༣. པཱ་རི་ཙྪ་ཏྟ་ཀ་ཝ་གྒོ
༡. ཨུ་ལཱ༹་ར་ཝི་མཱ་ན་ཝ་ཎྞ་ནཱ
པཱ་རི་ཙྪ་ཏྟ་ཀ་ཝ་གྒེ ཨུ་ལཱ༹་རོ ཏེ ཡ་སོ ཝ་ཎྞོཏི ཨུ་ལཱ༹་ར་ཝི་མཱ་ནཾ. ཏ་སྶ ཀཱ ཨུ་པྤ་ཏྟི? བྷ་ག་ཝཱ རཱ་ཛ་ག་ཧེ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཝེ་ལུ༹་ཝ་ནེ ཀ་ལ་ནྡ་ཀ་ནི་ཝཱ་པེ. ཏེ་ན ས་མ་ཡེ་ན རཱ་ཛ་ག་ཧེ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ མ་ཧཱ་མོ་གྒ་ལླཱ་ན་སྶ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཀ་ཀུ་ལེ ཨེ་ཀཱ དཱ་རི་ཀཱ དཱ་ན་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡཱ དཱ་ན་སཾ་ཝི་བྷཱ་ག་ར་ཏཱ ཨ་ཧོ་སི. སཱ ཡཾ ཏ་སྨིཾ གེ་ཧེ པུ་རེ་བྷ་ཏྟཾ ཁཱ་ད་ནཱི་ཡ་བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཏ་ཏྠ ཨ་ཏྟ་ནཱ ལ་དྡྷ་པ་ཊི་ཝཱི་ས་ཏོ ཨུ་པ་ཌྜྷཾ དེ་ཏི, ཨུ་པ་ཌྜྷཾ ཨ་ཏྟ་ནཱ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ཏི, ཨ་ད་ཏྭཱ པ་ན ན བྷུ་ཉྫ་ཏི, ད་ཀྑི་ཎེ་ཡྻེ ཨ་པ་སྶ་ནྟཱི་པི ཋ་པེ་ཏྭཱ དི་ཊྛ་ཀཱ་ལེ དེ་ཏི, ཡཱ་ཙ་ཀཱ་ན་མྤི དེ་ཏི་ཡེ་ཝ. ཨ་ཐ་སྶཱ མཱ་ཏཱ ‘‘མ་མ དྷཱི་ཏཱ དཱ་ན་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡཱ དཱ་ན་སཾ་ཝི་བྷཱ་ག་ར་ཏཱ’’ཏི ཧ་ཊྛ་ཏུ་ཊྛཱ ཏ་སྶཱ དི་གུ་ཎཾ བྷཱ་གཾ དེ་ཏི. དེ་ནྟཱི ཙ ཨེ་ཀ་སྨིཾ བྷཱ་གེ ཏཱ་ཡ སཾ་ཝི་བྷཱ་གེ ཀ་ཏེ པུ་ན ཨ་པ་རཾ དེ་ཏི, སཱ ཏ་ཏོ་པི སཾ་ཝི་བྷཱ་གཾ ཀ་རོ་ཏི་ཡེ་ཝ.
ཨེ་ཝཾ ག་ཙྪ་ནྟེ ཀཱ་ལེ ཏཾ ཝ་ཡ་པྤ་ཏྟཾ མཱ་ཏཱ་པི་ཏ་རོ ཏ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ན་ག་རེ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་སྨིཾ ཀུ་ལེ ཀུ་མཱ་ར་སྶ ཨ་དཾ་སུ. ཏཾ པ་ན ཀུ་ལཾ མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་ཀཾ ཧོ་ཏི ཨ་སྶ་དྡྷཾ ཨ་པྤ་ས་ནྣཾ. ཨ་ཐཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་མོ་གྒ་ལླཱ་ནོ རཱ་ཛ་ག་ཧེ ས་པ་དཱ་ནཾ པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ་ར་མཱ་ནོ ཏ་སྶཱ དཱ་རི་ཀཱ་ཡ ས་སུ་ར་སྶ གེ་ཧ་དྭཱ་རེ ཨ་ཊྛཱ་སི. ཏཾ དི་སྭཱ སཱ དཱ་རི་ཀཱ པ་ས་ནྣ་ཙི་ཏྟཱ ‘‘པ་ཝི་ས་ཐ བྷ་ནྟེ’’ཏི པ་ཝེ་སེ་ཏྭཱ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ས་སྶུ་ཡཱ ཋ་པི་ཏཾ པཱུ་ཝཾ ཏཾ ཨ་པ་སྶ་ནྟཱི ‘‘ཏ་སྶཱ ཀ་ཐེ་ཏྭཱ ཨ་ནུ་མོ་དཱ་པེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཝི་སྶཱ་སེ་ན ག་ཧེ་ཏྭཱ ཐེ་ར་སྶ ཨ་དཱ་སི, ཐེ་རོ ཨ་ནུ་མོ་ད་ནཾ ཀ་ཏྭཱ པ་ཀྐཱ་མི. དཱ་རི་ཀཱ ‘‘ཏུ་མྷེ་ཧི ཋ་པི་ཏཾ པཱུ་ཝཾ མ་ཧཱ་མོ་གྒ་ལླཱ་ན་ཏྠེ་ར་སྶ ཨ་དཱ་སི’’ནྟི ས་སྶུ་ཡཱ ཀ་ཐེ་སི. སཱ ཏཾ སུ་ཏྭཱ ‘‘ཀི་ནྣཱ་མི་དཾ པཱ་ག་བྦྷི་ཡཾ, ཨ་ཡཾ མ་མ ས་ནྟ་ཀཾ ཨ་ནཱ་པུ་ཙྪི་ཏྭཱ་ཝ ས་མ་ཎ་སྶ ཨ་དཱ་སཱི’’ཏི ཏཾ ཀ་ཊ་ཏ་ཊཱ་ཡ་མཱ་ནཱ ཀོ་དྷཱ་བྷི་བྷཱུ་ཏཱ ཡུ་ཏྟཱ་ཡུ་ཏྟཾ ཨ་ཙི་ནྟེ་ནྟཱི པུ་ར་ཏོ ཋི་ཏཾ མུ་ས་ལ་ཁ་ཎྜཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨཾ་ས་ཀཱུ་ཊེ པ་ཧ་རི. སཱ སུ་ཁུ་མཱ་ལ་ཏཱ་ཡ པ་རི་ཀྑཱི་ཎཱ་ཡུ་ཀ་ཏཱ་ཡ ཙ ཏེ་ནེ་ཝ པ་ཧཱ་རེ་ན བ་ལ་ཝ་དུ་ཀྑཱ་བྷི་བྷཱུ་ཏཱ ཧུ་ཏྭཱ ཀ་ཏི་པཱ་ཧེ་ནེ་ཝ ཀཱ་ལཾ ཀ་ཏྭཱ ཏཱ་ཝ་ཏིཾ་སེ་སུ ནི་བྦ་ཏྟི. ཏ་སྶཱ ས་ཏི་པི ཨ་ཉྙ་སྨིཾ སུ་ཙ་རི་ཏ་ཀ་མྨེ ཐེ་ར་སྶ ཀ་ཏ་དཱ་ན་མེ་ཝ སཱ་ཏི་ས་ཡཾ ཧུ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ཊྛཱ་སི. ཏཾ ཨཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་མོ་གྒ་ལླཱ་ནོ ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ག་ནྟྭཱ –
༢༨༦. ‘‘ཨུ་ལཱ༹་རོ ཏེ ཡ་སོ ཝ་ཎྞོ, ས་བྦཱ ཨོ་བྷཱ་ས་ཏེ དི་སཱ;
ནཱ་རི་ཡོ ན་ཙྩ་ནྟི གཱ་ཡ་ནྟི, དེ་ཝ་པུ་ཏྟཱ ཨ་ལ་ངྐ་ཏཱ.
༢༨༧. ‘‘མོ་དེ་ནྟི པ་རི་ཝཱ་རེ་ནྟི, ཏ་ཝ པཱུ་ཛཱ་ཡ དེ་ཝ་ཏེ;
སོ་ཝ་ཎྞཱ་ནི ཝི་མཱ་ནཱ་ནི, ཏ་ཝི་མཱ་ནི སུ་ད་སྶ་ནེ.
༢༨༨. ‘‘ཏུ་ཝཾ་སི ཨི་སྶ་རཱ ཏེ་སཾ, ས་བྦ་ཀཱ་མ་ས་མི་དྡྷི་ནཱི;
ཨ་བྷི་ཛཱ་ཏཱ མ་ཧ་ནྟཱ་སི, དེ་ཝ་ཀཱ་ཡེ པ་མོ་ད་སི;
དེ་ཝ་ཏེ པུ་ཙྪི་ཏཱ་ཙི་ཀྑ, ཀི་སྶ ཀ་མྨ་སྶི་དཾ ཕ་ལ’’ནྟི. –
ཏཱི་ཧི གཱ་ཐཱ་ཧི པུ་ཙྪི.
༢༨༦. ཏ་ཏྠ ཡ་སོཏི པ་རི་ཝཱ་རོ. ཝ་ཎྞོཏི ཝ་ཎྞ་ནི་བྷཱ ས་རཱི་རོ་བྷཱ་སོ. ‘‘ཨུ་ལཱ༹་རོ’’ཏི པ་ན ཝི་སེ་སེ་ཏྭཱ ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ ཏ་སྶཱ དེ་ཝ་ཏཱ་ཡ པ་རི་ཝཱ་ར་ས་མྤ་ཏྟི ཙ ཝ་ཎྞ་ས་མྤ་ཏྟི ཙ ཝུ་ཏྟཱ ཧོ་ཏི. ཏཱ་སུ ‘‘ཨུ་ལཱ༹་རོ ཏེ ཝ་ཎྞོ’’ཏི ས་ངྑེ་པ་ཏོ ཝུ་ཏྟཾ ཝ་ཎྞ་ས་མྤ་ཏྟིཾ ཝི་ས་ཡ་ཝ་སེ་ན ཝི་ཏྠཱ་ར་ཏོ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ས་བྦཱ ཨོ་བྷཱ་ས་ཏེ དི་སཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ‘‘ཨུ་ལཱ༹་རོ ཏེ ཡ་སོ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ པ་རི་ཝཱ་ར་ས་མྤ་ཏྟིཾ ཝ་ཏྠུ་ཝ་སེ་ན ཝི་ཏྠཱ་ར་ཏོ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ནཱ་རི་ཡོ ན་ཙྩ་ནྟཱི’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ ས་བྦཱ ཨོ་བྷཱ་ས་ཏེ དི་སཱཏི ས་བྦཱ་སུ དི་སཱ་སུ ཝི་ཛྫོ་ཏ་ཏེ, ས་བྦཱ ཝཱ དི་སཱ ཨོ་བྷཱ་ས་ཡ་ཏེ, ཝི་ཛྫོ་ཏ་ཡ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ‘‘ཨོ་བྷཱ་ས་ཏེ’’ཏི པ་ད་སྶ ‘‘ཨོ་བྷཱ་ས་ནྟེ’’ཏི ཀེ་ཙི ཝ་ཙ་ན་ཝི་པ་ལླཱ་སེ་ན ཨ་ཏྠཾ ཝ་ད་ནྟི, ཏེ་ཧི ‘‘ཝ་ཎྞེ་ནཱ’’ཏི ཝི་བྷ་ཏྟི ཝི་པ་རི་ཎཱ་མེ་ཏ་བྦཱ. ཝ་ཎྞེ་ནཱ་ཏི ཙ ཧེ་ཏུ་མྷི ཀ་ར་ཎ་ཝ་ཙ་ནཾ, ཝ་ཎྞེ་ན ཧེ་ཏུ་བྷཱུ་ཏེ་ནཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ‘‘ས་བྦཱ དི་སཱ’’ཏི ཙ ཛཱ་ཏི་ཝ་སེ་ན དི་སཱ་སཱ་མ་ཉྙེ ཨ་པེ་ཀྑི་ཏེ ཝ་ཙ་ན་ཝི་པ་ལླཱ་སེ་ན་པི པ་ཡོ་ཛ་ནཾ ན་ཏྠི. ནཱ་རི་ཡོཏི ཨེ་ཏྠཱ་པི ‘‘ཨ་ལ་ངྐ་ཏཱ’’ཏི པ་དཾ ཨཱ་ནེ་ཏྭཱ ས་མྦ་ནྡྷི་ཏ་བྦཾ. དེ་ཝ་པུ་ཏྟཱཏི ཨེ་ཏྠ ཙ-ས་དྡོ ལུ་ཏྟ་ནི་དྡི་ཊྛོ. ཏེ་ན ནཱ་རི་ཡོ དེ་ཝ་པུ་ཏྟཱ ཙཱ་ཏི ས་མུ་ཙྩ་ཡོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
༢༨༧. མོ་དེ་ནྟཱིཏི པ་མོ་ད་ཡ་ནྟི. པཱུ་ཛཱ་ཡཱཏི པཱུ་ཛ་ན་ཏྠཾ པཱུ་ཛཱ་ནི་མི་ཏྟཾ ཝཱ, ན་ཙྩ་ནྟི གཱ་ཡ་ནྟཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཏ་ཝི་མཱ་ནཱིཏི ཏ་ཝ ཨི་མཱ་ནི.
