༡༠. ཝི་ཏ་ཀྐ་ས་ཎྛཱ་ན་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ

༢༡༦. ཨེ་ཝཾ མེ སུ་ཏནྟི ཝི་ཏ་ཀྐ་ས་ཎྛཱ་ན་སུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ ཨ་དྷི་ཙི་ཏྟ་མ་ནུ་ཡུ་ཏྟེ་ནཱཏི ད་ས་ཀུ་ས་ལ་ཀ་མྨ་པ་ཐ་ཝ་སེ་ན ཨུ་པྤ་ནྣཾ ཙི་ཏྟཾ ཙི་ཏྟ་མེ་ཝ, ཝི་པ་སྶ་ནཱ་པཱ་ད་ཀ་ཨ་ཊྛ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཙི་ཏྟཾ ཏ་ཏོ ཙི་ཏྟ་ཏོ ཨ་དྷི་ཀཾ ཙི་ཏྟ་ནྟི ཨ་དྷི་ཙི་ཏྟཾ. ཨ་ནུ་ཡུ་ཏྟེ་ནཱཏི ཏཾ ཨ་དྷི་ཙི་ཏྟཾ ཨ་ནུ་ཡུ་ཏྟེ་ན, ཏ་ཏྠ ཡུ་ཏྟ་པྤ་ཡུ་ཏྟེ་ནཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ.

ཏ་ཏྲཱ་ཡཾ བྷི་ཀྑུ པུ་རེ་བྷ་ཏྟཾ པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ་རི་ཏྭཱ པ་ཙྪཱ་བྷ་ཏྟཾ པི་ཎྜ་པཱ་ཏ་པྤ་ཊི་ཀྐ་ནྟོ ནི་སཱི་ད་ནཾ ཨཱ་དཱ་ཡ ཨ་སུ་ཀ་སྨིཾ རུ་ཀྑ་མཱུ་ལེ ཝཱ ཝ་ན་ས་ཎྜེ ཝཱ པ་བྦ་ཏ་པཱ་དེ ཝཱ པ་བྦྷཱ་རེ ཝཱ ས་མ་ཎ་དྷ་མྨཾ ཀ་རི་སྶཱ་མཱི་ཏི ནི་ཀྑ་མ་ནྟོ་པི, ཏ་ཏྠ ག་ནྟྭཱ ཧ་ཏྠེ་ཧི ཝཱ པཱ་དེ་ཧི ཝཱ ནི་ས་ཛྫ་ཊྛཱ་ན་ཏོ ཏི་ཎ་པ་ཎྞཱ་ནི ཨ་པ་ནེ་ནྟོ་པི ཨ་དྷི་ཙི་ཏྟཾ ཨ་ནུ་ཡུ་ཏྟོ་ཡེ་ཝ. ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ པ་ན ཧ་ཏྠ་པཱ་དེ དྷོ་ཝི་ཏྭཱ པ་ལླ་ངྐཾ ཨཱ་བྷུ་ཛི་ཏྭཱ མཱུ་ལ་ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཝི་ཧ་ར་ནྟོ་པི ཨ་དྷི་ཙི་ཏྟཾ ཨ་ནུ་ཡུ་ཏྟོ་ཡེ་ཝ.

ནི་མི་ཏྟཱ་ནཱིཏི ཀཱ་ར་ཎཱ་ནི. ཀཱ་ལེ་ན ཀཱ་ལནྟི ས་མ་ཡེ ས་མ་ཡེ. ན ནུ ཙ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ནཱ་མ མུ་ཧུ་ཏྟ་མྤི ཨ་ཚ་ཌྜེ་ཏྭཱ ནི་ར་ནྟ་རཾ མ་ན་སི་ཀཱ་ཏ་བྦཾ, ཀ་སྨཱ བྷ་ག་ཝཱ ‘‘ཀཱ་ལེ་ན ཀཱ་ལ’’ནྟི ཨཱ་ཧཱ་ཏི. པཱ་ལི༹་ཡ་ཉྷི ཨ་ཊྛ་ཏིཾ་ས ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཱ་ནི ཝི་བྷ་ཏྟཱ་ནི, ཏེ་སུ བྷི་ཀྑུ་ནཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཙི་ཏྟ་རུ་ཙི་ཏཾ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ནི་སི་ནྣེ་ན ཡཱ་ཝ ཀོ་ཙི་དེ་ཝ ཨུ་པ་ཀྐི་ལེ་སོ ནུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཏཱ་ཝ ཨི་མེ་སཾ ནི་མི་ཏྟཱ་ནཾ མ་ན་སི་ཀཱ་ར་ཀི་ཙྩཾ ན་ཏྠི. ཡ་དཱ པ་ན ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཏ་དཱ ཨི་མཱ་ནི ག་ཧེ་ཏྭཱ ཙི་ཏྟེ ཨུ་པྤ་ནྣཾ ཨ་བྦུ་དཾ ནཱི་ཧ་རི་ཏ་བྦ་ནྟི ད་སྶེ་ནྟོ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ.

ཚ་ནྡཱུ་པ་སཾ་ཧི་ཏཱཏི ཚ་ནྡ་ས་ཧ་ག་ཏཱ རཱ་ག་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ. ཨི་མེ་སཾ པ་ན ཏི་ཎྞཾ ཝི་ཏ་ཀྐཱ་ནཾ ཁེ་ཏྟ་ཉྩ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཉྩ ཛཱ་ནི་ཏ་བྦཾ. ཏ་ཏྠ ཚ་ནྡཱུ་པ་ས་ཉྷི་ཏཱ་ནཾ ཨ་ཊྛ ལོ་བྷ་ས་ཧ་ག་ཏ་ཙི་ཏྟཱ་ནི ཁེ་ཏྟཾ, དོ་སཱུ་པ་ས་ཉྷི་ཏཱ་ནཾ དྭེ དོ་མ་ན་སྶ་ས་ཧ་ག་ཏཱ་ནི, མོ་ཧཱུ་པ་ས་ཉྷི་ཏཱ་ནཾ དྭཱ་ད་ས་པི ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཙི་ཏྟཱ་ནི. ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ་ཨུ་དྡྷ་ཙྩ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ཙི་ཏྟཱ་ནི པ་ན དྭེ ཨེ་ཏེ་སཾ པཱ་ཊི་པུ་གྒ་ལི་ཀཾ ཁེ་ཏྟཾ. ས་བྦེ་ས་མྤི ས་ཏྟཱ ཙེ་ཝ ས་ངྑཱ་རཱ ཙ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ, ཨི་ཊྛཱ་ནི་ཊྛ་ཨ་ས་མ་པེ་ཀྑི་ཏེ་སུ ཧི ས་ཏྟེ་སུ ཙ ས་ངྑཱ་རེ་སུ ཙ ཏེ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི. ཨ་ཉྙ་མྤི ནི་མི་ཏྟཾ མ་ན་སི་ཀཱ་ཏ་བྦཾ ཀུ་ས་ལཱུ་པ་སཾ་ཧི་ཏནྟི ཏ་ཏོ ནི་མི་ཏྟ་ཏོ ཨ་ཉྙཾ ཀུ་ས་ལ་ནི་སྶི་ཏཾ ནི་མི་ཏྟཾ མ་ན་སི་ཀཱ་ཏ་བྦཾ. ཏ་ཏྠ ཨ་ཉྙཾ ནི་མི་ཏྟཾ ནཱ་མ ཚ་ནྡཱུ་པ་ས་ཉྷི་ཏེ ཝི་ཏ་ཀྐེ ས་ཏྟེ་སུ ཨུ་པྤ་ནྣེ ཨ་སུ་བྷ་བྷཱ་ཝ་ནཱ ཨ་ཉྙཾ ནི་མི་ཏྟཾ ནཱ་མ. ས་ངྑཱ་རེ་སུ ཨུ་པྤ་ནྣེ ཨ་ནི་ཙྩ་མ་ན་སི་ཀཱ་རོ ཨ་ཉྙཾ ནི་མི་ཏྟཾ ནཱ་མ. དོ་སཱུ་པ་ས་ཉྷི་ཏེ ས་ཏྟེ་སུ ཨུ་པྤ་ནྣེ མེ་ཏྟཱ་བྷཱ་ཝ་ནཱ ཨ་ཉྙཾ ནི་མི་ཏྟཾ ནཱ་མ. ས་ངྑཱ་རེ་སུ ཨུ་པྤ་ནྣེ དྷཱ་ཏུ་མ་ན་སི་ཀཱ་རོ ཨ་ཉྙཾ ནི་མི་ཏྟཾ ནཱ་མ. མོ་ཧཱུ་པ་ས་ཉྷི་ཏེ ཡ་ཏྠ ཀ་ཏྠ་ཙི ཨུ་པྤ་ནྣེ པ་ཉྩ་དྷ་མྨཱུ་པ་ནི་སྶ་ཡོ ཨ་ཉྙཾ ནི་མི་ཏྟཾ ནཱ་མ.

