༡. ཙཱུ་ལ༹་སཱི་ཧ་ནཱ་ད་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༣༩. ཨེ་ཝཾ མེ སུ་ཏནྟི ཙཱུ་ལ༹་སཱི་ཧ་ནཱ་ད་སུ་ཏྟཾ. ཡ་སྨཱ པ་ན་སྶ ཨ་ཏྠུ་པྤ་ཏྟི་ཀོ ནི་ཀྑེ་པོ, ཏ་སྨཱ ཏཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ ཙ་སྶ ཨ་ནུ་པུ་བྦ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཾ ཀ་རི་སྶཱ་མ. ཀ་ཏ་རཱ་ཡ པ་ནི་དཾ ཨ་ཏྠུ་པྤ་ཏྟི་ཡཱ ནི་ཀྑི་ཏྟ་ནྟི? ལཱ་བྷ་ས་ཀྐཱ་ར་པ་ཙྩ་ཡཱ ཏི་ཏྠི་ཡ་པ་རི་དེ་ཝི་ཏེ. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཀི་ར དྷ་མྨ་དཱ་ཡཱ་ད་སུ་ཏྟེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན མ་ཧཱ་ལཱ་བྷ་ས་ཀྐཱ་རོ ཨུ་པྤ་ཛྫི. ཙ་ཏུ་པྤ་མཱ་ཎི་ཀོ ཧི ཨ་ཡཾ ལོ་ཀ་ས་ནྣི་ཝཱ་སོ, རཱུ་པ་པྤ་མཱ་ཎོ རཱུ་པ་པྤ་ས་ནྣོ, གྷོ་ས་པྤ་མཱ་ཎོ གྷོ་ས་པྤ་ས་ནྣོ, ལཱུ་ཁ་པྤ་མཱ་ཎོ ལཱུ་ཁ་པྤ་ས་ནྣོ, དྷ་མྨ་པྤ་མཱ་ཎོ དྷ་མྨ་པྤ་ས་ནྣོ་ཏི ཨི་མེ་སཾ པུ་གྒ་ལཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན ཙ་ཏུ་དྷཱ ཋི་ཏོ.
ཏེ་སཾ ཨི་དཾ ནཱ་ནཱ་ཀ་ར་ཎཾ – ཀ་ཏ་མོ ཙ པུ་གྒ་ལོ རཱུ་པ་པྤ་མཱ་ཎོ རཱུ་པ་པྤ་ས་ནྣོ? ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩོ པུ་གྒ་ལོ ཨཱ་རོ་ཧཾ ཝཱ པ་སྶི་ཏྭཱ པ་རི་ཎཱ་ཧཾ ཝཱ པ་སྶི་ཏྭཱ ས་ཎྛཱ་ནཾ ཝཱ པ་སྶི་ཏྭཱ པཱ་རི་པཱུ་རིཾ ཝཱ པ་སྶི་ཏྭཱ ཏ་ཏྠ པ་མཱ་ཎཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ པ་སཱ་དཾ ཛ་ནེ་ཏི, ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི པུ་གྒ་ལོ རཱུ་པ་པྤ་མཱ་ཎོ རཱུ་པ་པྤ་ས་ནྣོ.
ཀ་ཏ་མོ ཙ པུ་གྒ་ལོ གྷོ་ས་པྤ་མཱ་ཎོ གྷོ་ས་པྤ་ས་ནྣོ? ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩོ པུ་གྒ་ལོ པ་ར་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཡ པ་ར་ཐོ་མ་ནཱ་ཡ པ་ར་པ་སཾ་ས་ནཱ་ཡ པ་ར་ཝ་ཎྞ་ཧཱ་རི་ཀཱ་ཡ, ཏ་ཏྠ པ་མཱ་ཎཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ པ་སཱ་དཾ ཛ་ནེ་ཏི, ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི པུ་གྒ་ལོ གྷོ་ས་པྤ་མཱ་ཎོ གྷོ་ས་པྤ་ས་ནྣོ.
ཀ་ཏ་མོ ཙ པུ་གྒ་ལོ ལཱུ་ཁ་པྤ་མཱ་ཎོ ལཱུ་ཁ་པྤ་ས་ནྣོ? ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩོ པུ་གྒ་ལོ ཙཱི་ཝ་ར་ལཱུ་ཁཾ ཝཱ པ་སྶི་ཏྭཱ པ་ཏྟ་ལཱུ་ཁཾ ཝཱ པ་སྶི་ཏྭཱ, སེ་ནཱ་ས་ན་ལཱུ་ཁཾ ཝཱ པ་སྶི་ཏྭཱ ཝི་ཝི་དྷཾ ཝཱ དུ་ཀྐ་ར་ཀཱ་རི་ཀཾ པ་སྶི་ཏྭཱ ཏ་ཏྠ པ་མཱ་ཎཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ པ་སཱ་དཾ ཛ་ནེ་ཏི, ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི པུ་གྒ་ལོ ལཱུ་ཁ་པྤ་མཱ་ཎོ ལཱུ་ཁ་པྤ་ས་ནྣོ.
ཀ་ཏ་མོ ཙ པུ་གྒ་ལོ དྷ་མྨ་པྤ་མཱ་ཎོ དྷ་མྨ་པྤ་ས་ནྣོ? ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩོ པུ་གྒ་ལོ སཱི་ལཾ ཝཱ པ་སྶི་ཏྭཱ ས་མཱ་དྷིཾ ཝཱ པ་སྶི་ཏྭཱ པ་ཉྙཾ ཝཱ པ་སྶི་ཏྭཱ ཏ་ཏྠ པ་མཱ་ཎཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ པ་སཱ་དཾ ཛ་ནེ་ཏི, ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི པུ་གྒ་ལོ དྷ་མྨ་པྤ་མཱ་ཎོ དྷ་མྨ་པྤ་ས་ནྣོ་ཏི.
ཨི་མེ་སུ ཙ་ཏཱུ་སུ པུ་གྒ་ལེ་སུ རཱུ་པ་པྤ་མཱ་ཎོ་པི བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨཱ་རོ་ཧ་པ་རི་ཎཱ་ཧ་ས་ཎྛཱ་ན་པཱ་རི་པཱུ་རི་ཝ་ཎྞ་པོ་ཀྑ་ར་ཏཾ, ཨ་སཱི་ཏི་ཨ་ནུ་བྱ་ཉྫ་ན་པྤ་ཊི་མ་ཎྜི་ཏ་ཏྟཱ ནཱ་ནཱ་ར་ཏ་ན་ཝི་ཙི་ཏྟ་མི་ཝ སུ་ཝ་ཎྞ་མ་ཧཱ་པ་ཊཾ, དྭ་ཏྟིཾ་ས་མ་ཧཱ་པུ་རི་ས་ལ་ཀྑ་ཎ་ས་མཱ་ཀི་ཎྞ་ཏཱ་ཡ ཏཱ་རཱ་ག་ཎ་ས་མུ་ཛྫ་ལཾ ཝི་ཡ ག་ག་ན་ཏ་ལཾ ས་བྦ་ཕཱ་ལི་ཕུ་ལླཾ ཝི་ཡ ཙ ཡོ་ཛ་ན་ས་ཏུ་བྦེ་དྷཾ པཱ་རི་ཙྪ་ཏྟ་ཀཾ ཨ་ཊྛཱ་ར་ས་ར་ཏ་ནུ་བྦེ་དྷཾ བྱཱ་མ་པྤ་བྷཱ་པ་རི་ཀྑེ་པཾ ས་སྶི་རི་ཀཾ ཨ་ནོ་པ་མ་ས་རཱི་རཾ དི་སྭཱ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷེ་ཡེ་ཝ པ་སཱི་ད་ཏི.
གྷོ་ས་པྤ་མཱ་ཎོ་པི, བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཀ་པྤ་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཱ་དྷི་ཀཱ་ནི ཙ་ཏྟཱ་རི ཨ་ས་ངྑྱེ་ཡྻཱ་ནི ད་ས པཱ་ར་མི་ཡོ ད་ས ཨུ་པ་པཱ་ར་མི་ཡོ ད་ས པ་ར་མ་ཏྠ་པཱ་ར་མི་ཡོ པཱུ་རི་ཏཱ ཨ་ངྒ་པ་རི་ཙྩཱ་གོ པུ་ཏྟ་དཱ་ར་པ་རི་ཙྩཱ་གོ, ར་ཛྫ་པ་རི་ཙྩཱ་གོ ཨ་ཏྟ་པ་རི་ཙྩཱ་གོ ན་ཡ་ན་པ་རི་ཙྩཱ་གོ ཙ ཀ་ཏོ་ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན པ་ཝ་ཏྟཾ གྷོ་སཾ སུ་ཏྭཱ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷེ་ཡེ་ཝ པ་སཱི་ད་ཏི.
ལཱུ་ཁ་པྤ་མཱ་ཎོ་པི བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཙཱི་ཝ་ར་ལཱུ་ཁཾ དི་སྭཱ ‘‘ས་ཙེ བྷ་ག་ཝཱ ཨ་གཱ་རཾ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཝ་སི་སྶ, ཀཱ་སི་ཀ་ཝ་ཏྠ་མེ་ཝ ཨ་དྷཱ་ར་ཡི་སྶ. པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ པ་ནཱ་ནེ་ན སཱ་ཎ་པཾ་སུ་ཀཱུ་ལ་ཙཱི་ཝ་རེ་ན ས་ནྟུ་སྶ་མཱ་ནེ་ན བྷཱ་རི་ཡཾ ཀ་ཏ’’ནྟི ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷེ་ཡེ་ཝ པ་སཱི་ད་ཏི. པ་ཏྟ་ལཱུ་ཁ་མྤི དི་སྭཱ – ‘‘ཨི་མི་ནཱ ཨ་གཱ་རཾ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཝ་ས་ནྟེ་ན ར་ཏྟ་ཝ་ར་སུ་ཝ་ཎྞ་བྷཱ་ཛ་ནེ་སུ ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟི་བྷོ་ཛ་ནཱ་ར་ཧཾ སུ་ག་ནྡྷ་སཱ་ལི་བྷོ་ཛ་ནཾ པ་རི་བྷུ་ཏྟཾ, པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ པ་ན པཱ་སཱ་ཎ་མ་ཡཾ པ་ཏྟཾ ཨཱ་དཱ་ཡ ཨུ་ཙྩ་ནཱི་ཙ་ཀུ་ལ་དྭཱ་རེ་སུ ས་པ་དཱ་ནཾ པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ་རི་ཏྭཱ ལ་དྡྷ་པི་ཎྜི་ཡཱ་ལོ་པེ་ན ས་ནྟུ་སྶ་མཱ་ནོ བྷཱ་རི་ཡཾ ཀ་རོ་ཏཱི’’ཏི ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷེ་ཡེ་ཝ པ་སཱི་ད་ཏི. སེ་ནཱ་ས་ན་ལཱུ་ཁཾ དི་སྭཱ་པི – ‘‘ཨ་ཡཾ ཨ་གཱ་རཾ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཝ་ས་ནྟོ ཏི་ཎྞཾ ཨུ་ཏཱུ་ནཾ ཨ་ནུ་ཙྪ་ཝི་ཀེ་སུ ཏཱི་སུ པཱ་སཱ་དེ་སུ ཏི་ཝི་དྷ་ནཱ་ཊ་ཀ་པ་རི་ཝཱ་རོ དི་བྦ་ས་མྤ་ཏྟིཾ ཝི་ཡ ར་ཛྫ་སི་རིཾ ཨ་ནུ་བྷ་ཝི་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི པ་བྦ་ཛྫཱུ་པ་ག་ཏོ རུ་ཀྑ་མཱུ་ལ་སེ་ནཱ་ས་ནཱ་དཱི་སུ དཱ་རུ་ཕ་ལ་ཀ་སི་ལཱ་པ་ཊྚ་པཱི་ཋ་མ་ཉྩ་ཀཱ་དཱི་ཧི ས་ནྟུ་སྶ་མཱ་ནོ བྷཱ་རི་ཡཾ ཀ་རོ་ཏཱི’’ཏི ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷེ་ཡེ་ཝ པ་སཱི་ད་ཏི. དུ་ཀྐ་ར་ཀཱ་རི་ཀ་མ་སྶ དི་སྭཱ་པི – ‘‘ཚ་བྦ་སྶཱ་ནི ནཱ་མ མུ་གྒ་ཡཱུ་ས་ཀུ་ལ་ཏྠ་ཡཱུ་ས་ཧ་རེ་ཎུ་ཡཱུ་སཱ་དཱི་ནཾ པ་ས་ཊ་མ་ཏྟེ་ན ཡཱ་པེ་སྶ་ཏི, ཨ་པྤཱ་ཎ་ཀཾ ཛྷཱ་ནཾ ཛྷཱ་ཡི་སྶ་ཏི, ས་རཱི་རེ ཙ ཛཱི་ཝི་ཏེ ཙ ཨ་ན་པེ་ཀྑོ ཝི་ཧ་རི་སྶ་ཏི, ཨ་ཧོ དུ་ཀྐ་ར་ཀཱ་ར་ཀོ བྷ་ག་ཝཱ’’ཏི ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷེ་ཡེ་ཝ པ་སཱི་ད་ཏི.
དྷ་མྨ་པྤ་མཱ་ཎོ་པི བྷ་ག་ཝ་ཏོ སཱི་ལ་གུ་ཎཾ ས་མཱ་དྷི་གུ་ཎཾ པ་ཉྙཱ་གུ་ཎཾ ཛྷཱ་ན་ཝི་མོ་ཀྑ་ས་མཱ་དྷི་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ས་མྤ་དཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ་པཱ་རི་པཱུ་རིཾ ཡ་མ་ཀ་པཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡཾ དེ་ཝོ་རོ་ཧ་ཎཾ པཱ་ཐི་ཀ་པུ་ཏྟ་ད་མ་ནཱ་དཱི་ནི ཙ ཨ་ནེ་ཀཱ་ནི ཨ་ཙྪ་རི་ཡཱ་ནི དི་སྭཱ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷེ་ཡེ་ཝ པ་སཱི་ད་ཏི, ཏེ ཨེ་ཝཾ པ་ས་ནྣཱ བྷ་ག་ཝ་ཏོ མ་ཧ་ནྟཾ ལཱ་བྷ་ས་ཀྐཱ་རཾ ཨ་བྷི་ཧ་ར་ནྟི. ཏི་ཏྠི་ཡཱ་ནཾ པ་ན བཱ་ཝེ་རུ་ཛཱ་ཏ་ཀེ ཀཱ་ཀ་སྶ ཝི་ཡ ལཱ་བྷ་ས་ཀྐཱ་རོ པ་རི་ཧཱ་ཡི་ཏྠ. ཡ་ཐཱ་ཧ –
‘‘ཨ་ད་སྶ་ནེ་ན མོ་ར་སྶ, སི་ཁི་ནོ མ་ཉྫུ་བྷཱ་ཎི་ནོ;
ཀཱ་ཀཾ ཏ་ཏྠ ཨ་པཱུ་ཛེ་སུཾ, མཾ་སེ་ན ཙ ཕ་ལེ་ན ཙ.
ཡ་དཱ ཙ ས་ར་ས་མྤ་ནྣོ, མོ་རོ བཱ་ཝེ་རུ་མཱ་ག་མཱ;
ཨ་ཐ ལཱ་བྷོ ཙ ས་ཀྐཱ་རོ, ཝཱ་ཡ་ས་སྶ ཨ་ཧཱ་ཡ་ཐ.
ཡཱ་ཝ ནུ་པྤ་ཛྫ་ཏི བུ་དྡྷོ, དྷ་མྨ་རཱ་ཛཱ པ་བྷ་ངྐ་རོ;
ཏཱ་ཝ ཨ་ཉྙེ ཨ་པཱུ་ཛེ་སུཾ, པུ་ཐཱུ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎེ.
