༤. མ་ཉྫི་ཊྛ་ཀ་ཝ་གྒོ
༡. མ་ཉྫི་ཊྛ་ཀ་ཝི་མཱ་ན་ཝ་ཎྞ་ནཱ
མ་ཉྫི་ཊྛ་ཀ་ཝ་གྒེ མ་ཉྫི་ཊྛ་ཀེ ཝི་མཱ་ན་སྨིནྟི མ་ཉྫི་ཊྛ་ཀ་ཝི་མཱ་ནཾ. ཏ་སྶ ཀཱ ཨུ་པྤ་ཏྟི? བྷ་ག་ཝཱ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ. ཏ་ཏྠ ཨ་ཉྙ་ཏ་རོ ཨུ་པཱ་ས་ཀོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ནི་མ་ནྟེ་ཏྭཱ ཨ་ན་ནྟ་ར་ཝི་མཱ་ནེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ མ་ཎྜ་པཾ ས་ཛྫེ་ཏྭཱ ཏ་ཏྠ ནི་སི་ནྣཾ ས་ཏྠཱ་རཾ པཱུ་ཛེ་ཏྭཱ དཱ་ནཾ དེ་ཏི. ཏེ་ན ཙ ས་མ་ཡེ་ན ཨ་ཉྙ་ཏ་རཱ ཀུ་ལ་དཱ་སཱི ཨ་ནྡྷ་ཝ་ནེ སུ་པུ་པྥི་ཏཾ སཱ་ལ་རུ་ཀྑཾ དི་སྭཱ ཏ་ཏྠ པུ་པྥཱ་ནི ག་ཧེ་ཏྭཱ ཧཱི་རེ་ཧི ཨཱ་ཝུ་ཎི་ཏྭཱ ཝ་ཊཾ་ས་ཀེ ཀ་ཏྭཱ པུ་ན བ་ཧཱུ་ནི མུ་ཏྟ་པུ་པྥཱ་ནི ཨ་གྒ་པུ་པྥཱ་ནི ཙ ག་ཧེ་ཏྭཱ ན་ག་རཾ པ་ཝི་ཊྛཱ. ཏ་སྨིཾ མ་ཎྜ་པེ ཡུ་ག་ནྡྷ་ར་པ་བྦ་ཏ་ཀུ་ཙྪིཾ ཨོ་བྷཱ་ས་ཡ་མཱ་ནཾ བཱ་ལ་སཱུ་རི་ཡཾ ཝི་ཡ ཚ་བྦ་ཎྞ་བུ་དྡྷ་རཾ་སི་ཡོ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཏྭཱ ནི་སི་ནྣཾ, བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ དི་སྭཱ པ་ས་ནྣ་ཙི་ཏྟཱ ཏེ་ཧི པུ་པྥེ་ཧི པཱུ་ཛེ་ནྟཱི ཝ་ཊཾ་ས་ཀཱ་ནི ཨཱ་ས་ན་སྶ ས་མ་ནྟ་ཏོ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨི་ཏ་རཱ་ནི ཙ པུ་པྥཱ་ནི ཨོ་ཀི་རི་ཏྭཱ ས་ཀྐ་ཙྩཾ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ཏི་ཀྑ་ཏྟུཾ པ་ད་ཀྑི་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ ཨ་ག་མཱ་སི. སཱ ཨ་པ་ར་བྷཱ་གེ ཀཱ་ལཾ ཀ་ཏྭཱ ཏཱ་ཝ་ཏིཾ་ས་བྷ་ཝ་ནེ ནི་བྦ་ཏྟི, ཏ་ཏྠ ཏ་སྶཱ ར་ཏྟ་ཕ་ལི་ཀ་མ་ཡཾ ཝི་མཱ་ནཾ, ཏ་སྶ ཙ པུ་ར་ཏོ སུ་ཝ་ཎྞ་ཝཱ་ལུ་ཀཱ་ས་ནྠ་ཏ་བྷཱུ་མི་བྷཱ་གཾ མ་ཧ་ནྟཾ སཱ་ལ་ཝ་ནཾ པཱ་ཏུ་ར་ཧོ་སི. སཱ ཡ་དཱ ཝི་མཱ་ན་ཏོ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ སཱ་ལ་ཝ་ནཾ པ་ཝི་ས་ཏི, ཏ་དཱ སཱ་ལ་སཱ་ཁཱ ཨོ་ན་མི་ཏྭཱ ཏ་སྶཱ ཨུ་པ་རི ཀུ་སུ་མཱ་ནི ཨོ་ཀི་ར་ནྟི. ཏཾ ཨཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་མོ་གྒ་ལླཱ་ནོ ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན ཨུ་པ་ག་ནྟྭཱ ཨི་མཱ་ཧི གཱ་ཐཱ་ཧི ཀ་ཏ་ཀ་མྨཾ པུ་ཙྪི –
༦༨༩. ‘‘མ་ཉྫི་ཊྛ་ཀེ ཝི་མཱ་ན་སྨིཾ, སོ་ཎྞ་ཝཱ་ལུ་ཀ་ས་ནྠ་ཏེ;
པ་ཉྩ་ངྒི་ཀེ་ན ཏཱུ་རི་ཡེ་ན, ར་མ་སི སུ་པྤ་ཝཱ་དི་ཏེ.
༦༩༠. ‘‘ཏ་མྷཱ ཝི་མཱ་ནཱ ཨོ་རུ་ཡ྄ཧ, ནི་མྨི་ཏཱ ར་ཏ་ནཱ་མ་ཡཱ;
ཨོ་གཱ་ཧ་སི སཱ་ལ་ཝ་ནཾ, པུ་པྥི་ཏཾ ས་བྦ་ཀཱ་ལི་ཀཾ.
༦༩༡. ‘‘ཡ་སྶ ཡ་སྶེ་ཝ སཱ་ལ་སྶ, མཱུ་ལེ ཏི་ཊྛ་སི དེ་ཝ་ཏེ;
སོ སོ མུ་ཉྩ་ཏི པུ་པྥཱ་ནི, ཨོ་ན་མི་ཏྭཱ དུ་མུ་ཏྟ་མོ.
༦༩༢. ‘‘ཝཱ་ཏེ་རི་ཏཾ སཱ་ལ་ཝ་ནཾ, ཨཱ་དྷུ་ཏཾ དི་ཛ་སེ་ཝི་ཏཾ;
ཝཱ་ཏི ག་ནྡྷོ དི་སཱ ས་བྦཱ, རུ་ཀྑོ མ་ཉྫཱུ་ས་ཀོ ཡ་ཐཱ.
༦༩༣. ‘‘གྷཱ་ཡ་སེ ཏཾ སུ་ཙི་ག་ནྡྷཾ, རཱུ་པཾ པ་སྶ་སི ཨ་མཱ་ནུ་སཾ;
དེ་ཝ་ཏེ པུ་ཙྪི་ཏཱ་ཙི་ཀྑ, ཀི་སྶ ཀ་མྨ་སྶི་དཾ ཕ་ལ’’ནྟི.
༦༨༩. ཏ་ཏྠ མ་ཉྫི་ཊྛ་ཀེ ཝི་མཱ་ན་སྨིནྟི ར་ཏྟ་ཕ་ལི་ཀ་མ་ཡེ ཝི་མཱ་ནེ. སི་ནྡུ་ཝཱ་ར་ཀ་ཎ་ཝཱི་ར་མ་ཀུ་ལ་ས་དི་ས་ཝ་ཎྞ་ཉྷི ‘‘མ་ཉྫི་ཊྛ་ཀ’’ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི. སོ་ཎྞ་ཝཱ་ལུ་ཀ་ས་ནྠ་ཏེཏི ས་མ་ནྟ་ཏོ ཝི་པྤ་ཀི་ཎྞཱ་ཧི སུ་ཝ་ཎྞ་ཝཱ་ལུ་ཀཱ་ཧི ས་ནྠ་ཏ་བྷཱུ་མི་བྷཱ་གེ. ར་མ་སི སུ་པྤ་ཝཱ་དི་ཏེཏི སུ་ཊྛུ པ་ཝཱ་དི་ཏེ་ན པ་ཉྩ་ངྒི་ཀེ་ན ཏཱུ་རི་ཡེ་ན ཨ་བྷི་ར་མ་སི.
༦༩༠. ནི་མི་ཏྟཱ ར་ཏ་ནཱ་མ་ཡཱཏི ཏ་ཝ སུ་ཙ་རི་ཏ་སི་པྤི་ནཱ ཨ་བྷི་ནི་མྨི་ཏཱ ར་ཏ་ན་མ་ཡཱ ཝི་མཱ་ནཱ. ཨོ་གཱ་ཧ་སཱིཏི པ་ཝི་ས་སི. ས་བྦ་ཀཱ་ལི་ཀནྟི ས་བྦ་ཀཱ་ལེ སུ་ཁཾ ས་བྦ་ཨུ་ཏུ་ས་པྤཱ་ཡཾ, ས་བྦ་ཀཱ་ལེ པུ་པྥ་ན་ཀཾ ཝཱ.
༦༩༢. ཝཱ་ཏེ་རི་ཏནྟི ཡ་ཐཱ པུ་པྥཱ་ནི ཨོ་ཀི་ར་ནྟི, ཨེ་ཝཾ ཝཱ་ཏེ་ན ཨཱི་རི་ཏཾ ཙ་ལི་ཏཾ. ཨཱ་དྷུ་ཏནྟི མ་ནྡེ་ན མཱ་ལུ་ཏེ་ན ས་ཎི་ཀ་ས་ཎི་ཀཾ ཝི་དྷཱུ་པ་ཡ་མཱ་ནཾ. དི་ཛ་སེ་ཝི་ཏནྟི མ་ཡཱུ་ར་ཀོ་ཀི་ལཱ་དི་ས་ཀུ་ཎ་ས་ངྒྷེ་ཧི ཨུ་པ་སེ་ཝི་ཏཾ.
ཨེ་ཝཾ ཐེ་རེ་ན པུ་ཊྛཱ སཱ དེ་ཝ་ཏཱ ཨི་མཱ་ཧི གཱ་ཐཱ་ཧི བྱཱ་ཀཱ་སི –
༦༩༤. ‘‘ཨ་ཧཾ མ་ནུ་སྶེ་སུ མ་ནུ་སྶ་བྷཱུ་ཏཱ, དཱ་སཱི ཨ་ཡི་ར་ཀུ་ལེ ཨ་ཧུཾ;
བུ་དྡྷཾ ནི་སི་ནྣཾ དི་སྭཱ་ན, སཱ་ལ་པུ་པྥེ་ཧི ཨོ་ཀི་རིཾ.
