༡༠. སེ་རཱི་ས་ཀ་ཝི་མཱ་ན་ཝ་ཎྞ་ནཱ
སུ་ཎོ་ཐ ཡ་ཀྑ་སྶ ཙ ཝཱ་ཎི་ཛཱ་ན ཙཱཏི སེ་རཱི་ས་ཀ་ཝི་མཱ་ནཾ. ཏ་སྶ ཀཱ ཨུ་པྤ་ཏྟི? བྷ་ག་ཝ་ཏི པ་རི་ནི་བྦུ་ཏེ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཀུ་མཱ་ར་ཀ་སྶ་པོ པ་ཉྩ་ཧི བྷི་ཀྑུ་ས་ཏེ་ཧི ས་དྡྷིཾ སེ་ཏ་བྱ་ན་ག་རཾ ས་མྤ་ཏྟོ. ཏ་ཏྠ པཱ་ཡཱ་སི་རཱ་ཛ་ཉྙཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ས་ནྟི་ཀཾ ཨུ་པ་ག་ཏཾ ཝི་པ་རཱི་ཏ་གྒཱ་ཧ་ཏོ ཝི་ཝེ་ཙེ་ཏྭཱ ས་མྨཱ་ད་སྶ་ནེ པ་ཏི་ཊྛཱ་པེ་སི. སོ ཏ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ པུ་ཉྙ་པ་སུ་ཏོ ཧུ་ཏྭཱ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ་ནཾ དཱ་ནཾ དེ་ནྟོ ཏ་ཏྠ ཨ་ཀ་ཏ་པ་རི་ཙ་ཡ་ཏཱ་ཡ ཨ་ས་ཀྐ་ཙྩཾ དཱ་ནཾ ད་ཏྭཱ ཨ་པ་ར་བྷཱ་གེ ཀཱ་ལཾ ཀ་ཏྭཱ ཙཱ་ཏུ་མ་ཧཱ་རཱ་ཛི་ཀ་བྷ་ཝ་ནེ སུ་ཉྙེ སེ་རཱི་ས་ཀེ ཝི་མཱ་ནེ ནི་བྦ་ཏྟི.
ཨ་ཏཱི་ཏེ ཀི་ར ཀ་སྶ་པ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཀཱ་ལེ ཨེ་ཀོ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝ་ཏྠེ་རོ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་སྨིཾ གཱ་མེ པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ་རི་ཏྭཱ བ་ཧི་གཱ་མེ དེ་ཝ་སི་ཀཾ ཨེ་ཀ་སྨིཾ པ་དེ་སེ བྷ་ཏྟ་ཀི་ཙྩཾ ཨ་ཀཱ་སི. ཏཾ དི་སྭཱ ཨེ་ཀོ གོ་པཱ་ལ་ཀོ ‘‘ཨ་ཡྻོ སཱུ་རི་ཡཱ་ཏ་པེ་ན ཀི་ལ་མ་ཏཱི’’ཏི པ་ས་ནྣ་ཙི་ཏྟོ ཙ་ཏཱུ་ཧི སི་རཱི་ས་ཐ་མྦྷེ་ཧི སཱ་ཁཱ་མ་ཎྜ་པཾ ཀ་ཏྭཱ ཨ་དཱ་སི, མ་ཎྜ་པ་སྶ ས་མཱི་པེ སི་རཱི་ས་རུ་ཀྑཾ རོ་པེ་སཱི་ཏི ཙ ཝ་ད་ནྟི. སོ ཀཱ་ལཾ ཀ་ཏྭཱ ཏེ་ནེ་ཝ པུ་ཉྙ་ཀ་མྨེ་ན ཙཱ་ཏུ་མ་ཧཱ་རཱ་ཛི་ཀེ་སུ ནི་བྦ་ཏྟི, ཏ་སྶ པུ་རི་མ་ཀ་མྨ་སྶ སཱུ་ཙ་ཀཾ ཝི་མཱ་ན་དྭཱ་རེ སི་རཱི་ས་ཝ་ནཾ ནི་བྦ་ཏྟི ཝ་ཎྞ་ག་ནྡྷ་ས་མྤ་ནྣེ་ཧི པུ་པྥེ་ཧི ས་བྦ་ཀཱ་ལཾ ཨུ་པ་སོ་བྷ་མཱ་ནཾ, ཏེ་ན ཏཾ ཝི་མཱ་ནཾ ‘‘སེ་རཱི་ས་ཀ’’ནྟི པ་ཉྙཱ་ཡི་ཏྠ. སོ ཙ དེ་ཝ་པུ་ཏྟོ ཨེ་ཀཾ བུ་དྡྷ་ནྟ་རཾ དེ་ཝེ་སུ ཙེ་ཝ མ་ནུ་སྶེ་སུ ཙ སཾ་ས་ར་ནྟོ ཨི་མ་སྨིཾ བུ་དྡྷུ་པྤཱ་དེ ཡ་ས་ཏྠེ་ར་སྶ ཙ་ཏཱུ་སུ ཝི་མ་ལཱ་དཱི་སུ གི་ཧི་ས་ཧཱ་ཡེ་སུ ག་ཝ་མྤ་ཏི ནཱ་མ ཧུ་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ཏོ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཱ་ཡ ཨ་ར་ཧ་ཏྟེ པ་ཏི་ཊྛི་ཏོ པུ་བྦཱ་ཙི་ཎྞ་ཝ་སེ་ན ཏཾ སུ་ཉྙ་ཝི་མཱ་ནཾ དི་སྭཱ ཨ་བྷི་ཎྷཾ དི་ཝཱ་ཝི་ཧཱ་རཾ ག་ཙྪ་ཏི.
སོ ཨ་པ་ར་བྷཱ་གེ པཱ་ཡཱ་སི་དེ་ཝ་པུ་ཏྟཾ ཏ་ཏྠ དི་སྭཱ ‘‘ཀོ་སི ཏྭཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ཏེ་ན ‘‘ཨ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, པཱ་ཡཱ་སི་རཱ་ཛ་ཉྙོ ཨི་དྷཱུ་པ་པ་ནྣོ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ‘‘ན་ནུ ཏྭཾ མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་ཀོ ཝི་པ་རཱི་ཏ་ད་སྶ་ནོ ཀ་ཐ་མི་དྷཱུ་པ་པ་ནྣོ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཨ་ཐ ནཾ པཱ་ཡཱ་སི་དེ་ཝ་པུ་ཏྟོ ‘‘ཨ་ཡྻེ་ན་མྷི ཀུ་མཱ་ར་ཀ་སྶ་པ་ཏྠེ་རེ་ན མི་ཙྪཱ་ད་སྶ་ན་ཏོ ཝི་ཝེ་ཙི་ཏོ, པུ་ཉྙ་ཀི་རི་ཡཱ་ནཾ ཨ་ས་ཀྐ་ཙྩ་ཀཱ་རི་ཏཱ་ཡ པ་ན སུ་ཉྙེ ཝི་མཱ་ནེ ནི་བྦ་ཏྟོ. སཱ་དྷུ, བྷ་ནྟེ, མ་ནུ་སྶ་ལོ་ཀཾ ག་ཏ་ཀཱ་ལེ མ་མ པ་རི་ཛ་ན་སྶ ཨཱ་རོ་ཙེ་ཐ ‘པཱ་ཡཱ་སི་རཱ་ཛ་ཉྙོ ཨ་ས་ཀྐ་ཙྩཾ དཱ་ནཾ ད་ཏྭཱ སུ་ཉྙཾ སེ་རཱི་ས་ཀ་ཝི་མཱ་ནཾ ཨུ་པ་པ་ནྣོ, ཏུ་མྷེ པ་ན ས་ཀྐ་ཙྩཾ པུ་ཉྙཱ་ནི ཀ་ཏྭཱ ཏ་ཏྲཱུ་པ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཙི་ཏྟཾ པ་ཎི་ད་ཧ་ཐཱ’’ཏི. ཐེ་རོ ཏ་སྶཱ་ནུ་ཀ་མྤཱ་ཡ ཏ་ཐཱ ཨ་ཀཱ་སི. ཏེ་པི ཐེ་ར་སྶ ཝ་ཙ་ནཾ སུ་ཏྭཱ ཏ་ཐཱ ཙི་ཏྟཾ པ་ཎི་དྷཱ་ཡ པུ་ཉྙཱ་ནི ཀ་ཏྭཱ སེ་རཱི་ས་ཀེ ཝི་མཱ་ནེ ནི་བྦ་ཏྟིཾ་སུ. སེ་རཱི་ས་ཀ་དེ་ཝ་པུ་ཏྟཾ པ་ན ཝེ་སྶ་ཝ་ཎ་མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ མ་རུ་བྷཱུ་མི་ཡཾ ཚཱ་ཡཱུ་ད་ཀ་ར་ཧི་ཏེ མ་གྒེ མ་གྒ་པ་ཊི་པ་ནྣཱ་ནཾ མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ཨ་མ་ནུ་སྶ་པ་རི་པ་ནྠ མོ་ཙ་ན་ཏྠཾ མ་གྒ་ར་ཀྑ་ཀཾ ཋ་པེ་སི.
ཨ་ཐ ཨ་པ་རེ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཨ་ངྒ་མ་ག་དྷ་ཝཱ་སི་ནོ ཝཱ་ཎི་ཛཱ ས་ཀ་ཊ་ས་ཧ་སྶཾ བྷ་ཎྜ་སྶ པཱུ་རེ་ཏྭཱ སི་ནྡྷུ་སོ་ཝཱི་ར་དེ་སཾ ག་ཙྪ་ནྟཱ མ་རུ་ཀ་ནྟཱ་རེ དི་ཝཱ ཨུ་ཎྷ་བྷ་ཡེ་ན མ་གྒཾ ཨ་པྤ་ཊི་པ་ཛྫི་ཏྭཱ ར་ཏྟིཾ ན་ཀྑ་ཏྟ་ས་ཉྙཱ་ཡ མ་གྒཾ པ་ཊི་པ་ཛྫིཾ་སུ. ཏེ མ་གྒ་མཱུ་ལ༹ྷཱ ཧུ་ཏྭཱ ཨ་ཉྙཾ དི་སཾ ཨ་ག་མཾ་སུ. ཏེ་སཾ ཨ་ནྟ་རེ ཨེ་ཀོ ཨུ་པཱ་ས་ཀོ ཨ་ཧོ་སི ས་དྡྷོ པ་ས་ནྣོ སཱི་ལ་ས་མྤ་ནྣོ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་པྤ་ཏྟི་ཡཱ ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་ས་མྤ་ནྣོ མཱ་ཏཱ་པི་ཏཱུ་ནཾ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ན་ཏྠཾ ཝ་ཎི་ཛྫཱ་ཡ ག་ཏོ. ཏཾ ཨ་ནུ་གྒ་ཎྷ་ནྟོ སེ་རཱི་ས་ཀ་དེ་ཝ་པུ་ཏྟོ ས་ཧ ཝི་མཱ་ནེ་ན ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ད་སྶེ་སི. ད་སྶེ་ཏྭཱ ཙ པ་ན ‘‘ཀ་སྨཱ ཏུ་མྷེ ཨི་མཾ ཚཱ་ཡཱུ་ད་ཀ་ར་ཧི་ཏཾ ཝཱ་ལུ་ཀཱ་ཀ་ནྟཱ་རཾ པ་ཊི་པ་ནྣཱ’’ཏི པུ་ཙྪི. ཏེ ཙ་སྶ ཏ་ཏྠ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨཱ་ག་ཏ་པྤ་ཀཱ་རཾ ཀ་ཐེ་སུཾ, ཏ་ད་ཏྠ་དཱི་པ་ནཱ དེ་ཝ་པུ་ཏྟ་སྶ ཝཱ་ཎི་ཛཱ་ན་ཉྩ ཝ་ཙ་ན་པ་ཊི་ཝ་ཙ་ན་གཱ་ཐཱ ཧོ་ནྟི. ཨཱ་དི་ཏོ པ་ན དྭེ གཱ་ཐཱ ཏཱ་སཾ ས་མྦ་ནྡྷ་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ དྷ་མྨ་ས་ངྒཱ་ཧ་ཀེ་ཧི ཋ་པི་ཏཱ –
༡༢༢༨. ‘‘སུ་ཎོ་ཐ ཡ་ཀྑ་སྶ ཙ ཝཱ་ཎི་ཛཱ་ན ཙ, ས་མཱ་ག་མོ ཡ་ཏྠ ཏ་དཱ ཨ་ཧོ་སི;
ཡ་ཐཱ ཀ་ཐཾ ཨི་ཏ་རི་ཏ་རེ་ན ཙཱ་པི, སུ་བྷཱ་སི་ཏཾ ཏ་ཉྩ སུ་ཎཱ་ཐ ས་བྦེ.