༢༨༨. ས་བྦ་ཀཱ་མ་ས་མི་དྡྷི་ནཱིཏི ས་བྦེ་ཧི པ་ཉྩ་ཧི ཀཱ་མ་གུ་ཎེ་ཧི, ས་བྦེ་ཧི ཝཱ ཏ་ཡཱ ཀཱ་མི་ཏེ་ཧི ཨི་ཙྪི་ཏེ་ཧི ཝ་ཏྠཱུ་ཧི ས་མི་དྡྷཱ. ཨ་བྷི་ཛཱ་ཏཱཏི སུ་ཛཱ་ཏཱ. མ་ཧ་ནྟཱ་སཱིཏི མ་ཧ་ཏཱི མ་ཧཱ་ནུ་བྷཱ་ཝཱ ཨ་སི. དེ་ཝ་ཀཱ་ཡེ པ་མོ་ད་སཱིཏི ཨི་མ་སྨིཾ དེ་ཝ་ནི་ཀཱ་ཡེ དི་བྦ་ས་མྤ་ཏྟི་ཧེ་ཏུ་ཀེ་ན པ་ར་མེ་ན པ་མོ་ད་ནེ་ན པ་མོ་ད་སི.
ཨེ་ཝཾ ཐེ་རེ་ན པུ་ཙྪི་ཏཱ སཱ དེ་ཝ་ཏཱ ཏ་མ་ཏྠཾ ཝི་སྶ་ཛྫེ་སི –
༢༨༩. ‘‘ཨ་ཧཾ མ་ནུ་སྶེ་སུ མ་ནུ་སྶ་བྷཱུ་ཏཱ, པུ་རི་མཱ་ཡ ཛཱ་ཏི་ཡཱ མ་ནུ་སྶ་ལོ་ཀེ;
དུ་སྶཱི་ལ་ཀུ་ལེ སུ་ཎི་སཱ ཨ་ཧོ་སིཾ, ཨ་སྶ་དྡྷེ་སུ ཀ་ད་རི་ཡེ་སུ ཨ་ཧཾ.
༢༩༠. ‘‘ས་དྡྷཱ སཱི་ལེ་ན ས་མྤ་ནྣཱ, སཾ་ཝི་བྷཱ་ག་ར་ཏཱ ས་དཱ;
པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ་ར་མཱ་ན་སྶ, ཨ་པཱུ་ཝཾ ཏེ ཨ་དཱ་ས་ཧཾ.
༢༩༡. ‘‘ཏ་དཱ་ཧཾ ས་སྶུ་ཡཱ་ཙི་ཀྑིཾ, ‘ས་མ་ཎོ ཨཱ་ག་ཏོ ཨི་དྷ;
ཏ་སྶ ཨ་དཱ་ས་ཧཾ པཱུ་ཝཾ, པ་ས་ནྣཱ སེ་ཧི པཱ་ཎི་བྷི’.
༢༩༢. ‘‘ཨི་ཏི་སྶཱ ས་སྶུ པ་རི་བྷཱ་སི, ཨ་ཝི་ནཱི་ཏཱ་སི ཏྭཾ ཝ་དྷུ;
ན མཾ ས་མྤུ་ཙྪི་ཏུཾ ཨི་ཙྪི, ‘ས་མ་ཎ་སྶ ད་དཱ་མ་ཧཾ’.
༢༩༣. ‘‘ཏ་ཏོ མེ ས་སྶུ ཀུ་པི་ཏཱ, པ་ཧཱ་སི མུ་ས་ལེ་ན མཾ;
ཀཱུ་ཊ་ངྒ་ཙྪི ཨ་ཝ་དྷི མཾ, ནཱ་ས་ཀྑིཾ ཛཱི་ཝི་ཏུཾ ཙི་རཾ.
༢༩༤. ‘‘ཨ་ཧཾ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ, ཝི་པྤ་མུ་ཏྟཱ ཏ་ཏོ ཙུ་ཏཱ;
དེ་ཝཱ་ནཾ ཏཱ་ཝ་ཏིཾ་སཱ་ནཾ, ཨུ་པ་པ་ནྣཱ ས་ཧ་བྱ་ཏཾ.
༢༩༥. ‘‘ཏེ་ན མེ་ཏཱ་དི་སོ ཝ་ཎྞོ…པེ…
ཝ་ཎྞོ ཙ མེ ས་བྦ་དི་སཱ པ་བྷཱ་ས་ཏཱི’’ཏི.
༢༨༩. ཏ་ཏྠ ཨ་སྶ་དྡྷེ་སཱུཏི ར་ཏ་ན་ཏྟ་ཡ་ས་དྡྷཱ་ཡ ཀ་མྨ་ཕ་ལ་ས་དྡྷཱ་ཡ ཙ ཨ་བྷཱ་ཝེ་ན ཨ་སྶ་དྡྷེ་སུ, ཐ་དྡྷ་མ་ཙྪ་རི་ཡ་ཏཱ་ཡ ཀ་ད་རི་ཡེ་སུ ས་སྶུ་ཨཱ་དཱི་སུ ཨ་ཧཾ ས་དྡྷཱ སཱི་ལེ་ན ས་མྤ་ནྣཱ ཨ་ཧོ་སི་ནྟི ཡོ་ཛ་ནཱ.
༢༩༠-༡. ཨ་པཱུ་ཝནྟི ཀ་པ་ལླ་པཱུ་ཝཾ. ཏེཏི ནི་པཱ་ཏ་མ་ཏྟཾ. ས་སྶུ་ཡཱ ཨཱ་ཙི་ཀྑིཾ ག་ཧི་ཏ་བྷཱ་ཝ་ཉཱ་པ་ན་ཏྠ་ཉྩ ཨ་ནུ་མོ་ད་ན་ཏྠ་ཉྩཱ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ.
༢༩༢. ཨི་ཏི་སྶཱཏི ཨེ་ཏྠ ཨ་སྶཱཏི ནི་པཱ་ཏ་མ་ཏྟཾ. ས་མ་ཎ་སྶ ད་དཱ་མ་ཧནྟི ཨ་ཧཾ ས་མ་ཎ་སྶ ཨ་པཱུ་ཝཾ ད་དཱ་མཱི་ཏི. ཡ་སྨཱ ན མཾ ས་མྤུ་ཙྪི་ཏུཾ ཨི་ཙྪི, ཏ་སྨཱ ཏྭཾ ཝ་དྷུ ཨ་ཝི་ནཱི་ཏཱ་སཱི་ཏི ས་སྶུ པ་རི་བྷཱ་སཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ.
༢༩༣. པ་ཧཱ་སཱིཏི པ་ཧ་རི. ཀཱུ་ཊ་ངྒ་ཙྪི ཨ་ཝ་དྷི མནྟི ཨེ་ཏྠ ཀཱུ་ཊནྟི ཨཾ་ས་ཀཱུ་ཊཾ ཝུ་ཏྟཾ པུ་རི་མ་པ་ད་ལོ་པེ་ན, ཀཱུ་ཊ་མེ་ཝ ཨ་ངྒ་ནྟི ཀཱུ་ཊ་ངྒཾ, ཏཾ ཚི་ནྡ་ཏཱི་ཏི ཀཱུ་ཊ་ངྒ་ཙྪི. ཨེ་ཝཾ ཀོ་དྷཱ་བྷི་བྷཱུ་ཏཱ ཧུ་ཏྭཱ མཾ ཨ་ཝ་དྷི, མ་མ ཨཾ་ས་ཀཱུ་ཊཾ ཚི་ནྡི, ཏེ་ནེ་ཝ ཨུ་པ་ཀྐ་མེ་ན མ་ཏ་ཏྟཱ མཾ མཱ་རེ་སཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ནཱ་ས་ཀྑིཾ ཛཱི་ཝི་ཏུཾ ཙི་ར’’ནྟི.
༢༩༤. ཝི་པྤ་མུ་ཏྟཱཏི ཏ་ཏོ དུ་ཀྑ་ཏོ སུ་ཊྛུ མུ་ཏྟཱ. སེ་སཾ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡ་མེ་ཝ.
ཨུ་ལཱ༹་ར་ཝི་མཱ་ན་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༢. ཨུ་ཙྪུ་དཱ་ཡི་ཀཱ་ཝི་མཱ་ན་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ཨོ་བྷཱ་ས་ཡི་ཏྭཱ པ་ཐ་ཝིཾ ས་དེ་ཝ་ཀནྟི ཨུ་ཙྪུ་དཱ་ཡི་ཀཱ་ཝི་མཱ་ནཾ. ཏ་སྶ ཀཱ ཨུ་པྤ་ཏྟི? བྷ་ག་ཝཱ རཱ་ཛ་ག་ཧེ ཝི་ཧ་ར་ཏཱི་ཏི་ཨཱ་དི ས་བྦཾ ཨ་ན་ནྟ་ར་ཝི་མཱ་ནེ ཝུ་ཏྟ་ས་དི་སཾ. ཨ་ཡཾ པ་ན ཝི་སེ་སོ – ཨི་དྷ ཨུ་ཙྪུ དི་ནྣཱ, ས་སྶུ་ཡཱ ཙ པཱི་ཋ་ཀེ་ན པ་ཧ་ཊཱ, ཏ་ངྑ་ཎ་ཉྙེ་ཝ མ་ཏཱ ཏཱ་ཝ་ཏིཾ་སེ་སུ ཨུ་པྤ་ནྣཱ, ཏ་སྶཾ་ཡེ་ཝ ར་ཏྟི་ཡཾ ཐེ་ར་སྶ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ནཾ ཨཱ་ག་ཏཱ, ཀེ་ཝ་ལ་ཀ་པྤཾ གི་ཛ྄ཛྷ་ཀཱུ་ཊཾ ཙ་ནྡོ ཝི་ཡ སཱུ་རི་ཡོ ཝི་ཡ ཙ ཨོ་བྷཱ་སེ་ནྟཱི ཐེ་རཾ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ པ་ཉྫ་ལི་ཀཱ ན་མ་སྶ་མཱ་ནཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཨ་ཊྛཱ་སི. ཨ་ཐ ནཾ ཐེ་རོ –
༢༩༦. ‘‘ཨོ་བྷཱ་ས་ཡི་ཏྭཱ པ་ཐ་ཝིཾ ས་དེ་ཝ་ཀཾ, ཨ་ཏི་རོ་ཙ་སི ཙ་ནྡི་མ་སཱུ་རི་ཡཱ ཝི་ཡ;
སི་རི་ཡཱ ཙ ཝ་ཎྞེ་ན ཡ་སེ་ན ཏེ་ཛ་སཱ, བྲ་ཧྨཱ་ཝ དེ་ཝེ ཏི་ད་སེ ས་ཧི་ནྡ་ཀེ.
༢༩༧. ‘‘པུ་ཙྪཱ་མི ཏཾ ཨུ་པྤ་ལ་མཱ་ལ་དྷཱ་རི་ནཱི, ཨཱ་ཝེ་ལི༹་ནཱི ཀ་ཉྩ་ན་ས་ནྣི་བྷ་ཏྟ་ཙེ;
ཨ་ལ་ངྐ་ཏེ ཨུ་ཏྟ་མ་ཝ་ཏྠ་དྷཱ་རི་ནཱི, ཀཱ ཏྭཾ སུ་བྷེ དེ་ཝ་ཏེ ཝ་ནྡ་སེ མ་མཾ.
༢༩༨. ‘‘ཀིཾ ཏྭཾ པུ་རེ ཀ་མྨ་མ་ཀཱ་སི ཨ་ཏྟ་ནཱ, མ་ནུ་སྶ་བྷཱུ་ཏཱ པུ་རི་མཱ་ཡ ཛཱ་ཏི་ཡཱ;
དཱ་ནཾ སུ་ཙི་ཎྞཾ ཨ་ཐ སཱི་ལ་སཾ་ཡ་མཾ, ཀེ་ནཱུ་པ་པ་ནྣཱ སུ་ག་ཏིཾ ཡ་ས་སྶི་ནཱི;
དེ་ཝ་ཏེ པུ་ཙྪི་ཏཱ་ཙི་ཀྑ, ཀི་སྶ ཀ་མྨ་སྶི་དཾ ཕ་ལ’’ནྟི. –
ཨི་མཱ་ཧི གཱ་ཐཱ་ཧི པུ་ཙྪི.
