༥. གུ་ཏྟི་ལ་ཝི་མཱ་ན་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ས་ཏྟ་ཏ་ནྟིཾ སུ་མ་དྷུ་རནྟི གུ་ཏྟི་ལ་ཝི་མཱ་ནཾ. ཏ་སྶ ཀཱ ཨུ་པྤ་ཏྟི? བྷ་ག་ཝ་ཏི རཱ་ཛ་ག་ཧེ ཝི་ཧ་ར་ནྟེ ཨཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་མོ་གྒ་ལླཱ་ནོ ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ དེ་ཝ་ཙཱ་རི་ཀཾ ཙ་ར་ནྟོ ཏཱ་ཝ་ཏིཾ་ས་བྷ་ཝ་ནཾ ག་ནྟྭཱ ཏ་ཏྠ པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ ཋི་ཏེ་སུ ཚ་ཏྟིཾ་སཱ་ཡ ཝི་མཱ་ནེ་སུ ཚ་ཏྟིཾ་ས དེ་ཝ་དྷཱི་ཏ་རོ པ་ཙྩེ་ཀཾ ཨ་ཙྪ་རཱ་ས་ཧ་སྶ་པ་རི་ཝཱ་རཱ མ་ཧ་ཏིཾ དི་བྦ་ས་མྤ་ཏྟིཾ ཨ་ནུ་བྷ་ཝ་ནྟི་ཡོ དི་སྭཱ ཏཱ་ཧི པུ་བྦེ ཀ་ཏ་ཀ་མྨཾ ‘‘ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟེ་ན ཝ་ཎྞེ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་ཧི ཏཱི་ཧི གཱ་ཐཱ་ཧི པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ པུ་ཙྪི. ཏཱ་པི ཏ་སྶ པུ་ཙྪཱ་ན་ནྟ་རཾ ‘‘ཝ་ཏྠུ་ཏྟ་མ་དཱ་ཡི་ཀཱ ནཱ་རཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ བྱཱ་ཀ་རིཾ་སུ. ཨ་ཐ ཐེ་རོ ཏ་ཏོ མ་ནུ་སྶ་ལོ་ཀཾ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སི. ཏཾ སུ་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝཱ ‘‘མོ་གྒ་ལླཱ་ན, ཏཱ དེ་ཝ་ཏཱ ན ཀེ་ཝ་ལཾ ཏ་ཡཱ ཨེ་ཝ པུ་ཙྪི་ཏཱ ཨེ་ཝཾ བྱཱ་ཀ་རིཾ་སུ, ཨ་ཐ ཁོ པུ་བྦེ མ་ཡཱ་པི པུ་ཙྪི་ཏཱ ཨེ་ཝ་མེ་ཝ བྱཱ་ཀ་རིཾ་སཱུ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཐེ་རེ་ན ཡཱ་ཙི་ཏོ ཨ་ཏཱི་ཏཾ ཨ་ཏྟ་ནོ གུ་ཏྟི་ལཱ་ཙ་རི་ཡཾ ཀ་ཐེ་སི.
ཨ་ཏཱི་ཏེ བཱ་རཱ་ཎ་སི་ཡཾ བྲ་ཧྨ་ད་ཏྟེ ར་ཛྫཾ ཀཱ་རེ་ནྟེ བོ་དྷི་ས་ཏྟོ ག་ནྡྷ་བྦ་ཀུ་ལེ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏྭཱ ག་ནྡྷ་བྦ་སི་པྤེ པ་རི་ཡོ་དཱ་ཏ་སི་པྤ་ཏཱ་ཡ ཏི་མྦ་རུ་ནཱ་ར་ད་ས་དི་སོ ས་བྦ་དི་སཱ་སུ པཱ་ཀ་ཊོ པ་ཉྙཱ་ཏཱ ཨཱ་ཙ་རི་ཡོ ཨ་ཧོ་སི ནཱ་མེ་ན གུ་ཏྟི་ལོ ནཱ་མ. སོ ཨ་ནྡྷེ ཛི་ཎྞེ མཱ་ཏཱ་པི་ཏ་རོ པོ་སེ་སི. ཏ་སྶ སི་པྤ་ནི་པྥ་ཏྟིཾ སུ་ཏྭཱ ཨུ་ཛྫེ་ནི་ཝཱ་སཱི མུ་སི་ལོ ནཱ་མ ག་ནྡྷ་བྦོ ཨུ་པ་ག་ནྟྭཱ ཏཾ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཋི་ཏོ ‘‘ཀ་སྨཱ ཨཱ་ག་ཏོ་སཱི’’ཏི ཙ ཝུ་ཏྟེ ‘‘ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ས་ནྟི་ཀེ སི་པྤཾ ཨུ་གྒ་ཎྷི་ཏུ’’ནྟི ཨཱ་ཧ. གུ་ཏྟི་ལཱ་ཙ་རི་ཡོ ཏཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ ལ་ཀྑ་ཎ་ཀུ་ས་ལ་ཏཱ་ཡ ‘‘ཨ་ཡཾ པུ་རི་སོ ཝི་ས་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡོ ཀ་ཀྑ་ལོ༹ ཕ་རུ་སོ ཨ་ཀ་ཏ་ཉྙཱུ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ན ས་ངྒ་ཧེ་ཏ་བྦོ’’ཏི སི་པྤུ་གྒ་ཧ་ཎ་ཏྠཾ ཨོ་ཀཱ་སཾ ནཱ་ཀཱ་སི. སོ ཏ་སྶ མཱ་ཏཱ་པི་ཏ་རོ པ་ཡི་རུ་པཱ་སི་ཏྭཱ ཏེ་ཧི ཡཱ་ཙཱ་པེ་སི. གུ་ཏྟི་ལཱ་ཙ་རི་ཡོ མཱ་ཏཱ་པི་ཏཱུ་ཧི ནི་པྤཱི་ལི༹་ཡ་མཱ་ནོ ‘‘ག་རུ་ཝ་ཙ་ནཾ ཨ་ལ་ངྒྷ་ནཱི་ཡ’’ནྟི ཏ་སྶ སི་པྤཾ པ་ཊྛ་པེ་ཏྭཱ ཝི་ག་ཏ་མ་ཙྪ་རི་ཡ་ཏཱ་ཡ ཀཱ་རུ་ཎི་ཀ་ཏཱ་ཡ ཙ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་མུ་ཊྛིཾ ཨ་ཀ་ཏྭཱ ཨ་ན་ཝ་སེ་ས་ཏོ སི་པྤཾ སི་ཀྑཱ་པེ་སི.