༡༢༢༩. ‘‘ཡོ སོ ཨ་ཧུ རཱ་ཛཱ པཱ་ཡཱ་སི ནཱ་མ, བྷུ་མྨཱ་ནཾ ས་ཧ་བྱ་ག་ཏོ ཡ་ས་སྶཱི;
སོ མོ་ད་མཱ་ནོ་ཝ ས་ཀེ ཝི་མཱ་ནེ, ཨ་མཱ་ནུ་སོ མཱ་ནུ་སེ ཨ་ཛ྄ཛྷ་བྷཱ་སཱི’’ཏི.
༡༢༢༨-༩. ཏ་ཏྠ སུ་ཎོ་ཐཱཏི ས་ཝ་ནཱ་ཎ་ཏྟི་ཀ་ཝ་ཙ་ནཾ. ཡཾ མ་ཡཾ ཨི་དཱ་ནི བྷ་ཎཱ་མ, ཏཾ སུ་ཎོ་ཐཱ་ཏི. ཡ་ཀྑ་སྶཱཏི དེ་ཝ་སྶ. དེ་ཝོ ཧི མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ཨེ་ཀ་ཙྩཱ་ནཾ དེ་ཝཱ་ན་ཉྩ པཱུ་ཛ་ནཱི་ཡ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ‘‘ཡ་ཀྑོ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཨ་པི་ཙ ས་ཀྐོ་པི ཙ་ཏྟཱ་རོ མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ་ནོ་པི ཝེ་སྶ་ཝ་ཎ་པཱ་རི་ས་ཛྫཱ་པི པུ་རི་སོ་པི ‘‘ཡ་ཀྑོ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཏ་ཐཱ ཧི ‘‘ཨ་ཏི་བཱ་ལ༹ྷཾ ཁོ ཨ་ཡཾ ཡ་ཀྑོ པ་མ་ཏྟོ ཝི་ཧ་ར་ཏི, ཡཾ་ནཱུ་ནཱ་ཧཾ ཨི་མཾ ཡ་ཀྑཾ སཾ་ཝེ་ཛེ་ཡྻ’’ནྟི་ཨཱ་དཱི་སུ (མ. ནི. ༡.༣༩༣) ས་ཀྐོ ‘‘ཡ་ཀྑོ’’ཏི ཝུ་ཏྟོ. ‘‘ཙ་ཏྟཱ་རོ ཡ་ཀྑཱ ཁ་གྒ་ཧ་ཏྠཱ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ་ནོ. ‘‘ས་ནྟི ཧི, བྷ་ནྟེ, ཨུ་ལཱ༹་རཱ ཡ་ཀྑཱ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨ་པྤ་ས་ནྣཱ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ (དཱི. ནི. ༣.༢༧༦) ཝེ་སྶ་ཝ་ཎ་པཱ་རི་ས་ཛྫཱ. ‘‘ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ཡ་ཀྑ་སྶ སུ་དྡྷཱི’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ (སུ. ནི. ༤༨༢) པུ་རི་སོ. ཨི་དྷ པ་ན ཝེ་སྶ་ཝ་ཎ་པཱ་རི་ས་ཛྫོ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏོ. ཝཱ་ཎི་ཛཱ་ན ཙཱཏི གཱ་ཐཱ་བ་ནྡྷ་སུ་ཁ་ཏྠཾ ཨ་ནུ་ནཱ་སི་ཀ་ལོ་པཾ ཀ་ཏྭཱ ཝུ་ཏྟཾ. ས་མཱ་ག་མོཏི ས་མོ་དྷཱ་ནཾ. ཡ་ཏྠཱཏི ཡ་སྨིཾ ཝ་ཎྞུ་པ་ཐེ. ཏ་དཱཏི ཏ་སྨིཾ མ་གྒ་མཱུ་ལ༹ྷཱ ཧུ་ཏྭཱ ག་མ་ན་ཀཱ་ལེ. ཨི་ཏ་རི་ཏ་རེ་ན ཙཱ་པཱིཏི ཨི་ཏ་རཱི་ཏ་ར་ཉྩཱ་པི, ཨི་དཾ ཡ་ཐཱ་ཏི ཨི་མི་ནཱ ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཾ. ཨ་ཡ་ཉྷེ་ཏྠ ཨ་ཏྠོ – སེ་རཱི་ས་ཀ་དེ་ཝ་པུ་ཏྟ་སྶ ཝཱ་ཎི་ཛཱ་ན་ཉྩ ཏ་དཱ ཡ་ཏྠ ས་མཱ་ག་མོ ཨ་ཧོ་སི, ཏཾ སུ་ཎོ་ཐ, ཡ་ཐཱ ཝཱ་པི ཏེ་ཧི ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ སུ་བྷཱ་སི་ཏཾ སུ་ལ་པི་ཏཾ ཀ་ཐཾ པ་ཝ་ཏྟི་ཏཾ, ཏ་ཉྩ ས་བྦེ ཨོ་ཧི་ཏ་ཙི་ཏྟཱ སུ་ཎཱ་ཐཱ་ཏི. བྷུ་མྨཱ་ནནྟི བྷུ་མྨ་དེ་ཝཱ་ནཾ.
ཨི་དཱ་ནི ཡ་ཀྑ་སྶ པུ་ཙྪཱ་གཱ་ཐཱ་ཡོ ཧོ་ནྟི –
༡༢༣༠. ‘‘ཝ་ངྐེ ཨ་ར་ཉྙེ ཨ་མ་ནུ་སྶ་ཊྛཱ་ནེ, ཀ་ནྟཱ་རེ ཨ་པྤོ་ད་ཀེ ཨ་པྤ་བྷ་ཀྑེ;
སུ་དུ་གྒ་མེ ཝ་ཎྞུ་པ་ཐ་སྶ མ་ཛ྄ཛྷེ, ཝ་ངྐཾ་བྷ་ཡཱ ན་ཊྛ་མ་ནཱ མ་ནུ་སྶཱ.
༡༢༣༡. ‘‘ན་ཡི་དྷ ཕ་ལཱ མཱུ་ལ་མ་ཡཱ ཙ ས་ནྟི, ཨུ་པཱ་དཱ་ནཾ ན་ཏྠི ཀུ་ཏོ་དྷ བྷ་ཀྑོ;
ཨ་ཉྙ་ཏྲ པཾ་སཱུ་ཧི ཙ ཝཱ་ལུ་ཀཱ་ཧི ཙ, ཏ་ཏྟཱ་ཧི ཨུ་ཎྷཱ་ཧི ཙ དཱ་རུ་ཎཱ་ཧི ཙ.
༡༢༣༢. ‘‘ཨུ་ཛྫ་ངྒ་ལཾ ཏ་ཏྟ་མི་ཝཾ ཀ་པཱ་ལཾ, ཨ་ནཱ་ཡ་སཾ པ་ར་ལོ་ཀེ་ན ཏུ་ལྱཾ;
ལུ་དྡཱ་ན་མཱ་ཝཱ་ས་མི་དཾ པུ་རཱ་ཎཾ, བྷཱུ་མི་པྤ་དེ་སོ ཨ་བྷི་ས་ཏྟ་རཱུ་པོ.
༡༢༣༣. ‘‘ཨ་ཐ ཏུ་མྷེ ཀེ་ན ཝ་ཎྞེ་ན, ཀི་མཱ་ས་མཱ་ནཱ ཨི་མཾ པ་དེ་ས་ཉྷི;
ཨ་ནུ་པ་ཝི་ཊྛཱ ས་ཧ་སཱ ས་མེ་ཙྩ, ལོ་བྷཱ བྷ་ཡཱ ཨ་ཐ ཝཱ ས་མྤ་མཱུ་ལ༹ྷཱ’’ཏི.
༡༢༣༠. ཏ་ཏྠ ཝ་ངྐེཏི སཾ་ས་ཡ་ཊྛཱ་ནེ. ཡ་ཏྠ པ་ཝི་ཊྛཱ་ནཾ ‘‘ཛཱི་ཝི་སྶཱ་མ ནུ ཁོ, མ་རི་སྶཱ་མ ནུ ཁོ’’ཏི ཛཱི་ཝི་ཏེ སཾ་ས་ཡོ ཧོ་ཏི, ཏཱ་དི་སེ ཨ་ར་ཉྙེ. ཨ་མ་ནུ་སྶ་ཊྛཱ་ནེཏི ཨ་མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ པི་སཱ་ཙཱ་དཱི་ནཾ ས་ཉྩ་ར་ཎ་ཊྛཱ་ནེ, མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ཝཱ ཨ་གོ་ཙ་ར་ཊྛཱ་ནེ. ཀ་ནྟཱ་རེཏི ནི་རུ་ད་ཀེ ཨི་རི་ཎེ, ཀཾ ཏཱ་རེ་ནྟི ན་ཡ་ནྟི ཨེ་ཏྠཱ་ཏི ཧི ཀ་ནྟཱ་རོ, ཨུ་ད་ཀཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཏ་རི་ཏ་བྦ་ཊྛཱ་ནཾ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཨ་པྤོ་ད་ཀེ’’ཏི. ཨ་པྤ-ས་དྡོ ཧེ་ཏྠ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏྠོ ‘‘ཨ་པྤི་ཙྪོ ཨ་པྤ་ནི་གྒྷོ་སོ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ (ཨ. ནི. ༨.༢༣; ཙཱུ་ལ༹་ཝ. ༤༥༦) ཝི་ཡ. ཝ་ཎྞུ་པ་ཐ་སྶ མ་ཛ྄ཛྷེཏི ཝཱ་ལུ་ཀཱ་ཀ་ནྟཱ་ར་མ་ཛ྄ཛྷེ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཝ་ངྐཾ་བྷ་ཡཱཏི ཝ་ངྐེ་ཧི བྷཱི་ཏཱ. ཝ་ངྐེ་ཧི བྷ་ཡཾ ཨེ་ཏེ་ས་ནྟི ‘‘ཝ་ངྐ་བྷ་ཡཱ’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦེ གཱ་ཐཱ་སུ་ཁ་ཏྠཾ སཱ་ནུ་ནཱ་སི་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ ‘‘ཝ་ངྐཾ་བྷ་ཡཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཨི་ད་ཉྩ ཝཱ་ལུ་ཀཱ་ཀ་ནྟཱ་ར་པ་ཝེ་ས་ན་ཏོ པུ་བྦེ ཏེ་སཾ ཨུ་པྤ་ནྣ་བྷ་ཡཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ. ན་ཊྛ་མ་ནཱཏི མ་གྒ་ས་ཏི་ཝི་པྤ་ཝཱ་སེ་ན ན་ཊྛ་མཱ་ན་སཱ, མ་གྒ་མཱུ་ལ༹ྷཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. མ་ནུ་སྶཱཏི ཏེ་སཾ ཨཱ་ལ་པ་ནཾ.
