ནཱ་མ. ཏ་ཏྠ ཨེ་ཀཾ ཀ་ངྑ་མྤི ན ནཱི་ཧ་ར་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. སོ ཨེ་ཝཾ བ་ཧུ་སྶུ་ཏ་ཏི་ཏྠཾ ཨ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ས་ཀ་ངྑོ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཝ་ཌྜྷེ་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི. ཡ་ཐཱ ཙ སོ གོ་པཱ་ལ་ཀོ ཏི་ཏྠཾ ན ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཨ་ཡ་མྤི བྷི་ཀྑུ དྷ་མྨ་ཏི་ཏྠཾ ན ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཨ་ཛཱ་ན་ནྟོ ཨ་ཝི་ས་ཡེ པ་ཉྷཾ པུ་ཙྪ་ཏི, ཨ་བྷི་དྷ་མྨི་ཀཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཀ་པྤི་ཡཱ་ཀ་པྤི་ཡཾ པུ་ཙྪ་ཏི, ཝི་ན་ཡ་དྷ་རཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ རཱུ་པཱ་རཱུ་པ་པ་རི་ཙྪེ་དཾ པུ་ཙྪ་ཏི. ཏེ ཨ་ཝི་ས་ཡེ པུ་ཊྛཱ ཀ་ཐེ་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ནྟི, སོ ཨ་ཏྟ་ནཱ ས་ཀ་ངྑོ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཝ་ཌྜྷེ་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི…པེ… པ་རི་བཱ་ཧི་རོ ཧོ་ཏི.

ན པཱི་ཏཾ ཛཱ་ནཱ་ཏཱིཏི ཡ་ཐཱ སོ གོ་པཱ་ལ་ཀོ པཱི་ཏཱ་པཱི་ཏཾ ན ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཨེ་ཝཾ དྷ་མྨཱུ་པ་ས་ཉྷི་ཏཾ པཱ་མོ་ཛྫཾ ན ཛཱ་ནཱ་ཏི ན ལ་བྷ་ཏི, ས་ཝ་ན་མ་ཡཾ པུ་ཉྙ་ཀི་རི་ཡ་ཝ་ཏྠུཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཨཱ་ནི་སཾ་སཾ ན ཝི་ནྡ་ཏི, དྷ་མྨ་སྶ་ཝ་ན་གྒཾ ག་ནྟྭཱ ས་ཀྐ་ཙྩཾ ན སུ་ཎཱ་ཏི, ནི་སི་ནྣོ ནི་དྡཱ་ཡ་ཏི, ཀ་ཐཾ ཀ་ཐེ་ཏི, ཨ་ཉྙ་ཝི་ཧི་ཏ་ཀོ ཧོ་ཏི, སོ ས་ཀྐ་ཙྩཾ དྷ་མྨཾ ཨ་སུ་ཎ་ནྟོ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཝ་ཌྜྷེ་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི…པེ… པ་རི་བཱ་ཧི་རོ ཧོ་ཏི.

ན ཝཱི་ཐིཾ ཛཱ་ནཱ་ཏཱིཏི སོ གོ་པཱ་ལ་ཀོ མ་གྒཱ་མ་གྒཾ ཝི་ཡ, – ‘‘ཨ་ཡཾ ལོ་ཀི་ཡོ ཨ་ཡཾ ལོ་ཀུ་ཏྟ་རོ’’ཏི ཨ་རི་ཡཾ ཨ་ཊྛ་ངྒི་ཀཾ མ་གྒཾ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ན པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཨ་ཛཱ་ན་ནྟོ ལོ་ཀི་ཡ་མ་གྒེ ཨ་བྷི་ནི་ཝི་སི་ཏྭཱ ལོ་ཀུ་ཏྟ་རཾ ནི་བྦ་ཏྟེ་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི…པེ… པ་རི་བཱ་ཧི་རོ ཧོ་ཏི.

ན གོ་ཙ་ར་ཀུ་ས་ལོ ཧོ་ཏཱིཏི སོ གོ་པཱ་ལ་ཀོ པ་ཉྩཱ་ཧི་ཀ་ཝཱ་རེ ས་ཏྟཱ་ཧི་ཀ་ཝཱ་རེ ཝི་ཡ ཙ་ཏྟཱ་རོ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནེ, ‘‘ཨི་མེ ལོ་ཀི་ཡཱ ཨི་མེ ལོ་ཀུ་ཏྟ་རཱ’’ཏི ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ན པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཨ་ཛཱ་ན་ནྟོ སུ་ཁུ་མ་ཊྛཱ་ནེ་སུ ཨ་ཏྟ་ནོ ཉཱ་ཎཾ ཙ་རཱ་པེ་ཏྭཱ ལོ་ཀི་ཡ་ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནེ ཨ་བྷི་ནི་ཝི་སི་ཏྭཱ ལོ་ཀུ་ཏྟ་རཾ ནི་བྦ་ཏྟེ་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི…པེ… པ་རི་བཱ་ཧི་རོ ཧོ་ཏི.

ཨ་ན་ཝ་སེ་ས་དོ་ཧཱི ཙ ཧོ་ཏཱིཏི པ་ཊི་གྒ་ཧ་ཎེ མ་ཏྟཾ ཨ་ཛཱ་ན་ནྟོ ཨ་ན་ཝ་སེ་སཾ དུ་ཧ་ཏི. ནི་དྡེ་ས་ཝཱ་རེ པ་ན་སྶ ཨ་བྷི་ཧ་ཊྛུཾ པ་ཝཱ་རེ་ནྟཱིཏི ཨ་བྷི་ཧ་རི་ཏྭཱ པ་ཝཱ་རེ་ནྟི. ཨེ་ཏྠ དྭེ ཨ་བྷི་ཧཱ་རཱ ཝཱ་ཙཱ་བྷི་ཧཱ་རོ ཙ པ་ཙྩ་ཡཱ་བྷི་ཧཱ་རོ ཙ. ཝཱ་ཙཱ་བྷི་ཧཱ་རོ ནཱ་མ མ་ནུ་སྶཱ བྷི་ཀྑུ་སྶ ས་ནྟི་ཀཾ ག་ནྟྭཱ, ‘‘ཝ་དེ་ཡྻཱ་ཐ, བྷ་ནྟེ, ཡེ་ན་ཏྠོ’’ཏི པ་ཝཱ་རེ་ནྟི. པ་ཙྩ་ཡཱ་བྷི་ཧཱ་རོ ནཱ་མ ཝ་ཏྠཱ་དཱི་ནི ཝཱ ཏེ་ལ་ཕཱ་ཎི་ཏཱ་དཱི་ནི ཝཱ ག་ཧེ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑུ་སྶ ས་ནྟི་ཀཾ ག་ནྟྭཱ, ‘‘ག་ཎྷ་ཐ, བྷ་ནྟེ, ཡཱ་ཝ་ཏ་ཀེ་ན ཨ་ཏྠོ’’ཏི ཝ་ད་ནྟི. ཏ་ཏྲ བྷི་ཀྑུ མ་ཏྟཾ ན ཛཱ་ནཱ་ཏཱིཏི བྷི་ཀྑུ ཏེ་སུ པ་ཙྩ་ཡེ་སུ པ་མཱ་ཎཾ ན ཛཱ་ནཱ་ཏི, – ‘‘དཱ་ཡ་ཀ་སྶ ཝ་སོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ, དེ་ཡྻ་དྷ་མྨ་སྶ ཝ་སོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ, ཨ་ཏྟ་ནོ ཐཱ་མོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ’’ཏི ར་ཐ་ཝི་ནཱི་ཏེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན པ་མཱ་ཎ་ཡུ་ཏྟཾ ཨ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཡཾ ཨཱ་ཧ་ར་ནྟི, ཏཾ ས་བྦཾ ག་ཎྷཱ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. མ་ནུ་སྶཱ ཝི་པྤ་ཊི་སཱ་རི་ནོ ན པུ་ན ཨ་བྷི་ཧ་རི་ཏྭཱ པ་ཝཱ་རེ་ནྟི. སོ པ་ཙྩ་ཡེ་ཧི ཀི་ལ་མ་ནྟོ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཝ་ཌྜྷེ་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི…པེ… པ་རི་བཱ་ཧི་རོ ཧོ་ཏི.

ཏེ ན ཨ་ཏི་རེ་ཀ་པཱུ་ཛཱ་ཡ པཱུ་ཛེ་ཏཱ ཧོ་ཏཱིཏི སོ གོ་པཱ་ལ་ཀོ མ་ཧཱ་ཨུ་ས་བྷེ ཝི་ཡ ཏེ ཐེ་རེ བྷི་ཀྑཱུ ཨི་མཱ་ཡ ཨཱ་ཝི ཙེ་ཝ ར་ཧོ ཙ མེ་ཏྟཱ་ཡ ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨཱ་དི་ཀཱ་ཡ ཨ་ཏི་རེ་ཀ་པཱུ་ཛཱ་ཡ ན པཱུ་ཛེ་ཏི. ཏ་ཏོ ཐེ་རཱ, – ‘‘ཨི་མེ ཨ་མྷེ་སུ ག་རུ་ཙི་ཏྟཱི་ཀཱ་རཾ ན ཀ་རོ་ནྟཱི’’ཏི ན་ཝ་ཀེ བྷི་ཀྑཱུ དྭཱི་ཧི ས་ངྒ་ཧེ་ཧི ན ས་ངྒ་ཎྷ་ནྟི, ན ཨཱ་མི་ས་ས་ངྒ་ཧེ་ན ཙཱི་ཝ་རེ་ན ཝཱ པ་ཏྟེ་ན ཝཱ པ་ཏྟ་པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣེ་ན ཝཱ ཝ་ས་ན་ཊྛཱ་ནེ་ན ཝཱ. ཀི་ལ་མ་ནྟེ མི་ལཱ་ཡ་ནྟེ་པི ན་པྤ་ཊི་ཛ་གྒ་ནྟི. པཱ་ལི༹ཾ ཝཱ ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཾ ཝཱ དྷ་མྨ་ཀ་ཐཱ་བ་ནྡྷཾ ཝཱ གུ་ཡ྄ཧ་ག་ནྠཾ ཝཱ ན སི་ཀྑཱ་པེ་ནྟི. ན་ཝ་ཀཱ ཐེ་རཱ་ནཾ ས་ནྟི་ཀཱ ས་བྦ་སོ ཨི་མེ དྭེ ས་ངྒ་ཧེ ཨ་ལ་བྷ་མཱ་ནཱ ཨི་མ་སྨིཾ སཱ་ས་ནེ པ་ཏི་ཊྛཱ་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ནྟི. ཡ་ཐཱ ཏ་སྶ གོ་པཱ་ལ་ཀ་སྶ གོ་ག་ཎོ ན ཝ་ཌྜྷ་ཏི, ཨེ་ཝཾ སཱི་ལཱ་དཱི་ནི ན ཝ་ཌྜྷ་ནྟི. ཡ་ཐཱ ཙ སོ གོ་པཱ་ལ་ཀོ པ་ཉྩ་ཧི གོ་ར་སེ་ཧི པ་རི་བཱ་ཧི་རོ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝཾ པ་ཉྩ་ཧི དྷ་མྨ་ཀྑ་ནྡྷེ་ཧི པ་རི་བཱ་ཧི་རཱ ཧོ་ནྟི. སུ་ཀྐ་པ་ཀྑོ ཀ་ཎྷ་པ་ཀྑེ ཝུ་ཏྟ་ཝི་པ་ལླཱ་ས་ཝ་སེ་ན ཡོ་ཛེ་ཏྭཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ་ཏི.

པ་པ་ཉྩ་སཱུ་ད་ནི་ཡཱ མ་ཛ྄ཛྷི་མ་ནི་ཀཱ་ཡ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ

མ་ཧཱ་གོ་པཱ་ལ་ཀ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.

༤. ཙཱུ་ལ༹་གོ་པཱ་ལ་ཀ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ

༣༥༠. ཨེ་ཝཾ མེ སུ་ཏནྟི ཙཱུ་ལ༹་གོ་པཱ་ལ་ཀ་སུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ ཨུ་ཀྐ་ཙེ་ལཱ་ཡནྟི ཨེ་ཝཾ་ནཱ་མ་ཀེ ན་ག་རེ. ཏ་སྨིཾ ཀི་ར མཱ་པི་ཡ་མཱ་ནེ ར་ཏྟིཾ ག་ངྒཱ་སོ་ཏ་ཏོ མ་ཙྪོ ཐ་ལཾ པ་ཏྟོ. མ་ནུ་སྶཱ ཙེ་ལཱ་ནི ཏེ་ལ་པཱ་ཏི་ཡཾ ཏེ་མེ་ཏྭཱ ཨུ་ཀྐཱ ཀ་ཏྭཱ མ་ཙྪཾ ག་ཎྷིཾ་སུ. ན་ག་རེ ནི་ཊྛི་ཏེ ཏ་སྶ ནཱ་མཾ ཀ་རོ་ནྟེ ཨ་མྷེ་ཧི ན་ག་ར་ཊྛཱ་ན་སྶ ག་ཧི་ཏ་དི་ཝ་སེ ཙེ་ལུ་ཀྐཱ་ཧི མ་ཙྪོ ག་ཧི་ཏོ་ཏི ཨུ་ཀྐ་ཙེ་ལཱ-ཏྭེ་ཝ་སྶ ནཱ་མཾ ཨ་ཀཾ་སུ. བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སཱིཏི ཡ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ ནི་སི་ནྣ་སྶ ས་བྦཱ ག་ངྒཱ པཱ་ཀ་ཊཱ ཧུ་ཏྭཱ པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི, ཏཱ་དི་སེ ཝཱ་ལི་ཀུ་སྶ་དེ ག་ངྒཱ་ཏི་ཏྠེ སཱ་ཡ་ནྷ་ས་མ་ཡེ མ་ཧཱ་བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་པ་རི་ཝུ་ཏོ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ མ་ཧཱ་ག་ངྒཾ པ་རི་པུ་ཎྞཾ ས་ནྡ་མཱ་ནཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ, – ‘‘ཨ་ཏྠི ནུ ཁོ ཨི་མཾ ག་ངྒཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཀོ་ཙི པུ་བྦེ ཝ་ཌྜྷི་པ་རི་ཧཱ་ནིཾ པ་ཏྟོ’’ཏི ཨཱ་ཝ་ཛྫི་ཏྭཱ, པུ་བྦེ ཨེ་ཀཾ བཱ་ལ་གོ་པཱ་ལ་ཀཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཨ་ནེ་ཀ་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཱ གོ་ག་ཎཱ ཨི་མི་སྶཱ ག་ངྒཱ་ཡ ཨཱ་ཝ་ཊྚེ པ་ཏི་ཏྭཱ ས་མུ་དྡ་མེ་ཝ པ་ཝི་ཊྛཱ, ཨ་པ་རཾ པ་ན པ་ཎྜི་ཏ་གོ་པཱ་ལ་ཀཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཨ་ནེ་ཀ་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་གོ་ག་ཎ་སྶ སོ་ཏྠི ཛཱ་ཏཱ ཝ་ཌྜྷི ཛཱ་ཏཱ ཨཱ་རོ་གྱཾ ཛཱ་ཏ་ནྟི ཨ་དྡ་ས. དི་སྭཱ ཨི་མཾ ཀཱ་ར་ཎཾ ནི་སྶཱ་ཡ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་སྶཱ་མཱི་ཏི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི.