ཡ་དཱ ཙ ས་ར་ས་མྤ་ནྣོ, བུ་དྡྷོ དྷ་མྨ་མ་དེ་ས་ཡི;
ཨ་ཐ ལཱ་བྷོ ཙ ས་ཀྐཱ་རོ, ཏི་ཏྠི་ཡཱ་ནཾ ཨ་ཧཱ་ཡ་ཐཱ’’ཏི. (ཛཱ. ༡.༤.༡༥༣-༡༥༦);
ཏེ ཨེ་ཝཾ པ་ཧཱི་ན་ལཱ་བྷ་ས་ཀྐཱ་རཱ ར་ཏྟིཾ ཨེ་ཀ་དྭ་ངྒུ་ལ་མ་ཏྟཾ ཨོ་བྷཱ་སེ་ཏྭཱ་པི སཱུ་རི་ཡུ་གྒ་མ་ནེ ཁ་ཛྫོ་པ་ན་ཀཱ ཝི་ཡ ཧ་ཏ་པྤ་བྷཱ ཨ་ཧེ་སུཾ.
ཡ་ཐཱ ཧི ཁ་ཛྫོ་པ་ན་ཀཱ, ཀཱ་ལ༹་པ་ཀྑ་མྷི ར་ཏྟི་ཡཱ;
ནི་ད་སྶ་ཡ་ནྟི ཨོ་བྷཱ་སཾ, ཨེ་ཏེ་སཾ ཝི་ས་ཡོ ཧི སོ.
ཡ་དཱ ཙ ར་སྨི་ས་མྤ་ནྣོ, ཨ་བྦྷུ་དེ་ཏི པ་བྷ་ངྐ་རོ;
ཨ་ཐ ཁ་ཛྫུ་པ་ས་ངྒྷཱ་ནཾ, པ་བྷཱ ཨ་ནྟ་ར་དྷཱ་ཡ་ཏི.
ཨེ་ཝཾ ཁ་ཛྫུ་པ་ས་དི་སཱ, ཏི་ཏྠི་ཡཱ་པི པུ་ཐཱུ ཨི་དྷ;
ཀཱ་ལ༹་པ་ཀྑཱུ་པ་མེ ལོ་ཀེ, དཱི་པ་ཡ་ནྟི ས་ཀཾ གུ་ཎཾ.
ཡ་དཱ ཙ བུ་དྡྷོ ལོ་ཀ་སྨིཾ, ཨུ་དེ་ཏི ཨ་མི་ཏ་པྤ་བྷོ;
ནི་པྤ་བྷཱ ཏི་ཏྠི་ཡཱ ཧོ་ནྟི, སཱུ་རི་ཡེ ཁ་ཛྫུ་པ་ཀཱ ཡ་ཐཱ་ཏི.
ཏེ ཨེ་ཝཾ ནི་པྤ་བྷཱ ཧུ་ཏྭཱ ཀ་ཙྪུ་པི་ལ༹་ཀཱ་དཱི་ཧི ཀི་ཎྞ་ས་རཱི་རཱ པ་ར་མ་པཱ་རི་ཛུ་ཉྙ་པ་ཏྟཱ ཡེ་ན བུ་དྡྷོ ཡེ་ན དྷ་མྨོ ཡེ་ན ས་ངྒྷོ ཡེ་ན ཙ མ་ཧཱ་ཛ་ན་སྶ ས་ནྣི་པཱ་ཏོ, ཏེ་ན ཏེ་ན ག་ནྟྭཱ ཨ་ནྟ་ར་ཝཱི་ཐི་ཡ་མྤི སི་ངྒྷཱ་ཊ་ཀེ་པི ཙ་ཏུ་ཀྐེ་པི ས་བྷཱ་ཡ་མྤི ཋ་ཏྭཱ པ་རི་དེ་ཝ་ནྟི –
‘‘ཀིཾ བྷོ ས་མ་ཎོ་ཡེ་ཝ གོ་ཏ་མོ ས་མ་ཎོ, མ་ཡཾ ཨ་སྶ་མ་ཎཱ; ས་མ་ཎ་སྶེ་ཝ གོ་ཏ་མ་སྶ སཱ་ཝ་ཀཱ ས་མ་ཎཱ, ཨ་མྷཱ་ཀཾ སཱ་ཝ་ཀཱ ཨ་སྶ་མ་ཎཱ? ས་མ་ཎ་སྶེ་ཝ གོ་ཏ་མ་སྶ སཱ་ཝ་ཀཱ་ན་ཉྩ་སྶ དི་ནྣཾ མ་ཧ་པྥ་ལཾ, ན ཨ་མྷཱ་ཀཾ, སཱ་ཝ་ཀཱ་ན་ཉྩ ནོ དི་ནྣཾ མ་ཧ་པྥ་ལཾ? ན་ནུ ས་མ་ཎོ་པི གོ་ཏ་མོ ས་མ་ཎོ, མ་ཡ་མྤི ས་མ་ཎཱ. ས་མ་ཎ་སྶ་པི གོ་ཏ་མ་སྶ སཱ་ཝ་ཀཱ ས་མ་ཎཱ, ཨ་མྷཱ་ཀ་མྤི སཱ་ཝ་ཀཱ ས་མ་ཎཱ. ས་མ་ཎ་སྶ་པི གོ་ཏ་མ་སྶ སཱ་ཝ་ཀཱ་ན་ཉྩ་སྶ དི་ནྣཾ མ་ཧ་པྥ་ལཾ, ཨ་མྷཱ་ཀ་མྤི སཱ་ཝ་ཀཱ་ན་ཉྩ ནོ དི་ནྣཾ མ་ཧ་པྥ་ལ་ཉྩེ་ཝ? ས་མ་ཎ་སྶ་པི གོ་ཏ་མ་སྶ སཱ་ཝ་ཀཱ་ན་ཉྩ་སྶ དེ་ཐ ཀ་རོ་ཐ, ཨ་མྷཱ་ཀ་མྤི སཱ་ཝ་ཀཱ་ན་ཉྩ ནོ དེ་ཐ ས་ཀྐ་རོ་ཐ? ན་ནུ ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ པུ་རི་མཱ་ནི དི་ཝ་སཱ་ནི ཨུ་པྤ་ནྣོ, མ་ཡཾ པ་ན ལོ་ཀེ ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནེ་ཡེ་ཝ ཨུ་པྤ་ནྣཱ’’ཏི.
ཨེ་ཝཾ ནཱ་ན་པྤ་ཀཱ་རཾ ཝི་ར་ཝ་ནྟི. ཨ་ཐ བྷི་ཀྑཱུ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཨུ་པཱ་ས་ཀཱ ཨུ་པཱ་སི་ཀཱ་ཡོ་ཏི ཙ་ཏ་སྶོ པ་རི་སཱ ཏེ་སཾ ས་དྡཾ སུ་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ ‘‘ཏི་ཏྠི་ཡཱ བྷ་ནྟེ ཨི་ད་ཉྩི་ད་ཉྩ ཀ་ཐེ་ནྟཱི’’ཏི. ཏཾ སུ་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝཱ – ‘‘མཱ ཏུ་མྷེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏི་ཏྠི་ཡཱ་ནཾ ཝ་ཙ་ནེ་ན ‘ཨ་ཉྙ་ཏྲ ས་མ་ཎོ ཨ་ཏྠཱི’ཏི ས་ཉྙི་ནོ ཨ་ཧུ་ཝ་ཏྠཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཨ་ཉྙ་ཏི་ཏྠི་ཡེ་སུ ས་མ་ཎ་བྷཱ་ཝཾ པ་ཊི་སེ་དྷེ་ནྟོ ཨི་དྷེ་ཝ ཙ ཨ་ནུ་ཛཱ་ན་ནྟོ ཨི་མི་སྶཱ ཨ་ཏྠུ་པྤ་ཏྟི་ཡཱ ཨི་དྷེ་ཝ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་མ་ཎོཏི ཨི་དཾ སུ་ཏྟཾ ཨ་བྷཱ་སི.
ཏ་ཏྠ ཨི་དྷེ་ཝཱཏི ཨི་མ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ སཱ་ས་ནེ. ཨ་ཡཾ པ་ན ནི་ཡ་མོ སེ་ས་པ་དེ་སུ་པི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. དུ་ཏི་ཡཱ་ད་ཡོ་པི ཧི ས་མ་ཎཱ ཨི་དྷེ་ཝ, ན ཨ་ཉྙ་ཏྠ. ས་མ་ཎོཏི སོ་ཏཱ་པ་ནྣོ. ཏེ་ནེ་ཝཱ་ཧ – ‘‘ཀ་ཏ་མོ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཋ་མོ ས་མ་ཎོ? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཏི་ཎྞཾ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནཾ པ་རི་ཀྑ་ཡཱ སོ་ཏཱ་པ་ནྣོ ཧོ་ཏི ཨ་ཝི་ནི་པཱ་ཏ་དྷ་མྨོ ནི་ཡ་ཏོ ས་མྦོ་དྷི་པ་རཱ་ཡ་ཎོ, ཨ་ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཋ་མོ ས་མ་ཎོ’’ཏི (ཨ. ནི. ༤.༢༤༡).
དུ་ཏི་ཡོཏི ས་ཀ་དཱ་གཱ་མཱི. ཏེ་ནེ་ཝཱ་ཧ – ‘‘ཀ་ཏ་མོ ཙ? བྷི་ཀྑ་ཝེ, དུ་ཏི་ཡོ ས་མ་ཎོ. ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཏི་ཎྞཾ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནཾ པ་རི་ཀྑ་ཡཱ རཱ་ག་དོ་ས་མོ་ཧཱ་ནཾ ཏ་ནུ་ཏྟཱ ས་ཀ་དཱ་གཱ་མཱི ཧོ་ཏི, ས་ཀི་དེ་ཝ ཨི་མཾ ལོ་ཀཾ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ དུ་ཀྑ་སྶ་ནྟཾ ཀ་རོ་ཏི. ཨ་ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དུ་ཏི་ཡོ ས་མ་ཎོ’’ཏི.
ཏ་ཏི་ཡོཏི ཨ་ནཱ་གཱ་མཱི. ཏེ་ནེ་ཝཱ་ཧ – ‘‘ཀ་ཏ་མོ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་ཏི་ཡོ ས་མ་ཎོ? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ པ་ཉྩ་ནྣཾ ཨོ་ར་མྦྷཱ་གི་ཡཱ་ནཾ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནཾ པ་རི་ཀྑ་ཡཱ ཨོ་པ་པཱ་ཏི་ཀོ ཧོ་ཏི ཏ་ཏྠ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡཱི ཨ་ནཱ་ཝ་ཏྟི་དྷ་མྨོ ཏ་སྨཱ ལོ་ཀཱ. ཨ་ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་ཏི་ཡོ ས་མ་ཎོ’’ཏི.
ཙ་ཏུ་ཏྠོཏི ཨ་ར་ཧཱ. ཏེ་ནེ་ཝཱ་ཧ – ‘‘ཀ་ཏ་མོ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙ་ཏུ་ཏྠོ ས་མ་ཎོ? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡཱ ཨ་ནཱ་ས་ཝཾ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ པ་ཉྙཱ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཨ་ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙ་ཏུ་ཏྠོ ས་མ་ཎོ’’ཏི (ཨ. ནི. ༤.༢༤༡). ཨི་ཏི ཨི་མ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཕ་ལ་ཊྛ་ཀ་ས་མ་ཎཱ་ཝ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཱ.
སུ་ཉྙཱཏི རི་ཏྟཱ ཏུ་ཙྪཱ. པ་ར་པྤ་ཝཱ་དཱཏི ཙ་ཏྟཱ་རོ ས་སྶ་ཏ་ཝཱ་དཱ, ཙ་ཏྟཱ་རོ ཨེ་ཀ་ཙྩ་ས་སྶ་ཏི་ཀཱ, ཙ་ཏྟཱ་རོ ཨ་ནྟཱ་ན་ནྟི་ཀཱ, ཙ་ཏྟཱ་རོ ཨ་མ་རཱ་ཝི་ཀྑེ་པི་ཀཱ, དྭེ ཨ་དྷི་ཙྩ་ས་མུ་པྤ་ནྣི་ཀཱ, སོ་ལ༹་ས ས་ཉྙཱི་ཝཱ་དཱ, ཨ་ཊྛ ཨ་ས་ཉྙཱི་ཝཱ་དཱ, ཨ་ཊྛ ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱི་ནཱ་ས་ཉྙཱི་ཝཱ་དཱ, ས་ཏྟ ཨུ་ཙྪེ་ད་ཝཱ་དཱ, པ་ཉྩ དི་ཊྛ་དྷ་མྨ་ནི་བྦཱ་ན་ཝཱ་དཱ་ཏི ཨི་མེ ས་བྦེ་པི བྲ་ཧྨ་ཛཱ་ལེ ཨཱ་ག་ཏཱ དྭཱ་ས་ཊྛི དི་ཊྛི་ཡོ. ཨི་ཏོ བཱ་ཧི་རཱ་ནཾ པ་རེ་སཾ ཝཱ་དཱ པ་ར་པྤ་ཝཱ་དཱ ནཱ་མ. ཏེ ས་བྦེ་པི ཨི་མེ་ཧི ཙ་ཏཱུ་ཧི ཕ་ལ་ཊྛ་ཀ་ས་མ་ཎེ་ཧི སུ་ཉྙཱ, ན ཧི ཏེ ཨེ་ཏྠ ས་ནྟི. ན ཀེ་ཝ་ལ་ཉྩ ཨེ་ཏེ་ཧེ་ཝ སུ་ཉྙཱ, ཙ་ཏཱུ་ཧི པ་ན མ་གྒ་ཊྛ་ཀ་ས་མ་ཎེ་ཧི་པི ཙ་ཏུ་ནྣཾ མ་གྒཱ་ནཾ ཨ་ཏྠཱ་ཡ ཨཱ་ར་དྡྷ་ཝི་པ་སྶ་ཀེ་ཧི་པཱི་ཏི དྭཱ་ད་ས་ཧི་པི ས་མ་ཎེ་ཧི སུ་ཉྙཱ ཨེ་ཝ. ཨི་མ་མེ་ཝ ཨ་ཏྠཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ མ་ཧཱ་པ་རི་ནི་བྦཱ་ནེ ཝུ་ཏྟཾ –
‘‘ཨེ་ཀཱུ་ན་ཏིཾ་སོ ཝ་ཡ་སཱ སུ་བྷ་དྡ,
ཡཾ པ་བྦ་ཛིཾ ཀིཾ ཀུ་ས་ལཱ་ནུ་ཨེ་སཱི;
ཝ་སྶཱ་ནི པ་ཉྙཱ་ས ས་མཱ་དྷི་ཀཱ་ནི,
ཡ་ཏོ ཨ་ཧཾ པ་བྦ་ཛི་ཏོ སུ་བྷ་དྡ;
ཉཱ་ཡ་སྶ དྷ་མྨ་སྶ པ་དེ་ས་ཝ་ཏྟཱི,
ཨི་ཏོ བ་ཧི་དྡྷཱ ས་མ་ཎོ་པི ན་ཏྠི.
‘‘དུ་ཏི་ཡོ་པི ས་མ་ཎོ ན་ཏྠི, ཏ་ཏི་ཡོ་པི ས་མ་ཎོ ན་ཏྠི, ཙ་ཏུ་ཏྠོ་པི ས་མ་ཎོ ན་ཏྠི. སུ་ཉྙཱ པ་ར་པྤ་ཝཱ་དཱ ས་མ་ཎེ་བྷི ཨ་ཉྙེ་ཧཱི’’ཏི (དཱི. ནི. ༢.༢༡༤).