༡༢༣༡. ཨི་དྷཱཏི ཨི་མ་སྨིཾ མ་རུ་ཀ་ནྟཱ་རེ. ཕ་ལཱཏི ཨ་མྦ་ཛ་མྦུ་ཏཱ་ལ་ནཱ་ལི༹་ཀེ་རཱ་དི་ཕ་ལཱ་ནི ན ས་ནྟཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. མཱུ་ལ་མ་ཡཱ ཙཱཏི མཱུ་ལཱ་ནི་ཡེ་ཝ མཱུ་ལ་མ་ཡཱ, ཝ་ལླི་ཀ་ནྡཱ་དཱི་ནི ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝ་ད་ཏི. ཨུ་པཱ་དཱ་ནཾ ན་ཏྠཱིཏི ཀི་ཉྩཱ་པི ཀི་ཉྩི བྷ་ཀྑཾ ན་ཏྠི, ཨུ་པཱ་དཱ་ནཾ ཝཱ ཨི་ནྡྷ་ནཾ, ཨ་གྒི་སྶ ཨི་ནྡྷ་ན་མ་ཏྟ་མྤི ན་ཏྠི, ཀུ་ཏོ ཀེ་ན ཀཱ་ར་ཎེ་ན ཨི་དྷ མ་རུ་ཀ་ནྟཱ་རེ བྷ་ཀྑོ སི་ཡཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཡཾ པ་ན ཨ་ཏྠི ཏ་ཏྠ, ཏཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཨ་ཉྙ་ཏྲ པཾ་སཱུ་ཧཱི’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ.
༡༢༣༢. ཨུ་ཛྫ་ངྒ་ལནྟི ཛ་ངྒ་ལཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ལཱུ་ཁ་དྷཱུ་ས་རོ ཨ་ནུ་ད་ཀོ བྷཱུ་མི་པྤ་དེ་སོ, ཏཾ པ་ན ཋཱ་ནཾ ཛ་ངྒ་ལ་ཏོ་པི ཨུ་ཀྐཾ་སེ་ན ཛ་ངྒ་ལ་ནྟི ཨཱ་ཧ ‘‘ཨུ་ཛྫ་ངྒ་ལ’’ནྟི. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཏ་ཏྟ་མི་ཝཾ ཀ་པཱ་ལ’’ནྟི, ཏ་ཏྟཾ ཨ་ཡོ་ཀ་པཱ་ལ་ས་དི་ས་ནྟི ཨ་ཏྠོ. གཱ་ཐཱ་སུ་ཁ་ཏྠ་ཉྩེ་ཏྠ སཱ་ནུ་ནཱ་སི་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ ཝུ་ཏྟཾ, ཏ་ཏྟ་མི་ཝ་ཨི་ཙྩེ་ཝ ད་ཊྛ་བྦཾ. ཨ་ནཱ་ཡ་སནྟི ན་ཏྠི ཨེ་ཏྠ ཨཱ་ཡོ སུ་ཁ་ནྟི ཨ་ནཱ་ཡཾ, ཏ་ཏོ ཨེ་ཝ ཛཱི་ཝི་ཏཾ སཱི་ཡ་ཏི ཝི་ནཱ་སེ་ཏཱི་ཏི ཨ་ནཱ་ཡ་སཾ. ཨ་ཐ ཝཱ ན ཨཱ་ཡ་ས་ནྟི ཨ་ནཱ་ཡ་སཾ. པ་ར་ལོ་ཀེ་ནཱཏི ན་ར་ཀེ་ན ཏུ་ལྱཾ. ན་ར་ཀ་ཉྷི ས་ཏྟཱ་ནཾ ཨེ་ཀ་ནྟཱ་ན་ཏྠ་ཏཱ་ཡ པ་ར་བྷཱུ་ཏོ པ་ཊི་ས་ཏྟུ་བྷཱུ་ཏོ ལོ་ཀོ་ཏི ཝི་སེ་ས་ཏོ ‘‘པ་ར་ལོ་ཀོ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི, ས་མ་ནྟ་ཏོ ཨ་ཡོ་མ་ཡ་ཏྟཱ ཨཱ་ཡ་ས་ཉྩ, ཨི་དཾ པ་ན ཏ་ད་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཨ་ནཱ་ཡ་སཾ, མ་ཧ་ཏོ དུ་ཀྑ་སྶ ཨུ་པྤ་ཏྟི་ཊྛཱ་ན་ཏཱ་ཡ པ་ར་ལོ་ཀ་ས་དི་ས་ནྟི ད་སྶེ་ཏི, ‘‘ཨ་ན་སྶ་ཡ’’ནྟི ཙ ཀེ་ཙི པ་ཋ་ནྟི, སུ་ཁ་སྶ ཨ་པྤ་ཏི་ཊྛཱ་ན་བྷཱུ་ཏ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ལུ་དྡཱ་ན་མཱ་ཝཱ་ས་མི་དཾ པུ་རཱ་ཎནྟི ཨི་དཾ ཋཱ་ནཾ ཙི་ར་ཀཱ་ལ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ལུ་དྡཱ་ནཾ དཱ་རུ་ཎཱ་ནཾ པི་སཱ་ཙཱ་དཱི་ནཾ ཨཱ་ཝཱ་ས་བྷཱུ་ཏཾ. ཨ་བྷི་ས་ཏྟ་རཱུ་པོཏི ‘‘ཨེ་ཝཾ ལཱུ་ཁོ གྷོ་རཱ་ཀཱ་རོ ཧོ་ཏཱུ’’ཏི པོ་རཱ་ཎེ་ཧི ཨི་སཱི་ཧི ས་པི་ཏ་ས་དི་སོ, དི་ནྣ་ས་པོ ཝི་ཡཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
༡༢༣༣. ཀེ་ན ཝ་ཎྞེ་ནཱཏི ཀེ་ན ཀཱ་ར་ཎེ་ན. ཀི་མཱ་ས་མཱ་ནཱཏི ཀིཾ པ་ཙྩཱ་སཱི་ས་ནྟཱ. ཧཱིཏི ནི་པཱ་ཏ་མ་ཏྟཾ. ‘‘པ་དེ་ས་མྤཱི’’ཏི ཙ པ་ཋ་ནྟི, ཨི་མ་མྤི ནཱ་མ པ་དེ་ས་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ས་ཧ་སཱ ས་མེ་ཙྩཱཏི ས་ཧ་སཱ ཨཱ་དཱི་ན་ཝཱ་ནི་སཾ་སེ ཨ་ཝི་ཙཱ་རེ་ཏྭཱ ས་མ་ཝཱ་ཡེ་ན ཨ་ནུ་པ་ཝི་ཊྛཱ ས་པྤ་ཝི་ཊྛཱ. ལོ་བྷཱ བྷ་ཡཱ ཨ་ཐ ཝཱ ཀེ་ན་ཙི ཨ་ན་ཏྠ་ཀཱ་མེ་ན པ་ལོ་བྷི་ཏཱ ལོ་བྷ་ཏོ ཀེ་ན་ཙི ཨ་མ་ནུ་སྶཱ་དི་ནཱ པ་རི་པཱ་ཏི་ཏཱ བྷ་ཡཱ ཝཱ. ཨ་ཐ ཝཱ ས་མྤ་མཱུ་ལ༹ྷཱཏི མ་གྒ་ཝི་པྤ་ན་ཊྛཱ ཨི་མཾ པ་དེ་སཾ ཨ་ནུ་པ་ཝི་ཊྛཱ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ.
ཨི་དཱ་ནི ཝཱ་ཎི་ཛཱ ཨཱ་ཧཾ་སུ –
༡༢༣༤. ‘‘མ་ག་དྷེ་སུ ཨ་ངྒེ་སུ ཙ ས་ཏྠ་ཝཱ་ཧཱ, ཨཱ་རོ་པ་ཡི་ཏྭཱ པ་ཎི་ཡཾ པུ་ཐུ་ཏྟཾ;
ཏེ ཡཱ་མ་སེ སི་ནྡྷུ་སོ་ཝཱི་ར་བྷཱུ་མིཾ, དྷ་ན་ཏྠི་ཀཱ ཨུ་དྡ་ཡཾ པ་ཏྠ་ཡཱ་ནཱ.
༡༢༣༥. ‘‘དི་ཝཱ པི་པཱ་སཾ་ན་དྷི་ཝཱ་ས་ཡ་ནྟཱ, ཡོ་གྒཱ་ནུ་ཀ་མྤ་ཉྩ ས་མེ་ཀྑ་མཱ་ནཱ;
ཨེ་ཏེ་ན ཝེ་གེ་ན ཨཱ་ཡཱ་མ ས་བྦེ, ར་ཏྟིཾ མ་གྒཾ པ་ཊི་པ་ནྣཱ ཝི་ཀཱ་ལེ.
༡༢༣༦. ‘‘ཏེ དུ་པྤ་ཡཱ་ཏཱ ཨ་པ་ར་དྡྷ་མ་གྒཱ, ཨ་ནྡྷཱ་ཀུ་ལཱ ཝི་པྤ་ན་ཊྛཱ ཨ་ར་ཉྙེ;
སུ་དུ་གྒ་མེ ཝ་ཎྞུ་པ་ཐ་སྶ མ་ཛ྄ཛྷེ, དི་སཾ ན ཛཱ་ནཱ་མ པ་མཱུ་ལ༹ྷ་ཙི་ཏྟཱ.
༡༢༣༧. ‘‘ཨི་ད་ཉྩ དི་སྭཱ་ན ཨ་དི་ཊྛ་པུ་བྦཾ, ཝི་མཱ་ན་སེ་ཊྛ་ཉྩ ཏ་ཝ་ཉྩ ཡ་ཀྑ;
ཏ་ཏུ་ཏྟ་རིཾ ཛཱི་ཝི་ཏ་མཱ་ས་མཱ་ནཱ, དི་སྭཱ པ་ཏཱི་ཏཱ སུ་མ་ནཱ ཨུ་ད་གྒཱ’’ཏི.
༡༢༣༤. ཏ་ཏྠ མ་ག་དྷེ་སུ ཨ་ངྒེ་སུ ཙ ས་ཏྠ་ཝཱ་ཧཱཏི མ་ག་དྷ་ར་ཊྛེ ཙ ཨ་ངྒ་ར་ཊྛེ ཙ ཛཱ་ཏཱ སཾ་ཝ་ཌྜྷཱ ཏཾ་ནི་ཝཱ་སི་ནོ ས་ཏྠེ ས་ཏྠ་སྶ ཙ ཝཱ་ཧ་ན་ཀཱ ས་ཏྠ་ཀཱ ཙེ་ཝ ས་ཏྠ་སཱ་མི་ཀཱ ཙ. པ་ཎི་ཡནྟི བྷ་ཎྜཾ. ཏེཏི ཏེ མ་ཡཾ. ཡཱ་མ་སེཏི ག་ཙྪཱ་མ. སི་ནྡྷུ་སོ་ཝཱི་ར་བྷཱུ་མིནྟི སི་ནྡྷུ་དེ་སཾ སོ་ཝཱི་ར་དེ་ས་ཉྩ. ཨུ་དྡ་ཡནྟི ཨཱ་ནི་སཾ་སཾ ཨ་ཏི་རེ་ཀ་ལཱ་བྷཾ.