༦༩༥. ‘‘ཝ་ཊཾ་ས་ཀ་ཉྩ སུ་ཀ་ཏཾ, སཱ་ལ་པུ་པྥ་མ་ཡཾ ཨ་ཧཾ;
བུ་དྡྷ་སྶ ཨུ་པ་ནཱ་མེ་སིཾ, པ་ས་ནྣཱ སེ་ཧི པཱ་ཎི་བྷི.
༦༩༦. ‘‘ཏཱ་ཧཾ ཀ་མྨཾ ཀ་རི་ཏྭཱ་ན, ཀུ་ས་ལཾ བུ་དྡྷ་ཝ་ཎྞི་ཏཾ;
ཨ་པེ་ཏ་སོ་ཀཱ སུ་ཁི་ཏཱ, ས་མྤ་མོ་དཱ་མ་ནཱ་མ་ཡཱ’’ཏི.
༦༩༤-༥. ཏ་ཏྠ ཨ་ཡི་ར་ཀུ་ལེཏི ཨ་ཡྻ་ཀུ་ལེ, སཱ་མི་ཀ་གེ་ཧེ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ཧུནྟི ཨ་ཧོ་སིཾ. ཨོ་ཀི་རིནྟི པུ་པྥེ་ཧི ཝི་པྤ་ཀི་རིཾ. ཨུ་པ་ནཱ་མེ་སིནྟི པཱུ་ཛཱ་ཝ་སེ་ན ཨུ་པ་ནཱ་མེ་སིཾ. སེ་སཾ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡ་མེ་ཝ.
ཨ་ཐཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་མོ་གྒ་ལླཱ་ནོ ས་པ་རི་ཝཱ་རཱ་ཡ ཏ་སྶཱ དེ་ཝ་ཏཱ་ཡ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏྭཱ མ་ནུ་སྶ་ལོ་ཀཾ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཏ་མ་ཏྠཾ ནི་ཝེ་དེ་སི. བྷ་ག་ཝཱ ཏཾ ཨ་ཊྛུ་པྤ་ཏྟིཾ ཀ་ཏྭཱ ས་མྤ་ཏྟ་མ་ཧཱ་ཛ་ན་སྶ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་སི. དེ་ས་ནཱ ས་དེ་ཝ་ཀ་སྶ ལོ་ཀ་སྶ སཱ་ཏྠི་ཀཱ ཨ་ཧོ་སཱི་ཏི.
མ་ཉྫི་ཊྛ་ཀ་ཝི་མཱ་ན་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༢. པ་བྷ་སྶ་ར་ཝི་མཱ་ན་ཝ་ཎྞ་ནཱ
པ་བྷ་སྶ་ར་ཝ་ར་ཝ་ཎྞ་ནི་བྷེཏི པ་བྷ་སྶ་ར་ཝི་མཱ་ནཾ. ཏ་སྶ ཀཱ ཨུ་པྤ་ཏྟི? བྷ་ག་ཝཱ རཱ་ཛ་ག་ཧེ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཏེ་ན ཙ ས་མ་ཡེ་ན རཱ་ཛ་ག་ཧེ ཨ་ཉྙ་ཏ་རོ ཨུ་པཱ་ས་ཀོ མ་ཧཱ་མོ་གྒ་ལླཱ་ན་ཏྠེ་རེ ཨ་བྷི་པྤ་ས་ནྣོ ཧོ་ཏི. ཏ་སྶེ་ཀཱ དྷཱི་ཏཱ ས་དྡྷཱ པ་ས་ནྣཱ, སཱ་པི ཐེ་རེ ག་རུ་ཙི་ཏྟཱི་ཀཱ་ར་བ་ཧུ་ལཱ ཧོ་ཏི. ཨ་ཐེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ ཨཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་མོ་གྒ་ལླཱ་ནོ རཱ་ཛ་ག་ཧེ པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ་ར་ནྟོ ཏཾ ཀུ་ལཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི. སཱ ཐེ་རཾ དི་སྭཱ སོ་མ་ན་སྶ་ཛཱ་ཏཱ ཨཱ་ས་ནཾ པ་ཉྙཱ་པེ་ཏྭཱ ཐེ་རེ ཏ་ཏྠ ནི་སི་ནྣེ སུ་མ་ན་མཱ་ལཱ་ཡ པཱུ་ཛེ་ཏྭཱ མ་དྷུ་རཾ གུ་ལ༹་ཕཱ་ཎི་ཏཾ ཐེ་ར་སྶ པ་ཏྟེ ཨཱ་ཀི་རི, ཐེ་རོ ཨ་ནུ་མོ་དི་ཏུ་ཀཱ་མོ ནི་སཱི་དི. སཱ གྷ་རཱ་ཝཱ་ས་སྶ བ་ཧུ་ཀི་ཙྩ་ཏཱ་ཡ ཨ་ནོ་ཀཱ་ས་ཏཾ པ་ཝེ་དེ་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ཉྙ་སྨིཾ དི་ཝ་སེ དྷ་མྨཾ སོ་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཐེ་རཾ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ཨུ་ཡྻོ་ཛེ་སི. ཏ་ད་ཧེ་ཝ ཙ སཱ ཀཱ་ལཾ ཀ་ཏྭཱ ཏཱ་ཝ་ཏིཾ་སེ་སུ ནི་བྦ་ཏྟི. ཏཾ ཨཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་མོ་གྒ་ལླཱ་ནོ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨི་མཱ་ཧི གཱ་ཐཱ་ཧི པུ་ཙྪི –
༦༩༧. ‘‘པ་བྷ་སྶ་ར་ཝ་ར་ཝ་ཎྞ་ནི་བྷེ, སུ་ར་ཏྟ་ཝ་ཏྠ་ཝ་ས་ནེ;
མ་ཧི་དྡྷི་ཀེ ཙ་ནྡ་ན་རུ་ཙི་ར་ག་ཏྟེ,
ཀཱ ཏྭཾ སུ་བྷེ དེ་ཝ་ཏེ ཝ་ནྡ་སེ མ་མཾ.
༦༩༨. ‘‘པ་ལླ་ངྐོ ཙ ཏེ མ་ཧ་གྒྷོ, ནཱ་ནཱ་ར་ཏ་ན་ཙི་ཏྟི་ཏོ རུ་ཙི་རོ;
ཡ་ཏྠ ཏྭཾ ནི་སི་ནྣཱ ཝི་རོ་ཙ་སི, དེ་ཝ་རཱ་ཛཱ་རི་ཝ ན་ནྡ་ནེ ཝ་ནེ.
༦༩༩. ‘‘ཀིཾ ཏྭཾ པུ་རེ སུ་ཙ་རི་ཏ་མཱ་ཙ་རཱི བྷ་དྡེ, ཀི་སྶ ཀ་མྨ་སྶ ཝི་པཱ་ཀཾ;
ཨ་ནུ་བྷོ་སི དེ་ཝ་ལོ་ཀ་སྨིཾ, དེ་ཝ་ཏེ པུ་ཙྪི་ཏཱ་ཙི་ཀྑ;
ཀི་སྶ ཀ་མྨ་སྶི་དཾ ཕ་ལ’’ནྟི.
༦༩༧. ཏ་ཏྠ པ་བྷ་སྶ་ར་ཝ་ར་ཝ་ཎྞ་ནི་བྷེཏི ནི་བྷཱ་ཏི དི་བྦ་ཏཱི་ཏི ནི་བྷཱ, ཝ་ཎྞོ་ཝ ནི་བྷཱ ཝ་ཎྞ་ནི་བྷཱ, ཨ་ཏི་ཝི་ཡ ཨོ་བྷཱ་ས་ན་ཏོ པ་བྷ་སྶ་རཱ ཚ་ཝི་དོ་སཱ་བྷཱ་ཝེ་ན ཝ་རཱ ཨུ་ཏྟ་མཱ ཝ་ཎྞ་ནི་བྷཱ ཨེ་ཏི་སྶཱ་ཏི པ་བྷ་སྶ་ར་ཝ་ར་ཝ་ཎྞ་ནི་བྷཱ. ཨཱ་མ་ནྟ་ན་ཝ་སེ་ན ‘‘པ་བྷ་སྶ་ར་ཝ་ར་ཝ་ཎྞ་ནི་བྷེ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. སུ་ར་ཏྟ་ཝ་ཏྠ་ཝ་ས་ནེཏི སུ་ཊྛུ ར་ཏྟ་ཝ་ཏྠ་ནི་ཝ་ཏྠེ. ཙ་ནྡ་ན་རུ་ཙི་ར་ག་ཏྟེཏི ཙ་ནྡ་ནཱ་ནུ་ལི་ཏྟཾ ཝི་ཡ རུ་ཙི་ར་ག་ཏྟེ, གོ་སཱི་ཏ་ཙ་ནྡ་ནེ་ན བ་ཧ་ལ་ཏ་རཱ་ནུ་ལི་ཏྟཾ ཝི་ཡ སུ་ར་ཏྟ་མ་ནུ་ཉྙ་ས་རཱི་རཱ་ཝ་ཡ་ཝེ་ཏི ཨ་ཏྠོ, ཙ་ནྡ་ནཱ་ནུ་ལེ་པེ་ན ཝཱ རུ་ཙི་ར་ག་ཏྟེ.
ཨེ་ཝཾ ཐེ་རེ་ན པུ་ཊྛཱ དེ་ཝ་ཏཱ ཨི་མཱ་ཧི གཱ་ཐཱ་ཧི བྱཱ་ཀཱ་སི –
༧༠༠. ‘‘པི་ཎྜཱ་ཡ ཏེ ཙ་ར་ནྟ་སྶ, མཱ་ལཾ ཕཱ་ཎི་ཏ་ཉྩ ཨ་ད་དཾ བྷ་ནྟེ;
ཏ་སྶ ཀ་མྨ་སྶི་དཾ ཝི་པཱ་ཀཾ, ཨ་ནུ་བྷོ་མི དེ་ཝ་ལོ་ཀ་སྨིཾ.
༧༠༡. ‘‘ཧོ་ཏི ཙ མེ ཨ་ནུ་ཏཱ་པོ, ཨ་པ་ར་དྡྷཾ དུ་ཀྑི་ཏ་ཉྩ མེ བྷ་ནྟེ;
སཱ་ཧཾ དྷ་མྨཾ ནཱ་སྶོ་སིཾ, སུ་དེ་སི་ཏཾ དྷ་མྨ་རཱ་ཛེ་ན.
