༡. ཀ་ཀ་ཙཱུ་པ་མ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༢༢. ཨེ་ཝཾ མེ སུ་ཏནྟི ཀ་ཀ་ཙཱུ་པ་མ་སུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ མོ་ལི༹་ཡ་ཕ་གྒུ་ནོཏི མོ་ལཱི༹ཏི ཙཱུ་ལཱ༹ ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཡ་ཐཱ་ཧ –
‘‘ཚེ་ཏྭཱ་ན མོ་ལི༹ཾ ཝ་ར་ག་ནྡྷ་ཝཱ་སི་ཏཾ,
ཝེ་ཧཱ་ཡ་སཾ ཨུ་ཀྑི་པི ས་ཀྱ་པུ་ངྒ་ཝོ;
ར་ཏ་ན་ཙ་ངྐོ་ཊ་ཝ་རེ་ན ཝཱ་ས་ཝོ,
ས་ཧ་སྶ་ནེ་ཏྟོ སི་ར་སཱ པ་ཊི་གྒ་ཧཱི’’ཏི.
སཱ ཏ་སྶ གི་ཧི་ཀཱ་ལེ མ་ཧ་ཏཱི ཨ་ཧོ་སི, ཏེ་ན་སྶ མོ་ལི༹་ཡ་ཕ་གྒུ་ནོཏི ས་ངྑཱ ཨུ་ད་པཱ་དི. པ་བྦ་ཛི་ཏ་མྤི ནཾ ཏེ་ནེ་ཝ ནཱ་མེ་ན ས་ཉྫཱ་ན་ནྟི. ཨ་ཏི་ཝེ་ལནྟི ཝེ་ལཾ ཨ་ཏི་ཀྐ་མི་ཏྭཱ. ཏ་ཏྠ ཀཱ་ལ་ཝེ་ལཱ, སཱི་མ་ཝེ་ལཱ, སཱི་ལ་ཝེ་ལཱ་ཏི ཏི་ཝི་དྷཱ ཝེ་ལཱ. ‘‘ཏཱ་ཡཾ ཝེ་ལཱ་ཡཾ ཨི་མཾ ཨུ་དཱ་ནཾ ཨུ་དཱ་ནེ་སཱི’’ཏི (དྷ་མྨ་པ་དེ ཝ་གྒཱ་ན་མུ་དྡཱ་ནཾ, གཱ་ཐཱ་ན་མུ་དྡཱ་ནཾ; མ་ཧཱ་ཝ. ༡-༣) ཨ་ཡཾ ཀཱ་ལ་ཝེ་ལཱ ནཱ་མ. ‘‘ཋི་ཏ་དྷ་མྨོ ཝེ་ལཾ ནཱ་ཏི་ཝ་ཏྟ་ཏཱི’’ཏི (ཙཱུ་ལ༹་ཝ. ༣༨༤; ཨུ་དཱ. ༤༥; ཨ. ནི. ༨.༡༩) ཨ་ཡཾ སཱི་མ་ཝེ་ལཱ ནཱ་མ. ‘‘ཝེ་ལཱ་ཨ་ན་ཏི་ཀྐ་མོ སེ་ཏུ་གྷཱ་ཏོ’’ཏི (དྷ. ས. ༢༩༩-༣༠༡) ཙ, ‘‘ཝེ་ལཱ ཙེ་སཱ ཨ་ཝཱི་ཏི་ཀྐ་མ་ན་ཊྛེ་ནཱ’’ཏི ཙ, ཨ་ཡཾ སཱི་ལ་ཝེ་ལཱ ནཱ་མ. ཏཾ ཏི་ཝི་དྷ་མྤི སོ ཨ་ཏི་ཀྐ་མི་ཡེ་ཝ. བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཧི ཨོ་ཝ་དི་ཏུཾ ཀཱ་ལོ ནཱ་མ ཨ་ཏྠི, སོ ཨ་ཏྠ་ངྒ་ཏེ་པི སཱུ་རི་ཡེ ཨོ་ཝ་ད་ནྟོ ཏཾ ཀཱ་ལ་ཝེ་ལ་མྤི ཨ་ཏི་ཀྐ་མི. བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ ཨོ་ཝཱ་དེ པ་མཱ་ཎཾ ནཱ་མ ཨ་ཏྠི སཱི་མཱ མ་རི་ཡཱ་དཱ. སོ ཨུ་ཏྟ་རི་ཚ་པྤ་ཉྩ་ཝཱ་ཙཱ་ཧི ཨོ་ཝ་ད་ནྟོ ཏཾ སཱི་མ་ཝེ་ལ་མྤི ཨ་ཏི་ཀྐ་མི. ཀ་ཐེ་ནྟོ པ་ན ད་ཝ་ས་ཧ་ག་ཏཾ ཀ་ཏྭཱ དུ་ཊྛུ་ལླཱ་པ་ཏྟི་པ་ཧོ་ན་ཀཾ ཀ་ཐེ་ཏི, ཨེ་ཝཾ སཱི་ལ་ཝེ་ལ་མྤི ཨ་ཏི་ཀྐ་མི.
སཾ་ས་ཊྛོཏི མི་སྶཱི་བྷཱུ་ཏོ ས་མཱ་ན་སུ་ཁ་དུ་ཀྑོ ཧུ་ཏྭཱ. ས་མྨུ་ཁཱཏི པུ་ར་ཏོ. ཨ་ཝ་ཎྞཾ བྷཱ་ས་ཏཱིཏི ཏཱ པ་ན པ་ཙ་ན་ཀོ་ཊྚ་ནཱ་དཱི་ནི ཀ་རོ་ནྟི་ཡོ དི་སྭཱ ན་ཏྠི ཨི་མཱ་སཾ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི ནཱ་མ, ཨི་མཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཨ་ནཱ་ཙཱ་རཱ དུ་བྦ་ཙཱ པ་ག་བྦྷཱ་ཏི ཨ་གུ་ཎཾ ཀ་ཐེ་ཏི. ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་མྤི ཀ་རོ་ཏཱིཏི ཨི་མེ་སཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨི་མཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ དི་ཊྛ་ཀཱ་ལ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཨ་ཀྑཱི་ནི ད་ཡ྄ཧ་ནྟི, ཨི་མ་སྨིཾ ཝི་ཧཱ་རེ པུ་པྥ་པཱུ་ཛཱ ཝཱ ཨཱ་ས་ན་དྷོ་ཝ་ན་པ་རི་བྷ་ཎྜ་ཀ་ར་ཎཱ་དཱི་ནི ཝཱ ཨི་མཱ་སཾ ཝ་སེ་ན ཝ་ཏྟ་ནྟི. ཀུ་ལ་དྷཱི་ཏ་རོ ཨེ་ཏཱ ལ་ཛྫི་ནི་ཡོ, ཏུ་མྷེ ཨི་མཱ ཨི་ད་ཉྩི་ད་ཉྩ ཝ་ད་ཐ, ཨ་ཡཾ ནཱ་མ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ཨཱ་པ་ཏྟི ཧོ་ཏི, ཝི་ན་ཡ་དྷ་རཱ་ནཾ ས་ནྟི་ཀཾ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡཾ མེ དེ་ཐཱ་ཏི ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཨཱ་ཀ་ཌྜྷ་ཏི.