༢༩༦-༧. ཏ་ཏྠ ཨོ་བྷཱ་ས་ཡི་ཏྭཱ པ་ཐ་ཝིཾ ས་དེ་ཝ་ཀནྟི ཙ་ནྡི་མ་སཱུ་རི་ཡ་ར་སྨི་ས་མྨི་སྶེ་ཧི སི་ནེ་རུ་པ་སྶ་ཝི་ནི་གྒ་ཏེ་ཧི པ་བྷཱ་ཝི་ས་རེ་ཧི ཝི་ཛྫོ་ཏ་ཡ་མཱ་ན་ཏཱ་ཡ དེ་ཝེ་ན ཨཱ་ཀཱ་སེ་ན ས་ཧཱ་ཏི ས་དེ་ཝ་ཀཾ ཨུ་པ་ག་ཏ་བྷཱུ་མི་བྷཱ་ག་བྷཱུ་ཏཾ ཨི་མཾ པ་ཐ་ཝིཾ ཝི་ཛྫོ་ཏེ་ཏྭཱ, ཨེ་ཀོ་བྷཱ་སཾ ཨེ་ཀ་པ་ཛྫོ་ཏཾ ཀ་ཏྭཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨོ་བྷཱ་ས་ཡི་ཏྭཱ པ་ཐ་ཝིཾ ཙ་ནྡི་མ་སཱུ་རི་ཡཱ ཝི་ཡཱ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཨ་ཏི་རོ་ཙ་སཱིཏི ཨ་ཏི་ཀྐ་མི་ཏྭཱ རོ་ཙ་སི. ཏཾ པ་ན ཨ་ཏི་རོ་ཙ་ནཾ ཀེ་ན ཀིཾ ཝི་ཡ ཀེ་ན ཝཱ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘སི་རི་ཡཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཏ་ཏྠ སི་རི་ཡཱཏི སོ་བྷ་གྒཱ་དི་སོ་བྷཱ་ཝི་སེ་སེ་ན. ཏེ་ཛ་སཱཏི ཨ་ཏྟ་ནོ ཨཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ་ན. ཨཱ་ཝེ་ལི༹་ནཱིཏི ར་ཏ་ན་མ་ཡ་པུ་པྥཱ་ཝེ་ལ༹་ཝ་ཏཱི.
ཨེ་ཝཾ ཐེ་རེ་ན པུ་ཙྪི་ཏཱ དེ་ཝ་ཏཱ ཨི་མཱ་ཧི གཱ་ཐཱ་ཧི ཝི་སྶ་ཛྫེ་སི –
༢༩༩. ‘‘ཨི་དཱ་ནི བྷ་ནྟེ ཨི་མ་མེ་ཝ གཱ་མཾ, པི་ཎྜཱ་ཡ ཨ་མྷཱ་ཀཾ གྷ་རཾ ཨུ་པཱ་ག་མི;
ཏ་ཏོ ཏེ ཨུ་ཙྪུ་སྶ ཨ་དཱ་སི ཁ་ཎྜི་ཀཾ, པ་ས་ནྣ་ཙི་ཏྟཱ ཨ་ཏུ་ལཱ་ཡ པཱི་ཏི་ཡཱ.
༣༠༠. ‘‘ས་སྶུ ཙ པ་ཙྪཱ ཨ་ནུ་ཡུ་ཉྫ་ཏེ མ་མཾ, ཀ་ཧཾ ནུ ཨུ་ཙྪུཾ ཝ་དྷུ་ཀེ ཨ་ཝཱ་ཀི་རི;
ན ཚ་ཌྜི་ཏཾ ནོ པ་ན ཁཱ་དི་ཏཾ མ་ཡཱ, ས་ནྟ་སྶ བྷི་ཀྑུ་སྶ ས་ཡཾ ཨ་དཱ་ས་ཧཾ.
༣༠༡. ‘‘ཏུ་ཡ྄ཧཾ ནྭི་དཾ ཨི་སྶ་རི་ཡཾ ཨ་ཐོ མ་མ, ཨི་ཏི་སྶཱ ས་སྶུ པ་རི་བྷཱ་ས་ཏེ མ་མཾ;
པཱི་ཋཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ པ་ཧཱ་རཾ ཨ་དཱ་སི མེ, ཏ་ཏོ ཙུ་ཏཱ ཀཱ་ལ་ཀ་ཏཱ་མྷི དེ་ཝ་ཏཱ.
༣༠༢. ‘‘ཏ་དེ་ཝ ཀ་མྨཾ ཀུ་ས་ལཾ ཀ་ཏཾ མ་ཡཱ, སུ་ཁ་ཉྩ ཀ་མྨཾ ཨ་ནུ་བྷོ་མི ཨ་ཏྟ་ནཱ;
དེ་ཝེ་ཧི ས་དྡྷིཾ པ་རི་ཙཱ་ར་ཡཱ་མ་ཧཾ, མོ་དཱ་མ་ཧཾ ཀཱ་མ་གུ་ཎེ་ཧི པ་ཉྩ་ཧི.
༣༠༣. ‘‘ཏ་དེ་ཝ ཀ་མྨཾ ཀུ་ས་ལཾ ཀ་ཏཾ མ་ཡཱ, སུ་ཁ་ཉྩ ཀ་མྨཾ ཨ་ནུ་བྷོ་མི ཨ་ཏྟ་ནཱ;
དེ་ཝི་ནྡ་གུ་ཏྟཱ ཏི་ད་སེ་ཧི ར་ཀྑི་ཏཱ, ས་མ་པྤི་ཏཱ ཀཱ་མ་གུ་ཎེ་ཧི པ་ཉྩ་ཧི.
༣༠༤. ‘‘ཨེ་ཏཱ་དི་སཾ པུ་ཉྙ་ཕ་ལཾ ཨ་ན་པྤ་ཀཾ, མ་ཧཱ་ཝི་པཱ་ཀཱ མ་མ ཨུ་ཙྪུ་ད་ཀྑི་ཎཱ;
དེ་ཝེ་ཧི ས་དྡྷིཾ པ་རི་ཙཱ་ར་ཡཱ་མ་ཧཾ, མོ་དཱ་མ་ཧཾ ཀཱ་མ་གུ་ཎེ་ཧི པ་ཉྩ་ཧི.
༣༠༥. ‘‘ཨེ་ཏཱ་དི་སཾ པུ་ཉྙ་ཕ་ལཾ ཨ་ན་པྤ་ཀཾ, མ་ཧཱ་ཛུ་ཏི་ཀཱ མ་མ ཨུ་ཙྪུ་ད་ཀྑི་ཎཱ;
དེ་ཝི་ནྡ་གུ་ཏྟཱ ཏི་ད་སེ་ཧི ར་ཀྑི་ཏཱ, ས་ཧ་སྶ་ནེ་ཏྟོ་རི་ཝ ན་ནྡ་ནེ ཝ་ནེ.
༣༠༦. ‘‘ཏུ་ཝ་ཉྩ བྷ་ནྟེ ཨ་ནུ་ཀ་མྤ་ཀཾ ཝི་དུཾ, ཨུ་པེ་ཙྩ ཝ་ནྡིཾ ཀུ་ས་ལ་ཉྩ པུ་ཙྪི་སཾ;
ཏ་ཏོ ཏེ ཨུ་ཙྪུ་སྶ ཨ་དཱ་སི ཁ་ཎྜི་ཀཾ, པ་ས་ནྣ་ཙི་ཏྟཱ ཨ་ཏུ་ལཱ་ཡ པཱི་ཏི་ཡཱ’’ཏི.
༢༩༩. ཏ་ཏྠ ཨི་དཱ་ནཱིཏི ཨ་ན་ནྟ་རཱ་ཏཱི་ཏ་དི་ཝ་ས་ཏྟཱ ཨཱ་ཧ, ཨ་དྷུ་ནཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨི་མ་མེ་ཝ གཱ་མནྟི ཨི་མ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ གཱ་མེ, རཱ་ཛ་ག་ཧཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝ་ད་ཏི. ཝུ་ཏྟ་ཉྷི ‘‘གཱ་མོ་པི ནི་ག་མོ་པི ན་ག་ར་མྤི ‘གཱ་མོ’ ཨི་ཙྩེ་ཝ ཝུ་ཙྩ་ཏཱི’’ཏི. བྷུ་མྨ་ཏྠེ ཙེ་ཏཾ ཨུ་པ་ཡོ་ག་ཝ་ཙ་ནཾ. ཨུ་པཱ་ག་མཱིཏི ཨུ་པ་ག་ཏོ ཨ་ཧོ་སི. ཨ་ཏུ་ལཱ་ཡཱཏི ཨ་ནུ་པ་མཱ་ཡ, ཨ་པྤ་མཱ་ཎཱ་ཡ ཝཱ.
༣༠༠. ཨ་ཝཱ་ཀི་རཱིཏི ཨ་པ་ནེ་སི ཚ་ཌྜེ་སི, ཝི་ནཱ་སེ་སི ཝཱ. ས་ནྟ་སྶཱཏི སཱ་དྷུ་རཱུ་པ་སྶ ས་ནྟ་ཀི་ལེ་ས་སྶ པ་རི་སྶ་མ་མ་པྤ་ཏྟ་སྶ ཝཱ.
༣༠༡. ཏུ་ཡ྄ཧཾ ནཱུཏི ནུ-ས་དྡོ ཨ་ན་ཏྟ་མ་ན་ཏཱ་སཱུ་ཙ་ནེ ནི་པཱ་ཏོ, སོ ‘‘མ་མཱ’’ཏི ཨེ་ཏྠཱ་པི ཨཱ་ནེ་ཏྭཱ ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦོ ‘‘མ་མ ནཱུ’’ཏི. ཨི་དཾ ཨི་སྶ་རི་ཡནྟི གེ་ཧེ ཨཱ་དྷི་པ་ཙྩཾ ས་ནྡྷཱ་ཡཱ་ཧ. ཏ་ཏོ ཙུ་ཏཱཏི ཏ་ཏོ མ་ནུ་སྶ་ལོ་ཀ་ཏོ ཙུ་ཏཱ. ཡ་སྨཱ ཋི་ཏ་ཊྛཱ་ན་ཏོ ཨ་པ་ག་ཏཱ་པི ‘‘ཙུ་ཏཱ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཙུ་ཏིཾ ཝི་སེ་སེ་ཏུཾ ‘‘ཀཱ་ལ་ཀ་ཏཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཀཱ་ལ་ཀ་ཏཱ་པི ཙ ན ཡ་ཏྠ ཀ་ཏྠ་ཙི ནི་བྦ་ཏྟཱ, ཨ་པི་ཙ ཁོ དེ་ཝ་ཏྟཾ ཨུ་པ་ག་ཏཱ་ཏི ད་སྶེ་ནྟཱི ཨཱ་ཧ ‘‘ཨ་མྷི དེ་ཝ་ཏཱ’’ཏི.