ཨི་མ་སྶ ཧ་ཏྠཱ ཝཱ སོ་བྷ་ནཱ པཱ་དཱ ཝཱ་ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན ཧི ས་ཏྟེ་སུ ལོ་བྷེ ཨུ་པྤ་ནྣེ ཨ་སུ་བྷ་ཏོ ཨུ་པ་སཾ་ཧ་རི་ཏ་བྦཾ. ཀི་མྷི སཱ་ར་ཏྟོ་སི? ཀེ་སེ་སུ སཱ་ར་ཏྟོ་སི. ལོ་མེ་སུ…པེ… མུ་ཏྟེ་སུ སཱ་ར་ཏྟོ་སི. ཨ་ཡཾ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝོ ནཱ་མ ཏཱི་ཧི ཨ་ཊྛི་ས་ཏེ་ཧི ཨུ་སྶཱ་པི་ཏོ, ན་ཝ་ཧི ནྷཱ་རུ་ས་ཏེ་ཧི ཨཱ་བ་དྡྷོ, ན་ཝ་ཧི མཾ་ས་པེ་སི་ས་ཏེ་ཧི ཨ་ནུ་ལི་ཏྟོ, ཨ་ལླ་ཙ་མྨེ་ན པ་རི་ཡོ་ན་དྡྷོ, ཚ་ཝི་རཱ་གེ་ན པ་ཊི་ཙྪ་ནྣོ, ན་ཝ་ཧི ཝ་ཎ་མུ་ཁེ་ཧི ན་ཝ་ན་ཝུ་ཏི་ལོ་མ་ཀཱུ་པ་ས་ཧ་སྶེ་ཧི ཙ ཨ་སུ་ཙི པ་གྒྷ་ར་ཏི, ཀུ་ཎ་པ་པཱུ་རི་ཏོ, དུ་གྒ་ནྡྷོ, ཛེ་གུ་ཙྪོ, པ་ཊི་ཀཱུ་ལོ, དྭ་ཏྟིཾ་ས་ཀུ་ཎ་པ་ས་ཉྩ་ཡོ, ན་ཏྠེ་ཏྠ སཱ་རཾ ཝཱ ཝ་རཾ ཝཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ ཨ་སུ་བྷ་ཏོ ཨུ་པ་སཾ་ཧ་ར་ནྟ་སྶ ས་ཏྟེ་སུ ཨུ་པྤ་ནྣོ ལོ་བྷོ པ་ཧཱི་ཡ་ཏི, ཏེ་ན་སྶ ཨ་སུ་བྷ་ཏོ ཨུ་པ་སཾ་ཧ་ར་ཎཾ ཨ་ཉྙཾ ནི་མི་ཏྟཾ ནཱ་མ ཧོ་ཏི.

པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་རཱ་དཱི་སུ ས་ངྑཱ་རེ་སུ ལོ་བྷེ ཨུ་པྤ་ནྣེ དྭཱི་ཧཱ་ཀཱ་རེ་ཧི ས་ངྑཱ་ར་མ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་ཏཾ ས་མུ་ཊྛཱ་པེ་ཏཱི་ཏི ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ན་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཡཾ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན ཨ་སྶཱ་མི་ཀ་ཏཱ་ཝ་ཀཱ་ལི་ཀ་བྷཱ་ཝ་ཝ་སེ་ན མ་ན་སི་ཀ་རོ་ཏོ སོ པ་ཧཱི་ཡ་ཏི. ཏེ་ན་སྶ ཨ་ནི་ཙྩ་ཏོ མ་ན་སི་ཀཱ་རོ ཨ་ཉྙཾ ནི་མི་ཏྟཾ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ས་ཏྟེ་སུ དོ་སེ ཨུ་པྤ་ནྣེ པ་ན ཨཱ་གྷཱ་ཏ་ཝི་ན་ཡ་ཀ་ཀ་ཙོ་པ་མོ་ཝཱ་དཱ་དཱི་ནཾ ཝ་སེ་ན མེ་ཏྟཱ བྷཱ་ཝེ་ཏ་བྦཱ, ཏཾ བྷཱ་ཝ་ཡ་ཏོ དོ་སོ པ་ཧཱི་ཡ་ཏི, ཏེ་ན་སྶ མེ་ཏྟཱ་བྷཱ་ཝ་ནཱ ཨ་ཉྙཾ ནི་མི་ཏྟཾ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ཁཱ་ཎུ་ཀ་ཎྚ་ཀ་ཏི་ཎ་པ་ཎྞཱ་དཱི་སུ པ་ན དོ་སེ ཨུ་པྤ་ནྣེ ཏྭཾ ཀ་སྶ ཀུ་པྤ་སི, ཀིཾ པ་ཐ་ཝཱི་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ, ཨུ་དཱ་ཧུ ཨཱ་པོ་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ, ཀོ ཝཱ པ་ནཱ་ཡཾ ཀུ་པྤ་ཏི ནཱ་མ, ཀིཾ པ་ཐ་ཝཱི་དྷཱ་ཏུ ཨུ་དཱ་ཧུ ཨཱ་པོ་དྷཱ་ཏཱུ་ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན དྷཱ་ཏུ་མ་ན་སི་ཀཱ་རཾ ཀ་རོ་ནྟ་སྶ དོ་སོ པ་ཧཱི་ཡ་ཏི. ཏེ་ན་སྶ དྷཱ་ཏུ་མ་ན་སི་ཀཱ་རོ ཨ་ཉྙཾ ནི་མི་ཏྟཾ ནཱ་མ ཧོ་ཏི.

