༥. ཙུ་ནྡ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༧༥. པ་ཉྩ་མེ མ་ལླེ་སཱུཏི ཨེ་ཝཾ་ནཱ་མ་ཀེ ཛ་ན་པ་དེ. མ་ཧ་ཏཱ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷེ་ནཱཏི གུ་ཎ་མ་ཧ་ཏྟ་ས་ངྑྱཱ་མ་ཧ་ཏྟེ་ཧི མ་ཧ་ཏཱ. སོ ཧི བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷོ སཱི་ལཱ་དི་གུ་ཎ་ཝི་སེ་ས་ཡོ་གེ་ན་པི མ་ཧཱ ཏ་ཏྠ ས་བྦ་པ་ཙྪི་མ་ཀ་སྶ སོ་ཏཱ་པ་ནྣ་བྷཱ་ཝ་ཏོ, ས་ངྑྱཱ་མ་ཧ་ཏྟེ་ན་པི མ་ཧཱ ཨ་པ་རི་ཙྪི་ནྣ་ག་ཎ་ན་ཏྟཱ. ཨཱ་ཡུ་ས་ངྑཱ་རོ་སྶ་ཛྫ་ན་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཧི ཨཱ་ག་ཏཱ་ག་ཏཱ བྷི་ཀྑཱུ ན པ་ཀྐ་མིཾ་སུ. ཙུ་ནྡ་སྶཱཏི ཨེ་ཝཾ་ནཱ་མ་ཀ་སྶ. ཀ་མྨཱ་ར་པུ་ཏྟ་སྶཱཏི སུ་ཝ་ཎྞ་ཀཱ་ར་པུ་ཏྟ་སྶ. སོ ཀི་ར ཨ་ཌྜྷོ མ་ཧཱ་ཀུ་ཊུ་མྦི་ཀོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་ཋ་མ་ད་སྶ་ནེ་ནེ་ཝ སོ་ཏཱ་པ་ནྣོ ཧུ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་མྦ་ཝ་ནེ ས་ཏྠུ་ཝ་ས་ནཱ་ནུ་ཙྪ་ཝི་ཀཾ ག་ནྡྷ་ཀུ་ཊིཾ, བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་སྶ ཙ ར་ཏྟི་ཊྛཱ་ན་དི་ཝཱ་ཊྛཱ་ན་ཨུ་པ་ཊྛཱ་ན་སཱ་ལཱ་ཀུ་ཊི་མ་ཎྜ་པ་ཙ་ངྐ་མ་ནཱ་དི་ཀེ ཙ ས་མྤཱ་དེ་ཏྭཱ པཱ་ཀཱ་ར་པ་རི་ཀྑི་ཏྟཾ དྭཱ་ར་ཀོ་ཊྛ་ཀ་ཡུ་ཏྟཾ ཝི་ཧཱ་རཾ ཀ་ཏྭཱ བུ་དྡྷ་པྤ་མུ་ཁ་སྶ ས་ངྒྷ་སྶ ནི་ཡྻཱ་དེ་སི. ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘ཏ་ཏྲ སུ་དཾ བྷ་ག་ཝཱ པཱ་ཝཱ་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཙུ་ནྡ་སྶ ཀ་མྨཱ་ར་པུ་ཏྟ་སྶ ཨ་མྦ་ཝ་ནེ’’ཏི.