༧༠༢. ‘‘ཏཾ ཏཾ ཝ་དཱ་མི བྷ་དྡ་ནྟེ, ཡ་སྶ མེ ཨ་ནུ་ཀ་མྤི་ཡོ ཀོ་ཙི;
དྷ་མྨེ་སུ ཏཾ ས་མཱ་ད་པེ་ཐ, སུ་དེ་སི་ཏཾ དྷ་མྨ་རཱ་ཛེ་ན.
༧༠༣. ‘‘ཡེ་སཾ ཨ་ཏྠི ས་དྡྷཱ བུ་དྡྷེ, དྷ་མྨེ ཙ ས་ངྒྷ་ར་ཏ་ནེ;
ཏེ མཾ ཨ་ཏི་ཝི་རོ་ཙ་ནྟི, ཨཱ་ཡུ་ནཱ ཡ་ས་སཱ སི་རི་ཡཱ.
༧༠༤. ‘‘པ་ཏཱ་པེ་ན ཝ་ཎྞེ་ན ཨུ་ཏྟ་རི་ཏ་རཱ, ཨ་ཉྙེ མ་ཧི་དྡྷི་ཀ་ཏ་རཱ མ་ཡཱ དེ་ཝཱ’’ཏི.
༧༠༠. ཏ་ཏྠ མཱ་ལནྟི སུ་མ་ན་པུ་པྥཾ. ཕཱ་ཎི་ཏནྟི ཨུ་ཙྪུ་ར་སཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཀ་ཏ་ཕཱ་ཎི་ཏཾ.
༧༠༡. ཨ་ནུ་ཏཱ་པོཏི ཝི་པྤ་ཊི་སཱ་རོ. ཏ་སྶ ཀཱ་ར་ཎ་མཱ་ཧ ‘‘ཨ་པ་ར་དྡྷཾ དུ་ཀྑ་ཏ་ཉྩ མེ བྷ་ནྟེ’’ཏི. ཨི་དཱ་ནི ཏཾ ས་རཱུ་པ་ཏོ ད་སྶེ་ཏི ‘‘སཱ་ཧཾ དྷ་མྨཾ ནཱ་སྶོ་སི’’ནྟི, སཱ ཨ་ཧཾ ཏ་དཱ ཏ་ཝ དེ་སེ་ཏུ་ཀཱ་མ་སྶ དྷ་མྨཾ ན སུ་ཎིཾ. ཀཱི་དི་སཾ? སུ་དེ་སི་ཏཾ དྷ་མྨ་རཱ་ཛེ་ནཱཏི, ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷེ་ན ཨཱ་དི་ཀ་ལྱཱ་ཎཱ་དི་ཏཱ་ཡ ཨེ་ཀ་ནྟ་ནི་ཡྻཱ་ནི་ཀ་ཏཱ་ཡ ཙ སྭཱ་ཁཱ་ཏ་ནྟི ཨ་ཏྠོ.
༧༠༢. ཏནྟི ཏ་སྨཱ དྷ་མྨ་རཱ་ཛེ་ན སུ་དེ་སི་ཏ་ཏྟཱ ཨ་ས་ཝ་ན་སྶ ཙ མཱ་དི་སཱ་ནཾ ཨ་ནུ་ཏཱ་པ་ཧེ་ཏུ་བྷཱ་ཝ་ཏོ. ཏནྟི ཏུ་ཝཾ, ཏུ་ཡ྄ཧ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཡ་སྶཱཏི ཡོ ཨ་སྶ. ཨ་ནུ་ཀ་མྤི་ཡོཏི ཨ་ནུ་ཀ་མྤི་ཏ་བྦོ. ཀོ་ཙཱིཏི ཡོ ཀོ་ཙི. དྷ་མྨེ་སཱུཏི སཱི་ལཱ་དི་དྷ་མྨེ་སུ. ‘‘དྷ་མྨེ ཧཱི’’ཏི ཝཱ པཱ་ཋོ, སཱ་ས་ན་དྷ་མྨེ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཧཱི་ཏི ནི་པཱ་ཏ་མ་ཏྟཾ, ཝ་ཙ་ན་ཝི་པ་ལླཱ་སོ ཝཱ. ཏནྟི ཨ་ནུ་ཀ་མྤི་ཏ་བྦ་པུ་གྒ་ལཾ. སུ་དེ་སི་ཏནྟི སུ་ཊྛུ དེ་སི་ཏཾ.
༧༠༣-༤. ཏེ མཾ ཨ་ཏི་ཝི་རོ་ཙ་ནྟཱིཏི ཏེ ར་ཏ་ན་ཏྟ་ཡེ པ་ས་ནྣཱ དེ་ཝ་པུ་ཏྟཱ མཾ ཨ་ཏི་ཀྐ་མི་ཏྭཱ ཝི་རོ་ཙ་ནྟི. པ་ཏཱ་པེ་ནཱཏི ཏེ་ཛ་སཱ ཨཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ་ན. ཨ་ཉྙེཏི ཡེ ཨ་ཉྙེ. མ་ཡཱཏི ནི་སྶ་ཀྐེ ཀ་ར་ཎ་ཝ་ཙ་ནཾ. ཝ་ཎྞེ་ན ཨུ་ཏྟ་རི་ཏ་རཱ མ་ཧི་དྡྷི་ཀ་ཏ་རཱ ཙ དེ་ཝཱ, ཏེ ར་ཏ་ན་ཏྟ་ཡེ ཨ་བྷི་པྤ་ས་ནྣཱ་ཡེ་ཝཱ་ཏི ད་སྶེ་ཏི. སེ་སཾ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡ་མེ་ཝ.
པ་བྷ་སྶ་ར་ཝི་མཱ་ན་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༣. ནཱ་ག་ཝི་མཱ་ན་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ཨ་ལ་ངྐ་ཏཱ མ་ཎི་ཀ་ཉྩ་ནཱ་ཙི་ཏནྟི ནཱ་ག་ཝི་མཱ་ནཾ. ཏ་སྶ ཀཱ ཨུ་པྤ་ཏྟི? བྷ་ག་ཝཱ བཱ་རཱ་ཎ་སི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཨི་སི་པ་ཏ་ནེ མི་ག་དཱ་ཡེ. ཏེ་ན ས་མ་ཡེ་ན བཱ་རཱ་ཎ་སི་ཝཱ་སི་ནཱི ཨེ་ཀཱ ཨུ་པཱ་སི་ཀཱ ས་དྡྷཱ པ་ས་ནྣཱ སཱི་ལཱ་ཙཱ་ར་ས་མྤ་ནྣཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨུ་དྡི་སྶ ཝ་ཏྠ་ཡུ་གཾ ཝཱ་ཡཱ་པེ་ཏྭཱ སུ་པ་རི་དྷོ་ཏཾ ཀཱ་རཱ་པེ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པཱ་ད་མཱུ་ལེ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ ‘‘པ་ཊི་གྒ་ཎྷཱ་ཏུ, བྷ་ནྟེ བྷ་ག་ཝཱ, ཨི་མཾ ཝ་ཏྠ་ཡུ་གཾ ཨ་ནུ་ཀ་མྤཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ ཡཾ མ་མ ཨ་སྶ དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ ཧི་ཏཱ་ཡ སུ་ཁཱ་ཡཱ’’ཏི. བྷ་ག་ཝཱ ཏཾ པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཏ་སྶཱ ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་ས་མྤ་ཏྟིཾ དི་སྭཱ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་སི, སཱ དེ་ས་ནཱ་ཝ་སཱ་ནེ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཕ་ལེ པ་ཏི་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ པ་ད་ཀྑི་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ གེ་ཧཾ ཨ་ག་མཱ་སི. སཱ ན ཙི་ར་སྶེ་ཝ ཀཱ་ལཾ ཀ་ཏྭཱ ཏཱ་ཝ་ཏིཾ་སེ་སུ ཨུ་པྤ་ནྣཱ ས་ཀྐ་སྶ དེ་ཝ་རཱ་ཛ་སྶ པི་ཡཱ ཨ་ཧོ་སི ཝ་ལླ་བྷཱ ཡ་སུ་ཏྟ་རཱ ནཱ་མ ནཱ་མེ་ན. ཏ་སྶཱ པུ་ཉྙཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ་ན ཧེ་མ་ཛཱ་ལ་ས་ཉྪ་ནྣོ ཀུ་ཉྫ་ར་ཝ་རོ ནི་བྦ་ཏྟི, ཏ་སྶ ཙ ཁ་ནྡྷེ མ་ཎི་མ་ཡོ མ་ཎྜ་པོ, མ་ཛ྄ཛྷེ སུ་པ་ཉྙ་ཏྟ་ར་ཏ་ན་པ་ལླ་ངྐོ ནི་བྦ་ཏྟི, དྭཱི་སུ ད་ནྟེ་སུ ཙ་སྶ ཀ་མ་ལ་ཀུ་ཝ་ལ་ཡུ་ཛྫ་ལཱ ར་མ་ཎཱི་ཡཱ དྭེ པོ་ཀྑ་ར་ཎི་ཡོ པཱ་ཏུ་ར་ཧེ་སུཾ. ཏ་ཏྠ པ་དུ་མ་ཀ་ཎྞི་ཀཱ་སུ ཋི་ཏཱ དེ་ཝ་དྷཱི་ཏཱ པ་གྒ་ཧི་ཏ་པ་ཉྩ་ངྒི་ཀ་ཏཱུ་རི་ཡཱ ན་ཙྩ་ནྟི ཙེ་ཝ གཱ་ཡ་ནྟི ཙ.