༡༢༣༥. ཨ་ན་དྷི་ཝཱ་ས་ཡ་ནྟཱཏི ཨ་དྷི་ཝཱ་སེ་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟཱ. ཡོ་གྒཱ་ནུ་ཀ་མྤནྟི གོ་ཎཱ་དཱི་ནཾ ས་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་ནུ་གྒ་ཧཾ. ཨེ་ཏེ་ན ཝེ་གེ་ནཱཏི ཨི་མི་ནཱ ཛ་ཝེ་ན, ཡེ་ན ཏ་ཝ ད་སྶ་ན་ཏོ པུ་བྦེ ཨཱ་ཡཱ་མ ཨཱ་ག་ཏ་མྷ. ར་ཏྟིཾ མ་གྒཾ པ་ཊི་པ་ནྣཱཏི ར་ཏྟི་ཡཾ མ་གྒཾ པ་ཊི་པ་ནྣཱ. ཝི་ཀཱ་ལེཏི ཨ་ཀཱ་ལེ ཨ་ཝེ་ལཱ་ཡཾ.
༡༢༣༦. དུ་པྤ་ཡཱ་ཏཱཏི དུ་ཊྛུ པ་ཡཱ་ཏཱ ཨ་པ་ཐེ ག་ཏཱ, ཏ་ཏོ ཨེ་ཝ ཨ་པ་ར་དྡྷ་མ་གྒཱ. ཨ་ནྡྷཱ་ཀུ་ལཱཏི ཨ་ནྡྷཱ ཝི་ཡ ཨཱ་ཀུ་ལཱ, མ་གྒ་ཛཱ་ན་ན་ས་མ་ཏྠ་སྶ པ་ཉྙཱ་ཙ་ཀྑུ་ནོ ཨ་བྷཱ་ཝེ་ན ཨ་ནྡྷཱ, ཏ་ཏོ ཨེ་ཝ ཨཱ་ཀུ་ལཱ, ཝི་པྤ་ན་ཊྛཱ ཙ མ་གྒ་ས་མྨཱུ་ལ༹ྷ་ཏཱ་ཡ. དི་སནྟི ག་ནྟ་བྦ་དི་སཾ, ཡ་སྶཾ དི་སཱ་ཡཾ སི་ནྡྷུ་སོ་ཝཱི་ར་དེ་སོ, ཏཾ དི་སཾ. པ་མཱུ་ལ༹ྷ་ཙི་ཏྟཱཏི དི་སཱ་སཾ་ས་ཡ་སུ་མཱུ་ལ༹ྷ་ཙི་ཏྟཱ.
༡༢༣༧. ཏ་ཝ་ཉྩཱཏི ཏུ་ཝ་ཉྩ. ཡ་ཀྑཱཏི ཨཱ་ལ་པ་ནཾ. ཏ་ཏུ་ཏྟ་རིཾ ཛཱི་ཝི་ཏ་མཱ་ས་མཱ་ནཱཏི ཡོ ‘‘ཨི་ཏོ པ་རཾ ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཛཱི་ཝི་ཏཾ ན་ཏྠཱི’’ཏི ཛཱི་ཝི་ཏ་སཾ་ས་ཡོ ཨུ་པྤ་ནྣོ, ཨི་དཱ་ནི ཏ་ཏོ ཨུ་ཏྟ་རི་མྤི ཛཱི་ཝི་ཏཾ ཨཱ་སཱི་ས་ནྟཱ. དི་སྭཱཏི ད་སྶ་ན་ཧེ་ཏུ. པ་ཏཱི་ཏཱཏི པ་ཧ་ཊྛཱ. སུ་མ་ནཱཏི སོ་མ་ན་སྶ་པྤ་ཏྟཱ. ཨུ་ད་གྒཱཏི ཨུ་ད་གྒཱ་ཡ པཱི་ཏི་ཡཱ ཨུ་ད་གྒ་ཙི་ཏྟཱ.
ཨེ་ཝཾ ཝཱ་ཎི་ཛེ་ཧི ཨ་ཏྟ་ནོ པ་ཝ་ཏྟི་ཡཱ པ་ཀཱ་སི་ཏཱ་ཡ པུ་ན དེ་ཝ་པུ་ཏྟོ དྭཱི་ཧི གཱ་ཐཱ་ཧི པུ་ཙྪི –
༡༢༣༨. ‘‘པཱ་རཾ ས་མུ་དྡ་སྶ ཨི་མ་ཉྩ ཝ་ཎྞུཾ, ཝེ་ཏྟཱ་ཙ་རཾ ས་ངྐུ་པ་ཐ་ཉྩ མ་གྒཾ;
ན་དི་ཡོ པ་ན པ་བྦ་ཏཱ་ན་ཉྩ དུ་གྒཱ, པུ་ཐུ་དྡི་སཱ ག་ཙྪ་ཐ བྷོ་ག་ཧེ་ཏུ.
༡༢༣༩. ‘‘པ་ཀྑ་ནྡི་ཡཱ་ན ཝི་ཛི་ཏཾ པ་རེ་སཾ, ཝེ་ར་ཛྫ་ཀེ མཱ་ནུ་སེ པེ་ཀྑ་མཱ་ནཱ;
ཡཾ ཝོ སུ་ཏཾ ཝཱ ཨ་ཐ ཝཱ་པི དི་ཊྛཾ, ཨ་ཙྪེ་ར་ཀཾ ཏཾ ཝོ སུ་ཎོ་མ ཏཱ་ཏཱ’’ཏི.
ཏ་སྶ་ཏྠོ – པཱ་རཾ ས་མུ་དྡ་སྶཱཏི ས་མུ་དྡ་སྶ པ་ར་ཏཱི་རཾ, ཨི་མ་ཉྩ ཨཱི་དི་སཾ, ཝ་ཎྞུཾ ཝ་ཎྞུ་པ་ཐཾ ཝེ་ཏྟ་ལ་ཏཱ བ་ནྡྷི་ཏྭཱ ཨཱ་ཙ་རི་ཏ་བྦ་ཏོ ཝེ་ཏྟཱ་ཙ་རཾ མ་གྒཾ, ས་ངྐུ་ཀེ ཁཱ་ཎུ་ཀེ ཀོ་ཊྚེ་ཏྭཱ ག་ནྟ་བྦ་ཏོ ས་ངྐུ་པ་ཐཾ མ་གྒཾ, ན་དི་ཡོ པ་ན ཙ་ནྡ་བྷཱ་གཱ་དི་ཀཱ, པ་བྦ་ཏཱ་ན་ཉྩ ཝི་ས་མ་པྤ་དེ་སཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ དུ་གྒཱ པུ་ཐུ་དྡི་སཱ བྷོ་ག་ནི་མི་ཏྟཾ ག་ཙྪ་ཐ, ཨེ་ཝཾ ག་ཙྪ་ནྟཱ ཙ པ་ཀྑ་ནྡི་ཡཱ་ན པ་ཀྑ་ནྡི་ཏྭཱ ཨ་ནུ་པ་ཝི་སི་ཏྭཱ, པ་རེ་སཾ རཱ་ཛཱུ་ནཾ ཝི་ཛི་ཏཾ ཏ་ཏྠ ཝེ་ར་ཛྫ་ཀེ ཝི་དེ་ས་ཝཱ་སི་ཀེ མ་ནུ་སྶེ པེ་ཀྑ་མཱ་ནཱ ག་ཙྪ་ཐ, ཨེ་ཝཾ་བྷཱུ་ཏེ་ཧི ཝོ ཏུ་མྷེ་ཧི ཡཾ སུ་ཏཾ ཝཱ ཨ་ཐ ཝཱ དི་ཊྛཾ ཝཱ ཨ་ཙྪེ་ར་ཀཾ ཨ་ཙྪ་རི་ཡཾ, ཏཾ ཝོ ས་ནྟི་ཀེ ཏཱ་ཏཱ ཝཱ་ཎི་ཛཱ སུ་ཎོ་མཱཏི ཨ་ཏྟ་ནོ ཝི་མཱ་ན་སྶ ཨ་ཙྪ་རི་ཡ་བྷཱ་ཝཾ ཏེ་ཧི ཀ་ཐཱ་པེ་ཏུ་ཀཱ་མོ པུ་ཙྪ་ཏི.
ཨེ་ཝཾ དེ་ཝ་པུ་ཏྟེ་ན པུ་ཊྛཱ ཝཱ་ཎི་ཛཱ ཨཱ་ཧཾ་སུ –
༡༢༤༠. ‘‘ཨི་ཏོ་པི ཨ་ཙྪེ་ར་ཏ་རཾ ཀུ་མཱ་ར, ན ནོ སུ་ཏཾ ཝཱ ཨ་ཐ ཝཱ་པི དི་ཊྛཾ;
ཨ་ཏཱི་ཏ་མཱ་ནུ་ས་ཀ་མེ་ཝ ས་བྦཾ, དི་སྭཱ ན ཏ་པྤཱ་མ ཨ་ནོ་མ་ཝ་ཎྞཾ.
༡༢༤༡. ‘‘ཝེ་ཧཱ་ཡ་སཾ པོ་ཀྑ་ར་ཉྙོ ས་ཝ་ནྟི, པ་ཧཱུ་ཏ་མ་ལྱཱ བ་ཧུ་པུ་ཎྜ་རཱི་ཀཱ;
དུ་མཱ ཙི་མེ ནི་ཙྩ་ཕ་ལཱུ་པ་པ་ནྣཱ, ཨ་ཏཱི་ཝ ག་ནྡྷཱ སུ་ར་བྷིཾ པ་ཝཱ་ཡ་ནྟི.
༡༢༤༢. ‘‘ཝེ་ལཱུ༹་རི་ཡ་ཐ་མྦྷཱ ས་ཏ་མུ་སྶི་ཏཱ་སེ, སི་ལཱ་པ་ཝཱ་ལ༹་སྶ ཙ ཨཱ་ཡ་ཏཾ་སཱ;
མ་སཱ་ར་ག་ལླཱ ས་ཧ་ལོ་ཧི་ཏ་ངྒཱ, ཐ་མྦྷཱ ཨི་མེ ཛོ་ཏི་ར་སཱ་མ་ཡཱ་སེ.
༡༢༤༣. ‘‘ས་ཧ་སྶ་ཐ་མྦྷཾ ཨ་ཏུ་ལཱ་ནུ་བྷཱ་ཝཾ, ཏེ་སཱུ་པ་རི སཱ་དྷུ་མི་དཾ ཝི་མཱ་ནཾ;
ར་ཏ་ན་ནྟ་རཾ ཀ་ཉྩ་ན་ཝེ་དི་མི་སྶཾ, ཏ་པ་ནཱི་ཡ་པ་ཊྚེ་ཧི ཙ སཱ་དྷུ་ཚ་ནྣཾ.
༡༢༤༤. ‘‘ཛ་མྦོ་ན་དུ་ཏྟ་ཏྟ་མི་དཾ སུ་མ་ཊྛོ, པཱ་སཱ་ད་སོ་པཱ་ན་ཕ་ལཱུ་པ་པ་ནྣོ;
ད་ལ༹ྷོ ཙ ཝ་གྒུ ཙ སུ་ས་ངྒ་ཏོ ཙ, ཨ་ཏཱི་ཝ ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ཁ་མོ མ་ནུ་ཉྙོ.