མོ་ལི༹་ཡ་ཕ་གྒུ་ན་སྶ ཨ་ཝ་ཎྞཾ བྷཱ་ས་ཏཱིཏི ན་ཏྠི ཨི་མ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི ནཱ་མ. ནི་ཙྩ་ཀཱ་ལཾ ཨི་མ་སྶ པ་རི་ཝེ་ཎ་དྭཱ་རཾ ཨ་སུ་ཉྙཾ བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ཧཱི་ཏི ཨ་གུ་ཎཾ ཀ་ཐེ་ཏི. ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་མྤི ཀ་རོ་ནྟཱིཏི ཨི་མེ་སཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ མོ་ལི༹་ཡ་ཕ་གྒུ་ན་ཏྠེ་ར་སྶ དི་ཊྛ་ཀཱ་ལ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཨ་ཀྑཱི་ནི ད་ཡ྄ཧ་ནྟི. ཨི་མ་སྨིཾ ཝི་ཧཱ་རེ ཨ་ཉྙེ་སཾ ཝ་ས་ན་ཊྛཱ་ནཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏུ་མྤི ན ས་ཀྐཱ. ཝི་ཧཱ་རཾ ཨཱ་ག་ཏ་བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཨོ་ཝཱ་དཾ ཝཱ པ་ཊི་ས་ནྠཱ་རཾ ཝཱ ཨུ་དྡེ་ས་པ་དཾ ཝཱ ཐེ་ར་མེ་ཝ ནི་སྶཱ་ཡ ལ་བྷ་ནྟི, ཀུ་ལ་པུ་ཏྟ་ཀོ ལ་ཛྫཱི ཀུ་ཀྐུ་ཙྩ་ཀོ, ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ནཱ་མ ཏུ་མྷེ ཨི་ད་ཉྩི་ད་ཉྩ ཝ་ད་ཐ, ཨེ་ཐ ཝི་ན་ཡ་དྷ་རཱ་ནཾ ས་ནྟི་ཀེ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡཾ དེ་ཐཱ་ཏི ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཨཱ་ཀ་ཌྜྷ་ནྟི.
སོ བྷི་ཀྑུ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙཱཏི ནེ་ཝ པི་ཡ་ཀ་མྱ་ཏཱ་ཡ ན བྷེ་དཱ་དྷི་པྤཱ་ཡེ་ན, ཨ་ཏྠ་ཀཱ་མ་ཏཱ་ཡ ཨ་ཝོ་ཙ. ཨེ་ཀཾ ཀི་ར་སྶ ཨ་ཧོ་སི – ‘‘ཨི་མ་སྶ བྷི་ཀྑུ་སྶ ཨེ་ཝཾ སཾ་ས་ཊྛ་སྶ ཝི་ཧ་ར་ཏོ ཨ་ཡ་སོ ཨུ་པྤ་ཛྫི་སྶ་ཏི. སོ སཱ་ས་ན་སྶཱ་པི ཨ་ཝ་ཎྞོ་ཡེ་ཝ. ཨ་ཉྙེ་ན པ་ན ཀ་ཐི་ཏོ ཨ་ཡཾ ན ཨོ་ར་མི་སྶ་ཏི, བྷ་ག་ཝ་ཏཱ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏྭཱ ཨོ་ཝ་དི་ཏོ ཨོ་ར་མི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཏ་སྶ ཨ་ཏྠ་ཀཱ་མ་ཏཱ་ཡ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏཾ, ‘‘ཨཱ་ཡ་སྨཱ, བྷ་ནྟེ’’ཏི་ཨཱ་དི་ཝ་ཙ་ནཾ ཨ་ཝོ་ཙ.
༢༢༣. ཨཱ་མ་ནྟེ་ཧཱིཏི ཛཱ་ནཱ་པེ་ཧི. ཨཱ་མ་ནྟེ་ཏཱིཏི པ་ཀྐོ་ས་ཏི.
༢༢༤. ས་དྡྷཱཏི ས་དྡྷཱ་ཡ. ཏ་སྨཱཏི ཡ་སྨཱ ཏྭཾ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟོ ཙེ་ཝ ས་དྡྷཱ་པ་བྦ་ཛི་ཏོ ཙ, ཡ་སྨཱ ཝཱ ཏེ ཨེ་ཏཱ་ཧི ས་དྡྷིཾ སཾ་ས་ཊྛ་སྶ ཝི་ཧ་ར་ཏོ ཡེ ཏཱ ཨ་ཀྐོ་སི་སྶ་ནྟི ཝཱ, པ་ཧ་རི་སྶ་ནྟི ཝཱ, ཏེ་སུ དོ་མ་ན་སྶཾ ཨུ་པྤ་ཛྫི་སྶ་ཏི, སཾ་ས་གྒེ པ་ཧཱི་ནེ ནུ་པྤ་ཛྫི་སྶ་ཏི, ཏ་སྨཱ. ཏ་ཏྲཱཏི ཏ་སྨིཾ ཨ་ཝ་ཎྞ་བྷཱ་ས་ནེ. གེ་ཧ་སི་ཏཱཏི པ་ཉྩ་ཀཱ་མ་གུ་ཎ་ནི་སྶི་ཏཱ. ཚ་ནྡཱཏི ཏ་ཎྷཱ་ཚ་ནྡཱ་པི པ་ཊི་གྷ་ཚ་ནྡཱ་པི. ཝི་པ་རི་ཎ་ཏནྟི ར་ཏྟ་མྤི ཙི་ཏྟཾ ཝི་པ་རི་ཎ་ཏཾ. དུ་ཊྛ་མྤི, མཱུ་ལ༹ྷ་མྤི ཙི་ཏྟཾ ཝི་པ་རི་ཎ་ཏཾ. ཨི་དྷ པ་ན ཏ་ཎྷཱ་ཚ་ནྡ་ཝ་སེ་ན ར་ཏྟ་མྤི ཝ་ཊྚ་ཏི, པ་ཊི་གྷ་ཚ་ནྡ་ཝ་སེ་ན དུ་ཊྛ་མྤི ཝ་ཊྚ་ཏི. ཧི་ཏཱ་ནུ་ཀ་མྤཱིཏི ཧི་ཏེ་ན ཨ་ནུ་ཀ་མྤ་མཱ་ནོ ཧི་ཏེ་ན ཕ་ར་མཱ་ནོ. ན དོ་ས་ནྟ་རོཏི ན དོ་ས་ཙི་ཏྟོ བྷ་ཝི་སྶཱ་མི.