མཱ་ག་དྷ་ཀོཏི མ་ག་དྷ་ར་ཊྛ་ཝཱ་སཱི. དུ་པྤ་ཉྙ་ཛཱ་ཏི་ཀོཏི ནི་པྤ་ཉྙ་ས་བྷཱ་ཝོ ད་ནྡྷོ མ་ཧཱ་ཛ་ལོ༹. ཨ་ས་མ་ཝེ་ཀྑི་ཏྭཱཏི ཨ་ས་ལླ་ཀྑེ་ཏྭཱ ཨ་ནུ་པ་དྷཱ་རེ་ཏྭཱ. པ་ཏཱ་རེ་སཱིཏི ཏཱ་རེ་ཏུཾ ཨཱ་ར་བྷི. ཨུ་ཏྟ་རཾ ཏཱི་རཾ སུ་ཝི་དེ་ཧཱ་ནནྟི ག་ངྒཱ་ཡ ཨོ་རི་མེ ཏཱི་རེ མ་ག་དྷ་ར་ཊྛཾ, པཱ་རི་མེ ཏཱི་རེ ཝི་དེ་ཧ་ར་ཊྛཾ, གཱ་ཝོ མ་ག་དྷ་ར་ཊྛ་ཏོ ཝི་དེ་ཧ་ར་ཊྛཾ ནེ་ཏྭཱ ར་ཀྑི་སྶཱ་མཱི་ཏི ཨུ་ཏྟ་རཾ ཏཱི་རཾ པ་ཏཱ་རེ་སི. ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘ཨུ་ཏྟ་རཾ ཏཱི་རཾ སུ་ཝི་དེ་ཧཱ་ན’’ནྟི. ཨཱ་མ་ཎྜ་ལི་ཀཾ ཀ་རི་ཏྭཱཏི མ་ཎྜ་ལི་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ. ཨ་ན་ཡ་བྱ་ས་ནཾ ཨཱ་པ་ཛྫིཾ་སཱུཏི ཨ་ཝ་ཌྜྷིཾ ཝི་ནཱ་སཾ པཱ་པུ་ཎིཾ་སུ, མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡ་མེ་ཝ པ་ཝི་སིཾ་སུ. ཏེ་ན ཧི གོ་པཱ་ལ་ཀེ་ན གཱ་ཝོ ཨོ་ཏཱ་རེ་ནྟེ་ན ག་ངྒཱ་ཡ ཨོ་རི་མ་ཏཱི་རེ ས་མ་ཏི་ཏྠ་ཉྩ ཝི་ས་མ་ཏི་ཏྠ་ཉྩ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏ་བྦཾ ཨ་སྶ, མ་ཛ྄ཛྷེ ག་ངྒཱ་ཡ གུ་ནྣཾ ཝི་སྶ་མ་ཊྛཱ་ན་ཏྠཾ དྭེ ཏཱི་ཎི ཝཱ་ལི་ཀ་ཏྠ་ལཱ་ནི ས་ལླ་ཀྑེ་ཏ་བྦཱ་ནི ཨ་སྶུ. ཏ་ཐཱ པཱ་རི་མ་ཏཱི་རེ ཏཱི་ཎི ཙ་ཏྟཱ་རི ཏི་ཏྠཱ་ནི, ཨི་མ་སྨཱ ཏི་ཏྠཱ བྷ་ཊྛཱ ཨི་མཾ ཏི་ཏྠཾ ག་ཎྷི་སྶ་ནྟི, ཨི་མ་སྨཱ བྷ་ཊྛཱ ཨི་མ་ནྟི. ཨ་ཡཾ པ་ན བཱ་ལ་གོ་པཱ་ལ་ཀོ ཨོ་རི་མ་ཏཱི་རེ གུ་ནྣཾ ཨོ་ཏ་ར་ཎ་ཏི་ཏྠཾ ས་མཾ ཝཱ ཝི་ས་མཾ ཝཱ ཨ་ནོ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ་ཝ མ་ཛ྄ཛྷེ ག་ངྒཱ་ཡ གུ་ནྣཾ ཝི་སྶ་མ་ཊྛཱ་ན་ཏྠཾ དྭེ ཏཱི་ཎི ཝཱ་ལི་ཀ་ཏྠ་ལཱ་ནི་པི ཨ་ས་ལླ་ཀྑེ་ཏྭཱ་ཝ པ་ར་ཏཱི་རེ ཙ་ཏྟཱ་རི པ་ཉྩ ཨུ་ཏྟ་ར་ཎ་ཏི་ཏྠཱ་ནི ཨ་ས་མ་ཝེ་ཀྑི་ཏྭཱ་ཝ ཨ་ཏི་ཏྠེ་ནེ་ཝ གཱ་ཝོ ཨོ་ཏཱ་རེ་སི. ཨ་ཐ་སྶ མ་ཧཱ་ཨུ་ས་བྷོ ཛ་ཝ་ན་ས་མྤ་ནྣ་ཏཱ་ཡ ཙེ་ཝ ཐཱ་མ་ས་མྤ་ནྣ་ཏཱ་ཡ ཙ ཏི་རི་ཡཾ ག་ངྒཱ་ཡ སོ་ཏཾ ཚེ་ཏྭཱ པཱ་རི་མཾ ཏཱི་རཾ པ་ཏྭཱ ཚི་ནྣ་ཏ་ཊ་ཉྩེ་ཝ ཀ་ཎྚ་ཀ་གུ་མྦ་ག་ཧ་ན་ཉྩ དི་སྭཱ, ‘‘དུ་བྦི་ནི་ཝི་ཊྛ་མེ་ཏ’’ནྟི ཉ་ཏྭཱ དྷུ་ར་གྒ-པ་ཏི་ཊྛཱ་ནོ་ཀཱ་ས་མྤི ཨ་ལ་བྷི་ཏྭཱ པ་ཊི་ནི་ཝ་ཏྟི. གཱ་ཝོ མ་ཧཱ་ཨུ་ས་བྷོ ནི་ཝ་ཏྟོ མ་ཡ་མྤི ནི་ཝ་ཏྟི་སྶཱ་མཱ་ཏི ནི་ཝ་ཏྟཱ. མ་ཧ་ཏོ གོ་ག་ཎ་སྶ ནི་ཝ་ཏྟ་ཊྛཱ་ནེ ཨུ་ད་ཀཾ ཚི་ཛྫི་ཏྭཱ མ་ཛ྄ཛྷེ ག་ངྒཱ་ཡ ཨཱ་ཝ་ཊྚཾ ཨུ་ཊྛ་པེ་སི. གོ་ག་ཎོ ཨཱ་ཝ་ཊྚཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ས་མུ་དྡ་མེ་ཝ པ་ཏྟོ. ཨེ་ཀོ་པི གོ་ཎོ ཨ་རོ་གོ ནཱ་མ ནཱ་ཧོ་སི. ཏེ་ནཱ་ཧ – ‘‘ཏ་ཏྠེ་ཝ ཨ་ན་ཡ་བྱ་ས་ནཾ ཨཱ་པ་ཛྫིཾ་སཱུ’’ཏི.

ཨ་ཀུ་ས་ལཱ ཨི་མ་སྶ ལོ་ཀ་སྶཱཏི ཨི་དྷ ལོ་ཀེ ཁ་ནྡྷ་དྷཱ་ཏཱ་ཡ་ཏ་ནེ་སུ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ ཨ་ཚེ་ཀཱ, པ་ར་ལོ་ཀེ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. མཱ་ར་དྷེ་ཡྻཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ཏེ་བྷཱུ་མ་ཀ་དྷ་མྨཱ. ཨ་མཱ་ར་དྷེ་ཡྻཾ ན་ཝ ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་དྷ་མྨཱ. མ་ཙྩུ་དྷེ་ཡྻམྤི ཏེ་བྷཱུ་མ་ཀ་དྷ་མྨཱ་ཝ. ཨ་མ་ཙྩུ་དྷེ་ཡྻཾ ན་ཝ ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་དྷ་མྨཱ. ཏ་ཏྠ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ ཨ་ཚེ་ཀཱ. ཝ་ཙ་ན་ཏྠ་ཏོ པ་ན མཱ་ར་སྶ དྷེ་ཡྻཾ མཱ་ར་དྷེ་ཡྻཾ. དྷེ་ཡྻནྟི ཋཱ་ནཾ ཝ་ཏྠུ ནི་ཝཱ་སོ གོ་ཙ་རོ. མ་ཙྩུ་དྷེ་ཡྻེཔི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཏེ་སནྟི ཏེ་སཾ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ་ནཾ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ་ནཾ, ཨི་མི་ནཱ ཚ ས་ཏྠཱ་རོ ད་སྶི་ཏཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.

༣༥༡. ཨེ་ཝཾ ཀ་ཎྷ་པ་ཀྑཾ ནི་ཊྛ་པེ་ཏྭཱ སུ་ཀྐ་པ་ཀྑཾ ད་སྶེ་ནྟོ བྷཱུ་ཏ་པུ་བྦཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ བ་ལ་ཝ་གཱ་ཝོཏི ད་ནྟ་གོ་ཎེ ཙེ་ཝ དྷེ་ནུ་ཡོ ཙ. ད་མྨ་གཱ་ཝོཏི ད་མེ་ཏ་བྦ་གོ་ཎེ ཙེ་ཝ ཨ་ཝི་ཛཱ་ཏ་གཱ་ཝོ ཙ. ཝ་ཙྪ་ཏ་རེཏི ཝ་ཙྪ་བྷཱ་ཝཾ ཏ་རི་ཏྭཱ ཋི་ཏེ བ་ལ་ཝ་ཝ་ཙྪེ. ཝ་ཙྪ་ཀེཏི དྷེ་ནུ་པ་ཀེ ཏ་རུ་ཎ་ཝ་ཙྪ་ཀེ. ཀི་སཱ་བ་ལ་ཀེཏི ཨ་པྤ་མཾ་ས་ལོ་ཧི་ཏེ མ་ནྡ་ཐཱ་མེ. ཏཱ་ཝ་དེ་ཝ ཛཱ་ཏ་ཀོཏི ཏཾ་དི་ཝ་སེ ཛཱ་ཏ་ཀོ. མཱ་ཏུ་གོ་ར་ཝ་ཀེ་ན ཝུ་ཡ྄ཧ་མཱ་ནོཏི མཱ་ཏཱ པུ་ར་ཏོ པུ་ར་ཏོ ཧུཾ་ཧུ་ནྟི གོ་ར་ཝཾ ཀ་ཏྭཱ ས་ཉྙཾ ད་ད་མཱ་ནཱ ཨུ་རེ་ན ཨུ་ད་ཀཾ ཚི་ནྡ་མཱ་ནཱ ག་ཙྪ་ཏི, ཝ་ཙྪ་ཀོ ཏཱ་ཡ གོ་ར་ཝ་ས་ཉྙཱ་ཡ དྷེ་ནུ་ཡཱ ཝཱ ཨུ་རེ་ན ཚི་ནྣོ་ད་ཀེ་ན ག་ཙྪ་མཱ་ནོ ‘‘མཱ་ཏུ་གོ་ར་ཝ་ཀེ་ན ཝུ་ཡ྄ཧ་མཱ་ནོ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི.

༣༥༢. མཱ་ར་སྶ སོ་ཏཾ ཚེ་ཏྭཱཏི ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒེ་ན མཱ་ར་སྶ ཏ་ཎྷཱ་སོ་ཏཾ ཚེ་ཏྭཱ. པཱ་རཾ ག་ཏཱཏི མ་ཧཱ་ཨུ་ས་བྷཱ ན་དཱི་པཱ་རཾ ཝི་ཡ སཾ་སཱ་ར་པཱ་རཾ ནི་བྦཱ་ནཾ ག་ཏཱ. པཱ་རཾ ཨ་ག་མཾ་སཱུཏི མ་ཧཱ་ཨུ་ས་བྷཱ་ནཾ པཱ་ར་ངྒ་ཏ་ཀྑ་ཎེ ག་ངྒཱ་ཡ སོ་ཏ་སྶ ཏ་ཡོ ཀོ་ཊྛཱ་སེ ཨ་ཏི་ཀྐ་མྨ ཋི་ཏཱ མ་ཧཱ་ཨུ་ས་བྷེ པཱ་རཾ པ་ཏྟེ དི་སྭཱ ཏེ་སཾ ག་ཏ་མ་གྒཾ པ་ཊི་པ་ཛྫི་ཏྭཱ པཱ་རཾ ཨ་ག་མཾ་སུ. པཱ་རཾ ག་མི་སྶ་ནྟཱིཏི ཙ་ཏུ་མ་གྒ་ཝ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཾ ཀི་ལེ་སཱ་ནཾ ཏ་ཡོ ཀོ་ཊྛཱ་སེ ཁེ་པེ་ཏྭཱ ཋི་ཏཱ ཨི་དཱ་ནི ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒེ་ན ཨ་ཝ་སེ་སཾ ཏ་ཎྷཱ་སོ་ཏཾ ཚེ་ཏྭཱ བ་ལ་ཝ་གཱ་ཝོ ཝི་ཡ ན་དཱི་པཱ་རཾ སཾ་སཱ་ར་པཱ་རཾ ནི་བྦཱ་ནཾ ག་མི་སྶ་ནྟཱི་ཏི. ཨི་མི་ནཱ ན་ཡེ་ན ས་བྦ་ཝཱ་རེ་སུ ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. དྷ་མྨཱ་ནུ་སཱ་རི་ནོ, ས་དྡྷཱ་ནུ་སཱ་རི་ནོཏི ཨི་མེ དྭེ པ་ཋ་མ་མ་གྒ་ས་མ་ངྒི་ནོ.

ཛཱ་ན་ཏཱཏི ས་བྦ་དྷ་མྨེ ཛཱ་ན་ནྟེ་ན བུ་དྡྷེ་ན. སུ་པྤ་ཀཱ་སི་ཏོཏི སུ་ཀ་ཐི་ཏོ. ཝི་ཝ་ཊནྟི ཝི་ཝ་རི་ཏཾ. ཨ་མ་ཏ་དྭཱ་རནྟི ཨ་རི་ཡ་མ་གྒོ. ནི་བྦཱ་ན་པ་ཏྟི་ཡཱཏི ཏ་ད་ཏྠཱ་ཡ ཝི་ཝ་ཊཾ. ཝི་ན་ལཱི༹་ཀ་ཏནྟི ཝི་ག་ཏ་མཱ་ན་ན་ལ༹ཾ ཀ་ཏཾ. ཁེ་མཾ པ་ཏྠེ་ཐཱཏི ཀ་ཏྟུ་ཀ་མྱ་ཏཱ་ཚ་ནྡེ་ན ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ཏྠེ་ཐ, ཀ་ཏྟུ་ཀཱ་མཱ ནི་བྦ་ཏྟེ་ཏུ་ཀཱ་མཱ ཧོ་ཐཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ‘‘པ་ཏྟ’ཏྠཱ’’ཏི་པི པཱ་ཋོ. ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ས་ཏྠཱ་རཾ ལ་བྷི་ཏྭཱ ཏུ་མྷེ པ་ཏྟཱ་ཡེ་ཝ ནཱ་མཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. སེ་སཾ ས་བྦ་ཏྠ ཨུ་ཏྟཱ་ན་མེ་ཝ. བྷ་ག་ཝཱ པ་ན ཡ་ཐཱ་ནུ་ས་ནྡྷི་ནཱ་ཝ དེ་ས་ནཾ ནི་ཊྛ་པེ་སཱི་ཏི.

པ་པ་ཉྩ་སཱུ་ད་ནི་ཡཱ མ་ཛ྄ཛྷི་མ་ནི་ཀཱ་ཡ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ

ཙཱུ་ལ༹་གོ་པཱ་ལ་ཀ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.

༥. ཙཱུ་ལ༹་ས་ཙྩ་ཀ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ

༣༥༣. ཨེ་ཝཾ མེ སུ་ཏནྟི ཙཱུ་ལ༹་ས་ཙྩ་ཀ་སུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ མ་ཧཱ་ཝ་ནེ ཀཱུ་ཊཱ་གཱ་ར་སཱ་ལཱ་ཡནྟི མ་ཧཱ་ཝ་ནཾ ནཱ་མ ས་ཡཾ་ཛཱ་ཏཾ ཨ་རོ་པི་མཾ ས་པ་རི་ཙྪེ་དཾ མ་ཧ་ནྟཾ ཝ་ནཾ. ཀ་པི་ལ་ཝ་ཏྠུ་སཱ་མ་ནྟཱ པ་ན མ་ཧཱ་ཝ་ནཾ ཧི་མ་ཝ་ནྟེ་ན ས་ཧ ཨེ་ཀཱ་བ་དྡྷཾ ཨ་པ་རི་ཙྪེ་དཾ ཧུ་ཏྭཱ མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡཾ ཨཱ་ཧ་ཙྩ ཋི་ཏཾ. ཨི་དཾ ཏཱ་དི་སཾ ན ཧོ་ཏི. ས་པ་རི་ཙྪེ་དཾ མ་ཧ་ནྟཾ ཝ་ན་ནྟི མ་ཧཱ་ཝ་ནཾ. ཀཱུ་ཊཱ་གཱ་ར་སཱ་ལཱ པ་ན མ་ཧཱ་ཝ་ནཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཀ་ཏེ ཨཱ་རཱ་མེ ཀཱུ་ཊཱ་གཱ་རཾ ཨ་ནྟོ་ཀ་ཏྭཱ ཧཾ་ས་ཝ་ཊྚ་ཀ་ཙྪ་ནྣེ་ན ཀ་ཏཱ ས་བྦཱ་ཀཱ་ར་ས་མྤ་ནྣཱ བུ་དྡྷ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ག་ནྡྷ་ཀུ་ཊི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.

ས་ཙྩ་ཀོ ནི་ག་ཎྛ་པུ་ཏྟོཏི པུ་བྦེ ཀི་ར ཨེ་ཀོ ནི་ག་ཎྛོ ཙ ནི་ག་ཎྛཱི ཙ པ་ཉྩ པ་ཉྩ ཝཱ་ད་ས་ཏཱ་ནི ཨུ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ, ཝཱ་དཾ ཨཱ་རོ་པེ་སྶཱ་མཱ་ཏི ཛ་མྦུ་དཱི་པེ ཝི་ཙ་ར་ནྟཱ ཝེ་སཱ་ལི་ཡཾ ས་མཱ་ག་ཏཱ. ལི་ཙྪ་ཝི་རཱ་ཛཱ་ནོ དི་སྭཱ, – ‘‘ཏྭཾ ཀོ, ཏྭཾ ཀཱ’’ཏི པུ་ཙྪིཾ་སུ. ནི་ག་ཎྛོ – ‘‘ཨ་ཧཾ ཝཱ་དཾ ཨཱ་རོ་པེ་སྶཱ་མཱི་ཏི ཛ་མྦུ་དཱི་པེ ཝི་ཙ་རཱ་མཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. ནི་ག་ཎྛཱི་པི ཏ་ཐཱ ཨཱ་ཧ. ལི་ཙྪ་ཝི་ནོ, ‘‘ཨི་དྷེ་ཝ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ ཝཱ་དཾ ཨཱ་རོ་པེ་ཐཱ’’ཏི ཨཱ་ཧཾ་སུ. ནི་ག་ཎྛཱི ཨ་ཏྟ་ནཱ ཨུ་གྒ་ཧི་ཏཱ་ནི པ་ཉྩ་ཝཱ་ད་ས་ཏཱ་ནི པུ་ཙྪི, ནི་ག་ཎྛོ ཀ་ཐེ་སི. ནི་ག་ཎྛེ་ན པུ་ཙྪི་ཏེ་པི ནི་ག་ཎྛཱི ཀ་ཐེ་སི་ཡེ་ཝ. ཨེ་ཀ་སྶ་པི ན ཛ་ཡོ, ན པ་རཱ་ཛ་ཡོ, ཨུ་བྷོ ས་མ་ས་མཱ་ཝ ཨ་ཧེ་སུཾ. ལི་ཙྪ་ཝི་ནོ, – ‘‘ཏུ་མྷེ ཨུ་བྷོ་པི ས་མ་ས་མཱ ཨཱ་ཧི་ཎྜི་ཏྭཱ ཀིཾ ཀ་རི་སྶ་ཐ, ཨི་དྷེ་ཝ ཝ་ས་ཐཱ’’ཏི གེ་ཧཾ ད་ཏྭཱ བ་ལིཾ པ་ཊྛ་པེ་སུཾ. ཏེ་སཾ སཾ་ཝཱ་ས་མ་ནྭཱ་ཡ ཙ་ཏ་སྶོ དྷཱི་ཏ་རོ ཛཱ་ཏཱ, – ཨེ་ཀཱ ས་ཙྩཱ ནཱ་མ, ཨེ་ཀཱ ལོ་ལཱ ནཱ་མ, ཨེ་ཀཱ པ་ཊཱ་ཙཱ་རཱ ནཱ་མ, ཨེ་ཀཱ ཨཱ་ཙཱ་ར་ཝ་ཏཱི ནཱ་མ. ཏཱ་པི པ་ཎྜི་ཏཱ་ཝ ཨ་ཧེ་སུཾ, མཱ་ཏཱ་པི་ཏཱུ་ཧི ཨུ་གྒ་ཧི་ཏཱ་ནི པ་ཉྩ པ་ཉྩ ཝཱ་ད་ས་ཏཱ་ནི ཨུ་གྒ་ཧེ་སུཾ. ཏཱ ཝ་ཡ་པ་ཏྟཱ མཱ་ཏཱ་པི་ཏ་རོ ཨ་ཝོ་ཙུཾ – ‘‘ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཨ་མྨཱ ཀུ་ལེ དཱ་རི་ཀཱ ནཱ་མ ཧི་ར་ཉྙ་སུ་ཝ་ཎྞཱ་དཱི་ནི ད་ཏྭཱ ཀུ་ལ་གྷ་རཾ པེ་སི་ཏ་པུ་བྦཱ ནཱ་མ ན་ཏྠི. ཡོ པ་ན ཨ་གཱ་རི་ཀོ ཏཱ་སཾ ཝཱ་དཾ མ་དྡི་ཏུཾ ས་ཀྐོ་ཏི, ཏ་སྶ པཱ་ད་པ་རི་ཙཱ་རི་ཀཱ ཧོ་ནྟི. ཡོ པ་བྦ་ཛི་ཏོ ཏཱ་སཾ མ་དྡི་ཏུཾ ས་ཀྐོ་ཏི, ཏ་སྶ ས་ནྟི་ཀེ པ་བྦ་ཛ་ནྟི. ཏུ་མྷེ ཀིཾ ཀ་རི་སྶ་ཐཱ’’ཏི? མ་ཡ་མྤི ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཀ་རི་སྶཱ་མཱ་ཏི. ཙ་ཏ་སྶོ་པི པ་རི་བྦཱ་ཛི་ཀ་ཝེ་སཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ, ‘‘ཨ་ཡཾ ཛ་མྦུ་དཱི་པོ ནཱ་མ ཛ་མྦུ་ཡཱ པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏཱི’’ཏི ཛ་མྦུ་སཱ་ཁཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཙཱ་རི་ཀཾ པ་ཀྐ་མིཾ་སུ. ཡཾ གཱ་མཾ པཱ་པུ་ཎ་ནྟི, ཏ་སྶ དྭཱ་རེ པཾ་སུ་པུ་ཉྫེ ཝཱ ཝཱ་ལི་ཀ་པུ་ཉྫེ ཝཱ ཛ་མྦུ་དྷ་ཛཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ, – ‘‘ཡོ ཝཱ་དཾ ཨཱ་རོ་པེ་ཏུཾ ས་ཀྐོ་ཏི, སོ ཨི་མཾ མ་དྡ་ཏཱུ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ གཱ་མཾ པ་ཝི་ས་ནྟི. ཨེ་ཝཾ གཱ་མེ་ན གཱ་མཾ ཝི་ཙ་ར་ནྟི་ཡོ སཱ་ཝ་ཏྠིཾ པཱ་པུ་ཎི་ཏྭཱ ཏ་ཐེ་ཝ གཱ་མ་དྭཱ་རེ ཛ་མྦུ་དྷ་ཛཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ ས་མྤ་ཏྟ་མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་ཏྭཱ ཨ་ནྟོ་ན་ག་རཾ པ་ཝི་ཊྛཱ.