༡༢༤༥. ‘‘ར་ཏ་ན་ནྟ་ར་སྨིཾ བ་ཧུ་ཨ་ནྣ་པཱ་ནཾ, པ་རི་ཝཱ་རི་ཏོ ཨ་ཙྪ་རཱ་ས་ངྒ་ཎེ་ན;
མུ་ར་ཛ་ཨཱ་ལ་མྦ་ར་ཏཱུ་རི་ཡ་གྷུ་ཊྛོ, ཨ་བྷི་ཝ་ནྡི་ཏོ་སི ཐུ་ཏི་ཝ་ནྡ་ནཱ་ཡ.
༡༢༤༦. ‘‘སོ མོ་ད་སི ནཱ་རི་ག་ཎ་པྤ་བོ་དྷ་ནོ, ཝི་མཱ་ན་པཱ་སཱ་ད་ཝ་རེ མ་ནོ་ར་མེ;
ཨ་ཙི་ནྟི་ཡོ ས་བྦ་གུ་ཎཱུ་པ་པ་ནྣོ, རཱ་ཛཱ ཡ་ཐཱ ཝེ་སྶ་ཝ་ཎོ ན་ལི༹་ནྱཱ.
༡༢༤༧. ‘‘དེ་ཝོ ནུ ཨཱ་སི ཨུ་ད་ཝཱ་སི ཡ་ཀྑོ,
ཨུ་དཱ་ཧུ དེ་ཝི་ནྡོ མ་ནུ་སྶ་བྷཱུ་ཏོ;
པུ་ཙྪ་ནྟི ཏཾ ཝཱ་ཎི་ཛཱ ས་ཏྠ་ཝཱ་ཧཱ,
ཨཱ་ཙི་ཀྑ ཀོ ནཱ་མ ཏུ་ཝཾ་སི ཡ་ཀྑོ’’ཏི.
༡༢༤༠-༢. ཏ་ཏྠ ཀུ་མཱ་རཱཏི པ་ཋ་མ་ཝ་ཡེ ཋི་ཏ་ཏྟཱ དེ་ཝ་པུ་ཏྟཾ ཨཱ་ལ་པ་ཏི. ས་བྦནྟི དེ་ཝ་པུ་ཏྟཾ ཏ་སྶ ཝི་མཱ་ན་པ་ཊི་བ་དྡྷ་ཉྩ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝ་ད་ཏི. པོ་ཀྑ་ར་ཉྙོཏི པོ་ཀྑ་ར་ཎི་ཡོ. ས་ཏ་མུ་སྶི་ཏཱ་སེཏི ས་ཏ་ར་ཏ་ནུ་བྦེ་དྷཱ. སི་ལཱ་པ་ཝཱ་ལ༹་སྶཱཏི སི་ལཱ་ཡ པ་ཝཱ་ལ༹་སྶ ཙ, སི་ལཱ་མ་ཡཱ པ་ཝཱ་ལ༹་མ་ཡཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨཱ་ཡ་ཏཾ་སཱཏི དཱི་གྷཾ་སཱ. ཨ་ཐ ཝཱ ཨཱ་ཡ་ཏཱ ཧུ་ཏྭཱ ཨ་ཊྛ་སོ་ལ༹་ས་དྭ་ཏྟིཾ་སཱ་དི་ཨཾ་ས་ཝ་ནྟོ.
༡༢༤༢. ཏེ་སཱུ་པ་རཱིཏི ཏེ་སཾ ཐ་མྦྷཱ་ནཾ ཨུ་པ་རི. སཱ་དྷུ་མི་དནྟི སུ་ནྡ་རཾ ཨི་དཾ ཏ་ཝ ཝི་མཱ་ནཾ. ར་ཏ་ན་ནྟ་རནྟི ར་ཏ་ན་ནྟ་ར་ཝ་ནྟཾ, བྷི་ཏྟི་ཐ་མྦྷ་སོ་པཱ་ནཱ་དཱི་སུ ནཱ་ནཱ་ཝི་དྷེ་ཧི ཨ་ཉྙེ་ཧི ར་ཏ་ནེ་ཧི ཡུ་ཏྟཾ. ཀ་ཉྩ་ན་ཝེ་དི་མི་སྶནྟི སུ་ཝ་ཎྞ་མ་ཡཱ་ཡ ཝེ་དི་ཀཱ་ཡ ས་ཧི་ཏཾ པ་རི་ཀྑི་ཏྟཾ. ཏ་པ་ནཱི་ཡ་པ་ཊྚེ་ཧི ཙ སཱ་དྷུ་ཚ་ནྣནྟི ཏ་པ་ནཱི་ཡ་མ་ཡེ་ཧི ཨ་ནེ་ཀ་ར་ཏ་ན་མ་ཡེ་ཧི ཙ ཚ་ད་ནེ་ཧི ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ སུ་ཊྛུ ཚཱ་དི་ཏཾ.
༡༢༤༤. ཛ་མྦོ་ན་དུ་ཏྟ་ཏྟ་མི་དནྟི ཨི་དཾ ཏ་ཝ ཝི་མཱ་ནཾ ཡེ་བྷུ་ཡྻེ་ན ཨུ་ཏྟ་ཏྟ་ཛ་མྦུ་ན་ད་བྷཱ་སུ་རཾ. སུ་མ་ཊྛོ པཱ་སཱ་ད་སོ་པཱ་ན་ཕ་ལཱུ་པ་པ་ནྣོཏི ཏ་སྶ ཙ སོ སོ པ་དེ་སོ སུ་མ་ཊྛོ སུ་ཊྛུ མ་ཛྫི་ཏོ, ཏེ་ཧི ཏེ་ཧི ཨ་ན་ནྟ་ར་པཱ་སཱ་དེ་ཧི སོ་པཱ་ན་ཝི་སེ་སེ་ཧི ར་མ་ཎཱི་ཡེ་ཧི ཕ་ལ་ཀེ་ཧི ཙ ཡུ་ཏྟོ. ད་ལ༹ྷོཏི ཐི་རོ. ཝ་གྒཱུཏི ཨ་བྷི་རཱུ་པོ ས་མུ་གྒ་ཏོ. སུ་ས་ངྒ་ཏོཏི སུ་ཊྛུ ས་ངྒ་ཏཱ་ཝ་ཡ་ཝོ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཱ་ནུ་རཱུ་པ་པཱ་སཱ་དཱ་ཝ་ཡ་ཝོ. ཨ་ཏཱི་ཝ ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ཁ་མོཏི པ་བྷ་སྶ་ར་བྷཱ་ཝེ་པི ཨ་ཏི་ཝི་ཡ ཨོ་ལོ་ཀ་ན་ཀྑ་མོ. མ་ནུ་ཉྙོཏི མ་ནོ་ར་མོ.
༡༢༤༥. ར་ཏ་ན་ནྟ་ར་སྨིནྟི ར་ཏ་ན་མ་ཡེ, ར་ཏ་ན་བྷཱུ་ཏེ ཝཱ སཱ་ར་བྷཱུ་ཏེ ཝི་མཱ་ན་སྶ ཨ་བྦྷ་ནྟ་རེ. བ་ཧུ་ཨ་ནྣ་པཱ་ནནྟི པེ་ས་ལཾ པ་ཧཱུ་ཏཾ ཨ་ནྣ་ཉྩ པཱ་ན་ཉྩ ཝི་ཛྫ་ཏི, ཨུ་པ་ལ་བྦྷ་ཏཱི་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. མུ་ར་ཛ་ཨཱ་ལ་མྦ་ར་ཏཱུ་རི་ཡ་གྷུ་ཊྛོཏི མུ་དི་ངྒཱ་ནཾ ཨཱ་ལ་མྦ་རཱ་ནཾ ཨ་ཝ་སི་ཊྛ་ཏཱུ་རི་ཡཱ་ན་ཉྩ ས་དྡེ་ཧི ནི་ཙྩ་གྷོ་སི་ཏོ. ཨ་བྷི་ཝ་ནྡི་ཏོ་སཱིཏི ན་མ་སྶི་ཏོ, ཐོ་མི་ཏོ ཝཱ ཨ་སི. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཐཱུ་ཏི་ཝ་ནྡ་ནཱ་ཡཱ’’ཏི.
༡༢༤༦. ཨ་ཙི་ནྟི་ཡོཏི ཨ་ཙི་ནྟེ་ཡྻཱ་ནུ་བྷཱ་ཝོ. ན་ལི༹་ནྱཱཏི ཨེ་ཝཾ་ནཱ་མ་ཀེ ཀཱི་ལ༹་ན་ཊྛཱ་ནེ ཡ་ཐཱ ཝེ་སྶ་ཝ་ཎོ མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ, ཨེ་ཝཾ ཏྭཾ མོ་ད་སཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ.
༡༢༤༧. ཨཱ་སཱིཏི ཨ་སི བྷ་ཝ་སི. དེ་ཝི་ནྡོཏི ས་ཀྐོ དེ་ཝ་རཱ་ཛཱ. མ་ནུ་སྶ་བྷཱུ་ཏོཏི མ་ནུ་སྶེ་སུ བྷཱུ་ཏོ མ་ནུ་སྶ་ཛཱ་ཏི་ཀོ. ཡ་ཀྑོཏི དེ་ཝཱ་དི་བྷཱ་ཝཾ པུ་ཙྪི་ཏྭཱ་པི ཡ་ཀྑ་བྷཱ་ཝཾ ཨཱ་ས་ངྐ་ནྟཱ ཝ་ད་ནྟི.
ཨི་དཱ་ནི སོ དེ་ཝ་པུ་ཏྟོ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ཛཱ་ནཱ་པེ་ནྟོ –
༡༢༤༨. ‘‘སེ་རཱི་ས་ཀོ ནཱ་མ ཨ་ཧ་མྷི ཡ་ཀྑོ, ཀ་ནྟཱ་རི་ཡོ ཝ་ཎྞུ་པ་ཐ་མྷི གུ་ཏྟོ;
ཨི་མཾ པ་དེ་སཾ ཨ་བྷི་པཱ་ལ་ཡཱ་མི, ཝ་ཙ་ན་ཀ་རོ ཝེ་སྶ་ཝ་ཎ་སྶ ར་ཉྙོ’’ཏི. –
ཨཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཨ་ཧ་མྷཱི ཡ་ཀྑོཏི ཨ་ཧཾ ཡ་ཀྑོ ཨ་མྷི. ཀ་ནྟཱ་རི་ཡོཏི ཨཱ་ར་ཀྑ་ཎ་ཏྠཾ ཀ་ནྟཱ་རེ ནི་ཡུ་ཏྟོ. གུ་ཏྟོཏི གོ་པ་ཀོ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཨ་བྷི་པཱ་ལ་ཡཱ་མཱི’’ཏི.
ཨི་དཱ་ནི ཝཱ་ཎི་ཛཱ ཏ་སྶ ཀ་མྨཱ་དཱི་ནི པུ་ཙྪ་ནྟཱ ཨཱ་ཧཾ་སུ –
༡༢༤༩. ‘‘ཨ་དྷི་ཙྩ་ལ་དྡྷཾ པ་རི་ཎཱ་མ་ཛཾ ཏེ, ས་ཡཾ་ཀ་ཏཾ ཨུ་དཱ་ཧུ དེ་ཝེ་ཧི དི་ནྣཾ;
པུ་ཙྪ་ནྟི ཏཾ ཝཱ་ཎི་ཛཱ ས་ཏྠ་ཝཱ་ཧཱ, ཀ་ཐཾ ཏ་ཡཱ ལ་དྡྷ་མི་དཾ མ་ནུ་ཉྙ’’ནྟི.