མོ་ཧེ པ་ན ཡ་ཏྠ ཀ་ཏྠ་ཙི ཨུ་པྤ་ནྣེ –

‘‘ག་རཱུ་སཾ་ཝཱ་སོ ཨུ་དྡེ་སོ, ཨུ་དྡི་ཊྛ་པ་རི་པུ་ཙྪ་ནཾ;

ཀཱ་ལེ་ན དྷ་མྨ་སྶ་ཝ་ནཾ, ཋཱ་ནཱ་ཊྛཱ་ན་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ;

པ་ཉྩ དྷ་མྨཱུ་པ་ནི་སྶཱ་ཡ, མོ་ཧ་དྷཱ་ཏུ པ་ཧཱི་ཡ་ཏཱི’’ཏི. –

ཨི་མེ པ་ཉྩ དྷ་མྨཱ ཨུ་པ་ནི་སྶི་ཏ་བྦཱ. ག་རུཾ ཨུ་པ་ནི་སྶཱ་ཡ ཝི་ཧ་ར་ནྟོ ཧི བྷི་ཀྑུ – ‘‘ཨཱ་ཙ་རི་ཡོ གཱ་མ་པྤ་ཝེ་ས་ནཾ ཨ་ནཱ་པུ་ཙྪ་ནྟ་སྶ པ་ཏྟ་ཀཱ་ལེ ཝ་ཏྟཾ ཨ་ཀ་རོ་ནྟ་སྶ གྷ་ཊ་ས་ཏ་ཨུ་ད་ཀཱ་ཧ་ར་ཎཱ་དི་ད་ཎྜ་ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ཏཱི’’ཏི ཡ་ཏྟ་པྤ་ཊི་ཡ་ཏྟོ ཧོ་ཏི, ཨ་ཐ་སྶ མོ་ཧོ པ་ཧཱི་ཡ་ཏི. ཨུ་དྡེ་སཾ ག་ཎྷ་ནྟོ་པི – ‘‘ཨཱ་ཙ་རི་ཡོ ཨུ་དྡེ་ས་ཀཱ་ལེ ཨུ་དྡེ་སཾ ཨ་གྒ་ཎྷ་ནྟ་སྶ ཨ་སཱ་དྷུ་ཀཾ ས་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟ་སྶ ཙ ད་ཎྜ་ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ཏཱི’’ཏི ཡ་ཏྟ་པྤ་ཊི་ཡ་ཏྟོ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝ་མྤི་སྶ མོ་ཧོ པ་ཧཱི་ཡ་ཏི. ག་རུ་བྷཱ་ཝ་ནཱི་ཡེ བྷི་ཀྑཱུ ཨུ་པ་སཾ་ཀ་མི་ཏྭཱ ‘‘ཨི་དཾ བྷ་ནྟེ ཀ་ཐཾ ཨི་མ་སྶ ཀོ ཨ་ཏྠོ’’ཏི པ་རི་པུ་ཙྪ་ནྟོ ཀཾ་ཁཾ ཝི་ནོ་དེ་ཏི, ཨེ་ཝ་མྤི་སྶ མོ་ཧོ པ་ཧཱི་ཡ་ཏི. ཀཱ་ལེ་ན དྷ་མྨ་ས་ཝ་ན་ཊྛཱ་ནཾ ག་ནྟྭཱ ས་ཀྐ་ཙྩཾ དྷ་མྨཾ སུ་ཎ་ནྟ་སྶཱ་པི ཏེ་སུ ཏེ་སུ ཋཱ་ནེ་སུ ཨ་ཏྠོ པཱ་ཀ་ཊོ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝ་མྤི་སྶ མོ་ཧོ པ་ཧཱི་ཡ་ཏི. ཨི་ད་མ་སྶ ཀཱ་ར་ཎཾ, ཨི་དཾ ན ཀཱ་ར་ཎ་ནྟི ཋཱ་ནཱ་ཊྛཱ་ན་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡེ ཚེ་ཀོ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝ་མྤི་སྶ མོ་ཧོ པ་ཧཱི་ཡ་ཏི. ཏེ་ན་སྶ པ་ཉྩ་དྷ་མྨཱུ་པ་ནི་སྶ་ཡོ ཨ་ཉྙཾ ནི་མི་ཏྟཾ ནཱ་མ ཧོ་ཏི.

ཨ་པི་ཙ ཨ་ཊྛ་ཏིཾ་སཱ་ཡ ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ་སུ ཡཾ་ཀི་ཉྩི བྷཱ་ཝེ་ནྟ་སྶཱ་པི ཨི་མེ ཝི་ཏ་ཀྐཱ པ་ཧཱི་ཡ་ནྟི ཨེ་ཝ. ཨི་མཱ་ནི པ་ན ནི་མི་ཏྟཱ་ནི ཨུ་ཛུ་ཝི་པ་ཙྩ་ནཱི་ཀཱ་ནི པ་ཊི་པ་ཀྑ་བྷཱུ་ཏཱ་ནི. ཨི་མེ་ཧི པ་ཧཱི་ནཱ རཱ་གཱ་ད་ཡོ སུ་པྤ་ཧཱི་ནཱ ཧོ་ནྟི. ཡ་ཐཱ ཧི ཨ་གྒིཾ ཨ་ལླ་ཀ་ཊྛེ་ཧི་པི པཾ་སཱུ་ཧི་པི སཱ་ཁཱ་དཱི་ཧི་པི པོ་ཐེ་ཏྭཱ ནི་བྦཱ་པེ་ནྟི་ཡེ་ཝ, ཨུ་ད་ཀཾ པ་ན ཨ་གྒི་སྶ ཨུ་ཛུ་ཝི་པ་ཙྩ་ནཱི་ཀཾ, ཏེ་ན ནི་བྦུ་ཏོ སུ་ནི་བྦུ་ཏོ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝ་མི་མེ་ཧི ནི་མི་ཏྟེ་ཧི པ་ཧཱི་ནཱ རཱ་གཱ་ད་ཡོ སུ་པྤ་ཧཱི་ནཱ ཧོ་ནྟི. ཏ་སྨཱ ཨེ་ཏཱ་ནི ཀ་ཐི་ཏཱ་ནཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ་ནི.

