༩. དྭེ་དྷཱ་ཝི་ཏ་ཀྐ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༠༦. མེ སུ་ཏནྟི དྭེ་དྷཱ་ཝི་ཏ་ཀྐ་སུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ དྭི་དྷཱ ཀ་ཏྭཱ དྭི་དྷཱ ཀ་ཏྭཱཏི དྭེ དྭེ བྷཱ་གེ ཀ་ཏྭཱ. ཀཱ་མ་ཝི་ཏ་ཀྐོཏི ཀཱ་མ་པ་ཊི་སཾ་ཡུ་ཏྟོ ཝི་ཏ་ཀྐོ. བྱཱ་པཱ་ད་ཝི་ཏ་ཀྐོཏི བྱཱ་པཱ་ད་པ་ཊི་སཾ་ཡུ་ཏྟོ ཝི་ཏ་ཀྐོ. ཝི་ཧིཾ་སཱ་ཝི་ཏ་ཀྐོཏི ཝི་ཧིཾ་སཱ་པ་ཊི་སཾ་ཡུ་ཏྟོ ཝི་ཏ་ཀྐོ. ཨེ་ཀཾ བྷཱ་གནྟི ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཝཱ བ་ཧི་དྡྷཱ ཝཱ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀོ ཝཱ སུ་ཁུ་མོ ཝཱ ས་བྦོ པཱ་ཡཾ ཝི་ཏ་ཀྐོ ཨ་ཀུ་ས་ལ་པ་ཀྑི་ཀོ་ཡེ་ཝཱ་ཏི ཏ་ཡོ་པི ཀཱ་མ་བྱཱ་པཱ་ད་ཝི་ཧིཾ་སཱ་ཝི་ཏ་ཀྐེ ཨེ་ཀཾ ཀོ་ཊྛཱ་ས་མ་ཀཱ་སིཾ. ཀཱ་མེ་ཧི ནི་སྶ་ཊོ ནེ་ཀྑ་མྨ་པ་ཊི་སཾ་ཡུ་ཏྟོ ཝི་ཏ་ཀྐོ ནེ་ཀྑ་མྨ་ཝི་ཏ་ཀྐོ ནཱ་མ, སོ ཡཱ་ཝ པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཱ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཨ་བྱཱ་པཱ་ད་པ་ཊི་སཾ་ཡུ་ཏྟོ ཝི་ཏ་ཀྐོ ཨ་བྱཱ་པཱ་ད་ཝི་ཏ་ཀྐོ, སོ མེ་ཏྟཱ་པུ་བྦ་བྷཱ་ག་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཡཱ་ཝ པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཱ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཨ་ཝི་ཧིཾ་སཱ་པ་ཊི་སཾ་ཡུ་ཏྟོ ཝི་ཏ་ཀྐོ ཨ་ཝི་ཧིཾ་སཱ་ཝི་ཏ་ཀྐོ, སོ ཀ་རུ་ཎཱ་པུ་བྦ་བྷཱ་ག་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཡཱ་ཝ པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཱ ཝ་ཊྚ་ཏི. དུ་ཏི་ཡཾ བྷཱ་གནྟི ས་བྦོ་པཱ་ཡཾ ཀུ་ས་ལ་པ་ཀྑི་ཀོ་ཡེ་ཝཱ་ཏི དུ་ཏི་ཡཾ ཀོ་ཊྛཱ་ས་མ་ཀཱ་སིཾ. ཨི་མི་ནཱ བོ་དྷི་ས་ཏྟ་སྶ ཝི་ཏ་ཀྐ་ནི་གྒ་ཧ་ཎ་ཀཱ་ལོ ཀ་ཐི་ཏོ.
བོ་དྷི་ས་ཏྟ་སྶ ཧི ཚ་བྦ་སྶཱ་ནི པ་དྷཱ་ནཾ པ་ད་ཧ་ནྟ་སྶ ནེ་ཀྑ་མྨ་ཝི་ཏ་ཀྐཱ་ད་ཡོ པུ་ཉྫ་པུ་ཉྫཱ མ་ཧཱ་ན་དི་ཡཾ ཨོ་གྷཱ ཝི་ཡ པ་ཝ་ཏྟིཾ་སུ. ས་ཏི་ས་མྨོ་སེ་ན པ་ན ས་ཧ་སཱ ཀཱ་མ་ཝི་ཏ་ཀྐཱ་ད་ཡོ ཨུ་པྤ་ཛྫི་ཏྭཱ ཀུ་ས་ལ་ཝཱ་རཾ པ་ཙྪི་ནྡི་ཏྭཱ ས་ཡཾ ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཛ་ཝ་ན་ཝཱ་རཱ ཧུ་ཏྭཱ ཏི་ཊྛ་ནྟི. ཏ་ཏོ བོ་དྷི་ས་ཏྟོ ཙི་ནྟེ་སི – ‘‘མ་ཡ྄ཧཾ ཨི་མེ ཀཱ་མ་ཝི་ཏ་ཀྐཱ་ད་ཡོ ཀུ་ས་ལ་ཝཱ་རཾ པ་ཙྪི་ནྡི་ཏྭཱ ཏི་ཊྛ་ནྟི, ཧ་ནྡཱ་ཧཾ ཨི་མེ ཝི་ཏ་ཀྐེ དྭེ བྷཱ་གེ ཀ་ཏྭཱ ཝི་ཧ་རཱ་མཱི’’ཏི ཀཱ་མ་ཝི་ཏ་ཀྐཱ་ད་ཡོ ཨ་ཀུ་ས་ལ་པ་ཀྑི་ཀཱ་ཏི ཨེ་ཀཾ བྷཱ་གཾ ཀ་རོ་ཏི ནེ་ཀྑ་མྨ་ཝི་ཏ་ཀྐཱ་ད་ཡོ ཀུ་ས་ལ་པ་ཀྑི་ཀཱ་ཏི ཨེ་ཀཾ. ཨ་ཐ པུ་ན ཙི་ནྟེ་སི – ‘‘ཨ་ཀུ་ས་ལ་པ་ཀྑ་ཏོ ཨཱ་ག་ཏཾ ཝི་ཏ་ཀྐཾ མ་ནྟེ་ན ཀ་ཎྷ་ས་པྤཾ ཨུ་པྤཱི་ལེ༹་ཏྭཱ ག་ཎྷ་ནྟོ ཝི་ཡ ཨ་མི་ཏྟཾ གཱི་ཝཱ་ཡ ཨ་ཀྐ་མ་ནྟོ ཝི་ཡ ཙ ནི་གྒ་ཧེ་སྶཱ་མི, ནཱ་སྶ ཝ་ཌྜྷི་ཏུཾ ད་སྶཱ་མི. ཀུ་ས་ལ་པ་ཀྑ་ཏོ ཨཱ་ག་ཏཾ ཝི་ཏ་ཀྐཾ མེ་གྷ་ས་མ་ཡེ མེ་གྷཾ ཝི་ཡ སུ་ཁེ་ཏྟེ སཱ་ལ་ཀ་ལྱཱ་ཎི་པོ་ཏ་ཀཾ ཝི་ཡ ཙ སཱི་གྷཾ ཝ་ཌྜྷེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི. སོ ཏ་ཐཱ ཀ་ཏྭཱ ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཝི་ཏ་ཀྐེ ནི་གྒ་ཎྷི, ཀུ་ས་ལ་ཝི་ཏ་ཀྐེ ཝ་ཌྜྷེ་སི. ཨེ་ཝཾ ཨི་མི་ནཱ བོ་དྷི་ས་ཏྟ་སྶ ཝི་ཏ་ཀྐ་ནི་གྒ་ཧ་ཎ་ན་ཀཱ་ལོ ཀ་ཐི་ཏོ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