པ་ཊི་ཡཱ་དཱ་པེ་ཏྭཱཏི ས་མྤཱ་དེ་ཏྭཱ. ‘‘སཱུ་ཀ་ར་མ་དྡ་ཝནྟི སཱུ་ཀ་ར་སྶ མུ་དུ་སི་ནི་དྡྷཾ པ་ཝ་ཏྟ་མཾ་ས’’ནྟི མ་ཧཱ་ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཀེ་ཙི པ་ན ‘‘སཱུ་ཀ་ར་མ་དྡ་ཝ་ནྟི ན སཱུ་ཀ་ར་མཾ་སཾ, སཱུ་ཀ་རེ་ཧི མ་དྡི་ཏ་ཝཾ་ས་ཀ་ལཱི༹་རོ’’ཏི ཝ་ད་ནྟི. ཨ་ཉྙེ ‘‘སཱུ་ཀ་རེ་ཧི མ་དྡི་ཏ་པྤ་དེ་སེ ཛཱ་ཏཾ ཨ་ཧི་ཚ་ཏྟ་ཀ’’ནྟི. ཨ་པ་རེ པ་ན ‘‘སཱུ་ཀ་ར་མ་དྡ་ཝཾ ནཱ་མ ཨེ་ཀཾ ར་སཱ་ཡ་ན’’ནྟི བྷ་ཎིཾ་སུ. ཏ་ཉྷི ཙུ་ནྡོ ཀ་མྨཱ་ར་པུ་ཏྟོ ‘‘ཨ་ཛྫ བྷ་ག་ཝཱ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡི་སྶ་ཏཱི’’ཏི སུ་ཏྭཱ ‘‘ཨ་པྤེ་ཝ ནཱ་མ ནཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏྭཱ ཙི་ར་ཏ་རཾ ཏི་ཊྛེ་ཡྻཱ’’ཏི ས་ཏྠུ ཙི་ར་ཛཱི་ཝི་ཏུ་ཀ་མྱ་ཏཱ་ཡ ཨ་དཱ་སཱི་ཏི ཝ་ད་ནྟི.
ཏེ་ན མཾ པ་རི་ཝི་སཱཏི ཏེ་ན མ་མཾ བྷོ་ཛེ་ཧི. ཀ་སྨཱ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ? པ་རཱ་ནུ་དྡ་ཡ་ཏཱ་ཡ. ཏ་ཉྩ ཀཱ་ར་ཎཾ པཱ་ལི༹་ཡཾ ཝུ་ཏྟ་མེ་ཝ. ཏེ་ན ཨ་བྷི་ཧ་ཊ་བྷི་ཀྑཱ་ཡ པ་རེ་སཾ ཨ་པ་རི་བྷོ་གཱ་ར་ཧ་ཏོ ཙ ཏ་ཐཱ ཝ་ཏྟུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི་ཏི ད་སྶི་ཏཾ ཧོ་ཏི. ཏ་སྨིཾ ཀི་ར སཱུ་ཀ་ར་མ་དྡ་ཝེ དྭི་ས་ཧ་སྶ་དཱི་པ་པ་རི་ཝཱ་རེ་སུ ཙ་ཏཱུ་སུ མ་ཧཱ་དཱི་པེ་སུ དེ་ཝ་ཏཱ ཨོ་ཛཾ པ་ཀྑི་པིཾ་སུ. ཏ་སྨཱ ཏཾ ཨ་ཉྙོ ཀོ་ཙི ས་མྨཱ ཛཱི་རཱ་པེ་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི, ཏ་མ་ཏྠཾ པ་ཀཱ་སེ་ནྟོ ས་ཏྠཱ པ་རཱུ་པ་ཝཱ་ད་མོ་ཙ་ན་ཏྠཾ ‘‘ནཱ་ཧཾ ཏཾ, ཙུ་ནྡ, པ་སྶཱ་མཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ སཱི་ཧ་ནཱ་དཾ ན་དི. ཡེ ཧི པ་རེ ཨུ་པ་ཝ་དེ་ཡྻུཾ ‘‘ཨ་ཏྟ་ནཱ པ་རི་བྷུ་ཏྟཱ་ཝ་སེ་སཾ ནེ་ཝ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ, ན ཨ་ཉྙེ་སཾ མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ཨ་དཱ་སི, ཨཱ་ཝཱ་ཊེ ནི་ཁ་ཎཱ་པེ་ཏྭཱ ཝི་ནཱ་སེ་སཱི’’ཏི, ‘‘ཏེ་སཾ ཝ་ཙ་ནོ་ཀཱ་སོ མཱ ཧོ་ཏཱུ’’ཏི པ་རཱུ་པ་ཝཱ་ད་མོ་ཙ་ན་ཏྠཾ སཱི་ཧ་ནཱ་དཾ ན་དི.