༣༠༢. ཏ་དེ་ཝ ཀ་མྨཾ ཀུ་ས་ལཾ ཀ་ཏཾ མ་ཡཱཏི ཏ་དེ་ཝ ཨུ་ཙྪུ་ཁ་ཎྜ་དཱ་ན་མ་ཏྟཾ ཀུ་ས་ལཾ ཀ་མྨཾ ཀ་ཏཾ མ་ཡཱ, ཨ་ཉྙཾ ན ཛཱ་ནཱ་མཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. སུ་ཁ་ཉྩ ཀ་མྨནྟི སུ་ཁ་ཉྩ ཀ་མྨ་ཕ་ལཾ. ཀ་མྨ་ཕ་ལ་ཉྷི ཨི་དྷ ‘‘ཀ་མྨ’’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ ཨུ་ཏྟ་ར་པ་ད་ལོ་པེ་ན, ཀཱ་ར་ཎོ་པ་ཙཱ་རེ་ན ཝཱ ‘‘ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དྷ་མྨཱ་ནཾ ས་མཱ་དཱ་ན་ཧེ་ཏུ ཨེ་ཝ་མི་དཾ པུ་ཉྙཾ པ་ཝ་ཌྜྷ་ཏི (དཱི. ནི. ༣.༨༠). ཨ་ནུ་བྷོ་མི ས་ཀཾ པུ་ཉྙ’’ནྟི (ཝི. ཝ. ༡༣༣) ཙ ཨཱ་དཱི་སུ ཝི་ཡ. ཀ་མྨ་ནྟི ཝཱ ཀ་ར་ཎ་ཏྠེ ཨུ་པ་ཡོ་ག་ཝ་ཙ་ནཾ, ཀ་མྨེ་ནཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཀ་མྨེ ཝཱ བྷ་ཝཾ ཀ་མྨཾ ཡ་ཐཱ ཀ་མྨ་ནྟི. ཨ་ཐ ཝཱ ཀཱ་མེ་ཏ་བྦ་ཏཱ་ཡ ཀ་མྨཾ. ཏ་ཉྷི སུ་ཁ་ར་ཛ་ནཱི་ཡ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཀཱ་མཱུ་པ་སཾ་ཧི་ཏཾ ཀཱ་མེ་ཏ་བྦ་ནྟི ཀ་མ་ནཱི་ཡཾ. ཨ་ཏྟ་ནཱཏི ཨ་ཏྟ་ནཱ ཨེ་ཝ, ས་ཡཾ་ཝ་སི་ཏཱ་ཡ སེ་རི་བྷཱ་ཝེ་ན ས་ཡ་མེ་ཝཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. པ་རི་ཙཱ་ར་ཡཱ་མ་ཧཾ ཨ་ཏྟཱ་ནནྟི པུ་རི་མ་གཱ་ཐཱ་ཡ ‘‘ཨ་ཏྟ་ནཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ པ་དཾ ཝི་བྷ་ཏྟི་ཝི་པ་རི་ཎཱ་མེ་ན ‘‘ཨ་ཏྟཱ་ན’’ནྟི ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཾ.
༣༠༣-༥. དེ་ཝི་ནྡ་གུ་ཏྟཱཏི དེ་ཝི་ནྡེ་ན ས་ཀྐེ་ན གུ་ཏྟཱ, དེ་ཝི་ནྡོ ཝི་ཡ ཝཱ གུ་ཏྟཱ མ་ཧཱ་པ་རི་ཝཱ་ར་ཏཱ་ཡ. ས་མ་པྤི་ཏཱཏི སུ་ཊྛུ ཨ་པྤི་ཏཱ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ. མ་ཧཱ་ཝི་པཱ་ཀཱཏི ཝི་པུ་ལ་ཕ་ལཱ. མ་ཧཱ་ཛུ་ཏི་ཀཱཏི མ་ཧཱ་ཏེ་ཛཱ, མ་ཧཱ་ནུ་བྷཱ་ཝཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
༣༠༦. ཏུ་ཝནྟི ཏཾ. ཨ་ནུ་ཀ་མྤ་ཀནྟི ཀཱ་རུ་ཎི་ཀཾ. ཝི་དུནྟི ས་པྤ་ཉྙཾ, སཱ་ཝ་ཀ་པཱ་ར་མི་ཡཱ མ་ཏྠ་ཀཾ པ་ཏྟ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཨུ་པེ་ཙྩཱཏི ཨུ་པ་ག་ནྟྭཱ. ཝ་ནྡིནྟི པ་ཉྩ་པ་ཏི་ཊྛི་ཏེ་ན ཨ་བྷི་ཝཱ་ད་ཡིཾ. ཀུ་ས་ལ་ཉྩ ཨཱ་རོ་གྱ པུ་ཙྪི་སཾ ཨ་པུ་ཙྪིཾ, ཨ་ཏུ་ལཱ་ཡ པཱི་ཏི་ཡཱ ཨི་ད་ཉྩ ཀུ་ས་ལཾ ཨ་ནུ་སྶ་རཱ་མཱི་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. སེ་སཾ ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡ་མེ་ཝ.
ཨུ་ཙྪུ་དཱ་ཡི་ཀཱ་ཝི་མཱ་ན་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༣. པ་ལླ་ངྐ་ཝི་མཱ་ན་ཝ་ཎྞ་ནཱ
པ་ལླ་ངྐ་སེ་ཊྛེ མ་ཎི་སོ་ཎྞ་ཙི་ཏྟེཏི པ་ལླ་ངྐ་ཝི་མཱ་ནཾ. ཏ་སྶ ཀཱ ཨུ་པྤ་ཏྟི? བྷ་ག་ཝཱ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ. ཏེ་ན ཙ ས་མ་ཡེ་ན སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་སྶ ཨུ་པཱ་ས་ཀ་སྶ དྷཱི་ཏཱ ཀུ་ལ་པ་དེ་སཱ་དི་ནཱ ས་དི་ས་སྶ ཏ་ཏྠེ་ཝ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་སྶ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟ་སྶ དི་ནྣཱ, སཱ ཙ ཧོ་ཏི ཨ་ཀྐོ་དྷ་ནཱ སཱི་ལཱ་ཙཱ་ར་ས་མྤ་ནྣཱ པ་ཏི་དེ་ཝ་ཏཱ ས་མཱ་དི་ནྣ་པ་ཉྩ་སཱི་ལཱ, ཨུ་པོ་ས་ཐེ ས་ཀྐ་ཙྩཾ ཨུ་པོ་ས་ཐ་སཱི་ལཱ་ནི ཙ ར་ཀྑ་ཏི. སཱ ཨ་པ་ར་བྷཱ་གེ ཀཱ་ལཾ ཀ་ཏྭཱ ཏཱ་ཝ་ཏིཾ་སེ་སུ ཨུ་པྤ་ཛྫི. ཏཾ ཨཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་མོ་གྒ་ལླཱ་ན་ཏྠེ་རོ ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ག་ནྟྭཱ –
༣༠༧. ‘‘པ་ལླ་ངྐ་སེ་ཊྛེ མ་ཎི་སོ་ཎྞ་ཙི་ཏྟེ, པུ་པྥཱ་བྷི་ཀི་ཎྞེ ས་ཡ་ནེ ཨུ་ལཱ༹་རེ;
ཏ་ཏྠ་ཙྪ་སི དེ་ཝི མ་ཧཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ, ཨུ་ཙྩཱ་ཝ་ཙཱ ཨི་དྡྷི ཝི་ཀུ་བྦ་མཱ་ནཱ.
༣༠༨. ‘‘ཨི་མཱ ཙ ཏེ ཨ་ཙྪ་རཱ་ཡོ ས་མ་ནྟ་ཏོ, ན་ཙྩ་ནྟི གཱ་ཡ་ནྟི པ་མོ་ད་ཡ་ནྟི;
དེ་ཝི་དྡྷི་པ་ཏྟཱ་སི མ་ཧཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ, མ་ནུ་སྶ་བྷཱུ་ཏཱ ཀི་མ་ཀཱ་སི པུ་ཉྙཾ;
ཀེ་ནཱ་སི ཨེ་ཝཾ ཛ་ལི་ཏཱ་ནུ་བྷཱ་ཝཱ, ཝ་ཎྞོ ཙ ཏེ ས་བྦ་དི་སཱ པ་བྷཱ་ས་ཏཱི’’ཏི. –
གཱ་ཐཱ་ཧི པུ་ཙྪི.
སཱ་པི་སྶ ཨི་མཱ་ཧི གཱ་ཐཱ་ཧི བྱཱ་ཀཱ་སི –
༣༠༩. ‘‘ཨ་ཧཾ མ་ནུ་སྶེ་སུ མ་ནུ་སྶ་བྷཱུ་ཏཱ, ཨ་ཌྜྷེ ཀུ་ལེ སུ་ཎི་སཱ ཨ་ཧོ་སིཾ;
ཨ་ཀྐོ་དྷ་ནཱ བྷ་ཏྟུ ཝ་སཱ་ནུ་ཝ་ཏྟི་ནཱི, ཨུ་པོ་ས་ཐེ ཨ་པྤ་མ་ཏྟཱ ཨ་ཧོ་སིཾ.
༣༡༠. ‘‘མ་ནུ་སྶ་བྷཱུ་ཏཱ ད་ཧ་རཱ ཨ་པཱ་པི་ཀཱ, པ་ས་ནྣ་ཙི་ཏྟཱ པ་ཏི་མཱ་བྷི་རཱ་དྷ་ཡིཾ;
དི་ཝཱ ཙ ར་ཏྟོ ཙ མ་ནཱ་པ་ཙཱ་རི་ནཱི, ཨ་ཧཾ པུ་རེ སཱི་ལ་ཝ་ཏཱི ཨ་ཧོ་སིཾ.
༣༡༡. ‘‘པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱ ཝི་ར་ཏཱ ཨ་ཙོ་རི་ཀཱ, སཾ་སུ་དྡྷ་ཀཱ་ཡཱ སུ་ཙི་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རི་ནཱི;
ཨ་མ་ཛྫ་པཱ ནོ ཙ མུ་སཱ ཨ་བྷཱ་ཎིཾ, སི་ཀྑཱ་པ་དེ་སུ པ་རི་པཱུ་ར་ཀཱ་རི་ནཱི.
༣༡༢. ‘‘ཙཱ་ཏུ་དྡ་སིཾ པ་ཉྩ་ད་སིཾ, ཡཱ ཙ པ་ཀྑ་སྶ ཨ་ཊྛ་མཱི;
པཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡ་པ་ཀྑ་ཉྩ, པ་ས་ནྣ་མཱ་ན་སཱ ཨ་ཧཾ.
༣༡༣. ‘‘ཨ་ཊྛ་ངྒུ་པེ་ཏཾ ཨ་ནུ་དྷ་མྨ་ཙཱ་རི་ནཱི, ཨུ་པོ་ས་ཐཾ པཱི་ཏི་མ་ནཱ ཨུ་པཱ་ཝ་སིཾ;
ཨི་མ་ཉྩ ཨ་རི་ཡཾ ཨ་ཊྛ་ངྒ་ཝ་རེ་ཧུ་པེ་ཏཾ, ས་མཱ་དི་ཡི་ཏྭཱ ཀུ་ས་ལཾ སུ་ཁུ་དྲ་ཡཾ;
པ་ཏི་མྷི ཀ་ལྱཱ་ཎཱི ཝ་སཱ་ནུ་ཝ་ཏྟི་ནཱི, ཨ་ཧོ་སིཾ པུ་བྦེ སུ་ག་ཏ་སྶ སཱ་ཝི་ཀཱ.
༣༡༤. ‘‘ཨེ་ཏཱ་དི་སཾ ཀུ་ས་ལཾ ཛཱི་ཝ་ལོ་ཀེ, ཀ་མྨཾ ཀ་རི་ཏྭཱ་ན ཝི་སེ་ས་བྷཱ་གི་ནཱི;
ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ ཨ་བྷི་ས་མྤ་རཱ་ཡཾ, དེ་ཝི་དྡྷི་པ་ཏྟཱ སུ་ག་ཏི་མྷི ཨཱ་ག་ཏཱ.
༣༡༥. ‘‘ཝི་མཱ་ན་པཱ་སཱ་ད་ཝ་རེ མ་ནོ་ར་མེ, པ་རི་ཝཱ་རི་ཏཱ ཨ་ཙྪ་རཱ་ས་ངྒ་ཎེ་ན;
ས་ཡཾ་པ་བྷཱ དེ་ཝ་ག་ཎཱ ར་མེ་ནྟི མཾ, དཱི་གྷཱ་ཡུ་ཀིཾ དེ་ཝ་ཝི་མཱ་ན་མཱ་ག་ཏ’’ནྟི.
༣༠༧. ཏ་ཏྠ པ་ལླ་ངྐ་སེ་ཊྛེཏི པ་ལླ་ངྐ་ཝ་རེ ཨུ་ཏྟ་མ་པ་ལླ་ངྐེ. ཏཾ་ཡེ་ཝ་སྶ སེ་ཊྛ་ཏཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘མ་ཎི་སོ་ཎྞ་ཙི་ཏྟེ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ, ཝི་ཝི་དྷ་ར་ཏ་ན་རཾ་སི་ཛཱ་ལ་ས་མུ་ཛྫ་ལེ་ཧི མ་ཎཱི་ཧི ཙེ་ཝ སུ་ཝ་ཎྞེ་ན ཙ ཝི་ཙི་ཏྟེ ‘‘ཏ་ཏྠཱ’’ཏི ‘‘ས་ཡ་ནེ’’ཏི ཙ ཝུ་ཏྟེ ས་ཡི་ཏ་བྦ་ཊྛཱ་ན་བྷཱུ་ཏེ པ་ལླ་ངྐ་སེ་ཊྛེ.