ཏེ་ན ས་མ་ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ སཱ་ཝ་ཏྠིཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཨ་ཐཱ་ཡ་སྨཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ གི་ལཱ་ནེ པུ་ཙྪ་ནྟོ ཨ་ཛ་གྒི་ཏ་ཊྛཱ་ནཾ ཛ་གྒ་ནྟོ ཨ་ཏྟ་ནོ ཀི་ཙྩ་མ་ཧ་ནྟ་ཏཱ་ཡ ཨ་ཉྙེ་ཧི བྷི་ཀྑཱུ་ཧི དི་ཝཱ་ཏ་རཾ གཱ་མཾ པི་ཎྜཱ་ཡ པ་ཝི་ས་ནྟོ གཱ་མ་དྭཱ་རེ ཛ་མྦུ་དྷ་ཛཾ དི་སྭཱ, – ‘‘ཀི་མི་ད’’ནྟི དཱ་ར་ཀེ པུ་ཙྪི. ཏེ ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ཏེ་ན ཧི མ་དྡ་ཐཱ་ཏི. ན ས་ཀྐོ་མ, བྷ་ནྟེ, བྷཱ་ཡཱ་མཱ་ཏི. ‘‘ཀུ་མཱ་རཱ མཱ བྷཱ་ཡ་ཐ, ‘ཀེ་ན ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཛ་མྦུ་དྷ་ཛོ མ་དྡཱ་པི་ཏོ’ཏི ཝུ་ཏྟེ, བུ་དྡྷ་སཱ་ཝ་ཀེ་ན སཱ་རི་པུ་ཏྟ་ཏྠེ་རེ་ན མ་དྡཱ་པི་ཏོ, ཝཱ་དཾ ཨཱ་རོ་པེ་ཏུ་ཀཱ་མཱ ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཐེ་ར་སྶ ས་ནྟི་ཀཾ ག་ཙྪ་ཐཱ་ཏི ཝ་དེ་ཡྻཱ་ཐཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཏེ ཐེ་ར་སྶ ཝ་ཙ་ནཾ སུ་ཏྭཱ ཛ་མྦུ་དྷ་ཛཾ མ་དྡི་ཏྭཱ ཚ་ཌྜེ་སུཾ. ཐེ་རོ པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ་རི་ཏྭཱ ཝི་ཧཱ་རཾ ག་ཏོ. པ་རི་བྦཱ་ཛི་ཀཱ་པི གཱ་མ་ཏོ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ, ‘‘ཨ་མྷཱ་ཀཾ དྷ་ཛོ ཀེ་ན མ་དྡཱ་པི་ཏོ’’ཏི པུ་ཙྪིཾ་སུ. དཱ་ར་ཀཱ ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. པ་རི་བྦཱ་ཛི་ཀཱ པུ་ན གཱ་མཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ཨེ་ཀེ་ཀཾ ཝཱི་ཐིཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ, – ‘‘བུ་དྡྷ་སཱ་ཝ་ཀོ ཀི་ར སཱ་རི་པུ་ཏྟོ ནཱ་མ ཨ་མྷེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཝཱ་དཾ ཀ་རི་སྶ་ཏི, སོ་ཏུ་ཀཱ་མཱ ནི་ཀྑ་མ་ཐཱ’’ཏི ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. མ་ཧཱ་ཛ་ནོ ནི་ཀྑ་མི, ཏེ་ན ས་དྡྷིཾ པ་རི་བྦཱ་ཛི་ཀཱ ཛེ་ཏ་ཝ་ནཾ ཨ་ག་མིཾ་སུ.

ཐེ་རོ – ‘‘ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཝ་ས་ན་ཊྛཱ་ནེ མཱ་ཏུ་གཱ་མ་སྶ ཨཱ་ག་མ་ནཾ ནཱ་མ ཨ་ཕཱ་སུ་ཀ’’ནྟི ཝི་ཧཱ་ར་མ་ཛ྄ཛྷེ ནི་སཱི་དི. པ་རི་བྦཱ་ཛི་ཀཱ་ཡོ ག་ནྟྭཱ ཐེ་རཾ པུ་ཙྪིཾ་སུ – ‘‘ཏུ་མྷེ་ཧི ཨ་མྷཱ་ཀཾ དྷ་ཛོ མ་དྡཱ་པི་ཏོ’’ཏི? ཨཱ་མ, མ་ཡཱ མ་དྡཱ་པི་ཏོ་ཏི. མ་ཡཾ ཏུ་མྷེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཝཱ་དཾ ཀ་རི་སྶཱ་མཱ་ཏི. སཱ་དྷུ ཀ་རོ་ཐ, ཀ་སྶ པུ་ཙྪཱ ཀ་སྶ ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཾ ཧོ་ཏཱུ་ཏི? པུ་ཙྪཱ ནཱ་མ ཨ་མྷཱ་ཀཾ པ་ཏྟཱ, ཏུ་མྷེ པ་ན མཱ་ཏུ་གཱ་མཱ ནཱ་མ པ་ཋ་མཾ པུ་ཙྪ་ཐཱ་ཏི ཨཱ་ཧ. ཏཱ ཙ་ཏ་སྶོ་པི ཙ་ཏཱུ་སུ དི་སཱ་སུ ཋ་ཏྭཱ མཱ་ཏཱ་པི་ཏཱུ་ནཾ ས་ནྟི་ཀེ ཨུ་གྒ་ཧི་ཏཾ ཝཱ་ད་ས་ཧ་སྶཾ པུ་ཙྪིཾ་སུ. ཐེ་རོ ཁ་གྒེ་ན ཀུ་མུ་ད་ནཱ་ལ༹ཾ ཚི་ནྡ་ནྟོ ཝི་ཡ པུ་ཙྪི་ཏཾ པུ་ཙྪི་ཏཾ ནི་ཛྫ་ཊཾ ནི་གྒ་ཎྛིཾ ཀ་ཏྭཱ ཀ་ཐེ་སི, ཀ་ཐེ་ཏྭཱ པུ་ན པུ་ཙྪ་ཐཱ་ཏི ཨཱ་ཧ. ཨེ་ཏྟ་ཀ་མེ་ཝ, བྷ་ནྟེ, མ་ཡཾ ཛཱ་ནཱ་མཱ་ཏི. ཐེ་རོ ཨཱ་ཧ – ‘‘ཏུ་མྷེ་ཧི ཝཱ་ད་ས་ཧ་སྶཾ པུ་ཙྪི་ཏཾ མ་ཡཱ ཀ་ཐི་ཏཾ, ཨ་ཧཾ པ་ན ཨེ་ཀཾ ཡེ་ཝ པ་ཉྷཾ པུ་ཙྪི་སྶཱ་མི, ཏཾ ཏུ་མྷེ ཀ་ཐེ་ཐཱ’’ཏི. ཏཱ ཐེ་ར་སྶ ཝི་ས་ཡཾ དི་སྭཱ, ‘‘པུ་ཙྪ་ཐ, བྷ་ནྟེ, བྱཱ་ཀ་རི་སྶཱ་མཱ’’ཏི ཝ་ཏྟུཾ ནཱ་ས་ཀྑིཾ་སུ. ‘‘ཝ་ད, བྷ་ནྟེ, ཛཱ་ན་མཱ་ནཱ བྱཱ་ཀ་རི་སྶཱ་མཱ’’ཏི པུ་ན ཨཱ་ཧཾ་སུ.

ཐེ་རོ ཨ་ཡཾ པ་ན ཀུ་ལ་པུ་ཏྟེ པ་བྦཱ་ཛེ་ཏྭཱ པ་ཋ་མཾ སི་ཀྑཱ་པེ་ཏ་བྦ་པ་ཉྷོ་ཏི ཝ་ཏྭཱ, – ‘‘ཨེ་ཀཾ ནཱ་མ ཀི’’ནྟི པུ་ཙྪི. ཏཱ ནེ་ཝ ཨ་ནྟཾ, ན ཀོ་ཊིཾ ཨ་དྡ་སཾ་སུ. ཐེ་རོ ཀ་ཐེ་ཐཱ་ཏི ཨཱ་ཧ. ན པ་སྶཱ་མ, བྷ་ནྟེ་ཏི. ཏུ་མྷེ་ཧི ཝཱ་ད་ས་ཧ་སྶཾ པུ་ཙྪི་ཏཾ མ་ཡཱ ཀ་ཐི་ཏཾ, མ་ཡ྄ཧཾ ཏུ་མྷེ ཨེ་ཀཾ པ་ཉྷ་མྤི ཀ་ཐེ་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཐ, ཨེ་ཝཾ ས་ནྟེ ཀ་སྶ ཛ་ཡོ ཀ་སྶ པ་རཱ་ཛ་ཡོ་ཏི? ཏུ་མྷཱ་ཀཾ, བྷ་ནྟེ, ཛ་ཡོ, ཨ་མྷཱ་ཀཾ པ་རཱ་ཛ་ཡོ་ཏི. ཨི་དཱ་ནི ཀིཾ ཀ་རི་སྶ་ཐཱ་ཏི? ཏཱ མཱ་ཏཱ་པི་ཏཱུ་ཧི ཝུ་ཏྟ་ཝ་ཙ་ནཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་ཏྭཱ, ‘‘ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ས་ནྟི་ཀེ པ་བྦ་ཛི་སྶཱ་མཱ’’ཏི ཨཱ་ཧཾ་སུ. ཏུ་མྷེ མཱ་ཏུ་གཱ་མཱ ནཱ་མ ཨ་མྷཱ་ཀཾ ས་ནྟི་ཀེ པ་བྦ་ཛི་ཏུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏི, ཨ་མྷཱ་ཀཾ པ་ན སཱ་ས་ནཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཨུ་པ་སྶ་ཡཾ ག་ནྟྭཱ པ་བྦ་ཛ་ཐཱ་ཏི. ཏཱ སཱ་དྷཱུ་ཏི ཐེ་ར་སྶ སཱ་ས་ནཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ས་ངྒྷ་སྶ ས་ནྟི་ཀཾ ག་ནྟྭཱ པ་བྦ་ཛིཾ་སུ. པ་བྦ་ཛི་ཏཱ ཙ པ་ན ཨ་པྤ་མ་ཏྟཱ ཨཱ་ཏཱ་པི་ནི་ཡོ ཧུ་ཏྭཱ ན་ཙི་ར་སྶེ་ཝ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎིཾ་སུ.

ཨ་ཡཾ ས་ཙྩ་ཀོ ཏཱ་སཾ ཙ་ཏུ་ནྣ་མྤི ཀ་ནི་ཊྛ་བྷཱ་ཏི་ཀོ. ཏཱ་ཧི ཙ་ཏཱུ་ཧི་པི ཨུ་ཏྟ་རི་ཏ་ར་པ་ཉྙོ, མཱ་ཏཱ་པི་ཏཱུ་ན་མྤི ས་ནྟི་ཀཱ ཝཱ་ད་ས་ཧ་སྶཾ, ཏ་ཏོ བ་ཧུ་ཏ་ར་ཉྩ བཱ་ཧི་ར་ས་མ་ཡཾ ཨུ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཀ་ཏྠ་ཙི ཨ་ག་ནྟྭཱ རཱ་ཛ་དཱ་ར་ཀེ སི་པྤཾ སི་ཀྑཱ་པེ་ནྟོ ཏ་ཏྠེ་ཝ ཝེ་སཱ་ལི་ཡཾ ཝ་ས་ཏི, པ་ཉྙཱ་ཡ ཨ་ཏི་པཱུ་རི་ཏ་ཏྟཱ ཀུ་ཙྪི མེ བྷི་ཛྫེ་ཡྻཱ་ཏི བྷཱི་ཏོ ཨ་ཡ་པ་ཊྚེ་ན ཀུ་ཙྪིཾ པ་རི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཙ་ར་ཏི, ཨི་མཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ས་ཙྩ་ཀོ ནི་ག་ཎྛ་པུ་ཏྟོ’’ཏི.

བྷ་སྶ་པྤ་ཝཱ་ད་ཀོཏི བྷ་སྶཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ཀ་ཐཱ་མ་གྒོ, ཏཾ པ་ཝ་ད་ཏི ཀ་ཐེ་ཏཱི་ཏི བྷ་སྶ་པྤ་ཝཱ་ད་ཀོ. པ་ཎྜི་ཏ་ཝཱ་དོཏི ཨ་ཧཾ པ་ཎྜི་ཏོ་ཏི ཨེ་ཝཾ ཝཱ་དོ. སཱ་དྷུ་ས་མྨ་ཏོ བ་ཧུ་ཛ་ན་སྶཱཏི ཡཾ ཡཾ ན་ཀྑ་ཏྟ་ཙཱ་རེ་ན ཨཱ་དི་ས་ཏི, ཏཾ ཏཾ ཡེ་བྷུ་ཡྻེ་ན ཏ་ཐེ་ཝ ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཨ་ཡཾ སཱ་དྷུ་ལ་དྡྷི་ཀོ བྷ་དྡ་ཀོ་ཏི ཨེ་ཝཾ ས་མྨ་ཏོ མ་ཧཱ་ཛ་ན་སྶ. ཝཱ་དེ་ན ཝཱ་དཾ ས་མཱ་ར་དྡྷོཏི ཀ་ཐཱ་མ་གྒེ་ན དོ་སཾ ཨཱ་རོ་པི་ཏོ. ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨ་སྶ་ཛཱིཏི སཱ་རི་པུ་ཏྟ་ཏྠེ་ར་སྶ ཨཱ་ཙ་རི་ཡོ ཨ་སྶ་ཛི་ཏྠེ་རོ. ཛ་ངྒྷཱ་ཝི་ཧཱ་རཾ ཨ་ནུ་ཙ་ངྐ་མ་མཱ་ནོཏི ཏ་ཏོ ཏ་ཏོ ལི་ཙྪ་ཝི་རཱ་ཛ་གེ་ཧ་ཏོ ཏཾ ཏཾ གེ་ཧཾ ག་མ་ན་ཏྠཱ་ཡ ཨ་ནུ་ཙ་ངྐ་མ་མཱ་ནོ. ཡེ་ནཱ་ཡ་སྨཱ ཨ་སྶ་ཛི ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མཱིཏི ཀ་སྨཱ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི? ས་མ་ཡ་ཛཱ་ན་ན་ཏྠཾ.