ཏ་ཏྠ ཨ་དྷི་ཙྩ་ལ་དྡྷནྟི ཨ་དྷི་ཙྩ་ས་མུ་པྤ་ཏྟི་ཀཾ, ཡ་དི་ཙྪ་ཀཾ ལ་དྡྷ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. པ་རི་ཎཱ་མ་ཛཾ ཏེཏི ནི་ཡ་ཏི་ས་ངྒ་ཏི་བྷཱ་ཝ་པ་རི་ཎ་ཏཾ, ཀཱ་ལ་པ་རི་ཎ་ཏཾ ཝཱ. ས་ཡཾ་ཀ་ཏནྟི ཏ་ཡཱ ས་ཡ་མེ་ཝ ཀ་ཏཾ, དེ་ཝི་དྡྷི་ཡཱ ཏ་ཡཱ ས་ཡ་མེ་ཝ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཨུ་དཱ་ཧུ དེ་ཝེ་ཧི དི་ནྣནྟི ཏ་ཡཱ ཨཱ་རཱ་དྷི་ཏེ་ཧི དེ་ཝེ་ཧི པ་སཱ་ད་ཝ་སེ་ན ནི་སྶ་ཊྛཾ.
ཨི་དཱ་ནི དེ་ཝ་པུ་ཏྟོ ཙ་ཏུ་རོ་པི པ་ཀཱ་རེ པ་ཊི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ པུ་ཉྙ་མེ་ཝ ཨ་པ་དི་ས་ནྟོ –
༡༢༥༠. ‘‘ནཱ་དྷི་ཙྩ་ལ་དྡྷཾ ན པ་རི་ཎཱ་མ་ཛཾ མེ, ན ས་ཡཾ་ཀ་ཏཾ ན ཧི དེ་ཝེ་ཧི དི་ནྣཾ;
ས་ཀེ་ཧི ཀ་མྨེ་ཧི ཨ་པཱ་པ་ཀེ་ཧི, པུ་ཉྙེ་ཧི མེ ལ་དྡྷ་མི་དཾ མ་ནུ་ཉྙ’’ནྟི. –
གཱ་ཐ་མཱ་ཧ.
ཏཾ སུ་ཏྭཱ ཝཱ་ཎི་ཛཱ པུ་ན ‘‘ནཱ་དྷི་ཙྩ་ལ་དྡྷ’’ནྟི གཱ་ཐཱ་ཡཾ པུ་ཉྙཱ་དྷི་ཀ་མེ་ཝ ཏེ ཙ་ཏུ་རོ པ་ཀཱ་རེ ཨཱ་རོ་པེ་ཏྭཱ པུ་ཉྙ་སྶ ཙ ས་རཱུ་པཾ པུ་ཙྪིཾ་སུ –
༡༢༥༡. ‘‘ཀིཾ ཏེ ཝ་ཏཾ ཀིཾ པ་ན བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ, ཀི་སྶ སུ་ཙི་ཎྞ་སྶ ཨ་ཡཾ ཝི་པཱ་ཀོ;
པུ་ཙྪ་ནྟི ཏཾ ཝཱ་ཎི་ཛཱ ས་ཏྠ་ཝཱ་ཧཱ, ཀ་ཐཾ ཏ་ཡཱ ལ་དྡྷ་མི་དཾ ཝི་མཱ་ན’’ནྟི.
ཏ་ཏྠ ཝ་ཏནྟི ཝ་ཏ་ས་མཱ་དཱ་ནཾ. བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡནྟི སེ་ཊྛ་ཙ་རི་ཡཾ.
པུ་ན དེ་ཝ་པུ་ཏྟོ ཏེ པ་ཊི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ཡ་ཐཱུ་པ་ཙི་ཏཾ པུ་ཉྙ་ཉྩ ད་སྶེ་ནྟོ –
༡༢༥༢. ‘‘མ་མཾ པཱ་ཡཱ་སཱི་ཏི ཨ་ཧུ ས་མ་ཉྙཱ, ར་ཛྫཾ ཡ་དཱ ཀཱ་ར་ཡིཾ ཀོ་ས་ལཱ་ནཾ;
ན་ཏྠི་ཀ་དི་ཊྛི ཀ་ད་རི་ཡོ པཱ་པ་དྷ་མྨོ, ཨུ་ཙྪེ་ད་ཝཱ་དཱི ཙ ཏ་དཱ ཨ་ཧོ་སིཾ.
༡༢༥༣. ‘‘ས་མ་ཎོ ཙ ཁོ ཨཱ་སི ཀུ་མཱ་ར་ཀ་སྶ་པོ, བ་ཧུ་སྶུ་ཏོ ཙི་ཏྟ་ཀ་ཐཱི ཨུ་ལཱ༹་རོ;
སོ མེ ཏ་དཱ དྷ་མྨ་ཀ་ཐཾ ཨ་བྷཱ་སི, དི་ཊྛི་ཝི་སཱུ་ཀཱ་ནི ཝི་ནོ་ད་ཡཱི མེ.
༡༢༥༤. ‘‘ཏཱ་ཧཾ ཏ་སྶ དྷ་མྨ་ཀ་ཐཾ སུ་ཎི་ཏྭཱ, ཨུ་པཱ་ས་ཀ་ཏྟཾ པ་ཊི་ཝེ་ད་ཡི་སྶཾ;
པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱ ཝི་ར་ཏོ ཨ་ཧོ་སིཾ, ལོ་ཀེ ཨ་དི་ནྣཾ པ་རི་ཝ་ཛྫ་ཡི་སྶཾ;
ཨ་མ་ཛྫ་པོ ནོ ཙ མུ་སཱ ཨ་བྷཱ་ཎིཾ, ས་ཀེ་ན དཱ་རེ་ན ཙ ཨ་ཧོ་སིཾ ཏུ་ཊྛོ.
༡༢༥༥. ‘‘ཏཾ མེ ཝ་ཏཾ ཏཾ པ་ན བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ, ཏ་སྶ སུ་ཙི་ཎྞ་སྶ ཨ་ཡཾ ཝི་པཱ་ཀོ;
ཏེ་ཧེ་ཝ ཀ་མྨེ་ཧི ཨ་པཱ་པ་ཀེ་ཧི, པུ་ཉྙེ་ཧི མེ ལ་དྡྷ་མི་དཾ ཝི་མཱ་ན’’ནྟི. –
ཨཱ་ཧ. ཏཾ སུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻ་མེ་ཝ.
ཨ་ཐ ཝཱ་ཎི་ཛཱ དེ་ཝ་པུ་ཏྟཾ ཝི་མཱ་ན་ཉྩ་སྶ པ་ཙྩ་ཀྑ་ཏོ དི་སྭཱ ཀ་མྨ་ཕ་ལཾ ས་དྡ་ཧི་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཀ་མྨ་ཕ་ལེ ས་དྡྷཾ པ་ཝེ་དེ་ནྟཱ –
༡༢༥༦. ‘‘ས་ཙྩཾ ཀི་རཱ་ཧཾ་སུ ན་རཱ ས་པ་ཉྙཱ, ཨ་ན་ཉྙ་ཐཱ ཝ་ཙ་ནཾ པ་ཎྜི་ཏཱ་ནཾ;
ཡ་ཧིཾ ཡ་ཧིཾ ག་ཙྪ་ཏི པུ་ཉྙ་ཀ་མྨོ, ཏ་ཧིཾ ཏ་ཧིཾ མོ་ད་ཏི ཀཱ་མ་ཀཱ་མཱི.
༡༢༥༧. ‘‘ཡ་ཧིཾ ཡ་ཧིཾ སོ་ཀ་པ་རི་དྡ་ཝོ ཙ, ཝ་དྷོ ཙ བ་ནྡྷོ ཙ པ་རི་ཀྐི་ལེ་སོ;
ཏ་ཧིཾ ཏ་ཧིཾ ག་ཙྪ་ཏི པཱ་པ་ཀ་མྨོ, ན མུ་ཙྩ་ཏི དུ་གྒ་ཏི་ཡཱ ཀ་དཱ་ཙཱི’’ཏི. –
གཱ་ཐཱ་དྭ་ཡཾ ཨ་ཝོ་ཙུཾ. ཏ་ཏྠ སོ་ཀ་པ་རི་དྡ་ཝོཏི སོ་ཀོ ཙ པ་རི་དེ་ཝོ ཙ. པ་རི་ཀྐི་ལེ་སོཏི ཝུ་ཏྟཱ ཨ་ན་ཏྠུ་པྤ་ཏྟི.
ཨེ་ཝཾ ཏེ་སུ ཀ་ཐེ་ནྟེ་སུ་ཡེ་ཝ ཝི་མཱ་ན་དྭཱ་རེ སི་རཱི་ས་རུ་ཀྑ་ཏོ པ་རི་པཱ་ཀེ་ན མུ་ཏྟ་བ་ནྡྷ་ནཱ པ་རི་པ་ཀྐཱ སི་པཱ་ཊི་ཀཱ པ་ཏི, ཏེ་ན དེ་ཝ་པུ་ཏྟོ ས་པ་རི་ཛ་ནོ དོ་མ་ན་སྶ་པྤ་ཏྟོ ཨ་ཧོ་སི. ཏཾ དི་སྭཱ ཝཱ་ཎི་ཛཱ –
༡༢༥༨. ‘‘ས་མྨཱུ་ལ༹ྷ་རཱུ་པོ་ཝ ཛ་ནོ ཨ་ཧོ་སི, ཨ་སྨིཾ མུ་ཧུ་ཏྟེ ཀ་ལ་ལཱི་ཀ་ཏོ་ཝ;
ཛ་ན་སྶི་མ་སྶ ཏུ་ཡ྄ཧ་ཉྩ ཀུ་མཱ་ར, ཨ་པྤ་ཙྩ་ཡོ ཀེ་ན ནུ ཁོ ཨ་ཧོ་སཱི’’ཏི. –
གཱ་ཐ་མཱ་ཧཾ་སུ. ཏ་ཏྠ ས་མྨཱུ་ལ༹ྷ་རཱུ་པོ་ཝཱཏི སོ་ཀ་ཝ་སེ་ན ས་བྦ་སོ མཱུ་ལ༹ྷ་ས་བྷཱ་ཝོ ཝི་ཡ. ཛ་ནོཏི དེ་ཝ་ཛ་ནོ. ཨ་སྨིཾ མུ་ཧུ་ཏྟེཏི ཨི་མ་སྨིཾ མུ་ཧུ་ཏྟ་མ་ཏྟེ. ཀ་ལ་ལཱི་ཀ་ཏོཏི ཀ་ལ་ལཾ ཝི་ཡ ཀ་ཏོ, ཀ་ལ་ལ་ནི་སྶི་ཏ་ཨུ་ད་ཀཱི་བྷཱུ་ཏོ ཝི་ཡ ཨཱ་ཝི་ལོ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ཛ་ན་སྶི་མ་སྶ ཏུ་ཡ྄ཧ་ཉྩཱཏི ཨི་མ་སྶ ཏ་ཝ པ་རི་ཛ་ན་སྶ ཏུ་ཡ྄ཧ་ཉྩ. ཨ་པྤ་ཙྩ་ཡོཏི དོ་མ་ན་སྶཾ.