༢༢༥. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱཏི ཀ་སྨཱ ཨཱ་ར་བྷི? ཕ་གྒུ་ན་སྶ ཀི་ར ཨེ་ཏྟ་ཀཾ ཨོ་ཝཱ་དཾ སུ་ཏྭཱ་པི, ‘‘བྷི་ཀྑུ་ནི་སཾ་ས་གྒ་ཏོ ཨོ་ར་མི་སྶཱ་མི ཝི་ར་མི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཙི་ཏྟ་མྤི ན ཨུ་པྤ་ནྣཾ, བྷ་ག་ཝ་ཏཱ པ་ན ས་དྡྷིཾ པ་ཊཱ་ཎཱི ཝི་ཡ པ་ཊི་ཝི་རུ་དྡྷོ ཨ་ཊྛཱ་སི, ཨ་ཐ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཡ་ཐཱ ནཱ་མ ཛི་གྷ་ཙྪི་ཏ་སྶ བྷོ་ཛ་ནེ, པི་པཱ་སི་ཏ་སྶ པཱ་ནཱི་ཡེ, སཱི་ཏེ་ན ཕུ་ཊྛ་སྶ ཨུ་ཎྷེ དུ་ཀྑི་ཏ་སྶ སུ་ཁེ པ་ཏྠ་ནཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཨི་མཾ དུ་བྦ་ཙཾ བྷི་ཀྑུཾ དི་སྭཱ པ་ཋ་མ་བོ་དྷི་ཡཾ སུ་བྦ་ཙཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་པཱ་ཐཾ ཨཱ་ག་མིཾ་སུ. ཨ་ཐ ཏེ་སཾ ཝ་ཎྞཾ ཀ་ཐེ་ཏུ་ཀཱ་མོ ཧུ་ཏྭཱ ཨི་མཾ དེ་ས་ནཾ ཨཱ་ར་བྷི.
ཏ་ཏྠ ཨཱ་རཱ་དྷ་ཡིཾ་སཱུཏི ག་ཎྷིཾ་སུ པཱུ་ར་ཡིཾ་སུ. ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡནྟི ཨེ་ཀ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ. ཨེ་ཀཱ་ས་ན་བྷོ་ཛ་ནནྟི ཨེ་ཀཾ པུ་རེ་བྷ་ཏྟ་བྷོ་ཛ་ནཾ. སཱུ་རི་ཡུ་གྒ་མ་ན་ཏོ ཧི ཡཱ་ཝ མ་ཛ྄ཛྷ་ནྷི་ཀཱ ས་ཏྟ་ཀྑ་ཏྟུཾ བྷུ་ཏྟ་བྷོ་ཛ་ན་མྤི ཨི་དྷ ཨེ་ཀཱ་ས་ན་བྷོ་ཛ་ན་ནྟེ་ཝ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཾ. ཨ་པྤཱ་བཱ་དྷ་ཏནྟི ནི་རཱ་བཱ་དྷ་ཏཾ. ཨ་པྤཱ་ཏ་ངྐ་ཏནྟི ནི་དྡུ་ཀྑ་ཏཾ. ལ་ཧུ་ཊྛཱ་ནནྟི ས་རཱི་ར་སྶ ས་ལླ་ཧུ་ཀཾ ཨུ་ཊྛཱ་ནཾ. བ་ལནྟི ཀཱ་ཡ་བ་ལཾ. ཕཱ་སུ་ཝི་ཧཱ་རནྟི ཀཱ་ཡ་སྶ སུ་ཁ་ཝི་ཧཱ་རཾ. ཨི་མི་ནཱ ཀིཾ ཀ་ཐི་ཏཾ? དི་ཝཱ ཝི་ཀཱ་ལ་བྷོ་ཛ་ནཾ པ་ཛ་ཧཱ་པི་ཏ་ཀཱ་ལོ ཀ་ཐི་ཏོ. བྷ་དྡཱ་ལི་སུ་ཏྟེ པ་ན ར་ཏྟིཾ ཝི་ཀཱ་ལ་བྷོ་ཛ་ནཾ པ་ཛ་ཧཱ་པི་ཏ་ཀཱ་ལོ ཀ་ཐི་ཏོ. ཨི་མཱ་ནི ཧི དྭེ བྷོ་ཛ་ནཱ་ནི བྷ་ག་ཝཱ ན ཨེ་ཀ་པྤ་ཧཱ་རེ་ན པ་ཛ་ཧཱ་པེ་སི. ཀ་སྨཱ? ཨི་མཱ་ནེ་ཝ ཧི དྭེ བྷོ་ཛ་ནཱ་ནི ཝ་ཊྚེ ས་ཏྟཱ་ནཾ ཨཱ་ཙི་ཎྞཱ་ནི. ས་ནྟི ཀུ་ལ་པུ་ཏྟཱ སུ་ཁུ་མཱ་ལཱ, ཏེ ཨེ་ཀ་ཏོ དྭེ་པི བྷོ་ཛ་ནཱ་ནི པ་ཛ་ཧ་ནྟཱ ཀི་ལ་མ་ནྟི. ཏ་སྨཱ ཨེ་ཀ་ཏོ ཨ་པ་ཛ་ཧཱ་པེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཀཱ་ལེ དི་ཝཱ ཝི་ཀཱ་ལ་བྷོ་ཛ་ནཾ, ཨེ་ཀ་སྨིཾ ར་ཏྟིཾ ཝི་ཀཱ་ལ་བྷོ་ཛ་ན་ནྟི ཝི་སུཾ པ་ཛ་ཧཱ་པེ་སི. ཏེ་སུ ཨི་དྷ དི་ཝཱ ཝི་ཀཱ་ལ་བྷོ་ཛ་ནཾ པ་ཛ་ཧཱ་པི་ཏ་ཀཱ་ལོ ཀ་ཐི་ཏོ. ཏ་ཏྠ ཡ་སྨཱ བུ་དྡྷཱ ན བྷ་ཡཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ ཏ་ཛྫེ་ཏྭཱ པ་ཛ་ཧཱ་པེ་ནྟི, ཨཱ་ནི་སཾ་སཾ པ་ན ད་སྶེ་ཏྭཱ པ་ཛ་ཧཱ་པེ་ནྟི, ཨེ་ཝ་ཉྷི ས་ཏྟཱ སུ་ཁེ་ན པ་ཛ་ཧ་ནྟི. ཏ་སྨཱ ཨཱ་ནི་སཾ་སཾ ད་སྶེ་ནྟོ ཨི་མེ པ་ཉྩ གུ་ཎེ ད་སྶེ་སི. ཨ་ནུ་སཱ་ས་ནཱི ཀ་ར་ཎཱི་ཡཱཏི པུ་ན་པྤུ་ནཾ སཱ་ས་ནེ ཀ་ཏྟ་བྦཾ ནཱ་ཧོ་སི. ‘‘ཨི་དཾ ཀ་རོ་ཐ, ཨི་དཾ མཱ ཀ་རོ་ཐཱ’’ཏི ས་ཏུ་པྤཱ་ད་ཀ་ར་ཎཱི་ཡ་མ་ཏྟ་མེ་ཝ ཨ་ཧོ་སི. ཏཱ་ཝ་ཏྟ་ཀེ་ནེ་ཝ ཏེ ཀ་ཏྟ་བྦཾ ཨ་ཀཾ་སུ, པ་ཧཱ་ཏ་བྦཾ པ་ཛ་ཧིཾ་སུ, པ་ཋ་མ་བོ་དྷི་ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སུ་བྦ་ཙཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨ་ཧེ་སུཾ ཨ་སྶ་ཝཱ ཨོ་ཝཱ་ད་པ་ཊི་ཀ་རཱ་ཏི.