ཏ་ཏྠ ས་དེ་ཝ་ཀེཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ས་ཧ དེ་ཝེ་ཧཱི་ཏི ས་དེ་ཝ་ཀོ, ས་ཧ མཱ་རེ་ནཱ་ཏི ས་མཱ་ར་ཀོ, ས་ཧ བྲ་ཧྨུ་ནཱ་ཏི ས་བྲ་ཧྨ་ཀོ, ས་ཧ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎེ་ཧཱི་ཏི ས་སྶ་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱི, པ་ཛཱ་ཏ་ཏྟཱ པ་ཛཱ, ས་ཧ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶེ་ཧཱི་ཏི ས་དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ. ཏ་སྨིཾ ས་དེ་ཝ་ཀེ ལོ་ཀེ…པེ… ས་དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ་ཡ. ཏ་ཏྠ ས་དེ་ཝ་ཀ་ཝ་ཙ་ནེ་ན པ་ཉྩ་ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་དེ་ཝ་གྒ་ཧ་ཎཾ, ས་མཱ་ར་ཀ་ཝ་ཙ་ནེ་ན ཚ་ཊྛ་ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་དེ་ཝ་གྒ་ཧ་ཎཾ, ས་བྲ་ཧྨ་ཀ་ཝ་ཙ་ནེ་ན བྲ་ཧྨ་ཀཱ་ཡི་ཀཱ་དི་བྲ་ཧྨ་གྒ་ཧ་ཎཾ, ས་སྶ་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱི་ཝ་ཙ་ནེ་ན སཱ་ས་ན་སྶ པ་ཙྩ་ཏྠི་ཀ་པ་ཙྩཱ་མི་ཏྟ་ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎ་གྒ་ཧ་ཎཾ ས་མི་ཏ་པཱ་པ་བཱ་ཧི་ཏ་པཱ་པ་ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎ་གྒ་ཧ་ཎ་ཉྩ, པ་ཛཱ་ཝ་ཙ་ནེ་ན ས་ཏྟ་ལོ་ཀ་གྒ་ཧ་ཎཾ, ས་དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶ་ཝ་ཙ་ནེ་ན ས་མྨུ་ཏི་དེ་ཝ་ཨ་ཝ་སེ་ས་མ་ནུ་སྶ་གྒ་ཧ་ཎཾ. ཨེ་ཝ་མེ་ཏྠ ཏཱི་ཧི པ་དེ་ཧི ཨོ་ཀཱ་ས་ལོ་ཀ་ཝ་སེ་ན, དྭཱི་ཧི པ་ཛཱ་ཝ་སེ་ན ས་ཏྟ་ལོ་ཀོ ག་ཧི་ཏོ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨ་པ་རོ ན་ཡོ – ས་དེ་ཝ་ཀ་ཝ་ཙ་ནེ་ན ཨ་རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་ལོ་ཀོ ག་ཧི་ཏོ, ས་མཱ་ར་ཀ་ཝ་ཙ་ནེ་ན