ས་ཏྠཱ བཱ་རཱ་ཎ་སི་ཡཾ ཡ་ཐཱ་བྷི་ར་ནྟཾ ཝི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཡེ་ན སཱ་ཝ་ཏྠི ཏེ་ན ཙཱ་རི་ཀཾ པ་ཀྐཱ་མི. ཨ་ནུ་པུ་བྦེ་ན སཱ་ཝ་ཏྠིཾ པ་ཏྭཱ ཏ་ཏྲ སུ་དཾ བྷ་ག་ཝཱ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀ་སྶ ཨཱ་རཱ་མེ. ཨ་ཐ སཱ དེ་ཝ་ཏཱ ཨ་ཏྟ་ནཱ ཨ་ནུ་བྷུ་ཡྻ་མཱ་ནཾ དི་བྦ་ས་མྤ་ཏྟིཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ ཏ་སྶཱ ཀཱ་ར་ཎཾ ཨུ་པ་དྷཱ་རེ་ནྟཱི ‘‘ས་ཏྠུ ཝ་ཏྠ་ཡུ་ག་དཱ་ན་ཀཱ་ར་ཎ’’ནྟི ཉ་ཏྭཱ ས་ཉྫཱ་ཏ་སོ་མ་ན་སྶཱ བྷ་ག་ཝ་ཏི པ་སཱ་ད་བ་ཧུ་མཱ་ནཱ ཝ་ནྡི་ཏུ་ཀཱ་མཱ ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟཱ་ཡ ར་ཏྟི་ཡཱ ཧ་ཏྠི་ཀྑ་ནྡྷ་ཝ་ར་ག་ཏཱ ཨཱ་ཀཱ་སེ་ན ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཏ་ཏོ ཨོ་ཏ་རི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ཨ་ཉྫ་ལིཾ པ་གྒ་ཡ྄ཧ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཨ་ཊྛཱ་སི. ཏཾ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཝ་ངྒཱི་སོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨ་ནུ་ཉྙཱ་ཡ ཨི་མཱ་ཧི གཱ་ཐཱ་ཧི པུ་ཙྪི –
༧༠༥. ‘‘ཨ་ལ་ངྐ་ཏཱ མ་ཎི་ཀ་ཉྩ་ནཱ་ཙི་ཏཾ, སོ་ཝ་ཎྞ་ཛཱ་ལ་ཙི་ཏཾ མ་ཧ་ནྟཾ;
ཨ་བྷི་རུ་ཡ྄ཧ ག་ཛ་ཝ་རཾ སུ་ཀ་པྤི་ཏཾ, ཨི་དྷཱ་ག་མཱ ཝེ་ཧཱ་ཡ་སཾ ཨ་ནྟ་ལི་ཀྑེ.
༧༠༦. ‘‘ནཱ་ག་སྶ ད་ནྟེ་སུ དུ་ཝེ་སུ ནི་མྨི་ཏཱ, ཨ་ཙྪོ་ད་ཀཱ པ་དུ་མི་ནི་ཡོ སུ་ཕུ་ལླཱ;
པ་དུ་མེ་སུ ཙ ཏཱུ་རི་ཡ་ག་ཎཱ པ་བྷི་ཛྫ་རེ, ཨི་མཱ ཙ ན་ཙྩ་ནྟི མ་ནོ་ཧ་རཱ་ཡོ.
༧༠༧. ‘‘དེ་ཝི་དྡྷི་པ་ཏྟཱ་སི མ་ཧཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ, མ་ནུ་སྶ་བྷཱུ་ཏཱ ཀི་མ་ཀཱ་སི པུ་ཉྙཾ;
ཀེ་ནཱ་སི ཨེ་ཝཾ ཛ་ལི་ཏཱ་ནུ་བྷཱ་ཝཱ, ཝ་ཎྞོ ཙ ཏེ ས་བྦ་དི་སཱ པ་བྷཱ་ས་ཏཱི’’ཏི.
༧༠༥. ཏ་ཏྠ ཨ་ལ་ངྐ་ཏཱཏི ས་བྦཱ་བྷ་ར་ཎ་ཝི་བྷཱུ་སི་ཏཱ. མ་ཎི་ཀ་ཉྩ་ནཱ་ཙི་ཏནྟི ཏེ་ཧི དི་བྦ་མཱ་ནེ་ཧི མ་ཎི་སུ་ཝ་ཎྞེ་ཧི ཨཱ་ཙི་ཏཾ. སོ་ཝ་ཎྞ་ཛཱ་ལ་ཙི་ཏནྟི ཧེ་མ་ཛཱ་ལ་ས་ཉྪ་ནྣཾ. མ་ཧ་ནྟནྟི ཝི་པུ་ལཾ. སུ་ཀ་པྤི་ཏནྟི ག་མ་ན་ས་ནྣཱ་ཧ་ཝ་སེ་ན སུ་ཊྛུ ས་ནྣ་དྡྷཾ. ཝེ་ཧཱ་ཡ་སནྟི ཝེ་ཧཱ་ཡ་ས་བྷཱུ་ཏེ ཧ་ཏྠི་པི་ཊྛེ. ཨ་ནྟ་ལི་ཀྑེཏི ཨཱ་ཀཱ་སེ, ‘‘ཨ་ལ་ངྐ་ཏ་མ་ཎི་ཀ་ཉྩ་ནཱ་ཙི་ཏ’’ནྟི་པི པཱ་ཋོ. ཨ་ཡ་ཉྷེ་ཏྠ ས་ངྑེ་པ་ཏྠོ – དེ་ཝ་ཏེ, ཏྭཾ ས་བྦཱ་ལ་ངྐཱ་རེ་ཧི ཨ་ལ་ངྐ་ཏཱ ཨ་ལ་ངྐ་ཏ་མ་ཎི་ཀ་ཉྩ་ནཱ་ཙི་ཏཾ, ཨ་ཏི་ཝི་ཡ དི་བྦ་མཱ་ནེ་ཧི མ་ཎཱི་ཧི ཀ་ཉྩ་ནེ་ཧི ཙ ཨ་ལ་ངྐ་ར་ཎ་ཝ་སེ་ན ཁ་ཙི་ཏཾ, ཧེ་མ་ཛཱ་ལེ་ཧི ཀུ་མྦྷཱ་ལ་ངྐཱ་རཱ་དི་བྷེ་དེ་ཧི ཧ་ཏྠཱ་ལ་ངྐཱ་རེ་ཧི ཙི་ཏཾ ཨཱ་མུ་ཏྟཾ མ་ཧ་ནྟཾ ཨ་ཏི་ཝི་ཡ བྲ་ཧ་ནྟཾ ཨུ་ཏྟ་མཾ ག་ཛཾ ཨཱ་རུ་ཡ྄ཧ ཧ་ཏྠི་པི་ཊྛི་ཡཱ ནི་སི་ནྣཱ ཨཱ་ཀཱ་སེ་ནེ་ཝ ཨི་དྷ ཨ་མྷཱ་ཀཾ ས་ནྟི་ཀཾ ཨཱ་ག་ཏཱ་ཏི.
༧༠༦. ནཱ་ག་སྶ ད་ནྟེ་སུ དུ་ཝེ་སུ ནི་མྨི་ཏཱཏི ཨེ་རཱ་ཝ་ཎ་སྶ ཝི་ཡ ནཱ་ག་རཱ་ཛ་སྶ ཨི་མ་སྶ དྭཱི་སུ ད་ནྟེ་སུ དྭེ པོ་ཀྑ་ར་ཎི་ཡོ སུ་ཙ་རི་ཏ་སི་པྤི་ནཱ སུ་ཊྛུ ཝི་ར་ཙི་ཏཱ. ཏཱུ་རི་ཡ་ག་ཎཱཏི པ་ཉྩ་ངྒི་ཀ་ཏཱུ་རི་ཡ་ས་མཱུ་ཧཱ. པ་བྷི་ཛྫ་རེཏི དྭཱ་ད་ས་ནྣཾ ལ་ཡ་བྷེ་དཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན པ་བྷེ་དཾ ག་ཙྪ་ནྟི. ‘‘པ་ཝ་ཛྫ་རེ’’ཏི ཙ པ་ཋ་ནྟི, པ་ཀཱ་རེ་ཧི ཝཱ་དཱི་ཡ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ཨེ་ཝཾ ཐེ་རེ་ན པུ་ཊྛཱ དེ་ཝ་ཏཱ ཨི་མཱ་ཧི གཱ་ཐཱ་ཧི ཝི་སྶ་ཛྫེ་སི –
༧༠༨. ‘‘བཱ་རཱ་ཎ་སི་ཡཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ, བུ་དྡྷ་སྶ་ཧཾ ཝ་ཏྠ་ཡུ་གཾ ཨ་དཱ་སིཾ;
པཱ་དཱ་ནི ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ཚ་མཱ ནི་སཱི་དིཾ, ཝི་ཏྟཱ ཙ་ཧཾ ཨ་ཉྫ་ལི་ཀཾ ཨ་ཀཱ་སིཾ.
༧༠༩. ‘‘བུ་དྡྷོ ཙ མེ ཀ་ཉྩ་ན་ས་ནྣི་བྷ་ཏྟ་ཙོ, ཨ་དེ་ས་ཡི ས་མུ་ད་ཡ་དུ་ཀྑ་ནི་ཙྩ་ཏཾ;
ཨ་ས་ངྑ་ཏཾ དུ་ཀྑ་ནི་རོ་དྷ་ས་སྶ་ཏཾ, མ་གྒཾ ཨ་དེ་ས་ཡི ཡ་ཏོ ཝི་ཛཱ་ནི་སཾ.
༧༡༠. ‘‘ཨ་པྤཱ་ཡུ་ཀཱི ཀཱ་ལ་ཀ་ཏཱ ཏ་ཏོ ཙུ་ཏཱ, ཨུ་པ་པ་ནྣཱ ཏི་ད་ས་ག་ཎཾ ཡ་ས་སྶི་ནཱི;
ས་ཀྐ་སྶ་ཧཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཱ པ་ཛཱ་པ་ཏི, ཡ་སུ་ཏྟ་རཱ ནཱ་མ དི་སཱ་སུ ཝི་སྶུ་ཏཱ’’ཏི.
༧༠༨-༩. ཏ་ཏྠ ཚ་མཱཏི བྷཱུ་མི་ཡཾ. བྷུ་མྨ་ཏྠེ ཧི ཨི་དཾ པ་ཙྩ་ཏྟ་ཝ་ཙ་ནཾ. ཝི་ཏྟཱཏི ཏུ་ཊྛཱ. ཡ་ཏོཏི ཡ་ཏོ ས་ཏྠུ སཱ་མུ་ཀྐཾ་སི་ཀ་དྷ་མྨ་དེ་ས་ན་ཏོ. ཝི་ཛཱ་ནི་སནྟི ཙ་ཏྟཱ་རི ཨ་རི་ཡ་ས་ཙྩཱ་ནི པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷིཾ.
༧༡༠. ཨ་པྤཱ་ཡུ་ཀཱིཏི ‘‘ཨཱི་དི་སཾ ནཱ་མ ཨུ་ལཱ༹་རཾ པུ་ཉྙཾ ཀ་ཏྭཱ ན ཏ་ཡཱ ཨེ་ཏ་སྨིཾ དུ་ཀྑ་བ་ཧུ་ལེ མ་ནུ་སྶ་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ ཨེ་ཝཾ ཋཱ་ཏ་བྦ’’ནྟི ས་ཉྫཱ་ཏཱ་བྷི་ས་ནྡྷི་ནཱ ཝི་ཡ པ་རི་ཀྑ་ཡཾ ག་ཏེ་ན ཀ་མྨུ་ནཱ ཨ་པྤཱ་ཡུ་ཀཱ ས་མཱ་ནཱ. ཨ་ཉྙ་ཏ་རཱ པ་ཛཱ་པ་ཏཱིཏི སོ་ལ༹་ས་ས་ཧ་སྶཱ་ནཾ མ་ཧེ་སཱི་ནཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཱ. དི་སཱ་སུ ཝི་སྶུ་ཏཱཏི དྭཱི་སུ དེ་ཝ་ལོ་ཀེ་སུ ས་བྦ་དི་སཱ་སུ པཱ་ཀ་ཊཱ པ་ཉྙཱ་ཏཱ. སེ་སཾ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡ་མེ་ཝ.