༢༠༧. ཨི་དཱ་ནི ཡ་ཐཱ་སྶ ཏེ ཝི་ཏ་ཀྐཱ ཨུ་པྤ་ཛྫིཾ་སུ, ཡ་ཐཱ ཙ ནེ ནི་གྒ་ཧེ་སི, ཏཾ ད་སྶེ་ནྟོ ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཨ་པྤ་མ་ཏྟ་སྶཱཏི ས་ཏི་ཡཱ ཨ་ཝི་པྤ་ཝཱ་སེ ཋི་ཏ་སྶ. ཨཱ་ཏཱ་པི་ནོཏི ཨཱ་ཏཱ་པ་ཝཱི་རི་ཡ་ཝ་ནྟ་སྶ. པ་ཧི་ཏ་ཏྟ་སྶཱཏི པེ་སི་ཏ་ཙི་ཏྟ་སྶ. ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཀཱ་མ་ཝི་ཏ་ཀྐོཏི བོ་དྷི་ས་ཏྟ་སྶ ཚ་བྦ་སྶཱ་ནི པ་དྷཱ་ནཾ པ་ད་ཧ་ཏོ ར་ཛྫ་སུ་ཁཾ ཝཱ ཨཱ་ར་བྦྷ, པཱ་སཱ་དེ ཝཱ ནཱ་ཊ་ཀཱ་ནི ཝཱ ཨོ་རོ་དྷེ ཝཱ ཀི་ཉྩི་དེ་ཝ ཝཱ ས་མྤ་ཏྟིཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ཀཱ་མ་ཝི་ཏ་ཀྐོ ནཱ་མ ན ཨུ་པྤ་ནྣ་པུ་བྦོ. དུ་ཀྐ་ར་ཀཱ་རི་ཀཱ་ཡ པ་ན་སྶ ཨཱ་ཧཱ་རཱུ་པ་ཙྪེ་དེ་ན ཨ་དྷི་མ་ཏྟ་ཀ་སི་མཱ་ནཾ པ་ཏྟ་སྶ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘‘ན ས་ཀྐཱ ཨཱ་ཧཱ་རཱུ་པ་ཙྪེ་དེ་ན ཝི་སེ་སཾ ནི་བྦ་ཏྟེ་ཏུཾ, ཡཾ་ནཱུ་ནཱ་ཧཾ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀཾ ཨཱ་ཧཱ་རཾ ཨཱ་ཧཱ་རེ་ཡྻ’’ནྟི. སོ ཨུ་རུ་ཝེ་ལཾ པི་ཎྜཱ་ཡ པཱ་ཝི་སི. མ་ནུ་སྶཱ – ‘‘མ་ཧཱ་པུ་རི་སོ པུ་བྦེ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ དི་ནྣ་མྤི ན ག་ཎྷི, ཨ་དྡྷཱ་སྶ ཨི་དཱ་ནི མ་ནོ་ར་ཐོ མ་ཏྠ་ཀཾ པ་ཏྟོ, ཏ་སྨཱ ས་ཡ་མེ་ཝ ཨཱ་ག་ཏོ’’ཏི པ་ཎཱི་ཏ་པ་ཎཱི་ཏཾ ཨཱ་ཧཱ་རཾ ཨུ་པ་ཧ་རིཾ་སུ. བོ་དྷི་ས་ཏྟ་སྶ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝོ ན་ཙི་ར་སྶེ་ཝ པཱ་ཀ་ཏི་ཀོ ཨ་ཧོ་སི. ཛ་རཱ་ཛི་ཎྞ་ཏྟ་བྷཱ་ཝོ ཧི ས་པྤཱ་ཡ་བྷོ་ཛ་ནཾ ལ་བྷི་ཏྭཱ་པི པཱ་ཀ་ཏི་ཀོ ན ཧོ་ཏི. བོ་དྷི་ས་ཏྟོ པ་ན ད་ཧ་རོ. ཏེ་ན་སྶ ས་པྤཱ་ཡ་བྷོ་ཛ་ནཾ བྷུ་ཉྫ་ཏོ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝོ ན ཙི་ར་སྶེ་ཝ པཱ་ཀ་ཏི་ཀོ ཛཱ་ཏོ, ཝི་པྤ་ས་ནྣཱ་ནི ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི, པ་རི་སུ་དྡྷོ ཚ་ཝི་ཝ་ཎྞོ, ས་མུ་གྒ་ཏ་ཏཱ་རཱ་ག་ཎཾ ཝི་ཡ ན་བྷཾ པ་རི་པུ་ཎྞ་དྭ་ཏྟིཾ་ས་མ་ཧཱ་པུ་རི་ས་ལ་ཀྑ་ཎ་པྤ་ཊི་མ་ཎྜི་ཏ་ས་རཱི་རཾ ཨ་ཧོ་སི. སོ ཏཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ ‘‘ཏཱ་ཝ ཀི་ལ་ནྟོ ནཱ་མ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝོ ཨེ་ཝཾ པ་ཊི་པཱ་ཀ་ཏི་ཀོ ཛཱ་ཏོ’’ཏི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ པ་ཉྙཱ་མ་ཧ་ནྟ་ཏཱ་ཡ ཨེ་ཝཾ པ་རི་ཏྟ་ཀ་མྤི ཝི་ཏ་ཀྐཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཀཱ་མ་ཝི་ཏ་ཀྐོ་ཏི ཨ་ཀཱ་སི.
པ་ཎྞ་སཱ་ལཱ་ཡ པུ་ར་ཏོ ནི་སི་ནྣོ ཙ་མ་ར་པ་ས་ད་ག་ཝ་ཡ་རོ་ཧི་ཏ་མི་གཱ་དི་ཀེ མ་ག་ག་ཎེ མ་ནུ་ཉྙ་ས་དྡ་ར་ཝ་ནེ མོ་ར་ཝ་ན་ཀུ་ཀྐུ་ཊཱ་དི་ཀེ པ་ཀྑི་ག་ཎེ ནཱི་ལུ་པྤ་ལ་ཀུ་མུ་ད་ཀ་མ་ལཱ་དི་ས་ཉྪ་ནྣཱ་ནི པ་ལླ་ལཱ་ནི ནཱ་ནཱ་ཀུ་སུ་མ་ས་ཉྪ་ནྣ་ཝི་ཊ་པཱ ཝ་ན་རཱ་ཛི་ཡོ མ་ཎི་ཀྑ་ནྡྷ་ནི་མྨ་ལ་ཛ་ལ་པ་ཝཱ་ཧ་ཉྩ ན་དིཾ ནེ་ར་ཉྫ་རཾ པ་སྶ་ཏི. ཏ་སྶ ཨེ་ཝཾ ཧོ་ཏི ‘‘སོ་བྷ་ནཱ ཝ་ཏི་མེ མི་ག་ཛཱ་ཏཱ པ་ཀྑི་ག་ཎཱ པ་ལླ་ལཱ་ནི ཝ་ན་རཱ་ཛི་ཡོ ན་དཱི ནེ་ར་ཉྫ་རཱ’’ཏི. སོ ཏ་མྤི ཨེ་ཝཾ པ་རི་ཏྟ་ཀཾ ཝི་ཏ་ཀྐཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཀཱ་མ་ཝི་ཏ་ཀྐ་མ་ཀཱ་སི, ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཀཱ་མ་ཝི་ཏ་ཀྐོ’’ཏི.