ཀུ་ས་ལཱུ་པ་སཾ་ཧི་ཏནྟི ཀུ་ས་ལ་ནི་སྶི་ཏཾ ཀུ་ས་ལ་སྶ པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱུ་ཏཾ. ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་མེ་ཝཱཏི གོ་ཙ་ར་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ་ཡེ་ཝ. པ་ལ་ག་ཎྜོཏི ཝ་ཌྜྷ་ཀཱི. སུ་ཁུ་མཱ་ཡ ཨཱ་ཎི་ཡཱཏི ཡཾ ཨཱ་ཎིཾ ནཱི་ཧ་རི་ཏུ་ཀཱ་མོ ཧོ་ཏི, ཏ་ཏོ སུ་ཁུ་མ་ཏ་རཱ་ཡ སཱ་ར་དཱ་རུ་ཨཱ་ཎི་ཡཱ. ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀཾ ཨཱ་ཎིནྟི ཙ་ནྡ་ཕ་ལ་ཀེ ཝཱ སཱ་ར་ཕ་ལ་ཀེ ཝཱ ཨཱ་ཀོ་ཊི་ཏཾ ཝི་ས་མཱ་ཎིཾ. ཨ་བྷི་ནི་ཧ་ནེ་ཡྻཱཏི མུ་གྒ་རེ་ན ཨཱ་ཀོ་ཊེ་ནྟོ ཧ་ནེ་ཡྻ. ཨ་བྷི་ནཱི་ཧ་རེ་ཡྻཱཏི ཨེ་ཝཾ ཨ་བྷི་ནི་ཧ་ན་ནྟོ ཕ་ལ་ཀ་ཏོ ནཱི་ཧ་རེ་ཡྻ. ཨ་བྷི་ནི་ཝ་སེ་ཡྻཱཏི ཨི་དཱ་ནི བ་ཧུ ནི་ཀྑ་ནྟཱ་ཏི ཉ་ཏྭཱ ཧ་ཏྠེ་ན ཙཱ་ལེ་ཏྭཱ ནི་ཀྐ་ཌྜྷེ་ཡྻ. ཏ་ཏྠ ཕ་ལ་ཀཾ ཝི་ཡ ཙི་ཏྟཾ, ཕ་ལ་ཀེ ཝི་ས་མཱ་ཎཱི ཝི་ཡ ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཝི་ཏ་ཀྐཱ, སུ་ཁུ་མཱ་ཎཱི ཝི་ཡ ཨ་ཉྙཾ ཨ་སུ་བྷ་བྷཱ་ཝ་ནཱ་དི་ཀུ་ས་ལ་ནི་མི་ཏྟཾ, སུ་ཁུ་མཱ་ཎི་ཡཱ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀཱ་ཎི་ནཱི་ཧ་ར་ཎཾ ཝི་ཡ ཨ་སུ་བྷ་བྷཱ་ཝ་ནཱ་དཱི་ཧི ཀུ་ས་ལ་ནི་མི་ཏྟེ་ཧི ཏེ་སཾ ཝི་ཏ་ཀྐཱ་ནཾ ནཱི་ཧ་ར་ཎཾ.

༢༡༧. ཨ་ཧི་ཀུ་ཎ་པེ་ནཱཏི་ཨཱ་དི ཨ་ཏི་ཛེ་གུ་ཙྪ་པ་ཊི་ཀཱུ་ལ་ཀུ་ཎ་པ་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཀ་ཎྛེ ཨཱ་ས་ཏྟེ་ནཱཏི ཀེ་ན་ཙི་དེ་ཝ པ་ཙྩ་ཏྠི་ཀེ་ན ཨཱ་ནེ་ཏྭཱ ཀ་ཎྛེ བ་དྡྷེ་ན པ་ཊི་མུ་ཀྐེ་ན. ཨ་ཊྚི་ཡེ་ཡྻཱཏི ཨ་ཊྚོ དུ་ཀྑི་ཏོ བྷ་ཝེ་ཡྻ. ཧ་རཱ་ཡེ་ཡྻཱཏི ལ་ཛྫེ་ཡྻ. ཛི་གུ་ཙྪེ་ཡྻཱཏི ས་ཉྫཱ་ཏ་ཛི་གུ་ཙྪོ བྷ་ཝེ་ཡྻ.

པ་ཧཱི་ཡ་ནྟཱིཏི ཨེ་ཝཾ ཨི་མི་ནཱ་པི ཀཱ་ར་ཎེ་ན ཨེ་ཏེ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ སཱ་ཝ་ཛྫཱ དུ་ཀྑ་ཝི་པཱ་ཀཱ་ཏི ཨ་ཏྟ་ནོ པ་ཉྙཱ་བ་ལེ་ན ཨུ་པ་པ་རི་ཀྑ་ཏོ ཨ་ཧི་ཀུ་ཎ་པཱ་དཱི་ནི ཝི་ཡ ཛི་གུ་ཙྪ་ནྟ་སྶ པ་ཧཱི་ཡ་ནྟི. ཡོ པ་ན ཨ་ཏྟ་ནོ པ་ཉྙཱ་བ་ལེ་ན ཨུ་པ་པ་རི་ཀྑི་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི, ཏེ་ན ཨཱ་ཙ་རི་ཡཾ ཝཱ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡཾ ཝཱ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ ཝཱ ག་རུ་ཊྛཱ་ནི་ཡཾ ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རིཾ ས་ངྒྷ་ཏྠེ་རཾ ཝཱ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ གྷ་ཎྜིཾ པ་ཧ་རི་ཏྭཱ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་མེ་ཝ ཝཱ ས་ནྣི་པཱ་ཏེ་ཏྭཱ ཨཱ་རོ་ཙེ་ཏ་བྦཾ, བ་ཧུ་ན་ཉྷི ས་ནྣི་པཱ་ཏེ བྷ་ཝི་སྶ་ཏེ་ཝ ཨེ་ཀོ པ་ཎྜི་ཏ་མ་ནུ་སྶོ, སྭཱ་ཡཾ ཨེ་ཝཾ ཨེ་ཏེ་སུ ཨཱ་དཱི་ན་ཝོ ད་ཊྛ་བྦོ་ཏི ཀ་ཐེ་སྶ་ཏི, ཀཱ་ཡ་ཝི་ཙྪི་ནྡ་ནཱི་ཡ་ཀ་ཐཱ་དཱི་ཧི ཝཱ པ་ན ཏེ ཝི་ཏ་ཀྐེ ནི་གྒ་ཎྷི་སྶ་ཏཱི་ཏི.

༢༡༨. ཨ་ས་ཏི་ཨ་མ་ན་སི་ཀཱ་རོ ཨཱ་པ་ཛྫི་ཏ་བྦོཏི ནེ་ཝ སོ ཝི་ཏ་ཀྐོ ས་རི་ཏ་བྦོ ན མ་ན་སི་ཀཱ་ཏ་བྦོ, ཨ་ཉྙ་ཝི་ཧི་ཏ་ཀེ་ན བྷ་ཝི་ཏ་བྦཾ. ཡ་ཐཱ ཧི རཱུ་པཾ ཨ་པ་སྶི་ཏུ་ཀཱ་མོ པུ་རི་སོ ཨ་ཀྑཱི་ནི ནི་མཱི་ལེ་ཡྻ, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ མཱུ་ལ་ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ནི་སི་ནྣེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ ཙི་ཏྟ་མྷི ཝི་ཏ་ཀྐེ ཨུ་པྤ་ནྣེ ཨ་ཉྙ་ཝི་ཧི་ཏ་ཀེ་ན བྷ་ཝི་ཏ་བྦཾ. ཨེ་ཝ་མ་སྶ སོ ཝི་ཏ་ཀྐོ པ་ཧཱི་ཡ་ཏི, ཏ་སྨིཾ པ་ཧཱི་ནེ པུ་ན ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ནི་སཱི་དི་ཏ་བྦཾ.