ཨི་དཱ་ནི ནེ་སཾ སུ་བྦ་ཙ་བྷཱ་ཝ་དཱི་པི་ཀཾ ཨུ་པ་མཾ ཨཱ་ཧ་ར་ནྟོ སེ་ཡྻ་ཐཱ་པཱིཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ སུ་བྷཱུ་མི་ཡནྟི ས་མ་བྷཱུ་མི་ཡཾ. ‘‘སུ་བྷཱུ་མྱཾ སུ་ཁེ་ཏྟེ ཝི་ཧ་ཏ་ཁཱ་ཎུ་ཀེ བཱི་ཛཱ་ནི པ་ཏི་ཊྛ་པེ་ཡྻཱ’’ཏི (དཱི. ནི. ༢.༤༣༨) ཨེ་ཏྠ པ་ན མ་ཎྜ་བྷཱུ་མི སུ་བྷཱུ་མཱི་ཏི ཨཱ་ག་ཏཱ. ཙ་ཏུ་མ་ཧཱ་པ་ཐེཏི དྭི་ནྣཾ མ་ཧཱ་མ་གྒཱ་ནཾ ཝི་ནི་ཝི་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ ག་ཏ་ཊྛཱ་ནེ. ཨཱ་ཛ་ཉྙ་ར་ཐོཏི ཝི་ནཱི་ཏ་ཨ་སྶ་ར་ཐོ. ཨོ་དྷ་སྟ་པ་ཏོ་དོཏི ཡ་ཐཱ ར་ཐཾ ཨ་བྷི་རུ་ཧི་ཏྭཱ ཋི་ཏེ་ན ས་ཀྐཱ ཧོ་ཏི ག་ཎྷི་ཏུཾ, ཨེ་ཝཾ ཨཱ་ལ་མྦ་ནཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཏི་རི་ཡ་ཏོ ཋ་པི་ཏ་པ་ཏོ་དོ. ཡོ་གྒཱ་ཙ་རི་ཡོཏི ཨ་སྶཱ་ཙ་རི་ཡོ. སྭེ་ཝ ཨ་སྶ་ད་མྨེ སཱ་རེ་ཏཱི་ཏི ཨ་སྶ་ད་མྨ་སཱ་ར་ཐི. ཡེ་ནི་ཙྪ་ཀནྟི ཡེ་ན ཡེ་ན མ་གྒེ་ན ཨི་ཙྪ་ཏི. ཡ་དི་ཙྪ་ཀནྟི ཡཾ ཡཾ ག་ཏིཾ ཨི་ཙྪ་ཏི. སཱ་རེ་ཡྻཱཏི ཨུ་ཛུ་ཀཾ པུ་ར་ཏོ པེ་སེ་ཡྻ. པ་ཙྩཱ་སཱ་རེ་ཡྻཱཏི པ་ཊི་ནི་ཝ་ཏྟེ་ཡྻ.
ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོཏི ཡ་ཐཱ ཧི སོ ཡོ་གྒཱ་ཙ་རི་ཡོ ཡེ་ན ཡེ་ན མ་གྒེ་ན ག་མ་ནཾ ཨི་ཙྪ་ཏི, ཏཾ ཏཾ ཨ་སྶཱ ཨཱ་རུ་ལ༹ྷཱ་ཝ ཧོ་ནྟི. ཡཱ་ཡ ཡཱ་ཡ ཙ ག་ཏི་ཡཱ ཨི་ཙྪ་ཏི, སཱ སཱ ག་ཏི ག་ཧི་ཏཱ་ཝ ཧོ་ཏི. ར་ཐཾ པེ་སེ་ཏྭཱ ཨ་སྶཱ ནེ་ཝ ཝཱ་རེ་ཏ་བྦཱ ན ཝི་ཛ྄ཛྷི་ཏ་བྦཱ ཧོ་ནྟི. ཀེ་ཝ་ལཾ ཏེ་སཾ ས་མེ བྷཱུ་མི་བྷཱ་གེ ཁུ་རེ་སུ ནི་མི་ཏྟཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ ག་མ་ན་མེ་ཝ པ་སྶི་ཏ་བྦཾ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝཾ མ་ཡ྄ཧ་མྤི ཏེ་སུ བྷི་ཀྑཱུ་སུ པུ་ན་པྤུ་ནཾ ཝ་ཏྟ་བྦཾ ནཱ་ཧོ་སི. ཨི་དཾ ཀ་རོ་ཐ ཨི་དཾ མཱ ཀ་རོ་ཐཱ་ཏི ས་ཏུ་པྤཱ་ད་ན་མ་ཏྟ་མེ་ཝ ཀ་ཏྟ་བྦཾ ཧོ་ཏི. ཏེ་ཧི་པི ཏཱ་ཝ་དེ་ཝ ཀ་ཏྟ་བྦཾ ཀ་ཏ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི, ཨ་ཀ་ཏྟ་བྦཾ ཛ་ཧི་ཏ་མེ་ཝ. ཏ་སྨཱཏི ཡ་སྨཱ སུ་བྦ་ཙཱ ཡུ་ཏྟ་ཡཱ་ན་པ་ཊི་བྷཱ་གཱ ཧུ་ཏྭཱ ས་ཏུ་པྤཱ་ད་ན་མ་ཏྟེ་ནེ་ཝ པ་ཛ་ཧིཾ་སུ, ཏ་སྨཱ ཏུ་མྷེ་པི པ་ཛ་ཧ་ཐཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨེ་ལ་ཎྜེ་ཧཱིཏི ཨེ་ལ་ཎྜཱ ཀི་ར སཱ་ལ་དཱུ་ས་ནཱ ཧོ་ནྟི, ཏ་སྨཱ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ. ཝི་སོ་དྷེ་ཡྻཱཏི ཨེ་ལ་ཎྜེ ཙེ་ཝ ཨ་ཉྙཱ ཙ ཝ་ལླི་ཡོ ཚི་ནྡི་ཏྭཱ བ་ཧི ནཱི་ཧ་ར་ཎེ་ན སོ་དྷེ་ཡྻ. སུ་ཛཱ་ཏཱཏི སུ་ས་ཎྛི་ཏཱ. ས་མྨཱ པ་རི་ཧ་རེ་ཡྻཱཏི མ་རི་ཡཱ་དཾ བ་ནྡྷི་ཏྭཱ ཨུ་ད་ཀཱ་སི་ཉྩ་ནེ་ན་པི ཀཱ་ལེ་ན་ཀཱ་ལཾ མཱུ་ལ་མཱུ་ལེ ཁ་ཎ་ནེ་ན་པི ཝ་ལླི་གུ་མྦཱ་དི་ཙྪེ་ད་ནེ་ན་པི ཀི་པི་ལླ་པཱུ་ཊ་ཀ་ཧ་ར་ཎེ་ན་པི མ་ཀྐ་ཊ་ཀ་ཛཱ་ལ་སུ་ཀྑ་ད་ཎྜ་ཀ་ཧ་ར་ཎེ་ན་པི ས་མྨཱ ཝ་ཌྜྷེ་ཏྭཱ པོ་སེ་ཡྻ. ཝུ་དྡྷིཨཱ་དཱི་ནི ཝུ་ཏྟ་ཏྠཱ་ནེ་ཝ.