ཨ་ཏྟ་བྱཱ་བཱ་དྷཱ་ཡ་པཱིཏི ཨ་ཏྟ་དུ་ཀྑཱ་ཡ་པི. ཨེ་སེ་ཝ་ན་ཡོ ས་བྦ་ཏྠ. ཀིཾ པ་ན མ་ཧཱ་ས་ཏྟ་སྶ ཨུ་བྷ་ཡ་དུ་ཀྑཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ན་ཀ་ཝི་ཏ་ཀྐོ ནཱ་མ ཨ་ཏྠཱི་ཏི? ན་ཏྠི. ཨ་པ་རི་ཉྙཱ་ཡཾ ཋི་ཏ་སྶ པ་ན ཝི་ཏ་ཀྐོ ཡཱ་ཝ ཨུ་བྷ་ཡ་བྱཱ་བཱ་དྷཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏཱི་ཏི ཨེ་ཏཱ་ནི ཏཱི་ཎི ནཱ་མཱ་ནི ལ་བྷ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ. པ་ཉྙཱ་ནི་རོ་དྷི་ཀོཏི ཨ་ནུ་པྤ་ནྣཱ་ཡ ལོ་ཀི་ཡ་ལོ་ཀུ་ཏྟ་རཱ་ཡ པ་ཉྙཱ་ཡ ཨུ་པྤ་ཛྫི་ཏུཾ ན དེ་ཏི, ལོ་ཀི་ཡ་པ་ཉྙཾ པ་ན ཨ་ཊྛ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་པ་ཉྩཱ་བྷི་ཉྙཱ་ཝ་སེ་ན ཨུ་པྤ་ནྣ་མྤི ས་མུ་ཙྪི་ནྡི་ཏྭཱ ཁི་པ་ཏཱི་ཏི པ་ཉྙཱ་ནི་རོ་དྷི་ཀོ. ཝི་གྷཱ་ཏ་པ་ཀྑི་ཀོཏི དུ་ཀྑ་ཀོ་ཊྛཱ་སི་ཀོ. ཨ་ས་ངྑ་ཏཾ ནི་བྦཱ་ནཾ ནཱ་མ, ཏཾ པ་ཙྩ་ཀྑཾ ཀཱ་ཏུཾ ན དེ་ཏཱི་ཏི ཨ་ནི་བྦཱ་ན་སཾ་ཝ་ཏྟ་ནི་ཀོ. ཨ་བྦྷ་ཏྠཾ ག་ཙྪ་ཏཱིཏི ཁ་ཡཾ ན་ཏྠི་བྷཱ་ཝཾ ག་ཙྪ་ཏི. ཨུ་ད་ཀ་པུ་པྥུ་ལ༹་ཀོ ཝི་ཡ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི. པ་ཛ་ཧ་མེ་ཝཱཏི པ་ཛ་ཧི་མེ་ཝ. ཝི་ནོ་ད་མེ་ཝཱཏི ནཱི་ཧ་རི་མེ་ཝ. བྱ་ནྟ་མེ་ཝ ནཾ ཨ་ཀཱ་སིནྟི ཝི་ག་ཏ་ནྟཾ ནི་སྶེ་སཾ པ་རི་ཝ་ཊུ་མཾ པ་རི་ཙྪི་ནྣ་མེ་ཝ ནཾ ཨ་ཀཱ་སིཾ.
༢༠༨. བྱཱ་པཱ་ད་ཝི་ཏ་ཀྐོཏི ན བོ་དྷི་ས་ཏྟ་སྶ པ་རཱུ་པ་གྷཱ་ཏ་པྤ་ཊི་སཾ་ཡུ་ཏྟོ ནཱ་མ ཝི་ཏ་ཀྐོ ཙི་ཏྟེ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཨ་ཐ་སྶ ཨ་ཏི་ཝ་སྶ་ཨ་ཙྩུ་ཎྷ་ཨ་ཏི་སཱི་ཏཱ་དཱི་ནི པ་ན པ་ཊི་ཙྩ ཙི་ཏྟ་ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་བྷཱ་ཝོ ཧོ་ཏི, ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ‘‘བྱཱ་པཱ་ད་ཝི་ཏ་ཀྐོ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཝི་ཧིཾ་སཱ་ཝི་ཏ་ཀྐོཏི ན མ་ཧཱ་ས་ཏྟ་སྶ པ་རེ་སཾ དུ་ཀྑུ་པྤཱ་ད་ན་པྤ་ཊི་སཾ་ཡུ་ཏྟོ ཝི་ཏ་ཀྐོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཙི་ཏྟེ པ་ན ཨུ་དྡྷ་ཏཱ་ཀཱ་རོ ཨ་ནེ་ཀ་གྒ་ཏཱ་ཀཱ་རོ ཧོ་ཏི, ཏཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཝི་ཧིཾ་སཱ་ཝི་ཏ་ཀྐ་མ་ཀཱ་སི. པ་ཎྞ་སཱ་ལཱ་དྭཱ་རེ ནི་སི་ནྣོ ཧི སཱི་ཧ་བྱ་གྒྷཱ་དི་ཀེ ཝཱ་ལ༹་མི་གེ སཱུ་ཀ་རཱ་ད་ཡོ ཁུ་དྡ་མི་གེ ཝི་ཧིཾ་ས་ནྟེ པ་སྶ་ཏི. ཨ་ཐ བོ་དྷི་ས་ཏྟོ ཨི་མ་སྨི་མྤི ནཱ་མ ཨ་ཀུ་ཏོ་བྷ་ཡེ ཨ་ར་ཉྙེ ཨི་མེ་སཾ ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ག་ཏཱ་ནཾ པ་ཙྩ་ཏྠི་ཀཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི, བ་ལ་ཝ་ནྟོ དུ་བྦ་ལེ ཁཱ་ད་ནྟི, བ་ལ་ཝ་ནྟ་ཁཱ་དི་ཏཱ ཝ་ཏྟ་ནྟཱི་ཏི ཀཱ་རུ་ཉྙཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏི. ཨ་ཉྙེ་པི བི་ལཱ༹་རཱ་ད་ཡོ ཀུ་ཀྐུ་ཊ་མཱུ་སི་ཀཱ་དཱི་ནི ཁཱ་ད་ནྟེ པ་སྶ་ཏི, གཱ་མཾ པི་ཎྜཱ་ཡ པ་ཝི་ཊྛོ མ་ནུ་སྶེ རཱ་ཛ་ཀ་མྨི་ཀེ་ཧི ཨུ་པ་དྡུ་ཏེ ཝ་དྷ་བ་ནྡྷཱ་དཱི་ནི ཨ་ནུ་བྷ་ཝ་ནྟེ ཨ་ཏྟ་ནོ ཀ་སི་ཝ་ཎི་ཛྫཱ་དཱི་ནི ཀ་མྨཱ་ནི ཀ་ཏྭཱ ཛཱི་ཝི་ཏུཾ ན ལ་བྷ་ནྟཱི་ཏི ཀཱ་རུ་ཉྙཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏི, ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ‘‘ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཝི་ཧིཾ་སཱ་ཝི་ཏ་ཀྐོ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཏ་ཐཱ ཏ་ཐཱཏི ཏེ་ན ཏེ་ན ཨཱ་ཀཱ་རེ་ན. ཨི་དཾ ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི – ཀཱ་མ་ཝི་ཏ་ཀྐཱ་དཱི་སུ ཡཾ ཡཾ ཝི་ཏ་ཀྐེ་ཏི, ཡཾ ཡཾ ཝི་ཏ་ཀྐཾ པ་ཝ་ཏྟེ་ཏི, ཏེ་ན ཏེ་ནེ ཙ་སྶཱ་ཀཱ་རེ་ན ཀཱ་མ་ཝི་ཏ་ཀྐཱ་དི་བྷཱ་ཝོ ཙེ་ཏ་སོ ན ཧི ཧོ་ཏཱི་ཏི. པ་ཧཱ་སི ནེ་ཀྑ་མྨ་ཝི་ཏ་ཀྐནྟི ནེ་ཀྑ་མྨ་ཝི་ཏ་ཀྐཾ པ་ཛ་ཧ་ཏི. བ་ཧུ་ལ་མ་ཀཱ་སཱིཏི བ་ཧུ་ལཾ ཀ་རོ་ཏི. ཏ་སྶ ཏཾ ཀཱ་མ་ཝི་ཏ་ཀྐཱ་ཡ ཙི་ཏྟནྟི ཏ་སྶ ཏཾ ཙི་ཏྟཾ ཀཱ་མ་ཝི་ཏ་ཀྐ་ཏྠཱ་ཡ. ཡ་ཐཱ ཀཱ་མ་ཝི་ཏ་ཀྐ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ ན་མ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. སེ་ས་པ་དེ་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ.