སོ་པི མེ་དྷཱ་ཝི་ཏཱ་ཡ པུ་བྦེ་ཀ་ཏ་པ་རི་ཙ་ཡ་ཏཱ་ཡ ཨ་ཀུ་སཱི་ཏ་ཏཱ་ཡ ཙ ན ཙི་ར་སྶེ་ཝ པ་རི་ཡོ་དཱ་ཏ་སི་པྤོ ཧུ་ཏྭཱ ཙི་ནྟེ་སི ‘‘ཨ་ཡཾ བཱ་རཱ་ཎ་སཱི ཛ་མྦུ་དཱི་པེ ཨ་གྒ་ན་ག་རཾ, ཡཾ་ནཱུ་ནཱ་ཧཾ ཨི་དྷ ས་རཱ་ཛི་ཀཱ་ཡ པ་རི་སཱ་ཡ སི་པྤཾ ད་སྶེ་ཡྻཾ, ཨེ་ཝཱ་ཧཾ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་ཏོ་པི ཛ་མྦུ་དཱི་པེ པཱ་ཀ་ཊོ པ་ཉྙཱ་ཏོ བྷ་ཝི་སྶཱ་མཱི’’ཏི. སོ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་སྶ ཨཱ་རོ་ཙེ་སི ‘‘ཨ་ཧཾ ར་ཉྙོ པུ་ར་ཏོ སི་པྤཾ ད་སྶེ་ཏུ་ཀཱ་མོ, རཱ་ཛཱ་ནཾ མཾ ད་སྶེ་ཐཱ’’ཏི. མ་ཧཱ་ས་ཏྟོ ‘‘ཨ་ཡཾ མ་མ ས་ནྟི་ཀེ ཨུ་གྒ་ཧི་ཏ་སི་པྤོ པ་ཏི་ཊྛཾ ལ་བྷ་ཏཱུ’’ཏི ཀ་རུ་ཎཱ་ཡ་མཱ་ནོ ཏཾ ར་ཉྙོ ས་ནྟི་ཀཾ ནེ་ཏྭཱ ‘‘མ་ཧཱ་རཱ་ཛ ཨི་མ་སྶ མེ ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀ་སྶ ཝཱི་ཎཱ་ཡ པ་གུ་ཎ་ཏཾ པ་སྶ་ཐཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. རཱ་ཛཱ ‘‘སཱ་དྷཱུ’’ཏི པ་ཊི་སྶུ་ཎི་ཏྭཱ ཏ་སྶ ཝཱི་ཎཱ་ཝཱ་ད་ནཾ སུ་ཏྭཱ པ་རི་ཏུ་ཊྛོ ཏཾ ག་ནྟུ་ཀཱ་མཾ ནི་ཝཱ་རེ་ཏྭཱ ‘‘མ་མེ་ཝ ས་ནྟི་ཀེ ཝ་ས, ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་སྶ དི་ནྣ་ཀོ་ཊྛཱ་ས་ཏོ ཨུ་པ་ཌྜྷཾ ད་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. མུ་སི་ལོ ‘‘ནཱ་ཧཾ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་ཏོ ཧཱ་ཡཱ་མི, ས་མ་མེ་ཝ དེ་ཐཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ར་ཉྙཱ ‘‘མཱ ཨེ་ཝཾ བྷ་ཎི, ཨཱ་ཙ་རི་ཡོ ནཱ་མ མ་ཧ་ནྟོ, ཨུ་པ་ཌྜྷ་མེ་ཝ ཏུ་ཡ྄ཧཾ ད་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ‘‘མ་མ ཙ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་སྶ ཙ སི་པྤཾ པ་སྶ་ཐཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ རཱ་ཛ་གེ་ཧ་ཏོ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ ‘‘ཨི་ཏོ ས་ཏྟ་མེ དི་ཝ་སེ མ་མ ཙ གུ་ཏྟི་ལཱ་ཙ་རི་ཡ་སྶ ཙ རཱ་ཛ་ངྒ་ཎེ སི་པྤ་ད་སྶ་ནཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ཏཾ པ་སྶི་ཏུ་ཀཱ་མཱ པ་སྶ་ནྟཱུ’’ཏི ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ ཨཱ་ཧི་ཎྜ་ནྟོ ཨུ་གྒྷོ་སེ་སི.
མ་ཧཱ་ས་ཏྟོ ཏཾ སུ་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ཡཾ ཏ་རུ་ཎོ ཐཱ་མ་ཝཱ, ཨ་ཧཾ པ་ན ཛི་ཎྞོ དུ་བྦ་ལོ, ཡ་དི པ་ན མེ པ་རཱ་ཛ་ཡོ བྷ་ཝེ་ཡྻ, མ་ཏཾ མེ ཛཱི་ཝི་ཏཱ སེ་ཡྻཾ, ཏ་སྨཱ ཨ་ར་ཉྙཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ཨུ་བྦ་ནྡྷི་ཏྭཱ མ་རི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨ་ར་ཉྙཾ ག་ཏོ མ་ར་ཎ་བྷ་ཡ་ཏ་ཛྫི་ཏོ པ་ཊི་ནི་ཝ་ཏྟི. པུ་ན མ་རི་ཏུ་ཀཱ་མོ ཧུ་ཏྭཱ ག་ནྟྭཱ པུ་ན་པི མ་ར་ཎ་བྷ་ཡེ་ན པ་ཊི་ནི་ཝ་ཏྟི. ཨེ་ཝཾ ག་མ་ནཱ་ག་མ་ནཾ ཀ་རོ་ནྟ་སྶ ཏཾ ཋཱ་ནཾ ཝི་ག་ཏ་ཏི་ཎཾ ཨ་ཧོ་སི. ཨ་ཐ དེ་ཝ་རཱ་ཛཱ མ་ཧཱ་ས་ཏྟཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ དི་སྶ་མཱ་ན་རཱུ་པོ ཨཱ་ཀཱ་སེ ཋ་ཏྭཱ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ ‘‘ཨཱ་ཙ་རི་ཡ, ཀིཾ ཀ་རོ་སཱི’’ཏི. མ་ཧཱ་ས་ཏྟོ –
༣༢༧. ‘‘ས་ཏྟ་ཏ་ནྟིཾ སུ་མ་དྷུ་རཾ, རཱ་མ་ཎེ་ཡྻཾ ཨ་ཝཱ་ཙ་ཡིཾ;
སོ མཾ ར་ངྒ་མྷི ཨ་ཝ྄ཧེ་ཏི, ས་ར་ཎཾ མེ ཧོ་ཧི ཀོ་སི་ཡཱ’’ཏི. –
ཨ་ཏྟ་ནོ ཙི་ཏྟ་དུ་ཀྑཾ པ་ཝེ་དེ་སི.
ཏ་སྶ་ཏྠོ – ཨ་ཧཾ དེ་ཝ་རཱ་ཛ མུ་སི་ལཾ ནཱ་མ ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀཾ ས་ཏྟ་ནྣཾ ཏ་ནྟཱི་ནཾ ཨ་ཏྠི་ཏཱ་ཡ ཚ་ཛྫཱ་དི་ས་ཏྟ་ཝི་དྷ་ས་ར་དཱི་པ་ན་ཏོ ཙ ས་ཏྟ་ཏ་ནྟིཾ, ཏཾ ཝི་ས་ཡཾ ཀ་ཏྭཱ ཡ་ཐཱ་ར་ཧཾ དྭཱ་ཝཱི་ས་ཏི་ཡཱ སུ་ཏི་བྷེ་དཱ་ནཾ ཨ་ཧཱ་པ་ན་ཏོ སུ་ཊྛུ མ་དྷུ་ར་ནྟི སུ་མ་དྷུ་རཾ, ཡ་ཐཱ་དྷི་ག་ཏཱ་ནཾ ས་མ་པ་ཉྙཱ་སཱ་ཡ མུ་ཙྪ་ནཱ་ནཾ པ་རི་བྱ་ཏྟ་ཏཱ་ཡ ས་ར་སྶ ཙ ཝཱི་ཎཱ་ཡ ཙ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་སཾ་ས་ནྡ་ནེ་ན སུ་ཎ་ནྟཱ་ནཾ ཨ་ཏི་ཝི་ཡ མ་ནོ་ར་མ་བྷཱ་ཝ་ཏོ རཱ་མ་ཎེ་ཡྻཾ, ས་ར་ག་ཏཱ་དི་ཝི་བྷཱ་ག་ཏོ ཚ་ཛྫཱ་དི་ཙ་ཏུ་བྦི་དྷཾ ག་ནྡྷ་བྦཾ ཨ་ཧཱ་པེ་ཏྭཱ ག་ནྡྷ་བྦ་སི་པྤཾ ཨ་ཝཱ་ཙ་ཡིནྟི ཝཱ་ཙེ་སིཾ ཨུ་གྒ་ཎྷཱ་པེ་སིཾ སི་ཀྑཱ་པེ་སིཾ. སོ མུ་སི་ལོ ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སཱི ས་མཱ་ནོ མཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨཱ་ཙ་རི་ཡཾ ར་ངྒ་མྷི ར་ངྒ་མ་ཎྜ་ལེ ཨ་ཝ྄ཧེ་ཏི སཱ་ར་མྦྷ་ཝ་སེ་ན ཨ་ཏྟ་ནོ ཝི་སེ་སཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ས་ངྒྷ་ཊྚི་ཡ་ཏི, ‘‘ཨེ་ཧི སི་པྤཾ ད་སྶེ་ཧཱི’’ཏི མཾ ཨཱ་ཙི་ཀྑི, ཏ་སྶ མེ ཏྭཾ ཀོ་སི་ཡ དེ་ཝ་རཱ་ཛ ས་ར་ཎཾ ཨ་ཝ་སྶ་ཡོ ཧོ་ཧཱིཏི.