ཏཾ སུ་ཏྭཱ དེ་ཝ་པུ་ཏྟོ –
༡༢༥༩. ‘‘ཨི་མེ ཙ སི་རཱི་ས་ཝ་ནཱ ཏཱ་ཏཱ, དི་བྦཱ ག་ནྡྷཱ སུ་ར་བྷཱི ས་མྤ་ཝ་ནྟི;
ཏེ ས་མྤ་ཝཱ་ཡ་ནྟི ཨི་མཾ ཝི་མཱ་ནཾ, དི་ཝཱ ཙ ར་ཏྟོ ཙ ཏ་མཾ ནི་ཧ་ནྟྭཱ.
༡༢༦༠. ‘‘ཨི་མེ་ས་ཉྩ ཁོ ཝ་སྶ་ས་ཏ་ཙྩ་ཡེ་ན, སི་པཱ་ཊི་ཀཱ ཕ་ལ་ཏི ཨེ་ཀ་མེ་ཀཱ;
མཱ་ནུ་སྶ་ཀཾ ཝ་སྶ་ས་ཏཾ ཨ་ཏཱི་ཏཾ, ཡ་ད་གྒེ ཀཱ་ཡ་མྷི ཨི་དྷཱུ་པ་པ་ནྣོ.
༡༢༦༡. ‘‘དི་སྭཱ་ན་ཧཾ ཝ་སྶ་ས་ཏཱ་ནི པ་ཉྩ,
ཨ་སྨིཾ ཝི་མཱ་ནེ ཋ་ཏྭཱ་ན ཏཱ་ཏཱ;
ཨཱ་ཡུ་ཀྑ་ཡཱ པུ་ཉྙ་ཀྑ་ཡཱ ཙ་ཝི་སྶཾ,
ཏེ་ནེ་ཝ སོ་ཀེ་ན པ་མུ་ཙྪི་ཏོ་སྨཱི’’ཏི. – ཨཱ་ཧ;
༡༢༥༦. ཏ་ཏྠ སི་རཱི་ས་ཝ་ནཱཏི སི་རཱི་ས་ཝི་པི་ན་ཏོ. ཏཱ་ཏཱཏི ཝཱ་ཎི་ཛེ ཨཱ་ལ་པ་ཏི. ཨི་མེ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ མ་ཡ྄ཧ་ཉྩ པ་ཙྩ་ཀྑ་བྷཱུ་ཏཱ དི་བྦཱ ག་ནྡྷཱ སུ་ར་བྷཱི ཨ་ཏི་ཝི་ཡ སུ་ག་ནྡྷཱ་ཡེ་ཝ ས་མ་ནྟ་ཏོ པ་ཝ་ནྟི པ་ཝཱ་ཡ་ནྟི. ཏེ དི་བྦཱ ག་ནྡྷཱ ཨེ་ཝཾ ཝཱ་ཡ་ནྟཱ ཨི་མཾ ཝི་མཱ་ནཾ ས་མྤ་ཝཱ་ཡ་ནྟི ས་མྨ་དེ་ཝ ག་ནྡྷཾ གཱ་ཧཱ་པེ་ནྟི, ན ཀེ་ཝ་ལཾ ས་མྤ་ཝཱ་ཡ་ན་མེ་ཝ, ཨ་ཐ ཁོ ཨ་ཏྟ་ནོ པ་བྷཱ་ཡ ཏ་མ་མྤི ནི་ཧ་ནྟི. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘དི་ཝཱ ཙ ར་ཏྟོ ཙ ཏ་མཾ ནི་ཧ་ནྟྭཱ’’ཏི.
༡༢༦༠-༦༡. ཨི་མེ་སནྟི སི་རཱི་སཱ་ནཾ. སི་པཱ་ཊི་ཀཱཏི ཕ་ལ་ཀུ་ཊྛི་ལི་ཀཱ. ཕ་ལ་ཏཱིཏི པ་ཙྩི་ཏྭཱ ཝ་ཎྚ་ཏོ མུ་ཙྩ་ཏི, པུ་ཊ་བྷེ་དཾ ཝཱ པ་ཏྭཱ སི་སྶ་ཏི. མཱ་ནུ་སྶ་ཀཾ ཝ་སྶ་ས་ཏཾ ཨ་ཏཱི་ཏནྟི ཡ་སྨཱ ཝ་སྶ་ས་ཏ་སྶ ཨ་ཙྩ་ཡེ་ན ཨི་མ་སྶ སི་རཱི་ས་སྶ སི་པཱ་ཊི་ཀཱ ཕ་ལ་ཏི, ཨ་ཡ་ཉྩ ཕ་ལི་ཏཱ, ཏ་སྨཱ མ་ཡ྄ཧཾ མཱ་ནུ་སྶ་ཀཾ ཝ་སྶ་ས་ཏཾ ཨ་ཏཱི་ཏཾ. ཡ་ད་གྒེ ཡ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ, ཀཱ་ཡ་མྷི ཨི་དྷ ཨི་མ་སྨིཾ དེ་ཝ་ནི་ཀཱ་ཡེ ཨུ་པ་པ་ནྣོ ནི་བྦ་ཏྟོ. མ་ཡ྄ཧ་ཉྩ དེ་ཝ་ག་ཎ་ནཱ་ཡ པ་ཉྩ ཝ་སྶ་ས་ཏཱ་ནི ཨཱ་ཡུ, ཏ་སྨཱ ཁཱི་ཡ་ཏི མེ ཨཱ་ཡཱུ་ཏི སོ་ཀ་ཝ་སེ་ན ས་མྤ་མཱུ་ལ༹ྷོ་ཏི ད་སྶེ་ཏི. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘དི་སྭཱ་ན་ཧཾ ཝ་སྶ་ས་ཏཱ་ནི པ་ཉྩ…པེ… ཏེ་ནེ་ཝ སོ་ཀེ་ན པ་མུ་ཙྪི་ཏོ་སྨཱི’’ཏི.
ཨ་ཐ ནཾ ཝཱ་ཎི་ཛཱ ས་མ་སྶཱ་སེ་ནྟོ –
༡༢༦༢. ‘‘ཀ་ཐཾ ནུ སོ་ཙེ་ཡྻ ཏ་ཐཱ་ཝི་དྷོ སོ, ལ་དྡྷཱ ཝི་མཱ་ནཾ ཨ་ཏུ་ལཾ ཙི་རཱ་ཡ;
ཡེ ཙཱ་པི ཁོ ཨི་ཏྟ་ར་མུ་པ་པ་ནྣཱ, ཏེ ནཱུ་ན སོ་ཙེ་ཡྻུཾ པ་རི་ཏྟ་པུ་ཉྙཱ’’ཏི. –
ཨཱ་ཧཾ་སུ. ཏ་ཏྠ ཡཱ་དི་སེ་ཧི ཨ་པྤཱ་ཡུ་ཀེ་ཧི མ་ར་ཎཾ པ་ཊི་ཙྩ སོ་ཙི་ཏ་བྦཾ སི་ཡཱ, ཏཱ་དི་སོ པ་ན ཨེ་ཝཾ དི་བྦཱ་ནུ་བྷཱ་ཝ་ས་མྤ་ནྣོ ན་ཝུ་ཏི་ཝ་སྶ་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཱ་ཡུ་ཀོ ཀ་ཐཾ ནུ སོ་ཙེ་ཡྻ, ན སོ་ཙི་ཏ་བྦ་མེ་ཝཱ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ.
དེ་ཝ་པུ་ཏྟོ ཏ་ཏྟ་ཀེ་ནེ་ཝ ས་མ་སྶཱ་སེ་ཏྭཱ ཏེ་སཾ ཝ་ཙ་ནཾ ས་མྤ་ཊི་ཙྪ་ནྟོ ཏེ་ས་ཉྩ ཨུ་པ་དེ་སཾ དེ་ནྟོ –
༡༢༦༣. ‘‘ཨ་ནུ་ཙྪ་ཝིཾ ཨོ་ཝ་དི་ཡ་ཉྩ མེ་ཏཾ, ཡཾ མཾ ཏུ་མྷེ པེ་ཡྻ་ཝཱ་ཙཾ ཝ་དེ་ཐ;
ཏུ་མྷེ ཙ ཁོ ཏཱ་ཏཱ མ་ཡཱ་ནུ་གུ་ཏྟཱ, ཡེ་ཧི་ཙྪ་ཀཾ ཏེ་ན པ་ལེ་ཐ སོ་ཏྠི’’ནྟི. –
གཱ་ཐ་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཨ་ནུ་ཙྪ་ཝིནྟི ཨ་ནུ་ཙྪ་ཝི་ཀཾ, ཏུ་མྷཱ་ཀ་མེ་ཝ ཏཾ ཡུ་ཏྟ་རཱུ་པཾ. ཨོ་ཝ་དི་ཡ་ཉྩ མེ་ཏནྟི མེ མ་ཡ྄ཧཾ ཏུ་མྷེ་ཧི ཨོ་ཝ་དི་ཡཾ ཨོ་ཝཱ་ད་ཝ་སེ་ན ཝ་ཏྟ་བྦ་མེ་ཏཾ. ཡཾ ཡ་སྨཱ, མཾ མ་ཡ྄ཧཾ, ཏུ་མྷེ ‘‘ཀ་ཐཾ ནུ སོ་ཙེ་ཡྻ’’ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ པེ་ཡྻ་ཝཱ་ཙཾ པི་ཡ་ཝ་ཙ་ནཾ ཝ་དེ་ཐ. ཡཾ ཝཱ པེ་ཡྻ་ཝཱ་ཙཱ་ཡ ཝ་ད་ནཾ ཀ་ཐ་ནཾ, ཏཾ ཏུ་མྷཱ་ཀ་མེ་ཝ ཨ་ནུ་ཙྪ་ཝི་ཀ་ནྟི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཨ་ཐ ཝཱ ཡཾ ཡ་སྨཱ ཏུ་མྷེ པེ་ཡྻ་ཝཱ་ཙཾ ཝ་དེ་ཐ, ཏ་སྨཱ ཨ་ནུ་ཙྪ་ཝི་ཀཾ ཨོ་ཝ་དི་ཡ་ཉྩ ཨོ་ཝ་དི་ཏ་བྦཾ ཨོ་ཝཱ་དཱ་ནུ་རཱུ་པཾ ཀཱ་ཏ་བྦ་ཉྩ མེ མ་ཡཱ ཀ་ཏཾ, ཀིཾ པ་ན ཏ་ནྟི ཨཱ་ཧ ‘‘ཏུ་མྷེ ཙ ཁོ ཏཱ་ཏཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཏ་ཏྠ མ་ཡཱ་ནུ་གུ་ཏྟཱཏི ཨི་མ་སྨིཾ ཨ་མ་ནུ་སྶ་པ་རི་གྒ་ཧེ མ་རུ་ཀ་ནྟཱ་རེ ཡཱ་ཝ ཀ་ནྟཱ་རཱ་ཏི་ཀྐ་མཱ མ་ཡཱ ཨ་ནུ་གུ་ཏྟཱ ར་ཀྑི་ཏཱ, ཡེ་ནི་ཙྪ་ཀཾ ཡ་ཐཱ་རུ་ཙི་ཏེ་ན, སོ་ཏྠིཾ ཁེ་མེ་ན, པ་ལེ་ཐ ག་ཙྪ་ཐཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ཨ་ཐ ཝཱ་ཎི་ཛཱ ཀ་ཏ་ཉྙུ་བྷཱ་ཝཾ པ་ཀཱ་སེ་ནྟཱ –
༡༢༦༤. ‘‘ག་ནྟྭཱ མ་ཡཾ སི་ནྡྷུ་སོ་ཝཱི་ར་བྷཱུ་མིཾ, དྷ་ན་ཏྠི་ཀཱ ཨུ་དྡ་ཡཾ པ་ཏྠ་ཡཱ་ནཱ;
ཡ་ཐཱ་པ་ཡོ་གཱ པ་རི་པུ་ཎྞ་ཙཱ་གཱ, ཀཱ་ཧཱ་མ སེ་རཱི་ས་མ་ཧཾ ཨུ་ལཱ༹་ར་ནྟི. –
གཱ་ཐ་མཱ་ཧཾ་སུ. ཏ་ཏྠ ཡ་ཐཱ་པ་ཡོ་གཱཏི ཨི་དཱ་ནི ཀ་ཏ་པ་ཊི་ཉྙཱ་ནུ་རཱུ་པ་པ་ཡོ་གཱ. པ་རི་པུ་ཎྞ་ཙཱ་གཱཏི ས་མ་ཏྟ་ཙཱ་གཱ, ཨུ་ལཱ༹་ར་སྶ མ་ཧ་སྶ པ་རི་ཡ་ཏྟ་པ་རི་ཙྩཱ་གཱ. མ་ཧནྟི ཨུ་སྶ་ཝ་པཱུ་ཛཾ.