ཨི་དཱ་ནི ཨ་ཏྠ་དཱི་པི་ཀཾ ཨུ་པ་མཾ ད་སྶེ་ནྟོ སེ་ཡྻ་ཐཱ་པཱི ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཀི་ཊྛ་ས་མྦཱ་དྷེཏི ས་སྶ་ས་མྦཱ་དྷེ. ཨཱ་ཀོ་ཊེ་ཡྻཱཏི ཨུ་ཛུ་ཀཾ པི་ཊྛི་ཡཾ པ་ཧ་རེ་ཡྻ. པ་ཊི་ཀོ་ཊེ་ཡྻཱཏི ཏི་རི་ཡཾ ཕཱ་སུ་ཀཱ་སུ པ་ཧ་རེ་ཡྻ. ས་ནྣི་རུ་ནྡྷེ་ཡྻཱཏི ཨཱ་ཝ་རི་ཏྭཱ ཏི་ཊྛེ་ཡྻ. ས་ནྣི་ཝཱ་རེ་ཡྻཱཏི ཨི་ཏོ ཙི་ཏོ ཙ ག་ནྟུཾ ན ད་དེ་ཡྻ. ཏ་ཏོ་ནི་དཱ་ནནྟི ཏེ་ན ཀཱ་ར་ཎེ་ན, ཨེ་ཝཾ ཨ་ར་ཀྑི་ཏཱ་ནཾ གུ་ནྣཾ པ་རེ་སཾ ས་སྶ་ཁཱ་ད་ན་ཀཱ་ར་ཎེ་ནཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. བཱ་ལོ ཧི གོ་པཱ་ལོ་ཀོ ཨེ་ཝཾ གཱ་ཝོ ཨ་ར་ཀྑ་མཱ་ནོ ‘‘ཨ་ཡཾ ཨ་མྷཱ་ཀཾ བྷ་ཏྟ་ཝེ་ཏ་ནཾ ཁཱ་ད་ཏི, ཨུ་ཛུཾ གཱ་ཝོ ར་ཀྑི་ཏུ་མྤི ན ས་ཀྐོ་ཏི, ཀུ་ལེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཝེ་རཾ ག་ཎྷཱ་པེ་ཏཱི’’ཏི གོ་སཱ་མི་ཀཱ་ན་མྤི ས་ནྟི་ཀཱ ཝ་དྷཱ་དཱི་ནི པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི, ཀི་ཊྛ་སཱ་མི་ཀཱ་ན་མྤི. པ་ཎྜི་ཏོ པ་ན ཨི་མཱ་ནི ཙ་ཏྟཱ་རི བྷ་ཡཱ་ནི ས་མྤ་སྶ་ནྟོ གཱ་ཝོ སཱ་དྷུ་ཀཾ ར་ཀྑ་ཏི, ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡེ་ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཨཱ་དཱི་ན་ཝནྟི ཨུ་པ་དྡ་ཝཾ. ཨོ་ཀཱ་རནྟི ལཱ་མ་ཀཾ, ཁ་ནྡྷེ་སུ ཝཱ ཨོ་ཏཱ་རཾ. སཾ་ཀི་ལེ་སནྟི ཀི་ལི་ཊྛ་བྷཱ་ཝཾ. ནེ་ཀྑ་མྨེཏི ནེ་ཀྑ་མྨ་མྷི. ཨཱ་ནི་སཾ་སནྟི ཝི་སུ་དྡྷི་པ་ཀྑཾ. ཝོ་དཱ་ན་པ་ཀྑནྟི ཨི་དཾ ཏ་སྶེ་ཝ ཝེ་ཝ་ཙ་ནཾ, ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ ནེ་ཀྑ་མྨ་མྷི ཝི་སུ་དྡྷི་པ་ཀྑཾ ཨ་དྡ་ས་ནྟི ཨ་ཏྠོ.
༢༠༩. ནེ་ཀྑ་མྨནྟི ཙ ཀཱ་མེ་ཧི ནི་སྶ་ཊཾ ས་བྦ་ཀུ་ས་ལཾ, ཨེ་ཀ་དྷ་མྨེ ས་ངྒ་ཡ྄ཧ་མཱ་ནེ ནི་བྦཱ་ན་མེ་ཝ. ཏ་ཏྲི་དཾ ཨོ་པ་མྨ་སཾ་ས་ནྡ་ནཾ – ཀི་ཊྛ་ས་མྦཱ་དྷཾ ཝི་ཡ ཧི རཱུ་པཱ་དི་ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ, ཀཱུ་ཊ་གཱ་ཝོ ཝི་ཡ ཀཱུ་ཊ་ཙི་ཏྟཾ, པ་ཎྜི་ཏ་གོ་པཱ་ལ་ཀོ ཝི་ཡ བོ་དྷི་ས་ཏྟོ, ཙ་ཏུ་བྦི་དྷ་བྷ་ཡཾ ཝི་ཡ ཨ་ཏྟ་པ་རཱུ་བྷ་ཡ་བྱཱ་བཱ་དྷཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ན་ཝི་ཏ་ཀྐོ, པ་ཎྜི་ཏ་གོ་པཱ་ལ་ཀ་སྶ ཙ་ཏུ་བྦི་དྷཾ བྷ་ཡཾ དི་སྭཱ ཀི་ཊྛ་ས་མྦཱ་དྷེ ཨ་པྤ་མཱ་དེ་ན གོ་ར་ཀྑ་ཎཾ ཝི་ཡ བོ་དྷི་ས་ཏྟ་སྶ ཚ་བྦ་སྶཱ་ནི པ་དྷཱ་ནཾ པ་ད་ཧ་ཏོ ཨ་ཏྟ་བྱཱ་བཱ་དྷཱ་དི་བྷ་ཡཾ དི་སྭཱ རཱུ་པཱ་དཱི་སུ ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ་སུ ཡ་ཐཱ ཀཱ་མ་ཝི་ཏ་ཀྐཱ་ད་ཡོ ན ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི, ཨེ་ཝཾ ཙི་ཏྟ་ར་ཀྑ་ཎཾ. པ་ཉྙཱ་ཝུ་དྡྷི་ཀོཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཨ་ནུ་པྤ་ནྣཱ་ཡ ལོ་ཀི་ཡ་ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་པ་ཉྙཱ་ཡ ཨུ་པྤཱ་དཱ་ཡ, ཨུ་པྤ་ནྣཱ་ཡ ཙ ཝུ་དྡྷི་ཡཱ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏཱི་ཏི པ་ཉྙཱ་ཝུ་དྡྷི་ཀོ. ན དུ་ཀྑ་ཀོ་ཊྛཱ་སཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཝི་གྷཱ་ཏ་པ་ཀྑི་ཀོ. ནི་བྦཱ་ན་དྷཱ་ཏུ་ས་ཙྪི་ཀི་རི་ཡཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏཱི་ཏི ནི་བྦཱ་ན་སཾ་ཝ་ཏྟ་ནི་ཀོ. ར་ཏྟིཾ ཙེ་པི ནཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ནུ་ཝི་ཏ་ཀྐེ་ཡྻནྟི ས་ཀ་ལ་ར་ཏྟིཾ ཙེ་པི ཏཾ ཝི་ཏ་ཀྐཾ པ་ཝ་ཏྟེ་ཡྻཾ. ཏ་ཏོ་ནི་དཱ་ནནྟི ཏཾ་མཱུ་ལ་ཀཾ. ཨོ་ཧ་ཉྙེ་ཡྻཱཏི ཨུ་གྒྷཱ་ཏཱི་ཡེ་ཡྻ, ཨུ་དྡྷ་ཙྩཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟེ་ཡྻཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨཱ་རཱཏི