ནཱ་ག་ཝི་མཱ་ན་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༤. ཨ་ལོ་མ་ཝི་མཱ་ན་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟེ་ན ཝ་ཎྞེ་ནཱཏི ཨ་ལོ་མ་ཝི་མཱ་ནཾ. ཏ་སྶ ཀཱ ཨུ་པྤ་ཏྟི? བྷ་ག་ཝཱ བཱ་རཱ་ཎ་སི་ཡཾ ཨི་སི་པ་ཏ་ནེ མི་ག་དཱ་ཡེ ཝི་ཧ་ར་ནྟོ པུ་བྦ་ཎྷ་ས་མ་ཡཾ ནི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར་མཱ་དཱ་ཡ བཱ་རཱ་ཎ་སིཾ པི་ཎྜཱ་ཡ པཱ་ཝི་སི. ཏ་ཏྠེ་ཀཱ ཨ་ལོ་མཱ ནཱ་མ དུ་གྒ་ཏི་ཏྠཱི བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ དི་སྭཱ པ་ས་ནྣ་ཙི་ཏྟཱ ཨ་ཉྙཾ དཱ་ཏ་བྦཾ ཨ་པ་སྶ་ནྟཱི ‘‘ཨཱི་དི་ས་མྤི བྷ་ག་ཝ་ཏོ དི་ནྣཾ མ་ཡ྄ཧཾ མ་ཧ་པྥ་ལཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ པ་རི་བྷི་ནྣ་ཝ་ཎྞཾ ཨ་ལོ་ཎཾ སུ་ཀྑ་ཀུ་མྨཱ་སཾ ཨུ་པ་ནེ་སི, བྷ་ག་ཝཱ པ་ཊི་གྒ་ཧེ་སི. སཱ ཏཾ དཱ་ནཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ སོ་མ་ན་སྶཾ པ་ཝེ་དེ་སི, སཱ ཨ་པ་ར་བྷཱ་གེ ཀཱ་ལཾ ཀ་ཏྭཱ ཏཱ་ཝ་ཏིཾ་སེ་སུ ནི་བྦ་ཏྟི. ཏཾ ཨཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་མོ་གྒ་ལླཱ་ནོ –
༧༡༡. ‘‘ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟེ་ན ཝ་ཎྞེ་ན…པེ… ཝ་ཎྞོ ཙ ཏེ ས་བྦ་དི་སཱ པ་བྷཱ་ས་ཏཱི’’ཏི. –
པུ་ཙྪི. སཱ་པི ཏ་སྶ བྱཱ་ཀཱ་སི, ཏཾ ད་སྶེ་ཏུཾ –
༧༡༤. ‘‘སཱ དེ་ཝ་ཏཱ ཨ་ཏྟ་མ་ནཱ…པེ… ཡ་སྶ ཀ་མྨ་སྶི་དཾ ཕ་ལ’’ནྟི. – ཝུ་ཏྟཾ;
༧༡༥. ‘‘ཨ་ཧ་ཉྩ བཱ་རཱ་ཎ་སི་ཡཾ, བུ་དྡྷ་སྶཱ་དི་ཙྩ་བ་ནྡྷུ་ནོ;
ཨ་དཱ་སིཾ སུ་ཀྑ་ཀུ་མྨཱ་སཾ, པ་ས་ནྣཱ སེ་ཧི པཱ་ཎི་བྷི.
༧༡༦. ‘‘སུ་ཀྑཱ་ཡ ཨ་ལོ་ཎི་ཀཱ་ཡ ཙ, པ་སྶ ཕ་ལཾ ཀུ་མྨཱ་ས་པི་ཎྜི་ཡཱ;
ཨ་ལོ་མཾ སུ་ཁི་ཏཾ དི་སྭཱ, ཀོ པུ་ཉྙཾ ན ཀ་རི་སྶ་ཏི.
༧༡༧. ‘‘ཏེ་ན མེ་ཏཱ་དི་སོ ཝ་ཎྞོ…པེ… ཝ་ཎྞོ ཙ མེ ས་བྦ་དི་སཱ པ་བྷཱ་ས་ཏཱི’’ཏི.
༧༡༦. ཏ་ཏྠ ཨ་ལོ་མཾ སུ་ཁི་ཏཾ དི་སྭཱཏི ཨ་ལོ་མ་མྤི ནཱ་མ སུ་ཀྑ་ཀུ་མྨཱ་ས་མ་ཏྟཾ ད་ཏྭཱ ཨེ་ཝཾ དི་བྦ་སུ་ཁེ་ན སུ་ཁི་ཏཾ དི་སྭཱ. ཀོ པུ་ཉྙཾ ན ཀ་རི་སྶ་ཏཱིཏི ཀོ ནཱ་མ ཨ་ཏྟ་ནོ ཧི་ཏ་སུ་ཁཾ ཨི་ཙྪ་ནྟོ པུ་ཉྙཾ ན ཀ་རི་སྶ་ཏཱི་ཏི. སེ་སཾ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡ་མེ་ཝ.
ཨ་ལོ་མ་ཝི་མཱ་ན་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༥. ཀ་ཉྫི་ཀ་དཱ་ཡི་ཀཱ་ཝི་མཱ་ན་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟེ་ན ཝ་ཎྞེ་ནཱཏི ཀ་ཉྫི་ཀ་དཱ་ཡི་ཀཱ་ཝི་མཱ་ནཾ. ཏ་སྶ ཀཱ ཨུ་པྤ་ཏྟི? བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ནྡྷ་ཀ་ཝི་ནྡེ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཏེ་ན ཙ ས་མ་ཡེ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཀུ་ཙྪི་ཡཾ ཝཱ་ཏ་རོ་གོ ཨུ་པྤ་ཛྫི. བྷ་ག་ཝཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨཱ་ན་ནྡཾ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི ‘‘ག་ཙྪ ཏྭཾ ཨཱ་ན་ནྡ, པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ་རི་ཏྭཱ མ་ཡ྄ཧཾ བྷེ་ས་ཛྫ་ཏྠཾ ཀ་ཉྫི་ཀཾ ཨཱ་ཧ་རཱ’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝཾ བྷ་ནྟེ’’ཏི ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་ཊི་སྶུ་ཎི་ཏྭཱ མ་ཧཱ་རཱ་ཛ་ད་ཏྟི་ཡཾ པ་ཏྟཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཀ་ཝེ་ཛྫ་སྶ ནི་ཝེ་ས་ན་དྭཱ་རེ ཨ་ཊྛཱ་སི. ཏཾ དི་སྭཱ ཝེ་ཛྫ་སྶ བྷ་རི་ཡཱ པ་ཙྩུ་གྒ་ནྟྭཱ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ པ་ཏྟཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཐེ་རཾ པུ་ཙྪི ‘‘ཀཱི་དི་སེ་ན ཝོ, བྷ་ནྟེ, བྷེ་ས་ཛྫེ་ན ཨ་ཏྠོ’’ཏི. སཱ ཀི་ར བུ་དྡྷི་ས་མྤ་ནྣཱ ‘‘བྷེ་ས་ཛྫེ་ན པ་ཡོ་ཛ་ནེ ས་ཏི ཐེ་རོ ཨི་དྷཱ་ག་ཙྪ་ཏི, ན བྷི་ཀྑ་ཏྠ’’ནྟི ས་ལླ་ཀྑེ་སི. ‘‘ཀ་ཉྫི་ཀེ་ནཱ’’ཏི ཙ ཝུ་ཏྟེ ‘‘ན ཡི་དཾ བྷེ་ས་ཛྫཾ མ་ཡ྄ཧཾ ཨ་ཡྻ་སྶ, ཏ་ཐཱ ཧེ་ས བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་ཏྟོ, ཧ་ནྡཱ་ཧཾ ལོ་ཀ་ནཱ་ཐ་སྶ ཨ་ནུ་ཙྪ་ཝི་ཀཾ ཀ་ཉྫི་ཀཾ ས་མྤཱ་དེ་མཱི’’ཏི སོ་མ་ན་སྶ་ཛཱ་ཏཱ ས་ཉྫཱ་ཏ་བ་ཧུ་མཱ་ནཱ བ་ད་ར་ཡཱུ་སེ་ན ཡཱ་གུཾ ས་མྤཱ་དེ་ཏྭཱ པ་ཏྟཾ པཱུ་རེ་ཏྭཱ ཏ་སྶ པ་རི་ཝཱ་ར་བྷཱ་ཝེ་ན ཨ་ཉྙ་ཉྩ བྷོ་ཛ་ནཾ པ་ཊི་ཡཱ་དེ་ཏྭཱ པེ་སེ་སི. ཏཾ པ་རི་བྷུ་ཏྟ་མ་ཏྟ་སྶེ་ཝ བྷ་ག་ཝ་ཏོ སོ ཨཱ་བཱ་དྷོ ཝཱུ་པ་ས་མི. སཱ ཨ་པ་རེ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཀཱ་ལཾ ཀ་ཏྭཱ ཏཱ་ཝ་ཏིཾ་སེ་སུ ཨུ་པྤ་ཛྫི་ཏྭཱ མ་ཧ་ཏིཾ དི་བྦ་ས་མྤ་ཏྟིཾ ཨ་ནུ་བྷ་ཝ་ནྟཱི མོ་ད་ཏི. ཨ་ཐཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་མོ་གྒ་ལླཱ་ནོ དེ་ཝ་ཙཱ་རི་ཀཾ ཙ་ར་ནྟོ ཏཾ ཨ་ཙྪ་རཱ་ས་ཧ་སྶ་པ་རི་ཝཱ་རེ་ན ཝི་ཙ་ར་ནྟིཾ དི་སྭཱ ཏཱ་ཡ ཀ་ཏ་ཀ་མྨཾ ཨི་མཱ་ཧི གཱ་ཐཱ་ཧི པུ་ཙྪི –
༧༡༩. ‘‘ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟེ་ན ཝ་ཎྞེ་ན …པེ… ཝ་ཎྞོ ཙ ཏེ ས་བྦ་དི་སཱ པ་བྷཱ་ས་ཏཱི’’ཏི. –
སཱ་པི བྱཱ་ཀཱ་སི.