ཏཾ སུ་ཏྭཱ ས་ཀྐོ དེ་ཝ་རཱ་ཛཱ ‘‘མཱ བྷཱ་ཡི ཨཱ་ཙ་རི་ཡ, ཨ་ཧཾ ཏེ ས་ར་ཎཾ པ་རཱ་ཡ་ཎ’’ནྟི ད་སྶེ་ནྟོ –
༣༢༨. ‘‘ཨ་ཧཾ ཏེ ས་ར་ཎཾ ཧོ་མི, ཨ་ཧ་མཱ་ཙ་རི་ཡ་པཱུ་ཛ་ཀོ;
ན ཏཾ ཛ་ཡི་སྶ་ཏི སི་སྶོ, སི་སྶ་མཱ་ཙ་རི་ཡ ཛེ་སྶ་སཱི’’ཏི. –
ཨཱ་ཧ. ས་ཀྐ་སྶ ཀི་ར དེ་ཝ་ར་ཉྙོ པུ་རི་མ་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ མ་ཧཱ་ས་ཏྟོ ཨཱ་ཙ་རི་ཡོ ཨ་ཧོ་སི. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཨ་ཧ་མཱ་ཙ་རི་ཡ་པཱུ་ཛ་ཀོ’’ཏི. ཨ་ཧཾ ཨཱ་ཙ་རི་ཡཱ་ནཾ པཱུ་ཛ་ཀོ, ན མུ་སི་ལོ ཝི་ཡ ཡུ་ག་གྒཱ་ཧཱི, མཱ་དི་སེ་སུ ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀེ་སུ ཋི་ཏེ་སུ ཏཱ་དི་ས་སྶ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་སྶ ཀ་ཐཾ པ་རཱ་ཛ་ཡོ, ཏ་སྨཱ ན ཏཾ ཛ་ཡི་སྶ་ཏི སི་སྶོ, ཨ་ཉྙ་ད་ཏྠུ སི་སྶཾ མུ་སི་ལཾ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ ཏྭ་མེ་ཝ ཛ་ཡི་སྶ་སི, སོ པ་ན པ་རཱ་ཛི་ཏོ ཝི་ནཱ་སཾ པཱ་པུ་ཎི་སྶ་ཏཱི་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ཨེ་ཝ་ཉྩ པ་ན ཝ་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ཧཾ ས་ཏྟ་མེ དི་ཝ་སེ སཱ་ཀ་ཙྪཱ་མ་ཎྜ་ལཾ ཨཱ་ག་མི་སྶཱ་མི, ཏུ་མྷེ ཝི་སྶ་ཏྠཱ ཝཱ་དེ་ཐཱ’’ཏི ས་མ་སྶཱ་སེ་ཏྭཱ ག་ཏོ.
ས་ཏྟ་མེ པ་ན དི་ཝ་སེ རཱ་ཛཱ ས་པ་རི་ཝཱ་རོ རཱ་ཛ་ས་བྷཱ་ཡཾ ནི་སཱི་དི. གུ་ཏྟི་ལཱ་ཙ་རི་ཡོ ཙ མུ་སི་ལོ ཙ སི་པྤ་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ས་ཛྫཱ ཧུ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ རཱ་ཛཱ་ནཾ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཏྟ་ནོ ལ་དྡྷཱ་ས་ནེ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ ཝཱི་ཎཱ ཝཱ་ད་ཡིཾ་སུ. ས་ཀྐོ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཨ་ནྟ་ལི་ཀྑེ ཨ་ཊྛཱ་སི. ཏཾ མ་ཧཱ་ས་ཏྟོ་ཝ པ་སྶ་ཏི, ཨི་ཏ་རེ པ་ན ན པ་སྶ་ནྟི. པ་རི་སཱ དྭི་ནྣ་མྤི ཝཱ་ད་ནེ ས་མ་ཙི་ཏྟཱ ཨ་ཧོ་སི. ས་ཀྐོ གུ་ཏྟི་ལཾ ‘‘ཨེ་ཀཾ ཏ་ནྟིཾ ཚི་ནྡཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཚི་ནྣཱ་ཡ་པི ཏ་ནྟི་ཡཱ ཝཱི་ཎཱ ཏ་ཐེ་ཝ མ་དྷུ་ར་ནི་གྒྷོ་སཱ ཨ་ཧོ་སི. ཨེ་ཝཾ ‘‘དུ་ཏི་ཡཾ, ཏ་ཏི་ཡཾ, ཙ་ཏུ་ཏྠཾ, པ་ཉྩ་མཾ, ཚ་ཊྛཾ, ས་ཏྟ་མཾ ཚི་ནྡཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ, ཏཱ་སུ ཚི་ནྣཱ་སུ་པི ཝཱི་ཎཱ མ་དྷུ་ར་ནི་གྒྷོ་སཱ་ཝ ཨ་ཧོ་སི. ཏཾ དི་སྭཱ མུ་སི་ལོ པ་རཱ་ཛི་ཏ་བྷཱུ་ཏ་རཱུ་པོ པ་ཏྟ་ཀྑ་ནྡྷོ ཨ་ཧོ་སི, པ་རི་སཱ ཧ་ཊྛ་ཏུ་ཊྛཱ ཙེ་ལུ་ཀྑེ་པེ ཀ་རོ་ནྟཱི གུ་ཏྟི་ལ་སྶ སཱ་དྷུ་ཀཱ་ར་མ་དཱ་སི. རཱ་ཛཱ མུ་སི་ལཾ ས་བྷཱ་ཡ ནཱི་ཧ་རཱ་པེ་སི, མ་ཧཱ་ཛ་ནོ ལེ་ཌྜུ་ད་ཎྜཱ་དཱི་ཧི པ་ཧ་ར་ནྟོ མུ་སི་ལཾ ཏ་ཏྠེ་ཝ ཛཱི་ཝི་ཏ་ཀྑ་ཡཾ པཱ་པེ་སི.
