༣. ཕ་ལ་དཱ་ཡ་ཀ་ཝི་མཱ་ན་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ཨུ་ཙྩ་མི་དཾ མ་ཎི་ཐཱུ་ཎནྟི ཕ་ལ་དཱ་ཡ་ཀ་ཝི་མཱ་ནཾ. ཏ་སྶ ཀཱ ཨུ་པྤ་ཏྟི? བྷ་ག་ཝཱ རཱ་ཛ་ག་ཧེ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཝེ་ལུ༹་ཝ་ནེ. ཏེ་ན ས་མ་ཡེ་ན ར་ཉྙོ བི་མྦི་སཱ་ར་སྶ ཨ་ཀཱ་ལེ ཨ་མྦ་ཕ་ལཱ་ནི པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏུཾ ཨི་ཙྪཱ ཨུ་པྤ་ཛྫི. སོ ཨཱ་རཱ་མ་པཱ་ལཾ ཨཱ་ཧ – ‘‘མ་ཡ྄ཧཾ ཁོ, བྷ་ཎེ, ཨ་མྦ་ཕ་ལེ་སུ ཨི་ཙྪཱ ཨུ་པྤ་ནྣཱ, ཏ་སྨཱ ཨ་མྦཱ་ནི མེ ཨཱ་ནེ་ཏྭཱ དེ་ཧཱི’’ཏི. ‘‘དེ་ཝ, ན་ཏྠི ཨ་མྦེ་སུ ཨ་མྦ་ཕ་ལཾ, ཨ་པི་ཙཱ་ཧཾ ཏ་ཐཱ ཀ་རོ་མི, ས་ཙེ དེ་ཝོ ཀི་ཉྩི ཀཱ་ལཾ ཨཱ་ག་མེ་ཏི, ཡ་ཐཱ ཨ་མྦཱ ན ཙི་ར་སྶེ་ཝ ཕ་ལཾ ག་ཎྷ་ནྟཱི’’ཏི. ‘‘སཱ་དྷུ, བྷ་ཎེ, ཏ་ཐཱ ཀ་རོ་ཧཱི’’ཏི. ཨཱ་རཱ་མ་པཱ་ལོ ཨཱ་རཱ་མཾ ག་ནྟྭཱ ཨ་མྦ་རུ་ཀྑ་མཱུ་ལེ་སུ པཾ་སུཾ ཨ་པ་ནེ་ཏྭཱ ཏཱ་དི་སཾ པཾ་སུཾ ཨཱ་ཀི་རི, ཏཱ་དི་ས་ཉྩ ཨུ་ད་ཀཾ ཨཱ་སི་ཉྩི, ཡ་ཐཱ ན ཙི་ར་སྶེ་ཝ ཨ་མྦ་རུ་ཀྑཱ ས་ཙྪི་ནྣ་པ་ཏྟཱ ཨ་ཧེ་སུཾ. ཨ་ཐ ནཾ པཾ་སུཾ ཨ་པ་ནེ་ཏྭཱ ཕཱ་རུ་ས་ཀ་ཀ་ས་ཊ་མི་སྶ་ཀཾ པཱ་ཀ་ཏི་ཀཾ པཾ་སུཾ ཨཱ་ཀི་རི་ཏྭཱ སཱ་དྷུ་ཀཾ ཨུ་ད་ཀཾ ཨ་དཱ་སི. ཏ་དཱ ཨ་མྦ་རུ་ཀྑཱ ན ཙི་རེ་ནེ་ཝ ཀོ་ར་ཀི་ཏཱ པ་ལླ་ཝི་ཏཱ ཀུ་ཊ་མ་ལ་ཀ་ཛཱ་ཏཱ ཧུ་ཏྭཱ པུ་པྥིཾ་སུ, ཨ་ཐ ས་ལཱ་ཊུ་ཀ་ཛཱ་ཏཱ ཧུ་ཏྭཱ ཕ་ལཱ་ནི ག་ཎྷིཾ་སུ. ཏ་ཏྠེ་ཀ་སྨིཾ ཨ་མྦ་རུ་ཀྑེ པ་ཋ་མ་ཏ་རཾ ཙ་ཏྟཱ་རི ཕ་ལཱ་ནི མ་ནོ་སི་ལཱ་ཙུ་ཎྞ་པི་ཉྫ་ར་ཝ་ཎྞཱ་ནི ས་མྤ་ནྣ་ག་ནྡྷ་ར་སཱ་ནི པ་རི་ཎ་ཏཱ་ནི ཨ་ཧེ་སུཾ.