ཚ་ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་དེ་ཝ་ལོ་ཀོ, ས་བྲ་ཧྨ་ཀ་ཝ་ཙ་ནེ་ན རཱུ་པཱི བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀོ, ས་སྶ་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ཝ་ཙ་ནེ་ན ཙ་ཏུ་པ་རི་ས་ཝ་སེ་ན ས་མྨུ་ཏི་དེ་ཝེ་ཧི ས་ཧ མ་ནུ་སྶ་ལོ་ཀོ, ཨ་ཝ་སེ་ས་ས་ཏྟ་ལོ་ཀོ ཝཱ ག་ཧི་ཏོ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
བྷུ་ཏྟཱ་ཝི་སྶཱཏི བྷུ་ཏྟ་ཝ་ཏོ. ཁ་རོཏི ཕ་རུ་སོ. ཨཱ་བཱ་དྷོཏི ཝི་ས་བྷཱ་ག་རོ་གོ. པ་བཱ་ལ༹ྷཱཏི བ་ལ་ཝ་ཏི་ཡོ. མཱ་ར་ཎ་ནྟི་ཀཱཏི མ་ར་ཎ་ནྟཱ མ་ར་ཎ་ས་མཱི་པ་པཱ་པ་ན་ས་མ་ཏྠཱ. ས་ཏོ ས་མྤ་ཛཱ་ནོ ཨ་དྷི་ཝཱ་སེ་སཱིཏི ས་ཏིཾ ཨུ་པ་ཊྛི་ཏཾ ཀ་ཏྭཱ ཉཱ་ཎེ་ན པ་རི་ཙྪི་ནྡི་ཏྭཱ ཨ་དྷི་ཝཱ་སེ་སི. ཨ་ཝི་ཧ་ཉྙ་མཱ་ནོཏི ཝེ་ད་ནཱ་ནུ་ཝ་ཏྟ་ན་ཝ་སེ་ན ཨ་ས་ལླ་ཀྑི་ཏ་དྷ་མྨོ ཝི་ཡ ཨ་པ་རཱ་པ་རཾ པ་རི་ཝ་ཏྟ་ནཾ ཨ་ཀ་རོ་ནྟོ ཨ་པཱི་ལི༹་ཡ་མཱ་ནོ ཨ་དུ་ཀྑི་ཡ་མཱ་ནོ ཝི་ཡ ཨ་དྷི་ཝཱ་སེ་སི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཧི ཝེ་ལུ༹་ཝ་གཱ་མ་ཀེ་ཡེ་ཝ ཏཱ ཝེ་ད་ནཱ ཨུ་པྤ་ནྣཱ, ས་མཱ་པ་ཏྟི་བ་ལེ་ན པ་ན ཝི་ཀྑ་མྦྷི་ཏཱ ཡཱ་ཝ པ་རི་ནི་བྦཱ་ན་དི་ཝ་སཱ ན ཨུ་པྤ་ཛྫིཾ་སུ དི་ཝ་སེ དི་ཝ་སེ ས་མཱ་པ་ཏྟཱི་ཧི པ་ཊི་པ་ཎཱ་མ་ན་ཏོ. ཏཾ དི་ཝ་སཾ པ་ན པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡི་ཏུ་ཀཱ་མོ ‘‘ཀོ་ཊི་ས་ཧ་སྶ་ཧ་ཏྠཱི་ནཾ བ་ལཾ དྷཱ་རེ་ནྟཱ་ནཾ ཝ་ཛི་ར་ས་ངྒྷཱ་ཏ་ས་མཱ་ན་ཀཱ་ཡཱ་ནཾ ཨ་པ་རི་མི་ཏ་ཀཱ་ལཾ ཨུ་པ་ཙི་ཏ་པུ་ཉྙ་ས་མྦྷཱ་རཱ་ན་མྤི བྷ་ཝེ ས་ཏི ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ ཝེ་ད་ནཱ པ་ཝ་ཏྟ་ནྟི, ཀི་མ་ངྒཾ པ་ན ཨ་ཉྙེ་ས’’ནྟི ས་ཏྟཱ་ནཾ སཾ་ཝེ་ག་ཛ་ན་ན་ཏྠཾ ས་མཱ་པ་ཏྟིཾ ན ས་མཱ་པ་ཛྫི, ཏེ་ན ཝེ་ད་ནཱ ཁ་རཱ ཝ་ཏྟིཾ་སུ. ཨཱ་ཡཱ་མཱཏི ཨེ་ཧི ཡཱ་མ.