ས་ཀྐོ དེ་ཝཱ་ན་མི་ནྡོ མ་ཧཱ་པུ་རི་སེ་ན ས་དྡྷིཾ ས་མྨོ་ད་ནཱི་ཡཾ ཀ་ཏྭཱ དེ་ཝ་ལོ་ཀ་མེ་ཝ ག་ཏོ. ཏཾ དེ་ཝ་ཏཱ ‘‘མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཀུ་ཧིཾ ག་ཏ་ཏྠཱ’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ཏཾ པ་ཝ་ཏྟིཾ སུ་ཏྭཱ ‘‘མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, མ་ཡཾ གུ་ཏྟི་ལཱ་ཙ་རི་ཡཾ པ་སྶི་སྶཱ་མ, སཱ་དྷུ ནོ ཏཾ ཨི་དྷཱ་ནེ་ཏྭཱ ད་སྶེ་ཧཱི’’ཏི ཨཱ་ཧཾ་སུ. ས་ཀྐོ དེ་ཝཱ་ནཾ ཝ་ཙ་ནཾ སུ་ཏྭཱ མཱ་ཏ་ལིཾ ཨཱ་ཎཱ་པེ་སི ‘‘ག་ཙྪ ཝེ་ཛ་ཡ་ནྟ་ར་ཐེ་ན ཨ་མྷཱ་ཀཾ གུ་ཏྟི་ལཱ་ཙ་རི་ཡཾ ཨཱ་ནེ་ཧི, དེ་ཝ་ཏཱ ཏཾ ད་སྶ་ན་ཀཱ་མཱ’’ཏི, སོ ཏ་ཐཱ ཨ་ཀཱ་སི. ས་ཀྐོ མ་ཧཱ་ས་ཏྟེ་ན ས་དྡྷིཾ ས་མྨོ་ད་ནཱི་ཡཾ ཀ་ཏྭཱ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ ‘‘ཨཱ་ཙ་རི་ཡ, ཝཱི་ཎཾ ཝཱ་ད་ཡ, དེ་ཝ་ཏཱ སོ་ཏུ་ཀཱ་མཱ’’ཏི. ‘‘མ་ཡཾ སི་པྤཱུ་པ་ཛཱི་ཝི་ནོ, ཝེ་ཏ་ནེ་ན ཝི་ནཱ སི་པྤཾ ན ད་སྶེ་མཱ’’ཏི. ‘‘ཀཱི་དི་སཾ པ་ན ཝེ་ཏ་ནཾ ཨི་ཙྪ་སཱི’’ཏི. ‘‘ནཱ་ཉྙེ་ན མེ ཝེ་ཏ་ནེ་ན ཀི་ཙྩཾ ཨ་ཏྠི, ཨི་མཱ་སཾ པ་ན དེ་ཝ་ཏཱ་ནཾ ཨ་ཏྟ་ནཱ ཨ་ཏྟ་ནཱ པུ་བྦེ་ཀ་ཏ་ཀུ་ས་ལ་ཀ་ཐ་ན་མེ་ཝ མེ ཝེ་ཏ་ནཾ ཧོ་ཏཱུ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཏཱ ‘‘སཱ་དྷཱུ’’ཏི ས་མྤ་ཊི་ཙྪིཾ་སུ. ཨ་ཐ མ་ཧཱ་ས་ཏྟོ པཱ་ཊེ་ཀྐཾ ཏཱ་ཧི ཏ་དཱ པ་ཊི་ལ་དྡྷ་ས་མྤ་ཏྟི་ཀི་ཏྟ་ན་མུ་ཁེ་ན ཏ་སྶཱ ཧེ་ཏུ་བྷཱུ་ཏཾ པུ་རི་མ་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ ཀ་ཏཾ སུ་ཙ་རི་ཏཾ ཨཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་མོ་གྒ་ལླཱ་ནོ ཝི་ཡ པུ་ཙྪ་ནྟོ ‘‘ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟེ་ན ཝ་ཎྞེ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་གཱ་ཐཱ་ཧི པུ་ཙྪི. ཏཱ་པི ‘‘ཝ་ཏྠུ་ཏྟ་མ་དཱ་ཡི་ཀཱ ནཱ་རཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཡ་ཐཱ ཨེ་ཏ་ར་ཧི ཐེ་ར་སྶ, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཏ་སྶ བྱཱ་ཀ་རིཾ་སུ. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘མོ་གྒ་ལླཱ་ན ཏཱ དེ་ཝ་ཏཱ ན ཀེ་ཝ་ལཾ ཏ་ཡཱ ཨེ་ཝ པུ་ཙྪི་ཏཱ ཨེ་ཝཾ བྱཱ་ཀ་རིཾ་སུ, ཨ་ཐ ཁོ པུ་བྦེ མ་ཡཱ་པི པུ་ཙྪི་ཏཱ ཨེ་ཝ་མེ་ཝ བྱཱ་ཀ་རིཾ་སཱུ’’ཏི.
ཏཱ ཀི་ར ཨི་ཏྠི་ཡོ ཀ་སྶ་པ་ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་ཀཱ་ལེ མ་ནུ་སྶ་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ ཋི་ཏཱ ཏཾ ཏཾ པུ་ཉྙཾ ཨ་ཀཾ་སུ. ཏ་ཏྠ ཨེ་ཀཱ ཨི་ཏྠཱི ཝ་ཏྠཾ ཨ་དཱ་སི, ཨེ་ཀཱ སུ་མ་ན་མཱ་ལཾ, ཨེ་ཀཱ ག་ནྡྷཾ, ཨེ་ཀཱ ཨུ་ལཱ༹་རཱ་ནི ཕ་ལཱ་ནི, ཨེ་ཀཱ ཨུ་ཙྪུ་ར་སཾ, ཨེ་ཀཱ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཙེ་ཏི་ཡེ ག་ནྡྷ་པ་ཉྩ་ངྒུ་ལི་ཀཾ ཨ་དཱ་སི, ཨེ་ཀཱ ཨུ་པོ་ས་ཐཾ ཨུ་པ་ཝ་སི, ཨེ་ཀཱ ཨུ་པ་ཀ་ཊྛཱ་ཡ ཝེ་ལཱ་ཡ ནཱ་ཝཱ་ཡ བྷུ་ཉྫ་ནྟ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨུ་ད་ཀཾ ཨ་དཱ་སི, ཨེ་ཀཱ ཀོ་དྷ་ནཱ་ནཾ ས་སྶུ་ས་སུ་རཱ་ནཾ ཨ་ཀྐོ་དྷ་ནཱ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ནཾ ཨ་ཀཱ་སི, ཨེ་ཀཱ དཱ་སཱི ཧུ་ཏྭཱ ཨ་ཏ་ནྡི་ཏཱ་ཙཱ་རཱ ཨ་ཧོ་སི, ཨེ་ཀོ པི་ཎྜ་ཙཱ་རི་ཀ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཁཱི་ར་བྷ་ཏྟཾ ཨ་དཱ་སི, ཨེ་ཀཱ ཕཱ་ཎི་ཏཾ ཨ་དཱ་སི, ཨེ་ཀཱ ཨུ་ཙྪུ་ཁ་ཎྜཾ ཨ་དཱ་སི, ཨེ་ཀཱ ཏི་མྦ་རུ་ས་ཀཾ ཨ་དཱ་སི, ཨེ་ཀཱ ཀ་ཀྐཱ་རི་ཀཾ ཨ་དཱ་སི, ཨེ་ཀཱ ཨེ་ལཱ༹་ལུ་ཀཾ ཨ་དཱ་སི, ཨེ་ཀཱ ཝ་ལླི་ཕ་ལཾ ཨ་དཱ་སི, ཨེ་ཀཱ ཕཱ་རུ་ས་ཀཾ ཨ་དཱ་སི, ཨེ་ཀཱ ཨ་ངྒཱ་ར་ཀ་པ་ལླཾ ཨ་དཱ་སི, ཨེ་ཀཱ སཱ་ཀ་མུ་ཊྛིཾ ཨ་དཱ་སི, ཨེ་ཀཱ པུ་པྥ་ཀ་མུ་ཊྛིཾ ཨ་དཱ་སི, ཨེ་ཀཱ མཱུ་ལ་ཀ་ལཱ་པཾ ཨ་དཱ་སི, ཨེ་ཀཱ ནི་མྦ་མུ་ཊྛིཾ ཨ་དཱ་སི, ཨེ་ཀཱ ཀ་ཉྫི་ཀཾ ཨ་དཱ་སི, ཨེ་ཀཱ ཏི་ལ་པི་ཉྙཱ་ཀཾ ཨ་དཱ་སི, ཨེ་ཀཱ ཀཱ་ཡ་བ་ནྡྷ་ནཾ ཨ་དཱ་སི, ཨེ་ཀཱ ཨཾ་ས་བ་དྡྷ་ཀཾ ཨ་དཱ་སི, ཨེ་ཀཱ ཨཱ་ཡོ་ག་པ་ཊྚཾ ཨ་དཱ་སི, ཨེ་ཀཱ ཝི་དྷཱུ་པ་ནཾ, ཨེ་ཀཱ ཏཱ་ལ་ཝ་ཎྚཾ, ཨེ་ཀཱ མོ་ར་ཧ་ཏྠཾ, ཨེ་ཀཱ ཚ་ཏྟཾ, ཨེ་ཀཱ ཨུ་པཱ་ཧ་ནཾ, ཨེ་ཀཱ པཱུ་ཝཾ, ཨེ་ཀཱ མོ་ད་ཀཾ, ཨེ་ཀཱ ས་ཀྑ་ལི་ཀཾ ཨ་དཱ་སི. ཏཱ ཨེ་ཀེ་ཀཱ ཨ་ཙྪ་རཱ་ས་ཧ་སྶ་པ་རི་ཝཱ་རཱ པ་ཧ་ཏི་ཡཱ དེ་ཝི་དྡྷི་ཡཱ ཝི་རཱ་ཛ་མཱ་ནཱ ཏཱ་ཝ་ཏིཾ་ས་བྷ་ཝ་ནེ ས་ཀྐ་སྶ དེ་ཝ་རཱ་ཛ་སྶ པ་རི་ཙཱ་རི་ཀཱ ཧུ་ཏྭཱ ནི་བྦ་ཏྟཱ གུ་ཏྟི་ལཱ་ཙ་རི་ཡེ་ན པུ་ཙྪི་ཏཱ ‘‘ཝ་ཏྠུ་ཏྟ་མ་དཱ་ཡི་ཀཱ ནཱ་རཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཨ་ཏྟ་ནཱ ཨ་ཏྟ་ནཱ ཀ་ཏ་ཀུ་ས་ལཾ པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ བྱཱ་ཀ་རིཾ་སུ.
༣༢༩. ‘‘ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟེ་ན ཝ་ཎྞེ་ན, ཡཱ ཏྭཾ ཏི་ཊྛ་སི དེ་ཝ་ཏེ;
ཨོ་བྷཱ་སེ་ནྟཱི དི་སཱ ས་བྦཱ, ཨོ་ས་དྷཱི ཝི་ཡ ཏཱ་ར་ཀཱ.
༣༣༠. ‘‘ཀེ་ན ཏེ་ཏཱ་དི་སོ ཝ་ཎྞོ, ཀེ་ན ཏེ ཨི་དྷ མི་ཛ྄ཛྷ་ཏི;
ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི ཙ ཏེ བྷོ་གཱ, ཡེ ཀེ་ཙི མ་ན་སོ པི་ཡཱ.
༣༣༡. ‘‘པུ་ཙྪཱ་མི ཏཾ དེ་ཝི མ་ཧཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ, མ་ནུ་སྶ་བྷཱུ་ཏཱ ཀི་མ་ཀཱ་སི པུ་ཉྙཾ;
ཀེ་ནཱ་སི ཨེ་ཝཾ ཛ་ལི་ཏཱ་ནུ་བྷཱ་ཝཱ, ཝ་ཎྞོ ཙ ཏེ ས་བྦ་དི་སཱ པ་བྷཱ་ས་ཏཱི’’ཏི.
༣༣༢. ‘‘སཱ དེ་ཝ་ཏཱ ཨ་ཏྟ་མ་ནཱ, མོ་གྒ་ལླཱ་ནེ་ན པུ་ཙྪི་ཏཱ;
པ་ཉྷཾ པུ་ཊྛཱ ཝི་ཡཱ་ཀཱ་སི, ཡ་སྶ ཀ་མྨ་སྶི་དཾ ཕ་ལཾ’’.
༣༣༣. ‘‘ཝ་ཏྠུ་ཏྟ་མ་དཱ་ཡི་ཀཱ ནཱ་རཱི, པ་ཝ་རཱ ཧོ་ཏི ན་རེ་སུ ནཱ་རཱི་སུ;
ཨེ་ཝཾ པི་ཡ་རཱུ་པ་དཱ་ཡི་ཀཱ མ་ནཱ་པཾ, དི་བྦཾ སཱ ལ་བྷ་ཏེ ཨུ་པེ་ཙྩ ཋཱ་ནཾ.
༣༣༤. ‘‘ཏ་སྶཱ མེ པ་སྶ ཝི་མཱ་ནཾ, ཨ་ཙྪ་རཱ ཀཱ་མ་ཝ་ཎྞི་ནཱི་ཧ་མ་སྨི;
ཨ་ཙྪ་རཱ་ས་ཧ་སྶ་སྶཱ་ཧཾ, པ་ཝ་རཱ པ་སྶ པུ་ཉྙཱ་ནཾ ཝི་པཱ་ཀཾ.
༣༣༥. ‘‘ཏེ་ན མེ་ཏཱ་དི་སོ ཝ་ཎྞོ, ཏེ་ན མེ ཨི་དྷ མི་ཛ྄ཛྷ་ཏི;
ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི ཙ མེ བྷོ་གཱ, ཡེ ཀེ་ཙི མ་ན་སོ པི་ཡཱ.
༣༣༦. ‘‘ཨ་ཀྑཱ་མི ཏེ བྷི་ཀྑུ མ་ཧཱ་ནུ་བྷཱ་ཝ, མ་ནུ་སྶ་བྷཱུ་ཏཱ ཡ་མ་ཀཱ་སི པུ་ཉྙཾ;
ཏེ་ན་མྷི ཨེ་ཝཾ ཛ་ལི་ཏཱ་ནུ་བྷཱ་ཝཱ, ཝ་ཎྞོ ཙ མེ ས་བྦ་དི་སཱ པ་བྷཱ་ས་ཏཱི’’ཏི.
(ཡ་ཐཱ ཙ ཨེ་ཏྠ, ཨེ་ཝཾ ཨུ་པ་རི ས་བྦ་ཝི་མཱ་ནེ་སུ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ཏ་བྦཾ.)
༣༤༡. ‘‘པུ་པྥུ་ཏྟ་མ་དཱ་ཡི་ཀཱ ནཱ་རཱི, པ་ཝ་རཱ ཧོ་ཏི ན་རེ་སུ ནཱ་རཱི་སུ…པེ….
༣༤༩. ‘‘ག་ནྡྷུ་ཏྟ་མ་དཱ་ཡི་ཀཱ ནཱ་རཱི, པ་ཝ་རཱ ཧོ་ཏི ན་རེ་སུ ནཱ་རཱི་སུ…པེ….
༣༥༧. ‘‘ཕ་ལུ་ཏྟ་མ་དཱ་ཡི་ཀཱ ནཱ་རཱི…པེ….