དཱུ་རེ. ས་མཱ་དྷི་མྷཱཏི ཨུ་པ་ཙཱ་ར་ས་མཱ་དྷི་ཏོ་པི ཨ་པྤ་ནཱ་ས་མཱ་དྷི་ཏོ་པི. སོ ཁོ ཨ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་མེ་ཝ ཙི་ཏྟནྟི སོ ཨ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མཱ མེ ཙི་ཏྟཾ ས་མཱ་དྷི་མྷཱ དཱུ་རེ ཧོ་ཏཱུ་ཏི ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་མེ་ཝ ཙི་ཏྟཾ ས་ཎྛ་པེ་མི, གོ་ཙ་ར་ཛ྄ཛྷ་ཏྟེ ཋ་པེ་མཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ས་ནྣི་སཱ་དེ་མཱིཏི ཏ་ཏྠེ་ཝ ཙ ནཾ ས་ནྣི་སཱི་དཱ་པེ་མི. ཨེ་ཀོ་དིཾ ཀ་རོ་མཱིཏི ཨེ་ཀ་གྒཾ ཀ་རོ་མི. ས་མཱ་ད་ཧཱ་མཱིཏི ས་མྨཱ ཨཱ་ད་ཧཱ་མི, སུ་ཊྛུ ཨཱ་རོ་པེ་མཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. མཱ མེ ཙི་ཏྟཾ ཨཱུ་ཧ་ཉྙཱིཏི མཱ མ་ཡ྄ཧཾ ཙི་ཏྟཾ ཨུ་གྒྷཱ་ཏཱི་ཡི་ཏྠ, མཱ ཨུ་དྡྷ་ཙྩཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏཱུ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
༢༡༠. ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཨ་བྱཱ་པཱ་ད་ཝི་ཏ་ཀྐོ…པེ… ཨ་ཝི་ཧིཾ་སཱ་ཝི་ཏ་ཀྐོཏི ཨེ་ཏྠ ཡོ སོ ཨི་མཱ་ཡ ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟ་ཏ་རུ་ཎ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡ ས་དྡྷིཾ ཨུ་པྤ་ནྣ་ཝི་ཏ་ཀྐོ ཀཱ་མ་པ་ཙྩ་ནཱི་ཀ་ཊྛེ་ན ནེ་ཀྑ་མྨ་ཝི་ཏ་ཀྐོཏི ཝུ་ཏྟོ. སོ་ཡེ་ཝ བྱཱ་པཱ་ད་པ་ཙྩ་ནཱི་ཀ་ཊྛེ་ན ཨ་བྱཱ་པཱ་ད་ཝི་ཏ་ཀྐོཏི ཙ ཝི་ཧིཾ་སཱ་པ་ཙྩ་ནཱི་ཀ་ཊྛེ་ན ཨ་ཝི་ཧིཾ་སཱ་ཝི་ཏ་ཀྐོཏི ཙ ཝུ་ཏྟོ.
ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ བོ་དྷི་ས་ཏྟ་སྶ ས་མཱ་པ་ཏྟིཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་པ་ཊྛ་པ་ན་ཀཱ་ལོ ཀ་ཐི་ཏོ. ཡ་སྶ ཧི ས་མཱ་དྷི་པི ཏ་རུ་ཎོ, ཝི་པ་སྶ་ནཱ་པི. ཏ་སྶ ཝི་པ་སྶ་ནཾ པ་ཊྛ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ཏི་ཙི་རཾ ནི་སི་ནྣ་སྶ ཀཱ་ཡོ ཀི་ལ་མ་ཏི, ཨ་ནྟོ ཨ་གྒི ཝི་ཡ ཨུ་ཊྛ་ཧ་ཏི, ཀ་ཙྪེ་ཧི སེ་དཱ མུ་ཙྩ་ནྟི, མ་ཏྠ་ཀ་ཏོ ཨུ་སུ་མ་ཝ་ཊྚི ཝི་ཡ ཨུ་ཊྛ་ཧ་ཏི, ཙི་ཏྟཾ ཧ་ཉྙ་ཏི ཝི་ཧ་ཉྙ་ཏི ཝི་པྥ་ནྡ་ཏི. སོ པུ་ན ས་མཱ་པ་ཏྟིཾ ས་མཱ་པ་ཛྫི་ཏྭཱ ཏཾ པ་རི་ད་མེ་ཏྭཱ མུ་དུ་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ ས་མ་སྶཱ་སེ་ཏྭཱ པུ་ན ཝི་པ་སྶ་ནཾ པ་ཊྛ་པེ་ཏི. ཏ་སྶ པུ་ན ཨ་ཏི་ཙི་རཾ ནི་སི་ནྣ་སྶ ཏ་ཐེ་ཝ ཧོ་ཏི. སོ པུ་ན ས་མཱ་པ་ཏྟིཾ ས་མཱ་པ་ཛྫི་ཏྭཱ ཏ་ཐེ་ཝ ཀ་རོ་ཏི. ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡ ཧི བ་ཧཱུ་པ་ཀཱ་རཱ ས་མཱ་པ་ཏྟི.
ཡ་ཐཱ ཡོ་དྷ་སྶ ཕ་ལ་ཀ་ཀོ་ཊྛ་ཀོ ནཱ་མ བ་ཧཱུ་པ་ཀཱ་རོ ཧོ་ཏི, སོ ཏཾ ནི་སྶཱ་ཡ ས་ངྒཱ་མཾ པ་ཝི་ས་ཏི, ཏ་ཏྠ ཧ་ཏྠཱི་ཧི་པི ཨ་སྶེ་ཧི་པི ཡོ་དྷེ་ཧི་པི ས་དྡྷིཾ ཀ་མྨཾ ཀ་ཏྭཱ ཨཱ་ཝུ་དྷེ་སུ ཝཱ ཁཱི་ཎེ་སུ བྷུ་ཉྫི་ཏུ་ཀཱ་མ་ཏཱ་དི་བྷཱ་ཝེ ཝཱ ས་ཏི ནི་ཝ་ཏྟི་ཏྭཱ ཕ་ལ་ཀ་ཀོ་ཊྛ་ཀཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ཨཱ་ཝུ་དྷཱ་ནི་པི ག་ཎྷཱ་ཏི, ཝི་སྶ་མ་ཏི་པི, བྷུ་ཉྫ་ཏི་པི, པཱ་ནཱི་ཡ་མྤི པི་ཝ་ཏི, ས་ནྣཱ་ཧ་མྤི པ་ཊི་ས་ནྣ་ཡ྄ཧ་ཏི, ཏཾ ཏཾ ཀ་ཏྭཱ པུ་ན ས་ངྒཱ་མཾ པ་ཝི་ས་ཏི, ཏ་ཏྠ ཀ་མྨཾ ཀ་ཏྭཱ པུ་ན ཨུ་ཙྩཱ་རཱ་དི་པཱི་ལི༹་ཏོ ཝཱ ཀེ་ན་ཙི་དེ་ཝ ཝཱ ཀ་ར་ཎཱི་ཡེ་ན ཕ་ལ་ཀ་ཀོ་ཊྛ་ཀཾ པ་ཝི་ས་ཏི. ཏ་ཏྠ ས་ནྠ་མྦྷི་ཏྭཱ པུ་ན ས་ངྒཱ་མཾ པ་ཝི་ས་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཡོ་དྷ་སྶ ཕ་ལ་ཀ་ཀོ་ཊྛ་ཀོ ཝི་ཡ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡ བ་ཧཱུ་པ་ཀཱ་རཱ ས་མཱ་པ་ཏྟི.
ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ པ་ན ས་ངྒཱ་མ་ནི་ཏྠ་ར་ཎ་ཀ་ཡོ་དྷ་སྶ ཕ་ལ་ཀ་ཀོ་ཊྛ་ཀ་ཏོ་པི ཝི་པ་སྶ་ནཱ བ་ཧཱུ་པ་ཀཱ་ར་ཏ་རཱ. ཀི་ཉྩཱ་པི ཧི ས་མཱ་པ་ཏྟིཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཝི་པ་སྶ་ནཾ པ་ཊྛ་པེ་ཏི, ཝི་པ་སྶ་ནཱ པ་ན ཐཱ་མ་ཛཱ་ཏཱ ས་མཱ་པ་ཏྟི་མྤི ར་ཀྑ་ཏི. ཐཱ་མ་ཛཱ་ཏཾ ཀ་རོ་ཏི.
ཡ་ཐཱ ཧི ཐ་ལེ ནཱ་ཝ་མྤི ནཱ་ཝཱ་ཡ བྷ་ཎྜ་མྤི ས་ཀ་ཊ་བྷཱ་རཾ ཀ་རོ་ནྟི. ཨུ་ད་ཀཾ པ་ཏྭཱ པ་ན ས་ཀ་ཊ་མྤི ས་ཀ་ཊ་བྷ་ཎྜ་མྤི ཡུ་ཏྟ་གོ་ཎེ་པི ནཱ་ཝཱ་བྷཱ་རཾ ཀ་རོ་ནྟི. ནཱ་ཝཱ ཏི་རི་ཡཾ སོ་ཏཾ ཚི་ནྡི་ཏྭཱ སོ་ཏྠི་ནཱ སུ་པ་ཊྚ་ནཾ ག་ཙྪ་ཏི, ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ ཀི་ཉྩཱ་པི ས་མཱ་པ་ཏྟིཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཝི་པ་སྶ་ནཾ པ་ཊྛ་པེ་ཏི, ཝི་པ་སྶ་ནཱ པ་ན ཐཱ་མ་ཛཱ་ཏཱ ས་མཱ་པ་ཏྟི་མྤི ར་ཀྑ་ཏི, ཐཱ་མ་ཛཱ་ཏཾ ཀ་རོ་ཏི. ཐ་ལཾ པ་ཏྭཱ ས་ཀ་ཊཾ ཝི་ཡ ཧི ས་མཱ་པ་ཏྟི. ཨུ་ད་ཀཾ པ་ཏྭཱ ནཱ་ཝཱ ཝི་ཡ ཝི་པ་སྶ་ནཱ. ཨི་ཏི བོ་དྷི་ས་ཏྟ་སྶ ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ས་མཱ་པ་ཏྟིཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་པ་ཊྛ་པ་ན་ཀཱ་ལོ ཀ་ཐི་ཏོ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
ཡ་ཉྙ་དེ་ཝཱཏི་ཨཱ་དི ཀ་ཎྷ་པ་ཀྑེ ཝུ་ཏྟཱ་ནུ་སཱ་རེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ, ཨི་དྷཱ་པི ཨ་ཏྠ་དཱི་པི་ཀཾ ཨུ་པ་མཾ ད་སྶེ་ཏུཾ སེ་ཡྻ་ཐཱ་པཱིཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ གཱ་མ་ནྟ་ས་མྦྷ་ཏེ་སཱུཏི གཱ་མ་ནྟཾ ཨཱ་ཧ་ཊེ་སུ. ས་ཏི་ཀ་ར་ཎཱི་ཡ་མེ་ཝ ཧོ་ཏཱིཏི ཨེ་ཏཱ གཱ་ཝོཏི ས་ཏི་ཨུ་པྤཱ་ད་ན་མ་ཏྟ་མེ་ཝ ཀཱ་ཏ་བྦཾ ཧོ་ཏི. ཨི་ཏོ ཙི་ཏོ ཙ ག་ནྟྭཱ ཨཱ་ཀོ་ཊ་ནཱ་དི་ཀི་ཙྩཾ ན་ཏྠི. ཨེ་ཏེ དྷ་མྨཱཏི ཨེ་ཏེ ས་མ་ཐ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ དྷ་མྨཱ་ཏི ས་ཏུ་པྤཱ་ད་ན་མ་ཏྟ་མེ་ཝ ཀཱ་ཏ་བྦཾ ཧོ་ཏི. ཨི་མི་ནཱ བོ་དྷི་ས་ཏྟ་སྶ ས་མ་ཐ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ནཾ ཐཱ་མ་ཛཱ་ཏ་ཀཱ་ལོ ཀ་ཐི་ཏོ. ཏ་དཱ ཀི་ར་སྶ ས་མཱ་པ་ཏྟིཾ ཨ་པྤ་ན་ཏྠཱ་ཡ ནི་སི་ནྣ་སྶ ཨ་ཊྛ ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡོ ཨེ་ཀཱ་ཝ་ཛྫ་ནེ་ན ཨཱ་པཱ་ཐཾ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟི, ཝི་པ་སྶ་ནཾ པ་ཊྛ་པེ་ཏྭཱ ནི་སི་ནྣོ ས་ཏྟ ཨ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ ཨེ་ཀ་པྤ་ཧཱ་རེ་ནེ་ཝ ཨཱ་རུ་ལ༹ྷོ ཧོ་ཏི.
༢༡༥. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པཱིཏི ཨི་དྷ ཀིཾ ད་སྶེ་ཏི? ཨ་ཡཾ པཱ་ཊི་ཡེ་ཀྐོ ཨ་ནུ་ས་ནྡྷི, ས་ཏྟཱ་ན་ཉྷི ཧི་ཏཱུ་པ་ཙཱ་རཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ས་ཏྠུ་བྷཱ་ཝ་ས་མྤ་ད་ཉྩ ད་སྶེ་ནྟོ བྷ་ག་ཝཱ ཨི་མཾ དེ་ས་ནཾ ཨཱ་ར་བྷི. ཏ་ཏྠ ཨ་ར་ཉྙེཏི ཨ་ཊ་ཝི་ཡཾ. པ་ཝ་ནེཏི ཝ་ན་ས་ཎྜེ. ཨ་ཏྠ་ཏོ ཧི ཨི་དཾ དྭ་ཡཾ ཨེ་ཀ་མེ་ཝ, པ་ཋ་མ་སྶ པ་ན དུ་ཏི་ཡཾ ཝེ་ཝ་ཙ་ནཾ. ཨ་ཡོ་ག་ཀྑེ་མ་ཀཱ་མོཏི ཙ་ཏཱུ་ཧི ཡོ་གེ་ཧི ཁེ་མཾ ནི་བྦྷ་ཡ་ཊྛཱ་ནཾ ཨ་ནི་ཙྪ་ནྟོ བྷ་ཡ་མེ་ཝ ཨི་ཙྪ་ནྟོ. སོ་ཝ་ཏྠི་ཀོཏི སུ་ཝ་ཏྠི་བྷཱ་ཝཱ་ཝ་ཧོ. པཱི་ཏི་ག་མ་ནཱི་ཡོཏི ཏུ་ཊྛིཾ ག་མ་ནཱི་ཡོ. ‘‘པཱི་ཏ་ག་མ་ནཱི་ཡོ’’ཏི ཝཱ པཱ་ཋོ. པི་ད་ཧེ་ཡྻཱཏི སཱ་ཁཱ་དཱི་ཧི ཐ་ཀེ་ཡྻ. ཝི་ཝ་རེ་ཡྻཱཏི ཝི་ས་ད་མུ་ཁཾ ཀ་ཏྭཱ ཝི་ཝ་ཊཾ ཀ་རེ་ཡྻ. ཀུ་མྨ་གྒནྟི ཨུ་ད་ཀ་ཝ་ན་པ་བྦ་ཏཱ་དཱི་ཧི ས་ནྣི་རུ་དྡྷཾ ཨ་མ་གྒཾ. ཨོ་ད་ཧེ་ཡྻ ཨོ་ཀ་ཙ་རནྟི ཏེ་སཾ ཨོ་ཀེ ཙ་ར་མཱ་ནཾ ཝི་ཡ ཨེ་ཀཾ དཱི་པ་ཀ་མི་གཾ ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ ཋ་པེ་ཡྻ. ཨོ་ཀ་ཙཱ་རི་ཀནྟི དཱི་གྷ་ར་ཛྫུ་ཡཱ བ་ནྡྷི་ཏཾ་ཡེ་ཝ མི་གིཾ.