ཨེ་ཏྠ ཧི པ་དེ་ས་ཝ་ཏྟཱི་ཏི ཨཱ་ར་དྡྷ་ཝི་པ་སྶ་ཀོ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏོ. ཏ་སྨཱ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་མ་གྒ་སྶ ཨཱ་ར་དྡྷ་ཝི་པ་སྶ་ཀཾ མ་གྒ་ཊྛཾ ཕ་ལ་ཊྛ་ནྟི ཏ་ཡོ་པི ཨེ་ཀ་ཏོ ཀ་ཏྭཱ ས་མ་ཎོ་པི ན་ཏྠཱི་ཏི ཨཱ་ཧ. ས་ཀ་དཱ་གཱ་མི་མ་གྒ་སྶ ཨཱ་ར་དྡྷ་ཝི་པ་སྶ་ཀཾ མ་གྒ་ཊྛཾ ཕ་ལ་ཊྛ་ནྟི ཏ་ཡོ་པི ཨེ་ཀ་ཏོ ཀ་ཏྭཱ དུ་ཏི་ཡོ་པི ས་མ་ཎོ ན་ཏྠཱི་ཏི ཨཱ་ཧ. ཨི་ཏ་རེ་སུ་པི དྭཱི་སུ ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ.
ཀ་སྨཱ པ་ནེ་ཏེ ཨ་ཉྙ་ཏྠ ན་ཏྠཱི་ཏི? ཨ་ཁེ་ཏྟ་ཏཱ་ཡ. ཡ་ཐཱ ཧི ན ཨཱ་ར་གྒེ སཱ་ས་པོ ཏི་ཊྛ་ཏི, ན ཨུ་ད་ཀ་པི་ཊྛེ ཨ་གྒི ཛ་ལ་ཏི, ན པི་ཊྛི་པཱ་སཱ་ཎེ བཱི་ཛཱ་ནི རུ་ཧ་ནྟི, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ བཱ་ཧི་རེ་སུ ཏི་ཏྠཱ་ཡ་ཏ་ནེ་སུ ན ཨི་མེ ས་མ་ཎཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི, ཨི་མ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ པ་ན སཱ་ས་ནེ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི. ཀ་སྨཱ? ཁེ་ཏྟ་ཏཱ་ཡ. ཏེ་སཾ ཨ་ཁེ་ཏྟ་ཏཱ ཙ ཁེ་ཏྟ་ཏཱ ཙ ཨ་རི་ཡ་མ་གྒ་སྶ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཙ བྷཱ་ཝ་ཏོ ཙ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཏེ་ནཱ་ཧ བྷ་ག་ཝཱ –
‘‘ཡ་སྨིཾ ཁོ, སུ་བྷ་དྡ, དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡེ ཨ་རི་ཡོ ཨ་ཊྛ་ངྒི་ཀོ མ་གྒོ ན ཨུ་པ་ལ་བྦྷ་ཏི, ས་མ་ཎོ་པི ཏ་ཏྠ ན ཨུ་པ་ལ་བྦྷ་ཏི, དུ་ཏི་ཡོ་པི ཏ་ཏྠ ས་མ་ཎོ ན ཨུ་པ་ལ་བྦྷ་ཏི, ཏ་ཏི་ཡོ་པི ཏ་ཏྠ ས་མ་ཎོ ན ཨུ་པ་ལ་བྦྷ་ཏི, ཙ་ཏུ་ཏྠོ་པི ཏ་ཏྠ ས་མ་ཎོ ན ཨུ་པ་ལ་བྦྷ་ཏི. ཡ་སྨི་ཉྩ ཁོ, སུ་བྷ་དྡ, དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡེ ཨ་རི་ཡོ ཨ་ཊྛ་ངྒི་ཀོ མ་གྒོ ཨུ་པ་ལ་བྦྷ་ཏི, ས་མ་ཎོ་པི ཏ་ཏྠ ཨུ་པ་ལ་བྦྷ་ཏི, དུ་ཏི་ཡོ་པི ཏ་ཏྠ…པེ…. ཙ་ཏུ་ཏྠོ་པི ཏ་ཏྠ ས་མ་ཎོ ཨུ་པ་ལ་བྦྷ་ཏི. ཨི་མ་སྨིཾ ཁོ, སུ་བྷ་དྡ, དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡེ ཨ་རི་ཡོ ཨ་ཊྛ་ངྒི་ཀོ མ་གྒོ ཨུ་པ་ལ་བྦྷ་ཏི, ཨི་དྷེ་ཝ, སུ་བྷ་དྡ, ས་མ་ཎོ, ཨི་དྷ དུ་ཏི་ཡོ ས་མ་ཎོ, ཨི་དྷ ཏ་ཏི་ཡོ ས་མ་ཎོ, ཨི་དྷ ཙ་ཏུ་ཏྠོ ས་མ་ཎོ, སུ་ཉྙཱ པ་ར་པྤ་ཝཱ་དཱ ས་མ་ཎེ་བྷི ཨ་ཉྙེ་ཧཱི’’ཏི (དཱི. ནི. ༢.༢༡༤).
ཨེ་ཝཾ ཡ་སྨཱ ཏི་ཏྠཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ཨ་ཁེ་ཏྟཾ, སཱ་ས་ནཾ ཁེ་ཏྟཾ, ཏ་སྨཱ ཡ་ཐཱ སུ་ར་ཏྟ་ཧ་ཏྠ་པཱ་དོ སཱུ་ར་ཀེ་ས་ར་ཀོ སཱི་ཧོ མི་ག་རཱ་ཛཱ ན སུ་སཱ་ནེ ཝཱ ས་ངྐཱ་ར་ཀཱུ་ཊེ ཝཱ པ་ཊི་ཝ་ས་ཏི, ཏི་ཡོ་ཛ་ན་ས་ཧ་སྶ་ཝི་ཏྠ་ཏཾ པ་ན ཧི་མ་ཝ་ནྟཾ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་གཱ་ཧེ་ཏྭཱ མ་ཎི་གུ་ཧཱ་ཡཾ་ཡེ་ཝ པ་ཊི་ཝ་ས་ཏི. ཡ་ཐཱ ཙ ཚ་དྡ་ནྟོ ནཱ་ག་རཱ་ཛཱ ན གོ་ཙ་རི་ཡ་ཧ་ཏྠི་ཀུ་ལཱ་དཱི་སུ ན་ཝ་སུ ནཱ་ག་ཀུ་ལེ་སུ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཚ་དྡ་ནྟ་ཀུ་ལེ་ཡེ་ཝ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ཡ་ཐཱ ཙ ཝ་ལཱ་ཧ་ཀོ ཨ་སྶ་རཱ་ཛཱ ན ག་དྲ་བྷ་ཀུ་ལེ ཝཱ གྷོ་ཊ་ཀ་ཀུ་ལེ ཝཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, སི་ནྡྷུ་ཡཱ ཏཱི་རེ པ་ན སི་ནྡྷ་ཝ་ཀུ་ལེ་ཡེ་ཝ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ཡ་ཐཱ ཙ ས་བྦ་ཀཱ་མ་ད་དཾ མ་ནོ་ཧ་རཾ མ་ཎི་ར་ཏ་ནཾ ན ས་ངྐཱ་ར་ཀཱུ་ཊེ ཝཱ པཾ་སུ་པ་བྦ་ཏཱ་དཱི་སུ ཝཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཝེ་པུ་ལླ་པ་བྦ་ཏ་བྦྷ་ནྟ་རེ་ཡེ་ཝ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ཡ་ཐཱ ཙ ཏི་མི་ར་པི་ངྒ་ལོ མ་ཙྪ་རཱ་ཛཱ ན ཁུ་དྡ་ཀ་པོ་ཀྑ་ར་ཎཱི་སུ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཙ་ཏུ་རཱ་སཱི་ཏི་ཡོ་ཛ་ན་ས་ཧ་སྶ་ག་མྦྷཱི་རེ མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡེ་ཡེ་ཝ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ཡ་ཐཱ ཙ དི་ཡ་ཌྜྷ་ཡོ་ཛ་ན་ས་ཏི་ཀོ སུ་པ་ཎྞ་རཱ་ཛཱ ན གཱ་མ་དྭཱ་རེ ཨེ་ར་ཎྜ་ཝ་ནཱ་དཱི་སུ པ་ཊི་ཝ་ས་ཏི, མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡཾ པ་ན ཨ་ཛ྄ཛྷོ་གཱ་ཧེ་ཏྭཱ སི་མྦ་ལི་ད་ཧ་ཝ་ནེ་ཡེ་ཝ པ་ཊི་ཝ་ས་ཏི. ཡ་ཐཱ ཙ དྷ་ཏ་ར་ཊྛོ སུ་ཝ་ཎྞ་ཧཾ་སོ ན གཱ་མ་དྭཱ་རེ ཨཱ་ཝཱ་ཊ་ཀཱ་དཱི་སུ པ་ཊི་ཝ་ས་ཏི, ན་ཝུ་ཏི་ཧཾ་ས་ས་ཧ་སྶ་པ་རི་ཝཱ་རོ ཧུ་ཏྭཱ ཙི་ཏྟ་ཀཱུ་ཊ་པ་བྦ་ཏེ་ཡེ་ཝ པ་ཊི་ཝ་ས་ཏི. ཡ་ཐཱ ཙ ཙ་ཏུ་དྡཱི་པི་སྶ་རོ ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟི་རཱ་ཛཱ ན ནཱི་ཙ་ཀུ་ལེ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཨ་ས་མྦྷི་ནྣ་ཛཱ་ཏི་ཁ་ཏྟི་ཡ་ཀུ་ལེ་ཡེ་ཝ པ་ན ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཨི་མེ་སུ ས་མ་ཎེ་སུ ཨེ་ཀ་ས་མ་ཎོ་པི ན ཨ་ཉྙ་ཏི་ཏྠཱ་ཡ་ཏ་ནེ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཨ་རི་ཡ་མ་གྒ་པ་རི་ཀྑི་ཏྟེ པ་ན བུ་དྡྷ་སཱ་ས་ནེ་ཡེ་ཝ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ཏེ་ནཱ་ཧ བྷ་ག་ཝཱ ‘‘ཨི་དྷེ་ཝ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་མ་ཎོ…པེ… སུ་ཉྙཱ པ་ར་པྤ་ཝཱ་དཱ ས་མ་ཎེ་ཧི ས་མ་ཎེ་བྷི ཨ་ཉྙེ་ཧཱི’’ཏི.
ས་མྨཱ སཱི་ཧ་ནཱ་དཾ ན་ད་ཐཱཏི ཨེ་ཏྠ ས་མྨཱཏི ཧེ་ཏུ་ནཱ ན་ཡེ་ན ཀཱ་ར་ཎེ་ན. སཱི་ཧ་ནཱ་དནྟི སེ་ཊྛ་ནཱ་དཾ ཨ་བྷཱི་ཏ་ནཱ་དཾ ཨ་པྤ་ཊི་ནཱ་དཾ. ཨི་མེ་ས་ཉྷི ཙ་ཏུ་ནྣཾ ས་མ་ཎཱ་ནཾ ཨི་དྷེ་ཝ ཨ་ཏྠི་ཏཱ་ཡ ཨ་ཡཾ ནཱ་དོ སེ་ཊྛ་ནཱ་དོ ནཱ་མ ཧོ་ཏི ཨུ་ཏྟ་མ་ནཱ་དོ. ‘‘ཨི་མེ ས་མ་ཎཱ ཨི་དྷེ་ཝ ཨ་ཏྠཱི’’ཏི ཝ་ད་ནྟ་སྶ ཨ་ཉྙ་ཏོ བྷ་ཡཾ ཝཱ ཨཱ་ས་ངྐཱ ཝཱ ན་ཏྠཱི་ཏི ཨ་བྷཱི་ཏ་ནཱ་དོ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ‘‘ཨ་མྷཱ་ཀ་མྤི སཱ་ས་ནེ ཨི་མེ ས་མ་ཎཱ ཨ་ཏྠཱི’’ཏི པཱུ་ར་ཎཱ་དཱི་སུ ཨེ་ཀ་སྶཱ་པི ཨུ་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ ཝ་ཏྟུཾ ཨ་ས་མ་ཏྠ་ཏཱ་ཡ ཨ་ཡཾ ནཱ་དོ ཨ་པྤ་ཊི་ནཱ་དོ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘སཱི་ཧ་ནཱ་ད་ནྟི སེ་ཊྛ་ནཱ་དཾ ཨ་བྷཱི་ཏ་ནཱ་དཾ ཨ་པྤ་ཊི་ནཱ་ད’’ནྟི.
༡༤༠. ཋཱ་ནཾ ཁོ པ་ནེ་ཏཾ ཝི་ཛྫ་ཏཱིཏི ཨི་དཾ ཁོ པ་ན ཀཱ་ར་ཎཾ ཝི་ཛྫ་ཏི. ཡཾ ཨ་ཉྙ་ཏི་ཏྠི་ཡཱཏི ཡེ་ན ཀཱ་ར་ཎེ་ན ཨ་ཉྙ་ཏི་ཏྠི་ཡཱ. ཨེ་ཏྠ ཙ ཏི་ཏྠཾ ཛཱ་ནི་ཏ་བྦཾ, ཏི་ཏྠ་ཀ་རོ ཛཱ་ནི་ཏ་བྦོ ཏི་ཏྠི་ཡཱ ཛཱ་ནི་ཏ་བྦཱ, ཏི་ཏྠི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀཱ ཛཱ་ནི་ཏ་བྦཱ. ཏི་ཏྠཾནཱ་མ དྭཱ་ས་ཊྛི དི་ཊྛི་ཡོ. ཨེ་ཏྠ ཧི ས་ཏྟཱ ཏ་ར་ནྟི ཨུ་པྤ་ལ་ཝ་ནྟི ཨུ་མྨུ་ཛྫ་ནི་མུ་ཛྫཾ ཀ་རོ་ནྟི, ཏ་སྨཱ ཏི་ཏྠ་ནྟི ཝུ་ཙྩ་ནྟི. ཏཱ་སཾ དི་ཊྛཱི་ནཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏཱ ཏི་ཏྠ་ཀ་རོ ནཱ་མ. ཏ་སྶ ལ་དྡྷིཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ པ་བྦ་ཛི་ཏཱ ཏི་ཏྠི་ཡཱ ནཱ་མ. ཏེ་སཾ པ་ཙྩ་ཡ་དཱ་ཡ་ཀཱ ཏི་ཏྠི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀཱཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཱཏི གི་ཧི་བ་ནྡྷ་ནཾ པ་ཧཱ་ཡ པ་བྦ་ཛྫཱུ་པ་ག་ཏཱ. ཨ་སྶཱ་སོཏི ཨ་ཝ་སྶ་ཡོ པ་ཏི་ཊྛཱ ཨུ་པ་ཏྠ་མྦྷོ. བ་ལནྟི ཐཱ་མོ. ཡེ་ན ཏུ་མྷེཏི ཡེ་ན ཨ་སྶཱ་སེ་ན ཝཱ བ་ལེ་ན ཝཱ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཐ.