༣༠༨. ཏེཏི ཏུ་ཡ྄ཧཾ ས་མ་ནྟ་ཏོ. ‘‘པ་མོ་ད་ཡ་ནྟཱི’’ཏི པ་དཾ པ་ན ཨ་པེ་ཀྑི་ཏྭཱ ‘‘ཏ’’ནྟི ཝི་བྷ་ཏྟི ཝི་པ་རི་ཎཱ་མེ་ཏ་བྦཱ. པ་མོ་ད་ཡ་ནྟཱིཏི ཝཱ པ་མོ་ད་ནཾ ཀ་རོ་ནྟི, པ་མོ་ད་ནཾ ཏུ་ཡ྄ཧཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
༣༡༠. ད་ཧ་རཱ ཨ་པཱ་པི་ཀཱཏི ད་ཧ་རཱ་པི ཨ་པཱ་པི་ཀཱ. ‘‘ད་ཧ་རཱ་སུ པཱ་པི་ཀཱ’’ཏི ཝཱ པཱ་ཋོ, སོ་ཡེ་ཝ་ཏྠོ. ‘‘ད་ཧ་ར་སྶཱ་པཱ་པི་ཀཱ’’ཏི་པི པ་ཋ་ནྟི, ད་ཧ་ར་སྶ སཱ་མི་ཀ་སྶ ཨ་པཱ་པི་ཀཱ, ས་ཀྐ་ཙྩཾ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ནེ་ན ཨ་ན་ཏི་ཙ་རི་ཡཱ་ཡ ཙ བྷ་དྡི་ཀཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘པ་ས་ནྣ་ཙི་ཏྟཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཨ་བྷི་རཱ་དྷ་ཡིནྟི ཨཱ་རཱ་དྷེ་སིཾ. ར་ཏྟོཏི ར་ཏྟི་ཡཾ.
༣༡༡. ཨ་ཙོ་རི་ཀཱཏི ཙོ་རི་ཡ་ར་ཧི་ཏཱ, ཨ་དི་ནྣཱ་དཱ་ནཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ‘‘ཝི་ར་ཏཱ ཙ ཙོ་རི་ཡཱ’’ཏི་པི པཱ་ཋོ, ཐེ་ཡྻ་ཏོ ཙ ཝི་ར་ཏཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. སཾ་སུ་དྡྷ་ཀཱ་ཡཱཏི པ་རི་སུ་དྡྷ་ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨ་ནྟ་ཏཱ་ཡ ས་མྨ་དེ་ཝ སུ་དྡྷ་ཀཱ་ཡཱ, ཏ་ཏོ ཨེ་ཝ སུ་ཙི་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རི་ནཱི སཱ་མི་ཀ་ཏོ ཨ་ཉྙ་ཏྠ ཨ་བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཱ་ས་མྦྷ་ཝ་ཏོ. ཏ་ཐཱ ཧི ཝུ་ཏྟཾ –
‘‘མ་ཡ་ཉྩ བྷ་རི་ཡཱ ནཱ་ཏི་ཀྐ་མཱ་མ,
ཨ་མྷེ་པི བྷ་རི་ཡཱ ནཱ་ཏི་ཀྐ་མ་ནྟི;
ཨ་ཉྙ་ཏྲ ཏཱ་ཧི བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཙ་རཱ་མ,
ཏ་སྨཱ ཧི ཨ་མྷཾ ད་ཧ་རཱ ནི མི་ཡྻ་རེ’’ཏི. (ཛཱ. ༡.༡༠.༩༧);
ཨ་ཐ ཝཱ སུ་ཙི་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རི་ནཱིཏི སུ་ཙི་ནོ སུ་དྡྷ་སྶ བྲ་ཧྨ་སྶ སེ་ཊྛ་སྶ ཨུ་པོ་ས་ཐ་སཱི་ལ་སྶ, མ་གྒ་བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་སྶ ཝཱ ཨ་ནུ་རཱུ་པ་སྶ པུ་བྦ་བྷཱ་ག་བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་སྶ ཝ་སེ་ན སུ་ཙི་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རི་ནཱི.
༣༡༣. ཨ་ནུ་དྷ་མྨ་ཙཱ་རི་ནཱིཏི ཨ་རི་ཡཱ་ནཾ དྷ་མྨ་སྶ ཨ་ནུ་དྷ་མྨཾ ཙ་ར་ཎ་སཱི་ལཱ. ཨི་མ་ཉྩ ཨ་ན་ནྟ་རཾ ཝུ་ཏྟཾ ནི་དྡོ་ས་ཏཱ་ཡ ཨ་རི་ཡཾ, ཨ་ཊྛ་ངྒ་ཝ་རེ་ཧི ཨ་ཊྛ་ཧི ཨུ་ཏྟ་མ་ངྒེ་ཧི ཨ་རི་ཡ་ཏྟཱ ཨེ་ཝ ཝཱ ཨ་རི་ཡ་ཊྛ་ངྒ་ཝ་རེ་ཧི ཨུ་པེ་ཏཾ ཨཱ་རོ་གྱ་ཊྛེ་ན ཨ་ན་ཝ་ཛྫ་ཊྛེ་ན ཙ ཀུ་ས་ལཾ སུ་ཁ་ཝི་པཱ་ཀ་ཏཱ་ཡ སུ་ཁཱ་ནི་སཾ་ས་ཏཱ་ཡ ཙ སུ་ཁུ་དྲ་ཡཾ ཨུ་པཱ་ཝ་སིནྟི ཡོ་ཛ་ནཱ.
༣༡༤. ཝི་སེ་ས་བྷཱ་གི་ནཱིཏི ཝི་སེ་ས་སྶ དི་བྦ་སྶ ས་མྤ་ཏྟི་བྷ་ཝ་སྶ བྷཱ་གི་ནཱི. སུ་ག་ཏི་མྷི ཨཱ་ག་ཏཱཏི སུ་ག་ཏིཾ ཨཱ་ག་ཏཱ ཨུ་པ་ག་ཏཱ, སུ་ག་ཏི་མྷི ཝཱ སུ་ག་ཏི་ཡཾ དི་བྦ་ས་མྤ་ཏྟི་ཡཾ ཨཱ་ག་ཏཱ. ‘‘སུ་ག་ཏི་ཉྷི ཨཱ་ག་ཏཱ’’ཏི་པི པཱ་ཋོ. ཏ་ཏྠ ཧཱིཏི ནི་པཱ་ཏ་མ་ཏྟཾ, ཧེ་ཏུ་ཨ་ཏྠོ ཝཱ, ཡ་སྨཱ སུ་ག་ཏིཾ ཨཱ་ག་ཏཱ, ཏ་སྨཱ ཝི་སེ་ས་བྷཱ་གི་ནཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ.
༣༡༥. ཝི་མཱ་ན་པཱ་སཱ་ད་ཝ་རེཏི ཝི་མཱ་ནེ་སུ ཨུ་ཏྟ་མ་པཱ་སཱ་དེ, ཝི་མཱ་ན་ས་ངྑཱ་ཏེ ཝཱ ཨ་གྒ་པཱ་སཱ་དེ, ཝི་མཱ་ནེ ཝཱ ཝི་ག་ཏ་མཱ་ནེ ཨ་པྤ་མཱ་ཎེ མ་ཧ་ནྟེ ཝ་ར་པཱ་སཱ་དེ པ་རི་ཝཱ་རི་ཏཱ ཨ་ཙྪ་རཱ་ས་ངྒ་ཎེ་ན ས་ཡཾ་པ་བྷཱ པ་མོ་དཱ་མི, ‘‘ཨ་མྷཱི’’ཏི ཝཱ པ་དཾ ཨཱ་ནེ་ཏྭཱ ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཾ. དཱི་གྷཱ་ཡུ་ཀིནྟི ཧེ་ཊྛི་མེ་ཧི དེ་ཝེ་ཧི དཱི་གྷ་ཏ་རཱ་ཡུ་ཀ་ཏཱ་ཡ ཏ་ཏྲཱུ་པ་པ་ནྣེ་ཧི ཨ་ན་པྤཱ་ཡུ་ཀ་ཏཱ་ཡ ཙ དཱི་གྷཱ་ཡུ་ཀིཾ མཾ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟཾ དེ་ཝ་ཝི་མཱ་ན་མཱ་ག་ཏཾ ཨུ་པ་ག་ཏཾ དེ་ཝ་ག་ཎཱ ར་མེ་ནྟཱིཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. སེ་སཾ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡ་མེ་ཝ.
པ་ལླ་ངྐ་ཝི་མཱ་ན་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༤. ལ་ཏཱ་ཝི་མཱ་ན་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ལ་ཏཱ ཙ ས་ཛྫཱ པ་ཝ་རཱ ཙ དེ་ཝ་ཏཱཏི ལ་ཏཱ་ཝི་མཱ་ནཾ. ཏ་སྶ ཀཱ ཨུ་པྤ་ཏྟི? བྷ་ག་ཝཱ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ. ཏེ་ན ཙ ས་མ་ཡེ་ན སཱ་ཝ་ཏྠི་ཝཱ་སི་ནོ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་སྶ ཨུ་པཱ་ས་ཀ་སྶ དྷཱི་ཏཱ ལ་ཏཱ ནཱ་མ པ་ཎྜི་ཏཱ བྱ་ཏྟཱ མེ་དྷཱ་ཝི་ནཱི པ་ཏི་ཀུ་ལཾ ག་ཏཱ བྷ་ཏྟུ ས་སྶུ་ས་སུ་རཱ་ན་ཉྩ མ་ནཱ་པ་ཙཱ་རི་ནཱི པི་ཡ་ཝཱ་དི་ནཱི པ་རི་ཛ་ན་སྶ ས་ངྒ་ཧ་ཀུ་ས་ལཱ གེ་ཧེ ཀུ་ཊུ་མྦ་བྷཱ་ར་སྶ ནི་ཏྠ་ར་ཎ་ས་མ་ཏྠཱ ཨ་ཀྐོ་དྷ་ནཱ སཱི་ལཱ་ཙཱ་ར་ས་མྤ་ནྣཱ དཱ་ན་སཾ་ཝི་བྷཱ་ག་ར་ཏཱ ཨ་ཁ་ཎྜ་པ་ཉྩ་སཱི་ལཱ ཨུ་པོ་ས་ཐ་ར་ཀྑ་ཎེ ཙ ཨ་པྤ་མ་ཏྟཱ ཨ་ཧོ་སི. སཱ ཨ་པ་ར་བྷཱ་གེ ཀཱ་ལཾ ཀ་ཏྭཱ ཝེ་སྶ་ཝ་ཎ་སྶ མ་ཧཱ་རཱ་ཛ་སྶ དྷཱི་ཏཱ ཧུ་ཏྭཱ ནི་བྦ་ཏྟི ལ་ཏཱ་ཏྭེ་ཝ ནཱ་མེ་ན. ཨ་ཉྙཱ་པི ཏ་སྶཱ ས་ཛྫཱ, པ་ཝ་རཱ, ཨ་ཙྩི་མ་ཏཱི, སུ་ཏཱ་ཏི ཙ་ཏ་སྶོ བྷ་གི་ནི་ཡོ ཨ་ཧེ་སུཾ. ཏཱ པ་ཉྩ་པི ས་ཀྐེ་ན དེ་ཝ་རཱ་ཛེ་ན ཨཱ་ནེ་ཏྭཱ ནཱ་ཊ་ཀི་ཏྠི་བྷཱ་ཝེ་ན པ་རི་ཙཱ་རི་ཀ་ཊྛཱ་ནེ ཋ་པི་ཏཱ. ལ་ཏཱ པ་ན་སྶ ན་ཙྩ་གཱི་ཏཱ་དཱི་སུ ཚེ་ཀ་ཏཱ་ཡ ཨི་ཊྛ་ཏ་རཱ ཨ་ཧོ་སི.
ཏཱ་སཾ ཨེ་ཀ་ཏོ ས་མཱ་ག་ནྟྭཱ སུ་ཁ་ནི་ས་ཛྫཱ་ཡ ནི་སི་ནྣཱ་ནཾ ས་ངྒཱི་ཏ་ནེ་པུ་ཉྙཾ པ་ཊི་ཙྩ ཝི་ཝཱ་དོ ཨུ་པྤ་ནྣོ. ཏཱ ས་བྦཱ་པི ཝེ་སྶ་ཝ་ཎ་སྶ མ་ཧཱ་རཱ་ཛ་སྶ ས་ནྟི་ཀཾ ག་ནྟྭཱ པུ་ཙྪིཾ་སུ ‘‘ཏཱ་ཏ, ཀ་ཏ་མཱ ཨ་མྷཱ་ཀཾ ན་ཙྩཱ་དཱི་སུ ཀུ་ས་ལཱ’’ཏི? སོ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ ‘‘ག་ཙྪ་ཐ དྷཱི་ཏ་རོ ཨ་ནོ་ཏ་ཏྟ་ད་ཧ་ཏཱི་རེ དེ་ཝ་ས་མཱ་ག་མེ ས་ངྒཱི་ཏཾ པ་ཝ་ཏྟེ་ཐ, ཏ་ཏྠ ཝོ ཝི་སེ་སོ པཱ་ཀ་ཊོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི. ཏཱ ཏ་ཐཱ ཨ་ཀཾ་སུ. ཏ་ཏྠ དེ་ཝ་པུ་ཏྟཱ ལ་ཏཱ་ཡ ན་ཙྩ་མཱ་ནཱ་ཡ ཨ་ཏྟ་ནོ ས་བྷཱ་ཝེ་ན ཋཱ་ཏུཾ ནཱ་ས་ཀྑིཾ་སུ, ས་ཉྫཱ་ཏ་པ་ཧཱ་སཱ ཨ་ཙྪ་རི་ཡ་བྦྷུ་ཏ་ཙི་ཏྟ་ཛཱ་ཏཱ ནི་ར་ནྟ་རཾ སཱ་དྷུ་ཀཱ་རཾ དེ་ནྟཱ ཨུ་ཀྐུ་ཊྛི་ས་དྡེ ཙེ་ལུ་ཀྑེ་པེ ཙ པ་ཝ་ཏྟེ་ནྟཱ ཧི་མ་ཝ་ནྟཾ ཀ་མྤ་ཡ་མཱ་ནཱ ཝི་ཡ མ་ཧ་ནྟཾ ཀོ་ལཱ་ཧ་ལ་མ་ཀཾ་སུ. ཨི་ཏ་རཱ་སུ པ་ན ན་ཙྩ་ནྟཱི་སུ སི་སི་ར་ཀཱ་ལེ ཀོ་ཀི་ལཱ ཝི་ཡ ཏུ་ཎྷཱི་བྷཱུ་ཏཱ ནི་སཱི་དིཾ་སུ. ཨེ་ཝཾ ཏ་ཏྠ ས་ངྒཱི་ཏེ ལ་ཏཱ་ཡ ཝི་སེ་སོ པཱ་ཀ་ཊོ ཨ་ཧོ་སི.
ཨ་ཐ ཏཱ་སཾ དེ་ཝ་དྷཱི་ཏཱ་ནཾ སུ་ཏཱ་ཡ དེ་ཝ་དྷཱི་ཏཱ་ཡ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི ‘‘ཀིཾ ནུ ཁོ ཀ་མྨཾ ཀ་ཏྭཱ ཨ་ཡཾ ལ་ཏཱ ཨ་མྷེ ཨ་བྷི་བྷུ་ཡྻ ཏི་ཊྛ་ཏི ཝ་ཎྞེ་ན ཙེ་ཝ ཡ་ས་སཱ ཙ, ཡཾ་ནཱུ་ནཱ་ཧཾ ལ་ཏཱ་ཡ ཀ་ཏ་ཀ་མྨཾ པུ་ཙྪེ་ཡྻ’’ནྟི. སཱ ཏཾ པུ་ཙྪི. ཨི་ཏ་རཱ་པི ཏ་སྶཱ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཝི་སྶ་ཛྫེ་སི. ཏ་ཡི་དཾ ས་བྦཾ ཝེ་སྶ་ཝ་ཎ་མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ དེ་ཝ་ཙཱ་རི་ཀ་ཝ་སེ་ན ཨུ་པ་ག་ཏ་སྶ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ མ་ཧཱ་མོ་གྒ་ལླཱ་ན་སྶ ཨཱ་ཙི་ཀྑི. ཐེ་རོ ཏ་མ་ཏྠཾ པུ་ཙྪཱ་ཡ མཱུ་ལ་ཀཱ་ར་ཎ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨཱ་རོ་ཙེ་ནྟོ –
༣༡༦. ‘‘ལ་ཏཱ ཙ ས་ཛྫཱ པ་ཝ་རཱ ཙ དེ་ཝ་ཏཱ, ཨ་ཙྩི་མ་ཏཱི རཱ་ཛ་ཝ་ར་སྶ སི་རཱི་མ་ཏོ;
སུ་ཏཱ ཙ ར་ཉྙོ ཝེ་སྶ་ཝ་ཎ་སྶ དྷཱི་ཏཱ, རཱ་ཛཱི་མ་ཏཱི དྷ་མྨ་གུ་ཎེ་ཧི སོ་བྷ་ཐ.
༣༡༧. ‘‘པ་ཉྩེ་ཏྠ ནཱ་རི་ཡོ ཨཱ་ག་མཾ་སུ ནྷཱ་ཡི་ཏུཾ, སཱི་ཏོ་ད་ཀཾ ཨུ་པྤ་ལི་ནིཾ སི་ཝཾ ན་དིཾ;
ཏཱ ཏ་ཏྠ ནྷཱ་ཡི་ཏྭཱ ར་མེ་ཏྭཱ དེ་ཝ་ཏཱ, ན་ཙྩི་ཏྭཱ གཱ་ཡི་ཏྭཱ སུ་ཏཱ ལ་ཏཾ བྲ་ཝི.
༣༡༨. ‘‘པུ་ཙྪཱ་མི ཏཾ ཨུ་པྤ་ལ་མཱ་ལ་དྷཱ་རི་ནི, ཨཱ་ཝེ་ལི༹་ནི ཀ་ཉྩ་ན་ས་ནྣི་བྷ་ཏྟ་ཙེ;
ཏི་མི་ར་ཏ་མྦ་ཀྑི ན་བྷེ་ཝ སོ་བྷ་ནེ, དཱི་གྷཱ་ཡུ་ཀཱི ཀེ་ན ཀ་ཏོ ཡ་སོ ཏ་ཝ.
༣༡༩. ‘‘ཀེ་ནཱ་སི བྷ་དྡེ པ་ཏི་ནོ པི་ཡ་ཏ་རཱ, ཝི་སི་ཊྛ་ཀ་ལྱཱ་ཎི་ཏ་ར་སྶུ རཱུ་པ་ཏོ;
པ་ད་ཀྑི་ཎཱ ན་ཙྩ་ན་གཱི་ཏ་ཝཱ་དི་ཏེ, ཨཱ་ཙི་ཀྑ ནོ ཏྭཾ ན་ར་ནཱ་རི་པུ་ཙྪི་ཏཱ’’ཏི. –
སུ་ཏཱ་ཡ པུ་ཙྪཱ.
༣༢༠. ‘‘ཨ་ཧཾ མ་ནུ་སྶེ་སུ མ་ནུ་སྶ་བྷཱུ་ཏཱ, ཨུ་ལཱ༹་ར་བྷོ་གེ ཀུ་ལེ སུ་ཎི་སཱ ཨ་ཧོ་སིཾ;
ཨ་ཀྐོ་དྷ་ནཱ བྷ་ཏྟུ ཝ་སཱ་ནུ་ཝ་ཏྟི་ནཱི, ཨུ་པོ་ས་ཐེ ཨ་པྤ་མ་ཏྟཱ ཨ་ཧོ་སིཾ.
༣༢༡. ‘‘མ་ནུ་སྶ་བྷཱུ་ཏཱ ད་ཧ་རཱ ཨ་པཱ་པི་ཀཱ, པ་ས་ནྣ་ཙི་ཏྟཱ པ་ཏི་མཱ་བྷི་རཱ་དྷ་ཡིཾ;
ས་དེ་ཝ་རཾ ས་སྶ་སུ་རཾ ས་དཱ་ས་ཀཾ, ཨ་བྷི་རཱ་དྷ་ཡིཾ ཏ་མྷི ཀ་ཏོ ཡ་སོ མ་མ.
༣༢༢. ‘‘སཱ་ཧཾ ཏེ་ན ཀུ་ས་ལེ་ན ཀ་མྨུ་ནཱ, ཙ་ཏུ་བྦྷི ཋཱ་ནེ་ཧི ཝི་སེ་ས་མ་ཛ྄ཛྷ་གཱ;
ཨཱ་ཡུ་ཉྩ ཝ་ཎྞ་ཉྩ སུ་ཁཾ བ་ལ་ཉྩ, ཁི་ཌྜཱ་ར་ཏིཾ པ་ཙྩ་ནུ་བྷོ་མ་ན་པྤ་ཀཾ.
༣༢༣. ‘‘སུ་ཏཾ ནུ ཏཾ བྷཱ་ས་ཏི ཡཾ ཨ་ཡཾ ལ་ཏཱ, ཡཾ ནོ ཨ་པུ་ཙྪི་མྷ ཨ་ཀི་ཏྟ་ཡཱི ནོ;
པ་ཏི་ནོ ཀི་ར་མྷཱ་ཀཾ ཝི་སི་ཊྛ ནཱ་རཱི་ནཾ, ག་ཏཱི ཙ ཏཱ་སཾ པ་ཝ་རཱ ཙ དེ་ཝ་ཏཱ.
༣༢༤. ‘‘པ་ཏཱི་སུ དྷ་མྨཾ པ་ཙ་རཱ་མ ས་བྦཱ, པ་ཏི་བྦ་ཏཱ ཡ་ཏྠ བྷ་ཝ་ནྟི ཨི་ཏྠི་ཡོ;
པ་ཏཱི་སུ དྷ་མྨཾ པ་ཙ་རི་ཏྭཱ ས་བྦཱ, ལ་ཙྪཱ་མ་སེ བྷཱ་ས་ཏི ཡཾ ཨ་ཡཾ ལ་ཏཱ.
༣༢༥. ‘‘སཱི་ཧོ ཡ་ཐཱ པ་བྦ་ཏ་སཱ་ནུ་གོ་ཙ་རོ, མ་ཧི་ནྡྷ་རཾ པ་བྦ་ཏ་མཱ་ཝ་སི་ཏྭཱ;
པ་ས་ཡ྄ཧ ཧ་ནྟྭཱ ཨི་ཏ་རེ ཙ་ཏུ་པྤ་དེ, ཁུ་དྡེ མི་གེ ཁཱ་ད་ཏི མཾ་ས་བྷོ་ཛ་ནོ.
༣༢༦. ‘‘ཏ་ཐེ་ཝ ས་དྡྷཱ ཨི་དྷ ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝི་ཀཱ, བྷ་ཏྟཱ་རཾ ནི་སྶཱ་ཡ པ་ཏིཾ ཨ་ནུ་བྦ་ཏཱ;
ཀོ་དྷཾ ཝ་དྷི་ཏྭཱ ཨ་བྷི་བྷུ་ཡྻ མ་ཙྪ་རཾ, ས་གྒ་མྷི སཱ མོ་ད་ཏི དྷ་མྨ་ཙཱ་རི་ནཱི’’ཏི. –
ལ་ཏཱ་ཡ ཝི་སྶ་ཛྫ་ན་ནྟི ཨཱ་ཧ.
༣༡༦. ཏ་ཏྠ ལ་ཏཱ ཙ ས་ཛྫཱ པ་ཝ་རཱ ཨ་ཙྩི་མ་ཏཱི སུ་ཏཱཏི ཏཱ་སཾ ནཱ་མཾ. ཙ-ས་དྡོ ས་མུ་ཙྩ་ཡ་ཏྠོ. རཱ་ཛ་ཝ་ར་སྶཱཏི ཙ་ཏུ་ནྣཾ མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ་ནཾ ཝ་ར་སྶ སེ་ཊྛ་སྶ དེ་ཝ་རཱ་ཛ་སྶ. ས་ཀྐ་སྶ པ་རི་ཙཱ་རི་ཀཱ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ར་ཉྙོཏི མ་ཧཱ་རཱ་ཛ་སྶ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཝེ་སྶ་ཝ་ཎ་སྶ དྷཱི་ཏཱ’’ཏི, ཨི་དཾ པ་ཙྩེ་ཀཾ ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཾ, ཝ་ཙ་ན་ཝི་པ་ལླཱ་སོ ཝཱ, དྷཱི་ཏ་རོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. རཱ་ཛ་ཏི ཝི་ཛྫོ་ཏ་ཏཱི་ཏི རཱ་ཛཱི, རཱ་ཛཱི་ཏི མ་ཏཱ པ་ཉྙཱ་ཏཱ རཱ་ཛཱི་མ་ཏཱི, ཨི་དཾ ཏཱ་སཾ ས་བྦཱ་སཾ ཝི་སེ་ས་ནཾ. ནཱ་མ་མེ་ཝ ཨེ་ཏཾ ཨེ་ཀི་སྶཱ དེ་ཝ་ཏཱ་ཡཱ་ཏི ཀེ་ཙི, ཏེ་སཾ མ་ཏེ་ན ‘‘པ་ཝ་རཱ’’ཏི ས་བྦཱ་སཾ ཝི་སེ་ས་ན་མེ་ཝ. དྷ་མྨ་གུ་ཎེ་ཧཱིཏི དྷ་མྨི་ཡེ་ཧི དྷ་མྨ་ཏོ ཨ་ན་པེ་ཏེ་ཧི གུ་ཎེ་ཧི, ཡ་ཐཱ་བྷུ་ཙྩ་གུ་ཎེ་ཧཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. སོ་བྷ་ཐཱཏི ཝི་རོ་ཙ་ཐ.
༣༡༧. པ་ཉྩེ་ཏྠ ནཱ་རི་ཡོཏི པ་ཉྩ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་ནཱ་མཱ དེ་ཝ་དྷཱི་ཏ་རོ ཨེ་ཏྠ ཨི་མ་སྨིཾ ཧི་མ་ཝ་ནྟ་པ་དེ་སེ. སཱི་ཏོ་ད་ཀཾ ཨུ་པྤ་ལི་ནིཾ སི་ཝཾ ན་དིནྟི ཨ་ནོ་ཏ་ཏྟ་ད་ཧ་ཏོ ནི་ཀྑ་ནྟ་ན་དི་མུ་ཁཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝ་ད་ཏི. ན་ཙྩི་ཏྭཱ གཱ་ཡི་ཏྭཱཏི པི་ཏུ ཝེ་སྶ་ཝ་ཎ་སྶ ཨཱ་ཎཱ་ཡ དེ་ཝ་ས་མཱ་ག་མེ ཏཱ་ཧི ཀ་ཏ་སྶ ན་ཙྩ་གཱི་ཏ་སྶ ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཾ. སུ་ཏཱ ལ་ཏཾ བྲ་ཝཱིཏི སུ་ཏཱ དེ་ཝ་དྷཱི་ཏཱ ལ་ཏཾ ཨ་ཏྟ་ནོ བྷ་གི་ནིཾ ཀ་ཐེ་སི. ‘‘སུ་ཏཱ ལ་ཏཾ བྲ་ཝུ’’ནྟི་པི པ་ཋ་ནྟི, སུ་ཏཱ དྷཱི་ཏ་རོ ཝེ་སྶ་ཝ་ཎ་སྶ མ་ཧཱ་རཱ་ཛ་སྶ ལ་ཏཾ ཀ་ཐེ་སུ་ནྟི ཨ་ཏྠོ.
༣༡༨. ཏི་མི་ར་ཏ་མྦ་ཀྑཱིཏི ནི་ཙུ་ལ་ཀེ་ས་ར་བྷཱ་ས་ས་དི་སེ་ཧི ཏ་མྦ་རཱ་ཛཱི་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏ་ཀྑི. ན་བྷེ་ཝ སོ་བྷ་ནེཏི ན་བྷཾ ཝི་ཡ སོ་བྷ་མཱ་ནེ, ས་ར་ད་ས་མ་ཡེ ཨ་བྦྷ་མ་ཧི་ཀཱ་དི་ཨུ་པ་ཀྐི་ལེ་ས་ཝི་མུ་ཏྟཾ ན་བྷཾ ཝི་ཡ སུ་ཝི་སུ་དྡྷ་ངྒ་པ་ཙྩ་ངྒ་ཏཱ་ཡ ཝི་རཱ་ཛ་མཱ་ནེ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ཐ ཝཱ ན་བྷེ་ཝཱཏི ན་བྷེ ཨེ་ཝ, ས་མུ་ཙྩ་ཡ་ཏྠོ ཨེ་ཝ-ས་དྡོ, ཨཱ་ཀཱ་ས་ཊྛ་ཝི་མཱ་ནེ་སུ ཧི་མ་ཝ་ནྟ་ཡུ་ག་ནྡྷ་རཱ་དི་བྷཱུ་མི་པ་ཊི་བ་དྡྷ་ཊྛཱ་ནེ་སུ ཙཱ་ཏི ས་བྦ་ཏྠེ་ཝ སོ་བྷ་མཱ་ནེ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཀེ་ན ཀ་ཏོཏི ཀེ་ན ཀཱི་དི་སེ་ན པུ་ཉྙེ་ན ནི་བྦ་ཏྟི་ཏོ. ཡ་སོཏི པ་རི་ཝཱ་ར་ས་མྤ་ཏྟི ཀི་ཏྟི་ས་དྡོ ཙ. ཀི་ཏྟི་ས་དྡ་གྒ་ཧ་ཎེ་ན ཙ ཀི་ཏྟི་ས་དྡ་ཧེ་ཏུ་བྷཱུ་ཏཱ གུ་ཎཱ ག་ཡ྄ཧ་ནྟི.
༣༡༩. པ་ཏི་ནོ པི་ཡ་ཏ་རཱཏི སཱ་མི་ནོ པི་ཡ་ཏ་རཱ སཱ་མི་ཝ་ལླ་བྷཱ. ཏེ་ན་སྶཱ སུ་བྷ་ག་ཏཾ ད་སྶེ་ཏི. ཝི་སི་ཊྛ་ཀ་ལྱཱ་ཎི་ཏ་ར་སྶཱུ རཱུ་པ་ཏོཏི རཱུ་པ་ས་མྤ་ཏྟི་ཡཱ ཝི་སི་ཊྛཱ ཨུ་ཏྟ་མཱ ཀ་ལྱཱ་ཎི་ཏ་རཱ སུ་ནྡ་ར་ཏ་རཱ, ཨ་སྶཱུཏི ནི་པཱ་ཏ་མ་ཏྟཾ. ‘‘ཝི་སི་ཊྛ་ཀ་ལྱཱ་ཎི་ཏ་རཱ་སི རཱུ་པ་ཏོ’’ཏི ཙ པ་ཋ་ནྟི. པ་ད་ཀྑི་ཎཱཏི པ་ཀཱ་རེ་ཧི, ཝི་སེ་སེ་ན ཝཱ ད་ཀྑི་ཎཱ ཀུ་ས་ལཱ. ན་ཙྩ་ན་གཱི་ཏ་ཝཱ་དི་ཏེཏི ཨེ་ཏྠ ན་ཙྩ་ནཱ་ཏི ཝི་བྷ་ཏྟི་ལོ་པོ ཀ་ཏོ, ན་ཙྩེ ཙ གཱི་ཏེ ཙ ཝཱ་དི་ཏེ ཙཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ན་ར་ནཱ་རི་པུ་ཙྪི་ཏཱཏི དེ་ཝ་པུ་ཏྟེ་ཧི དེ་ཝ་དྷཱི་ཏཱ་ཧི ཙ ‘‘ཀ་ཧཾ ལ་ཏཱ, ཀིཾ ཀ་རོ་ཏི ལ་ཏཱ’’ཏི རཱུ་པ་ད་སྶ་ན་ཏྠ་ཉྩེ་ཝ སི་པྤ་ད་སྶ་ན་ཏྠ་ཉྩ པུ་ཙྪི་ཏཱ.
༣༢༡. ནི་ཙྩཾ ཀཱ་ཡེ་ན ཨ་སཾ་ས་ཊྛ་ཏཱ་ཡ དེ་ཝོ ཝི་ཡ ར་མེ་ཏི, དུ་ཏི་ཡོ ཝ་རོ་ཏི ཝཱ དེ་ཝ་རོ, བྷ་ཏྟུ ཀ་ནི་ཊྛ་བྷཱ་ཏཱ, ས་ཧ དེ་ཝ་རེ་ནཱ་ཏི ས་དེ་ཝ་རཾ. ས་སྶུ ཙ ས་སུ་རོ ཙ ས་སུ་རཱ, ས་ཧ ས་སུ་རེ་ཧཱི་ཏི ས་སྶ་སུ་རཾ. ས་ཧ དཱ་སེ་ཧི དཱ་སཱི་ཧི ཙཱ་ཏི ས་དཱ་ས་ཀཾ པ་ཏི་མཱ་བྷི་རཱ་དྷ་ཡི་ནྟི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཏ་མྷི ཀ་ཏོཏི ཏ་མྷི ཀུ་ལེ, ཀཱ་ལེ ཝཱ སུ་ཎི་སཱ་ཀཱ་ལེ ཀ་ཏོ ཡ་སོ ཏ་ནྣི་བྦ་ཏྟ་ཀ་པུ་ཉྙ་སྶ ནི་བྦ་ཏྟ་ནེ་ནཱ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. མ་མཱཏི ཨི་དཾ ‘‘ཀ་ཏོ’’ཏི པ་དཾ ཨ་པེ་ཀྑི་ཏྭཱ ‘‘མ་ཡཱ’’ཏི པ་རི་ཎཱ་མེ་ཏ་བྦཾ.
༣༢༢. ཙ་ཏུ་བྦྷི ཋཱ་ནེ་ཧཱིཏི ཙ་ཏཱུ་ཧི ཀཱ་ར་ཎེ་ཧི, ཙ་ཏཱུ་སུ ཝཱ ཋཱ་ནེ་སུ ནི་མི་ཏྟ་བྷཱུ་ཏེ་སུ. ཝི་སེ་ས་མ་ཛ྄ཛྷ་གཱཏི ཨ་ཉྙཱ་ཧི ཨ་ཏི་ས་ཡཾ ཨ་དྷི་ག་ཏཱ. ཨཱ་ཡུ་ཉྩ ཝ་ཎྞ་ཉྩ སུ་ཁཾ བ་ལ་ཉྩཱཏི ‘‘ཙ་ཏཱུ་ཧི ཋཱ་ནེ་ཧཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཱ་ནཾ ས་རཱུ་པ་ཏོ ད་སྶ་ནཾ. ཨཱ་ཡུ་ཨཱ་ད་ཡོ ཨེ་ཝ ཧི་སྶཱ ཨ་ཉྙཱ་ཧི ཝི་སི་ཊྛ་ས་བྷཱ་ཝ་ཏཱ་ཡ ཝི་སེ་སཱ ཏ་སྶཱ ཏ་ཐཱ ས་མྦྷཱ་ཝ་ནཱ་ཝ་སེ་ན ག་ཧེ་ཏ་བྦ་ཏཱ་ཡ ཧེ་ཏུ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ‘‘ཋཱ་ན’’ནྟི ཙ ཝུ་ཏྟཾ. ཝི་སེ་ས་མ་ཛ྄ཛྷ་གཱ. ཀཱི་དི་སཾ? ཨཱ་ཡུ་ཉྩ ཝ་ཎྞ་ཉྩ སུ་ཁ་ཉྩ བ་ལ་ཉྩཱ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ.
༣༢༣. སུ་ཏཾ ནུ ཏཾ བྷཱ་ས་ཏི ཡཾ ཨ་ཡཾ ལ་ཏཱཏི ཨ་ཡཾ ལ་ཏཱ ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཛེ་ཊྛ་བྷ་གི་ནཱི ཡཾ བྷཱ་ས་ཏི, ཏཾ ཏུ་མྷེ་ཧི སུ་ཏཾ ནུ ཀིཾ ཨ་སུ་ཏ’’ནྟི ཨི་ཏ་རཱ ཏི་སྶོ བྷ་གི་ནི་ཡོ པུ་ཙྪ་ཏི. ཡཾ ནོཏི ཡཾ ཨ་མྷཱ་ཀཾ སཾ་ས་ཡི་ཏཾ. ནོཏི ནི་པཱ་ཏ་མ་ཏྟཾ, པུ་ན ནོཏི ཨ་མྷཱ་ཀཾ, ཨ་ཝ་དྷཱ་ར་ཎེ ཝཱ ‘‘ན ནོ ས་མཾ ཨ་ཏྠཱི’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ (ཁུ. པཱ. ༦.༣; སུ. ནི. ༢༢༦) ཝི་ཡ, ཏེ་ན ཨ་ཀི་ཏྟ་ཡི་ཡེ་ཝ, ཨ་ཝི་པ་རཱི་ཏཾ བྱཱ་ཀཱ་སི་ཡེ་ཝཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. པ་ཏི་ནོ ཀི་ར་མྷཱ་ཀཾ ཝི་སི་ཊྛ ནཱ་རཱི་ནཾ, ག་ཏཱི ཙ ཏཱ་སཾ པ་ཝ་རཱ ཙ དེ་ཝ་ཏཱཏི ཨ་ན་ཏྠ་ཏོ པཱ་ལ་ན་ཏོ པ་ཏི་ནོ སཱ་མི་ཀཱ ནཱ ཨ་མྷཱ་ཀཾ ནཱ་རཱི་ནཾ ཨི་ཏྠཱི་ནཾ ཝི་སི་ཊྛཱ ག་ཏི ཙ ཏཱ་སཾ པ་ཊི་ས་ར་ཎ་ཉྩ, ཏཱ་སཾ མཱ་ཏུ་གཱ་མཱ་ནཾ ས་ར་ཎ་ཏོ པ་ཝ་རཱ ཨུ་ཏྟ་མཱ དེ་ཝ་ཏཱ ཙ ས་མྨ་དེ་ཝ ཨཱ་རཱ་དྷི་ཏཱ ས་མྤ་ཏི ཨཱ་ཡ་ཏི་ཉྩ ཧི་ཏ་སུ་ཁཱ་ཝ་ཧཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
༣༢༤. པ་ཏཱི་སུ དྷ་མྨཾ པ་ཙ་རཱ་མ ས་བྦཱཏི ས་བྦཱ་ཝ མ་ཡཾ པ་ཏཱི་སུ ཨ་ཏྟ་ནོ སཱ་མི་ཀེ་སུ པུ་བྦུ་ཊྛཱ་ནཱ་དི་ཀཾ ཙ་རི་ཏ་བྦ་དྷ་མྨཾ པ་ཙ་རཱ་མ. ཡ་ཏྠཱཏི ཡཾ ནི་མི་ཏྟཾ, ཡ་སྨིཾ ཝཱ པ་ཏཱི་སུ ཙ་རི་ཏ་བྦ་དྷ་མྨེ ཙ་རི་ཡ་མཱ་ནེ ཨི་ཏྠི་ཡོ པ་ཏི་བྦ་ཏཱ ནཱ་མ བྷ་ཝ་ནྟི. ལ་ཙྪཱ་མ་སེ བྷཱ་ས་ཏི ཡཾ ཨ་ཡཾ ལ་ཏཱཏི ཨ་ཡཾ ལ་ཏཱ ཡཾ ས་མྤ་ཏྟིཾ ཨེ་ཏ་ར་ཧི ལ་བྷ་ཏཱི་ཏི བྷཱ་ས་ཏི, ཏཾ ས་མྤ་ཏྟིཾ པ་ཏཱི་སུ དྷ་མྨཾ པ་ཙ་རི་ཏྭཱཏི ལ་བྷི་སྶཱ་མ.
༣༢༥. པ་བྦ་ཏ་སཱ་ནུ་གོ་ཙ་རོཏི པ་བྦ་ཏ་ཝ་ན་ས་ཎྜ་ཙཱ་རཱི. མ་ཧི་ནྡྷ་རཾ པ་བྦ་ཏ་མཱ་ཝ་སི་ཏྭཱཏི མ་ཧིཾ དྷཱ་རེ་ཏཱི་ཏི མ་ཧི་ནྡྷ་ར་ནཱ་མ་ཀཾ པ་བྦ་ཏཾ ཨ་ཙ་ལཾ ཨཱ་ཝ་སི་ཏྭཱ ཨ་དྷི་ཝ་སི་ཏྭཱ, ཏ་ཏྠ ཝ་ས་ནྟོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ‘‘ཨཱ་ཝ་སི་ཏྭཱ’’ཏི ཧི པ་དཾ ཨ་པེ་ཀྑི་ཏྭཱ བྷུ་མྨ་ཏྠེ ཙེ་ཏཾ ཨུ་པ་ཡོ་ག་ཝ་ཙ་ནཾ. པ་ས་ཡ྄ཧཱཏི ཨ་བྷི་བྷ་ཝི་ཏྭཱ. ཁུ་དྡེཏི བ་ལ་ཝ་སེ་ན་ནི་ཧཱི་ནེ པ་མཱ་ཎ་ཏོ པ་ན མ་ཧ་ནྟེ ཧ་ཏྠི་ཨཱ་དི་ཀེ་པི མི་གེ སོ ཧ་ནྟི་ཡེ་ཝ.
༣༢༦. ཏ་ཐེ་ཝཱཏི གཱ་ཐཱ་ཡ ཨ་ཡཾ ཨུ་པ་མཱ་སཾ་ས་ནྡ་ནེ་ན ས་དྡྷིཾ ཨ་ཏྠ་ཡོ་ཛ་ནཱ – ཡ་ཐཱ སཱི་ཧོ ཨ་ཏྟ་ནོ ནི་ཝཱ་ས་གོ་ཙ་ར་ཊྛཱ་ན་བྷཱུ་ཏཾ པ་བྦ་ཏཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཝ་ས་ནྟོ ཨ་ཏྟ་ནོ ཡ་ཐི་ཙྪི་ཏ་མ་ཏྠཾ སཱ་དྷེ་ཏི, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ སཱ ས་དྡྷཱ པ་ས་ནྣཱ ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝི་ཀཱ གྷཱ་ས་ཙྪཱ་ད་ནཱ་དཱི་ཧི བྷ་ར་ཎ་ཏོ པོ་ས་ན་ཏོ བྷ་ཏྟཱ་རཾ པ་ཏིཾ སཱ་མི་ཀཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཝ་ས་ནྟཱི ས་བྦ་ཏྠཱ་པི པ་ཏི་ཨ་ནུ་ཀཱུ་ལ་ཏཱ་ས་ངྑཱ་ཏེ་ན ཝ་ཏེ་ན ཏཾ ཨ་ནུ་བྦ་ཏཱ པ་རི་ཛ་ནཱ་དཱི་སུ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ན་ཀཾ ཀོ་དྷཾ ཝ་དྷི་ཏྭཱ པ་ཛ་ཧི་ཏྭཱ པ་རི་གྒ་ཧ་ཝ་ཏྠཱུ་སུ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ན་ཀཾ མ་ཙྪེ་རཾ ཨ་བྷི་བྷུ་ཡྻ ཨ་བྷི་བྷ་ཝི་ཏྭཱ ཨ་ནུ་པྤཱ་དེ་ཏྭཱ པ་ཏི་བྦ་ཏཱ་དྷ་མྨ་སྶ ཙ ཨུ་པཱ་སི་ཀཱ་དྷ་མྨ་སྶ ཙ ས་མྨ་དེ་ཝ ཙ་ར་ཎ་ཏོ དྷ་མྨ་ཙཱ་རི་ནཱི སཱ ས་གྒ་མྷི དེ་ཝ་ལོ་ཀེ མོ་ད་ཏི, པ་མོ་དཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི. སེ་སཾ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡ་མེ་ཝ.
ལ་ཏཱ་ཝི་མཱ་ན་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༥. གུ་ཏྟི་ལ་ཝི་མཱ་ན་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ས་ཏྟ་ཏ་ནྟིཾ སུ་མ་དྷུ་རནྟི གུ་ཏྟི་ལ་ཝི་མཱ་ནཾ. ཏ་སྶ ཀཱ ཨུ་པྤ་ཏྟི? བྷ་ག་ཝ་ཏི རཱ་ཛ་ག་ཧེ ཝི་ཧ་ར་ནྟེ ཨཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་མོ་གྒ་ལླཱ་ནོ ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ དེ་ཝ་ཙཱ་རི་ཀཾ ཙ་ར་ནྟོ ཏཱ་ཝ་ཏིཾ་ས་བྷ་ཝ་ནཾ ག་ནྟྭཱ ཏ་ཏྠ པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ ཋི་ཏེ་སུ ཚ་ཏྟིཾ་སཱ་ཡ ཝི་མཱ་ནེ་སུ ཚ་ཏྟིཾ་ས དེ་ཝ་དྷཱི་ཏ་རོ པ་ཙྩེ་ཀཾ ཨ་ཙྪ་རཱ་ས་ཧ་སྶ་པ་རི་ཝཱ་རཱ མ་ཧ་ཏིཾ དི་བྦ་ས་མྤ་ཏྟིཾ ཨ་ནུ་བྷ་ཝ་ནྟི་ཡོ དི་སྭཱ ཏཱ་ཧི པུ་བྦེ ཀ་ཏ་ཀ་མྨཾ ‘‘ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟེ་ན ཝ་ཎྞེ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་ཧི ཏཱི་ཧི གཱ་ཐཱ་ཧི པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ པུ་ཙྪི. ཏཱ་པི ཏ་སྶ པུ་ཙྪཱ་ན་ནྟ་རཾ ‘‘ཝ་ཏྠུ་ཏྟ་མ་དཱ་ཡི་ཀཱ ནཱ་རཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ བྱཱ་ཀ་རིཾ་སུ. ཨ་ཐ ཐེ་རོ ཏ་ཏོ མ་ནུ་སྶ་ལོ་ཀཾ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སི. ཏཾ སུ་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝཱ ‘‘མོ་གྒ་ལླཱ་ན, ཏཱ དེ་ཝ་ཏཱ ན ཀེ་ཝ་ལཾ ཏ་ཡཱ ཨེ་ཝ པུ་ཙྪི་ཏཱ ཨེ་ཝཾ བྱཱ་ཀ་རིཾ་སུ, ཨ་ཐ ཁོ པུ་བྦེ མ་ཡཱ་པི པུ་ཙྪི་ཏཱ ཨེ་ཝ་མེ་ཝ བྱཱ་ཀ་རིཾ་སཱུ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཐེ་རེ་ན ཡཱ་ཙི་ཏོ ཨ་ཏཱི་ཏཾ ཨ་ཏྟ་ནོ གུ་ཏྟི་ལཱ་ཙ་རི་ཡཾ ཀ་ཐེ་སི.
ཨ་ཏཱི་ཏེ བཱ་རཱ་ཎ་སི་ཡཾ བྲ་ཧྨ་ད་ཏྟེ ར་ཛྫཾ ཀཱ་རེ་ནྟེ བོ་དྷི་ས་ཏྟོ ག་ནྡྷ་བྦ་ཀུ་ལེ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏྭཱ ག་ནྡྷ་བྦ་སི་པྤེ པ་རི་ཡོ་དཱ་ཏ་སི་པྤ་ཏཱ་ཡ ཏི་མྦ་རུ་ནཱ་ར་ད་ས་དི་སོ ས་བྦ་དི་སཱ་སུ པཱ་ཀ་ཊོ པ་ཉྙཱ་ཏཱ ཨཱ་ཙ་རི་ཡོ ཨ་ཧོ་སི ནཱ་མེ་ན གུ་ཏྟི་ལོ ནཱ་མ. སོ ཨ་ནྡྷེ ཛི་ཎྞེ མཱ་ཏཱ་པི་ཏ་རོ པོ་སེ་སི. ཏ་སྶ སི་པྤ་ནི་པྥ་ཏྟིཾ སུ་ཏྭཱ ཨུ་ཛྫེ་ནི་ཝཱ་སཱི མུ་སི་ལོ ནཱ་མ ག་ནྡྷ་བྦོ ཨུ་པ་ག་ནྟྭཱ ཏཾ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཋི་ཏོ ‘‘ཀ་སྨཱ ཨཱ་ག་ཏོ་སཱི’’ཏི ཙ ཝུ་ཏྟེ ‘‘ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ས་ནྟི་ཀེ སི་པྤཾ ཨུ་གྒ་ཎྷི་ཏུ’’ནྟི ཨཱ་ཧ. གུ་ཏྟི་ལཱ་ཙ་རི་ཡོ ཏཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ ལ་ཀྑ་ཎ་ཀུ་ས་ལ་ཏཱ་ཡ ‘‘ཨ་ཡཾ པུ་རི་སོ ཝི་ས་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡོ ཀ་ཀྑ་ལོ༹ ཕ་རུ་སོ ཨ་ཀ་ཏ་ཉྙཱུ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ན ས་ངྒ་ཧེ་ཏ་བྦོ’’ཏི སི་པྤུ་གྒ་ཧ་ཎ་ཏྠཾ ཨོ་ཀཱ་སཾ ནཱ་ཀཱ་སི. སོ ཏ་སྶ མཱ་ཏཱ་པི་ཏ་རོ པ་ཡི་རུ་པཱ་སི་ཏྭཱ ཏེ་ཧི ཡཱ་ཙཱ་པེ་སི. གུ་ཏྟི་ལཱ་ཙ་རི་ཡོ མཱ་ཏཱ་པི་ཏཱུ་ཧི ནི་པྤཱི་ལི༹་ཡ་མཱ་ནོ ‘‘ག་རུ་ཝ་ཙ་ནཾ ཨ་ལ་ངྒྷ་ནཱི་ཡ’’ནྟི ཏ་སྶ སི་པྤཾ པ་ཊྛ་པེ་ཏྭཱ ཝི་ག་ཏ་མ་ཙྪ་རི་ཡ་ཏཱ་ཡ ཀཱ་རུ་ཎི་ཀ་ཏཱ་ཡ ཙ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་མུ་ཊྛིཾ ཨ་ཀ་ཏྭཱ ཨ་ན་ཝ་སེ་ས་ཏོ སི་པྤཾ སི་ཀྑཱ་པེ་སི.