མི་ག་ལུ་དྡ་ཀོ ཧི ཨ་ར་ཉྙཾ མི་གཱ་ནཾ ཝ་ས་ན་ཊྛཱ་ནཾ ག་ནྟྭཱ ‘‘ཨི་དྷ ཝ་ས་ནྟི, ཨི་མི་ནཱ མ་གྒེ་ན ནི་ཀྑ་མ་ནྟི, ཨེ་ཏྠ ཙ་ར་ནྟི, ཨེ་ཏྠ པི་ཝ་ནྟི, ཨི་མི་ནཱ མ་གྒེ་ན པ་ཝི་ས་ནྟཱི’’ཏི ས་ལླ་ཀྑེ་ཏྭཱ མ་གྒཾ པི་དྷཱ་ཡ ཀུ་མྨ་གྒཾ ཝི་ཝ་རི་ཏྭཱ ཨོ་ཀ་ཙ་ར་ཉྩ ཨོ་ཀ་ཙཱ་རི་ཀ་ཉྩ ཋ་པེ་ཏྭཱ ས་ཡཾ པ་ཊི་ཙྪ་ནྣ་ཊྛཱ་ནེ ས་ཏྟིཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཏི་ཊྛ་ཏི. ཨ་ཐ སཱ་ཡ་ནྷ་ས་མ་ཡེ མི་གཱ ཨ་ཀུ་ཏོ་བྷ་ཡེ ཨ་ར་ཉྙེ ཙ་རི་ཏྭཱ པཱ་ནཱི་ཡཾ པི་ཝི་ཏྭཱ མི་ག་པོ་ཏ་ཀེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཀཱི་ལ༹་མཱ་ནཱ ཝ་ས་ན་ཊྛཱ་ན་ས་ནྟི་ཀཾ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཨོ་ཀ་ཙ་ར་ཉྩ ཨོ་ཀ་ཙཱ་རི་ཀ་ཉྩ དི་སྭཱ ‘‘ས་ཧཱ་ཡ་ཀཱ ནོ ཨཱ་ག་ཏཱ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟཱི’’ཏི ནི་རཱ་ས་ངྐཱ པ་ཝི་ས་ནྟི, ཏེ མ་གྒཾ པི་ཧི་ཏཾ དི་སྭཱ ‘‘ནཱ་ཡཾ མ་གྒོ, ཨ་ཡཾ མ་གྒོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཀུ་མྨ་གྒཾ པ་ཊི་པ་ཛྫ་ནྟི. མི་ག་ལུ་དྡ་ཀོ ན ཏཱ་ཝ ཀི་ཉྩི ཀ་རོ་ཏི, པ་ཝི་ཊྛེ་སུ པ་ན ས་བྦ་པ་ཙྪི་མཾ ས་ཎི་ཀཾ པ་ཧ་ར་ཏི. སོ ཨུ་ཏྟ་ས་ཏི, ཏ་ཏོ ས་བྦེ ཨུ་ཏྟ་སི་ཏྭཱ ‘‘བྷ་ཡཾ ཨུ་པྤ་ནྣ’’ནྟི པུ་ར་ཏོ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟཱ ཨུ་ད་ཀེ་ན ཝཱ ཝ་ནེ་ན ཝཱ པ་བྦ་ཏེ་ན ཝཱ ས་ནྣི་རུ་དྡྷཾ མ་གྒཾ དི་སྭཱ ཨུ་བྷོ་ཧི པ་སྶེ་ཧི ཨ་ངྒུ་ལི་ས་ངྑ་ལི་ཀཾ ཝི་ཡ ག་ཧ་ན་ཝ་ནཾ པ་ཝི་སི་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟཱ པ་ཝི་ཊྛ་མ་གྒེ་ནེ་ཝ ནི་ཀྑ་མི་ཏུཾ ཨཱ་ར་བྷ་ནྟི. ལུ་དྡ་ཀོ ཏེ་སཾ ནི་ཝ་ཏྟ་ན་བྷཱ་ཝཾ ཉ་ཏྭཱ ཨཱ་དི་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཏིཾ་ས་མྤི ཙ་ཏྟཱ་ལཱི་ས་མྤི མི་གེ གྷཱ་ཏེ་ཏི. ཨི་དཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཨེ་ཝ་ཉྷི སོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ཧཱ་མི་ག་ས་ངྒྷོ ཨ་པ་རེ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཨ་ན་ཡ་བྱ་ས་ནཾ ཨཱ་པ་ཛྫེ་ཡྻཱཏི ཝུ་ཏྟཾ.
‘‘ན་ནྡཱི་རཱ་ག་སྶེ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ, ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཡེ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ན’’ནྟི ཨེ་ཏྠ ཡ་སྨཱ ཨི་མེ ས་ཏྟཱ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཡ ཨ་ཉྙཱ་ཎཱ ཧུ་ཏྭཱ ན་ནྡཱི་རཱ་གེ་ན ཨཱ་བ་ནྡྷི་ཏྭཱ རཱུ་པཱ་ར་མྨ་ཎཱ་དཱི་ནི ཨུ་པ་ནཱི་ཏཱ ཝ་ཊྚ་དུ་ཀྑ་ས་ཏྟི་ཡཱ གྷཱ་ཏཾ ལ་བྷ་ནྟི. ཏ་སྨཱ བྷ་ག་ཝཱ ཨོ་ཀ་ཙ་རཾ ན་ནྡཱི་རཱ་གོ་ཏི, ཨོ་ཀ་ཙཱ་རི་ཀཾ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཏི ཀ་ཏྭཱ ད་སྶེ་སི.