ཨེ་ཝཾ ཀི་ར་སྶ ཨ་ཧོ་སི – ‘‘ཨ་ཧཾ ‘ས་མ་ཎ་སྶ གོ་ཏ་མ་སྶ ཝཱ་དཾ ཨཱ་རོ་པེ་སྶཱ་མཱི’ཏི ཨཱ་ཧི་ཎྜཱ་མི, ‘ས་མ་ཡཾ པ་ན་སྶ ན ཛཱ་ནཱ་མཱི’ཏི ན ཨཱ་རོ་པེ་སིཾ. པ་ར་སྶ ཧི ས་མ་ཡཾ ཉ་ཏྭཱ ཨཱ་རོ་པི་ཏོ ཝཱ་དོ སྭཱ་རོ་པི་ཏོ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ཨ་ཡཾ པ་ན ས་མ་ཎ་སྶ གོ་ཏ་མ་སྶ སཱ་ཝ་ཀོ པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི ཨ་སྶ་ཛི་ཏྠེ་རོ; སོ ཨ་ཏྟ་ནོ ས་ཏྠུ ས་མ་ཡེ ཀོ་ཝི་དོ, ཨེ་ཏཱ་ཧཾ པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ཀ་ཐཾ པ་ཏི་ཊྛཱ་པེ་ཏྭཱ ས་མ་ཎ་སྶ གོ་ཏ་མ་སྶ ཝཱ་དཾ ཨཱ་རོ་པེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི. ཏ་སྨཱ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི. ཝི་ནེ་ཏཱིཏི ཀ་ཐཾ ཝི་ནེ་ཏི, ཀ་ཐཾ སི་ཀྑཱ་པེ་ཏཱི་ཏི པུ་ཙྪ་ཏི. ཐེ་རོ པ་ན ཡ་སྨཱ དུ་ཀྑ་ནྟི ཝུ་ཏྟེ ཨུ་པཱ་ར་མྦྷ་སྶ ཨོ་ཀཱ་སོ ཧོ་ཏི, མ་གྒ་ཕ་ལཱ་ནི་པི པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན དུ་ཀྑ་ནྟི ཨཱ་ག་ཏཱ་ནི, ཨ་ཡ་ཉྩ དུ་ཀྑ་ནྟི ཝུ་ཏྟེ ཐེ་རཾ པུ་ཙྪེ་ཡྻ – ‘‘བྷོ ཨ་སྶ་ཛི, ཀི་མ་ཏྠཾ ཏུ་མྷེ པ་བྦ་ཛི་ཏཱ’’ཏི. ཏ་ཏོ ‘‘མ་གྒ་ཕ་ལ་ཏྠཱ་ཡཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ, – ‘‘ན་ཡི་དཾ, བྷོ ཨ་སྶ་ཛི, ཏུ་མྷཱ་ཀཾ སཱ་ས་ནཾ ནཱ་མ, མ་ཧཱ་ཨཱ་གྷཱ་ཏ་ནཾ ནཱ་མེ་ཏཾ, ནི་ར་ཡུ་སྶ་དོ ནཱ་མེ་ས, ན་ཏྠི ཏུ་མྷཱ་ཀཾ སུ་ཁཱ་སཱ, ཨུ་ཊྛཱ་ཡུ་ཊྛཱ་ཡ དུ་ཀྑ་མེ་ཝ ཛི་རཱ་པེ་ནྟཱ ཨཱ་ཧི་ཎྜ་ཐཱ’’ཏི དོ་སཾ ཨཱ་རོ་པེ་ཡྻ, ཏ་སྨཱ པ་ར་ཝཱ་དི་སྶ པ་རི་ཡཱ་ཡ་ཀ་ཐཾ ཀཱ་ཏུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏི. ཡ་ཐཱ ཨེ་ས ཨ་པྤ་ཏི་ཊྛོ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝ་མ་སྶ ནི་པྤ་རི་ཡཱ་ཡ་ཀ་ཐཾ ཀ་ཐེ་སྶཱ་མཱི་ཏི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ, ‘‘རཱུ་པཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ནི་ཙྩ’’ནྟི ཨི་མཾ ཨ་ནི་ཙྩཱ་ན་ཏྟ་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ཀ་ཐཾ ཀ་ཐེ་ཏི. དུ་སྶུ་ཏནྟི སོ་ཏུཾ ཨ་ཡུ་ཏྟཾ.

༣༥༤. ས་ནྠཱ་གཱ་རེཏི རཱ་ཛ་ཀུ་ལཱ་ནཾ ཨ་ཏྠཱ་ནུ་སཱ་ས་ན་ས་ནྠཱ་གཱ་ར་སཱ་ལཱ་ཡཾ. ཡེ་ན ཏེ ལི་ཙྪ་ཝཱི ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མཱིཏི ཨེ་ཝཾ ཀི་ར་སྶ ཨ་ཧོ་སི – ‘‘ཨ་ཧཾ པུ་བྦེ ས་མ་ཡཾ ཨ་ཛཱ་ན་ན་བྷཱ་ཝེ་ན ས་མ་ཎ་སྶ གོ་ཏ་མ་སྶ ཝཱ་དཾ ན ཨཱ་རོ་པེ་སིཾ, ཨི་དཱ་ནི པ་ན་སྶ མ་ཧཱ་སཱ་ཝ་ཀེ་ན ཀ་ཐི་ཏཾ ས་མ་ཡཾ ཛཱ་ནཱ་མི, ཨི་མེ ཙ མ་མ ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀཱ པ་ཉྩ་ས་ཏཱ ལི་ཙྪ་ཝཱི ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏཱ. ཨེ་ཏེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ག་ནྟྭཱ ས་མ་ཎ་སྶ གོ་ཏ་མ་སྶ ཝཱ་དཾ ཨཱ་རོ་པེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཏ་སྨཱ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི. ཉཱ་ཏ་ཉྙ་ཏ་རེ་ནཱཏི ཉཱ་ཏེ་སུ ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཏེ་སུ པ་ཉྩ་ཝ་གྒི་ཡ་ཏྠེ་རེ་སུ ཨ་ཉྙ་ཏ་རེ་ན. པ་ཏི་ཊྛི་ཏནྟི ཡ་ཐཱ ཏེ་ན པ་ཏི་ཊྛི་ཏཾ. ས་ཙེ ཨེ་ཝཾ པ་ཏི་ཊྛི་སྶ་ཏི, ཨ་ཐ པ་ན ཨ་ཉྙ་དེ་ཝ ཝ་ཀྑ་ཏི, ཏ་ཏྲ མ་ཡཱ ཀིཾ ས་ཀྐཱ ཀཱ་ཏུ་ནྟི ཨི་དཱ་ནེ་ཝ པི་ཊྛིཾ པ་རི་ཝ་ཏྟེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ. ཨཱ་ཀ་ཌྜྷེ་ཡྻཱཏི ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་བྷི་མུ་ཁཾ ཀ་ཌྜྷེ་ཡྻ. པ་རི་ཀ་ཌྜྷེ་ཡྻཱཏི པུ་ར་ཏོ པ་ཊི་པ་ཎཱ་མེ་ཡྻ. ས་མྤ་རི་ཀ་ཌྜྷེ་ཡྻཱཏི ཀཱ་ལེ་ན ཨཱ་ཀ་ཌྜྷེ་ཡྻ, ཀཱ་ལེ་ན པ་རི་ཀ་ཌྜྷེ་ཡྻ. སོ་ཎྜི་ཀཱ་ཀི་ལ་ཉྫནྟི སུ་རཱ་གྷ་རེ པི་ཊྛ་ཀི་ལ་ཉྫཾ. སོ་ཎྜི་ཀཱ་དྷུ་ཏྟོཏི སུ་རཱ་དྷུ་ཏྟོ. ཝཱ་ལཾ ཀ་ཎྞེ ག་ཧེ་ཏྭཱཏི སུ་རཱ་པ་རི་སྶཱ་ཝ་ན་ཏྠ་ཝི་ཀཾ དྷོ་ཝི་ཏུ་ཀཱ་མོ ཀ་ས་ཊ་ནི་དྷུ་ན་ན་ཏྠཾ ཨུ་བྷོ་སུ ཀ་ཎྞེ་སུ ག་ཧེ་ཏྭཱ. ཨོ་དྷུ་ནེ་ཡྻཱཏི ཨ་དྷོ་མུ་ཁཾ ཀ་ཏྭཱ དྷུ་ནེ་ཡྻ. ནི་དྡྷུ་ནེ་ཡྻཱཏི ཨུ་དྡྷཾ་མུ་ཁཾ ཀ་ཏྭཱ དྷུ་ནེ་ཡྻ. ནི་པྥོ་ཊེ་ཡྻཱཏི པུ་ན་པྤུ་ནཾ པ་པྥོ་ཊེ་ཡྻ. སཱ་ཎ་དྷོ་ཝི་ཀཾ ནཱ་མཱཏི ཨེ་ཏྠ མ་ནུ་སྶཱ སཱ་ཎ་སཱ་ཊ་ཀ་ཀ་ར་ཎ་ཏྠཾ སཱ་ཎ་ཝཱ་ཀེ ག་ཧེ་ཏྭཱ མུ་ཊྛིཾ མུ་ཊྛིཾ བ་ནྡྷི་ཏྭཱ ཨུ་ད་ཀེ པ་ཀྑི་པ་ནྟི. ཏེ ཏ་ཏི་ཡ་དི་ཝ་སེ སུ་ཊྛུ ཀི་ལི་ནྣཱ ཧོ་ནྟི. ཨ་ཐ མ་ནུ་སྶཱ ཨ་མྦི་ལ་ཡཱ་གུ་སུ་རཱ་དཱི་ནི ཨཱ་དཱ་ཡ ཏ་ཏྠ ག་ནྟྭཱ སཱ་ཎ་མུ་ཊྛིཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ, ད་ཀྑི་ཎ་ཏོ ཝཱ་མ་ཏོ ས་མྨུ་ཁཱ ཙཱ་ཏི ཏཱི་སུ ཕ་ལ་ཀེ་སུ ས་ཀིཾ ད་ཀྑི་ཎ་ཕ་ལ་ཀེ, ས་ཀིཾ ཝཱ་མ་ཕ་ལ་ཀེ, ས་ཀིཾ ས་མྨུ་ཁ་ཕ་ལ་ཀེ པ་ཧ་ར་ནྟཱ ཨ་མྦི་ལ་ཡཱ་གུ་སུ་རཱ་དཱི་ནི བྷུ་ཉྫ་ནྟཱ པི་ཝ་ནྟཱ ཁཱ་ད་ནྟཱ དྷོ་ཝ་ནྟི. མ་ཧ་ནྟཱ ཀཱི་ལཱ༹ ཧོ་ཏི. ར་ཉྙོ ནཱ་གོ ཏཾ ཀཱི་ལ༹ཾ དི་སྭཱ ག་མྦྷཱི་རཾ ཨུ་ད་ཀཾ ཨ་ནུ་པ་ཝི་སི་ཏྭཱ སོ་ཎྜཱ་ཡ ཨུ་ད་ཀཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ས་ཀིཾ ཀུ་མྦྷེ ས་ཀིཾ པི་ཊྛི་ཡཾ ས་ཀིཾ ཨུ་བྷོ་སུ པ་སྶེ་སུ ས་ཀིཾ ཨ་ནྟ་ར་ས་ཏྠི་ཡཾ པ་ཀྑི་པ་ནྟོ ཀཱི་ལི༹་ཏྠ. ཏ་དུ་པཱ་དཱ་ཡ ཏཾ ཀཱི་ལི༹་ཏ་ཛཱ་ཏཾ སཱ་ཎ་དྷོ་ཝི་ཀཾ ནཱ་མ ཝུ་ཙྩ་ཏི, ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘སཱ་ཎ་དྷོ་ཝི་ཀཾ ནཱ་མ ཀཱི་ལི༹་ཏ་ཛཱ་ཏཾ ཀཱི་ལ༹་ཏཱི’’ཏི. ཀིཾ སོ བྷ་ཝ་མཱ་ནོ ས་ཙྩ་ཀོ ནི་ག་ཎྛ་པུ་ཏྟོ, ཡོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཝཱ་དཾ ཨཱ་རོ་པེ་སྶ་ཏཱིཏི ཡོ ས་ཙྩ་ཀོ ནི་ག་ཎྛ་པུ་ཏྟོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཝཱ་དཾ ཨཱ་རོ་པེ་སྶ་ཏི, སོ ཀིཾ བྷ་ཝ་མཱ་ནོ ཀིཾ ཡ་ཀྑོ བྷ་ཝ་མཱ་ནོ ཨུ་དཱ་ཧུ ཨི་ནྡོ, ཨུ་དཱ་ཧུ བྲ་ཧྨཱ བྷ་ཝ་མཱ་ནོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཝཱ་དཾ ཨཱ་རོ་པེ་སྶ་ཏི? ན ཧི ས་ཀྐཱ པ་ཀ་ཏི་མ་ནུ་སྶེ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཝཱ་དཾ ཨཱ་རོ་པེ་ཏུ་ནྟི ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ.

༣༥༥. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ནཱཏི ཡ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ས་ཙྩ་ཀོ ཨཱ་རཱ་མཾ པཱ་ཝི་སི, ཏ་སྨིཾ. ཀི་སྨིཾ པ་ན ས་མ་ཡེ པཱ་ཝི་སཱི་ཏི? མ་ཧཱ་མ་ཛ྄ཛྷ་ནྷི་ཀ་ས་མ་ཡེ. ཀ་སྨཱ པ་ན ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཙ་ངྐ་མ་ནྟཱི་ཏི? པ་ཎཱི་ཏ་བྷོ་ཛ་ན་པ་ཙྩ་ཡ་སྶ ཐི་ན་མི་དྡྷ་སྶ ཝི་ནོ་ད་ན་ཏྠཾ. དི་ཝཱ་པ་དྷཱ་ནི་ཀཱ ཝཱ ཏེ. ཏཱ་དི་སཱ་ན་ཉྷི པ་ཙྪཱ་བྷ་ཏྟཾ ཙ་ངྐ་མི་ཏྭཱ ནྷ་ཏྭཱ ས་རཱི་རཾ ཨུ་ཏུཾ ག་ཎྷཱ་པེ་ཏྭཱ ནི་ས་ཛྫ ས་མ་ཎ་དྷ་མྨཾ ཀ་རོ་ནྟཱ་ནཾ ཙི་ཏྟཾ ཨེ་ཀ་གྒཾ ཧོ་ཏི. ཡེ་ན ཏེ བྷི་ཀྑཱུཏི སོ ཀི་ར ཀུ་ཧིཾ ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ་ཏི པ་རི་ཝེ་ཎ་ཏོ པ་རི་ཝེ་ཎཾ ག་ནྟྭཱ པུ་ཙྪི་ཏྭཱ པ་ཝི་སི་སྶཱ་མཱི་ཏི ཝི་ལོ་ཀེ་ནྟོ ཨ་ར་ཉྙེ ཧ་ཏྠཱི ཝི་ཡ ཙ་ངྐ་མེ ཙ་ངྐ་མ་མཱ་ནེ པཾ་སུ་ཀཱུ་ལི་ཀ་བྷི་ཀྑཱུ དི་སྭཱ ཏེ་སཾ ས་ནྟི་ཀཾ ཨ་ག་མཱ་སི. ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ, ‘‘ཡེ་ན ཏེ བྷི་ཀྑཱུ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཀ་ཧཾ ནུ ཁོ, བྷོཏི ཀ་ཏ་ར་སྨིཾ ཨཱ་ཝཱ་སེ ཝཱ མ་ཎྜ་པེ ཝཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨེ་ས, ཨ་གྒི་ཝེ་སྶ་ན, བྷ་ག་ཝཱཏི ཏ་དཱ ཀི་ར བྷ་ག་ཝཱ པ་ཙྩཱུ་ས་ཀཱ་ལེ མ་ཧཱ་ཀ་རུ་ཎཱ ས་མཱ་པ་ཏྟིཾ ས་མཱ་པ་ཛྫི་ཏྭཱ ད་ས་ས་ཧ་སྶ་ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལེ༹ ས་བྦ་ཉྙུ་ཏ་ཉྙཱ་ཎ་ཛཱ་ལཾ པ་ཏྠ་རི་ཏྭཱ བོ་དྷ་ནེ་ཡྻ་ས་ཏྟཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ ཨ་དྡ་ས – ‘‘སྭེ ས་ཙྩ་ཀོ ནི་ག་ཎྛ་པུ་ཏྟོ མ་ཧ་ཏིཾ ལི་ཙྪ་ཝི་པ་རི་སཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ མ་མ ཝཱ་དཾ ཨཱ་རོ་པེ་ཏུ་ཀཱ་མོ ཨཱ་ག་མི་སྶ་ཏཱི’’ཏི. ཏ་སྨཱ པཱ་ཏོ་ཝ ས་རཱི་ར་པ་ཊི་ཛ་གྒ་ནཾ ཀ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་པ་རི་ཝཱ་རོ ཝེ་སཱ་ལི་ཡཾ པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ་རི་ཏྭཱ པི་ཎྜ་པཱ་ཏ་པ་ཊི་ཀྐ་ནྟོ མ་ཧཱ་པ་རི་སཱ་ཡ ནི་སཱི་དི་ཏུཾ སུ་ཁ་ཊྛཱ་ནེ ནི་སཱི་དི་སྶཱ་མཱི་ཏི ག་ནྡྷ་ཀུ་ཊིཾ ཨ་པ་ཝི་སི་ཏྭཱ མ་ཧཱ་ཝ་ནེ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་སྨིཾ རུ་ཀྑ་མཱུ་ལེ དི་ཝཱ་ཝི་ཧཱ་རཾ ནི་སཱི་དི. ཏེ བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཝ་ཏྟཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ ཨཱ་ག་ཏཱ, ས་ཙྩ་ཀེ་ན པུ་ཊྛཱ དཱུ་རེ ནི་སི་ནྣཾ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ད་སྶེ་ནྟཱ, ‘‘ཨེ་ས ཨ་གྒི་ཝེ་སྶ་ན བྷ་ག་ཝཱ’’ཏི ཨཱ་ཧཾ་སུ.