ཨ་ཏྠི ཁོ ནོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཏེ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཛཱ་ན་ཏཱ པ་སྶ་ཏཱ ཨ་ར་ཧ་ཏཱ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷེ་ནཱཏི ཨེ་ཏྠ ཨ་ཡཾ ས་ངྑེ་པ་ཏྠོ – ཡོ སོ བྷ་ག་ཝཱ ས་མ་ཏིཾ་ས པཱ་ར་མི་ཡོ པཱུ་རེ་ཏྭཱ ས་བྦ་ཀི་ལེ་སེ བྷ་ཉྫི་ཏྭཱ ཨ་ནུ་ཏྟ་རཾ ས་མྨཱ་ས་མྦོ་དྷིཾ ཨ་བྷི་ས་མྦུ་དྡྷོ, ཏེ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཏེ་སཾ ཏེ་སཾ ས་ཏྟཱ་ནཾ ཨཱ་ས་ཡཱ་ནུ་ས་ཡཾ ཛཱ་ན་ཏཱ, ཧ་ཏྠ་ཏ་ལེ ཋ་པི་ཏཾ ཨཱ་མ་ལ་ཀཾ ཝི་ཡ ས་བྦཾ ཉེ་ཡྻ་དྷ་མྨཾ པ་སྶ་ཏཱ. ཨ་པི་ཙ པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་སཱ་དཱི་ཧི ཛཱ་ན་ཏཱ, དི་བྦེ་ན ཙ་ཀྑུ་ནཱ པ་སྶ་ཏཱ. ཏཱི་ཧི ཝི་ཛྫཱ་ཧི ཚ་ཧི ཝཱ པ་ན ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཧི ཛཱ་ན་ཏཱ, ས་བྦ་ཏྠ ཨ་པྤ་ཊི་ཧ་ཏེ་ན ས་མ་ནྟ་ཙ་ཀྑུ་ནཱ པ་སྶ་ཏཱ. ས་བྦ་དྷ་མྨ་ཛཱ་ན་ན་ས་མ་ཏྠཱ་ཡ པ་ཉྙཱ་ཡ ཛཱ་ན་ཏཱ, ས་བྦ་ས་ཏྟཱ་ནཾ ཙ་ཀྑུ་ཝི་ས་ཡཱ་ཏཱི་ཏཱ་ནི ཏི་རོ་ཀུ་ཊྚཱ་དི་ག་ཏཱ་ནི ཝཱ་པི རཱུ་པཱ་ནི ཨ་ཏི་ཝི་སུ་དྡྷེ་ན མཾ་ས་ཙ་ཀྑུ་ནཱ པ་སྶ་ཏཱ. ཨ་ཏྟ་ཧི་ཏ་སཱ་དྷི་ཀཱ་ཡ ས་མཱ་དྷི་པ་ད་ཊྛཱ་ནཱ་ཡ པ་ཊི་ཝེ་དྷ་པ་ཉྙཱ་ཡ ཛཱ་ན་ཏཱ, པ་ར་ཧི་ཏ་སཱ་དྷི་ཀཱ་ཡ ཀ་རུ་ཎཱ་པ་ད་ཊྛཱ་ནཱ་ཡ དེ་ས་ནཱ་པ་ཉྙཱ་ཡ པ་སྶ་ཏཱ. ཨ་རཱི་ནཾ ཧ་ཏ་ཏྟཱ པ་ཙྩ་ཡཱ་དཱི་ནཾ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཱ ཙ ཨ་ར་ཧ་ཏཱ, ས་མྨཱ སཱ་མ་ཉྩ ས་ཙྩཱ་ནཾ བུ་དྡྷ་ཏྟཱ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷེ་ན. ཨ་ནྟ་རཱ་ཡི་ཀ་དྷ་མྨེ ཝཱ ཛཱ་ན་ཏཱ, ནི་ཡྻཱ་ནི་ཀ་དྷ་མྨེ པ་སྶ་ཏཱ. ཀི་ལེ་སཱ་རཱི་ནཾ ཧ་ཏ་ཏྟཱ ཨ་ར་ཧ་ཏཱ, ས་མྨཱ སཱ་མཾ ས་བྦ་དྷ་མྨཱ་ནཾ བུ་དྡྷ་ཏྟཱ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷེ་ནཱ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཙ་ཏུ་ཝེ་སཱ་ར་ཛྫ་ཝ་སེ་ན ཙ་ཏཱུ་ཧི ཨཱ་ཀཱ་རེ་ཧི ཐོ་མི་ཏེ་ན ཙ་ཏྟཱ་རོ དྷ་མྨཱ ཨ་ཀྑཱ་ཏཱ, ཡེ མ་ཡཾ ཨ་ཏྟ་ནི ས་མྤ་སྶ་མཱ་ནཱ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་མ, ན རཱ་ཛ་རཱ་ཛ་མ་ཧཱ་མ་ཏྟཱ་དཱི་ནཾ ཨུ་པ་ཏྠ་མྦྷཾ ཀཱ་ཡ་བ་ལ་ནྟི.
ས་ཏྠ་རི པ་སཱ་དོཏི ‘‘ཨི་ཏི་པི སོ བྷ་ག་ཝཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན བུ་དྡྷ་གུ་ཎེ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ནྟཱ་ནཾ ཨུ་པྤ་ནྣ་པྤ་སཱ་དོ. དྷ་མྨེ པ་སཱ་དོཏི ‘‘སྭཱ་ཀྑཱ་ཏོ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ དྷ་མྨོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན དྷ་མྨ་གུ་ཎེ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ནྟཱ་ནཾ ཨུ་པྤ་ནྣ་པྤ་སཱ་དོ. སཱི་ལེ་སུ པ་རི་པཱུ་ར་ཀཱ་རི་ཏཱཏི ཨ་རི་ཡ་ཀ་ནྟེ་སུ སཱི་ལེ་སུ པ་རི་པཱུ་ར་ཀཱ་རི་ཏཱ. ཨ་རི་ཡ་ཀ་ནྟ་སཱི་ལཱ་ནི ནཱ་མ པ་ཉྩ་སཱི་ལཱ་ནི. ཏཱ་ནི ཧི བྷ་ཝ་ནྟ་ར་ག་ཏོ་པི ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀ་བྷཱ་ཝཾ ཨ་ཛཱ་ན་ནྟོ་པི ན ཝཱི་ཏི་ཀྐ་མ་ཏི. ས་ཙེ་པི ཧི ནཾ ཀོ་ཙི ཝ་དེ་ཡྻ – ‘‘ཨི་མཾ ས་ཀ་ལཾ ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟི་ར་ཛྫཾ ས་མྤ་ཊི་ཙྪི་ཏྭཱ ཁུ་དྡ་ཀ་མ་ཀྑི་ཀཾ ཛཱི་ཝི་ཏཱ ཝོ་རོ་པེ་ཧཱི’’ཏི, ཨ་ཊྛཱ་ན་མེ་ཏཾ, ཡཾ སོ ཏ་སྶ ཝ་ཙ་ནཾ ཀ་རེ་ཡྻ. ཨེ་ཝཾ ཨ་རི་ཡཱ་ནཾ སཱི་ལཱ་ནི ཀ་ནྟཱ་ནི པི་ཡཱ་ནི མ་ནཱ་པཱ་ནི. ཏཱ་ནི ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘སཱི་ལེ་སུ པ་རི་པཱུ་ར་ཀཱ་རི་ཏཱ’’ཏི.
ས་ཧ་དྷ་མྨི་ཀཱ ཁོ པ་ནཱཏི བྷི་ཀྑུ བྷི་ཀྑུ་ནཱི སི་ཀྑ་མཱ་ནཱ སཱ་མ་ཎེ་རོ སཱ་མ་ཎེ་རཱི ཨུ་པཱ་ས་ཀོ ཨུ་པཱ་སི་ཀཱ་ཏི ཨེ་ཏེ ས་ཏྟ ས་ཧ་དྷ་མྨ་ཙཱ་རི་ནོ. ཨེ་ཏེ་སུ ཧི བྷི་ཀྑུ བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ས་དྡྷིཾ ས་ཧ་དྷ་མྨཾ ཙ་ར་ཏི ས་མཱ་ན་སི་ཀྑ་ཏཱ་ཡ. ཏ་ཐཱ བྷི་ཀྑུ་ནཱི བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ཧི…པེ… ཨུ་པཱ་སི་ཀཱ ཨུ་པཱ་སི་ཀཱ་ཧི, སོ་ཏཱ་པ་ནྣོ སོ་ཏཱ་པ་ནྣེ་ཧི, ས་ཀ་དཱ་གཱ་མཱི…པེ… ཨ་ནཱ་གཱ་མཱི་ཧི ས་ཧ་དྷ་མྨཾ ཙ་ར་ཏི. ཏ་སྨཱ ས་བྦེ་པེ་ཏེ ས་ཧ་དྷ་མྨི་ཀཱཏི ཝུ་ཙྩ་ནྟི. ཨ་པི་ཙེ་ཏྠ ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀཱ་ཡེ་ཝ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཱ. ཏེ་ས་ཉྷི བྷ་ཝ་ནྟ་རེ་པི མ་གྒ་ད་སྶ་ན་མྷི ཝི་ཝཱ་དོ ན་ཏྠི, ཏ་སྨཱ ཏེ ཨ་ཙྩ་ནྟཾ ཨེ་ཀ་དྷ་མྨ་ཙཱ་རི་ཏཱ་ཡ ས་ཧ་དྷ་མྨི་ཀཱ. ཨི་མི་ནཱ, ‘‘སུ་པྤ་ཊི་པ་ནྣོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ སཱ་ཝ་ཀ་ས་ངྒྷོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན ས་ངྒྷཾ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ནྟཱ་ནཾ ཨུ་པྤ་ནྣ་པྤ་སཱ་དོ ཀ་ཐི་ཏོ. ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ཙ་ཏྟཱ་རི སོ་ཏཱ་པ་ནྣ་སྶ ཨ་ངྒཱ་ནི ཀ་ཐི་ཏཱ་ནི ཧོ་ནྟི.
ཨི་མེ ཁོ ནོ, ཨཱ་ཝུ་སོཏི, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨི་མེ ཙ་ཏྟཱ་རོ དྷ་མྨཱ ཏེ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཨ་སྶཱ་སོ ཙེ་ཝ བ་ལ་ཉྩཱ་ཏི ཨ་ཀྑཱ་ཏཱ, ཡེ མ་ཡཾ ཨ་ཏྟ་ནི ས་མྤ་སྶ་མཱ་ནཱ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་མ.
༡༤༡. ཡོ ཨ་མྷཱ་ཀཾ ས་ཏྠཱཏི ཨི་མི་ནཱ པཱུ་ར་ཎ་ཀ་སྶ་པཱ་དི་ཀེ ཚ ས་ཏྠཱ་རོ ཨ་པ་དི་སྶ་ནྟི. ཡ་ཐཱ པ་ན ཨི་དཱ་ནི སཱ་ས་ནེ ཨཱ་ཙ་རི་ཡུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡཱ་དཱི་སུ ‘‘ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཨཱ་ཙ་རི་ཡོ, ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡོ’’ཏི གེ་ཧ་སི་ཏ་པེ་མཾ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ པེ་མཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ‘‘ས་ཏྠ་རི པ་སཱ་དོ’’ཏི ཝ་ད་ནྟི. ཐེ་རོ པ་ནཱ་ཧ – ‘‘ཡ་སྨཱ ས་ཏྠཱ ནཱ་མ ན ཨེ་ཀ་སྶ, ན དྭི་ནྣཾ ཧོ་ཏི, ས་དེ་ཝ་ཀ་སྶ ལོ་ཀ་སྶ ཨེ་ཀོ་ཝ ས་ཏྠཱ, ཏ་སྨཱ ཏི་ཏྠི་ཡཱ ‘ཨ་མྷཱ་ཀཾ ས་ཏྠཱ’ ཏི ཨེ་ཀ་པ་དེ་ནེ་ཝ ས་ཏྠཱ་རཾ ཝི་སུཾ ཀ་ཏྭཱ ཨི་མི་ནཱ་ཝ པ་དེ་ན ཝི་རུ་དྡྷཱ པ་རཱ་ཛི་ཏཱ’’ཏི. དྷ་མྨེ པ་སཱ་དོཏི ཨི་དཾ པ་ན ཡ་ཐཱ ཨི་དཱ་ནི སཱ་ས་ནེ ‘‘ཨ་མྷཱ་ཀཾ དཱི་གྷ་ནི་ཀཱ་ཡོ ཨ་མྷཱ་ཀཾ མ་ཛ྄ཛྷི་མ་ནི་ཀཱ་ཡོ’’ཏི མ་མཱ་ཡ་ནྟི, ཨེ་ཝཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཏྟ་ནོ པ་རི་ཡ་ཏྟི་དྷ་མྨེ གེ་ཧ་སི་ཏ་པེ་མཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝ་ད་ནྟི. སཱི་ལེ་སཱུཏི ཨ་ཛ་སཱི་ལ་གོ་སཱི་ལ་མེ་ཎྜ་ཀ་སཱི་ལ་ཀུ་ཀྐུ་ར་སཱི་ལཱ་དཱི་སུ. ཨི་དྷ ནོ ཨཱ་ཝུ་སོཏི ཨེ་ཏྠ ཨི་དྷཱཏི པ་སཱ་དཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝ་ད་ནྟི. ཀོ ཨ་དྷི་པྤ་ཡཱ་སོཏི ཀོ ཨ་དྷི་ཀ་པྤ་ཡོ་གོ. ཡ་དི་དནྟི ཡ་མི་དཾ ཏུ་མྷཱ་ཀ་ཉྩེ་ཝ ཨ་མྷཱ་ཀ་ཉྩ ནཱ་ནཱ་ཀ་ར་ཎཾ ཝ་དེ་ཡྻཱ་ཐ. ཏཾ ཀིཾ ནཱ་མ? ཏུ་མྷཱ་ཀ་མྤི ཧི ཙ་ཏཱུ་སུ ཋཱ་ནེ་སུ པ་སཱ་དོ, ཨ་མྷཱ་ཀ་མྤི. ན་ནུ ཨེ་ཏ་སྨིཾ པ་སཱ་དེ ཏུ་མྷེ ཙ ཨ་མྷེ ཙ དྭེ་དྷཱ བྷི་ནྣ་སུ་ཝ་ཎྞཾ ཝི་ཡ ཨེ་ཀ་ས་དི་སཱ་ཏི ཝཱ་ཙཱ་ཡ ས་མ་དྷུ་རཱ ཧུ་ཏྭཱ ཨ་ཊྛཾ་སུ.
ཨ་ཐ ནེ་སཾ ཏཾ ས་མ་དྷུ་ར་ཏཾ བྷི་ནྡ་ནྟོ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཝཾ ཝཱ་དི་ནོཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཨེ་ཀཱ ནི་ཊྛཱཏི ཡཱ ཏ་སྶ པ་སཱ་ད་སྶ པ་རི་ཡོ་སཱ་ན་བྷཱུ་ཏཱ ནི་ཊྛཱ, ཀིཾ སཱ ཨེ་ཀཱ, ཨུ་དཱ་ཧུ པུ་ཐཱུ་ཏི ཨེ་ཝཾ པུ་ཙྪ་ཐཱ་ཏི ཝ་ད་ཏི. ཡ་སྨཱ པ་ན ཏ་སྨིཾ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ནི་ཊྛཾ ཨ་པ་ཉྙ་པེ་ནྟོ ནཱ་མ ན་ཏྠི, བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ་ན་ཉྷི བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀོ ནི་ཊྛཱ, མ་ཧཱ་ཏཱ་པ་སཱ་ནཾ ཨཱ་བྷ་སྶ་རཱ, པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཱ་ནཾ སུ་བྷ་ཀི་ཎྷཱ, ཨཱ་ཛཱི་ཝ་ཀཱ་ནཾ ‘‘ཨ་ན་ནྟ་མཱ་ན་སོ’’ཏི ཨེ་ཝཾ པ་རི་ཀ་པྤི་ཏོ ཨ་ས་ཉྙཱི་བྷ་ཝོ. ཨི་མ་སྨིཾ སཱ་ས་ནེ པ་ན ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ ནི་ཊྛཱ. ས་བྦེ་ཝ ཙེ་ཏེ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མེ་ཝ ནི་ཊྛཱ་ཏི ཝ་ད་ནྟི. དི་ཊྛི་ཝ་སེ་ན པ་ན བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀཱ་དཱི་ནི པ་ཉྙ་པེ་ནྟི. ཏ་སྨཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཏྟ་ནོ ལ་དྡྷི་ཝ་སེ་ན ཨེ་ཀ་མེ་ཝ ནི་ཊྛཾ པ་ཉྙ་པེ་ནྟི, ཏཾ ད་སྶེ་ཏུཾ བྷ་ག་ཝཱ ས་མྨཱ བྱཱ་ཀ་ར་མཱ་ནཱཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ.