༧༢༡. ‘‘སཱ དེ་ཝ་ཏཱ ཨ་ཏྟ་མ་ནཱ…པེ… ཡ་སྶ ཀ་མྨ་སྶི་དཾ ཕ་ལཾ’’.
༧༢༣. ‘‘ཨ་ཧཾ ཨ་ནྡྷ་ཀ་ཝི་ནྡ་མྷི, བུ་དྡྷ་སྶཱ་དི་ཙྩ་བ་ནྡྷུ་ནོ;
ཨ་དཱ་སིཾ ཀོ་ལ་ས་མྤཱ་ཀཾ, ཀ་ཉྫི་ཀཾ ཏེ་ལ་དྷཱུ་པི་ཏཾ.
༧༢༤. ‘‘པི་པྥ་ལྱཱ ལ་སུ་ཎེ་ན ཙ, མི་སྶཾ ལཱ་མ་ཉྫ་ཀེ་ན ཙ;
ཨ་དཱ་སིཾ ཨུ་ཛུ་བྷཱུ་ཏ་སྨིཾ, ཝི་པྤ་ས་ནྣེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ.
༧༢༥. ‘‘ཡཱ མ་ཧེ་སི་ཏྟཾ ཀཱ་རེ་ཡྻ, ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟི་སྶ རཱ་ཛི་ནོ;
ནཱ་རཱི ས་བྦ་ངྒ་ཀ་ལྱཱ་ཎཱི, བྷ་ཏྟུ ཙཱ་ནོ་མ་ད་སྶི་ཀཱ;
ཨེ་ཀ་སྶ ཀ་ཉྫི་ཀ་དཱ་ན་སྶ, ཀ་ལཾ ནཱ་གྒྷ་ཏི སོ་ལ༹་སིཾ.
༧༢༦. ‘‘ས་ཏཾ ནི་ཀྑཱ ས་ཏཾ ཨ་སྶཱ, ས་ཏཾ ཨ་སྶ་ཏ་རཱི་ར་ཐཱ;
ས་ཏཾ ཀ་ཉྙཱ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི, ཨཱ་མུ་ཏྟ་མ་ཎི་ཀུ་ཎྜ་ལཱ;
ཨེ་ཀ་སྶ ཀ་ཉྫི་ཀ་དཱ་ན་སྶ, ཀ་ལཾ ནཱ་གྒྷ་ནྟི སོ་ལ༹་སིཾ.
༧༢༧. ‘‘ས་ཏཾ ཧེ་མ་ཝ་ཏཱ ནཱ་གཱ, ཨཱི་སཱ་ད་ནྟཱ ཨུ་རཱུ་ལ༹ྷ་ཝཱ;
སུ་ཝ་ཎྞ་ཀ་ཙྪཱ མཱ་ཏ་ངྒཱ, ཧེ་མ་ཀ་པྤ་ན་ཝཱ་ས་སཱ,
ཨེ་ཀ་སྶ ཀ་ཉྫི་ཀ་དཱ་ན་སྶ, ཀ་ལཾ ནཱ་གྒྷ་ནྟི སོ་ལ༹་སིཾ.
༧༢༨. ‘‘ཙ་ཏུ་ནྣ་མ་པི དཱི་པཱ་ནཾ, ཨི་སྶ་རཾ ཡོ་དྷ ཀཱ་ར་ཡེ;
ཨེ་ཀ་སྶ ཀ་ཉྫི་ཀ་དཱ་ན་སྶ, ཀ་ལཾ ནཱ་གྒྷ་ཏི སོ་ལ༹་སི’’ནྟི.
༧༢༣-༤. ཏ་ཏྠ ཨ་དཱ་སིཾ ཀོ་ལ་ས་མྤཱ་པ་ཀཾ, ཀ་ཉྫི་ཀཾ ཏེ་ལ་དྷཱུ་པི་ཏནྟི བ་ད་ར་མོ་ད་ཀ་ཀ་སཱ་ཝེ ཙ་ཏུ་གུ་ཎོ་ད་ཀ་ས་མོ་དི་ཏེ པཱ་ཀེ་ན ཙ་ཏུ་ཏྠ་བྷཱ་གཱ་ཝ་སི་ཊྛཾ ཡཱ་གུཾ པ་ཙི་ཏྭཱ ཏཾ ཏི་ཀ་ཊུ་ཀ་ཨ་ཛ་མོ་ད་ཧི་ངྒུ་ཛཱི་ར་ཀ་ལ་སུ་ཎཱ་དཱི་ཧི ཀ་ཊུ་ཀ་བྷ་ཎྜེ་ཧི ཨ་བྷི་ས་ངྑ་རི་ཏྭཱ སུ་དྷཱུ་པི་ཏཾ ཀ་ཏྭཱ ལཱ་མ་ཉྫ་ག་ནྡྷཾ གཱ་ཧཱ་པེ་ཏྭཱ པ་ས་ནྣ་ཙི་ཏྟེ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་ཏྟེ ཨཱ་ཀི་རི་ཏྭཱ ས་ཏྠཱ་རཾ ཨུ་དྡི་སི་ཏྭཱ ཨ་དཱ་སིཾ, ཐེ་ར་སྶ ཧ་ཏྠེ པ་ཏི་ཊྛ་པེ་སི་ནྟི ད་སྶེ་ཏི. ཏེ་ནཱ་ཧ –
‘‘པི་པྥ་ལྱཱ ལ་སུ་ཎེ་ན ཙ, མི་སྶཾ ལཱ་མ་ཉྫ་ཀེ་ན ཙ;
ཨ་དཱ་སིཾ ཨུ་ཛུ་བྷཱུ་ཏ་སྨིཾ, ཝི་པྤ་ས་ནྣེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ’’ཏི.
སེ་སཾ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡ་མེ་ཝ.
ཨེ་ཝཾ ཨཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་མོ་གྒ་ལླཱ་ནོ ཏཱ་ཡ དེ་ཝ་ཏཱ་ཡ ཨ་ཏྟ་ནཱ ས་མུ་པ་ཙི་ཏ་སུ་ཙ་རི་ཏ་ཀ་མྨེ ཨཱ་ཝི་ཀ་ཏེ ས་པ་རི་ཝཱ་རཱ་ཡ ཏ་སྶཱ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏྭཱ མ་ནུ་སྶ་ལོ་ཀཾ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཏཾ པ་ཝ་ཏྟིཾ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨཱ་རོ་ཙེ་སི. བྷ་ག་ཝཱ ཏ་མ་ཏྠཾ ཨ་ཊྛུ་པྤ་ཏྟིཾ ཀ་ཏྭཱ ཙ་ཏུ་པ་རི་ས་མ་ཛ྄ཛྷེ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་སི. སཱ དེ་ས་ནཱ མ་ཧཱ་ཛ་ན་སྶ སཱ་ཏྠི་ཀཱ ཨ་ཧོ་སཱི་ཏི.
ཀ་ཉྫི་ཀ་དཱ་ཡི་ཀཱ་ཝི་མཱ་ན་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༦. ཝི་ཧཱ་ར་ཝི་མཱ་ན་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟེ་ན ཝ་ཎྞེ་ནཱཏི ཝི་ཧཱ་ར་ཝི་མཱ་ནཾ. ཏ་སྶ ཀཱ ཨུ་པྤ་ཏྟི? བྷ་ག་ཝཱ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ. ཏེ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཝི་སཱ་ཁཱ མ་ཧཱ་ཨུ་པཱ་སི་ཀཱ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་སྨིཾ ཨུ་སྶ་ཝ་དི་ཝ་སེ ཨུ་ཡྻཱ་ནེ ཝི་ཙ་ར་ཎ་ཏྠཾ ས་ཧཱ་ཡི་ཀཱ་ཧི པ་རི་ཛ་ནེ་ན ཙ ཨུ་སྶཱ་ཧི་ཏཱ སུ་ནྷཱ་ཏཱ་ནུ་ལི་ཏྟཱ སུ་བྷོ་ཛ་ནཾ བྷུ་ཉྫི་ཏྭཱ མ་ཧཱ་ལ་ཏཱ་པ་སཱ་དྷ་ནཾ པི་ལ༹་ནྡྷི་ཏྭཱ པ་ཉྩ་མ་ཏྟེ་ཧི ས་ཧཱ་ཡི་ཀཱ་ས་ཏེ་ཧི པ་རི་ཝཱ་རི་ཏཱ མ་ཧ་ནྟེ་ན ཨི་སྶ་རི་ཡེ་ན མ་ཧ་ཏཱ པ་རི་ཙྪེ་དེ་ན གེ་ཧ་ཏོ ནི་ཀྑ་མྨ ཨུ་ཡྻཱ་ནཾ ཨུ་དྡི་སྶ ག་ཙྪ་ནྟཱི ཙི་ནྟེ་སི ‘‘བཱ་ལ་དཱ་རི་ཀཱ་ཡ ཝི་ཡ ཀིཾ མེ མོ་གྷ་ཀཱི་ལི༹་ཏེ་ན, ཧ་ནྡཱ་ཧཾ ཝི་ཧཱ་རཾ ག་ནྟྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ མ་ནོ་བྷཱ་ཝ་ནཱི་ཡེ ཙ ཨ་ཡྻེ ཝ་ནྡི་སྶཱ་མི, དྷ་མྨ་ཉྩ སོ་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཝི་ཧཱ་རཾ ག་ནྟྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟེ ཋ་ཏྭཱ མ་ཧཱ་ལ་ཏཱ་པི་ལ༹་ནྡྷ་ནཾ ཨོ་མུ་ཉྩི་ཏྭཱ ཏཾ དཱ་སི་ཡཱ ཧ་ཏྠེ ད་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཏ་སྶཱ བྷ་ག་ཝཱ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་སི.
སཱ དྷ་མྨཾ སུ་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ པ་ད་ཀྑི་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ མ་ནོ་བྷཱ་ཝ་ནཱི་ཡེ ཙ བྷི་ཀྑཱུ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ཝི་ཧཱ་ར་ཏོ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ ཐོ་ཀཾ ག་ནྟྭཱ དཱ་སིཾ ཨཱ་ཧ ‘‘ཧ་ནྡ ཛེ ཨཱ་བྷ་ར་ཎཾ པི་ལ༹་ནྡྷི་སྶཱ་མཱི’’ཏི. སཱ ཏཾ བྷ་ཎྜི་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ བ་ནྡྷི་ཏྭཱ ཝི་ཧཱ་རེ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཏ་ཧཾ ཏ་ཧཾ ཝི་ཙ་རི་ཏྭཱ ག་མ་ན་ཀཱ་ལེ ཝི་སྶ་རི་ཏྭཱ ག་ཏ་ཏྟཱ ‘‘ཝི་སྶ་རི་ཏཾ མ་ཡཱ, ཏི་ཊྛ ཨ་ཡྻེ ཨཱ་ཧ་རི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ནི་ཝ་ཏྟི་ཏུ་ཀཱ་མཱ ཨ་ཧོ་སི. ཝི་སཱ་ཁཱ ‘‘ས་ཙེ ཛེ ཝི་ཧཱ་རེ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཝི་སྶ་རི་ཏཾ, ཏ་སྶ ཝི་ཧཱ་ར་སྶེ་ཝ ཨ་ཏྠཱ་ཡ ཏཾ པ་རི་ཙྩ་ཛི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཝི་ཧཱ་རཾ ག་ནྟྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡཾ པ་ཝེ་དེ་ནྟཱི ‘‘ཝི་ཧཱ་རཾ, བྷ་ནྟེ, ཀཱ་རེ་སྶཱ་མི, ཨ་དྷི་ཝཱ་སེ་ཏུ མེ བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ནུ་ཀ་མྤཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཨ་དྷི་ཝཱ་སེ་སི བྷ་ག་ཝཱ ཏུ་ཎྷཱི་བྷཱ་ཝེ་ན.
སཱ ཏཾ པི་ལ༹་ནྡྷ་ནཾ ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཱ་དྷི་ཀ་ན་ཝ་ཀོ་ཊི་ཨ་གྒྷ་ན་ཀཾ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཏྭཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏཱ མ་ཧཱ་མོ་གྒ་ལླཱ་ནེ་ན ན་ཝ་ཀ་མྨཱ་དྷི་ཊྛཱ་ཡ་ཀེ་ན སུ་ཝི་བྷ་ཏྟ་བྷི་ཏྟི་ཐ་མྦྷ་ཏུ་ལཱ་གོ་པཱ་ན་སི་ཀ་ཎྞི་ཀ་དྭཱ་ར་བཱ་ཧ་ཝཱ་ཏ་པཱ་ན སོ་པཱ་ནཱ་དི་གེ་ཧཱ་ཝ་ཡ་ཝཾ མ་ནོ་ཧ་རཾ སུ་ཝི་ཀ་པྤི་ཏ་ཀ་ཊྛ་ཀ་མྨ་ར་མ་ཎཱི་ཡཾ སུ་པ་རི་ཀ་མྨ་ཀ་ཏ་སུ་དྷཱ་ཀ་མྨཾ མ་ནུ་ཉྙཾ སུ་ཝི་ར་ཙི་ཏ་མཱ་ལཱ་ཀ་མྨ་ལ་ཏཱ་ཀ་མྨཱ་དི་ཙི་ཏྟ་ཀ་མྨ་ཝི་ཙི་ཏྟཾ སུ་པ་རི་ནི་ཊྛི་ཏ་མ་ཎི་ཀུ་ཊྚི་མ ས་དི་ས་བྷཱུ་མི་ཏ་ལཾ དེ་ཝ་ཝི་མཱ་ན་ས་དི་སཾ ཧེ་ཊྛཱ་བྷཱུ་མི་ཡཾ པ་ཉྩ ག་བྦྷ་ས་ཏཱ་ནི, ཨུ་པ་རི་བྷཱུ་མི་ཡཾ པ་ཉྩ ག་བྦྷ་ས་ཏཱ་ནཱི་ཏི ག་བྦྷ་ས་ཧ་སྶ་པ་ཊི་མ་ཎྜི་ཏཾ བུ་དྡྷ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་སྶ ཙ ཝ་ས་ནཱ་ནུ་ཙྪ་ཝི་ཀཾ མ་ཧ་ནྟཾ པཱ་སཱ་དཾ ཏ་སྶ པ་རི་ཝཱ་ར་པཱ་སཱ་ད་ས་ཧ་སྶ་ཉྩ ཏེ་སཾ པ་རི་ཝཱ་ར་བྷཱ་ཝེ་ན ཀུ་ཊི་མ་ཎྜ་པ་ཙ་ངྐ་མ་ནཱ་དཱི་ནི ཙ ཀཱ་རེ་ནྟཱི ན་ཝ་ཧི མཱ་སེ་ཧི ཝི་ཧཱ་རཾ ནི་ཊྛཱ་པེ་སི. པ་རི་ནི་ཊྛི་ཏེ ཙ ཝི་ཧཱ་རེ ན་ཝ་ཧེ་ཝ ཧི་ར་ཉྙ་ཀོ་ཊཱི་ཧི ཝི་ཧཱ་ར་མ་ཧཾ ཀཱ་རེ་ནྟཱི པ་ཉྩ་མ་ཏྟེ་ཧི ས་ཧཱ་ཡི་ཀཱ་ས་ཏེ་ཧི ས་དྡྷིཾ པཱ་སཱ་དཾ ཨ་བྷི་རུ་ཧི་ཏྭཱ ཏ་སྶ ས་མྤ་ཏྟིཾ དི་སྭཱ སོ་མ་ན་སྶ་ཛཱ་ཏཱ ས་ཧཱ་ཡི་ཀཱ ཨཱ་ཧ ‘‘ཨི་མཾ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ པཱ་སཱ་དཾ ཀཱ་རེ་ནྟི་ཡཱ ཡཾ མ་ཡཱ པུ་ཉྙཾ པ་སུ་ཏཾ, ཏཾ ཨ་ནུ་མོ་ད་ཐ, པ་ཏྟི་དཱ་ནཾ ཝོ ད་མྨཱི’’ཏི. ‘‘ཨ་ཧོ སཱ་དྷུ ཨ་ཧོ སཱ་དྷཱུ’’ཏི པ་ས་ནྣ་ཙི་ཏྟཱ ས་བྦཱ་པི ཨ་ནུ་མོ་དིཾ་སུ.
ཏ་ཏྠ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཱ ཨུ་པཱ་སི་ཀཱ ཝི་སེ་ས་ཏོ ཏཾ པ་ཏྟི་དཱ་ནཾ མ་ན་སཱ་ཀཱ་སི. སཱ ན ཙི་ར་སྶེ་ཝ ཀཱ་ལཾ ཀ་ཏྭཱ ཏཱ་ཝ་ཏིཾ་སེ་སུ ནི་བྦ་ཏྟི. ཏ་སྶཱ པུ་ཉྙཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ་ན ཨ་ནེ་ཀ་ཀཱུ་ཊཱ་གཱ་ར་པཱ་ཀཱ་ར་ཨུ་ཡྻཱ་ན་པོ་ཀྑ་ར་ཎི་ཨཱ་དི་པ་ཊི་མ་ཎྜི་ཏཾ སོ་ལ༹་ས་ཡོ་ཛ་ནཱ་ཡཱ་མ་ཝི་ཏྠཱ་ར་བྦེ་དྷཾ ཨ་ཏྟ་ནོ པ་བྷཱ་ཡ ཡོ་ཛ་ན་ས་ཏཾ ཕ་ར་ནྟཾ ཨཱ་ཀཱ་ས་ཙཱ་རིཾ མ་ཧ་ནྟཾ ཝི་མཱ་ནཾ པཱ་ཏུ་ར་ཧོ་སི. སཱ ག་ཙྪ་ནྟཱི་པི ཨ་ཙྪ་རཱ་ས་ཧ་སྶ་པ་རི་ཝཱ་རཱ ས་ཧ ཝི་མཱ་ནེ་ན ག་ཙྪ་ཏི. ཝི་སཱ་ཁཱ པ་ན མ་ཧཱ་ཨུ་པཱ་སི་ཀཱ ཝི་པུ་ལ་པ་རི་ཙྩཱ་ག་ཏཱ་ཡ ས་དྡྷཱ་ས་མྤ་ཏྟི་ཡཱ ཙ ནི་མྨཱ་ན་ར་ཏཱི་སུ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏྭཱ སུ་ནི་མྨི་ཏ་དེ་ཝ་རཱ་ཛ་སྶ ཨ་གྒ་མ་ཧེ་སི་བྷཱ་ཝཾ ས་མྤཱ་པུ་ཎི. ཨ་ཐཱ་ཡ་སྨཱ ཨ་ནུ་རུ་དྡྷོ དེ་ཝ་ཙཱ་རི་ཀཾ ཙ་ར་ནྟོ ཏཾ ཝི་སཱ་ཁཱ་ཡ ས་ཧཱ་ཡི་ཀཾ ཏཱ་ཝ་ཏིཾ་ས་བྷ་ཝ་ནེ ཨུ་པྤ་ནྣཾ དི་སྭཱ –
༧༢༩. ‘‘ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟེ་ན ཝ་ཎྞེ་ན, ཡཱ ཏྭཾ ཏི་ཊྛ་སི དེ་ཝ་ཏེ;
ཨོ་བྷཱ་སེ་ནྟཱི དི་སཱ ས་བྦཱ, ཨོ་ས་དྷཱི ཝི་ཡ ཏཱ་ར་ཀཱ.
༧༣༠. ‘‘ཏ་སྶཱ ཏེ ན་ཙྩ་མཱ་ནཱ་ཡ, ཨ་ངྒ་མ་ངྒེ་ཧི ས་བྦ་སོ;
དི་བྦཱ ས་དྡཱ ནི་ཙྪ་ར་ནྟི, ས་ཝ་ནཱི་ཡཱ མ་ནོ་ར་མཱ.
༧༣༡. ‘‘ཏ་སྶཱ ཏེ ན་ཙྩ་མཱ་ནཱ་ཡ, ཨ་ངྒ་མ་ངྒེ་ཧི ས་བྦ་སོ;
དི་བྦཱ ག་ནྡྷཱ པ་ཝཱ་ཡ་ནྟི, སུ་ཙི་ག་ནྡྷཱ མ་ནོ་ར་མཱ.
༧༣༢. ‘‘ཝི་ཝ་ཏྟ་མཱ་ནཱ ཀཱ་ཡེ་ན, ཡཱ ཝེ་ཎཱི་སུ པི་ལ༹་ནྡྷ་ནཱ;
ཏེ་སཾ སུ་ཡྻ་ཏི ནི་གྒྷོ་སོ, ཏཱུ་རི་ཡེ པ་ཉྩ་ངྒི་ཀེ ཡ་ཐཱ.
༧༣༣. ‘‘ཝ་ཊཾ་ས་ཀཱ ཝཱ་ཏ་དྷུ་ཏཱ, ཝཱ་ཏེ་ན ས་མྤ་ཀ་མྤི་ཏཱ;
ཏེ་སཾ སུ་ཡྻ་ཏི ནི་གྒྷོ་སོ, ཏཱུ་རི་ཡེ པ་ཉྩ་ངྒི་ཀེ ཡ་ཐཱ.
༧༣༤. ‘‘ཡཱ་པི ཏེ སི་ར་སྨིཾ མཱ་ལཱ, སུ་ཙི་ག་ནྡྷཱ མ་ནོ་ར་མཱ;
ཝཱ་ཏི ག་ནྡྷོ དི་སཱ ས་བྦཱ, རུ་ཀྑོ མ་ཉྫཱུ་ས་ཀོ ཡ་ཐཱ.
༧༣༥. ‘‘གྷཱ་ཡ་སེ ཏཾ སུ་ཙི་ག་ནྡྷཾ, རཱུ་པཾ པ་སྶ་སི ཨ་མཱ་ནུ་སཾ;
དེ་ཝ་ཏེ པུ་ཙྪི་ཏཱ་ཙི་ཀྑ, ཀི་སྶ ཀ་མྨ་སྶི་དཾ ཕ་ལ’’ནྟི. –
ཨི་མཱ་ཧི གཱ་ཐཱ་ཧི པུ་ཙྪི. སཱ་པི ཏ་སྶ ཨེ་ཝཾ བྱཱ་ཀཱ་སི –
༧༣༦. ‘‘སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ མ་ཡ྄ཧཾ ས་ཁཱི བྷ་ད་ནྟེ, ས་ངྒྷ་སྶ ཀཱ་རེ་སི མ་ཧཱ་ཝི་ཧཱ་རཾ;
ཏ་ཏྠ་པྤ་ས་ནྣཱ ཨ་ཧ་མཱ་ནུ་མོ་དིཾ, དི་སྭཱ ཨ་གཱ་ར་ཉྩ པི་ཡ་ཉྩ མེ་ཏཾ.
༧༣༧. ‘‘ཏཱ་ཡེ་ཝ མེ སུ་དྡྷ་ནུ་མོ་ད་ནཱ་ཡ, ལ་དྡྷཾ ཝི་མཱ་ན་བྦྷུ་ཏ་ད་སྶ་ནེ་ཡྻཾ;
ས་མ་ནྟ་ཏོ སོ་ལ༹་ས་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནི, ཝེ་ཧཱ་ཡ་སཾ ག་ཙྪ་ཏི ཨི་དྡྷི་ཡཱ མ་མ.
༧༣༨. ‘‘ཀཱུ་ཊཱ་གཱ་རཱ ནི་ཝེ་སཱ མེ, ཝི་བྷ་ཏྟཱ བྷཱ་ག་སོ མི་ཏཱ;
ད་དྡ་ལླ་མཱ་ནཱ ཨཱ་བྷ་ནྟི, ས་མ་ནྟཱ ས་ཏ་ཡོ་ཛ་ནཾ.
༧༣༩. ‘‘པོ་ཀྑ་ར་ཉྙོ ཙ མེ ཨེ་ཏྠ, པུ་ཐུ་ལོ་མ་ནི་སེ་ཝི་ཏཱ;
ཨ་ཙྪོ་ད་ཀཱ ཝི་པྤ་ས་ནྣཱ, སོ་ཎྞ་ཝཱ་ལུ་ཀ་ས་ནྠ་ཏཱ.
༧༤༠. ‘‘ནཱ་ནཱ་པ་དུ་མ་ས་ཉྪ་ནྣཱ, པུ་ཎྜ་རཱི་ཀ་ས་མོ་ཏ་ཏཱ;
སུ་ར་བྷཱི ས་མྤ་ཝཱ་ཡ་ནྟི, མ་ནུ་ཉྙཱ མཱ་ལུ་ཏེ་རི་ཏཱ.
༧༤༡. ‘‘ཛ་མྦུ་ཡོ པ་ན་སཱ ཏཱ་ལཱ, ནཱ་ལི༹་ཀེ་ར་ཝ་ནཱ་ནི ཙ;
ཨ་ནྟོ་ནི་ཝེ་ས་ནེ ཛཱ་ཏཱ, ནཱ་ནཱ་རུ་ཀྑཱ ཨ་རོ་པི་མཱ.
༧༤༢. ‘‘ནཱ་ནཱ་ཏཱུ་རི་ཡ་ས་ངྒྷུ་ཊྛཾ, ཨ་ཙྪ་རཱ་ག་ཎ་གྷོ་སི་ཏཾ;
ཡོ་པི མཾ སུ་པི་ནེ པ་སྶེ, སོ་པི ཝི་ཏྟོ སི་ཡཱ ན་རོ.
༧༤༣. ‘‘ཨེ་ཏཱ་དི་སཾ ཨ་བྦྷུ་ཏ་ད་སྶ་ནེ་ཡྻཾ, ཝི་མཱ་ནཾ ས་བྦ་སོ པ་བྷཾ;
མ་མ ཀ་མྨེ ཧི ནི་བྦ་ཏྟཾ, ཨ་ལཾ པུ་ཉྙཱ་ནི ཀཱ་ཏ་ཝེ’’ཏི.
༧༣༦. ཏ་ཏྠ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ མ་ཡ྄ཧཾ ས་ཁཱི བྷ་ད་ནྟེ, ས་ངྒྷ་སྶ ཀཱ་རེ་སི མ་ཧཱ་ཝི་ཧཱ་རནྟི བྷ་ནྟེ ཨ་ནུ་རུ་དྡྷ, སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཱ ས་མཱི་པེ པཱ་ཙཱི་ན་པ་སྶེ མ་ཡ྄ཧཾ མ་མ ས་ཀྑཱི ས་ཧཱ་ཡི་ཀཱ ཝི་སཱ་ཁཱ མ་ཧཱ་ཨུ་པཱ་སི་ཀཱ ཨཱ་ག་ཏཱ་ག་ཏཾ ཙཱ་ཏུ་དྡི་སཾ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷཾ ཨུ་དྡི་སྶ ན་ཝ་ཧི་ར་ཉྙ་ཀོ་ཊི་པ་རི་ཙྩཱ་གེ་ན པུ་བྦཱ་རཱ་མཾ ནཱ་མ མ་ཧ་ནྟཾ ཝི་ཧཱ་རཾ ཀཱ་རེ་སི. ཏ་ཏྠ་པྤ་ས་ནྣཱ ཨ་ཧ་མཱ་ནུ་མོ་དིནྟི ཏ་སྨིཾ ཝི་ཧཱ་རེ ཀ་ཏ་པ་རི་ཡོ་སི་ཏེ ས་ངྒྷ་སྶ ནི་ཡྻཱ་དི་ཡ་མཱ་ནེ ཏཱ་ཡ ཀ་ཏེ པ་ཏྟི་དཱ་ནེ ‘‘ཨ་ཧོ ཋཱ་ནེ ཝ་ཏ པ་རི་ཙྩཱ་གོ ཀ་ཏོ’’ཏི པ་ས་ནྣཱ ར་ཏ་ན་ཏྟ་ཡེ ཀ་མྨ་ཕ་ལེ ཙ ས་ཉྫཱ་ཏ་པ་སཱ་དཱ ཨ་ཧཾ ཨ་ནུ་མོ་དིཾ. ཝ་ཏྠུ་ཝ་སེ་ན ཏ་སྶཱ ཨ་ནུ་མོ་ད་ནཱ་ཡ ཨུ་ལཱ༹་ར་བྷཱ་ཝཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘དི་སྭཱ ཨ་གཱ་ར་ཉྩ པི་ཡ་ཉྩ མེ་ཏ’’ནྟི ཨཱ་ཧ. ས་ཧ་སྶ་ག་བྦྷཾ ཨ་ཏི་ཝི་ཡ ར་མ་ཎཱི་ཡཾ དེ་ཝ་ཝི་མཱ་ན་ས་དི་སཾ ཏ་ཉྩ ཨ་གཱ་རཾ མ་ཧ་ནྟཾ པཱ་སཱ་དཾ པི་ཡ་ཉྩ མེ བུ་དྡྷ་པྤ་མུ་ཁཾ ས་ངྒྷཾ ཨུ་དྡི་སྶ ཏཱ་དི་སཾ མ་ཧ་ནྟཾ དྷ་ན་པ་རི་ཙྩཱ་གཾ དི་སྭཱ ཨ་ནུ་མོ་དི་ནྟི ཡོ་ཛ་ནཱ.
༧༣༧. ཏཱ་ཡེ་ཝ མེ སུ་དྡྷ་ནུ་མོ་ད་ནཱ་ཡཱཏི ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟཱ་ཡ དེ་ཡྻ་དྷ་མྨ་པ་རི་ཙྩཱ་གཱ་བྷཱ་ཝེ་ན སུ་དྡྷཱ་ཡ ཀེ་ཝ་ལཱ་ཡ ཨ་ནུ་མོ་ད་ནཱ་ཡེ་ཝ. ལ་དྡྷཾ ཝི་མཱ་ན་བྦྷུ་ཏ་ད་སྶ་ནེ་ཡྻནྟི མ་ཡ྄ཧཾ པུ་བྦེ ཨཱི་དི་ས་སྶ ཨ་བྷཱུ་ཏ་པུ་བྦ་ཏཱ་ཡ ཨ་བྦྷུ་ཏཾ ས་མ་ནྟ་བྷ་དྡ་ཀ་བྷཱ་ཝེ་ན ཨ་ཏི་ཝི་ཡ སུ་རཱུ་པ་ཏཱ་ཡ ཙ ད་སྶ་ནེ་ཡྻཾ ཨི་མཾ ཝི་མཱ་ནཾ ལ་དྡྷཾ ཨ་དྷི་ག་ཏཾ. ཨེ་ཝཾ ཏ་སྶ ཝི་མཱ་ན་སྶ ཨ་བྷི་རཱུ་པ་ཏཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི པ་མཱ་ཎ་མ་ཧ་ཏྟཾ པ་བྷཱ་ཝ་མ་ཧ་ཏྟཾ ཨུ་པ་བྷོ་ག་ཝ་ཏྠུ་མ་ཧ་ཏྟ་ཉྩ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ས་མ་ནྟ་ཏོ སོ་ལ༹་ས་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནཱི’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ ཨི་དྡྷི་ཡཱ མ་མཱཏི མ་མ པུ་ཉྙི་དྡྷི་ཡཱ.
༧༣༩. པོ་ཀྑ་ར་ཉྙོཏི པོ་ཀྑ་ར་ཎི་ཡོ. པུ་ཐུ་ལོ་མ་ནི་སེ་ཝི་ཏཱཏི དི་བྦ་མ་ཙྪེ་ཧི ཨུ་པ་སེ་ཝི་ཏཱ.