སོ ཏཱ་ནི ག་ཧེ་ཏྭཱ ‘‘ར་ཉྙོ ད་སྶཱ་མཱི’’ཏི ག་ཙྪ་ནྟོ ཨ་ནྟ་རཱ་མ་གྒེ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ མ་ཧཱ་མོ་གྒ་ལླཱ་ནཾ པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ་ར་མཱ་ནཾ དི་སྭཱ ཙི་ནྟེ་སི ‘‘ཨི་མཱ་ནི ཨ་མྦཱ་ནི ཨ་གྒ་ཕ་ལ་བྷཱུ་ཏཱ་ནི ཨི་མ་སྶ ཨ་ཡྻ་སྶ ད་སྶཱ་མི, ཀཱ་མཾ མཾ རཱ་ཛཱ ཧ་ན་ཏུ ཝཱ པ་བྦཱ་ཛེ་ཏུ ཝཱ, ར་ཉྙོ ཧི དི་ནྣེ དི་ཊྛ་དྷ་མྨེ པཱུ་ཛཱ་མ་ཏྟཾ ཨ་པྤ་མ་ཏྟ་ཀཾ ཕ་ལཾ, ཨ་ཡྻ་སྶ དི་ནྣེ པ་ན དི་ཊྛ་དྷ་མྨི་ཀ་མྤི ས་མྤ་རཱ་ཡི་ཀ་མྤི ཨ་པ་རི་མཱ་ཎཾ ཕ་ལཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི. ཨེ་ཝཾ པ་ན ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ ཏཱ་ནི ཕ་ལཱ་ནི ཐེ་ར་སྶ ད་ཏྭཱ རཱ་ཛཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ར་ཉྙོ ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སི. ཏཾ སུ་ཏྭཱ རཱ་ཛཱ རཱ་ཛ་པུ་རི་སེ ཨཱ་ཎཱ་པེ་སི ‘‘ཝཱི་མཾ་ས་ཐ ཏཱ་ཝ, བྷ་ཎེ, ཡ་ཐཱ་ཡཾ ཨཱ་ཧཱ’’ཏི. ཐེ་རོ པ་ན ཏཱ་ནི ཕ་ལཱ་ནི བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨུ་པ་ནཱ་མེ་སི. བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་སུ ཨེ་ཀཾ སཱ་རི་པུ་ཏྟ་ཏྠེ་ར་སྶ, ཨེ་ཀཾ མ་ཧཱ་མོ་གྒ་ལླཱ་ན་ཏྠེ་ར་སྶ, ཨེ་ཀཾ མ་ཧཱ་ཀ་སྶ་པ་ཏྠེ་ར་སྶ ད་ཏྭཱ ཨེ་ཀཾ ཨ་ཏྟ་ནཱ པ་རི་བྷུ་ཉྫི. པུ་རི་སཱ ཏཾ པ་ཝ་ཏྟིཾ ར་ཉྙོ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ.