མ་ཧ་ཏི་ཡཱ ལི་ཙྪ་ཝི་པ་རི་སཱ་ཡ ས་དྡྷིནྟི ཧེ་ཊྛཱ པ་ཉྩ་མ་ཏྟེ་ཧི ལི་ཙྪ་ཝི་ས་ཏེ་ཧི པ་རི་ཝུ་ཏོ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཏེ ཨེ་ཏ་སྶ ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀཱ་ཡེ་ཝ, ཨ་ནྟོ་ཝེ་སཱ་ལི་ཡཾ པ་ན ས་ཙྩ་ཀོ པ་ཉྩ་མ་ཏྟཱ་ནི ལི་ཙྪ་ཝི་རཱ་ཛ་ས་ཏཱ་ནི ག་ཧེ་ཏྭཱ, ‘‘ཝཱ་ད་ཏྠི་ཀོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མ་ནྟོ’’ཏི སུ་ཏྭཱ དྭི་ནྣཾ པ་ཎྜི་ཏཱ་ནཾ ཀ་ཐཱ་ས་ལླཱ་པཾ སོ་སྶཱ་མཱ་ཏི ཡེ་བྷུ་ཡྻེ་ན མ་ནུ་སྶཱ ནི་ཀྑ་ནྟཱ, ཨེ་ཝཾ སཱ པ་རི་སཱ མ་ཧ་ཏཱི ཨ་པ་རི་ཙྪི་ནྣ་ག་ཎ་ནཱ ཨ་ཧོ་སི. ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡེ་ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་ཉྫ་ལིཾ པ་ཎཱ་མེ་ཏྭཱཏི ཨེ་ཏེ ཨུ་བྷ་ཏོ་པ་ཀྑི་ཀཱ, ཏེ ཨེ་ཝཾ ཙི་ནྟེ་སུཾ – ‘‘ས་ཙེ ནོ མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་ཀཱ ཙོ་དེ་སྶ་ནྟི, ‘ཀ་སྨཱ ཏུ་མྷེ ས་མ་ཎཾ གོ་ཏ་མཾ ཝ་ནྡི་ཏྠཱ’ཏི, ཏེ་སཾ, ‘ཀིཾ ཨ་ཉྫ་ལི་མ་ཏྟ་ཀ་ར་ཎེ་ན་པི ཝ་ནྡི་ཏཾ ཧོ་ཏཱི’ཏི ཝ་ཀྑཱ་མ. ས་ཙེ ནོ ས་མྨཱ་དི་ཊྛི་ཀཱ ཙོ་དེ་སྶ་ནྟི, ‘ཀ་སྨཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ན ཝ་ནྡི་ཏྠཱ’ཏི, ‘ཀིཾ སཱི་སེ་ན བྷཱུ་མིཾ པ་ཧ་ར་ནྟེ་ནེ་ཝ ཝ་ནྡི་ཏཾ ཧོ་ཏི, ན་ནུ ཨ་ཉྫ་ལི་ཀ་མྨ་མྤི ཝ་ནྡ་ནཱ ཨེ་ཝཱ’ཏི ཝ་ཀྑཱ་མཱ’’ཏི. ནཱ་མ གོ་ཏྟནྟི, བྷོ གོ་ཏ་མ, ཨ་ཧཾ ཨ་སུ་ཀ་སྶ པུ་ཏྟོ ད་ཏྟོ ནཱ་མ མི་ཏྟོ ནཱ་མ ཨི་དྷ ཨཱ་ག་ཏོ་ཏི ཝ་ད་ནྟཱ ནཱ་མཾ སཱ་ཝེ་ནྟི ནཱ་མ. བྷོ གོ་ཏ་མ, ཨ་ཧཾ ཝཱ་སི་ཊྛོ ནཱ་མ ཀ་ཙྩཱ་ནོ ནཱ་མ ཨི་དྷ ཨཱ་ག་ཏོ་ཏི ཝ་ད་ནྟཱ གོ་ཏྟཾ སཱ་ཝེ་ནྟི ནཱ་མ. ཨེ་ཏེ ཀི་ར ད་ལི་དྡཱ ཛི་ཎྞ་ཀུ་ལ་པུ་ཏྟཱ པ་རི་ས་མ་ཛ྄ཛྷེ ནཱ་མ་གོ་ཏྟ་ཝ་སེ་ན པཱ་ཀ་ཊཱ བྷ་ཝི་སྶཱ་མཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ ཨ་ཀཾ་སུ. ཡེ པ་ན ཏུ་ཎྷཱི་བྷཱུ་ཏཱ ནི་སཱི་དིཾ་སུ, ཏེ ཀེ་རཱ་ཊི་ཀཱ ཙེ་ཝ ཨ་ནྡྷ་བཱ་ལཱ ཙ. ཏ་ཏྠ ཀེ་རཱ་ཊི་ཀཱ, ‘‘ཨེ་ཀཾ དྭེ ཀ་ཐཱ་ས་ལླཱ་པེ ཀ་རོ་ནྟོ ཝི་སྶཱ་སི་ཀོ ཧོ་ཏི, ཨ་ཐ ཝི་སྶཱ་སེ ས་ཏི ཨེ་ཀཾ དྭེ བྷི་ཀྑཱ ཨ་དཱ་ཏུཾ ན ཡུ་ཏྟ’’ནྟི ཏ་ཏོ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ མོ་ཙེ་ནྟཱ ཏུ་ཎྷཱི ནི་སཱི་ད་ནྟི. ཨ་ནྡྷ་བཱ་ལཱ ཨ་ཉྙཱ་ཎ་ཏཱ་ཡེ་ཝ ཨ་ཝ་ཀྑི་ཏྟ་མ་ཏྟི་ཀཱ་པི་ཎྜོ ཝི་ཡ ཡ་ཏྠ ཀ་ཏྠ་ཙི ཏུ་ཎྷཱི་བྷཱུ་ཏཱ ནི་སཱི་ད་ནྟི.

༣༥༦. ཀི་ཉྩི་དེ་ཝ དེ་སནྟི ཀ་ཉྩི ཨོ་ཀཱ་སཾ ཀི་ཉྩི ཀཱ་ར་ཎཾ, ཨ་ཐ་སྶ བྷ་ག་ཝཱ པ་ཉྷ་པུ་ཙྪ་ནེ ཨུ་སྶཱ་ཧཾ ཛ་ནེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ – པུ་ཙྪ, ཨ་གྒི་ཝེ་སྶ་ན, ཡ་དཱ་ཀ་ངྑ་སཱིཏི. ཏ་སྶ་ཏྠོ – ‘‘པུ་ཙྪ ཡ་དི ཨཱ་ཀ་ངྑ་སི, ན མེ པ་ཉྷ་ཝི་སྶ་ཛྫ་ནེ བྷཱ་རོ ཨ་ཏྠི’’. ཨ་ཐ ཝཱ ‘‘པུ་ཙྪ ཡཾ ཨཱ་ཀ་ངྑ་སི, ས་བྦཾ ཏེ ཝི་སྶ་ཛྫེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི ས་བྦ་ཉྙུ་པ་ཝཱ་ར་ཎཾ པ་ཝཱ་རེ་སི ཨ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎཾ པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷ་ཨ་གྒ་སཱ་ཝ་མ་ཧཱ་སཱ་ཝ་ཀེ་ཧི. ཏེ ཧི ཡ་དཱ་ཀ་ངྑ་སཱི་ཏི ན ཝ་ད་ནྟི, སུ་ཏྭཱ ཝེ་དི་སྶཱ་མཱ་ཏི ཝ་ད་ནྟི. བུ་དྡྷཱ པ་ན ‘‘པུ་ཙྪཱ་ཝུ་སོ, ཡ་དཱ་ཀ་ངྑ་སཱི’’ཏི (སཾ. ནི. ༡.༢༣༧) ཝཱ, ‘‘པུ་ཙྪ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཡ་དཱ་ཀ་ངྑ་སཱི’’ཏི (དཱི. ནི. ༡.༡༦༢) ཝཱ,

‘‘པུ་ཙྪ ཝཱ་ས་ཝ མཾ པ་ཉྷཾ, ཡཾ ཀི་ཉྩི མ་ན་སི་ཙྪ་སི;

ཏ་སྶ ཏ་སྶེ་ཝ པ་ཉྷ་སྶ, ཨ་ཧཾ ཨ་ནྟཾ ཀ་རོ་མི ཏེ’’ ཨི་ཏི. (དཱི. ནི. ༢.༣༥༦) ཝཱ,

‘‘ཏེ་ན ཧི ཏྭཾ, བྷི་ཀྑུ, ས་ཀེ ཨཱ་ས་ནེ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ པུ་ཙྪ ཡ་དཱ་ཀ་ངྑ་སཱི’’ཏི (མ. ནི. ༣.༨༥) ཝཱ,

‘‘བཱ་ཝ་རི་སྶ ཙ ཏུ་ཡ྄ཧཾ ཝཱ, ས་བྦེ་སཾ ས་བྦ་སཾ་ས་ཡཾ;

ཀ་ཏཱ་ཝ་ཀཱ་སཱ པུ་ཙྪ་ཝ྄ཧོ, ཡཾ ཀི་ཉྩི མ་ན་སི་ཙྪ་ཐཱ’’ཏི. (སུ. ནི. ༡༠༣༦) ཝཱ,

‘‘པུ་ཙྪ མཾ ས་བྷི་ཡ པ་ཉྷཾ, ཡཾ ཀི་ཉྩི མ་ན་སི་ཙྪ་སི;

ཏ་སྶ ཏ་སྶེ་ཝ པ་ཉྷ་སྶ, ཨ་ཧཾ ཨ་ནྟཾ ཀ་རོ་མི ཏེ’’ ཨི་ཏི. (སུ. ནི. ༥༡༧) ཝཱ –

ཏེ་སཾ ཏེ་སཾ ཡ་ཀྑ་ན་རི་ནྡ་དེ་ཝ་ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎ་པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཱ་ནཾ ས་བྦ་ཉྙུ་པ་ཝཱ་ར་ཎཾ པ་ཝཱ་རེ་ནྟི. ཨ་ན་ཙྪ་རི་ཡ་ཉྩེ་ཏཾ, ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ བུ་དྡྷ་བྷཱུ་མིཾ པ་ཏྭཱ ཨེ་ཏཾ པ་ཝཱ་ར་ཎཾ པ་ཝཱ་རེ་ཡྻ. ཡོ བོ་དྷི་ས་ཏྟ་བྷཱུ་མི་ཡཾ པ་དེ་ས་ཉཱ་ཎེ་པི ཋི་ཏོ

‘‘ཀོ་ཎྜ་ཉྙ པ་ཉྷཱ་ནི ཝི་ཡཱ་ཀ་རོ་ཧི,

ཡཱ་ཙ་ནྟི ཏཾ ཨི་ས་ཡོ སཱ་དྷུ་རཱུ་པཱ;

ཀོ་ཎྜ་ཉྙ ཨེ་སོ མ་ནུ་ཛེ་སུ དྷ་མྨོ,

ཡཾ ཝུ་དྡྷ་མཱ་ག་ཙྪ་ཏི ཨེ་ས བྷཱ་རོ’’ཏི. (ཛཱ. ༢.༡༧.༦༠) –

ཨེ་ཝཾ ས་ཀྐཱ་དཱི་ནཾ ཨ་ཏྠཱ་ཡ ཨི་སཱི་ཧི ཡཱ་ཙི་ཏོ

‘‘ཀ་ཏཱ་ཝ་ཀཱ་སཱ པུ་ཙྪ་ནྟུ བྷོ་ནྟོ,

ཡཾ ཀི་ཉྩི པ་ཉྷཾ མ་ན་སཱ་བྷི་པ་ཏྠི་ཏཾ;

ཨ་ཧ་ཉྷི ཏཾ ཏཾ ཝོ ཝི་ཡཱ་ཀ་རི་སྶཾ,

ཉ་ཏྭཱ ས་ཡཾ ལོ་ཀ་མི་མཾ པ་ར་ཉྩཱ’’ཏི. (ཛཱ. ༢.༡༧.༦༡);

ཨེ་ཝཾ ས་ར་བྷ་ངྒ་ཀཱ་ལེ, ས་མྦྷ་ཝ་ཛཱ་ཏ་ཀེ ཙ ས་ཀ་ལ་ཛ་མྦུ་དཱི་པཾ ཏི་ཀྑ་ཏྟུཾ ཝི་ཙ་རི་ཏྭཱ པ་ཉྷཱ་ནཾ ཨ་ནྟ་ཀ་རཾ ཨ་དི་སྭཱ སུ་ཙི་ར་ཏེ་ན བྲཱ་ཧྨ་ཎེ་ན པ་ཉྷཾ པུ་ཊྛོ ཨོ་ཀཱ་སེ ཀཱ་རི་ཏེ, ཛཱ་ཏི་ཡཱ ས་ཏྟ་ཝ་སྶོ ར་ཐི་ཀཱ་ཡཾ པཾ་སུཾ ཀཱི་ལ༹་ནྟོ པ་ལླ་ངྐཾ ཨཱ་བྷུ་ཛི་ཏྭཱ ཨ་ནྟ་ར་ཝཱི་ཐི་ཡཾ ནི་སི་ནྣོ་ཝ –

‘‘ཏ་གྒྷ ཏེ ཨ་ཧ་མ་ཀྑི་སྶཾ, ཡ་ཐཱ་པི ཀུ་ས་ལོ ཏ་ཐཱ;

རཱ་ཛཱ ཙ ཁོ ཏཾ ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཡ་དི ཀཱ་ཧ་ཏི ཝཱ ན ཝཱ’’ཏི. (ཛཱ. ༡.༡༦.༡༧༢) –

ས་བྦ་ཉྙུ་པ་ཝཱ་ར་ཎཾ པ་ཝཱ་རེ་སི.

ཨེ་ཝཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ས་བྦ་ཉྙུ་པ་ཝཱ་ར་ཎཱ་ཡ པ་ཝཱ་རི་ཏཱ་ཡ ཨ་ཏྟ་མ་ནོ པ་ཉྷཾ པུ་ཙྪ་ནྟོ, ‘‘ཀ་ཐཾ པ་ན, བྷོ གོ་ཏ་མཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ.

ཨ་ཐ་སྶ བྷ་ག་ཝཱ, ‘‘པ་སྶ་ཐ, བྷོ, ཨ་ཉྙཾ སཱ་ཝ་ཀེ་ན ཀ་ཐི་ཏཾ, ཨ་ཉྙཾ ས་ཏྠཱ ཀ་ཐེ་ཏི, ན་ནུ མ་ཡཱ པ་ཊི་ཀ་ཙྩེ་ཝ ཝུ་ཏྟཾ, ‘ས་ཙེ ཏ་ཐཱ པ་ཏི་ཊྛི་སྶ་ཏི, ཡ་ཐཱ་སྶ སཱ་ཝ་ཀེ་ན པ་ཏི་ཊྛི་ཏཾ, ཨེ་ཝཱ་ཧཾ ཝཱ་དཾ ཨཱ་རོ་པེ་སྶཱ་མཱི’ཏི. ཨ་ཡཾ པ་ན ཨ་ཉྙ་མེ་ཝ ཀ་ཐེ་ཏི, ཏ་ཏྠ ཀིཾ མ་ཡཱ ས་ཀྐཱ ཀཱ་ཏུ’’ནྟི ཨེ་ཝཾ ནི་ག་ཎྛ་སྶ ཝ་ཙ་ནོ་ཀཱ་སོ མཱ ཧོ་ཏཱུ་ཏི ཧེ་ཊྛཱ ཨ་སྶ་ཛི་ཏྠེ་རེ་ན ཀ་ཐི་ཏ་ནི་ཡཱ་མེ་ནེ་ཝ ཀ་ཐེ་ནྟོ, ཨེ་ཝཾ ཁོ ཨ་ཧཾ, ཨ་གྒི་ཝེ་སྶ་ནཱཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཨུ་པ་མཱ མཾ, བྷོ གོ་ཏ་མ, པ་ཊི་བྷཱ་ཏཱིཏི, བྷོ གོ་ཏ་མ, མ་ཡ྄ཧཾ ཨེ་ཀཱ ཨུ་པ་མཱ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཏི, ཨཱ་ཧ་རཱ་མི ཏཾ ཨུ་པ་མ་ནྟི ཝ་ད་ཏི. པ་ཊི་བྷཱ་ཏུ ཏཾ, ཨ་གྒི་ཝེ་སྶ་ནཱཏི ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཏུ ཏེ, ཨ་གྒི་ཝེ་སྶ་ན, ཨཱ་ཧ་ར ཏཾ ཨུ་པ་མཾ ཝི་ས་ཏྠོ་ཏི བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ཝོ་ཙ. བ་ལ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡཱཏི བཱ་ཧུ་བ་ལེ་ན ཀ་ཏྟ་བྦཱ ཀ་སི་ཝཱ་ཎི་ཛྫཱ་དི་ཀཱ ཀ་མྨ་ནྟཱ. རཱུ་པ་ཏྟཱ་ཡཾ པུ་རི་ས་པུ་གྒ་ལོཏི རཱུ་པཾ ཨ་ཏྟཱ ཨ་སྶཱ་ཏི རཱུ་པ་ཏྟཱ, རཱུ་པཾ ཨ་ཏྟཱ་ཏི ག་ཧེ་ཏྭཱ ཋི་ཏ་པུ་གྒ་ལཾ དཱི་པེ་ཏི. རཱུ་པེ པ་ཏི་ཊྛཱ་ཡཱཏི ཏ་སྨིཾ ཨ་ཏྟཱ་ཏི ག་ཧི་ཏ་རཱུ་པེ པ་ཏི་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ. པུ་ཉྙཾ ཝཱ ཨ་པུ་ཉྙཾ ཝཱ པ་ས་ཝ་ཏཱིཏི ཀུ་ས་ལཾ ཝཱ ཨ་ཀུ་ས་ལཾ ཝཱ པ་ཊི་ལ་བྷ་ཏི. ཝེ་ད་ན་ཏྟཱ་དཱི་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཨི་མི་ནཱ ཀིཾ དཱི་པེ་ཏི? ཨི་མེ པ་ཉྩ་ཀྑ་ནྡྷཱ ཨི་མེ་སཾ ས་ཏྟཱ་ནཾ པ་ཐ་ཝཱི ཝི་ཡ པ་ཏི་ཊྛཱ, ཏེ ཨི་མེ་སུ པ་ཉྩ་སུ ཁ་ནྡྷེ་སུ པ་ཏི་ཊྛཱ་ཡ ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལ་ཀ་མྨཾ ནཱ་མ ཨཱ་ཡཱུ་ཧ་ནྟི. ཏུ་མྷེ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ཝི་ཛྫ་མཱ་ན་མེ་ཝ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ པ་ཊི་སེ་དྷེ་ནྟོ པ་ཉྩ་ཀྑ་ནྡྷཱ ཨ་ན་ཏྟཱ་ཏི དཱི་པེ་ཐཱ་ཏི ཨ་ཏི་ཝི་ཡ ས་ཀཱ་ར་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་མཾ ཨཱ་ཧ་རི. ཨི་མི་ནཱ ཙ ནི་ག་ཎྛེ་ན ཨཱ་ཧ་ཊ་ཨོ་པ་མྨཾ ནི་ཡ་ཏ་མེ་ཝ, ས་བྦ་ཉྙུ་བུ་དྡྷ་ཏོ ཨ་ཉྙོ ཏ་སྶ ཀ་ཐཾ ཚི་ནྡི་ཏྭཱ ཝཱ་དེ དོ་སཾ དཱ་ཏུཾ ས་མ་ཏྠོ ནཱ་མ ན་ཏྠི. དུ་ཝི་དྷཱ ཧི པུ་གྒ་ལཱ བུ་དྡྷ་ཝེ་ནེ་ཡྻཱ ཙ སཱ་ཝ་ཀ་ཝེ་ནེ་ཡྻཱ ཙ. སཱ་ཝ་ཀ་ཝེ་ནེ་ཡྻེ སཱ་ཝ་ཀཱ་པི ཝི་ནེ་ནྟི བུ་དྡྷཱ་པི. བུ་དྡྷ་ཝེ་ནེ་ཡྻེ པ་ན སཱ་ཝ་ཀཱ ཝི་ནེ་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ནྟི, བུ་དྡྷཱ་ཝ ཝི་ནེ་ནྟི. ཨ་ཡ་མྤི ནི་ག་ཎྛོ བུ་དྡྷ་ཝེ་ནེ་ཡྻོ, ཏ་སྨཱ ཨེ་ཏ་སྶ ཝཱ་དཾ ཚི་ནྡི་ཏྭཱ ཨ་ཉྙོ དོ་སཾ དཱ་ཏུཾ ས་མ་ཏྠོ ནཱ་མ ན་ཏྠི. ཏེ་ན་སྶ བྷ་ག་ཝཱ ས་ཡ་མེ་ཝ ཝཱ་དེ དོ་ས་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ན་ནུ ཏྭཾ, ཨ་གྒི་ཝེ་སྶ་ནཱཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ.