༢༢༦. ཨི་དཱ་ནི ཨ་ཀྑ་ནྟི་ཡཱ དོ་སཾ ད་སྶེ་ནྟོ བྷཱུ་ཏ་པུ་བྦནྟི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཝེ་དེ་ཧི་ཀཱཏི ཝི་དེ་ཧ་ར་ཊྛ་ཝཱ་སི་ཀ་སྶ དྷཱི་ཏཱ. ཨ་ཐ ཝཱ ཝེ་དོཏི པ་ཉྙཱ ཝུ་ཙྩ་ཏི, ཝེ་དེ་ན ཨཱི་ཧ་ཏི ཨི་རི་ཡ་ཏཱི་ཏི ཝེ་དེ་ཧི་ཀཱ, པ་ཎྜི་ཏཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ག་ཧ་པ་ཏཱ་ནཱིཏི གྷ་ར་སཱ་མི་ནཱི. ཀི་ཏྟི་ས་དྡོཏི ཀི་ཏྟི་གྷོ་སོ. སོ་ར་ཏཱཏི སོ་ར་ཙྩེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ. ནི་ཝཱ་ཏཱཏི ནི་ཝཱ་ཏ་ཝུ་ཏྟི. ཨུ་པ་ས་ནྟཱཏི ནི་བྦུ་ཏཱ. ད་ཀྑཱཏི བྷ་ཏྟ་པ་ཙ་ན་ས་ཡ་ན་ཏྠ་ར་ཎ་དཱི་པུ་ཛྫ་ལ་ནཱ་དི་ཀ་མྨེ་སུ ཚེ་ཀཱ. ཨ་ན་ལ་སཱཏི ཨུ་ཊྛཱ་ཧི་ཀཱ, སུ་སཾ་ཝི་ཧི་ཏ་ཀ་མྨ་ནྟཱཏི སུ་ཊྛུ སཾ་ཝི་ཧི་ཏ་ཀ་མྨ་ནྟཱ. ཨེ་ཀཱ ཨ་ན་ལ་སཱ ཧོ་ཏི, ཡཾ ཡཾ པ་ན བྷཱ་ཛ་ནཾ ག་ཎྷཱ་ཏི, ཏཾ ཏཾ བྷི་ནྡ་ཏི ཝཱ ཚི་དྡཾ ཝཱ ཀ་རོ་ཏི, ཨ་ཡཾ ན ཏཱ་དི་སཱ་ཏི ད་སྶེ་ཏི.
དི་ཝཱ ཨུ་ཊྛཱ་སཱིཏི པཱ་ཏོ་ཝ ཀ་ཏྟ་བྦཱ་ནི དྷེ་ནུ་དུ་ཧ་ནཱ་དི་ཀ་མྨཱ་ནི ཨ་ཀ་ཏྭཱ ཨུ་སྶཱུ་རེ ཨུ་ཊྛི་ཏཱ. ཧེ ཛེ ཀཱ་ལཱི༹ཏི ཨ་རེ ཀཱ་ལི༹. ཀིཾ ཛེ དི་ཝཱ ཨུ་ཊྛཱ་སཱིཏི ཀིཾ ཏེ ཀི་ཉྩི ཨ་ཕཱ་སུ་ཀཾ ཨ་ཏྠི, ཀིཾ དི་ཝཱ ཨུ་ཊྛཱ་སཱི་ཏི? ནོ ཝ་ཏ རེ ཀི་ཉྩཱིཏི ཨ་རེ ཡ་དི ཏེ ན ཀི་ཉྩི ཨ་ཕཱ་སུ་ཀཾ ཨ་ཏྠི, ནེ་ཝ སཱི་སཾ རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི, ན པི་ཊྛི, ཨ་ཐ ཀ་སྨཱ པཱ་པི དཱ་སི དི་ཝཱ ཨུ་ཊྛཱ་སཱི་ཏི ཀུ་པི་ཏཱ ཨ་ན་ཏྟ་མ་ནཱ བྷཱ་ཀུ་ཊི་མ་ཀཱ་སི. དི་ཝཱ་ཏ་རཾ ཨུ་ཊྛཱ་སཱིཏི པུ་ན་དི་ཝ་སེ ཨུ་སྶཱུ་ར་ཏ་རཾ ཨུ་ཊྛཱ་སི. ཨ་ན་ཏྟ་མ་ན་ཝཱ་ཙནྟི ཨ་རེ པཱ་པི དཱ་སི ཨ་ཏྟ་ནོ པ་མཱ་ཎཾ ན ཛཱ་ནཱ་སི; ཀིཾ ཨ་གྒིཾ སཱི་ཏོ་ཏི མ་ཉྙ་སི, ཨི་དཱ་ནི ཏཾ སི་ཀྑཱ་པེ་སྶཱ་མཱི་ཏི་ཨཱ་དཱི་ནི ཝ་ད་མཱ་ནཱ ཀུ་པི་ཏ་ཝ་ཙ་ནཾ ནི་ཙྪཱ་རེ་སི.
པ་ཊི་ཝི་ས་ཀཱ་ནནྟི སཱ་མ་ནྟ་གེ་ཧ་ཝཱ་སཱི་ནཾ. ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་པེ་སཱིཏི ཨ་ཝ་ཛཱ་ནཱ་པེ་སི. ཙ་ཎྜཱིཏི ཨ་སོ་ར་ཏཱ ཀི་བྦི་སཱ. ཨི་ཏི ཡ་ཏྟ་ཀཱ གུ་ཎཱ, ཏ་ཏོ དི་གུ་ཎཱ དོ་སཱ ཨུ་པྤ་ཛྫིཾ་སུ. གུ་ཎཱ ནཱ་མ ས་ཎི་ཀཾ ས་ཎི་ཀཾ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟི; དོ་སཱ ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སེ་ནེ་ཝ པ་ཏྠ་ཊཱ ཧོ་ནྟི. སོ་ར་ཏ་སོ་ར་ཏོཏི ཨ་ཏི་ཝི་ཡ སོ་ར་ཏོ, སོ་ཏཱ་པ་ནྣོ ནུ ཁོ, ས་ཀ་དཱ་གཱ་མཱི ཨ་ནཱ་གཱ་མཱི ཨ་ར་ཧཱ ནུ ཁོ་ཏི ཝ་ཏྟ་བྦ་ཏཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི. ཕུ་ས་ནྟཱིཏི ཕུ་ས་ནྟཱ གྷ་ཊྚེ་ནྟཱ ཨཱ་པཱ་ཐཾ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟི.