པུ་ན དེ་ཝ་པུ་ཏྟོ མ་ཧ་ཀ་ར་ཎཾ པ་ཊི་ཀྑི་པ་ནྟོ ཀ་ཏྟ་བྦེ་སུ ཙ ཏེ ནི་ཡོ་ཛེ་ནྟོ –
༡༢༦༥. ‘‘མཱ ཙེ་ཝ སེ་རཱི་ས་མ་ཧཾ ཨ་ཀ་ཏྠ, ས་བྦ་ཉྩ ཝོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི ཡཾ ཝ་དེ་ཐ;
པཱ་པཱ་ནི ཀ་མྨཱ་ནི ཝི་ཝ་ཛྫ་ཡཱ་ཐ, དྷ་མྨཱ་ནུ་ཡོ་ག་ཉྩ ཨ་དྷི་ཊྛ་ཧཱ་ཐཱ’’ཏི. –
གཱ་ཐ་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཡཾ ཝ་དེ་ཐཱཏི ཡཾ ཏུ་མྷེ ཁེ་མེ་ན སི་ནྡྷུ་སོ་ཝཱི་ར་དེ་ས་པ་ཏྟིཾ ཏ་ཏྠ ཙ ཝི་པུ་ལཾ ཨུ་དྡ་ཡཾ ལཱ་བྷཾ པ་ཙྩཱ་སཱི་ས་ནྟཱ ‘‘ག་ནྟྭཱ མ་ཡ’’ནྟི་ཨཱ་དཱི་ནི ཝ་ད་ཐ. ས་བྦཾ ཏཾ ཝོ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ཏ་ཐེ་ཝ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ཏ་ཏྠ ནི་ཀྐ་ངྑཱ ཧོ་ཐ, ཏུ་མྷེ པ་ན ཨི་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ པཱ་པཱ་ནི ཀ་མྨཱ་ནི པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱ་དཱི་ནི ཝི་ཝ་ཛྫ་ཡཱ་ཐ པ་རི་ཝ་ཛྫེ་ཐ. དྷ་མྨཱ་ནུ་ཡོ་གནྟི དཱ་ནཱ་དི་ཀུ་ས་ལ་དྷ་མྨ་སྶ ཨ་ནུ་ཡུ་ཉྫ་ནཾ. ཨ་དྷི་ཊྛ་ཧཱ་ཐཱཏི ཨ་ནུ་སི་ཀྑ་ཐ ཨི་དཾ སེ་རཱི་ས་ཀ་མ་ཧ་ནྟི ད་སྶེ་ཏི.
ཡཾ པ་ན ཨུ་པཱ་ས་ཀཾ ཨ་ནུ་གྒ་ཎྷ་ནྟོ ཏེ་སཾ ར་ཀྑཱ་ཝ་ར་ཎཾ ཀཱ་ཏུ་ཀཱ་མོ ཨ་ཧོ་སི, ཏ་སྶ གུ་ཎཾ ཀི་ཏྟེ་ཏྭཱ ཏཾ ཏེ་སཾ ཨུ་དྡི་ས་ནྟོ ཨི་མཱ གཱ་ཐཱ་ཡོ ཨཱ་ཧ –
༡༢༦༦. ‘‘ཨུ་པཱ་ས་ཀོ ཨ་ཏྠི ཨི་མ་མྷི ས་ངྒྷེ, བ་ཧུ་སྶུ་ཏོ སཱི་ལ་ཝ་ཏཱུ་པ་པ་ནྣོ;
ས་དྡྷོ ཙ ཙཱ་གཱི ཙ སུ་པེ་ས་ལོ ཙ, ཝི་ཙ་ཀྑ་ཎོ ས་ནྟུ་སི་ཏོ མུ་ཏཱི་མཱ.
༡༢༦༧. ‘‘ས་ཉྫཱ་ན་མཱ་ནོ ན མུ་སཱ བྷ་ཎེ་ཡྻ, པ་རཱུ་པ་གྷཱ་ཏཱ་ཡ ན ཙེ་ཏ་ཡེ་ཡྻ;
ཝེ་བྷཱུ་ཏི་ཀཾ པེ་སུ་ཎཾ ནོ ཀ་རེ་ཡྻ, ས་ཎྷ་ཉྩ ཝཱ་ཙཾ ས་ཁི་ལཾ བྷ་ཎེ་ཡྻ.
༡༢༦༨. ‘‘ས་གཱ་ར་ཝོ ས་པྤ་ཏི་སྶོ ཝི་ནཱི་ཏོ, ཨ་པཱ་པ་ཀོ ཨ་དྷི་སཱི་ལེ ཝི་སུ་དྡྷོ;
སོ མཱ་ཏ་རཾ པི་ཏ་ར་ཉྩཱ་པི ཛ་ནྟུ, དྷ་མྨེ་ན པོ་སེ་ཏི ཨ་རི་ཡ་ཝུ་ཏྟི.
༡༢༦༩. ‘‘མ་ཉྙེ སོ མཱ་ཏཱ་པི་ཏཱུ་ནཾ ཀཱ་ར་ཎཱ, བྷོ་གཱ་ནི པ་རི་ཡེ་ས་ཏི ན ཨ་ཏྟ་ཧེ་ཏུ;
མཱ་ཏཱ་པི་ཏཱུ་ན་ཉྩ ཡོ ཨ་ཙྩ་ཡེ་ན, ནེ་ཀྑ་མྨ་པོ་ཎོ ཙ་རི་སྶ་ཏི བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ.
༡༢༧༠. ‘‘ཨུ་ཛཱུ ཨ་ཝ་ངྐོ ཨ་ས་ཋོ ཨ་མཱ་ཡོ, ན ལེ་ས་ཀ་པྤེ་ན ཙ ཝོ་ཧ་རེ་ཡྻ;
སོ ཏཱ་དི་སོ སུ་ཀ་ཏ་ཀ་མྨ་ཀཱ་རཱི, དྷ་མྨེ ཋི་ཏོ ཀི་ནྟི ལ་བྷེ་ཐ དུ་ཀྑཾ.
༡༢༧༡. ‘‘ཏཾ་ཀཱ་ར་ཎཱ པཱ་ཏུ་ཀ་ཏོ་མྷི ཨ་ཏྟ་ནཱ, ཏ་སྨཱ དྷ་མྨཾ པ་སྶ་ཐ ཝཱ་ཎི་ཛཱ་སེ;
ཨ་ཉྙ་ཏྲ ཏེ་ནི་ཧ བྷ་སྨཱི བྷ་ཝེ་ཐ, ཨ་ནྡྷཱ་ཀུ་ལཱ ཝི་པྤ་ན་ཊྛཱ ཨ་ར་ཉྙེ;
ཏཾ ཁི་པྤ་མཱ་ནེ་ན ལ་ཧུཾ པ་རེ་ན, སུ་ཁོ ཧ་ཝེ ས་པྤུ་རི་སེ་ན ས་ངྒ་མོ’’ཏི.
༡༢༦༦. ཏ་ཏྠ ས་ངྒྷེཏི ས་ཏྟ་ས་མཱུ་ཧེ. ཝི་ཙ་ཀྑ་ཎོཏི ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ ཀ་ཏྟ་བྦ་ཏཱ་ཡ ཀུ་ས་ལོ. ས་ནྟུ་སི་ཏོཏི ས་ནྟུ་ཊྛོ. མུ་ཏཱི་མཱཏི ཀ་མྨ་སྶ་ཀ་ཏ་ཉཱ་ཎཱ་དི་ནཱ ཨི་དྷ་ལོ་ཀ་པ་ར་ལོ་ཀ་ཧི་ཏཱ་ནཾ མུ་ན་ན་ཏོ མུ་ཏི་མཱ.
༡༢༦༧. ས་ཉྫཱ་ན་མཱ་ནོ ན མུ་སཱ བྷ་ཎེ་ཡྻཱཏི ས་མྤ་ཛཱ་ན་མུ་སཱ ན བྷཱ་སེ་ཡྻ. ཝེ་བྷཱུ་ཏི་ཀནྟི ས་ཧི་ཏཱ་ནཾ ཝི་ནཱ་བྷཱ་ཝ་ཀ་ར་ཎ་ཏོ ‘‘ཝེ་བྷཱུ་ཏི་ཀ’’ནྟི ལ་དྡྷ་ནཱ་མཾ པི་སུ་ཎཾ, ནོ ཀ་རེ་ཡྻ ན ཝ་དེ་ཡྻ.
༡༢༦༨. ས་པྤ་ཏི་སྶོཏི པ་ཏི་སྶ་ཡོ ག་རུ་ཊྛཱ་ནི་ཡེ་སུ ནི་ཝཱ་ཏ་ཝུ་ཏྟི་ཀ་ཏྟཱ སོ་ར་ཙྩཾ, ས་ཧ པ་ཏི་སྶེ་ནཱ་ཏི ས་པྤ་ཏི་སྶོ. ཨ་དྷི་སཱི་ལེཏི ཨུ་པཱ་ས་ཀེ་ན ར་ཀྑི་ཏ་བྦ་ཨ་དྷི་སཱི་ལ་སི་ཀྑཱ་ཡ. ཨ་རི་ཡ་ཝུ་ཏྟཱིཏི པ་རི་སུ་དྡྷ་ཝུ་ཏྟི.
༡༢༦༩. ནེ་ཀྑ་མྨ་པོ་ཎོཏི ནི་བྦཱ་ན་ནི་ནྣོ. ཙ་རི་སྶ་ཏི བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡནྟི པ་བྦ་ཛྫཾ སཱ་ས་ན་བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཙ་རི་སྶ་ཏི.
༡༢༧༠. ལེ་ས་ཀ་པྤེ་ནཱཏི ཀ་པྤི་ཡ་ལེ་སེ་ན. ན ཙ ཝོ་ཧ་རེ་ཡྻཱཏི མཱ་ཡཱ་སཱ་ཋེ་ཡྻ་ཝ་སེ་ན ཝ་ཙ་ནཾ ན ནི་ཙྪཱ་རེ་ཡྻ. དྷ་མྨེ ཋི་ཏོ ཀི་ནྟི ལ་བྷེ་ཐ དུ་ཀྑནྟི ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན དྷ་མྨེ ཋི་ཏོ དྷ་མྨ་ཙཱ་རཱི ས་མ་ཙཱ་རཱི ཀི་ནྟི ཀེ་ན པ་ཀཱ་རེ་ན དུ་ཀྑཾ ལ་བྷེ་ཐ པཱ་པུ་ཎེ་ཡྻ.