ཨ་ཐ ནི་ག་ཎྛོ ཙི་ནྟེ་སི – ‘‘ཨ་ཏི་ཝི་ཡ ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ མ་མ ཝཱ་དཾ པ་ཏི་ཊྛ་པེ་ཏི, ས་ཙེ ཨུ་པ་རི ཀོ་ཙི དོ་སོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, མ་མཾ ཨེ་ཀ་ཀཾ་ཡེ་ཝ ནི་གྒ་ཎྷི་སྶ་ཏི. ཧ་ནྡཱ་ཧཾ ཨི་མཾ ཝཱ་དཾ མ་ཧཱ་ཛ་ན་སྶཱ་པི མ་ཏྠ་ཀེ པ་ཀྑི་པཱ་མཱི’’ཏི, ཏ་སྨཱ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ – ཨ་ཧ་མྤི, བྷོ གོ་ཏ་མ, ཨེ་ཝཾ ཝ་དཱ་མི རཱུ་པཾ མེ ཨ་ཏྟཱ…པེ… ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ མེ ཨ་ཏྟཱ་ཏི, ཨ་ཡ་ཉྩ མ་ཧ་ཏཱི ཛ་ན་ཏཱཏི. བྷ་ག་ཝཱ པ་ན ནི་ག་ཎྛ་ཏོ ས་ཏ་གུ་ཎེ་ན་པི ས་ཧ་སྶ་གུ་ཎེ་ན་པི ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་གུ་ཎེ་ན་པི ཝཱ་དཱི་ཝ་ར་ཏ་རོ, ཏ་སྨཱ ཙི་ནྟེ་སི – ‘‘ཨ་ཡཾ ནི་ག་ཎྛོ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ མོ་ཙེ་ཏྭཱ མ་ཧཱ་ཛ་ན་སྶ མ་ཏྠ་ཀེ ཝཱ་དཾ པ་ཀྑི་པ་ཏི, ནཱ་སྶ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ མོ་ཙེ་ཏུཾ ད་སྶཱ་མི, མ་ཧཱ་ཛ་ན་ཏོ ནི་ཝ་ཏྟེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་ཀཾ་ཡེ་ཝ ནཾ ནི་གྒ་ཎྷི་སྶཱ་མཱི’’ཏི. ཨ་ཐ ནཾ ཀི་ཉྷི ཏེ, ཨ་གྒི་ཝེ་སྶ་ནཱཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་སྶ་ཏྠོ – ནཱ་ཡཾ ཛ་ན་ཏཱ མ་མ ཝཱ་དཾ ཨཱ་རོ་པེ་ཏུཾ ཨཱ་ག་ཏཱ, ཏྭཾ་ཡེ་ཝ ས་ཀ་ལཾ ཝེ་སཱ་ལིཾ སཾ་ཝ་ཊྚི་ཏྭཱ མ་མ ཝཱ་དཾ ཨཱ་རོ་པེ་ཏུཾ ཨཱ་ག་ཏོ, ཏ་སྨཱ ཏྭཾ ས་ཀ་མེ་ཝ ཝཱ་དཾ ནི་ཝེ་ཋེ་ཧི, མཱ མ་ཧཱ་ཛ་ན་སྶ མ་ཏྠ་ཀེ པ་ཀྑི་པ་སཱི་ཏི. སོ པ་ཊི་ཛཱ་ན་ནྟོ ཨ་ཧ་ཉྷི, བྷོ གོ་ཏ་མཱཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ.

༣༥༧. ཨི་ཏི བྷ་ག་ཝཱ ནི་ག་ཎྛ་སྶ ཝཱ་དཾ པ་ཏི་ཊྛ་པེ་ཏྭཱ, ཏེ་ན ཧི, ཨ་གྒི་ཝེ་སྶ་ནཱཏི པུ་ཙྪཾ ཨཱ་ར་བྷི. ཏ་ཏྠ ཏེ་ན ཧཱིཏི ཀཱ་ར་ཎ་ཏྠེ ནི་པཱ་ཏོ. ཡ་སྨཱ ཏྭཾ པ་ཉྩ་ཀྑ་ནྡྷེ ཨ་ཏྟ་ཏོ པ་ཊི་ཛཱ་ནཱ་སི, ཏ་སྨཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ས་ཀ་སྨིཾ ཝི་ཛི་ཏེཏི ཨ་ཏྟ་ནོ ར་ཊྛེ. གྷཱ་ཏེ་ཏཱ་ཡཾ ཝཱ གྷཱ་ཏེ་ཏུནྟི གྷཱ་ཏཱ་ར་ཧཾ གྷཱ་ཏེ་ཏ་བྦ་ཡུ་ཏྟ་ཀཾ གྷཱ་ཏེ་ཏུཾ. ཛཱ་པེ་ཏཱ་ཡཾ ཝཱ ཛཱ་པེ་ཏུནྟི དྷ་ན་ཛཱ་ནི་ར་ཧཾ ཛཱ་པེ་ཏ་བྦ་ཡུ་ཏྟཾ ཛཱ་པེ་ཏུཾ ཛི་ཎྞ་དྷ་ནཾ ཀཱ་ཏུཾ. པ་བྦཱ་ཛེ་ཏཱ་ཡཾ ཝཱ པ་བྦཱ་ཛེ་ཏུནྟི ས་ཀ་ར་ཊྛ་ཏོ པ་བྦཱ་ཛ་ནཱ་ར་ཧཾ པ་བྦཱ་ཛེ་ཏུཾ, ནཱི་ཧ་རི་ཏུཾ. ཝ་ཏྟི་ཏུ་ཉྩ ཨ་ར་ཧ་ཏཱིཏི ཝ་ཏྟ་ཏི ཙེ་ཝ ཝ་ཏྟི་ཏུ་ཉྩ ཨ་ར་ཧ་ཏི. ཝ་ཏྟི་ཏུཾ ཡུ་ཏྟོ་ཏི དཱི་པེ་ཏི. ཨི་ཏི ནི་ག་ཎྛོ ཨ་ཏྟ་ནོ ཝཱ་ད་བྷེ་ད་ན་ཏྠཾ ཨཱ་ཧ་ཊ་ཀཱ་ར་ཎ་མེ་ཝ ཨ་ཏྟ་ནོ མཱ་ར་ཎ་ཏྠཱ་ཡ ཨཱ་ཝུ་དྷཾ ཏི་ཁི་ཎཾ ཀ་རོ་ནྟོ ཝི་ཡ ཝི་སེ་སེ་ཏྭཱ དཱི་པེ་ཏི, ཡ་ཐཱ ཏཾ བཱ་ལོ. ཨེ་ཝཾ མེ རཱུ་པཾ ཧོ་ཏཱུཏི མ་མ རཱུ་པཾ ཨེ་ཝཾ་ཝི་དྷཾ ཧོ་ཏུ, པཱ་སཱ་དི་ཀཾ ཨ་བྷི་རཱུ་པཾ ཨ་ལ་ངྐ་ཏ་པྤ་ཊི་ཡ་ཏྟཾ སུ་ཝ་ཎྞ་ཏོ་ར་ཎཾ ཝི་ཡ སུ་ས་ཛྫི་ཏ་ཙི་ཏྟ་པ་ཊོ ཝི་ཡ ཙ མ་ནཱ་པ་ད་སྶ་ན་ནྟི. ཨེ་ཝཾ མེ རཱུ་པཾ མཱ ཨ་ཧོ་སཱིཏི མ་མ རཱུ་པཾ ཨེ་ཝཾ་ཝི་དྷཾ མཱ ཧོ་ཏུ, དུ་བྦ་ཎྞཾ དུ་སྶ་ཎྛི་ཏཾ ཝ་ལི་ཏ་པ་ལི་ཏཾ ཏི་ལ་ཀ་ས་མཱ་ཀི་ཎྞ་ནྟི.

ཏུ་ཎྷཱི ཨ་ཧོ་སཱིཏི ནི་ག་ཎྛོ ཨི་མ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ ཝི་ར་དྡྷ་བྷཱ་ཝཾ ཉ་ཏྭཱ, ‘‘ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ མ་མ ཝཱ་དཾ བྷི་ནྡ་ན་ཏྠཱ་ཡ ཀཱ་ར་ཎཾ ཨཱ་ཧ་རི, ཨ་ཧཾ བཱ་ལ་ཏཱ་ཡ ཏ་མེ་ཝ ཝི་སེ་སེ་ཏྭཱ དཱི་པེ་སིཾ, ཨི་དཱ་ནི ན་ཊྛོ་མྷི, ས་ཙེ ཝ་ཏྟ་ཏཱི་ཏི ཝ་ཀྑཱ་མི, ཨི་མེ རཱ་ཛཱ་ནོ ཨུ་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ, ‘ཨ་གྒི་ཝེ་སྶ་ན, ཏྭཾ མ་མ རཱུ་པེ ཝ་སོ ཝ་ཏྟ་ཏཱི་ཏི ཝ་ད་སི, ཡ་དི ཏེ རཱུ་པེ ཝ་སོ ཝ་ཏྟ་ཏི, ཀ་སྨཱ ཏྭཾ ཡ་ཐཱ ཨི་མེ ལི་ཙྪ་ཝི་རཱ་ཛཱ་ནོ ཏཱ་ཝ་ཏིཾ་ས་དེ་ཝ་ས་དི་སེ་ཧི ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ་ཧི ཝི་རོ་ཙ་ནྟི ཨ་བྷི་རཱུ་པཱ པཱ་སཱ་དི་ཀཱ, ཨེ་ཝཾ ན ཝི་རོ་ཙ་སཱི’ཏི. ས་ཙེ ན ཝ་ཏྟ་ཏཱི་ཏི ཝ་ཀྑཱ་མི, ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ ཨུ་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ, ‘ཨ་གྒི་ཝེ་སྶ་ན, ཏྭཾ པུ་བྦེ ཝ་ཏྟ་ཏི མེ རཱུ་པ་སྨིཾ ཝ་སོ་ཏི ཝ་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི པ་ཊི་ཀྑི་པ་སཱི’ཏི ཝཱ་དཾ ཨཱ་རོ་པེ་སྶ་ཏི. ཨི་ཏི ཝ་ཏྟ་ཏཱི་ཏི ཝུ་ཏྟེ་པི ཨེ་ཀོ དོ་སོ, ན ཝ་ཏྟ་ཏཱི་ཏི ཝུ་ཏྟེ་པི ཨེ་ཀོ དོ་སོ’’ཏི ཏུ་ཎྷཱི ཨ་ཧོ་སི. དུ་ཏི་ཡ་མྤི བྷ་ག་ཝཱ པུ་ཙྪི, དུ་ཏི་ཡ་མྤི ཏུ་ཎྷཱི ཨ་ཧོ་སི. ཡ་སྨཱ པ་ན ཡཱ་ཝ་ཏ་ཏི་ཡཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ པུ་ཙྪི་ཏེ ཨ་བྱཱ་ཀ་རོ་ནྟ་སྶ ས་ཏྟ་དྷཱ མུ་དྡྷཱ ཕ་ལ་ཏི, བུ་དྡྷཱ ཙ ནཱ་མ ས་ཏྟཱ་ནཾ་ཡེ་ཝ ཨ་ཏྠཱ་ཡ ཀ་པྤ་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཱ་དྷི་ཀཱ་ནི ཙ་ཏྟཱ་རི ཨ་ས་ངྑྱེ་ཡྻཱ་ནི པཱ་ར་མཱི་ནཾ པཱུ་རི་ཏ་ཏྟཱ ས་ཏྟེ་སུ བ་ལ་ཝ་ཨ་ནུ་དྡ་ཡཱ ཧོ་ནྟི. ཏ་སྨཱ ཡཱ་ཝ་ཏ་ཏི་ཡཾ ཨ་པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ས་ཙྩ་ཀཾ ནི་ག་ཎྛ་པུ་ཏྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ཨེ་ཏཾ ‘‘བྱཱ་ཀ་རོ་ཧཱི དཱ་ནཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ཝ་ཙ་ནཾ ཨ་ཝོ་ཙ.

ཏ་ཏྠ ས་ཧ་དྷ་མྨི་ཀནྟི ས་ཧེ་ཏུ་ཀཾ ས་ཀཱ་ར་ཎཾ. ཝ་ཛི་རཾ པཱ་ཎི་མྷི ཨ་སྶཱ་ཏི ཝ་ཛི་ར་པཱ་ཎི. ཡ་ཀྑོཏི ན ཡོ ཝཱ སོ ཝཱ ཡ་ཀྑོ, ས་ཀྐོ དེ་ཝ་རཱ་ཛཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨཱ་དི་ཏྟནྟི ཨ་གྒི་ཝ་ཎྞཾ. ས་མྤ་ཛྫ་ལི་ཏནྟི སུ་ཊྛུ པ་ཛྫ་ལི་ཏཾ. ས་ཛོ་ཏི་བྷཱུ་ཏནྟི ས་མ་ནྟ་ཏོ ཛོ་ཏི་བྷཱུ་ཏཾ, ཨེ་ཀ་གྒི་ཛཱ་ལ་བྷཱུ་ཏ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཋི་ཏོ ཧོ་ཏཱིཏི མ་ཧ་ནྟཾ སཱི་སཾ, ཀ་ནྡ་ལ་མ་ཀུ་ལ་ས་དི་སཱ དཱ་ཋཱ, བྷ་ཡཱ་ན་ཀཱ་ནི ཨ་ཀྑི་ནཱ་སཱ་དཱི་ནཱི་ཏི ཨེ་ཝཾ ཝི་རཱུ་པ་རཱུ་པཾ མཱ་པེ་ཏྭཱ ཋི་ཏོ. ཀ་སྨཱ པ་ནེ་ས ཨཱ་ག་ཏོ་ཏི? དི་ཊྛི་ཝི་སྶ་ཛྫཱ་པ་ན་ཏྠཾ. ཨ་པི་ཙ, ‘‘ཨ་ཧ་ཉྩེ་ཝ ཁོ པ་ན དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཡྻཾ, པ་རེ ཙ མེ ན ཨཱ་ཛཱ་ནེ་ཡྻུ’’ནྟི ཨེ་ཝཾ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཱ་ཡ ཨ་པྤོ་སྶུ་ཀྐ་བྷཱ་ཝཾ ཨཱ་པ་ནྣེ བྷ་ག་ཝ་ཏི ས་ཀྐོ མ་ཧཱ་བྲ་ཧྨུ་ནཱ ས་དྡྷིཾ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ, ‘‘བྷ་ག་ཝཱ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཐ, ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ཨཱ་ཎཱ་ཡ ཨ་ཝ་ཏྟ་མཱ་ནེ མ་ཡཾ ཝ་ཏྟཱ་པེ་སྶཱ་མ, ཏུ་མྷཱ་ཀཾ དྷ་མྨ་ཙ་ཀྐཾ ཧོ་ཏུ, ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཨཱ་ཎཱ་ཙ་ཀྐ’’ནྟི པ་ཊི་ཉྙ་མ་ཀཱ་སི. ཏ་སྨཱ ‘‘ཨ་ཛྫ ས་ཙྩ་ཀཾ ཏཱ་སེ་ཏྭཱ པ་ཉྷཾ ཝི་སྶ་ཛྫཱ་པེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨཱ་ག་ཏོ.

བྷ་ག་ཝཱ ཙེ་ཝ པ་སྶ་ཏི, ས་ཙྩ་ཀོ ཙ ནི་ག་ཎྛ་པུ་ཏྟོཏི ཡ་དི ཧི ཏཾ ཨ་ཉྙེ་པི པ་སྶེ་ཡྻུཾ. ཏཾ ཀཱ་ར་ཎཾ ཨ་ག་རུ ཨ་སྶ, ‘‘ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ ས་ཙྩ་ཀཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ཝཱ་དེ ཨ་ནོ་ཏ་ར་ནྟཾ ཉ་ཏྭཱ ཡ་ཀྑཾ ཨཱ་ཝཱ་ཧེ་ཏྭཱ ད་སྶེ་སི, ཏ་ཏོ ས་ཙྩ་ཀོ བྷ་ཡེ་ན ཀ་ཐེ་སཱི’’ཏི ཝ་དེ་ཡྻུཾ. ཏ་སྨཱ བྷ་ག་ཝཱ ཙེ་ཝ པ་སྶ་ཏི ས་ཙྩ་ཀོ ཙ. ཏ་སྶ ཏཾ དི་སྭཱ་ཝ ས་ཀ་ལ་ས་རཱི་ར་ཏོ སེ་དཱ མུ་ཙྩིཾ་སུ, ཨ་ནྟོ་ཀུ་ཙྪི ཝི་པ་རི་ཝ་ཏྟ་མཱ་ནཱ མ་ཧཱ་ར་ཝཾ ར་ཝི. སོ ‘‘ཨ་ཉྙེ་པི ནུ ཁོ པ་སྶ་ནྟཱི’’ཏི ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ ཀ་སྶ་ཙི ལོ་མ་ཧཾ་ས་མ་ཏྟ་མྤི ན ཨ་དྡ་ས. ཏ་ཏོ – ‘‘ཨི་དཾ བྷ་ཡཾ མ་མེ་ཝ ཨུ་པྤ་ནྣཾ. ས་ཙཱ་ཧཾ ཡ་ཀྑོ་ཏི ཝ་ཀྑཱ་མི, ‘ཀིཾ ཏུ་ཡ྄ཧ་མེ་ཝ ཨ་ཀྑཱི་ནི ཨ་ཏྠི, ཏྭ་མེ་ཝ ཡ་ཀྑཾ པ་སྶ་སི, པ་ཋ་མཾ ཡ་ཀྑཾ ཨ་དི་སྭཱ ས་མ་ཎེ་ན གོ་ཏ་མེ་ན ཝཱ་ད་ས་ངྒྷཱ་ཊེ ཁི་ཏྟོ་ཝ ཡ་ཀྑཾ པ་སྶ་སཱི’ཏི ཝ་དེ་ཡྻུ’’ནྟི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ – ‘‘ན དཱ་ནི མེ ཨི་དྷ ཨ་ཉྙཾ པ་ཊི་ས་ར་ཎཾ ཨ་ཏྠི, ཨ་ཉྙ་ཏྲ ས་མ་ཎཱ གོ་ཏ་མཱ’’ཏི མ་ཉྙ་མཱ་ནོ, ཨ་ཐ ཁོ ས་ཙྩ་ཀོ ནི་ག་ཎྛ་པུ་ཏྟོ…པེ… བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ. ཏཱ་ཎཾ ག་ཝེ་སཱིཏི ཏཱ་ཎ་ནྟི ག་ཝེ་ས་མཱ་ནོ. ལེ་ཎཾ ག་ཝེ་སཱིཏི ལེ་ཎ་ནྟི ག་ཝེ་ས་མཱ་ནོ. ས་ར་ཎཾ ག་ཝེ་སཱིཏི ས་ར་ཎ་ནྟི ག་ཝེ་ས་མཱ་ནོ. ཨེ་ཏྠ ཙ ཏཱ་ཡ་ཏི ར་ཀྑ་ཏཱི་ཏི ཏཱ་ཎཾ. ནི་ལཱི་ཡ་ནྟི ཨེ་ཏྠཱ་ཏི ལེ་ཎཾ. ས་ར་ཏཱི་ཏི ས་ར་ཎཾ, བྷ་ཡཾ ཧིཾ་ས་ཏི ཝི་དྡྷཾ་སེ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.

༣༥༨. མ་ན་སི ཀ་རི་ཏྭཱཏི མ་ན་མྷི ཀ་ཏྭཱ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑི་ཏྭཱ ཨུ་པ་དྷཱ་རེ་ཏྭཱ. ཨེ་ཝཾ མེ ཝེ་ད་ནཱ ཧོ་ཏཱུཏི ཀུ་ས་ལཱ་ཝ ཧོ་ཏུ, སུ་ཁཱ་ཝ ཧོ་ཏུ. ཨེ་ཝཾ མེ ས་ཉྙཱ ཧོ་ཏཱུཏི ཀུ་ས་ལཱ་ཝ ཧོ་ཏུ, སུ་ཁཱ་ཝ ཧོ་ཏུ, སོ་མ་ན་སྶ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ་ཝ ཧོ་ཏཱུ་ཏི. ས་ངྑཱ་ར་ཝི་ཉྙཱ་ཎེ་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. མཱ ཨ་ཧོ་སཱིཏི ཨེ་ཏྠ པ་ན ཝུ་ཏྟ་ཝི་པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཀ་ལླཾ ནཱུཏི ཡུ་ཏྟཾ ནུ. ས་མ་ནུ་པ་སྶི་ཏུནྟི ‘‘ཨེ་ཏཾ མ་མ ཨེ་སོ་ཧ་མ་སྨི ཨེ་སོ མེ ཨ་ཏྟཱ’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཏ་ཎྷཱ་མཱ་ན་དི་ཊྛི་ཝ་སེ་ན པ་སྶི་ཏུཾ. ནོ ཧི་དཾ, བྷོ གོ་ཏ་མཱཏི ན ཡུ་ཏྟ་མེ་ཏཾ, བྷོ གོ་ཏ་མ. ཨི་ཏི བྷ་ག་ཝཱ ཡ་ཐཱ ནཱ་མ ཚེ་ཀོ ཨ་ཧི་ཏུ་ཎྜི་ཀོ ས་པྤ་ད་ཊྛ་ཝི་སཾ ཏེ་ནེ་ཝ ས་པྤེ་ན པུ་ན ཌཾ་སཱ་པེ་ཏྭཱ ཨུ་བྦཱ་ཧེ་ཡྻ, ཨེ་ཝཾ ཏ་སྶཾ་ཡེ་ཝ པ་རི་ས་ཏི ས་ཙྩ་ཀཾ ནི་ག་ཎྛ་པུ་ཏྟཾ ཏེ་ནེ་ཝ མུ་ཁེ་ན པ་ཉྩ་ཀྑ་ནྡྷཱ ཨ་ནི་ཙྩཱ དུ་ཀྑཱ ཨ་ན་ཏྟཱ་ཏི ཝ་དཱ་པེ་སི. དུ་ཀྑཾ ཨ་ལླཱི་ནོཏི ཨི་མཾ པ་ཉྩ་ཀྑ་ནྡྷ་དུ་ཀྑཾ ཏ་ཎྷཱ་དི་ཊྛཱི་ཧི ཨ་ལླཱི་ནོ. ཨུ་པ་ག་ཏོ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་སི་ཏོཏི་པི ཏ་ཎྷཱ་དི་ཊྛི་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. དུ་ཀྑཾ ཨེ་ཏཾ མ་མཱཏི་ཨཱ་དཱི་སུ པ་ཉྩ་ཀྑ་ནྡྷ་དུ་ཀྑཾ ཏ་ཎྷཱ་མཱ་ན་དི་ཊྛི་ཝ་སེ་ན ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. པ་རི་ཛཱ་ནེ་ཡྻཱཏི ཨ་ནི་ཙྩཾ དུ་ཀྑཾ ཨ་ན་ཏྟཱ་ཏི ཏཱི་ར་ཎ་པ་རི་ཉྙཱ་ཡ པ་རི་ཏོ ཛཱ་ནེ་ཡྻ. པ་རི་ཀྑེ་པེ་ཏྭཱཏི ཁ་ཡཾ ཝ་ཡཾ ཨ་ནུ་པྤཱ་དཾ ཨུ་པ་ནེ་ཏྭཱ.

༣༥༩. ན་ཝནྟི ཏ་རུ་ཎཾ. ཨ་ཀུ་ཀྐུ་ཀ་ཛཱ་ཏནྟི པུ་པྥ་གྒ་ཧ་ཎ་ཀཱ་ལེ ཨ་ནྟོ ཨ་ངྒུ་ཊྛ་པྤ་མཱ་ཎོ ཨེ་ཀོ གྷ་ན་ད་ཎྜ་ཀོ ནི་བྦ་ཏྟ་ཏི, ཏེ་ན ཝི་ར་ཧི་ཏ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. རི་ཏྟོཏི སུ་ཉྙོ ཨ་ནྟོ་སཱ་ར་ཝི་ར་ཧི་ཏོ. རི་ཏྟ་ཏྟཱ་ཝ ཏུ་ཙྪོ. ཨ་པ་ར་དྡྷོཏི པ་རཱ་ཛི་ཏོ. བྷཱ་སི་ཏཱ ཁོ པ་ན ཏེཏི ཨི་དཾ བྷ་ག་ཝཱ ཏ་སྶ མུ་ཁ་ར་བྷཱ་ཝཾ པ་ཀཱ་སེ་ཏྭཱ ནི་གྒ་ཎྷ་ནྟོ ཨཱ་ཧ. སོ ཀི་ར པུ་བྦེ པཱུ་ར་ཎཱ་ད་ཡོ ཚ ས་ཏྠཱ་རོ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ པ་ཉྷཾ པུ་ཙྪ་ཏི. ཏེ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ནྟི. ཨ་ཐ ནེ་སཾ པ་རི་ས་མ་ཛ྄ཛྷེ མ་ཧ་ནྟཾ ཝི་པྤ་ཀཱ་རཾ ཨཱ་རོ་པེ་ཏྭཱ ཨུ་ཊྛཱ་ཡ ཛ་ཡཾ པ་ཝེ་དེ་ནྟོ ག་ཙྪ་ཏི. སོ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་མྤི ཏ་ཐེ་ཝ ཝི་ཧེ་ཋེ་སྶཱ་མཱི་ཏི ས་ཉྙཱ་ཡ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ –

‘‘ཨ་མྦྷོ ཀོ ནཱ་མ ཡཾ རུ་ཀྑོ, སི་ནྣ་པ་ཏྟོ ས་ཀ་ཎྚ་ཀོ;

ཡ་ཏྠ ཨེ་ཀ་པྤ་ཧཱ་རེ་ན, ཨུ་ཏྟ་མ་ངྒཾ ཝི་བྷི་ཛྫི་ཏ’’ནྟི.

ཨ་ཡཾ ཁ་དི་རཾ ཨཱ་ཧ་ཙྩ ཨ་སཱ་ར་ཀ་རུ་ཀྑ་པ་རི་ཙི་ཏོ མུ་དུ་ཏུ་ཎྜ་ས་ཀུ་ཎོ ཝི་ཡ ས་བྦ་ཉྙུ་ཏ་ཉྙཱ་ཎ་སཱ་རཾ ཨཱ་ཧ་ཙྩ ཉཱ་ཎ་ཏུ་ཎྜ་བྷེ་དཾ པ་ཏྟོ ས་བྦ་ཉྙུ་ཏ་ཉྙཱ་ཎ་སྶ ཐ་དྡྷ་བྷཱ་ཝཾ ཨ་ཉྙཱ་སི. ཏ་ད་སྶ པ་རི་ས་མ་ཛ྄ཛྷེ པ་ཀཱ་སེ་ནྟོ བྷཱ་སི་ཏཱ ཁོ པ་ན ཏེཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ན་ཏྠི ཨེ་ཏ་ར་ཧཱིཏི ཨུ་པཱ་དི་ནྣ་ཀ་ས་རཱི་རེ སེ་དོ ནཱ་མ ན་ཏྠཱི་ཏི ན ཝ་ཏྟ་བྦཾ, ཨེ་ཏ་ར་ཧི པ་ན ན་ཏྠཱི་ཏི ཝ་ད་ཏི. སུ་ཝ་ཎྞ་ཝ་ཎྞཾ ཀཱ་ཡཾ ཝི་ཝ་རཱིཏི ན ས་བྦཾ ཀཱ་ཡཾ ཝི་ཝ་རི. བུ་དྡྷཱ ནཱ་མ ག་ཎྛི་ཀཾ པ་ཊི་མུ་ཉྩི་ཏྭཱ པ་ཊི་ཙྪ་ནྣ་ས་རཱི་རཱ པ་རི་ས་ཏི དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ནྟི. ཨ་ཐ བྷ་ག་ཝཱ ག་ལ་ཝཱ་ཊ་ཀ་ས་མྨུ་ཁ་ཊྛཱ་ནེ ཙཱི་ཝ་རཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཙ་ཏུ་ར་ངྒུ་ལ་མ་ཏྟཾ ཨོ་ཏཱ་རེ་སི. ཨོ་ཏཱ་རི་ཏ་མ་ཏྟེ པ་ན ཏ་སྨིཾ སུ་ཝ་ཎྞ་ཝ་ཎྞཱ ར་སྨི་ཡོ པུ་ཉྫ་པུ་ཉྫཱ ཧུ་ཏྭཱ སུ་ཝ་ཎྞ་གྷ་ཊ་ཏོ ར་ཏྟ་སུ་ཝ་ཎྞ་ར་ས་དྷཱ་རཱ ཝི་ཡ, ར་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ཝ་ལཱ་ཧ་ཀ་ཏོ ཝི་ཛྫུ་ལ་ཏཱ ཝི་ཡ ཙ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ སུ་ཝ་ཎྞ་མུ་ར་ཛ་ས་དི་སཾ མ་ཧཱ་ཁ་ནྡྷཾ ཨུ་ཏྟ་མ་སི་རཾ པ་ད་ཀྑི་ཎཾ ཀུ་རུ་མཱ་ནཱ ཨཱ་ཀཱ་སེ པ་ཀྑ་ནྡིཾ་སུ. ཀ་སྨཱ པ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཝ་མ་ཀཱ་སཱི་ཏི? མ་ཧཱ་ཛ་ན་སྶ ཀ་ངྑཱ་ཝི་ནོ་ད་ན་ཏྠཾ. མ་ཧཱ་ཛ་ནོ ཧི ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ མ་ཡ྄ཧཾ སེ་དོ ན་ཏྠཱི་ཏི ཝ་ད་ཏི, ས་ཙྩ་ཀ་སྶ ཏཱ་ཝ ནི་ག་ཎྛ་པུ་ཏྟ་སྶ ཡ་ནྟཱ་རུ་ལ༹ྷ་སྶ ཝི་ཡ སེ་དཱ པ་གྒྷ་ར་ནྟི. ས་མ་ཎོ པ་ན གོ་ཏ་མོ གྷ་ན་དུ་པ་ཊྚ་ཙཱི་ཝ་རཾ པཱ་རུ་པི་ཏྭཱ ནི་སི་ནྣོ, ཨ་ནྟོ སེ་ད་སྶ ཨ་ཏྠི་ཏཱ ཝཱ ན་ཏྠི་ཏཱ ཝཱ ཀ་ཐཾ ས་ཀྐཱ ཉཱ་ཏུ་ནྟི ཀ་ངྑཾ ཀ་རེ་ཡྻ, ཏ་སྶ ཀ་ངྑཱ་ཝི་ནོ་ད་ན་ཏྠཾ ཨེ་ཝ་མ་ཀཱ་སི. མ་ངྐུ་བྷཱུ་ཏོཏི ནི་ཏྟེ་ཛ་བྷཱུ་ཏོ. པ་ཏྟ་ཀྑ་ནྡྷོཏི པ་ཏི་ཏ་ཀྑ་ནྡྷོ. ཨ་པྤ་ཊི་བྷཱ་ནོཏི ཨུ་ཏྟ་རི ཨ་པྤ་སྶ་ནྟོ. ནི་སཱི་དཱིཏི པཱ་ད་ངྒུ་ཊྛ་ཀེ་ན བྷཱུ་མིཾ ཀ་ས་མཱ་ནོ ནི་སཱི་དི.

༣༦༠. དུ་མྨུ་ཁོཏི ན ཝི་རཱུ་པ་མུ་ཁོ, ཨ་བྷི་རཱུ་པོ ཧི སོ པཱ་སཱ་དི་ཀོ. ནཱ་མཾ པ་ན་སྶ ཨེ་ཏཾ. ཨ་བྷ་བྦོ ཏཾ པོ་ཀྑ་ར་ཎིཾ པུ་ན ཨོ་ཏ་རི་ཏུནྟི ས་བྦེ་སཾ ཨ་ལཱ༹་ནཾ བྷ་གྒ་ཏྟཱ པ་ཙྪི་ནྣ་ག་མ་ནོ ཨོ་ཏ་རི་ཏུཾ ཨ་བྷ་བྦོ, ཏ་ཏྠེ་ཝ ཀཱ་ཀ་ཀུ་ལ་ལཱ་དཱི་ནཾ བྷ་ཏྟཾ ཧོ་ཏཱི་ཏི ད་སྶེ་ཏི. ཝི་སཱུ་ཀཱ་ཡི་ཀཱ་ནཱིཏི དི་ཊྛི་ཝི་སཱུ་ཀཱ་ནི. ཝི་སེ་ཝི་ཏཱ་ནཱིཏི དི་ཊྛི་ས་ཉྩ་རི་ཏཱ་ནི. ཝི་པྥ་ནྡི་ཏཱ་ནཱིཏི དི་ཊྛི་ཝི་པྥ་ནྡི་ཏཱ་ནི. ཡ་དི་དཾ ཝཱ་དཱ་དྷི་པྤཱ་ཡོཏི ཨེ་ཏྠ ཡ་དི་དནྟི ནི་པཱ་ཏ་མ་ཏྟཾ; ཝཱ་དཱ་དྷི་པྤཱ་ཡོ ཧུ་ཏྭཱ ཝཱ་དཾ ཨཱ་རོ་པེ་སྶཱ་མཱི་ཏི ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡེ་ན ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏུཾ ཨ་བྷ་བྦོ; དྷ་མྨ་སྶ་ཝ་ནཱ་ཡ པ་ན ཨུ་པ་ས་ངྐ་མེ་ཡྻཱ་ཏི ད་སྶེ་ཏི. དུ་མྨུ་ཁཾ ལི་ཙྪ་ཝི་པུ་ཏྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙཱཏི ཀ་སྨཱ ཨ་ཝོ་ཙ? དུ་མྨུ་ཁ་སྶ ཀི་ར་སྶ ཨུ་པ་མཱ་ཧ་ར་ཎ་ཀཱ་ལེ སེ་ས ལི་ཙྪ་ཝི་ཀུ་མཱ་རཱ་པི ཙི་ནྟེ་སུཾ – ‘‘ཨི་མི་ནཱ ནི་ག་ཎྛེ་ན ཨ་མྷཱ་ཀཾ སི་པྤུ་གྒ་ཧ་ཎ་ཊྛཱ་ནེ ཙི་རཾ ཨ་ཝ་མཱ་ནོ ཀ་ཏོ, ཨ་ཡཾ དཱ་ནི ཨ་མི་ཏྟ་སྶ པི་ཊྛིཾ པ་སྶི་ཏུཾ ཀཱ་ལོ. མ་ཡ་མྤི ཨེ་ཀེ་ཀཾ ཨུ་པ་མཾ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ པཱ་ཎི་པྤ་ཧཱ་རེ་ན པ་ཏི་ཏཾ མུ་གྒ་རེ་ན པོ་ཐེ་ནྟོ ཝི་ཡ ཏ་ཐཱ ནཾ ཀ་རི་སྶཱ་མ, ཡ་ཐཱ ན པུ་ན པ་རི་ས་མ་ཛ྄ཛྷེ སཱི་སཾ ཨུ་ཀྑི་པི་ཏུཾ ས་ཀྑི་སྶ་ཏཱི’’ཏི, ཏེ ཨོ་པ་མྨཱ་ནི ཀ་རི་ཏྭཱ དུ་མྨུ་ཁ་སྶ ཀ་ཐཱ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཾ ཨཱ་ག་མ་ཡ་མཱ་ནཱ ནི་སཱི་དིཾ་སུ. ས་ཙྩ་ཀོ ཏེ་སཾ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡཾ ཉ་ཏྭཱ, ཨི་མེ ས་བྦེ་ཝ གཱི་ཝཾ ཨུ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཨོ་ཊྛེ་ཧི ཙ་ལ་མཱ་ནེ་ཧི ཋི་ཏཱ; ས་ཙེ པ་ཙྩེ་ཀཱ ཨུ་པ་མཱ ཧ་རི་ཏུཾ ལ་བྷི་སྶ་ནྟི, པུ་ན མ་ཡཱ པ་རི་ས་མ་ཛ྄ཛྷེ སཱི་སཾ ཨུ་ཀྑི་པི་ཏུཾ ན ས་ཀྐཱ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ཧ་ནྡཱ་ཧཾ དུ་མྨུ་ཁཾ ཨ་པ་སཱ་དེ་ཏྭཱ ཡ་ཐཱ ཨ་ཉྙ་སྶ ཨོ་ཀཱ་སོ ན ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཀ་ཐཱ་ཝཱ་རཾ པ་ཙྪི་ནྡི་ཏྭཱ ས་མ་ཎཾ གོ་ཏ་མཾ པ་ཉྷཾ པུ་ཙྪི་སྶཱ་མཱི་ཏི ཏ་སྨཱ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ. ཏ་ཏྠ ཨཱ་ག་མེ་ཧཱིཏི ཏི་ཊྛ, མཱ པུ་ན བྷ་ཎཱ་ཧཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.