༣༦༥. ‘‘ར་སུ་ཏྟ་མ་དཱ་ཡི་ཀཱ ནཱ་རཱི…པེ….
༣༧༣. ‘‘ག་ནྡྷ་པ་ཉྩ་ངྒུ་ལི་ཀཾ ཨ་ཧ་མ་དཱ་སིཾ,ཀ་སྶ་པ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཐཱུ་པ་མྷི…པེ….
༣༨༡. ‘‘བྷི་ཀྑཱུ ཙ ཨ་ཧཾ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཙ, ཨ་དྡ་སཱ་སིཾ པ་ནྠ་པ་ཊི་པ་ནྣེ;
ཏེ་སཱ་ཧཾ དྷ་མྨཾ སུ་ཏྭཱ་ན, ཨེ་ཀཱུ་པོ་ས་ཐཾ ཨུ་པ་ཝ་སི་སྶཾ.
༣༨༢. ‘‘ཏ་སྶཱ མེ པ་སྶ ཝི་མཱ་ནཾ…པེ….
༣༨༩. ‘‘ཨུ་ད་ཀེ ཋི་ཏཱ ཨུ་ད་ཀ་མ་དཱ་སིཾ, བྷི་ཀྑུ་ནོ ཙི་ཏྟེ་ན ཝི་པྤ་ས་ནྣེ་ན…པེ….
༣༩༧. ‘‘ས་སྶུ་ཉྩཱ་ཧཾ ས་སུ་ར་ཉྩ, ཙ་ཎྜི་ཀེ ཀོ་དྷ་ནེ ཙ ཕ་རུ་སེ ཙ;
ཨ་ནུ་སཱུ་ཡི་ཀཱ ཨུ་པ་ཊྛཱ་སིཾ, ཨ་པྤ་མ་ཏྟཱ ས་ཀེ་ན སཱི་ལེ་ན…པེ….
༤༠༥. ‘‘པ་ར་ཀ་མྨ་ཀ་རཱི ཨཱ་སིཾ, ཨ་ཏྠེ་ནཱ་ཏ་ནྡི་ཏཱ དཱ་སཱི;
ཨ་ཀྐོ་དྷ་ནཱ་ན་ཏི་མཱ་ནི་ནཱི, སཾ་ཝི་བྷཱ་གི་ནཱི ཀ་ཀ་སྶ བྷཱ་ག་སྶ…པེ….
༤༡༣. ‘‘ཁཱི་རོ་ད་ནཾ ཨ་ཧ་མ་དཱ་སིཾ, བྷི་ཀྑུ་ནོ པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ་ར་ནྟ་སྶ;
ཨེ་ཝཾ ཀ་རི་ཏྭཱ ཀ་མྨཾ, སུ་ག་ཏིཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫ མོ་དཱ་མི…པེ….
༤༢༡. ‘‘ཕཱ་ཎི་ཏཾ ཨ་ཧ་མ་དཱ་སིཾ…པེ….
༤༢༩. ‘‘ཨུ་ཙྪུ་ཁ་ཎྜི་ཀཾ ཨ་ཧ་མ་དཱ་སིཾ…པེ….
༤༣༧. ‘‘ཏི་མྦ་རུ་ས་ཀཾ ཨ་ཧ་མ་དཱ་སིཾ…པེ….
༤༤༥. ‘‘ཀ་ཀྐཱ་རི་ཀཾ ཨ་ཧ་མ་དཱ་སིཾ…པེ….
༤༥༣. ‘‘ཨེ་ལཱ༹་ལུ་ཀཾ ཨ་ཧ་མ་དཱ་སིཾ…པེ….
༤༦༡. ‘‘ཝ་ལླི་ཕ་ལཾ ཨ་ཧ་མ་དཱ་སིཾ…པེ….
༤༦༩. ‘‘ཕཱ་རུ་ས་ཀཾ ཨ་ཧ་མ་དཱ་སིཾ…པེ….
༤༧༧. ‘‘ཧ་ཏྠ་པྤ་ཏཱ་པ་ཀཾ ཨ་ཧ་མ་དཱ་སིཾ…པེ….
༤༨༥. ‘‘སཱ་ཀ་མུ་ཊྛིཾ ཨ་ཧ་མ་དཱ་སིཾ…པེ….
༤༩༣. ‘‘པུ་པྥ་ཀ་མུ་ཊྛིཾ ཨ་ཧ་མ་དཱ་སིཾ…པེ….
༥༠༡. ‘‘མཱུ་ལ་ཀཾ ཨ་ཧ་མ་དཱ་སིཾ…པེ….
༥༠༩. ‘‘ནི་མྦ་མུ་ཊྛིཾ ཨ་ཧ་མ་དཱ་སིཾ…པེ….
༥༡༧. ‘‘ཨ་མྦ་ཀ་ཉྫི་ཀཾ ཨ་ཧ་མ་དཱ་སིཾ…པེ….
༥༢༥. ‘‘དོ་ཎི་ནི་མྨ་ཛྫ་ནིཾ ཨ་ཧ་མ་དཱ་སིཾ…པེ….
༥༣༣. ‘‘ཀཱ་ཡ་བ་ནྡྷ་ནཾ ཨ་ཧ་མ་དཱ་སིཾ…པེ….
༥༤༡. ‘‘ཨཾ་ས་བ་དྡྷ་ཀཾ ཨ་ཧ་མ་དཱ་སིཾ…པེ….
༥༤༩. ‘‘ཨཱ་ཡོ་ག་པ་ཊྚཾ ཨ་ཧ་མ་དཱ་སིཾ…པེ….
༥༥༧. ‘‘ཝི་དྷཱུ་པ་ནཾ ཨ་ཧ་མ་དཱ་སིཾ…པེ….
༥༦༥. ‘‘ཏཱ་ལ་ཝ་ཎྚཾ ཨ་ཧ་མ་དཱ་སིཾ…པེ….
༥༧༣. ‘‘མོ་ར་ཧ་ཏྠཾ ཨ་ཧ་མ་དཱ་སིཾ…པེ….
༥༨༡. ‘‘ཚ་ཏྟཾ ཨ་ཧ་མ་དཱ་སིཾ…པེ….
༥༨༩. ‘‘ཨུ་པཱ་ཧ་ནཾ ཨ་ཧ་མ་དཱ་སིཾ…པེ….
༥༩༧. ‘‘པཱུ་ཝཾ ཨ་ཧ་མ་དཱ་སིཾ…པེ….
༦༠༥. ‘‘མོ་ད་ཀཾ ཨ་ཧ་མ་དཱ་སིཾ…པེ….
༦༡༣. ‘‘ས་ཀྑ་ལི་ཀཾ ཨ་ཧ་མ་དཱ་སིཾ, བྷི་ཀྑུ་ནོ པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ་ར་ནྟ་སྶ…པེ….
༦༡༤. ‘‘ཏ་སྶཱ མེ པ་སྶ ཝི་མཱ་ནཾ, ཨ་ཙྪ་རཱ ཀཱ་མ་ཝ་ཎྞི་ནཱི་ཧ་མ་སྨིཾ;
ཨ་ཙྪ་རཱ་ས་ཧ་སྶ་སྶཱ་ཧཾ, པ་ཝ་རཱ པ་སྶ པུ་ཉྙཱ་ནཾ ཝི་པཱ་ཀཾ.
༦༡༥. ‘‘ཏེ་ན མེ་ཏཱ་དི་སོ ཝ་ཎྞོ…པེ… ཝ་ཎྞོ ཙ མེ ས་བྦ་དི་སཱ པ་བྷཱ་ས་ཏཱི’’ཏི.
ཨེ་ཝཾ མ་ཧཱ་ས་ཏྟོ ཏཱ་ཧི དེ་ཝ་ཏཱ་ཧི ཀ་ཏ་སུ་ཙ་རི་ཏེ བྱཱ་ཀ་ཏེ ཏུ་ཊྛ་མཱ་ན་སོ ས་མྨོ་ད་ནཾ ཀ་རོ་ནྟོ ཨ་ཏྟ་ནོ ཙ སུ་ཙ་རི་ཏ་ཙ་ར་ཎེ ཡུ་ཏྟ་པ་ཡུ་ཏྟ་ཏཾ ཝི་ཝ་ཊྚ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡ་ཏ་ཉྩ པ་ཝེ་དེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ –
༦༡༧. ‘‘སྭཱ་ག་ཏཾ ཝ་ཏ མེ ཨ་ཛྫ, སུ་པྤ་བྷཱ་ཏཾ སུ་ཧུ་ཊྛི་ཏཾ;
ཡཾ ཨ་དྡ་སཱ་མི དེ་ཝ་ཏཱ་ཡོ, ཨ་ཙྪ་རཱ ཀཱ་མ་ཝ་ཎྞི་ནི་ཡོ.
༦༡༨. ‘‘ཨི་མཱ་སཱ་ཧཾ དྷ་མྨཾ སུ་ཏྭཱ, ཀཱ་ཧཱ་མི ཀུ་ས་ལཾ བ་ཧུཾ;
དཱ་ནེ་ན ས་མ་ཙ་རི་ཡཱ་ཡ, ས་ཉྙ་མེ་ན ད་མེ་ན ཙ;
སྭཱ་ཧཾ ཏ་ཏྠ ག་མི་སྶཱ་མི, ཡ་ཏྠ ག་ནྟྭཱ ན སོ་ཙ་རེ’’ཏི.
༣༣༣. ཏ་ཏྠ ཝ་ཏྠུ་ཏྟ་མ་དཱ་ཡི་ཀཱཏི ཝ་ཏྠཱ་ནཾ ཨུ་ཏྟ་མཾ སེ་ཊྛཾ, ཝ་ཏྠེ་སུ ཝཱ བ་ཧཱུ་སུ ཨུ་ཙྩི་ནི་ཏྭཱ ག་ཧི་ཏཾ ཨུ་ཀྐཾ་ས་ག་ཏཾ པ་ཝ་རཾ ཀོ་ཊི་བྷཱུ་ཏཾ ཝ་ཏྠཾ ཝ་ཏྠུ་ཏྟ་མཾ, ཏ་སྶ དཱ་ཡི་ཀཱ. ‘‘པུ་པྥུ་ཏྟ་མ་དཱ་ཡི་ཀཱ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. པི་ཡ་རཱུ་པ་དཱ་ཡི་ཀཱཏི པི་ཡ་ས་བྷཱ་ཝ་སྶ པི་ཡ་ཛཱ་ཏི་ཀ་སྶ ཙ ཝ་ཏྠུ་ནོ དཱ་ཡི་ཀཱ. མ་ནཱ་པནྟི མ་ན་ཝ་ཌྜྷ་ན་ཀཾ. དི་བྦནྟི དི་ཝི བྷ་ཝ་ཏྟཱ དི་བྦཾ. ཨུ་པེ་ཙྩཱཏི ཨུ་པ་ག་ནྟྭཱ ཙེ་ཏེ་ཏྭཱ, ‘‘ཨེ་དི་སཾ ལ་བྷེ་ཡྻ’’ནྟི པ་ཀ་པྤེ་ཏྭཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཋཱ་ནནྟི ཝི་མཱ་ནཱ་དི་ཀཾ ཋཱ་ནཾ, ཨི་སྶ་རི་ཡཾ ཝཱ. ‘‘མ་ནཱ་པཱ’’ཏི་པི པཱ་ཋོ, ཨ་ཉྙེ་སཾ མ་ན་ཝ་ཌྜྷ་ན་ཀཱ ཧུ་ཏྭཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
༣༣༤. པ་སྶ པུ་ཉྙཱ་ནཾ ཝི་པཱ་ཀནྟི ཝ་ཏྠུ་ཏྟ་མ་དཱ་ན་སྶ ནཱ་མ ཨི་ད་མཱི་དི་སཾ ཕ་ལཾ པ་སྶཱ་ཏི ཨ་ཏྟ་ནཱ ལ་དྡྷ་ས་མྤ་ཏྟིཾ ས་མྦྷཱ་ཝེ་ནྟཱི ཝ་ད་ཏི.
༣༤༡. པུ་པྥུ་ཏྟ་མ་དཱ་ཡི་ཀཱཏི ར་ཏ་ན་ཏྟ་ཡ་པཱུ་ཛཱ་ཝ་སེ་ན པུ་པྥུ་ཏྟ་མ་དཱ་ཡི་ཀཱ, ཏ་ཐཱ ག་ནྡྷུ་ཏྟ་མ་དཱ་ཡི་ཀཱ་ཏི ད་ཊྛ་བྦཱ. ཏ་ཏྠ པུ་པྥུ་ཏྟ་མཾ སུ་མ་ན་པུ་པྥཱ་དི, ག་ནྡྷུ་ཏྟ་མཾ ཙ་ནྡ་ན་ག་ནྡྷཱ་དི, ཕ་ལུ་ཏྟ་མཾ པ་ན་ས་ཕ་ལཱ་དི, ར་སུ་ཏྟ་མཾ གོ་ར་ས་ས་པྤི་ཨཱ་དི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
༣༧༣. ག་ནྡྷ་པ་ཉྩ་ངྒུ་ལི་ཀནྟི ག་ནྡྷེ་ན པ་ཉྩ་ངྒུ་ལི་ཀ་དཱ་ནཾ. ཀ་སྶ་པ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཐཱུ་པ་མྷཱིཏི ཀ་སྶ་པ་ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་སྶ ཡོ་ཛ་ནི་ཀེ ཀ་ན་ཀ་ཐཱུ་པེ.
༣༨༡. པ་ནྠ་པ་ཊི་པ་ནྣེཏི མ་གྒཾ ག་ཙྪ་ནྟེ. ཨེ་ཀཱུ་པོ་ས་ཐནྟི ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ ཨུ་པོ་ས་ཐ་ཝཱ་སཾ.
༣༨༩. ཨུ་ད་ཀ་མ་དཱ་སིནྟི མུ་ཁ་ཝི་ཀྑཱ་ལ་ན་ཏྠཾ པི་ཝ་ན་ཏྠ་ཉྩ ཨུ་ད་ཀཾ པཱ་ནཱི་ཡཾ ཨ་དཱ་སིཾ.
༣༩༧. ཙ་ཎྜི་ཀེཏི ཙ་ཎྜེ. ཨ་ནུ་སཱུ་ཡི་ཀཱཏི ཨུ་སཱུ་ཡཱ ར་ཧི་ཏཱ.
༤༠༥. པ་ར་ཀ་མྨ་ཀ་རཱིཏི པ་རེ་སཾ ཝེ་ཡྻཱ་ཝ་ཙྩ་ཀཱ་རི་ནཱི. ཨ་ཏྠེ་ནཱཏི ཨ་ཏྠ་ཀི་ཙྩེ་ན. སཾ་ཝི་བྷཱ་གི་ནཱི ས་ཀ་སྶ བྷཱ་ག་སྶཱཏི ཨ་ཏྠི་ཀཱ་ནཾ ཨ་ཏྟ་ནཱ པ་ཊི་ལ་དྡྷ་བྷཱ་ག་སྶ སཾ་ཝི་བྷ་ཛ་ན་སཱི་ལཱ.
༤༡༣. ཁཱི་རོ་ད་ནནྟི ཁཱི་ར་ས་མྨི་སྶཾ ཨོ་ད་ནཾ, ཁཱི་རེ་ན ས་དྡྷིཾ ཨོ་ད་ནཾ ཝཱ.
༤༣༧. ཏི་མྦ་རུ་ས་ཀནྟི ཏི་ཎྜུ་ཀ་ཕ་ལཾ. ཏི་པུ་ས་ས་དི་སཱ ཨེ་ཀཱ ཝ་ལླི་ཛཱ་ཏི ཏི་མྦ་རུ་སཾ, ཏ་སྶ ཕ་ལཾ ཏི་མྦ་རུ་ས་ཀ་ནྟི ཝ་ད་ནྟི.
༤༤༥. ཀ་ཀྐཱ་རི་ཀནྟི ཁུ་དྡ་ཀེ་ལཱ༹་ལུ་ཀཾ, ཏི་པུ་ས་ནྟི ཙ ཝ་ད་ནྟི.
༤༧༧. ཧ་ཏྠ་པྤ་ཏཱ་པ་ཀནྟི མ་ནྡཱ་མུ་ཁིཾ.
༥༡༧. ཨ་མྦ་ཀ་ཉྫི་ཀནྟི ཨ་མྦི་ལ་ཀ་ཉྫི་ཀཾ.
༥༢༥. དོ་ཎི་ནི་མྨ་ཛྫ་ནིནྟི ས་ཏེ་ལཾ ཏི་ལ་པི་ཉྙཱ་ཀཾ.
༥༥༧. ཝི་དྷཱུ་པ་ནནྟི ཙ་ཏུ་ར་སྶ་བཱི་ཛ་ནིཾ.
༥༦༥. ཏཱ་ལ་ཝ་ཎྚནྟི ཏཱ་ལ་པ་ཏྟེ་ཧི ཀ་ཏ་མ་ཎྜ་ལ་བཱི་ཛ་ནིཾ.
༥༧༣. མོ་ར་ཧ་ཏྠནྟི མ་ཡཱུ་ར་པི་ཉྪེ ཧི ཀ་ཏཾ མ་ཀ་ས་བཱི་ཛ་ནིཾ.
༦༡༧. སྭཱ་ག་ཏཾ ཝ་ཏ མེཏི མ་ཡ྄ཧཾ ཨི་དྷཱ་ག་མ་ནཾ སོ་བྷ་ནཾ ཝ་ཏ ཨ་ཧོ སུ་ནྡ་རཾ. ཨ་ཛྫ སུ་པྤ་བྷཱ་ཏཾ སུ་ཧུ་ཊྛི་ཏནྟི ཨ་ཛྫ མ་ཡ྄ཧཾ ར་ཏྟི་ཡཱ སུ་ཊྛུ པ་བྷཱ་ཏཾ ས་མྨ་དེ་ཝ ཝི་བྷཱ་ཡ་ནཾ ཛཱ་ཏཾ, ས་ཡ་ན་ཏོ ཨུ་ཊྛཱ་ན་མྤི སུ་ཧུ་ཊྛི་ཏཾ སུ་ཊྛུ ཨུ་ཊྛི་ཏཾ. ཀིཾ ཀཱ་ར་ཎཱ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཡཾ ཨ་དྡ་སཱ་མི དེ་ཝ་ཏཱ་ཡོ’’ཏི་ཨཱ་དི.
༦༡༨. དྷ་མྨཾ སུ་ཏྭཱཏི ཀ་མྨ་ཕ་ལ་སྶ པ་ཙྩ་ཀྑ་ཀ་ར་ཎ་ཝ་སེ་ན ཏུ་མྷེ་ཧི ཀ་ཏཾ ཀུ་ས་ལཾ དྷ་མྨཾ སུ་ཏྭཱ. ཀཱ་ཧཱ་མཱིཏི ཀ་རི་སྶཱ་མི. ས་མ་ཙ་རི་ཡཱ་ཡཱཏི ཀཱ་ཡ་ས་མཱ་ཙཱ་རི་ཀ་སྶ སུ་ཙ་རི་ཏ་སྶ ཙ་ར་ཎེ་ན. ས་ཉྙ་མེ་ནཱཏི སཱི་ལ་སཾ་ཝ་རེ་ན. ད་མེ་ནཱཏི མ་ན་ཙྪ་ཊྛཱ་ནཾ ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནཾ ད་མེ་ན. ཨི་དཱ་ནི ཏ་སྶ ཀུ་ས་ལ་སྶ ཨ་ཏྟ་ནོ ལོ་ཀ་སྶ ཙ ཝི་ཝ་ཊྚཱུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་ཏཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘སྭཱ་ཧཾ ཏ་ཏྠ ག་མི་སྶཱ་མི, ཡ་ཏྠ ག་ནྟྭཱ ན སོ་ཙ་རེ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ.
ཨེ་ཝ་མ་ཡཾ ཡ་དི་པི ཝ་ཏྠུ་ཏྟ་མ་དཱ་ཡི་ཀཱ་ཝི་མཱ་ནཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཚ་ཏྟིཾ་ས་ཝི་མཱ་ན་ས་ངྒ་ཧཱ དེ་ས་ནཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ མ་ཧཱ་མོ་གྒ་ལླཱ་ན་སྶ ཝི་ཡ གུ་ཏྟི་ལཱ་ཙ་རི་ཡ་སྶཱ་པི ཝི་བྷཱ་ཝ་ན་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟཱ་ཏི ‘‘གུ་ཏྟི་ལ་ཝི་མཱ་ན’’ནྟྭེ་ཝ ས་ངྒ་ཧཾ ཨཱ་རུ་ལ༹ྷཱ, ཝི་མཱ་ནཱ་ནི པ་ན ཨི་ཏྠི་པ་ཊི་བ་དྡྷཱ་ནཱི་ཏི ཨི་ཏྠི་ཝི་མཱ་ནེ་ཡེ་ཝ ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ་ནི. ཏཱ པ་ན ཨི་ཏྠི་ཡོ ཀ་སྶ་པ་སྶ ད་ས་བ་ལ་སྶ ཀཱ་ལེ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་དྷ་མྨ་ཙ་ར་ཎེ ཨ་པ་རཱ་པ་རུ་པྤ་ནྣ་ཙེ་ཏ་ནཱ་ཝ་སེ་ན དུ་ཏི་ཡ་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཨེ་ཀཾ བུ་དྡྷ་ནྟ་རཾ དེ་ཝ་ལོ་ཀེ ཨེ་ཝ སཾ་ས་ར་ནྟི་ཡོ ཨ་མྷཱ་ཀ་མྤི བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཀཱ་ལེ ཏཱ་ཝ་ཏིཾ་ས་བྷ་ཝ་ནེ་ཡེ་ཝ ནི་བྦ་ཏྟཱ, ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏཱ མ་ཧཱ་མོ་གྒ་ལླཱ་ནེ་ན པུ་ཙྪི་ཏཱ ཀ་མྨ་ས་རི་ཀྑ་ཏཱ་ཡ གུ་ཏྟི་ལཱ་ཙ་རི་ཡེ་ན པུ་ཙྪི་ཏ་ཀཱ་ལེ ཝི་ཡ བྱཱ་ཀ་རིཾ་སཱུ་ཏི ད་ཊྛ་བྦཱ.
གུ་ཏྟི་ལ་ཝི་མཱ་ན་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.