ཙུ་ནྡ་སྶ བྷ་ཏྟཾ བྷུ་ཉྫི་ཏྭཱཏི་ཨཱ་དི་ཀཱ ཨ་པ་ར་བྷཱ་གེ དྷ་མྨ་ས་ངྒཱ་ཧ་ཀེ་ཧི ཋ་པི་ཏཱ གཱ་ཐཱ. ཏ་ཏྠ བྷུ་ཏྟ་སྶ ཙ སཱུ་ཀ་ར་མ་དྡ་ཝེ་ནཱཏི བྷུ་ཏྟ་སྶ ཨུ་ད་པཱ་དི, ན པ་ན བྷུ་ཏྟ་པ་ཙྩ་ཡཱ. ཡ་དི ཧི ཨ་བྷུ་ཏྟ་སྶ ཨུ་པྤ་ཛྫི་སྶཱ, ཨ་ཏི་ཁ་རོ ཨ་བྷ་ཝི་སྶཱ, སི་ནི་དྡྷ་བྷོ་ཛ་ནཾ པ་ན བྷུ་ཏྟ་ཏྟཱ ཏ་ནུ་ཀཱ ཝེ་ད་ནཱ ཨ་ཧོ་སི, ཏེ་ནེ་ཝ པ་ད་སཱ ག་ནྟུཾ ཨ་ས་ཀྑི. ཨེ་ཏེ་ན ཡྭཱ་ཡཾ ‘‘ཡ་སྶ ཏཾ པ་རི་བྷུ་ཏྟཾ ས་མྨཱ པ་རི་ཎཱ་མཾ ག་ཙྪེ་ཡྻ ཨ་ཉྙ་ཏྲ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶཱ’’ཏི སཱི་ཧ་ནཱ་དོ ན་དི་ཏོ, ཏ་སྶ སཱ་ཏྠ་ཀ་ཏཱ ད་སྶི་ཏཱ. བུ་དྡྷཱ་ན་ཉྷི ཨ་ཊྛཱ་ནེ ག་ཛྫི་ཏཾ ནཱ་མ ན་ཏྠི. ཡ་སྨཱ ཏཾ པ་རི་བྷུ་ཏྟཾ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ན ཀི་ཉྩི ཝི་ཀཱ་རཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་སི, ཀ་མྨེ་ན པ་ན ལ་དྡྷོ་ཀཱ་སེ་ན ཨུ་པྤཱ་དི་ཡ་མཱ་ནཾ ཝི་ཀཱ་རཾ ཨ་པྤ་མ་ཏྟ་ཏཱ་ཡ ཨུ་པ་ས་མེ་ནྟོ ས་རཱི་རེ བ་ལཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་སི, ཡེ་ན ཡ་ཐཱ ཝ་ཀྑ་མཱ་ནཾ ཏི་ཝི་དྷཾ པ་ཡོ་ཛ་ནཾ ས་མྤཱ་དེ་སི, ཏ་སྨཱ ས་མྨ་དེ་ཝ ཏཾ པ་རི་ཎཱ་མཾ ག་ཏཾ, མཱ་ར་ཎ་ནྟི་ཀ་ཏྟཱ པ་ན ཝེ་ད་ནཱ་ནཾ ཨ་ཝི་ཉྙཱ་ཏཾ ཨ་པཱ་ཀ་ཊཾ ཨ་ཧོ་སཱི་ཏི. ཝི་རི་ཙྩ་མཱ་ནོཏི ཨ་བྷི་ཎྷཾ པ་ཝ་ཏྟ་ལོ་ཧི་ཏ་ཝི་རེ་ཙ་ནོ་ཝ ས་མཱ་ནོ. ཨ་ཝོ་ཙཱཏི ཨ་ཏྟ་ནཱ ཨི་ཙྪི་ཏ་ཊྛཱ་ནེ པ་རི་ནི་བྦཱ་ན་ཏྠཱ་ཡ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ.