༣༦༡. ཏི་ཊྛ་ཏེ་སཱ, བྷོ གོ་ཏ་མཱཏི, བྷོ གོ་ཏ་མ, ཨེ་སཱ ཨ་མྷཱ་ཀ་ཉྩེ་ཝ ཨ་ཉྙེ་ས་ཉྩ པུ་ཐུ་ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ་ནཾ ཝཱ་ཙཱ ཏི་ཊྛ་ཏུ. ཝི་ལཱ་པཾ ཝི་ལ་པི་ཏཾ མ་ཉྙེཏི ཨེ་ཏ་ཉྷི ཝ་ཙ་ནཾ ཝི་ལ་པི་ཏཾ ཝི་ཡ ཧོ་ཏི, ཝི་པྤ་ལ་པི་ཏ་མ་ཏྟཾ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ཐ ཝཱ ཏི་ཊྛ་ཏེ་སཱཏི ཨེ་ཏྠ ཀ་ཐཱ་ཏི ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ ཝ་ཏྟ་བྦཱ. ཝཱ་ཙཱ་ཝི་ལཱ་པཾ ཝི་ལ་པི་ཏཾ མ་ཉྙེཏི ཨེ་ཏྠ པ་ནི་དཾ ཝཱ་ཙཱ་ནི་ཙྪཱ་ར་ཎཾ ཝི་ལ་པི་ཏ་མ་ཏྟཾ མ་ཉྙེ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.

ཨི་དཱ་ནི པ་ཉྷཾ པུ་ཙྪ་ནྟོ ཀི་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཝེ་སཱ་ར་ཛྫ་པ་ཏྟོཏི ཉཱ་ཎ་པ་ཏྟོ. ཨ་པ་ར་པྤ་ཙྩ་ཡོཏི ཨ་པ་ར་པྤ་ཏྟི་ཡོ. ཨ་ཐ་སྶ བྷ་ག་ཝཱ པ་ཉྷཾ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ནྟོ ཨི་དྷ, ཨ་གྒི་ཝེ་སྶ་ནཱཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ, ཏཾ ཨུ་ཏྟཱ་ན་ཏྠ་མེ་ཝ. ཡ་སྨཱ པ་ནེ་ཏྠ པ་སྶ་ཏཱི་ཏི ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ སེ་ཀྑ་བྷཱུ་མི ད་སྶི་ཏཱ. ཏ་སྨཱ ཨུ་ཏྟ་རི ཨ་སེ་ཀྑ་བྷཱུ་མིཾ པུ་ཙྪ་ནྟོ དུ་ཏི་ཡཾ པ་ཉྷཾ པུ་ཙྪི, ཏ་མྤི་སྶ བྷ་ག་ཝཱ བྱཱ་ཀཱ་སི. ཏ་ཏྠ ད་སྶ་ནཱ་ནུ་ཏྟ་རི་ཡེ་ནཱཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ད་སྶ་ནཱ་ནུ་ཏྟ་རི་ཡནྟི ལོ་ཀི་ཡ་ལོ་ཀུ་ཏྟ་རཱ པ་ཉྙཱ. པ་ཊི་པ་དཱ་ནུ་ཏྟ་རི་ཡནྟི ལོ་ཀི་ཡ་ལོ་ཀུ་ཏྟ་རཱ པ་ཊི་པ་དཱ. ཝི་མུ་ཏྟཱ་ནུ་ཏྟ་རི་ཡནྟི ལོ་ཀི་ཡ་ལོ་ཀུ་ཏྟ་རཱ ཝི་མུ་ཏྟི. སུ་དྡྷ་ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་མེ་ཝ ཝཱ ག་ཧེ་ཏྭཱ ད་སྶ་ནཱ་ནུ་ཏྟ་རི་ཡནྟི ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒ་ས་མྨཱ་དི་ཊྛི. པ་ཊི་པ་དཱ་ནུ་ཏྟ་རི་ཡནྟི སེ་སཱ་ནི མ་གྒ་ངྒཱ་ནི. ཝི་མུ་ཏྟཱ་ནུ་ཏྟ་རི་ཡནྟི ཨ་གྒ་ཕ་ལ་ཝི་མུ་ཏྟི. ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝ་སྶ ཝཱ ནི་བྦཱ་ན་ད་སྶ་ནཾ ད་སྶ་ནཱ་ནུ་ཏྟ་རི་ཡཾ ནཱ་མ. མ་གྒ་ངྒཱ་ནི པ་ཊི་པ་དཱ་ནུ་ཏྟ་རི་ཡཾ. ཨ་གྒ་ཕ་ལཾ ཝི་མུ་ཏྟཱ་ནུ་ཏྟ་རི་ཡནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. བུ་དྡྷོ སོ བྷ་ག་ཝཱཏི སོ བྷ་ག་ཝཱ ས་ཡ་མྤི ཙ་ཏྟཱ་རི ས་ཙྩཱ་ནི བུ་དྡྷོ. བོ་དྷཱ་ཡཱཏི པ་རེ་ས་མྤི ཙ་ཏུ་ས་ཙྩ་བོ་དྷཱ་ཡ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏི. ད་ནྟོཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ད་ནྟོཏི ནི་བྦི་སེ་ཝ་ནོ. ད་མ་ཐཱ་ཡཱཏི ནི་བྦི་སེ་ཝ་ན་ཏྠཱ་ཡ. ས་ནྟོཏི ས་བྦ་ཀི་ལེ་ས་ཝཱུ་པ་ས་མེ་ན ས་ནྟོ. ས་མ་ཐཱ་ཡཱཏི ཀི་ལེ་ས་ཝཱུ་པ་ས་མཱ་ཡ. ཏི་ཎྞོཏི ཙ་ཏུ་རོ་གྷ་ཏི་ཎྞོ. ཏ་ར་ཎཱ་ཡཱཏི ཙ་ཏུ་རོ་གྷ་ཏ་ར་ཎཱ་ཡ. པ་རི་ནི་བྦུ་ཏོཏི ཀི་ལེ་ས་པ་རི་ནི་བྦཱ་ནེ་ན པ་རི་ནི་བྦུ་ཏོ. པ་རི་ནི་བྦཱ་ནཱ་ཡཱཏི ཀི་ལེ་ས་པ་རི་ནི་བྦཱ་ན་ཏྠཱ་ཡ.

༣༦༢. དྷཾ་སཱིཏི གུ་ཎ་དྷཾ་ས་ཀཱ. པ་ག་བྦཱཏི ཝཱ་ཙཱ་པཱ་ག་བྦི་ཡེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ. ཨཱ་སཱ་དེ་ཏ་བྦནྟི གྷ་ཊྚེ་ཏ་བྦཾ. ཨཱ་ས་ཛྫཱཏི གྷ་ཊྚེ་ཏྭཱ. ན་ཏྭེ་ཝ བྷ་ཝ་ནྟཾ གོ་ཏ་མནྟི བྷ་ཝ་ནྟཾ གོ་ཏ་མཾ ཨཱ་ས་ཛྫ ཀ་སྶ་ཙི ཨ་ཏྟ་ནོ ཝཱ་དཾ ཨ་ནུ་པ་ཧ་ཏཾ ས་ཀ་ལཾ ཨཱ་དཱ་ཡ པ་ཀྐ་མི་ཏུཾ ཐཱ་མོ ན་ཏྠཱི་ཏི ད་སྶེ་ཏི. ན ཧི བྷ་ག་ཝཱ ཧ་ཏྠི་ཨཱ་ད་ཡོ ཝི་ཡ ཀ་སྶ་ཙི ཛཱི་ཝི་ཏ་ནྟ་རཱ་ཡཾ ཀ་རོ་ཏི. ཨ་ཡཾ པ་ན ནི་ག་ཎྛོ ཨི་མཱ ཏི་སྶོ ཨུ་པ་མཱ ན བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨུ་ཀྐཾ་ས་ན་ཏྠཾ ཨཱ་ཧ་རི, ཨ་ཏྟུ་ཀྐཾ་ས་ན་ཏྠ་མེ་ཝ ཨཱ་ཧ་རི. ཡ་ཐཱ ཧི རཱ་ཛཱ ཀ་ཉྩི པ་ཙྩ་ཏྠི་ཀཾ གྷཱ་ཏེ་ཏྭཱ ཨེ་ཝཾ ནཱ་མ སཱུ་རོ ཨེ་ཝཾ ཐཱ་མ་ས་མྤ་ནྣོ པུ་རི་སོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི་ཏི པ་ཙྩ་ཏྠི་ཀཾ ཐོ་མེ་ནྟོ་པི ཨ་ཏྟཱ་ན་མེ་ཝ ཐོ་མེ་ཏི. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ སོ་པི སི་ཡཱ ཧི, བྷོ གོ་ཏ་མ, ཧ་ཏྠིཾ པ་བྷི་ནྣནྟི་ཨཱ་དཱི་ཧི བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨུ་ཀྐཾ་སེ་ནྟོ་པི མ་ཡ་མེ་ཝ སཱུ་རཱ མ་ཡཾ པ་ཎྜི་ཏཱ མ་ཡཾ བ་ཧུ་སྶུ་ཏཱ་ཡེ་ཝ ཨེ་ཝཾ པ་བྷི་ནྣ་ཧ་ཏྠིཾ ཝི་ཡ, ཛ་ལི་ཏ་ཨ་གྒི་ཀྑ་ནྡྷཾ ཝི་ཡ, ཕ་ཎ་ཀ་ཏ་ཨཱ་སཱི་ཝི་སཾ ཝི་ཡ ཙ ཝཱ་ད་ཏྠི་ཀཱ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་མྷཱ་ཏི ཨ་ཏྟཱ་ནཾ་ཡེ་ཝ ཨུ་ཀྐཾ་སེ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ཨུ་ཀྐཾ་སེ་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ནི་མ་ནྟ་ཡ་མཱ་ནོ ཨ་དྷི་ཝཱ་སེ་ཏུ མེཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཨ་དྷི་ཝཱ་སེ་ཏཱུཏི ས་མྤ་ཊི་ཙྪ་ཏུ. སྭཱ་ཏ་ནཱ་ཡཱཏི ཡཾ མེ ཏུ་མྷེ་སུ ཀཱ་རཾ ཀ་རོ་ཏོ སྭེ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི པུ་ཉྙ་ཉྩ པཱི་ཏི་པཱ་མོ་ཛྫ་ཉྩ, ཏ་ད་ཏྠཱ་ཡ. ཨ་དྷི་ཝཱ་སེ་སི བྷ་ག་ཝཱ ཏུ་ཎྷཱི་བྷཱ་ཝེ་ནཱཏི བྷ་ག་ཝཱ ཀཱ་ཡ་ངྒཾ ཝཱ ཝཱ་ཙ་ངྒཾ ཝཱ ཨ་ཙོ་པེ་ཏྭཱ ཨ་བྦྷ་ནྟ་རེ་ཡེ་ཝ ཁ་ནྟིཾ དྷཱ་རེ་ནྟོ ཏུ་ཎྷཱི་བྷཱ་ཝེ་ན ཨ་དྷི་ཝཱ་སེ་སི. ས་ཙྩ་ཀ་སྶ ཨ་ནུ་གྒ་ཧ་ཀ་ར་ཎ་ཏྠཾ མ་ན་སཱ་ཝ ས་མྤ་ཊི་ཙྪཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི.

༣༦༣. ཡ་མ་སྶ པ་ཏི་རཱུ་པཾ མ་ཉྙེ་ཡྻཱ་ཐཱཏི ཏེ ཀི་ར ལི་ཙྪ་ཝཱི ཏ་སྶ པ་ཉྩ་ཐཱ་ལི་པཱ་ཀ་ས་ཏཱ་ནི ནི་ཙྩ་བྷ་ཏྟཾ ཨཱ་ཧ་ར་ནྟི. ཏ་དེ་ཝ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཨེ་ས སྭེ ཏུ་མྷེ ཡཾ ཨ་སྶ ས་མ་ཎ་སྶ གོ་ཏ་མ་སྶ པ་ཏི་རཱུ་པཾ ཀ་པྤི་ཡ་ནྟི མ་ཉྙེ་ཡྻཱ་ཐ, ཏཾ ཨཱ་ཧ་རེ་ཡྻཱ་ཐ; ས་མ་ཎ་སྶ ཧི གོ་ཏ་མ་སྶ ཏུ་མྷེ པ་རི་ཙཱ་ར་ཀཱ ཀ་པྤི་ཡཱ་ཀ་པྤི་ཡཾ ཡུ་ཏྟཱ་ཡུ་ཏྟཾ ཛཱ་ནཱ་ཐཱ་ཏི ཝ་ད་ཏི. བྷ་ཏྟཱ་བྷི་ཧཱ་རཾ ཨ་བྷི་ཧ་རིཾ་སཱུཏི ཨ་བྷི་ཧ་རི་ཏ་བྦཾ བྷ་ཏྟཾ ཨ་བྷི་ཧ་རིཾ་སུ. པ་ཎཱི་ཏེ་ནཱཏི ཨུ་ཏྟ་མེ་ན. ས་ཧ་ཏྠཱཏི ས་ཧ་ཏྠེ་ན. ས་ནྟ་པྤེ་ཏྭཱཏི སུ་ཊྛུ ཏ་པྤེ་ཏྭཱ, པ་རི་པུ་ཎྞཾ སུ་ཧི་ཏཾ ཡཱ་ཝ་ད་ཏྠཾ ཀ་ཏྭཱ. ས་མྤ་ཝཱ་རེ་ཏྭཱཏི སུ་ཊྛུ པ་ཝཱ་རེ་ཏྭཱ, ཨ་ལཾ ཨ་ལ་ནྟི ཧ་ཏྠ་ས་ཉྙཱ་ཡ པ་ཊི་ཀྑི་པཱ་པེ་ཏྭཱ. བྷུ་ཏྟཱ་ཝིནྟི བྷུ་ཏྟ་ཝ་ནྟཾ. ཨོ་ནཱི་ཏ་པ་ཏྟ་པཱ་ཎིནྟི པ་ཏྟ་ཏོ ཨོ་ནཱི་ཏ་པཱ་ཎིཾ, ཨ་པ་ནཱི་ཏ་ཧ་ཏྠ་ནྟི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ‘‘ཨོ་ནི་ཏྟ་པ་ཏྟ་པཱ་ཎི’’ནྟི་པི པཱ་ཋོ, ཏ་སྶ་ཏྠོ, ཨོ་ནི་ཏྟཾ ནཱ་ནཱ་བྷཱུ་ཏཾ པ་ཏྟཾ པཱ་ཎི་ཏོ ཨ་སྶཱ་ཏི ཨོ་ནི་ཏྟ་པ་ཏྟ་པཱ་ཎཱི. ཏཾ ཨོ་ནི་ཏྟ་པ་ཏྟ་པཱ་ཎིཾ, ཧ་ཏྠེ ཙ པ་ཏྟ་ཉྩ དྷོ་ཝི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟེ པ་ཏྟཾ ནི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ནི་སི་ནྣ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དཱིཏི བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཝཾ་བྷཱུ་ཏཾ ཉ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཨོ་ཀཱ་སེ ནི་སཱི་དཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. པུ་ཉྙ་ཉྩཱཏི ཡཾ ཨི་མ་སྨིཾ དཱ་ནེ པུ་ཉྙཾ, ཨཱ་ཡ་ཏིཾ ཝི་པཱ་ཀ་ཀྑ་ནྡྷཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. པུ་ཉྙ་མ་ཧཱིཏི ཝི་པཱ་ཀ་ཀྑ་ནྡྷཱ་ནཾ་ཡེ་ཝ པ་རི་ཝཱ་རོ. ཏཾ དཱ་ཡ་ཀཱ་ནཾ སུ་ཁཱ་ཡ ཧོ་ཏཱུཏི ཏཾ ཨི་མེ་སཾ ལི་ཙྪ་ཝཱི་ནཾ སུ་ཁ་ཏྠཱ་ཡ ཧོ་ཏུ. ཨི་དཾ ཀི་ར སོ ཨ་ཧཾ པ་བྦ་ཛི་ཏོ ནཱ་མ, པ་བྦ་ཛི་ཏེ་ན ཙ ན ཡུ་ཏྟཾ ཨ་ཏྟ་ནོ དཱ་ནཾ ནི་ཡྻཱ་ཏེ་ཏུ་ནྟི ཏེ་སཾ ནི་ཡྻཱ་ཏེ་ནྟོ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ. ཨ་ཐ བྷ་ག་ཝཱ ཡ་སྨཱ ལི་ཙྪ་ཝཱི་ཧི ས་ཙྩ་ཀ་སྶ དི་ནྣཾ, ན བྷ་ག་ཝ་ཏོ. ས་ཙྩ་ཀེ་ན པ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏོ དི་ནྣཾ, ཏ་སྨཱ ཏ་མ་ཏྠཾ དཱི་པེ་ནྟོ ཡཾ ཁོ, ཨ་གྒི་ཝེ་སྶ་ནཱཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཨི་ཏི བྷ་ག་ཝཱ ནི་ག་ཎྛ་སྶ མ་ཏེ་ན ཝི་ནཱ་ཡེ་ཝ ཨ་ཏྟ་ནོ དི་ནྣཾ ད་ཀྑི་ཎཾ ནི་ག་ཎྛ་སྶ ནི་ཡྻཱ་ཏེ་སི, སཱ ཙ་སྶ ཨ་ནཱ་ག་ཏེ ཝཱ་ས་ནཱ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི་ཏི.