ཨི་དཱ་ནི བྷི་ཀྑཱུ་ན་མྤི ཨེ་ཀཱ ནི་ཊྛཱ, ཏི་ཏྠི་ཡཱ་ན་མྤི ཨེ་ཀཱ ནི་ཊྛཱ་ཏི དྭཱི་སུ ཨ་ཊྚ་ཀཱ་ར་ཀེ་སུ ཝི་ཡ ཋི་ཏེ་སུ བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ནུ་ཡོ་ག་ཝ་ཏྟཾ ད་སྶེ་ནྟོ སཱ པ་ནཱ་ཝུ་སོ, ནི་ཊྛཱ ས་རཱ་ག་སྶ, ཨུ་དཱ་ཧུ ཝཱི་ཏ་རཱ་ག་སྶཱཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཡ་སྨཱ རཱ་ག་ར་ཏྟཱ་དཱི་ནཾ ནི་ཊྛཱ ནཱ་མ ན་ཏྠི. ཡ་དི སི་ཡཱ, སོ་ཎ་སི་ངྒཱ་ལཱ་དཱི་ན་མྤི སི་ཡཱ་ཏི ཨི་མཾ དོ་སཾ པ་སྶ་ནྟཱ་ནཾ ཏི་ཏྠི་ཡཱ་ནཾ ‘‘ཝཱི་ཏ་རཱ་ག་སྶ ཨཱ་ཝུ་སོ སཱ ནི་ཊྛཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན བྱཱ་ཀ་ར་ཎཾ ད་སྶི་ཏཾ.
ཏ་ཏྠ ཝི་དྡ་སུ་ནོཏི པ་ཎྜི་ཏ་སྶ. ཨ་ནུ་རུ་དྡྷ་པ་ཊི་ཝི་རུ་དྡྷ་སྶཱཏི རཱ་གེ་ན ཨ་ནུ་རུ་དྡྷ་སྶ ཀོ་དྷེ་ན པ་ཊི་ཝི་རུ་དྡྷ་སྶ. པ་པ་ཉྩཱ་རཱ་མ་སྶ པ་པ་ཉྩ་ར་ཏི་ནོཏི ཨེ་ཏྠ ཨཱ་ར་མ་ནྟི ཨེ་ཏྠཱ་ཏི ཨཱ་རཱ་མོ. པ་པ་ཉྩོ ཨཱ་རཱ་མོ ཨ་སྶཱ་ཏི པ་པ་ཉྩཱ་རཱ་མོ. པ་པ་ཉྩེ ར་ཏི ཨ་སྶཱ་ཏི པ་པ་ཉྩ་ར་ཏི. པ་པ་ཉྩོཏི ཙ མ་ཏྟ་པ་མ་ཏྟཱ་ཀཱ་ར་བྷཱ་ཝེ་ན པ་ཝ་ཏྟཱ་ནཾ ཏ་ཎྷཱ་དི་ཊྛི་མཱ་ནཱ་ན་མེ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ. ཨི་དྷ པ་ན ཏ་ཎྷཱ་དི་ཊྛི་ཡོ་ཝ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཱ. ས་རཱ་ག་སྶཱཏི་ཨཱ་དཱི་སུ པ་ཉྩ་སུ ཋཱ་ནེ་སུ ཨེ་ཀོ་ཝ ཀི་ལེ་སོ ཨཱ་ག་ཏོ. ཏ་སྶ ཨཱ་ཀཱ་ར་ཏོ ནཱ་ན་ཏྟཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ས་རཱ་ག་སྶཱཏི ཧི ཝུ་ཏྟ་ཊྛཱ་ནེ པ་ཉྩ་ཀཱ་མ་གུ་ཎི་ཀ་རཱ་ག་ཝ་སེ་ན ག་ཧི་ཏོ. ས་ཏ་ཎྷ་སྶཱཏི བྷ་ཝ་ཏ་ཎྷཱ་ཝ་སེ་ན. ས་ཨུ་པཱ་དཱ་ན་སྶཱཏི ག་ཧ་ཎ་ཝ་སེ་ན. ཨ་ནུ་རུ་དྡྷ་པ་ཊི་ཝི་རུ་དྡྷ་སྶཱཏི ཡུ་ག་ལ༹་ཝ་སེ་ན. པ་པ་ཉྩཱ་རཱ་མ་སྶཱཏི པ་པ་ཉྩུ་པྤ་ཏྟི་ད་སྶ་ན་ཝ་སེ་ན. ས་རཱ་ག་སྶཱཏི ཝཱ ཨེ་ཏྠ ཨ་ཀུ་ས་ལ་མཱུ་ལ་ཝ་སེ་ན ག་ཧི་ཏོ. ས་ཏ་ཎྷ་སྶཱཏི ཨེ་ཏྠ ཏ་ཎྷཱ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨུ་པཱ་དཱ་ན་ད་སྶ་ན་ཝ་སེ་ན. སེ་སཾ པུ་རི་མ་ས་དི་ས་མེ་ཝ. ཐེ་རོ པ་ནཱ་ཧ ‘‘ཀ་སྨཱ ཨེ་ཝཾ ཝི་དྡྷཾ་སེ་ཐ? ཨེ་ཀོ་ཡེ་ཝ ཧི ཨ་ཡཾ ལོ་བྷོ ར་ཛྫ་ན་ཝ་སེ་ན རཱ་གོཏི ཝུ་ཏྟོ. ཏ་ཎྷཱ་ཀ་ར་ཎ་ཝ་སེ་ན ཏ་ཎྷཱ. ག་ཧ་ཎ་ཊྛེ་ན ཨུ་པཱ་དཱ་ནཾ. ཡུ་ག་ལ༹་ཝ་སེ་ན ཨ་ནུ་རོ་དྷ་པ་ཊི་ཝི་རོ་དྷོ. པ་པ་ཉྩུ་པྤ་ཏྟི་ད་སྶ་ན་ཊྛེ་ན པ་པ་ཉྩོ’’ཏི.
༡༤༢. ཨི་དཱ་ནི ཨི་མེ་སཾ ཀི་ལེ་སཱ་ནཾ མཱུ་ལ་བྷཱུ་ཏཾ དི་ཊྛི་ཝཱ་དཾ ད་སྶེ་ནྟོ དྭེ་མཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དི་ཊྛི་ཡོཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ.
ཏ་ཏྠ བྷ་ཝ་དི་ཊྛཱིཏི ས་སྶ་ཏ་དི་ཊྛི. ཝི་བྷ་ཝ་དི་ཊྛཱིཏི ཨུ་ཙྪེ་ད་དི་ཊྛི. བྷ་ཝ་དི་ཊྛིཾ ཨ་ལླཱི་ནཱཏི ཏ་ཎྷཱ་དི་ཊྛི་ཝ་སེ་ན ས་སྶ་ཏ་དི་ཊྛིཾ ཨ་ལླཱི་ནཱ. ཨུ་པ་ག་ཏཱཏི ཏ་ཎྷཱ་དི་ཊྛི་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ཨུ་པ་ག་ཏཱ. ཨ་ཛ྄ཛྷོ་སི་ཏཱཏི ཏ་ཎྷཱ་དི་ཊྛི་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ཨ་ནུ་པ་ཝི་ཊྛཱ. ཝི་བྷ་ཝ་དི་ཊྛི་ཡཱ ཏེ པ་ཊི་ཝི་རུ་དྡྷཱཏི ཏེ ས་བྦེ ཨུ་ཙྪེ་ད་ཝཱ་དཱི་ཧི ས་དྡྷིཾ – ‘‘ཏུ་མྷེ ཨ་ནྡྷ་བཱ་ལཱ ན ཛཱ་ནཱ་ཐ, ས་སྶ་ཏོ ཨ་ཡཾ ལོ་ཀོ, ནཱ་ཡཾ ལོ་ཀོ ཨུ་ཙྪི་ཛྫ་ཏཱི’’ཏི པ་ཊི་ཝི་རུ་དྡྷཱ ནི་ཙྩཾ ཀ་ལ་ཧ་བྷ་ཎྜ་ན་པ་སུ་ཏཱ ཝི་ཧ་ར་ནྟི. དུ་ཏི་ཡ་ཝཱ་རེ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ.
ས་མུ་ད་ཡ་ཉྩཱཏི་ཨཱ་དཱི་སུ དྭེ དི་ཊྛཱི་ནཾ ས་མུ་ད་ཡཱ ཁ་ཎི་ཀ་ས་མུ་ད་ཡོ པ་ཙྩ་ཡ་ས་མུ་ད་ཡོ ཙ. ཁ་ཎི་ཀ་ས་མུ་ད་ཡོ དི་ཊྛཱི་ནཾ ནི་བྦ་ཏྟི. པ་ཙྩ་ཡ་ས་མུ་ད་ཡོ ཨ་ཊྛ ཋཱ་ནཱ་ནི. སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ, ཁ་ནྡྷཱ་པི དི་ཊྛི་ཊྛཱ་ནཾ, ཨ་ཝི་ཛྫཱ་པི, ཕ་སྶོ་པི, ས་ཉྙཱ་པི, ཝི་ཏ་ཀྐོ་པི, ཨ་ཡོ་ནི་སོ་མ་ན་སི་ཀཱ་རོ་པི, པཱ་པ་མི་ཏྟོ་པི, པ་ར་ཏོ་གྷོ་སོ་པི དི་ཊྛི་ཊྛཱ་ནཾ. ‘‘ཁ་ནྡྷཱ ཧེ་ཏུ ཁ་ནྡྷཱ པ་ཙྩ་ཡོ དི་ཊྛཱི་ནཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ ས་མུ་ཊྛཱ་ན་ཊྛེ་ན. ཨེ་ཝཾ ཁ་ནྡྷཱ་པི དི་ཊྛི་ཊྛཱ་ནཾ. ཨ་ཝི་ཛྫཱ… ཕ་སྶོ… ས་ཉྙཱ… ཝི་ཏ་ཀྐོ… ཨ་ཡོ་ནི་སོ་མ་ན་སི་ཀཱ་རོ… པཱ་པ་མི་ཏྟོ… པ་ར་ཏོ་གྷོ་སོ ཧེ་ཏུ, པ་ར་ཏོ་གྷོ་སོ པ་ཙྩ་ཡོ དི་ཊྛཱི་ནཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ ས་མུ་ཊྛཱ་ན་ཊྛེ་ན. ཨེ་ཝཾ པ་ར་ཏོ་གྷོ་སོ་པི དི་ཊྛི་ཊྛཱ་ནཾ’’ (པ་ཊི. མ. ༡.༡༢༤). ཨ་ཏྠ་ངྒ་མཱ་པི དྭེ་ཡེ་ཝ ཁ་ཎི་ཀ་ཏྠ་ངྒ་མོ པ་ཙྩ་ཡ་ཏྠ་ངྒ་མོ ཙ. ཁ་ཎི་ཀ་ཏྠ་ངྒ་མོ ནཱ་མ ཁ་ཡོ ཝ་ཡོ བྷེ་དོ པ་རི་བྷེ་དོ ཨ་ནི་ཙྩ་ཏཱ ཨ་ནྟ་ར་དྷཱ་ནཾ. པ་ཙྩ་ཡ་ཏྠ་ངྒ་མོ ནཱ་མ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་མ་གྒོ. སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་མ་གྒོ ཧི དི་ཊྛི་ཊྛཱ་ན་ས་མུ་གྒྷཱ་ཏོ་ཏི ཝུ་ཏྟོ.
ཨ་སྶཱ་དནྟི དི་ཊྛི་མཱུ་ལ་ཀཾ ཨཱ་ནི་སཾ་སཾ. ཡཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘ཡཾ་དི་ཊྛི་ཀོ ས་ཏྠཱ ཧོ་ཏི, ཏཾ་དི་ཊྛི་ཀཱ སཱ་ཝ་ཀཱ ཧོ་ནྟི. ཡཾ་དི་ཊྛི་ཀཱ ས་ཏྠཱ་རཾ སཱ་ཝ་ཀཱ ས་ཀྐ་རོ་ནྟི, ག་རུཾ ཀ་རོ་ནྟི, མཱ་ནེ་ནྟི, པཱུ་ཛེ་ནྟི, ལ་བྷ་ནྟི ཏ་ཏོ་ནི་དཱ་ནཾ ཙཱི་ཝ་ར་པི་ཎྜ་པཱ་ཏ་སེ་ནཱ་ས་ན་གི་ལཱ་ན་པ་ཙྩ་ཡ་བྷེ་ས་ཛྫ་པ་རི་ཀྑཱ་རཾ. ཨ་ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དི་ཊྛི་ཡཱ དི་ཊྛ་དྷ་མྨི་ཀོ ཨཱ་ནི་སཾ་སོ’’ཏི. ཨཱ་དཱི་ན་ཝནྟི དི་ཊྛི་གྒ་ཧ་ཎ་མཱུ་ལ་ཀཾ ཨུ་པ་དྡ་ཝཾ. སོ ཝ་གྒུ་ལི་ཝ་ཏཾ ཨུ་ཀྐུ་ཊི་ཀ་པྤ་དྷཱ་ནཾ ཀ་ཎྚ་ཀཱ་པ་སྶ་ཡ་ཏཱ པ་ཉྩཱ་ཏ་པ་ཏ་པྤ་ནཾ སཱ་ནུ་པ་པཱ་ཏ་པ་ཏ་ནཾ ཀེ་ས་མ་སྶུ་ལུ་ཉྩ་ནཾ ཨ་པྤོ་ཎ་ཀཾ ཛྷཱ་ན་ནྟི་ཨཱ་དཱི་ནཾ ཝ་སེ་ནཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ནི་སྶ་ར་ཎནྟི དི་ཊྛཱི་ནཾ ནི་སྶ་ར་ཎཾ ནཱ་མ ནི་བྦཱ་ནཾ. ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ན་པྤ་ཛཱ་ན་ནྟཱིཏི ཡེ ཨེ་ཏཾ ས་བྦཾ ཡ་ཐཱ་ས་བྷཱ་ཝཾ ན ཛཱ་ན་ནྟི. ན པ་རི་མུ་ཙྩ་ནྟི དུ་ཀྑ་སྨཱཏི ས་ཀ་ལ་ཝ་ཊྚ་དུ་ཀྑ་ཏོ ན པ་རི་མུ་ཙྩ་ནྟི. ཨི་མི་ནཱ ཨེ་ཏེ་སཾ ནི་ཊྛཱ ནཱ་མ ན་ཏྠཱི་ཏི ད་སྶེ་ཏི. པ་རི་མུ་ཙྩ་ནྟི དུ་ཀྑ་སྨཱཏི ས་ཀ་ལ་ཝ་ཊྚ་དུ་ཀྑ་ཏོ པ་རི་མུ་ཙྩ་ནྟི. ཨི་མི་ནཱ ཨེ་ཏེ་སཾ ནི་ཊྛཱ ནཱ་མ ཨ་ཏྠཱི་ཏི དྭི་ནྣཾ ཨ་ཊྚ་ཀཱ་ར་ཀཱ་ནཾ ཨ་ཊྚཾ ཚི་ནྡ་ནྟོ ཝི་ཡ སཱ་ས་ན་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ནི་ཊྛཱ་ཡ ཨ་ཏྠི་ཏཾ པ་ཏི་ཊྛ་པེ་ཏི.