ཨ་ཐ བྷི་ཀྑུ སོ་ར་ཏོ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོཏི ཨ་ཐ ཨ་དྷི་ཝཱ་ས་ན་ཀྑ་ནྟི་ཡཾ ཋི་ཏོ བྷི་ཀྑུ སོ་ར་ཏོ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཡོ ཙཱི་ཝ་ར…པེ… པ་རི་ཀྑཱ་ར་ཧེ་ཏཱུཏི ཡོ ཨེ་ཏཱ་ནི ཙཱི་ཝ་རཱ་དཱི་ནི པ་ཎཱི་ཏ་པ་ཎཱི་ཏཱ་ནི ལ་བྷ་ནྟོ པཱ་ད་པ་རི་ཀ་མྨ་པི་ཊྛི་པ་རི་ཀ་མྨཱ་དཱི་ནི ཨེ་ཀ་ཝ་ཙ་ནེ་ནེ་ཝ ཀ་རོ་ཏི. ཨ་ལ་བྷ་མཱ་ནོཏི ཡ་ཐཱ པུ་བྦེ ལ་བྷ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཨ་ལ་བྷ་ནྟོ. དྷ་མྨ་ཉྙེ་ཝ ས་ཀྐ་རོ་ནྟོཏི དྷ་མྨཾ་ཡེ་ཝ ས་ཀྐཱ་རཾ སུ་ཀ་ཏ་ཀཱ་རཾ ཀ་རོ་ནྟོ. ག་རུཾ ཀ་རོ་ནྟོཏི ག་རུ་བྷཱ་རི་ཡཾ ཀ་རོ་ནྟོ. མཱ་ནེ་ནྟོཏི མ་ནེ་ན པི་ཡཾ ཀ་རོ་ནྟོ. པཱུ་ཛེ་ནྟོཏི པ་ཙྩ་ཡ་པཱུ་ཛཱ་ཡ པཱུ་ཛེ་ནྟོ. ཨ་པ་ཙཱ་ཡ་མཱ་ནོཏི དྷ་མྨཾ་ཡེ་ཝ ཨ་པ་ཙཱ་ཡ་མཱ་ནོ ཨ་པ་ཙི་ཏིཾ ནཱི་ཙ་ཝུ་ཏྟིཾ ད་སྶེ་ནྟོ.
༢༢༧. ཨེ་ཝཾ ཨ་ཀྑ་ནྟི་ཡཱ དོ་སཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི ཡེ ཨ་དྷི་ཝཱ་སེ་ནྟི, ཏེ ཨེ་ཝཾ ཨ་དྷི་ཝཱ་སེ་ནྟཱི་ཏི པ་ཉྩ ཝ་ཙ་ན་པ་ཐེ ད་སྶེ་ནྟོ པ་ཉྩི་མེ, བྷི་ཀྑ་ཝེཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཀཱ་ལེ་ནཱཏི ཡུ་ཏྟ་པ་ཏྟ་ཀཱ་ལེ་ན. བྷཱུ་ཏེ་ནཱཏི ས་ཏཱ ཝི་ཛྫ་མཱ་ནེ་ན. ས་ཎྷེ་ནཱཏི ས་མྨ་ཊྛེ་ན. ཨ་ཏྠ་ས་ཉྷི་ཏེ་ནཱཏི ཨ་ཏྠ་ནི་སྶི་ཏེ་ན ཀཱ་ར་ཎ་ནི་སྶི་ཏེ་ན. ཨ་ཀཱ་ལེ་ནཱཏི་ཨཱ་དཱི་ནི ཏེ་སཾ་ཡེ་ཝ པ་ཊི་པ་ཀྑ་ཝ་སེ་ན ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ་ནི. མེ་ཏྟ་ཙི་ཏྟཱཏི ཨུ་པྤ་ནྣ་མེ་ཏྟ་ཙི་ཏྟཱ ཧུ་ཏྭཱ. དོ་ས་ནྟ་རཱཏི དུ་ཊྛ་ཙི་ཏྟཱ, ཨ་བྦྷ་ནྟ་རེ ཨུ་པྤ་ནྣ་དོ་སཱ ཧུ་ཏྭཱ. ཏ་ཏྲཱཏི ཏེ་སུ ཝ་ཙ་ན་པ་ཐེ་སུ. ཕ་རི་ཏྭཱཏི ཨ་དྷི་མུ་ཙྩི་ཏྭཱ. ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎ་ཉྩཱཏི ཀ་ཐཾ ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎཾ ས་བྦཱ་ཝ་ནྟཾ ལོ་ཀཾ ཀ་རོ་ཏི? པ་ཉྩ ཝ་ཙ་ན་པ་ཐེ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨཱ་ག་ཏཾ པུ་གྒ་ལཾ མེ་ཏྟ་ཙི་ཏྟ་སྶ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ པུ་ན ཏ་སྶེ་ཝ མེ་ཏྟ་ཙི་ཏྟ་སྶ ཨ་ཝ་སེ་ས་ས་ཏྟེ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཀ་རོ་ནྟོ ས་བྦཱ་ཝ་ནྟཾ ལོ་ཀཾ ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཀ་རོ་ཏི ནཱ་མ. ཏ་ཏྲཱ་ཡཾ ཝ་ཙ་ན་ཏྠོ. ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎ་ཉྩཱཏི ཏ་སྶེ་ཝ མེ་ཏྟ་ཙི་ཏྟ་སྶ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ. ས་བྦཱ་ཝ་ནྟནྟི ས་བྦ་ས་ཏྟ་ཝ་ནྟཾ. ལོ་ཀནྟི ས་ཏྟ་ལོ་ཀཾ. ཝི་པུ་ལེ་ནཱཏི ཨ་ནེ་ཀ་ས་ཏྟཱ་ར་མྨ་ཎེ་ན. མ་ཧ་གྒ་ཏེ་ནཱཏི མ་ཧ་གྒ་ཏ་བྷཱུ་མི་ཀེ་ན. ཨ་པྤ་མཱ་ཎེ་ནཱཏི སུ་བྷཱ་ཝི་ཏེ་ན. ཨ་ཝེ་རེ་ནཱཏི ནི་དྡོ་སེ་ན. ཨ་བྱཱ་བ་ཛ྄ཛྷེ་ནཱཏི ནི་དྡུ་ཀྑེ་ན. ཕ་རི་ཏྭཱ ཝི་ཧ་རི་སྶཱ་མཱཏི ཨེ་ཝ་རཱུ་པེ་ན མེ་ཏྟཱ་ས་ཧ་ག་ཏེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ ཏ་ཉྩ པུ་གྒ་ལཾ ས་བྦ་ཉྩ ལོ་ཀཾ ཏ་སྶ ཙི་ཏྟ་སྶ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ ཨ་དྷི་མུ་ཙྩི་ཏྭཱ ཝི་ཧ་རི་སྶཱ་མ.