ཀ་སྨཱ པ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཝཾ རོ་གེ ཨུ་པྤ་ནྣེ ཀུ་སི་ནཱ་རཾ ཨ་ག་མཱ་སི, ཀིཾ ཨ་ཉྙ་ཏྠ ན ས་ཀྐཱ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡི་ཏུ་ནྟི? པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡི་ཏུཾ ནཱ་མ ན ཀ་ཏྠ་ཙི ན ས་ཀྐཱ, ཨེ་ཝཾ པ་ན ཙི་ནྟེ་སི – མ་ཡི ཀུ་སི་ནཱ་རཾ ག་ཏེ མ་ཧཱ་སུ་ད་སྶ་ན་སུ་ཏྟ་དེ་ས་ནཱ་ཡ (དཱི. ནི. ༢.༢༤༡) ཨ་ཊྛུ་པྤ་ཏྟི བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ཏཱ་ཡ ཡཱ དེ་ཝ་ལོ་ཀེ ཨ་ནུ་བྷ་ཝི་ཏ་བྦ་ས་དི་སཱ ས་མྤ་ཏྟི མ་ནུ་སྶ་ལོ་ཀེ མ་ཡཱ ཨ་ནུ་བྷཱུ་ཏཱ, ཏཾ དྭཱི་ཧི བྷཱ་ཎ་ཝཱ་རེ་ཧི པ་ཊི་མ་ཎྜེ་ཏྭཱ དེ་སེ་སྶཱ་མི, ཏཾ སུ་ཏྭཱ བ་ཧཱུ ཛ་ནཱ ཀུ་ས་ལཾ ཀ་ཏྟ་བྦཾ མ་ཉྙི་སྶ་ནྟི. སུ་བྷ་དྡོ་པི ཀ་ཏྠ མཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ པ་ཉྷཾ པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ཝི་སྶ་ཛྫ་ན་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ ས་ར་ཎེ་སུ པ་ཏི་ཊྛཱ་ཡ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ལ་དྡྷཱུ་པ་ས་མྤ་དོ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ བྷཱ་ཝེ་ཏྭཱ མ་ཡི དྷ་ར་ནྟེ་ཡེ་ཝ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ཏྭཱ པ་ཙྪི་མ་སཱ་ཝ་ཀོ ནཱ་མ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི. ཨ་ཉྙ་ཏྠ མ་ཡི པ་རི་ནི་བྦུ་ཏེ དྷཱ་ཏུ་ནི་མི་ཏྟཾ མ་ཧཱ་ཀ་ལ་ཧོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ལོ་ཧི་ཏཾ ན་དཱི ཝི་ཡ ས་ནྡི་སྶ་ཏི. ཀུ་སི་ནཱ་རཱ་ཡཾ པ་ན པ་རི་ནི་བྦུ་ཏེ དོ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཏཾ ཝི་ཝཱ་དཾ ཝཱུ་པ་ས་མེ་ཏྭཱ དྷཱ་ཏུ་ཡོ ཝི་བྷ་ཛི་ཏྭཱ ད་སྶ་ཏཱི་ཏི ཨི་མཱ་ནི ཏཱི་ཎི ཀཱ་ར་ཎཱ་ནི པ་སྶ་ནྟོ བྷ་ག་ཝཱ མ་ཧ་ཏཱ ཨུ་སྶཱ་ཧེ་ན ཀུ་སི་ནཱ་རཾ ཨ་ག་མཱ་སི.
ཨི་ངྒྷཱཏི ཙོ་ད་ན་ཏྠེ ནི་པཱ་ཏོ. ཀི་ལ་ནྟོ་སྨཱིཏི པ་རི་སྶ་ནྟོ ཨ་སྨི. ཏེ་ན ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་ཝེ་ད་ནཱ་ནཾ བ་ལ་ཝ་བྷཱ་ཝཾ ཨེ་ཝ ད་སྶེ་ཏི. བྷ་ག་ཝཱ ཧི ཨ་ཏྟ་ནོ ཨཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ་ན ཏ་དཱ པ་ད་སཱ ཨ་ག་མཱ་སི, ཨ་ཉྙེ་སཾ པ་ན ཡ་ཐཱ པ་དུ་དྡྷཱ་ར་མྤི ཀཱ་ཏུཾ ན ས་ཀྐཱ, ཏ་ཐཱ ཝེ་ད་ནཱ ཏི་ཁི་ཎཱ ཁ་རཱ ཀ་ཊུ་ཀཱ ཝ་ཏྟིཾ་སུ. ཏེ་ནེ་ཝཱ་ཧ ‘‘ནི་སཱི་དི་སྶཱ་མཱི’’ཏི.
ཨི་དཱ་ནཱིཏི ཨ་དྷུ་ནཱ. ལུ་ལི༹་ཏནྟི མ་དྡི་ཏཾ ཝི་ཡ ཨཱ་ཀུ་ལཾ. ཨཱ་ཝི་ལནྟི ཨཱ་ལུ་ལཾ. ཨ་ཙྪོ་ད་ཀཱཏི ