༦. ད་དྡ་ལླ་ཝི་མཱ་ན་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ད་དྡ་ལླ་མཱ་ནཱ ཝ་ཎྞེ་ནཱཏི ད་དྡ་ལླ་ཝི་མཱ་ནཾ. ཏ་སྶ ཀཱ ཨུ་པྤ་ཏྟི? བྷ་ག་ཝཱ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ. ཏེ་ན ཙ ས་མ་ཡེ་ན ནཱ་ལ་ཀ་གཱ་མ་ཀེ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ རེ་ཝ་ཏ་ཏྠེ་ར་སྶ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཀ་སྶ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་སྶ ཀུ་ཊུ་མྦི་ཀ་སྶ དྭེ དྷཱི་ཏ་རོ ཨ་ཧེ་སུཾ, ཨེ་ཀཱ བྷ་དྡཱ ནཱ་མ, ཨི་ཏ་རཱ སུ་བྷ་དྡཱ ནཱ་མ. ཏཱ་སུ བྷ་དྡཱ པ་ཏི་ཀུ་ལཾ ག་ཏཱ ས་དྡྷཱ པ་ས་ནྣཱ བུ་དྡྷི་ས་མྤ་ནྣཱ ཝ་ཉྫྷཱ ཙ ཨ་ཧོ་སི. སཱ སཱ་མི་ཀཾ ཨཱ་ཧ ‘‘མ་མ ཀ་ནི་ཊྛཱ སུ་བྷ་དྡཱ ནཱ་མ ཨ་ཏྠི, ཏཾ ཨཱ་ནེ་ཧི, ས་ཙ་སྶཱ པུ་ཏྟོ བྷ་ཝེ་ཡྻ, སོ མ་མ་པི པུ་ཏྟོ སི་ཡཱ, ཨ་ཡ་ཉྩ ཀུ་ལ་ཝཾ་སོ ན ན་སྶེ་ཡྻཱ’’ཏི. སོ ‘‘སཱ་དྷཱུ’’ཏི ས་མྤ་ཊི་ཙྪི་ཏྭཱ ཏ་ཐཱ ཨ་ཀཱ་སི.
ཨ་ཐ བྷ་དྡཱ སུ་བྷ་དྡཾ ཨོ་ཝ་དི ‘‘སུ་བྷ་དྡེ, དཱ་ན་སཾ་ཝི་བྷཱ་ག་ར་ཏཱ དྷ་མྨ་ཙ་རི་ཡཱ་ཡ ཨ་པྤ་མ་ཏྟཱ ཧོ་ཧི, ཨེ་ཝཾ ཏེ དི་ཊྛ་དྷ་མྨི་ཀོ ས་མྤ་རཱ་ཡི་ཀོ ཙ ཨ་ཏྠོ ཧ་ཏྠ་ག་ཏོ ཨེ་ཝ ཧོ་ཏཱི’’ཏི. སཱ ཏ་སྶཱ ཨོ་ཝཱ་དེ ཋ་ཏྭཱ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན པ་ཊི་པ་ཛྫ་མཱ་ནཱ ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ རེ་ཝ་ཏ་ཏྠེ་རཾ ཨ་ཏྟ་ཊྛ་མཾ ནི་མ་ནྟེ་སི. ཐེ་རོ སུ་བྷ་དྡཱ་ཡ པུ་ཉྙཱུ་པ་ཙ་ཡཾ ཨཱ་ཀ་ངྑ་ནྟོ ས་ངྒྷུ་དྡེ་ས་ཝ་སེ་ན ས་ཏྟ བྷི་ཀྑཱུ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཏ་སྶཱ གེ་ཧཾ ཨ་ག་མཱ་སི. སཱ པ་ས་ནྣ་ཙི་ཏྟཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ རེ་ཝ་ཏ་ཏྠེ་རཾ ཏེ ཙ བྷི་ཀྑཱུ པ་ཎཱི་ཏེ་ན ཁཱ་ད་ནཱི་ཡེ་ན བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡེ་ན ས་ཧ་ཏྠཱ ས་ནྟ་པྤེ་སི, ཐེ་རོ ཨ་ནུ་མོ་ད་ནཾ ཀ་ཏྭཱ པ་ཀྐཱ་མི. སཱ ཨ་པ་ར་བྷཱ་གེ ཀཱ་ལཾ ཀ་ཏྭཱ ནི་མྨཱ་ན་ར་ཏཱི་ནཾ དེ་ཝཱ་ནཾ ས་ཧ་བྱ་ཏཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫི. བྷ་དྡཱ པ་ན པུ་གྒ་ལེ་སུ དཱ་ནཱ་ནི ད་ཏྭཱ ས་ཀྐ་སྶ དེ་ཝཱ་ན་མི་ནྡ་སྶ པ་རི་ཙཱ་རི་ཀཱ ཧུ་ཏྭཱ ནི་བྦ་ཏྟི.
ཨ་ཐ སུ་བྷ་དྡཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ས་མྤ་ཏྟིཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑི་ཏྭཱ ‘‘ཀེ་ན ནུ ཁོ ཨ་ཧཾ པུ་ཉྙེ་ན ཨི་དྷཱུ་པ་པ་ནྣཱ’’ཏི ཨཱ་ཝ་ཛྫེ་ནྟཱི ‘‘བྷ་དྡཱ་ཡ ཨོ་ཝཱ་དེ ཋ་ཏྭཱ ས་ངྒྷ་ག་ཏཱ་ཡ ད་ཀྑི་ཎཱ་ཡ ཨི་མཾ ས་མྤ་ཏྟིཾ ས་མྤ་ཏྟཱ, བྷ་དྡཱ ནུ ཁོ ཀ་ཧཾ ནི་བྦ་ཏྟཱ’’ཏི ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟཱི ཏཾ ས་ཀྐ་སྶ པ་རི་ཙཱ་རི་ཀཱ་བྷཱ་ཝེ་ན ནི་བྦ་ཏྟཾ དི་སྭཱ ཨ་ནུ་ཀ་མྤ་མཱ་ནཱ ཏ་སྶཱ ཝི་མཱ་ནཾ པཱ་ཝི་སི. ཨ་ཐ ནཾ བྷ་དྡཱ –
༦༡༩. ‘‘ད་དྡ་ལླ་མཱ་ནཱ ཝ་ཎྞེ་ན, ཡ་ས་སཱ ཙ ཡ་ས་སྶི་ནཱི;
ས་བྦེ དེ་ཝེ ཏཱ་ཝ་ཏིཾ་སེ, ཝ་ཎྞེ་ན ཨ་ཏི་རོ་ཙ་སི.
༦༢༠. ‘‘ད་སྶ་ནཾ ནཱ་བྷི་ཛཱ་ནཱ་མི, ཨི་དཾ པ་ཋ་མ་ད་སྶ་ནཾ;
ཀ་སྨཱ ཀཱ་ཡཱ ནུ ཨཱ་ག་མྨ, ནཱ་མེ་ན བྷཱ་ས་སེ མ་མ’’ནྟི. –
དྭཱི་ཧི གཱ་ཐཱ་ཧི པུ་ཙྪི. སཱ་པི ཏ་སྶཱ –
༦༢༡. ‘‘ཨ་ཧཾ བྷ་དྡེ སུ་བྷ་དྡཱ་སིཾ, པུ་བྦེ མཱ་ནུ་ས་ཀེ བྷ་ཝེ;
ས་ཧ་བྷ་རི་ཡཱ ཙ ཏེ ཨཱ་སིཾ, བྷ་གི་ནཱི ཙ ཀ་ནི་ཊྛི་ཀཱ.
༦༢༢. ‘‘སཱ ཨ་ཧཾ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ, ཝི་པྤ་མུ་ཏྟཱ ཏ་ཏོ ཙུ་ཏཱ;
ནི་མྨཱ་ན་ར་ཏཱི་ནཾ དེ་ཝཱ་ནཾ, ཨུ་པ་པ་ནྣཱ ས་ཧ་བྱ་ཏ’’ནྟི. – དྭཱི་ཧི གཱ་ཐཱ་ཧི བྱཱ་ཀཱ་སི;
༦༡༩-༢༠. ཏ་ཏྠ ཝ་ཎྞེ་ནཱཏི ཝ་ཎྞཱ་དི་ས་མྤ་ཏྟི་ཡཱ. ད་སྶ་ནཾ ནཱ་བྷི་ཛཱ་ནཱ་མཱིཏི ཨི་ཏོ པུ་བྦེ ཏ་ཝ ད་སྶ་ནཾ ནཱ་བྷི་ཛཱ་ནཱ་མི, ཏྭཾ མ་ཡཱ ན དི་ཊྛ་པུ་བྦཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཨི་དཾ པ་ཋ་མ་ད་སྶ་ན’’ནྟི. ཀ་སྨཱ ཀཱ་ཡཱ ནུ ཨཱ་ག་མྨ, ནཱ་མེ་ན བྷཱ་ས་སེ མ་མནྟི ཀ་ཏ་ར་དེ་ཝ་ནི་ཀཱ་ཡ་ཏོ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ‘‘བྷ་དྡེ’’ཏི ནཱ་མེ་ན མཾ ཨཱ་ལ་པ་སི.
༦༢༡. ཨ་ཧཾ བྷ་དྡེཏི ཨེ་ཏྠ བྷ་དྡེཏི ཨཱ་ལ་པ་ནཾ. སུ་བྷ་དྡཱ་སིནྟི ཨ་ཧཾ སུ་བྷ་དྡཱ ནཱ་མ ཏ་ཝ བྷ་གི་ནཱི ཀ་ནི་ཊྛི་ཀཱ ཨཱ་སིཾ ཨ་ཧོ་སིཾ, ཏ་ཏྠ པུ་བྦེ མཱ་ནུ་ས་ཀེ བྷ་ཝེ ས་ཧ་བྷ་རི་ཡཱ ས་མཱ་ན་བྷ་རི་ཡཱ ཏེ ཏ་ཡཱ ཨེ་ཀ་སྶེ་ཝ བྷ་རི་ཡཱ, ཏ་ཝ པ་ཏི་ནོ ཨེ་ཝ བྷ་རི་ཡཱ, ཨཱ་སི་ནྟི ཨ་ཏྠོ. པུ་ན བྷ་དྡཱ –
༦༢༣. ‘‘པ་ཧཱུ་ཏ་ཀ་ཏ་ཀ་ལྱཱ་ཎཱ, ཏེ དེ་ཝེ ཡ་ནྟི པཱ་ཎི་ནོ;
ཡེ་སཾ ཏྭཾ ཀི་ཏྟ་ཡི་སྶ་སི, སུ་བྷ་དྡེ ཛཱ་ཏི་མ་ཏྟ་ནོ.
༦༢༤. ‘‘ཨ་ཐ ཏྭཾ ཀེ་ན ཝ་ཎྞེ་ན, ཀེ་ན ཝཱ ཨ་ནུ་སཱ་སི་ཏཱ;
ཀཱི་དི་སེ་ནེ་ཝ དཱ་ནེ་ན, སུ་བྦ་ཏེ་ན ཡ་ས་སྶི་ནཱི.
༦༢༥. ‘‘ཡ་སཾ ཨེ་ཏཱ་དི་སཾ པ་ཏྟཱ, ཝི་སེ་སཾ ཝི་པུ་ལ་མ་ཛ྄ཛྷ་གཱ;
དེ་ཝ་ཏེ པུ་ཙྪི་ཏཱ་ཙི་ཀྑ, ཀི་སྶ ཀ་མྨ་སྶི་དཾ ཕ་ལ’’ནྟི. –
ཏཱི་ཧི གཱ་ཐཱ་ཧི པུ་ཙྪི. པུ་ན སུ་བྷ་དྡཱ –
༦༢༦. ‘‘ཨ་ཊྛེ་ཝ པི་ཎྜ་པཱ་ཏཱ་ནི, ཡཾ དཱ་ནཾ ཨ་ད་དཾ པུ་རེ;
ད་ཀྑི་ཎེ་ཡྻ་སྶ ས་ངྒྷ་སྶ, པ་ས་ནྣཱ སེ་ཧི པཱ་ཎི་བྷི.
༦༢༧. ‘‘ཏེ་ན མེ་ཏཱ་དི་སོ ཝ་ཎྞོ…པེ…
ཝ་ཎྞོ ཙ མེ ས་བྦ་དི་སཱ པ་བྷཱ་ས་ཏཱི’’ཏི. –
བྱཱ་ཀཱ་སི.
༦༢༣. ཏ་ཏྠ པ་ཧཱུ་ཏ་ཀ་ཏ་ཀ་ལྱཱ་ཎཱ ཏེ དེ་ཝེ ཡ་ནྟཱིཏི པ་ཧཱུ་ཏ་ཀ་ཏ་ཀ་ལྱཱ་ཎཱ མ་ཧཱ་པུ་ཉྙཱ ཏེ ནི་མྨཱ་ན་ར་ཏི་ནོ དེ་ཝེ ཡ་ནྟི ཨུ་པྤ་ཛྫ་ན་ཝ་སེ་ན ག་ཙྪ་ནྟི པཱ་ཎི་ནོ ས་ཏྟཱ, ཡེ་སཾ ནི་མྨཱ་ན་ར་ཏཱི་ནཾ དེ་ཝཱ་ནཾ ཨ་ནྟ་རེ ཏྭཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ཛཱ་ཏིཾ ཀི་ཏྟ་ཡི་སྶ་སི ཀ་ཐེ་སཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ.
༦༢༤. ཀེ་ན ཝ་ཎྞེ་ནཱཏི ཀེ་ན ཀཱ་ར་ཎེ་ན. ཀཱི་དི་སེ་ནེ་ཝཱཏི ཨེ་ཝ་ས་དྡོ ས་མུ་ཙྩ་ཡ་ཏྠོ, ཀཱི་དི་སེ་ན ཙཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ, ཨ་ཡ་མེ་ཝ ཝཱ པཱ་ཋོ. སུ་བྦ་ཏེ་ནཱཏི སུ་ནྡ་རེ་ན ཝ་ཏེ་ན, སུ་ཝི་སུ་དྡྷེ་ན སཱི་ལེ་ནཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
༦༢༦. ཨ་ཊྛེ་ཝ པི་ཎྜ་པཱ་ཏཱ་ནཱིཏི ཨ་ཊྛ་ནྣཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ དི་ནྣ་པི་ཎྜ་པཱ་ཏེ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝ་ད་ཏི. ཨ་ད་དནྟི ཨ་དཱ་སིཾ.
ཨེ་ཝཾ སུ་བྷ་དྡཱ་ཡ ཀ་ཐི་ཏེ པུ་ན བྷ་དྡཱ –
༦༢༩. ‘‘ཨ་ཧཾ ཏ་ཡཱ བ་ཧུ་ཏ་རེ བྷི་ཀྑཱུ, ས་ཉྙ་ཏེ བྲ་ཧྨ་ཙཱ་ར་ཡོ;
ཏ་པྤེ་སིཾ ཨ་ནྣ་པཱ་ནེ་ན, པ་ས་ནྣཱ སེ་ཧི པཱ་ཎི་བྷི.
༦༣༠. ‘‘ཏ་ཡཱ བ་ཧུ་ཏ་རཾ ད་ཏྭཱ, ཧཱི་ན་ཀཱ་ཡཱུ་པ་གཱ ཨ་ཧཾ;
ཀ་ཐཾ ཏྭཾ ཨ་པྤ་ཏ་རཾ ད་ཏྭཱ, ཝི་སེ་སཾ ཝི་པུ་ལ་མ་ཛ྄ཛྷ་གཱ;
དེ་ཝ་ཏེ པུ་ཙྪི་ཏཱ་ཙི་ཀྑ, ཀི་སྶ ཀ་མྨ་སྶི་དཾ ཕ་ལ’’ནྟི. –
པུ་ཙྪི. ཏ་ཏྠ ཏ་ཡཱཏི ནི་སྶ་ཀྐེ ཀ་ར་ཎ་ཝ་ཙ་ནཾ. པུ་ན སུ་བྷ་དྡཱ –
༦༣༡. ‘‘མ་ནོ་བྷཱ་ཝ་ནཱི་ཡོ བྷི་ཀྑུ, ས་ནྡི་ཊྛོ མེ པུ་རེ ཨ་ཧུ;
ཏཱ་ཧཾ བྷ་ཏྟེ་ན ནི་མ་ནྟེ་སིཾ, རེ་ཝ་ཏཾ ཨ་ཏྟ་ན་ཊྛ་མཾ.
༦༣༢. ‘‘སོ མེ ཨ་ཏྠ་པུ་རེ་ཀྑཱ་རོ, ཨ་ནུ་ཀ་མྤཱ་ཡ རེ་ཝ་ཏོ;
ས་ངྒྷེ དེ་ཧཱི་ཏི མཾ་ཝོ་ཙ, ཏ་སྶཱ་ཧཾ ཝ་ཙ་ནཾ ཀ་རིཾ.
༦༣༣. ‘‘སཱ ད་ཀྑི་ཎཱ ས་ངྒྷ་ག་ཏཱ, ཨ་པྤ་མེ་ཡྻེ པ་ཏི་ཊྛི་ཏཱ;
པུ་གྒ་ལེ་སུ ཏ་ཡཱ དི་ནྣཾ, ན ཏཾ ཏ་ཝ མ་ཧ་པྥ་ལ’’ནྟི. –
ཨ་ཏྟ་ནཱ ཀ་ཏ་ཀ་མྨཾ ཀ་ཐེ་སི.
༦༣༡. ཏ་ཏྠ མ་ནོ་བྷཱ་ཝ་ནཱི་ཡོཏི མ་ན་ཝ་ཌྜྷ་ན་ཀོ ཨུ་ལཱ༹་ར་གུ་ཎ་ཏཱ་ཡ ས་མྦྷཱ་ཝ་ནཱི་ཡོ. ས་ནྡི་ཊྛོཏི ནི་མ་ནྟ་ན་ཝ་སེ་ན བོ་དྷི་ཏོ ཀ་ཐི་ཏོ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཏཱ་ཧཾ བྷ་ཏྟེ་ན ནི་མ་ནྟེ་སིཾ, རེ་ཝ་ཏཾ ཨ་ཏྟ་ན་ཊྛ་མ’’ནྟི, ཏཾ མ་ནོ་བྷཱ་ཝ་ནཱི་ཡཾ ཨ་ཡྻཾ རེ་ཝ་ཏཾ ཨ་ཏྟ་ན་ཊྛ་མཾ བྷ་ཏྟེ་ན ཨ་ཧཾ ནི་མ་ནྟེ་སིཾ.
༦༣༢-༣. སོ མེ ཨ་ཏྠ་པུ་རེ་ཀྑཱ་རོཏི སོ ཨ་ཡྻོ རེ་ཝ་ཏོ དཱ་ན་སྶ མ་ཧ་པྥ་ལ་བྷཱ་ཝ་ཀ་ར་ཎེ་ན མ་མ ཨ་ཏྠ་པུ་རེ་ཀྑཱ་རོ ཧི་ཏེ་སཱི. ས་ངྒྷེ དེ་ཧཱི་ཏི མཾ་ཝོ་ཙཱཏི ‘‘ཡ་དི ཏྭཾ སུ་བྷ་དྡེ ཨ་ཊྛ་ནྣཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ དཱ་ཏུ་ཀཱ་མཱ, ཡ་སྨཱ པུ་གྒ་ལ་ག་ཏཱ་ཡ ད་ཀྑི་ཎཱ་ཡ ས་ངྒྷ་ག་ཏཱ ཨེ་ཝ ད་ཀྑི་ཎཱ མ་ཧ་པྥ་ལ་ཏ་རཱ, ཏ་སྨཱ ས་ངྒྷེ དེ་ཧི, ས་ངྒྷཾ ཨུ་དྡི་སྶ དཱ་ནཾ དེ་ཧཱི’’ཏི མཾ ཨ་བྷཱ་སི. ཏནྟི ཏཾ དཱ་ནཾ.
ཨེ་ཝཾ སུ་བྷ་དྡཱ་ཡ ཝུ་ཏྟེ བྷ་དྡཱ ཏ་མ་ཏྠཾ ས་མྤ་ཊི་ཙྪ་ནྟཱི ཨུ་ཏྟ་རི ཙ ཏ་ཐཱ པ་ཊི་པ་ཛྫི་ཏུ་ཀཱ་མཱ –
༦༣༤. ‘‘ཨི་དཱ་ནེ་ཝཱ་ཧཾ ཛཱ་ནཱ་མི, ས་ངྒྷེ དི་ནྣཾ མ་ཧ་པྥ་ལཾ;
སཱ་ཧཾ ག་ནྟྭཱ མ་ནུ་སྶ་ཏྟཾ, ཝ་ད་ཉྙཱུ ཝཱི་ཏ་མ་ཙྪ་རཱ;
ས་ངྒྷེ དཱ་ནཱ་ནི ད་སྶཱ་མི, ཨ་པྤ་མ་ཏྟཱ པུ་ན་པྤུ་ན’’ནྟི. –
གཱ་ཐ་མཱ་ཧ. སུ་བྷ་དྡཱ པ་ན ཨ་ཏྟ་ནོ དེ་ཝ་ལོ་ཀ་མེ་ཝ ག་ཏཱ. ཨ་ཐ ས་ཀྐོ དེ་ཝཱ་ན་མི་ནྡོ ས་བྦེ དེ་ཝེ ཏཱ་ཝ་ཏིཾ་སེ ཨ་ཏྟ་ནོ ས་རཱི་རོ་བྷཱ་སེ་ན ཨ་བྷི་བྷུ་ཡྻ ཝི་རོ་ཙ་མཱ་ནཾ སུ་བྷ་དྡཾ དེ་ཝ་དྷཱི་ཏ་རཾ དི་སྭཱ ཏ་ཉྩ ཏཱ་སཾ ཀ་ཐཱ་ས་ལླཱ་པཾ སུ་ཏྭཱ ཏཱ་ཝ་དེ་ཝ ཙ སུ་བྷ་དྡཱ་ཡ ཨ་ནྟ་ར་ཧི་ཏཱ་ཡ ཏཾ ‘‘ཨ་ཡཾ ནཱ་མཱ’’ཏི ཨ་ཛཱ་ན་ནྟོ –
༦༣༥. ‘‘ཀཱ ཨེ་སཱ དེ་ཝ་ཏཱ བྷ་དྡེ, ཏ་ཡཱ མ་ནྟ་ཡ་ཏེ ས་ཧ;
ས་བྦེ དེ་ཝེ ཏཱ་ཝ་ཏིཾ་སེ, ཝ་ཎྞེ་ན ཨ་ཏི་རོ་ཙ་ཏཱི’’ཏི. –
བྷ་དྡཾ པུ་ཙྪི. སཱ་པི་སྶ –
༦༣༦. ‘‘མ་ནུ་སྶ་བྷཱུ་ཏཱ དེ་ཝི་ནྡ, པུ་བྦེ མཱ་ནུ་ས་ཀེ བྷ་ཝེ;
ས་ཧ་བྷ་རི་ཡཱ ཙ མེ ཨཱ་སི, བྷ་གི་ནཱི ཙ ཀ་ནི་ཊྛི་ཀཱ,
ས་ངྒྷེ དཱ་ནཱ་ནི ད་ཏྭཱ་ན, ཀ་ཏ་པུ་ཉྙཱ ཝི་རོ་ཙ་ཏཱི’’ཏི. –
ཀ་ཐེ་སི. ཨ་ཐ ས་ཀྐོ ཏ་སྶཱ ས་ངྒྷ་ག་ཏཱ་ཡ ད་ཀྑི་ཎཱ་ཡ མ་ཧ་པྥ་ལ་བྷཱ་ཝཾ ད་སྶེ་ནྟོ དྷ་མྨཾ ཀ་ཐེ་སི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ –
༦༣༧. ‘‘དྷ་མྨེ་ན པུ་བྦེ བྷ་གི་ནཱི, ཏ་ཡཱ བྷ་དྡེ ཝི་རོ་ཙ་ཏི;
ཡཾ ས་ངྒྷ་མྷི ཨ་པྤ་མེ་ཡྻེ, པ་ཏི་ཊྛཱ་པེ་སི ད་ཀྑི་ཎཾ.
༦༣༨. ‘‘པུ་ཙྪི་ཏོ ཧི མ་ཡཱ བུ་དྡྷོ, གི་ཛ྄ཛྷ་ཀཱུ་ཊ་མྷི པ་བྦ་ཏེ;
ཝི་པཱ་ཀཾ སཾ་ཝི་བྷཱ་ག་སྶ, ཡ་ཏྠ དི་ནྣཾ མ་ཧ་པྥ་ལཾ.
༦༣༩. ‘‘ཡ་ཛ་མཱ་ནཱ་ནཾ མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ, པུ་ཉྙ་པེ་ཀྑཱ་ན པཱ་ཎི་ནཾ;
ཀ་རོ་ཏཾ ཨོ་པ་དྷི་ཀཾ པུ་ཉྙཾ, ཡ་ཏྠ དི་ནྣཾ མ་ཧ་པྥ་ལཾ.
༦༤༠. ‘‘ཏཾ མེ བུ་དྡྷོ ཝི་ཡཱ་ཀཱ་སི, ཛཱ་ནཾ ཀ་མྨ་ཕ་ལཾ ས་ཀཾ;
ཝི་པཱ་ཀཾ སཾ་ཝི་བྷཱ་ག་སྶ, ཡ་ཏྠ དི་ནྣཾ མ་ཧ་པྥ་ལཾ.
༦༤༡. ‘‘ཙ་ཏྟཱ་རོ ཙ པ་ཊི་པ་ནྣཱ, ཙ་ཏྟཱ་རོ ཙ ཕ་ལེ ཋི་ཏཱ;
ཨེ་ས ས་ངྒྷོ ཨུ་ཛུ་བྷཱུ་ཏོ, པ་ཉྙཱ་སཱི་ལ་ས་མཱ་ཧི་ཏོ.
༦༤༢. ‘‘ཡ་ཛ་མཱ་ནཱ་ནཾ མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ, པུ་ཉྙ་པེ་ཀྑཱ་ན པཱ་ཎི་ནཾ;
ཀ་རོ་ཏཾ ཨོ་པ་དྷི་ཀཾ པུ་ཉྙཾ, ས་ངྒྷེ དི་ནྣཾ མ་ཧ་པྥ་ལཾ.
༦༤༣. ‘‘ཨེ་སོ ཧི ས་ངྒྷོ ཝི་པུ་ལོ མ་ཧ་གྒ་ཏོ, ཨེ་ས་པྤ་མེ་ཡྻོ ཨུ་ད་དྷཱི་ཝ སཱ་ག་རོ;
ཨེ་ཏེ ཧི སེ་ཊྛཱ ན་ར་ཝཱི་ར་སཱ་ཝ་ཀཱ, པ་བྷ་ངྐ་རཱ དྷ་མྨ་མུ་དཱི་ར་ཡ་ནྟི.
༦༤༤. ‘‘ཏེ་སཾ སུ་དི་ནྣཾ སུ་ཧུ་ཏཾ སུ་ཡི་ཊྛཾ, ཡེ ས་ངྒྷ་མུ་དྡི་སྶ ད་ད་ནྟི དཱ་ནཾ;
སཱ ད་ཀྑི་ཎཱ ས་ངྒྷ་ག་ཏཱ པ་ཏི་ཊྛི་ཏཱ, མ་ཧ་པྥ་ལཱ ལོ་ཀ་ཝི་དཱུ་ན ཝ་ཎྞི་ཏཱ.
༦༤༥. ‘‘ཨེ་ཏཱ་དི་སཾ ཡ་ཉྙ་མ་ནུ་སྶ་ར་ནྟཱ, ཡེ ཝེ་ད་ཛཱ་ཏཱ ཝི་ཙ་ར་ནྟི ལོ་ཀེ;
ཝི་ནེ་ཡྻ མ་ཙྪེ་ར་མ་ལཾ ས་མཱུ་ལཾ, ཨ་ནི་ནྡི་ཏཱ ས་གྒ་མུ་པེ་ནྟི ཋཱ་ན’’ནྟི.
༦༣༧. ཏ་ཏྠ དྷ་མྨེ་ནཱཏི ཀཱ་ར་ཎེ་ན ཉཱ་ཡེ་ན ཝཱ. ཏ་ཡཱཏི ནི་སྶ་ཀྐེ ཀ་ར་ཎ་ཝ་ཙ་ནཾ. ཨི་དཱ་ནི ཏཾ ‘‘དྷ་མྨེ་ནཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟ་ཀཱ་ར་ཎཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ཡཾ ས་ངྒྷ་མྷི ཨ་པྤ་མེ་ཡྻེ, པ་ཏི་ཊྛཱ་པེ་སི ད་ཀྑི་ཎ’’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་པྤ་མེ་ཡྻེཏི གུ་ཎཱ་ནུ་བྷཱ་ཝ་སྶ ཨ་ཏྟ་ནི ཀ་ཏཱ་ནཾ ཀཱ་རཱ་ནཾ ཕ་ལ་ཝི་སེ་ས་སྶ ཙ ཝ་སེ་ན པ་མི་ནི་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐུ་ཎེ་ཡྻེ.
༦༣༨-༩. ཨ་ཡ་ཉྩ ཨ་ཏྠོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ས་མྨུ་ཁཱ ཙ སུ་ཏོ, ས་མྨུ་ཁཱ ཙ པ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏོ་ཏི ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘པུ་ཙྪི་ཏོ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཡ་ཛ་མཱ་ནཱ་ནནྟི ད་ད་ནྟཱ་ནཾ. པུ་ཉྙ་པེ་ཀྑཱ་ན པཱ་ཎི་ནནྟི ཨ་ནུ་ནཱ་སི་ཀ་ལོ་པཾ ཀ་ཏྭཱ ནི་དྡེ་སོ, པུ་ཉྙ་ཕ་ལཾ ཨཱ་ཀ་ངྑ་ནྟཱ་ནཾ ས་ཏྟཱ་ནཾ. ཨོ་པ་དྷི་ཀནྟི ཨུ་པ་དྷི ནཱ་མ ཁ་ནྡྷཱ, ཨུ་པ་དྷི་སྶ ཀ་ར་ཎ་སཱི་ལཾ, ཨུ་པ་དྷི་པ་ཡོ་ཛ་ན་ནྟི ཝཱ ཨོ་པ་དྷི་ཀཾ, ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་ཛ་ན་ཀཾ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་པ་ཝ་ཏྟི་ཝི་པཱ་ཀ་དཱ་ཡ་ཀཾ.
༦༤༠. ཛཱ་ནཾ ཀ་མྨ་ཕ་ལཾ ས་ཀནྟི ས་ཏྟཱ་ནཾ ས་ཀཾ ས་ཀཾ ཡ་ཐཱ་ས་ཀཾ པུ་ཉྙཾ པུ་ཉྙ་ཕ་ལ་ཉྩ ཧ་ཏྠ་ཏ་ལེ ཨཱ་མ་ལ་ཀཾ ཝི་ཡ ཛཱ་ན་ནྟོ. ས་ཀ་ནྟི ཝཱ ཡ་ཀཱ་ར་སྶ ཀ་ཀཱ་རཾ ཀ་ཏྭཱ ཝུ་ཏྟཾ, ས་ཡཾ ཨ་ཏྟ་ནཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
༦༤༡. པ་ཊི་པ་ནྣཱཏི པ་ཊི་པ་ཛྫ་མཱ་ནཱ, མ་གྒ་ཊྛཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨུ་ཛུ་བྷཱུ་ཏོཏི ཨུ་ཛུ་པ་ཊི་པ་ཏྟི་ཡཱ ཨུ་ཛུ་བྷཱ་ཝཾ པ་ཏྟོ ད་ཀྑི་ཎེ་ཡྻོ ཛཱ་ཏོ. པ་ཉྙཱ་སཱི་ལ་ས་མཱ་ཧི་ཏོཏི པ་ཉྙཱ་ཡ སཱི་ལེ་ན ཙ ས་མཱ་ཧི་ཏོ, དི་ཊྛི་སཱི་ལ་ས་མྤ་ནྣོ ཨ་རི་ཡཱ་ཡ དི་ཊྛི་ཡཱ ཨ་རི་ཡེ་ན སཱི་ལེ་ན ཙ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ. ཏེ་ནཱ་པི་སྶ པ་ར་མ་ཏྠ་ས་ངྒྷ་བྷཱ་ཝ་མེ་ཝ ཝི་བྷཱ་ཝེ་ཏི. དི་ཊྛི་སཱི་ལ་སཱ་མ་ཉྙེ་ན ས་ངྒྷ་ཊི་ཏ་ཏྟཱ ཧི ས་ངྒྷོ. ཨ་ཐ ཝཱ ས་མཱ་ཧི་ཏཾ ས་མཱ་དྷི, པ་ཉྙཱ སཱི་ལཾ ས་མཱ་ཧི་ཏ་ཉྩ ཨ་སྶ ཨ་ཏྠཱི་ཏི པ་ཉྙཱ་སཱི་ལ་ས་མཱ་ཧི་ཏོ. ཏེ་ན་སྶ སཱི་ལཱ་དི་དྷ་མྨ་ཀྑ་ནྡྷ་ཏྟ་ཡ་ས་མྤ་ནྣ་ཏཱ་ཡ ཨ་གྒ་ད་ཀྑི་ཎེ་ཡྻ་བྷཱ་ཝཾ ཝི་བྷཱ་ཝེ་ཏི.
༦༤༣. ཝི་པུ་ལོ མ་ཧ་གྒ་ཏོཏི གུ་ཎེ་ཧི མ་ཧ་ཏྟཾ ག་ཏོ་ཏི མ་ཧ་གྒ་ཏོ, ཏ་ཏོ ཨེ་ཝ ཨ་ཏྟ་ནི ཀ་ཏཱ་ནཾ ཀཱ་རཱ་ནཾ ཕ་ལ་ཝེ་པུ་ལླ་ཧེ་ཏུ་ཏཱ་ཡ ཝི་པུ་ལོ. ཨུ་ད་དྷཱི་ཝ སཱ་ག་རོཏི ཡ་ཐཱ ཨུ་ད་ཀཾ ཨེ་ཏྠ དྷཱི་ཡ་ཏཱི་ཏི ‘‘ཨུ་ད་དྷཱི’’ཏི ལ་དྡྷ་ནཱ་མོ སཱ་ག་རོ, ‘‘ཨེ་ཏྟ་ཀཱ་ནི ཨུ་ད་ཀཱ་ལ༹ྷ་ཀཱ་ནཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཨུ་ད་ཀ་ཏོ ཨ་པྤ་མེ་ཡྻོ, ཨེ་ཝ་མེ་ས གུ་ཎ་ཏོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨེ་ཏེ ཧཱིཏི ཧི-ས་དྡོ ཨ་ཝ་དྷཱ་ར་ཎེ ནི་པཱ་ཏོ, ཨེ་ཏེ ཨེ་ཝ སེ་ཊྛཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཝུ་ཏྟ་ཉྷེ་ཏཾ –
‘‘ཡཱ་ཝ་ཏཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ངྒྷཱ ཝཱ ག་ཎཱ ཝཱ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སཱ་ཝ་ཀ་ས་ངྒྷོ ཏེ་སཾ ཨ་གྒ་མ་ཀྑཱ་ཡ་ཏཱི’’ཏི (ཨི་ཏི་ཝུ. ༩༠; ཨ. ནི. ༤.༣༤; ༥.༣༢).
ན་ར་ཝཱི་ར་སཱ་ཝ་ཀཱཏི ན་རེ་སུ ཝཱི་རི་ཡ་ས་མྤ་ནྣ་སྶ ན་ར་སྶ སཱ་ཝ་ཀཱ. པ་བྷ་ངྐ་རཱཏི ལོ་ཀ་སྶ ཉཱ་ཎཱ་ལོ་ཀ་ཀ་རཱ. དྷ་མྨ་མུ་དཱི་ར་ཡ་ནྟཱིཏི དྷ་མྨཾ ཨུ་དྡི་ས་ནྟི. ཀ་ཐཾ? དྷ་མྨ་སཱ་མི་ནཱ ཧི དྷ་མྨ་པ་ཛྫོ་ཏོ ཨ་རི་ཡ་ས་ངྒྷེ ཋ་པི་ཏོ.
༦༤༤. ཡེ ས་ངྒྷ་མུ་དྡི་སྶ ད་ད་ནྟི དཱ་ནནྟི ཡེ ས་ཏྟཱ ཨ་རི་ཡ་ས་ངྒྷཾ ཨུ་དྡི་སྶ ས་མྨུ་ཏི་ས་ངྒྷེ ཨ་ནྟ་མ་སོ གོ་ཏྲ་བྷུ་པུ་གྒ་ལེ་སུ་པི དཱ་ནཾ ད་ད་ནྟི, ཏཾ དཱ་ནཾ སཾ་ཝི་བྷཱ་ག་ཝ་སེ་ན དི་ནྣ་མྤི སུ་དི་ནྣཾ, ཨཱ་ཧུ་ན་པཱ་ཧུ་ན་ཝ་སེ་ན ཧུ་ཏ་མྤི སུ་ཧུ་ཏཾ, མ་ཧཱ་ཡཱ་ག་ཝ་སེ་ན ཡི་ཊྛ་མྤི སུ་ཡི་ཊྛམེ་ཝ ཧོ་ཏི. ཀ་སྨཱ? ཡ་སྨཱ སཱ ད་ཀྑི་ཎཱ ས་ངྒྷ་ག་ཏཱ པ་ཏི་ཊྛི་ཏཱ མ་ཧ་པྥ་ལཱ ལོ་ཀ་ཝི་དཱུ་ན ཝ་ཎྞི་ཏཱཏི, ལོ་ཀ་ཝི་དཱུ་ཧི ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷེ་ཧི ‘‘ན ཏྭེ་ཝཱ་ཧཾ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཀེ་ན་ཙི པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ས་ངྒྷ་ག་ཏཱ་ཡ ད་ཀྑི་ཎཱ་ཡ པཱ་ཊི་པུ་གྒ་ལི་ཀཾ ད་ཀྑི་ཎཾ མ་ཧ་པྥ་ལ་ཏ་རཾ ཝ་དཱ་མི (མ. ནི. ༣.༣༨༠). པུ་ཉྙཾ ཨཱ་ཀ་ངྑ་མཱ་ནཱ་ནཾ, ས་ངྒྷོ ཝེ ཡ་ཛ་ཏཾ མུ་ཁཾ (མ. ནི. ༢.༤༠༠; སུ. ནི. ༥༧༤; མ་ཧཱ་ཝ. ༣༠༠). ཨ་ནུ་ཏྟ་རཾ པུ་ཉྙ་ཀྑེ་ཏྟཾ ལོ་ཀ་སྶཱ’’ཏི (མ. ནི. ༡.༧༤; སཾ. ནི. ༥.༩༩༧) ཙ ཨཱ་དི་ནཱ མ་ཧ་པྥ་ལ་ཏཱ ཝ་ཎྞི་ཏཱ པ་ས་ཏྠཱ ཐོ་མི་ཏཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
༦༤༥. ཨཱི་དི་སཾ ཡ་ཉྙ་མ་ནུ་སྶ་ར་ནྟཱཏི ཨེ་ཏཱ་དི་སཾ ས་ངྒྷཾ ཨུ་དྡི་སྶ ཨ་ཏྟ་ནཱ ཀ་ཏཾ དཱ་ནཾ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ནྟཱ. ཝེ་ད་ཛཱ་ཏཱཏི ཛཱ་ཏ་སོ་མ་ན་སྶཱ. ཝི་ནེ་ཡྻ མ་ཙྪེ་ར་མ་ལཾ ས་མཱུ་ལནྟི མ་ཙྪེ་ར་མེ་ཝ ཙི་ཏྟ་སྶ མ་ལི་ན་བྷཱ་ཝ་ཀ་ར་ཎ་ཏོ མ་ཙྪེ་ར་མ་ལཾ, ཨ་ཐ ཝཱ མ་ཙྪེ་ར་ཉྩ ཨ་ཉྙཾ ཨི་སྶཱ་ལོ་བྷ་དོ་སཱ་དི་མ་ལ་ཉྩཱ་ཏི མ་ཙྪེ་ར་མ་ལཾ. ཏ་ཉྩ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ་ཝི་པ་ལླཱ་སཱ་དཱི་ཧི ས་ཧ མཱུ་ལེ་ཧཱི་ཏི ས་མཱུ་ལཾ ཝི་ནེ་ཡྻ ཝི་ན་ཡི་ཏྭཱ ཝི་ཀྑ་མྦྷེ་ཏྭཱ ཨ་ནི་ནྡི་ཏྭཱ ས་གྒ་མུ་པེ་ནྟི ཋཱ་ན་ནྟི ཡོ་ཛ་ནཱ. སེ་སཾ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡ་མེ་ཝ.
ཨི་མཾ པ་ན ས་བྦཾ པ་ཝ་ཏྟིཾ ས་ཀྐོ དེ་ཝཱ་ན་མི་ནྡོ ‘‘ད་དྡ་ལླ་མཱ་ནཱ ཝ་ཎྞེ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ མ་ཧཱ་མོ་གྒ་ལླཱ་ན་སྶ ཨཱ་ཙི་ཀྑི, ཨཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་མོ་གྒ་ལླཱ་ནོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨཱ་རོ་ཙེ་སི, བྷ་ག་ཝཱ ཏ་མ་ཏྠཾ ཨ་ཊྛུ་པྤ་ཏྟིཾ ཀ་ཏྭཱ ས་མྤ་ཏྟ་པ་རི་སཱ་ཡ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་སི. སཱ དེ་ས་ནཱ མ་ཧཱ་ཛ་ན་སྶ སཱ་ཏྠི་ཀཱ ཨ་ཧོ་སི.
ད་དྡ་ལླ་ཝི་མཱ་ན་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.