༡༤༣. ཨི་དཱ་ནི དི་ཊྛི་ཙྪེ་ད་ནཾ ད་སྶེ་ནྟོ ཙ་ཏྟཱ་རི་མཱ་ནི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨུ་པཱ་དཱ་ནཱ་ནཱིཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏེ་སཾ ཝི་ཏྠཱ་ར་ཀ་ཐཱ ཝི་སུ་དྡྷི་མ་གྒེ ཝུ་ཏྟཱ་ཡེ་ཝ.
ས་བྦུ་པཱ་དཱ་ན་པ་རི་ཉྙཱ་ཝཱ་དཱ པ་ཊི་ཛཱ་ན་མཱ་ནཱཏི མ་ཡཾ ས་བྦེ་སཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ནཱ་ནཾ པ་རི་ཉྙཾ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མཾ ཝ་དཱ་མཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ པ་ཊི་ཛཱ་ན་མཱ་ནཱ. ན ས་མྨཱ ས་བྦུ་པཱ་དཱ་ན་པ་རི་ཉྙནྟི ས་བྦེ་སཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ནཱ་ནཾ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མཾ ས་མྨཱ ན པ་ཉྙ་པེ་ནྟི. ཀེ་ཙི ཀཱ་མུ་པཱ་དཱ་ན་མ་ཏྟ་སྶ པ་རི་ཉྙཾ པ་ཉྙ་པེ་ནྟི. ཀེ་ཙི དི་ཊྛུ་པཱ་དཱ་ན་མ་ཏྟ་སྶ པ་ཉྙ་པེ་ནྟི, ཀེ་ཙི སཱི་ལ་བྦ་ཏུ་པཱ་དཱ་ན་སྶཱ་པི. ཨ་ཏྟ་ཝཱ་དུ་པཱ་དཱ་ན་སྶ པ་ན པ་རི་ཉྙཾ པ་ཉྙ་པེ་ནྟོ ནཱ་མ ན་ཏྠི. ཏེ་སཾ པ་ན བྷེ་དཾ ད་སྶེ་ནྟོ ཀཱ་མུ་པཱ་དཱ་ན་སྶ པ་རི་ཉྙཾ པ་ཉྙ་པེ་ནྟཱིཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ས་བྦེ་པི ཀཱ་མུ་པཱ་དཱ་ན་སྶ པ་རི་ཉྙཾ པ་ཉྙ་པེ་ནྟི་ཡེ་ཝ, ཚ་ནྣ་ཝུ་ཏི པཱ་ས་ཎྜཱ་པི ཧི ‘‘ཀཱ་མཱ ཁོ པ་བྦ་ཛི་ཏེ་ན ན སེ་ཝི་ཏ་བྦཱ’’ཏི ཝ་ཏྠུ་པ་ཊི་སེ་ཝ་ནཾ ཀཱ་མཾ ཀ་པྤ་ཏཱི་ཏི ན པ་ཉྙ་པེ་ནྟི, ཨ་ཀ་པྤི་ཡ་མེ་ཝ ཀ་ཏྭཱ པ་ཉྙ་པེ་ནྟི. ཡེ པ་ན སེ་ཝ་ནྟི, ཏེ ཐེ་ཡྻེ་ན སེ་ཝ་ནྟི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཀཱ་མུ་པཱ་དཱ་ན་སྶ པ་རི་ཉྙཾ པ་ཉྙ་པེ་ནྟཱི’’ཏི.
ཡ་སྨཱ ‘‘ན་ཏྠི དི་ནྣ’’ནྟི་ཨཱ་དཱི་ནི ག་ཧེ་ཏྭཱ ཙ་ར་ནྟི. ‘‘སཱི་ལེ་ན སུ་དྡྷི ཝ་ཏེ་ན སུ་དྡྷི, བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡ སུ་དྡྷཱི’’ཏི ག་ཎྷ་ནྟི, ཨ་ཏྟུ་པ་ལ་དྡྷིཾ ན པ་ཛ་ཧ་ནྟི, ཏ་སྨཱ ན དི་ཊྛུ་པཱ་དཱ་ན་སྶ, ན སཱི་ལ་བྦ་ཏུ་པཱ་དཱ་ན་སྶ, ན ཨ་ཏྟ་ཝཱ་དུ་པཱ་དཱ་ན་སྶ པ་རི་ཉྙཾ པ་ཉྙ་པེ་ནྟི. ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏཱུཏི ཏཾ ཨ་པ་ཉྙཱ་པ་ནཾ ཨེ་ཏེ་སཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ, ཀིཾ ཀཱ་ར་ཎཱ? ཨི་མཱ་ནི ཧི ཏེ བྷོ་ནྟོཏི ཡ་སྨཱ ཏེ བྷོ་ནྟོ ཨི་མཱ་ནི ཏཱི་ཎི ཀཱ་ར་ཎཱ་ནི ཡ་ཐཱ་ས་བྷཱ་ཝ་ཏོ ན ཛཱ་ན་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཡེ པ་ནེ་ཏྠ དྭི་ནྣཾ པ་རི་ཉྙཱ་ནཾ པ་ཉྙཱ་པ་ན་ཀཱ་ར་ཎཾ དི་ཊྛི་ཉྩེ་ཝ སཱི་ལ་བྦ་ཏ་ཉྩ ‘‘ཨེ་ཏཾ པ་ཧཱ་ཏ་བྦ’’ནྟི ཡ་ཐཱ་ས་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཛཱ་ན་ནྟི. ཏེ ས་ནྡྷཱ་ཡ པ་ར་ཏོ དྭེ ཝཱ་རཱ ཝུ་ཏྟཱ. ཏ་ཏྠ ཡེ ‘‘ཨ་ཏྠི དི་ནྣ’’ནྟི་ཨཱ་དཱི་ནི ག་ཎྷ་ནྟི, ཏེ དི་ཊྛུ་པཱ་དཱ་ན་སྶ པ་རི་ཉྙཾ པ་ཉྙ་པེ་ནྟི. ཡེ པ་ན ‘‘ན སཱི་ལེ་ན སུ་དྡྷི, ན ཝ་ཏེ་ན སུ་དྡྷི, ན བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡ སུ་དྡྷཱི’’ཏི ག་ཎྷ་ནྟི, ཏེ སཱི་ལ་བྦ་ཏུ་པཱ་དཱ་ན་སྶ པ་རི་ཉྙཾ པ་ཉྙ་པེ་ནྟི. ཨ་ཏྟ་ཝཱ་དུ་པཱ་དཱ་ན་སྶ པ་རི་ཉྙཾ པ་ན ཨེ་ཀོ་པི པ་ཉྙ་པེ་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི. ཨ་ཊྛ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ལཱ་བྷི་ནོ་པི ཧི ཙ་ནྡི་མ་སཱུ་རི་ཡེ པཱ་ཎི་ནཱ པ་རི་མ་ཛྫི་ཏྭཱ ཙ་ར་མཱ་ནཱ་པི ཙ ཏི་ཏྠི་ཡཱ ཏི་སྶོ པ་རི་ཉྙཱ པ་ཉྙ་པེ་ནྟི. ཨ་ཏྟ་ཝཱ་དཾ མུ་ཉྩི་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ནྟི. ཏ་སྨཱ པུ་ན་པྤུ་ནཾ ཝ་ཊྚ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ པ་ཏ་ནྟི. པ་ཐ་ཝི་ཛི་གུ་ཙྪ་ན་ས་ས་ཀོ ཝི་ཡ ཧི ཨེ་ཏེ.
ཏ་ཏྠཱ་ཡཾ ཨ་ཏྠ་ས་ལླཱ་པི་ཀཱ ཨུ་པ་མཱ – པ་ཐ་ཝཱི ཀི་ར ས་ས་ཀཾ ཨཱ་ཧ – ‘‘བྷོ ས་ས་ཀཱ’’ཏི. ས་ས་ཀོ ཨཱ་ཧ – ‘‘ཀོ ཨེ་སོ’’ཏི. ‘‘ཀ་སྨཱ མ་མེ་ཝ ཨུ་པ་རི ས་བྦ་ཨི་རི་ཡཱ་པ་ཐེ ཀ་པྤེ་ནྟོ ཨུ་ཙྩཱ་ར་པ་སྶཱ་ཝཾ ཀ་རོ་ནྟོ མཾ ན ཛཱ་ནཱ་སཱི’’ཏི. ‘‘སུ་ཊྛུ ཏ་ཡཱ ཨ་ཧཾ དི་ཊྛོ, མ་ཡཱ ཨ་ཀྐ་ནྟ་ཊྛཱ་ན་མྤི ཨ་ངྒུ་ལ་གྒེ་ཧི ཕུ་ཊྛ་ཊྛཱ་ནཾ ཝི་ཡ ཧོ་ཏི, ཝི་སྶ་ཊྛ་ཨུ་ད་ཀཾ ཨ་པྤ་མ་ཏྟ་ཀཾ, ཀ་རཱི་སཾ ཀ་ཏ་ཀ་ཕ་ལ་མ་ཏྟཾ. ཧ་ཏྠི་ཨ་སྶཱ་དཱི་ཧི པ་ན ཨ་ཀྐ་ནྟ་ཊྛཱ་ན་མྤི མ་ཧ་ནྟཾ, པ་སྶཱ་ཝོ་པི ནེ་སཾ གྷ་ཊ་མ་ཏྟོ ཧོ་ཏི, ཨུ་ཙྩཱ་རོ་པི པ་ཙྪི་མ་ཏྟོ ཧོ་ཏི, ཨ་ལཾ མ་ཡ྄ཧཾ ཏ་ཡཱ’’ཏི ཨུ་པྤ་ཏི་ཏྭཱ ཨ་ཉྙ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ པ་ཏི་ཏོ. ཏ་ཏོ ནཾ པ་ཐ་ཝཱི ཨཱ་ཧ – ‘‘ཨ་རེ དཱུ་རཾ ག་ཏོ་པི ན་ནུ མ་ཡ྄ཧཾ ཨུ་པ་རི་ཡེ་ཝ པ་ཏི་ཏོ་སཱི’’ཏི. སོ པུ་ན ཏཾ ཛི་གུ་ཙྪ་ནྟོ ཨུ་པྤ་ཏི་ཏྭཱ ཨ་ཉྙ་ཏྠ པ་ཏི་ཏོ, ཨེ་ཝཾ ཝ་སྶ་ས་ཧ་སྶ་མྤི ཨུ་པྤ་ཏི་ཏྭཱ པ་ཏ་མཱ་ནོ ས་ས་ཀོ པ་ཐ་ཝིཾ མུ་ཉྩི་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི. ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ ཏི་ཏྠི་ཡཱ ས་བྦཱུ་པཱ་དཱ་ན་པ་རི་ཉྙཾ པ་ཉྙ་པེ་ནྟོ་པི ཀཱ་མུ་པཱ་དཱ་ནཱ་དཱི་ནཾ ཏི་ཎྞཾ་ཡེ་ཝ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མཾ པ་ཉྙ་པེ་ནྟི. ཨ་ཏྟ་ཝཱ་དཾ པ་ན མུ་ཉྩི་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ནྟི, ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟཱ པུ་ན་པྤུ་ནཾ ཝ་ཊྚ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ པ་ཏ་ནྟཱི་ཏི.
ཨེ་ཝཾ ཡཾ ཏི་ཏྠི་ཡཱ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མི་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ནྟི, ཏ་སྶ ཝ་སེ་ན དི་ཊྛི་ཙྪེ་ད་ཝཱ་དཾ ཝ་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི པ་སཱ་ད་པ་ཙྪེ་ད་ཝཱ་དཾ ད་སྶེ་ནྟོ ཨེ་ཝ་རཱུ་པེ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡེཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡེཏི དྷ་མྨེ ཙེ་ཝ ཝི་ན་ཡེ ཙ, ཨུ་བྷ་ཡེ་ན་པི ཨ་ནི་ཡྻཱ་ནི་ཀ་སཱ་ས་ནཾ ད་སྶེ་ཏི. ‘‘ཡོ ས་ཏྠ་རི པ་སཱ་དོ སོ ན ས་མྨ་གྒ་ཏོ’’ཏི ཨ་ནི་ཡྻཱ་ནི་ཀ་སཱ་ས་ན་མྷི ཧི ས་ཏྠཱ ཀཱ་ལཾ ཀ་ཏྭཱ སཱི་ཧོ་པི ཧོ་ཏི, བྱ་གྒྷོ་པི ཧོ་ཏི, དཱི་པི་པི ཨ་ཙྪོ་པི ཏ་ར་ཙྪོ་པི. སཱ་ཝ་ཀཱ པ་ན་སྶ མི་གཱ་པི སཱུ་ཀ་རཱ་པི པ་ས་དཱ་པི ཧོ་ནྟི, སོ ‘‘ཨི་མེ མ་ཡ྄ཧཾ པུ་བྦེ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཀཱ པ་ཙྩ་ཡ་དཱ་ཡ་ཀཱ’’ཏི ཁ་ནྟིཾ ཝཱ མེ་ཏྟཾ ཝཱ ཨ་ནུ་དྡ་ཡཾ ཝཱ ཨ་ཀ་ཏྭཱ ཏེ་སཾ ཨུ་པ་རི པ་ཏི་ཏྭཱ ལོ་ཧི་ཏཾ པི་ཝ་ཏི, ཐཱུ་ལ་ཐཱུ་ལ་མཾ་སཱ་ནི་པི ཁཱ་ད་ཏི. ས་ཏྠཱ ཝཱ པ་ན བི་ལཱ༹་རོ ཧོ་ཏི, སཱ་ཝ་ཀཱ ཀུ་ཀྐུ་ཊཱ ཝཱ མཱུ་སི་ཀཱ ཝཱ. ཨ་ཐ ནེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཨ་ནུ་ཀ་མྤཾ ཨ་ཀ་ཏྭཱ ཁཱ་ད་ཏི. ཨ་ཐ ཝཱ ས་ཏྠཱ ནི་ར་ཡ་པཱ་ལོ ཧོ་ཏི, སཱ་ཝ་ཀཱ ནེ་ར་ཡི་ཀ་ས་ཏྟཱ. སོ ‘‘ཨི་མེ མ་ཡ྄ཧཾ པུ་བྦེ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཀཱ པ་ཙྩ་ཡ་དཱ་ཡ་ཀཱ’’ཏི ཨ་ནུ་ཀ་མྤཾ ཨ་ཀ་ཏྭཱ ཝི་ཝི་དྷཱ ཀ་མྨ་ཀཱ་ར་ཎཱ ཀ་རོ་ཏི, ཨཱ་དི་ཏྟེ་པི ར་ཐེ ཡོ་ཛེ་ཏི, ཨ་ངྒཱ་ར་པ་བྦ་ཏ་མྤི ཨཱ་རོ་པེ་ཏི, ལོ་ཧ་ཀུ་མྦྷི་ཡ་མྤི ཁི་པ་ཏི, ཨ་ནེ་ཀེ་ཧི་པི དུ་ཀྑ་དྷ་མྨེ་ཧི ས་མྤ་ཡོ་ཛེ་ཏི. སཱ་ཝ་ཀཱ ཝཱ པ་ན ཀཱ་ལཾ ཀ་ཏྭཱ སཱི་ཧཱ་ད་ཡོ ཧོ་ནྟི, ས་ཏྠཱ མི་གཱ་དཱི་སུ ཨ་ཉྙ་ཏ་རོ. ཏེ ‘‘ཨི་མཾ མ་ཡཾ པུ་བྦེ ཙ་ཏཱུ་ཧི པ་ཙྩ་ཡེ་ཧི ཨུ་པ་ཊྛ་ཧི་མྷཱ, ས་ཏྠཱ ནོ ཨ་ཡ’’ནྟི ཏ་སྨིཾ ཁ་ནྟིཾ ཝཱ མེ་ཏྟཾ ཝཱ ཨ་ནུ་དྡ་ཡཾ ཝཱ ཨ་ཀ་ཏྭཱ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཨ་ན་ཡ་བྱ་ས་ནཾ པཱ་པེ་ནྟི. ཨེ་ཝཾ ཨ་ནི་ཡྻཱ་ནི་ཀ་སཱ་ས་ནེ ཡོ ས་ཏྠ་རི པ་སཱ་དོ, སོ ན ས་མྨ་གྒ་ཏོ ཧོ་ཏི, ཀ་ཉྩི ཀཱ་ལཾ ག་ནྟྭཱ་པི པ་ཙྪཱ ཝི་ན་སྶ་ཏི་ཡེ་ཝ.