རཱ་ཛཱ ཏཾ སུ་ཏྭཱ ‘‘དྷཱི་རོ ཝ་ཏཱ་ཡཾ པུ་རི་སོ, ཡོ ཨ་ཏྟ་ནོ ཛཱི་ཝི་ཏ་མྤི པ་རི་ཙྩ་ཛི་ཏྭཱ པུ་ཉྙ་པ་སུ་ཏོ ཨ་ཧོ་སི, ཨ་ཏྟ་ནོ པ་རི་སྶ་མ་ཉྩ ཋཱ་ན་ག་ཏ་མེ་ཝ ཨ་ཀཱ་སཱི’’ཏི ཏུ་ཊྛ་ཙི་ཏྟོ ཏ་སྶ ཨེ་ཀཾ གཱ་མ་ཝ་རཾ ཝ་ཏྠཱ་ལ་ངྐཱ་རཱ་དཱི་ནི ཙ ད་ཏྭཱ ‘‘ཡཾ ཏ་ཡཱ བྷ་ཎེ ཨ་མྦ་ཕ་ལ་དཱ་ནེ་ན པུ་ཉྙཾ པ་སུ་ཏཾ, ཏ་ཏོ མེ པ་ཏྟིཾ དེ་ཧཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. སོ ‘‘དེ་མི, དེ་ཝ, ཡ་ཐཱ་སུ་ཁཾ པ་ཏྟིཾ ག་ཎྷཱ་ཧཱི’’ཏི ཨ་ཝོ་ཙ. ཨཱ་རཱ་མ་པཱ་ལོ ཨ་པ་ར་བྷཱ་གེ ཀཱ་ལཾ ཀ་ཏྭཱ ཏཱ་ཝ་ཏིཾ་སེ་སུ ཨུ་པྤ་ཛྫི, ཏ་སྶ སོ་ལ༹་ས་ཡོ་ཛ་ནི་ཀཾ ཀ་ན་ཀ་ཝི་མཱ་ནཾ ནི་བྦ་ཏྟི ས་ཏྟ་ས་ཏ་ཀཱུ་ཊཱ་གཱ་ར་པ་ཊི་མ་ཎྜི་ཏཾ. ཏཾ དི་སྭཱ ཨཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་མོ་གྒ་ལླཱ་ནོ པུ་ཙྪི –
༡༠༦༠. ‘‘ཨུ་ཙྩ་མི་དཾ མ་ཎི་ཐཱུ་ཎཾ ཝི་མཱ་ནཾ, ས་མ་ནྟ་ཏོ སོ་ལ༹་ས ཡོ་ཛ་ནཱ་ནི;
ཀཱུ་ཊཱ་གཱ་རཱ ས་ཏྟ་ས་ཏཱ ཨུ་ལཱ༹་རཱ, ཝེ་ལུ༹་རི་ཡ་ཐ་མྦྷཱ རུ་ཙ་ཀ་ཏྠ་ཏཱ སུ་བྷཱ.
༡༠༦༡. ‘‘ཏ་ཏྠ་ཙྪ་སི པི་ཝ་སི ཁཱ་ད་སི ཙ, དི་བྦཱ ཙ ཝཱི་ཎཱ པ་ཝ་ད་ནྟི ཝ་གྒུཾ;
ཨ་ཊྛ་ཊྛ་ཀཱ སི་ཀྑི་ཏཱ སཱ་དྷུ་རཱུ་པཱ, དི་བྦཱ ཙ ཀ་ཉྙཱ ཏི་ད་ས་ཙ་རཱ ཨུ་ལཱ༹་རཱ;
ན་ཙྩ་ནྟི གཱ་ཡ་ནྟི པ་མོ་ད་ཡ་ནྟི.
༡༠༦༢. ‘‘དེ་ཝི་དྡྷི་པ་ཏྟོ་སི མ་ཧཱ་ནུ་བྷཱ་ཝོ…པེ…
ཝ་ཎྞོ ཙ ཏེ ས་བྦ་དི་སཱ པ་བྷཱ་ས་ཏཱི’’ཏི.
༡༠༦༣. ‘‘སོ དེ་ཝ་པུ་ཏྟོ ཨ་ཏྟ་མ་ནོ…པེ… ཡ་སྶ ཀ་མྨ་སྶི་དཾ ཕ་ལཾ’’.
༡༠༦༤. ‘‘ཕ་ལ་དཱ་ཡཱི ཕ་ལཾ ཝི་པུ་ལཾ ལ་བྷ་ཏི, ད་ད་མུ་ཛུ་ག་ཏེ་སུ པ་ས་ནྣ་མཱ་ན་སོ;
སོ ཧི པ་མོ་ད་ཏི ས་གྒ་ག་ཏོ ཏི་དི་ཝེ, ཨ་ནུ་བྷོ་ཏི ཙ པུ་ཉྙ་ཕ་ལཾ ཝི་པུ་ལཾ.
༡༠༦༥. ‘‘ཏ་ཝེ་ཝཱ་ཧཾ མ་ཧཱ་མུ་ནི, ཨ་དཱ་སིཾ ཙ་ཏུ་རོ ཕ་ལེ.
༡༠༦༦. ‘‘ཏ་སྨཱ ཧི ཕ་ལཾ ཨ་ལ་མེ་ཝ དཱ་ཏུཾ, ནི་ཙྩཾ མ་ནུ་སྶེ་ན སུ་ཁ་ཏྠི་ཀེ་ན;
དི་བྦཱ་ནི ཝཱ པ་ཏྠ་ཡ་ཏཱ སུ་ཁཱ་ནི, མ་ནུ་སྶ་སོ་བྷ་གྒ་ཏ་མི་ཙྪ་ཏཱ ཝཱ.