ས་ཙེ ན པ་ཧཱི་ཡ་ཏི, ཨུ་གྒ་ཧི་ཏོ དྷ་མྨ་ཀ་ཐཱ་པ་བ་ནྡྷོ ཧོ་ཏི, སོ མ་ཧཱ་ས་དྡེ་ན ས་ཛ྄ཛྷཱ་ཡི་ཏ་བྦོ. ཨེ་ཝ་མྤི ཙེ ཨ་ཉྙ་ཝི་ཧི་ཏ་ཀ་སྶ ས་ཏོ སོ ན པ་ཧཱི་ཡ་ཏི. ཐ་ཝི་ཀཱ་ཡ མུ་ཊྛི་པོ་ཏྠ་ཀོ ཧོ་ཏི, ཡ་ཏྠ ཙ བུ་དྡྷ་ཝ་ཎྞཱ་པི དྷ་མྨ་ཝ་ཎྞཱ་པི ལི་ཁི་ཏཱ ཧོ་ནྟི, ཏཾ ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཝཱ་ཙེ་ནྟེ་ན ཨ་ཉྙ་ཝི་ཧི་ཏ་ཀེ་ན བྷ་ཝི་ཏ་བྦཾ. ཨེ་ཝ་མྤི ཙེ ན པ་ཧཱི་ཡ་ཏི, ཐ་ཝི་ཀ་ཏོ ཨ་ར་ཎི་ས་ཧི་ཏཱ་ནི ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ཡཾ ཨུ་ཏྟ་རཱ་ར་ཎཱི ཨ་ཡཾ ཨ་དྷ་རཱ་ར་ཎཱི’’ཏི ཨཱ་ཝ་ཛྫེ་ནྟེ་ན ཨ་ཉྙ་ཝི་ཧི་ཏ་ཀེ་ན བྷ་ཝི་ཏ་བྦཾ. ཨེ་ཝ་མྤི ཙེ ན པ་ཧཱི་ཡ་ཏི, སི་པཱ་ཊི་ཀཾ ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱ ‘‘ཨི་དཾ ཨཱ་ར་ཀ་ཎྚ་ཀཾ ནཱ་མ, ཨ་ཡཾ པི་པྥ་ལ་ཀོ ནཱ་མ, ཨི་དཾ ན་ཁ་ཙྪེ་ད་ནཾ ནཱ་མ, ཨ་ཡཾ སཱུ་ཙི ནཱ་མཱ’’ཏི པ་རི་ཀྑཱ་རཾ ས་མ་ནྣཱ་ནེ་ནྟེ་ན ཨ་ཉྙ་ཝི་ཧི་ཏ་ཀེ་ན བྷ་ཝི་ཏ་བྦཾ. ཨེ་ཝ་མྤི ཙེ ན པ་ཧཱི་ཡ་ཏི, སཱུ་ཙིཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཙཱི་ཝ་རེ ཛི་ཎྞ་ཊྛཱ་ནཾ སི་བྦ་ནྟེ་ན ཨ་ཉྙ་ཝི་ཧི་ཏ་ཀེ་ན བྷ་ཝི་ཏ་བྦཾ. ཨེ་ཝཾ ཡཱ་ཝ ན པ་ཧཱི་ཡ་ཏི, ཏཱ་ཝ ཏཾ ཏཾ ཀུ་ས་ལ་ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ནྟེ་ན ཨ་ཉྙ་ཝི་ཧི་ཏ་ཀེ་ན བྷ་ཝི་ཏ་བྦཾ. པ་ཧཱི་ནེ པུ་ན མཱུ་ལ་ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ནི་སཱི་དི་ཏ་བྦཾ, ན་ཝ་ཀ་མྨཾ པ་ན ན པ་ཊྛ་པེ་ཏ་བྦཾ. ཀ་སྨཱ? ཝི་ཏ་ཀྐེ པ་ཙྪི་ནྣེ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ན་མ་ན་སི་ཀཱ་ར་སྶ ཨོ་ཀཱ་སོ ན ཧོ་ཏི.

པོ་རཱ་ཎ་ཀ་པ་ཎྜི་ཏཱ པ་ན ན་ཝ་ཀ་མྨཾ ཀ་ཏྭཱ་པི ཝི་ཏ་ཀྐཾ པ་ཙྪི་ནྡིཾ་སུ. ཏ་ཏྲི་དཾ ཝ་ཏྠུ – ཏི་སྶ་སཱ་མ་ཎེ་ར་སྶ ཀི་ར ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡོ ཏི་སྶ་མ་ཧཱ་ཝི་ཧཱ་རེ ཝ་ས་ཏི. ཏི་སྶ་སཱ་མ་ཎེ་རོ ‘‘བྷ་ནྟེ ཨུ་ཀྐ་ཎྛི་ཏོ་མྷཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཨ་ཐ ནཾ ཐེ་རོ ‘‘ཨི་མ་སྨིཾ ཝི་ཧཱ་རེ ནྷཱ་ན་ཨུ་ད་ཀཾ དུ་ལླ་བྷཾ, མཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཙི་ཏྟ་ལ་པ་བྦ་ཏཾ ག་ཙྪཱ་ཧཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. སོ ཏ་ཐཱ ཨ་ཀཱ་སི. ཏ་ཏྠ ནཾ ཐེ་རོ ཨཱ་ཧ ‘‘ཨ་ཡཾ ཝི་ཧཱ་རོ ཨ་ཙྩ་ནྟ་ས་ངྒྷི་ཀོ, ཨེ་ཀཾ པུ་གྒ་ལི་ཀ་ཊྛཱ་ནཾ ཀ་རོ་ཧཱི’’ཏི. སོ སཱ་དྷུ བྷ་ནྟེ་ཏི ཨཱ་དི་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ སཾ་ཡུ་ཏྟ་ནི་ཀཱ་ཡཾ པ་བྦྷཱ་ར་སོ་དྷ་ནཾ ཏེ་ཛོ་དྷཱ་ཏུ་ཀ་སི་ཎ་པ་རི་ཀ་མྨ་ནྟི ཏཱི་ཎཱི་པི ཨེ་ཀ་ཏོ ཨཱ་ར་བྷི་ཏྭཱ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ཨ་པྤ་ནཾ པཱ་པེ་སི, སཾ་ཡུ་ཏྟ་ནི་ཀཱ་ཡཾ པ་རི་ཡོ་སཱ་པེ་སི, ལེ་ཎ་ཀ་མྨཾ ནི་ཊྛཱ་པེ་སི, ས་བྦཾ ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་སྶ ས་ཉྙཾ ཨ་དཱ་སི. ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡོ ‘‘དུ་ཀྑེ་ན ཏེ སཱ་མ་ཎེ་ར ཀ་ཏཾ, ཨ་ཛྫ ཏཱ་ཝ ཏྭཾ་ཡེ་ཝ ཝ་སཱ་ཧཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. སོ ཏཾ ར་ཏྟིཾ ལེ་ཎེ ཝ་ས་ནྟོ ཨུ་ཏུ་ས་པྤཱ་ཡཾ ལ་བྷི་ཏྭཱ ཝི་པ་སྶ་ནཾ ཝ་ཌྜྷེ་ཏྭཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ཏྭཱ ཏ་ཏྠེ་ཝ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡི. ཏ་སྶ དྷཱ་ཏུ་ཡོ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཙེ་ཏི་ཡཾ ཨ་ཀཾ་སུ. ཨ་ཛྫཱ་པི ཏི་སྶ་ཏྠེ་ར་ཙེ་ཏི་ཡནྟི པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི. ཨི་དཾ པ་བྦཾ ཨ་ས་ཏི་པ་བྦཾ ནཱ་མ.

༢༡༩. ཨི་མ་སྨིཾ ཋ་ཏྭཱ ཝི་ཏ་ཀྐེ ནི་གྒ་ཎྷི་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟོ ཨི་དྷ ཋ་ཏྭཱ ནི་གྒ་ཎྷི་སྶ་ཏཱི་ཏི ཝི་ཏ་ཀྐ་མཱུ་ལ་བྷེ་དཾ པ་བྦཾ ད་སྶེ་ནྟོ པུ་ན ཏ་སྶ ཙེ བྷི་ཀྑ་ཝེཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཝི་ཏ་ཀྐ་ས་ངྑཱ་ར་ས་ཎྛཱ་ནཾ མ་ན་སི་ཀཱ་ཏ་བྦནྟི ས་ངྑ་རོ་ཏཱི་ཏི ས་ངྑཱ་རོ, པ་ཙྩ་ཡོ, ཀཱ་ར་ཎཾ མཱུ་ལ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ས་ནྟི་ཊྛ་ཏི ཨེ་ཏྠཱ་ཏི ས་ཎྛཱ་ནཾ, ཝི་ཏ་ཀྐ་ས་ངྑཱ་ར་སྶ ས་ཎྛཱ་ནཾ ཝི་ཏ་ཀྐ་ས་ངྑཱ་ར་ས་ཎྛཱ་ནཾ, ཏཾ མ་ན་སི་ཀཱ་ཏ་བྦ་ནྟི. ཨི་དཾ ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི, ཨ་ཡཾ ཝི་ཏ་ཀྐོ ཀིཾ ཧེ་ཏུ ཀིཾ པ་ཙྩ་ཡཱ ཀིཾ ཀཱ་ར་ཎཱ ཨུ་པྤ་ནྣོ་ཏི ཝི་ཏ་ཀྐཱ་ནཾ མཱུ་ལ་ཉྩ མཱུ་ལ་མཱུ་ལ་ཉྩ མ་ན་སི་ཀཱ་ཏ་བྦ་ནྟི. ཀིཾ ནུ ཁོ ཨ་ཧཾ སཱི་གྷཾ ག་ཙྪཱ་མཱིཏི ཀེ་ན ནུ ཁོ ཀཱ་ར་ཎེ་ན ཨ་ཧཾ སཱི་གྷཾ ག་ཙྪཱ་མི? ཡཾ་ནཱུ་ནཱ་ཧཾ ས་ཎི་ཀཾ ག་ཙྪེ་ཡྻནྟི ཀིཾ མེ ཨི་མི་ནཱ སཱི་གྷ་ག་མ་ནེ་ན, ས་ཎི་ཀཾ ག་ཙྪི་སྶཱ་མཱི་ཏི ཙི་ནྟེ་སི. སོ ས་ཎི་ཀཾ ག་ཙྪེ་ཡྻཱཏི སོ ཨེ་ཝཾ ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ ས་ཎི་ཀཾ ག་ཙྪེ་ཡྻ. ཨེ་ས ན་ཡོ ས་བྦ་ཏྠ.

ཏ་ཏྠ ཏ་སྶ པུ་རི་ས་སྶ སཱི་གྷ་ག་མ་ན་ཀཱ་ལོ ཝི་ཡ ཨི་མ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཝི་ཏ་ཀྐ་ས་མཱ་རུ་ལ༹ྷ་ཀཱ་ལོ. ཏ་སྶ ས་ཎི་ཀ་ག་མ་ན་ཀཱ་ལོ ཝི་ཡ ཨི་མ་སྶ ཝི་ཏ་ཀྐ་ཙཱ་ར་པ་ཙྪེ་ད་ན་ཀཱ་ལོ. ཏ་སྶ ཋི་ཏ་ཀཱ་ལོ ཝི་ཡ ཨི་མ་སྶ ཝི་ཏ་ཀྐ་ཙཱ་རེ པ་ཙྪི་ནྣེ མཱུ་ལ་ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ཙི་ཏྟོ་ཏ་ར་ཎ་ཀཱ་ལོ. ཏ་སྶ ནི་སི་ནྣ་ཀཱ་ལོ ཝི་ཡ ཨི་མ་སྶ ཝི་པ་སྶ་ནཾ ཝ་ཌྜྷེ་ཏྭཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་པྤ་ཏྟ་ཀཱ་ལོ. ཏ་སྶ ནི་པ་ནྣ་ཀཱ་ལོ ཝི་ཡ ཨི་མ་སྶ ནི་བྦཱ་ནཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ཡ ཕ་ལ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ དི་ཝ་སཾ ཝཱི་ཏི་ཝ་ཏྟ་ན་ཀཱ་ལོ. ཏ་ཏྠ ཨི་མེ ཝི་ཏ་ཀྐཱ ཀིཾ ཧེ་ཏུ་ཀཱ ཀིཾ པ་ཙྩ་ཡཱ་ཏི ཝི་ཏ་ཀྐཱ་ནཾ མཱུ་ལ་མཱུ་ལཾ ག་ཙྪ་ནྟ་སྶ ཝི་ཏ་ཀྐ་ཙཱ་རོ སི་ཐི་ལོ ཧོ་ཏི. ཏ་སྨིཾ སི་ཐི་ལཱི་བྷཱུ་ཏེ མ་ཏྠ་ཀཾ ག་ཙྪ་ནྟེ ཝི་ཏ་ཀྐཱ ས་བྦ་སོ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟི. ཨ་ཡ་མ་ཏྠོ དུ་དྡུ་བྷ་ཛཱ་ཏ་ཀེ་ན་པི དཱི་པེ་ཏ་བྦོ –

ས་ས་ཀ་སྶ ཀི་ར བེ་ལུ་ཝ་རུ་ཀྑ་མཱུ་ལེ ནི་དྡཱ་ཡ་ནྟ་སྶ བེ་ལུ་ཝ་པ་ཀྐཾ ཝ་ཎྚ་ཏོ ཚི་ཛྫི་ཏྭཱ ཀ་ཎྞ་མཱུ་ལེ པ་ཏི་ཏཾ. སོ ཏ་སྶ ས་དྡེ་ན ‘‘པ་ཐ་ཝཱི བྷི་ཛྫ་ཏཱི’’ཏི ས་ཉྙཱ་ཡ ཨུ་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ ཝེ་གེ་ན པ་ལཱ་ཡི. ཏཾ དི་སྭཱ པུ་ར་ཏོ ཨ་ཉྙེ་པི ཙ་ཏུ་པྤ་དཱ པ་ལཱ་ཡིཾ་སུ. ཏ་དཱ བོ་དྷི་ས་ཏྟོ སཱི་ཧོ ཧོ་ཏི. སོ ཙི་ནྟེ་སི – ‘‘ཨ་ཡཾ པ་ཐ་ཝཱི ནཱ་མ ཀ་པྤ་ཝི་ནཱ་སེ བྷི་ཛྫ་ཏི, ཨ་ནྟ་རཱ པ་ཐ་ཝཱི་བྷེ་དོ ནཱ་མ ན་ཏྠི, ཡཾ་ནཱུ་ནཱ་ཧཾ མཱུ་ལ་མཱུ་ལཾ ག་ནྟྭཱ ཨ་ནུ་ཝི་ཛྫེ་ཡྻ’’ནྟི. སོ ཧ་ཏྠི་ནཱ་ག་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཡཱ་ཝ ས་ས་ཀཾ པུ་ཙྪི ‘‘ཏ་ཡཱ, ཏཱ་ཏ, པ་ཐ་ཝཱི བྷི་ཛྫ་མཱ་ནཱ དི་ཊྛཱ’’ཏི. ས་སོ ‘‘ཨཱ་མ དེ་ཝཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. སཱི་ཧོ ‘‘ཨེ་ཧི, བྷོ, ད་སྶེ་ཧཱི’’ཏི. ས་སོ ‘‘ན ས་ཀྐོ་མི སཱ་མཱི’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཧི, རེ, མཱ བྷཱ་ཡཱི’’ཏི ས་ཎྷ་མུ་དུ་ཀེ་ན ག་ཧེ་ཏྭཱ ག་ཏོ ས་སོ རུ་ཀྑ་སྶ ཨ་ཝི་དཱུ་རེ ཋ་ཏྭཱ –

‘‘དུ་དྡུ་བྷཱ་ཡ་ཏི བྷ་དྡ་ནྟེ, ཡ་སྨིཾ དེ་སེ ཝ་སཱ་མ་ཧཾ;

ཨ་ཧ་མྤེ་ཏཾ ན ཛཱ་ནཱ་མི, ཀི་མེ་ཏཾ དུ་དྡུ་བྷཱ་ཡ་ཏཱི’’ཏི. (ཛཱ. ༡.༤.༨༥) –

གཱ་ཐ་མཱ་ཧ. བོ་དྷི་ས་ཏྟོ ‘‘ཏྭཾ ཨེ་ཏྠེ་ཝ ཏི་ཊྛཱ’’ཏི རུ་ཀྑ་མཱུ་ལཾ ག་ནྟྭཱ ས་ས་ཀ་སྶ ནི་པ་ནྣ་ཊྛཱ་ནཾ ཨ་དྡ་ས, བེ་ལུ་ཝ་པ་ཀྐཾ ཨ་དྡ་ས, ཨུ་དྡྷཾ ཨོ་ལེ་ཀེ་ཏྭཱ ཝ་ཎྚཾ ཨ་དྡ་ས, དི་སྭཱ ‘‘ཨ་ཡཾ ས་སོ ཨེ་ཏྠ ནི་པ་ནྣོ, ནི་དྡཱ་ཡ་མཱ་ནོ ཨི་མ་སྶ ཀ་ཎྞ་མཱུ་ལེ པ་ཏི་ཏ་སྶ ས་དྡེ་ན ‘པ་ཐ་ཝཱི བྷི་ཛྫ་ཏཱི’ཏི ཨེ་ཝཾ་ས་ཉྙཱི ཧུ་ཏྭཱ པ་ལཱ་ཡཱི’’ཏི ཉ་ཏྭཱ ཏཾ ཀཱ་ར་ཎཾ ས་སཾ པུ་ཙྪི. ས་སོ ‘‘ཨཱ་མ, དེ་ཝཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. བོ་དྷི་ས་ཏྟོ ཨི་མཾ གཱ་ཐ་མཱ་ཧ –

‘‘བེ་ལུ་ཝ པ་ཏི་ཏཾ སུ་ཏྭཱ, དུ་དྡུ་བྷ་ནྟི ས་སོ ཛ་ཝི;

ས་ས་སྶ ཝ་ཙ་ནཾ སུ་ཏྭཱ, ས་ནྟ་ཏྟཱ མི་ག་ཝཱ་ཧི་ནཱི’’ཏི. (ཛཱ. ༡.༤.༨༦);

ཏ་ཏོ བོ་དྷི་ས་ཏྟོ ‘‘མཱ བྷཱ་ཡ་ཐཱ’’ཏི མི་ག་ག་ཎེ ཨ་སྶཱ་སེ་སི. ཨེ་ཝཾ ཝི་ཏ་ཀྐཱ་ནཾ མཱུ་ལ་མཱུ་ལཾ ག་ཙྪ་ནྟ་སྶ ཝི་ཏ་ཀྐཱ པ་ཧཱི་ཡ་ནྟི.

༢༢༠. ཨི་མ་སྨིཾ ཝི་ཏ་ཀྐ་མཱུ་ལ་བྷེ་ད་པ་བྦེ ཋ་ཏྭཱ ཝི་ཏ་ཀྐེ ནི་གྒ་ཎྷི་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟེ་ན པ་ན ཨེ་ཝཾ ནི་གྒ་ཎྷི་ཏ་བྦཱ་ཏི ཨ་པ་ར་མྤི ཀཱ་ར་ཎཾ ད་སྶེ་ནྟོ པུ་ན ཏ་སྶ ཙེ, བྷི་ཀྑ་ཝེཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ.

ད་ནྟེ་བྷི་ད་ནྟ་མཱ་དྷཱ་ཡཱཏི ཧེ་ཊྛཱ་ད་ནྟེ ཨུ་པ་རི་ད་ནྟཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ. ཙེ་ཏ་སཱ ཙི་ཏྟནྟི ཀུ་ས་ལ་ཙི་ཏྟེ་ན ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཙི་ཏྟཾ ཨ་བྷི་ནི་གྒ་ཎྷི་ཏ་བྦཾ. བ་ལ་ཝཱ པུ་རི་སོཏི ཡ་ཐཱ ཐཱ་མ་ས་མྤ་ནྣོ མ་ཧཱ་བ་ལོ པུ་རི་སོ དུ་བྦ་ལཾ པུ་རི་སཾ སཱི་སེ ཝཱ ག་ལེ ཝཱ ཁ་ནྡྷེ ཝཱ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་བྷི་ནི་གྒ་ཎྷེ་ཡྻ ཨ་བྷི་ནི་པྤཱི་ལེ༹་ཡྻ ཨ་བྷི་ས་ནྟཱ་པེ་ཡྻ ས་ནྟ་ཏྟཾ ཀི་ལ་ནྟཾ མུ་ཙྪཱ་པ་རེ་ཏཾ ཝི་ཡ ཀ་རེ་ཡྻ, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ བྷི་ཀྑུ་ནཱ ཝི་ཏ་ཀྐེ་ཧི ས་དྡྷིཾ པ་ཊི་མ་ལླེ་ན ཧུ་ཏྭཱ ‘‘ཀེ ཙ ཏུ་མྷེ ཀོ ཙཱ་ཧ’’ནྟི ཨ་བྷི་བྷ་ཝི་ཏྭཱ – ‘‘ཀཱ་མཾ ཏ་ཙོ ཙ ནྷཱ་རུ ཙ ཨ་ཊྛི ཙ ཨ་ཝ་སི་སྶ་ཏུ ས་རཱི་རེ ཨུ་པ་སུ་སྶ་ཏུ མཾ་ས་ལོ་ཧི་ཏ’’ནྟི (ཨ. ནི. ༢.༥) ཨེ་ཝཾ མ་ཧཱ་ཝཱི་རི་ཡཾ པ་གྒ་ཡ྄ཧ ཝི་ཏ་ཀྐཱ ནི་གྒ་ཎྷི་ཏ་བྦཱ་ཏི ད་སྶེ་ནྟོ ཨི་མ ཨ་ཏྠ་དཱི་པི་ཀཾ ཨུ་པ་མཾ ཨཱ་ཧ་རི.

༢༢༡. ཡ་ཏོ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེཏི ཨི་དཾ པ་རི་ཡཱ་དཱ་ན་བྷཱ་ཛ་ནི་ཡཾ ནཱ་མ, ཏཾ ཨུ་ཏྟཱ་ན་ཏྠ་མེ་ཝ. ཡ་ཐཱ པ་ན ས་ཏྠཱ་ཙ་རི་ཡོ ཏི་རོ་ར་ཊྛཱ ཨཱ་ག་ཏཾ རཱ་ཛ་པུ་ཏྟཾ པ་ཉྩཱ་ཝུ་དྷ་སི་པྤཾ ཨུ་གྒ་ཎྷཱ་པེ་ཏྭཱ ‘‘ག་ཙྪ, ཨ་ཏྟ་ནོ ར་ཊྛེ ར་ཛྫཾ ག་ཎྷ. ས་ཙེ ཏེ ཨ་ནྟ་རཱ་མ་གྒེ ཙོ་རཱ ཨུ་ཊྛ་ཧ་ནྟི, དྷ་ནུ་ནཱ ཀ་མྨཾ ཀ་ཏྭཱ ག་ཙྪ. ས་ཙེ ཏེ དྷ་ནུ ན་སྶ་ཏི ཝཱ བྷི་ཛྫ་ཏི ཝཱ ས་ཏྟི་ཡཱ ཨ་སི་ནཱ’’ཏི ཨེ་ཝཾ པ་ཉྩ་ཧི་པི ཨཱ་ཝུ་དྷེ་ཧི ཀ་ཏྟ་བྦཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ ཨུ་ཡྻོ་ཛེ་ཏི. སོ ཏ་ཐཱ ཀ་ཏྭཱ ས་ཀ་ར་ཊྛཾ ག་ནྟྭཱ ར་ཛྫཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ར་ཛྫ་སི་རིཾ ཨ་ནུ་བྷོ་ཏི. ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ བྷ་ག་ཝཱ ཨ་དྷི་ཙི་ཏྟ་མ་ནུ་ཡུ་ཏྟཾ བྷི་ཀྑུཾ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ག་ཧ་ཎ་ཏྠཱ་ཡ ཨུ་ཡྻོ་ཛེ་ནྟོ – ‘‘ས་ཙ་སྶ ཨ་ནྟ་རཱ ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཝི་ཏ་ཀྐཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི, ཨ་ཉྙ་ནི་མི་ཏྟ་པ་བྦེ ཋ་ཏྭཱ ཏེ ནི་གྒ་ཎྷི་ཏྭཱ ཝི་པ་སྶ་ནཾ ཝ་ཌྜྷེ་ཏྭཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎི་སྶ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟོ ཨཱ་དཱི་ན་ཝ་པ་བྦེ ཋ་ཏྭཱ, ཏ་ཏྲཱ་པི ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟོ ཨ་ས་ཏི་པ་བྦེ ཋ་ཏྭཱ, ཏ་ཏྲཱ་པི ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟོ ཝི་ཏ་ཀྐ་མཱུ་ལ་བྷེ་ད་པ་བྦེ ཋ་ཏྭཱ, ཏ་ཏྲཱ་པི ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟོ ཨ་བྷི་ནི་གྒ་ཎྷ་ན་པ་བྦེ ཋ་ཏྭཱ ཝི་ཏ་ཀྐེ ནི་གྒ་ཎྷི་ཏྭཱ ཝི་པ་སྶ་ནཾ ཝ་ཌྜྷེ་ཏྭཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཨི་མཱ་ནི པ་ཉྩ པ་བྦཱ་ནི དེ་སེ་སི.

ཝ་སཱི ཝི་ཏ་ཀྐ་པ་རི་ཡཱ་ཡ་པ་ཐེ་སཱུཏི ཝི་ཏ་ཀྐ་ཙཱ་ར་པ་ཐེ་སུ ཙི་ཎྞ་ཝ་སཱི པ་གུ་ཎ་ཝ་སཱི་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཡཾ ཝི་ཏ་ཀྐཾ ཨཱ་ཀ་ངྑི་སྶ་ཏཱིཏི ཨི་དཾ ཨ་སྶ ཝ་སཱི་བྷཱ་ཝཱ་ཀཱ་ར་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་ཡ་ཉྷི པུ་བྦེ ཡཾ ཝི་ཏ་ཀྐཾ ཝི་ཏ་ཀྐེ་ཏུ་ཀཱ་མོ ཧོ་ཏི, ཏཾ ན ཝི་ཏ་ཀྐེ་ཏི. ཡཾ ན ཝི་ཏ་ཀྐེ་ཏུ་ཀཱ་མོ ཧོ་ཏི, ཏཾ ཝི་ཏ་ཀྐེ་ཏི. ཨི་དཱ་ནི པ་ན ཝ་སཱི་བྷཱུ་ཏ་ཏྟཱ ཡཾ ཝི་ཏ་ཀྐཾ ཝི་ཏ་ཀྐེ་ཏུ་ཀཱ་མོ ཧོ་ཏི, ཏཾ་ཡེ་ཝ ཝི་ཏ་ཀྐེ་ཏི. ཡཾ ན ཝི་ཏ་ཀྐེ་ཏུ་ཀཱ་མོ, ན ཏཾ ཝི་ཏ་ཀྐེ་ཏི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཡཾ ཝི་ཏ་ཀྐཾ ཨཱ་ཀ་ངྑི་སྶ་ཏི, ཏཾ ཝི་ཏ་ཀྐཾ ཝི་ཏ་ཀྐེ་སྶ་ཏི. ཡཾ ཝི་ཏ་ཀྐཾ ནཱ་ཀ་ངྑི་སྶ་ཏི, ན ཏཾ ཝི་ཏ་ཀྐཾ ཝི་ཏ་ཀྑེ་སྶ་ཏཱི’’ཏི. ཨ་ཙྪེ་ཙྪི ཏ་ཎྷནྟི་ཨཱ་དི ས་བྦཱ་ས་ཝ་སུ་ཏྟེ ཝུ་ཏྟ་མེ་ཝཱ་ཏི.

པ་པ་ཉྩ་སཱུ་ད་ནི་ཡཱ མ་ཛ྄ཛྷི་མ་ནི་ཀཱ་ཡ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ

ཝི་ཏ་ཀྐ་ས་ཎྛཱ་ན་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.

དུ་ཏི་ཡ་ཝ་གྒ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.

མཱུ་ལ་པ་ཎྞཱ་ས་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ པ་ཋ་མོ བྷཱ་གོ ནི་ཊྛི་ཏོ.