༢༢༨. ཨི་དཱ་ནི ཏ་ད་ཏྠ་དཱི་པི་ཀཾ ཨུ་པ་མཾ ཨཱ་ཧ་ར་ནྟོ སེ་ཡྻ་ཐཱ་པཱིཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཨ་པ་ཐ་ཝིནྟི ནི་པྤ་ཐ་ཝིཾ ཀ་རི་སྶཱ་མཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏ་ཏྲ ཏ་ཏྲཱཏི ཏ་སྨིཾ ཏ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ. ཝི་ཀི་རེ་ཡྻཱཏི པ་ཙྪི་ཡཱ པཾ་སུཾ ཨུ་དྡྷ་རི་ཏྭཱ བཱི་ཛཱ་ནི ཝི་ཡ ཝི་ཀི་རེ་ཡྻ. ཨོ་ཊྛུ་བྷེ་ཡྻཱཏི ཁེ་ལ༹ཾ པཱ་ཏེ་ཡྻ. ཨ་པ་ཐ་ཝིཾ ཀ་རེ་ཡྻཱཏི ཨེ་ཝཾ ཀཱ་ཡེ་ན ཙ ཝཱ་ཙཱ་ཡ ཙ པ་ཡོ་གཾ ཀ་ཏྭཱ་པི ས་ཀྐུ་ཎེ་ཡྻ ཨ་པ་ཐ་ཝིཾ ཀཱ་ཏུ་ནྟི? ག་མྦྷཱི་རཱཏི བ་ཧ་ལ་ཏྟེ་ན དྭི་ཡོ་ཛ་ན་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ཙ་ཏྟཱ་རི ཙ ན་ཧུ་ཏཱ་ནི ག་མྦྷཱི་རཱ. ཨ་པྤ་མེ་ཡྻཱཏི ཏི་རི་ཡཾ པ་ན ཨ་པ་རི་ཙྪི་ནྣཱ. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོཏི ཨེ་ཏྠ ཨི་དཾ ཨོ་པ་མྨ་སཾ་ས་ནྡ་ནཾ – པ་ཐ་ཝཱི ཝི་ཡ ཧི མེ་ཏྟ་ཙི་ཏྟཾ ད་ཊྛ་བྦཾ. ཀུ་དཱ་ལ་པི་ཊ་ཀཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨཱ་ག་ཏ་པུ་རི་སོ ཝི་ཡ པ་ཉྩ ཝ་ཙ་ན་པ་ཐེ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨཱ་ག་ཏ་པུ་གྒ་ལོ. ཡ་ཐཱ སོ ཀུ་དཱ་ལ་པི་ཊ་ཀེ་ན མ་ཧཱ་པ་ཐ་ཝིཾ ཨ་པ་ཐ་ཝིཾ ཀཱ་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཝོ པ་ཉྩ ཝ་ཙ་ན་པ་ཐེ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨཱ་ག་ཏ་པུ་གྒ་ལོ མེ་ཏྟ་ཙི་ཏྟ་སྶ ཨ་ཉྙ་ཐ་ཏྟཾ ཀཱ་ཏུཾ ན ས་ཀྑི་སྶ་ཏཱི་ཏི.
༢༢༩. དུ་ཏི་ཡ་ཨུ་པ་མཱ་ཡཾ ཧ་ལི་དྡིནྟི ཡཾ་ཀི་ཉྩི པཱི་ཏ་ཀ་ཝ་ཎྞཾ. ནཱི་ལནྟི ཀཾ་ས་ནཱི་ལཾ ཝཱ པ་ལཱ་ས་ནཱི་ལཾ ཝཱ. ཨ་རཱུ་པཱིཏི ཨ་རཱུ་པོ. ན་ནུ ཙ, དྭི་ནྣཾ ཀ་ཊྛཱ་ནཾ ཝཱ དྭི་ནྣཾ རུ་ཀྑཱ་ནཾ ཝཱ དྭི་ནྣཾ སེ་ཡྻཱ་ནཾ ཝཱ དྭི་ནྣཾ སེ་ལཱ་ནཾ ཝཱ ཨ་ནྟ་རཾ པ་རི་ཙྪི་ནྣཱ་ཀཱ་ས་རཱུ་པ་ནྟི ཨཱ་ག་ཏཾ, ཀ་སྨཱ ཨི་དྷ ཨ་རཱུ་པཱིཏི ཝུ་ཏྟོ་ཏི? ས་ནི་ད་སྶ་ན་བྷཱ་ཝ་པ་ཊི་ཀྑེ་པ་ཏོ. ཏེ་ནེ་ཝཱ་ཧ ‘‘ཨ་ནི་ད་སྶ་ནོ’’ཏི. ཏ་སྨི་ཉྷི རཱུ་པཾ ལི་ཁི་ཏུཾ, རཱུ་པ་པཱ་ཏུ་བྷཱ་ཝཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ན ས་ཀྐཱ, ཏ་སྨཱ ‘‘ཨ་རཱུ་པཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟོ. ཨ་ནི་ད་སྶ་ནོཏི ད་སྶ་ན་སྶ ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྶ ཨ་ནཱ་པཱ་ཐོ. ཨུ་པ་མཱ་སཾ་ས་ནྡ་ནེ པ་ནེ་ཏྠ ཨཱ་ཀཱ་སོ ཝི་ཡ མེ་ཏྟ་ཙི་ཏྟཾ. ཏུ་ལི་ཀ་པ་ཉྩ་མཱ ཙ་ཏྟཱ་རོ ར་ངྒ་ཛཱ་ཏཱ ཝི་ཡ པ་ཉྩ ཝ་ཙ་ན་པ་ཐཱ, ཏུ་ལི་ཀ་པ་ཉྩ་མེ ར་ངྒེ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨཱ་ག་ཏ་པུ་རི་སོ ཝི་ཡ པ་ཉྩ ཝ་ཙ་ན་པ་ཐེ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨཱ་ག་ཏ་པུ་གྒ་ལོ. ཡ་ཐཱ སོ ཏུ་ལི་ཀ་པ་ཉྩ་མེ་ཧི ར་ངྒེ་ཧི ཨཱ་ཀཱ་སེ རཱུ་པ་པཱ་ཏུ་བྷཱ་ཝཾ ཀཱ་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཝོ པ་ཉྩ ཝ་ཙ་ན་པ་ཐེ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨཱ་ག་ཏ་པུ་གྒ་ལོ མེ་ཏྟ་ཙི་ཏྟ་སྶ ཨ་ཉྙ་ཐ་ཏྟཾ ཀ་ཏྭཱ དོ་སུ་པྤ་ཏྟིཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ན ས་ཀྑི་སྶ་ཏཱི་ཏི.
༢༣༠. ཏ་ཏི་ཡ་ཨུ་པ་མཱ་ཡཾ ཨཱ་དི་ཏྟནྟི པ་ཛྫ་ལི་ཏཾ. ག་མྦྷཱི་རཱ ཨ་པྤ་མེ་ཡྻཱཏི ཨི་མི་སྶཱ ག་ངྒཱ་ཡ ག་མྦྷཱི་ར་ཊྛཱ་ནཾ གཱ་ཝུ་ཏ་མྤི ཨ་ཏྠི, ཨ་ཌྜྷ་ཡོ་ཛ་ན་མྤི, ཡོ་ཛ་ན་མྤི. པུ་ཐུ་ལཾ པ་ན་སྶཱ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ་ཡེ་ཝ, དཱི་གྷ་ཏོ པ་ན པ་ཉྩ་ཡོ་ཛ་ན་ས་ཏཱ་ནི. སཱ ཀ་ཐཾ ག་མྦྷཱི་རཱ ཨ་པྤ་མེ་ཡྻཱ་ཏི? ཨེ་ཏེ་ན པ་ཡོ་གེ་ན པ་རི་ཝ་ཏྟེ་ཏྭཱ ཨུ་དྡྷ་ནེ ཨུ་ད་ཀཾ ཝི་ཡ ཏཱ་པེ་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐུ་ཎེ་ཡྻ་ཏོ. ཋི་ཏོ་ད་ཀཾ པ་ན ཀེ་ན་ཙི ཨུ་པཱ་ཡེ་ན ཨ་ངྒུ་ལ་མ་ཏྟཾ ཝཱ ཨ་ཌྜྷ་ངྒུ་ལ་མ་ཏྟཾ ཝཱ ཨེ་ཝཾ ཏཱ་པེ་ཏུཾ ས་ཀྐཱ བྷ་ཝེ་ཡྻ, ཨ་ཡཾ པ་ན ན ས་ཀྐཱ, ཏ་སྨཱ ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཨུ་པ་མཱ་སཾ་ས་ནྡ་ནེ པ་ནེ་ཏྠ ག་ངྒཱ ཝི་ཡ མེ་ཏྟ་ཙི་ཏྟཾ, ཏི་ཎུ་ཀྐཾ ཨཱ་དཱ་ཡ ཨཱ་ག་ཏ་པུ་རི་སོ ཝི་ཡ པ་ཉྩ ཝ་ཙ་ན་པ་ཐེ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨཱ་ག་ཏ་པུ་གྒ་ལོ. ཡ་ཐཱ སོ ཨཱ་དི་ཏྟཱ་ཡ ཏི་ཎུ་ཀྐཱ་ཡ ག་ངྒཾ ཏཱ་པེ་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཝོ པ་ཉྩ ཝ་ཙ་ན་པ་ཐེ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨཱ་ག་ཏ་པུ་གྒ་ལོ མེ་ཏྟ་ཙི་ཏྟ་སྶ ཨ་ཉྙ་ཐ་ཏྟཾ ཀཱ་ཏུཾ ན ས་ཀྑི་སྶ་ཏཱི་ཏི.
༢༣༡. ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཨུ་པ་མཱ་ཡཾ བི་ལཱ༹་ར་བྷ་སྟཱཏི བི་ལཱ༹་ར་ཙ་མྨ་པ་སི་བྦ་ཀཱ. སུ་མ་དྡི་ཏཱཏི སུ་ཊྛུ མ་དྡི་ཏཱ. སུ་པ་རི་མ་དྡི་ཏཱཏི ཨ་ནྟོ ཙ བ་ཧི ཙ ས་མ་ནྟ་ཏོ སུ་པ་རི་མ་དྡི་ཏཱ. ཏཱུ་ལི་ནཱིཏི སི་མྦ་ལི་ཏཱུ་ལ་ལ་ཏཱ་ཏཱུ་ལ་ས་མཱ་ནཱ. ཚི་ནྣ་ས་སྶ་རཱཏི ཚི་ནྣ་ས་སྶ་ར་ས་དྡཱ. ཚི་ནྣ་བྷ་བྦྷ་རཱཏི ཚི་ནྣ་བྷ་བྦྷ་ར་ས་དྡཱ. ཨུ་པ་མཱ་སཾ་ས་ནྡ་ནེ པ་ནེ་ཏྠ བི་ལཱ༹་ར་བྷ་སྟཱ ཝི་ཡ མེ་ཏྟ་ཙི་ཏྟཾ, ཀ་ཊྛ་ཀ་ཋ་ལཾ ཨཱ་དཱ་ཡ ཨཱ་ག་ཏ་པུ་རི་སོ ཝི་ཡ པ་ཉྩ ཝ་ཙ་ན་པ་ཐེ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨཱ་ག་ཏ་པུ་གྒ་ལོ. ཡ་ཐཱ སོ ཀ་ཊྛེ་ན ཝཱ ཀ་ཋ་ལེ་ན ཝཱ བི་ལཱ༹་ར་བྷ་སྟཾ ས་ར་ས་རཾ བྷ་ར་བྷ་རཾ ས་དྡཾ ཀཱ་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཝོ པ་ཉྩ ཝ་ཙ་ན་པ་ཐེ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨཱ་ག་ཏ་པུ་གྒ་ལོ མེ་ཏྟ་ཙི་ཏྟ་སྶ ཨ་ཉྙ་ཐ་ཏྟཾ ཀ་ཏྭཱ དོ་སཱ་ནུ་ག་ཏ་བྷཱ་ཝཾ ཀཱ་ཏུཾ ན ས་ཀྑི་སྶ་ཏཱི་ཏི.
༢༣༢. ཨོ་ཙ་ར་ཀཱཏི ཨ་ཝ་ཙ་ར་ཀཱ ཧེ་ཊྛཱ་ཙ་ར་ཀཱ, ནཱི་ཙ་ཀ་མྨ་ཀཱ་ར་ཀཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཡོ མ་ནོ པ་དཱུ་སེ་ཡྻཱཏི ཡོ བྷི་ཀྑུ ཝཱ བྷི་ཀྑུ་ནཱི ཝཱ མ་ནོ པ་དཱུ་སེ་ཡྻ, ཏཾ ཀ་ཀ་ཙེ་ན ཨོ་ཀ་ནྟ་ནཾ ནཱ་དྷི་ཝཱ་སེ་ཡྻ. ན མེ སོ ཏེ་ན སཱ་ས་ན་ཀ་རོཏི སོ ཏེ་ན ཨ་ན་དྷི་ཝཱ་ས་ནེ་ན མ་ཡ྄ཧཾ ཨོ་ཝཱ་ད་ཀ་རོ ན ཧོ་ཏི. ཨཱ་པ་ཏྟི པ་ནེ་ཏྠ ན་ཏྠི.
༢༣༣. ཨ་ཎུཾ ཝཱ ཐཱུ་ལཾ ཝཱཏི ཨ་པྤ་སཱ་ཝ་ཛྫཾ ཝཱ མ་ཧཱ་སཱ་ཝ་ཛྫཾ ཝཱ. ཡཾ ཏུ་མྷེ ནཱ་དྷི་ཝཱ་སེ་ཡྻཱ་ཐཱཏི ཡོ ཏུ་མྷེ་ཧི ཨ་དྷི་ཝཱ་སེ་ཏ་བྦོ ན བྷ་ཝེ་ཡྻཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ནོ ཧེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེཏི, བྷ་ནྟེ, ཨ་ན་དྷི་ཝཱ་སེ་ཏ་བྦཾ ནཱ་མ ཝ་ཙ་ན་པ་ཐཾ ན པ་སྶཱ་མཱ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ ཧི་ཏཱ་ཡ སུ་ཁཱ་ཡཱཏི ཨི་ཏི བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟེ་ན ཀཱུ་ཊཾ ག་ཎྷ་ནྟོ ཡ་ཐཱ་ནུ་ས་ནྡྷི་ནཱ དེ་ས་ནཾ ནི་ཊྛ་པེ་སཱི་ཏི.
པ་པ་ཉྩ་སཱུ་ད་ནི་ཡཱ མ་ཛ྄ཛྷི་མ་ནི་ཀཱ་ཡ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ
ཀ་ཀ་ཙཱུ་པ་མ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.