༡༠༦༧. ‘‘ཏེ་ན མེ་ཏཱ་དི་སོ ཝ་ཎྞོ…པེ…
ཝ་ཎྞོ ཙ མེ ས་བྦ་དི་སཱ པ་བྷཱ་ས་ཏཱི’’ཏི. – སོ་པི་སྶ བྱཱ་ཀཱ་སི;
༡༠༦༡. ཏ་ཏྠ ཨ་ཊྛ་ཊྛ་ཀཱཏི ཨེ་ཀེ་ཀ་སྨིཾ ཀཱུ་ཊཱ་གཱ་རེ ཨ་ཊྛ་ཊྛ་ཀཱ ཙ་ཏུ་ས་ཊྛི་པ་རི་མཱ་ཎཱ. སཱ་དྷུ་རཱུ་པཱཏི རཱུ་པ་ས་མྤ་ཏྟི་ཡཱ ཙ སཱི་ལཱ་ཙཱ་ར་ས་མྤ་ཏྟི་ཡཱ ཙ སི་ཀྑཱ་ས་མྤ་ཏྟི་ཡཱ ཙ སུ་ནྡ་ར་ས་བྷཱ་ཝཱ. དི་བྦཱ ཙ ཀ་ཉྙཱཏི དེ་ཝ་ཙྪ་རཱ་ཡོ. ཏི་ད་ས་ཙ་རཱཏི ཏི་ད་སེ་སུ སུ་ཁཱ་ཙཱ་རཱ སུ་ཁ་ཝི་ཧཱ་རི་ནི་ཡོ. ཨུ་ལཱ༹་རཱཏི ཨུ་ལཱ༹་ར་ཝི་བྷ་ཝཱ.
༡༠༦༤. ཕ་ལ་དཱ་ཡཱིཏི ཨ་ཏྟ་ནཱ ཨ་མྦ་ཕ་ལ་སྶ དི་ནྣ་ཏྟཱ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝ་ད་ཏི. ཕ་ལནྟི པུ་ཉྙ་ཕ་ལཾ. ཝི་པུ་ལནྟི མ་ཧ་ནྟཾ ལ་བྷ་ཏི མ་ནུ་སྶ་ལོ་ཀེ པ་ཏི་ཊྛི་ཏོ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ད་དནྟི ད་ད་ནྟོ དཱ་ན་ཧེ་ཏུ. ཨུ་ཛུ་ག་ཏེ་སཱུཏི ཨུ་ཛུ་པ་ཊི་པ་ནྣེ་སུ. ས་གྒ་ག་ཏོཏི ཨུ་པྤ་ཛྫ་ན་ཝ་སེ་ན ས་གྒཾ ག་ཏོ, ཏ་ཏྠཱ་པི ཏི་དི་ཝེ ཏཱ་ཝ་ཏིཾ་ས་བྷ་ཝ་ནེ ཨ་ནུ་བྷོ་ཏི ཙ པུ་ཉྙ་ཕ་ལཾ ཝི་པུ་ལཾ ཡ་ཐཱ་ཧཾ, ཨེ་ཝཾ ཨ་ཉྙོ་པཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
༡༠༦༦. ཏ་སྨཱཏི ཡ་སྨཱ ཙ་ཏུ་ནྣཾ ཕ་ལཱ་ནཾ དཱ་ན་མ་ཏྟེ་ན ཨཱི་དི་སཱི ས་མྤ་ཏྟི ཨ་དྷི་ག་ཏཱ, ཏ་སྨཱ. ཨ་ལ་མེ་ཝ ཡུ་ཏྟ་མེ་ཝ. ནི་ཙྩནྟི ས་བྦ་ཀཱ་ལཾ. དི་བྦཱ་ནཱིཏི དེ་ཝ་ལོ་ཀ་པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣཱ་ནི. མ་ནུ་སྶ་སོ་བྷ་གྒ་ཏནྟི མ་ནུ་སྶེ་སུ སུ་བྷ་ག་བྷཱ་ཝཾ. སེ་སཾ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡ་མེ་ཝ.
ཕ་ལ་དཱ་ཡ་ཀ་ཝི་མཱ་ན་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.