ཡོ དྷ་མྨེ པ་སཱ་དོཏི ཨ་ནི་ཡྻཱ་ནི་ཀ་སཱ་ས་ན་སྨི་ཉྷི དྷ་མྨེ པ་སཱ་དོ ནཱ་མ, ཨུ་གྒ་ཧི་ཏ་པ་རི་ཡཱ་པུ་ཊ – དྷཱ་རི་ཏ་ཝཱ་ཙི་ཏྟ་མ་ཏྟ་ཀེ ཏ་ནྟི་དྷ་མྨེ པ་སཱ་དོ ཧོ་ཏི, ཝ་ཊྚ་མོ་ཀྑོ པ་ནེ་ཏྠ ན་ཏྠི. ཏ་སྨཱ ཡོ ཨེ་ཏྠ པ་སཱ་དོ, སོ པུ་ན་པྤུ་ནཾ ཝ་ཊྚ་མེ་ཝ ག་མྦྷཱི་རཾ ཀ་རོ་ཏཱི་ཏི སཱ་ས་ན་སྨིཾ ཨ་ས་མྨ་གྒ་ཏོ ཨ་ས་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཨ་ཀྑཱ་ཡ་ཏི.
ཡཱ སཱི་ལེ་སུ པ་རི་པཱུ་ར་ཀཱ་རི་ཏཱཏི ཡཱ་པི ཙ ཨ་ནི་ཡྻཱ་ནི་ཀ་སཱ་ས་ནེ ཨ་ཛ་སཱི་ལཱ་དཱི་ནཾ ཝ་སེ་ན པ་རི་པཱུ་ར་ཀཱ་རི་ཏཱ, སཱ་པི ཡ་སྨཱ ཝ་ཊྚ་མོ་ཀྑཾ བྷ་ཝ་ནི་སྶ་ར་ཎཾ ན ས་མྤཱ་པེ་ཏི, ས་མྤ་ཛྫ་མཱ་ནཱ པ་ན ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ཡོ་ནིཾ ཨཱ་ཝ་ཧ་ཏི, ཝི་པ་ཙྩ་མཱ་ནཱ ནི་ར་ཡཾ, ཏ་སྨཱ སཱ ན ས་མྨ་གྒ་ཏཱ ཨ་ཀྑཱ་ཡ་ཏི. ཡཱ ས་ཧ་དྷ་མྨི་ཀེ་སཱུཏི ཨ་ནི་ཡྻཱ་ནི་ཀ་སཱ་ས་ན་སྨི་ཉྷི ཡེ ས་ཧ་དྷ་མྨི་ཀཱ, ཏེ་སུ ཡ་སྨཱ ཨེ་ཀ་ཙྩེ ཀཱ་ལཾ ཀ་ཏྭཱ སཱི་ཧཱ་ད་ཡོ་པི ཧོ་ནྟི, ཨེ་ཀ་ཙྩེ མི་གཱ་ད་ཡོ, ཏ་ཏྠ སཱི་ཧཱ་དི་བྷཱུ་ཏཱ ‘‘ཨི་མེ ཨ་མྷཱ་ཀཾ ས་ཧ་དྷ་མྨི་ཀཱ ཨ་ཧེ་སུ’’ནྟི མི་གཱ་དི་བྷཱུ་ཏེ་སུ ཁ་ནྟི་ཨཱ་དཱི་ནི ཨ་ཀ་ཏྭཱ པུ་བྦེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ནེ་སཾ མ་ཧཱ་དུ་ཀྑཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ནྟི. ཏ་སྨཱ ཨེ་ཏྠ ས་ཧ་དྷ་མྨི་ཀེ་སུ པི་ཡ་མ་ནཱ་པ་ཏཱ་པི ཨ་ས་མྨ་གྒ་ཏཱ ཨ་ཀྑཱ་ཡ་ཏི.
ཨི་དཾ པ་ན ས་བྦ་མྤི ཀཱ་ར་ཎ་བྷེ་དཾ ཨེ་ཀ་ཏོ ཀ་ཏྭཱ ད་སྶེ་ནྟོ བྷ་ག་ཝཱ ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ? ཨེ་ཝ་ཉྷེ་ཏཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཧོ་ཏཱིཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྲཱ་ཡཾ སཾ་ཁེ་པ་ཏྠོ – ཨེ་ཝ་ཉྷེ་ཏཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཧོ་ཏི, ཡཾ མ་ཡཱ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཡོ ས་ཏྠ་རི པ་སཱ་དོ སོ ན ས་མྨ་གྒ་ཏོ ཨ་ཀྑཱ་ཡ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དི, ཏཾ ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི. ཀ་སྨཱ? ཡ་སྨཱ ཏེ པ་སཱ་དཱ་ད་ཡོ དུ་ར་ཀྑཱ་ཏེ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡེ …པེ… ཨ་ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་པྤ་ཝེ་དི་ཏེ་ཏི, ཨེ་ཏྠ ཧི ཡ་ཐཱ ཏནྟི ཀཱ་ར་ཎ་ཏྠེ ནི་པཱ་ཏོ. ཏ་ཏྠ དུ་ར་ཀྑཱ་ཏེཏི དུ་ཀྐ་ཐི་ཏེ, དུ་ཀྑ་ཐི་ཏ་ཏྟཱ་ཡེ་ཝ དུ་པྤ་ཝེ་དི་ཏེ. སོ པ་ནེ་ས ཡ་སྨཱ མ་གྒ་ཕ་ལ་ཏྠཱ་ཡ ན ནི་ཡྻཱ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཨ་ནི་ཡྻཱ་ནི་ཀོ. རཱ་གཱ་དཱི་ནཾ ཨུ་པ་ས་མཱ་ཡ ཨ་སཾ་ཝ་ཏྟ་ན་ཏོ ཨ་ནུ་པ་ས་མ་སཾ་ཝ་ཏྟ་ནི་ཀོ. ན ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷེ་ན ས་བྦ་ཉྙུ་ནཱ པ་ཝེ་དི་ཏོ་ཏི ཨ་ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་པྤ་ཝེ་དི་ཏོ. ཏ་སྨིཾ ཨ་ནི་ཡྻཱ་ནི་ཀེ ཨ་ནུ་པ་ས་མ་སཾ་ཝ་ཏྟ་ནི་ཀེ ཨ་ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་པྤ་ཝེ་དི་ཏེ. ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ བྷ་ག་ཝཱ ཏི་ཏྠི་ཡེ་སུ པ་སཱ་དོ སུ་རཱ་པཱི་ཏ་སི་ངྒཱ་ལེ པ་སཱ་དོ ཝི་ཡ ནི་ར་ཏྠ་ཀོ་ཏི ད་སྶེ་ཏི.
ཨེ་ཀོ ཀི་ར ཀཱ་ལ༹་སི་ངྒཱ་ལོ ར་ཏྟིཾ ན་ག་རཾ པ་ཝི་ཊྛོ སུ་རཱ་ཛ་ལླི་ཀཾ ཁཱ་དི་ཏྭཱ པུ་ནྣཱ་ག་ཝ་ནེ ནི་པ་ཛྫི་ཏྭཱ ནི་དྡཱ་ཡ་ནྟོ སཱུ་རི་ཡུ་གྒ་མ་ནེ པ་བུ་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ ཙི་ནྟེ་སི ‘‘ཨི་མ་སྨིཾ ཀཱ་ལེ ན ས་ཀྐཱ ག་ནྟུཾ, བ་ཧཱུ ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཝེ་རི་ནོ, ཨེ་ཀཾ ཝ་ཉྩེ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི. སོ ཨེ་ཀཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎཾ ག་ཙྪ་ནྟཾ དི་སྭཱ ཨི་མཾ ཝ་ཉྩེ་སྶཱ་མཱི་ཏི ‘‘ཨ་ཡྻ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཀོ ཨེ་སོ བྲཱ་ཧྨ་ཎཾ པ་ཀྐོ་ས་ཏཱི་ཏི. ‘‘ཨ་ཧཾ, སཱ་མཱི, ཨི་ཏོ ཏཱ་ཝ ཨེ་ཧཱི་ཏི. ཀིཾ བྷོ་ཏི? མཾ བ་ཧི་གཱ་མཾ ནེ་ཧི, ཨ་ཧཾ ཏེ དྭེ ཀ་ཧཱ་པ་ཎ་ས་ཏཱ་ནི ད་སྶཱ་མཱི་ཏི. སོ་པི ན་ཡི་སྶཱ་མཱི་ཏི ཏཾ པཱ་དེ་སུ ག་ཎྷི. ཨ་རེ བཱ་ལ བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ན མ་ཡ྄ཧཾ ཀ་ཧཱ་པ་ཎཱ ཚ་ཌྜི་ཏ་ཀཱ ཨ་ཏྠི, དུ་ལླ་བྷཱ ཀ་ཧཱ་པ་ཎཱ, སཱ་དྷུ་ཀཾ མཾ ག་ཎྷཱ་ཧཱི་ཏི. ཀ་ཐཾ བྷོ ག་ཎྷཱ་མཱི་ཏི? ཨུ་ཏྟ་རཱ་ས་ངྒེ་ན ག་ཎྛི་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ ཨཾ་སེ ལ་གྒེ་ཏྭཱ ག་ཎྷཱ་ཧཱི་ཏི. བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཏཾ ཏ་ཐཱ ག་ཧེ་ཏྭཱ ད་ཀྑི་ཎ་དྭཱ་ར་ས་མཱི་པ་ཊྛཱ་ནཾ ག་ནྟྭཱ ཨེ་ཏྠ ཨོ་ཏཱ་རེ་མཱི་ཏི པུ་ཙྪི. ཀ་ཏ་ར་ཊྛཱ་ནཾ ནཱ་མ ཨེ་ཏ་ནྟི? མ་ཧཱ་དྭཱ་རཾ ཨེ་ཏ་ནྟི. ཨ་རེ བཱ་ལ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ཀིཾ ཏ་ཝ ཉཱ་ཏ་ཀཱ ཨ་ནྟ་ར་དྭཱ་རེ ཀ་ཧཱ་པ་ཎཾ ཋ་པེ་ནྟི, པ་ར་ཏོ མཾ ཧ་རཱ’’ཏི. སོ པུ་ན་པྤུ་ནཾ ཐོ་ཀཾ ཐོ་ཀཾ ག་ནྟྭཱ ‘‘ཨེ་ཏྠ ཨོ་ཏཱ་རེ་མི ཨེ་ཏྠ ཨོ་ཏཱ་རེ་མཱི’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ཏེ་ན ཏ་ཛྫི་ཏོ ཁེ་མ་ཊྛཱ་ནཾ ག་ནྟྭཱ ཏ་ཏྠ ཨོ་ཏཱ་རེ་ཧཱི་ཏི ཝུ་ཏྟོ ཨོ་ཏཱ་རེ་ཏྭཱ སཱ་ཊ་ཀཾ ག་ཎྷི. ཀཱ་ལ༹་སི་ངྒཱ་ལོ ཨཱ་ཧ ‘‘ཨ་ཧཾ ཏེ དྭེ ཀ་ཧཱ་པ་ཎ་ས་ཏཱ་ནི ད་སྶཱ་མཱི་ཏི ཨ་ཝོ་ཙཾ. མ་ཡ྄ཧཾ པ་ན ཀ་ཧཱ་པ་ཎཱ བ་ཧཱུ, ན དྭེ ཀ་ཧཱ་པ་ཎ་ས་ཏཱ་ནེ་ཝ, ཡཱ་ཝ ཨ་ཧཾ ཀ་ཧཱ་པ་ཎེ ཨཱ་ཧ་རཱ་མི, ཏཱ་ཝ ཏྭཾ སཱུ་རི་ཡཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ ཏི་ཊྛཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཐོ་ཀཾ ག་ནྟྭཱ ནི་ཝ་ཏྟེ་ཏྭཱ པུ་ན བྲཱ་ཧྨ་ཎཾ ཨཱ་ཧ ‘‘ཨ་ཡྻ བྲཱ་ཧྨ་ཎ མཱ ཨི་ཏོ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཧི, སཱུ་རི་ཡ་མེ་ཝ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ ཏི་ཊྛཱ’’ཏི. ཨེ་ཝ་ཉྩ པ་ན ཝ་ཏྭཱ ཀེ་ཏ་ཀ་ཝ་ནཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ཡ་ཐཱ་རུ་ཙིཾ པ་ཀྐ་ནྟོ. བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ་པི སཱུ་རི་ཡཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟ་སྶེ་ཝ ན་ལཱ་ཊ་ཏོ ཙེ་ཝ ཀ་ཙྪེ་ཧི ཙ སེ་དཱ མུ་ཙྩིཾ་སུ. ཨ་ཐ ནཾ རུ་ཀྑ་དེ་ཝ་ཏཱ ཨཱ་ཧ –
‘‘ས་དྡ་ཧཱ་སི སི་ངྒཱ་ལ་སྶ, སུ་རཱ་པཱི་ཏ་སྶ བྲཱ་ཧྨ་ཎ;
སི་པྤི་ཀཱ་ནཾ ས་ཏཾ ན་ཏྠི, ཀུ་ཏོ ཀཾ་ས་ས་ཏཱ དུ་ཝེ’’ཏི. (ཛཱ. ༡.༡.༡༡༣);
ཨེ་ཝཾ ཡ་ཐཱ ཀཱ་ལ༹་སི་ངྒཱ་ལེ པ་སཱ་དོ ནི་ར་ཏྠ་ཀོ, ཨེ་ཝཾ ཏི་ཏྠི་ཡེ་སུ་པཱི་ཏི.
༡༤༤. ཨ་ནི་ཡྻཱ་ནི་ཀ་སཱ་ས་ནེ པ་སཱ་ད་སྶ ནི་ར་ཏྠ་ཀ་བྷཱ་ཝཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ ནི་ཡྻཱ་ནི་ཀ་སཱ་ས་ནེ ཏ་སྶ སཱ་ཏྠ་ཀ་ཏཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཙ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཀཱ་མུ་པཱ་དཱ་ན་སྶ པ་རི་ཉྙཾ པ་ཉྙ་པེ་ཏཱིཏི ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒེ་ན ཀཱ་མུ་པཱ་དཱ་ན་སྶ པ་ཧཱ་ན་པ་རི་ཉྙཾ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མཾ པ་ཉྙ་པེ་ཏི, ཨི་ཏ་རེ་སཾ ཏི་ཎྞཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ནཱ་ནཾ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་མ་གྒེ་ན པ་རི་ཉྙཾ པ་ཉྙ་པེ་ཏི. ཨེ་ཝ་རཱུ་པེ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡེཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཝ་རཱུ་པེ དྷ་མྨེ ཙ ཝི་ན་ཡེ ཙ. ཨུ་བྷ་ཡེ་ན་པི ནི་ཡྻཱ་ནི་ཀ་སཱ་ས་ནཾ ད་སྶེ་ཏི. ས་ཏྠ་རི པ་སཱ་དོཏི ཨེ་ཝ་རཱུ་པེ སཱ་ས་ནེ ཡོ ས་ཏྠ་རི པ་སཱ་དོ, སོ ས་མྨ་གྒ་ཏོ ཨ་ཀྑཱ་ཡ་ཏི, བྷ་ཝ་དུ་ཀྑ་ནི་སྶ་ར་ཎཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏི.