མི་ག་ལུ་དྡ་ཀོ ཧི ཨེ་ཀ་དཱ་པི ཏེ་སཾ སཱ་ཁཱ་བྷ་ངྒེ་ན ས་རཱི་རཾ པུ་ཉྪི་ཏྭཱ མ་ནུ་སྶ་ག་ནྡྷཾ ཨ་པ་ནེ་ཏྭཱ ཨོ་ཀ་ཙ་རཾ ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨོ་ཀ་ཙཱ་རི་ཀཾ ས་ཧ ར་ཛྫུ་ཡཱ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ པ་ཊི་ཙྪཱ་དེ་ཏྭཱ ས་ཏྟིཾ ཨཱ་དཱ་ཡ ཨོ་ཀ་ཙ་ར་སྶ ས་ནྟི་ཀེ ཏི་ཊྛ་ཏི, ཨོ་ཀ་ཙཱ་རི་ཀཱ མི་ག་ག་ཎ་སྶ ཙ་ར་ཎ་ཊྛཱ་ནཱ་བྷི་མུ་ཁཱི ག་ཙྪ་ཏི. ཏཾ དི་སྭཱ མི་གཱ སཱི་སཱ་ནི ཨུ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཏི་ཊྛ་ནྟི, སཱ་པི སཱི་སཾ ཨུ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཏི་ཊྛ་ཏི, ཏེ ‘‘ཨ་མྷཱ་ཀཾ ས་མ་ཛཱ་ཏི་ཀཱ ཨ་ཡ’’ནྟི གོ་ཙ་རཾ ག་ཎྷ་ནྟི. སཱ་པི ཏི་ཎཱ་ནི ཁཱ་ད་ནྟཱི ཝི་ཡ ས་ཎི་ཀཾ ཨུ་པ་ག་ཙྪ་ཏི. ཨཱ་ར་ཉྙི་ཀོ ཡཱུ་ཐ་པ་ཏི་མི་གོ ཏ་སྶཱ ཝཱ་ཏཾ ལ་བྷི་ཏྭཱ ས་ཀ་བྷ་རི་ཡཾ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཏྭཱ ཏ་ད་བྷི་མུ་ཁོ ཧོ་ཏི.
ས་ཏྟཱ་ན་ཉྷི ན་ཝ་ན་ཝ་མེ་ཝ པི་ཡཾ ཧོ་ཏི. ཨོ་ཀ་ཙཱ་རི་ཀཱ ཨཱ་ར་ཉྙི་ཀ་སྶ མི་ག་སྶ ཨ་ཙྩཱ་ས་ནྣ་བྷཱ་ཝཾ ཨ་ད་ཏྭཱ ཏ་ད་བྷི་མུ་ཁཱི་ཝ པ་ཙྪ་ཏོ པ་ཊི་ཀྐ་མི་ཏྭཱ ཨོ་ཀ་ཙ་ར་སྶ ས་ནྟི་ཀཾ ག་ཙྪ་ཏི, ཡ་ཏྠ ཡ་ཏྠ་སྶཱ ར་ཛྫུ ལ་གྒ་ཏི, ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ ཁུ་རེ་ན པ་ཧ་རི་ཏྭཱ མོ་ཙེ་ཏི, ཨཱ་ར་ཉྙི་ཀོ མི་གོ ཨོ་ཀ་ཙ་རཾ དི་སྭཱ ཨོ་ཀ་ཙཱ་རི་ཀཱ་ཡ ས་མྨ་ཏྟོ ཧུ་ཏྭཱ ཨོ་ཀ་ཙ་རེ ཨུ་སཱུ་ཡཾ ཀ་ཏྭཱ པི་ཊྛིཾ ནཱ་མེ་ཏྭཱ སཱི་སཾ ཀ་མྤེ་ནྟོ ཏི་ཊྛ་ཏི, ཏ་སྨིཾ ཁ་ཎེ ས་ཏྟིཾ ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཡ ལེ་ཧ་ནྟོ་པི ‘‘ཀིཾ ཨེ་ཏ’’ནྟི ན ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཨོ་ཀ་ཙ་རོ་པི ས་ཙ་སྶ ཨུ་པ་རི་བྷཱ་གེ་ན ཏཾ མི་གཾ པ་ཧ་རི་ཏུཾ སུ་ཁཾ ཧོ་ཏི, པི་ཊྛིཾ ནཱ་མེ་ཏི. ས་ཙ་སྶ ཧེ་ཊྛཱ་བྷཱ་གེ་ན པ་ཧ་རི་ཏུཾ སུ་ཁཾ ཧོ་ཏི, ཧ་ད་ཡཾ ཨུ་ནྣཱ་མེ་ཏི. ཨ་ཐ ལུ་དྡ་ཀོ ཨཱ་ར་ཉྙི་ཀཾ མི་གཾ ས་ཏྟི་ཡཱ པ་ཧ་རི་ཏྭཱ ཏ་ཏྠེ་ཝ གྷཱ་ཏེ་ཏྭཱ མཾ་སཾ ཨཱ་དཱ་ཡ ག་ཙྪ་ཏི. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཡ་ཐཱ སོ མི་གོ ཨོ་ཀ་ཙཱ་རི་ཀཱ་ཡ ས་མྨ་ཏྟོ ཨོ་ཀ་ཙ་རེ ཨུ་སཱུ་ཡཾ ཀ་ཏྭཱ ས་ཏྟིཾ ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཡ ལེ་ཧ་ནྟོ་པི ཀི་ཉྩི ན ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཏ་ཐཱ ཨི་མེ ས་ཏྟཱ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཡ ས་མྨ་ཏྟཱ ཨ་ནྡྷ་བྷཱུ་ཏཱ ཀི་ཉྩི ཨ་ཛཱ་ན་ནྟཱ རཱུ་པཱ་དཱི་སུ ན་ནྡཱི་རཱ་གཾ ཨུ་པ་ག་མྨ ཝ་ཊྚ་དུ་ཀྑ་ས་ཏྟི་ཡཱ ཝ་དྷཾ ལ་བྷ་ནྟཱི་ཏི བྷ་ག་ཝཱ ཨོ་ཀ་ཙ་རཾ ན་ནྡཱི་རཱ་གོ་ཏི, ཨོ་ཀ་ཙཱ་རི་ཀཾ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཏི ཀ་ཏྭཱ ད་སྶེ་སི.
ཨི་ཏི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝི་ཝ་ཊོ མ་ཡཱ ཁེ་མོ མ་གྒོཏི ཨི་ཏི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ཡཱ ཨི་མེ་སཾ ས་ཏྟཱ་ནཾ ཧི་ཏ་ཙ་ར་ཎེ་ན ས་མྨཱ་ས་མྦོ་དྷིཾ པ་ཏྭཱ ཨ་ཧཾ བུ་དྡྷོ་སྨཱི་ཏི ཏུ་ཎྷཱི་བྷཱུ་ཏེ་ན ཨ་ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ དྷ་མྨ་ཙ་ཀྐ་པྤ་ཝ་ཏྟ་ན་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ནྟེ་ན ཝི་ཝ་ཊོ ཁེ་མོ ཨ་རི་ཡོ ཨ་ཊྛ་ངྒི་ཀོ མ་གྒོ, པི་ཧི་ཏོ ཀུ་མྨ་གྒོ, ཨ་ཉྙཱ་ཏ་ཀོ་ཎྜ་ཉྙཱ་དཱི་ནཾ བྷ་བྦ་པུ་གྒ་ལཱ་ནཾ ཨཱུ་ཧ་ཏོ ཨོ་ཀ་ཙ་རོ ན་ནྡཱི་རཱ་གོ དྭེ་དྷཱ ཚེ་ཏྭཱ པཱ་ཏི་ཏོ, ནཱ་སི་ཏཱ ཨོ་ཀ་ཙཱ་རི་ཀཱ ཨ་ཝི་ཛྫཱ ས་བྦེ་ན ས་བྦཾ ས་མུ་གྒྷཱ་ཏི་ཏཱ་ཏི ཨ་ཏྟ་ནོ ཧི་ཏཱུ་པ་ཙཱ་རཾ ད་སྶེ་སི. སེ་སཾ ས་བྦ་ཏྠ ཨུ་ཏྟཱ་ན་ཏྠ་མེ་ཝཱ་ཏི.
པ་པ་ཉྩ་སཱུ་ད་ནི་ཡཱ མ་ཛ྄ཛྷི་མ་ནི་ཀཱ་ཡ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ
དྭེ་དྷཱ་ཝི་ཏ་ཀྐ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.