ཏ་ཏྲི་མཱ་ནི ཝ་ཏྠཱུ་ནི – བྷ་ག་ཝཱ ཀི་ར ཝེ་དི་ཡ་ཀ་པ་བྦ་ཏེ ཨི་ནྡ་སཱ་ལ་གུ་ཧཱ་ཡཾ པ་ཊི་ཝ་ས་ཏི. ཨ་ཐེ་ཀོ ཨུ་ལཱུ་ཀ་ས་ཀུ་ཎོ བྷ་ག་ཝ་ཏི གཱ་མཾ པི་ཎྜཱ་ཡ པ་ཝི་ས་ནྟེ ཨུ་པ་ཌྜྷ་མ་གྒཾ ཨ་ནུ་ག་ཙྪ་ཏི, ནི་ཀྑ་མ་ནྟེ ཨུ་པ་ཌྜྷ་མ་གྒཾ པ་ཙྩུ་གྒ་མ་ནཾ ཀ་རོ་ཏི. སོ ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷཾ སཱ་ཡ་ནྷ་ས་མ་ཡེ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་པ་རི་ཝུ་ཏཾ ནི་སི་ནྣཾ པ་བྦ་ཏཱ ཨོ་རུ་ཡ྄ཧ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ པ་ཀྑེ པ་ཎཱ་མེ་ཏྭཱ ཨ་ཉྫ་ལིཾ པ་གྒ་ཡ྄ཧ སཱི་སཾ ཧེ་ཊྛཱ ཀ་ཏྭཱ ད་ས་བ་ལཾ ན་མ་སྶ་མཱ་ནོ ཨ་ཊྛཱ་སི. བྷ་ག་ཝཱ ཏཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ སི་ཏཾ པཱ་ཏྭཱ་ཀཱ་སི. ཨཱ་ན་ནྡ་ཏྠེ་རོ ‘‘ཀོ ནུ ཁོ, བྷ་ནྟེ, ཧེ་ཏུ ཀོ པ་ཙྩ་ཡོ སི་ཏ་སྶ པཱ་ཏུ་ཀ་མྨཱ་ཡཱ’’ཏི པུ་ཙྪི. ‘‘པ་སྶཱ་ན་ནྡ, ཨི་མཾ ཨུ་ལཱུ་ཀ་ས་ཀུ་ཎཾ, ཨ་ཡཾ མ་ཡི ཙ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷེ ཙ ཙི་ཏྟཾ པ་སཱ་དེ་ཏྭཱ ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་ཀ་པྤེ དེ་ཝེ་སུ ཙ མ་ནུ་སྶེ་སུ ཙ སཾ་ས་རི་ཏྭཱ སོ་མ་ན་སྶོ ནཱ་མ པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ –
ཨུ་ལཱུ་ཀ་མ་ཎྜ་ལ་ཀྑི་ཀ, ཝེ་དི་ཡ་ཀེ ཙི་ར་དཱི་གྷ་ཝཱ་སི་ཀ;
སུ་ཁི་ཏོ་སི ཏྭཾ ཨ་ཡྻ ཀོ་སི་ཡ, ཀཱ་ལུ་ཊྛི་ཏཾ པ་སྶ་སི བུ་དྡྷ་ཝ་རཾ.
མ་ཡི ཙི་ཏྟཾ པ་སཱ་དེ་ཏྭཱ, བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷེ ཨ་ནུ་ཏྟ་རེ;
ཀ་པྤཱ་ནཾ ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི, དུ་གྒ་ཏེ་སོ ན ག་ཙྪ་ཏི.
དེ་ཝ་ལོ་ཀཱ ཙ་ཝི་ཏྭཱ་ན, ཀུ་ས་ལ་མཱུ་ལེ་ན ཙོ་དི་ཏོ;
བྷ་ཝི་སྶ་ཏི ཨ་ན་ནྟ་ཉཱ་ཎོ, སོ་མ་ན་སྶོ་ཏི ཝི་སྶུ་ཏོ་ཏི.
ཨ་ཉྙཱ་ནི་པི ཙེ་ཏྠ རཱ་ཛ་ག་ཧ་ན་ག་རེ སུ་མ་ན་མཱ་ལཱ་ཀཱ་ར་ཝ་ཏྠུ མ་ཧཱ་བྷེ་རི་ཝཱ་ད་ཀ་ཝ་ཏྠུ མོ་ར་ཛི་ཀ་ཝ་ཏྠུ ཝཱི་ཎཱ་ཝཱ་ད་ཀ་ཝ་ཏྠུ ས་ངྑ་དྷ་མ་ཀ་ཝ་ཏྠཱུ་ཏི ཨེ་ཝ་མཱ་དཱི་ནི ཝ་ཏྠཱུ་ནི ཝི་ཏྠཱ་རེ་ཏ་བྦཱ་ནི. ཨེ་ཝཾ ནི་ཡྻཱ་ནི་ཀ་སཱ་ས་ནེ ས་ཏྠ་རི པ་སཱ་དོ ས་མྨ་གྒ་ཏོ ཧོ་ཏི.
དྷ་མྨེ པ་སཱ་དོཏི ནི་ཡྻཱ་ནི་ཀ་སཱ་ས་ན་མྷི དྷ་མྨེ པ་སཱ་དོ ས་མྨ་གྒ་ཏོ ཧོ་ཏི. ས་ར་མ་ཏྟེ ནི་མི་ཏྟཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ སུ་ཎ་ནྟཱ་ནཾ ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ག་ཏཱ་ན་མྤི ས་མྤ་ཏྟི་དཱ་ཡ་ཀོ ཧོ་ཏི, པ་ར་མ་ཏྠེ ཀིཾ པ་ན ཝ་ཏྟ་བྦཾ. ཨ་ཡ་མ་ཏྠོ མ་ཎྜཱུ་ཀ་དེ་ཝ་པུ་ཏྟཱ་དཱི་ནཾ ཝ་ཏྠུ་ཝ་སེ་ན ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
སཱི་ལེ་སུ པ་རི་པཱུ་ར་ཀཱ་རི་ཏཱཏི ནི་ཡྻཱ་ནི་ཀ་སཱ་ས་ན་མྷི སཱི་ལེ་སུ པ་རི་པཱུ་ར་ཀཱ་རི་ཏཱ་པི ས་མྨ་གྒ་ཏཱ ཧོ་ཏི, ས་གྒ་མོ་ཀྑ་ས་མྤ་ཏྟིཾ ཨཱ་ཝ་ཧ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཚ་ཏྟ་མཱ་ཎ་ཝ་ཀ་ཝ་ཏྠུ་སཱ་མ་ཎེ་ར་ཝ་ཏྠུ་ཨཱ་དཱི་ནི དཱི་པེ་ཏ་བྦཱ་ནི.
ས་ཧ་དྷ་མྨི་ཀེ་སཱུཏི ནི་ཡྻཱ་ནི་ཀ་སཱ་ས་ནེ ས་ཧ་དྷ་མྨི་ཀེ་སུ པི་ཡ་མ་ནཱ་པ་ཏཱ་པི ས་མྨ་གྒ་ཏཱ ཧོ་ཏི, མ་ཧཱ་ས་མྤ་ཏྟིཾ ཨཱ་ཝ་ཧ་ཏི. ཨ་ཡ་མ་ཏྠོ ཝི་མཱ་ན་པེ་ཏ་ཝ་ཏྠཱུ་ཧི དཱི་པེ་ཏ་བྦོ. ཝུ་ཏྟ་ཉྷེ་ཏཾ –
‘‘ཁཱི་རོ་ད་ན་མ་ཧ་མ་དཱ་སིཾ, བྷི་ཀྑུ་ནོ པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ་ར་ནྟ་སྶ…པེ…
ཕཱ་ཎི་ཏཾ…པེ… ཨུ་ཙྪུ་ཁ་ཎྜི་ཀཾ… ཏི་མྦ་རུ་ས་ཀཾ… ཀ་ཀྐཱ་རི་ཀཾ…
ཨེ་ལཱ༹་ལུ་ཀཾ… ཝ་ལླི་པ་ཀྐཾ… ཕཱ་རུ་ས་ཀཾ… ཧ་ཏྠ་པ་ཏཱ་ཀཾ…
སཱ་ཀ་མུ་ཊྛིཾ … པུ་པྥ་ཀ་མུ་ཊྛིཾ… མཱུ་ལ་ཀཾ… ནི་མྦ་མུ་ཊྛིཾ…
ཨ་མྦི་ཀ་ཉྫི་ཀཾ… དོ་ཎི་ནི་མྨ་ཛྫ་ནིཾ… ཀཱ་ཡ་བ་ནྡྷ་ནཾ…
ཨཾ་ས་བ་དྡྷ་ཀཾ… ཨཱ་ཡོ་ག་པ་ཊྚཾ… ཝི་དྷཱུ་པ་ནཾ… ཏཱ་ལ་ཝ་ཎྚཾ…
མོ་ར་ཧ་ཏྠཾ… ཚ་ཏྟཾ… ཨུ་པཱ་ཧ་ནཾ… པཱུ་ཝཾ མོ་ད་ཀཾ…
ས་ཀྑ་ལི་ཀཾ ཨ་ཧ་མ་དཱ་སིཾ, བྷི་ཀྑུ་ནོ པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ་ར་ནྟ་སྶ…པེ…
ཏ་སྶཱ མེ པ་སྶ ཝི་མཱ་ནཾ, ཨ་ཙྪ་རཱ ཀཱ་མ་ཝ་ཎྞི་ནཱི་ཧ་མ་སྨཱི’’ཏི (ཝི. ཝ. ༤༠༦).
ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏཱུཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟ་ན་ཡཱ་ནུ་སཱ་རེ་ནེ་ཝ ཡོ་ཛེ་ཏྭཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
༡༤༥. ཨི་དཱ་ནི ཡེ་སཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ནཱ་ནཾ ཏི་ཏྠི་ཡཱ ན ས་མྨཱ པ་རི་ཉྙཾ པ་ཉྙ་པེ་ནྟི, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་ཉྙ་པེ་ཏི, ཏེ་སཾ པ་ཙྩ་ཡཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ཨི་མེ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཀིཾ་ནི་དཱ་ནཱཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ནི་དཱ་ནཱ་དཱི་ནི ས་བྦཱ་ནེ་ཝ ཀཱ་ར་ཎ་ཝེ་ཝ་ཙ་ནཱ་ནི. ཀཱ་ར་ཎ་ཉྷི ཡ་སྨཱ ཕ་ལཾ ནི་དེ་ཏི ཧ་ནྡ, ནཾ ག་ཎྷ་ཐཱ་ཏི ཨ་པྤེ་ཏི ཝི་ཡ, ཏ་སྨཱ ནི་དཱ་ནནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཡ་སྨཱ ཏཾ ཏ་ཏོ ཛཱ་ཡ་ཏི ས་མུ་དེ་ཏི པ་བྷ་ཝ་ཏི, ཏ་སྨཱ ས་མུ་ད་ཡོ, ཛཱ་ཏི, པ་བྷ་ཝོཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཨ་ཡཾ པ་ནེ་ཏྠ པ་ད་ཏྠོ – ཀིཾ ནི་དཱ་ནཾ ཨེ་ཏེ་ས་ནྟི ཀིཾ་ནི་དཱ་ནཱ. ཀོ ས་མུ་ད་ཡོ ཨེ་ཏེ་ས་ནྟི ཀིཾ་ས་མུ་ད་ཡཱ. ཀཱ ཛཱ་ཏི ཨེ་ཏེ་ས་ནྟི ཀིཾ་ཛཱ་ཏི་ཀཱ. ཀོ པ་བྷ་ཝོ ཨེ་ཏེ་ས་ནྟི ཀིཾ་པ་བྷ་ཝཱ. ཡ་སྨཱ པ་ན ཏེ་སཾ ཏ་ཎྷཱ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟེ་ན ཨ་ཏྠེ་ན ནི་དཱ་ན་ཉྩེ་ཝ ས་མུ་ད་ཡོ ཙ ཛཱ་ཏི ཙ པ་བྷ་ཝོ ཙ, ཏ་སྨཱ ‘‘ཏ་ཎྷཱ་ནི་དཱ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཨེ་ཝཾ ས་བྦ་པ་དེ་སུ ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཡ་སྨཱ པ་ན བྷ་ག་ཝཱ ན ཀེ་ཝ་ལཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ན་སྶེ་ཝ པ་ཙྩ་ཡཾ ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཨུ་པཱ་དཱ་ན་སྶ པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱུ་ཏཱ་ཡ ཏ་ཎྷཱ་ཡ་པི, ཏ་ཎྷཱ་དི་པ་ཙྩ་ཡཱ་ནཾ ཝེ་ད་ནཱ་དཱི་ན་མྤི པ་ཙྩ་ཡཾ ཛཱ་ནཱ་ཏི་ཡེ་ཝ, ཏ་སྨཱ ཏ་ཎྷཱ ཙཱ་ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ.
ཡ་ཏོ ཙ ཁོཏི ཡ་སྨིཾ ཀཱ་ལེ. ཨ་ཝི་ཛྫཱ པ་ཧཱི་ནཱ ཧོ་ཏཱིཏི ཝ་ཊྚ་མཱུ་ལི་ཀཱ ཨ་ཝི་ཛྫཱ ཨ་ནུ་པྤཱ་ད་ནི་རོ་དྷེ་ན པ་ཧཱི་ནཱ ཧོ་ཏི. ཝི་ཛྫཱ ཨུ་པྤ་ནྣཱཏི ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒ་ཝི་ཛྫཱ ཨུ་པྤ་ནྣཱ. སོ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཝི་རཱ་གཱ ཝི་ཛྫུ་པྤཱ་དཱཏི. སོ བྷི་ཀྑུ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཡ ཙ པ་ཧཱི་ན་ཏྟཱ ཝི་ཛྫཱ་ཡ ཙ ཨུ་པྤ་ནྣ་ཏྟཱ. ནེ་ཝ ཀཱ་མུ་པཱ་དཱ་ནཾ ཨུ་པཱ་དི་ཡ་ཏཱིཏི ནེ་ཝ ཀཱ་མུ་པཱ་དཱ་ནཾ ག་ཎྷཱ་ཏི ན ཨུ་པེ་ཏི, ན སེ་སཱ་ནི ཨུ་པཱ་དཱ་ནཱ་ནི. ཨ་ནུ་པཱ་དི་ཡཾ ན པ་རི་ཏ་སྶ་ཏཱིཏི ཨེ་ཝཾ ཀི་ཉྩི ཨུ་པཱ་དཱ་ནཾ ཨ་གྒ་ཎྷ་ནྟོ ཏ་ཎྷཱ་པ་རི་ཏ་སྶ་ནཱ་ཡ ན པ་རི་ཏ་སྶ་ཏི. ཨ་པ་རི་ཏ་སྶནྟི ཨ་པ་རི་ཏ་སྶ་ནྟོ ཏ་ཎྷཾ ཨ་ནུ་པྤཱ་དེ་ནྟོ. པ་ཙྩ་ཏྟཾ་ཡེ་ཝ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡ་ཏཱིཏི ས་ཡ་མེ་ཝ ཀི་ལེ་ས་པ་རི་ནི་བྦཱ་ནེ་ན པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡ་ཏི. ཨེ་ཝ་མ་སྶ ཨཱ་ས་ཝ་ཀྑ་ཡཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎཾ ད་སྶེ་ནྟོ ཁཱི་ཎཱ ཛཱ་ཏཱིཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏཾ ཝུ་ཏྟ་ཏྠ་མེ་ཝཱ་ཏི.
པ་པ་ཉྩ་སཱུ་ད་ནི་ཡཱ མ་ཛ྄ཛྷི་མ་ནི་ཀཱ་ཡ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ
ཙཱུ་ལ༹་སཱི་ཧ་ནཱ་ད་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.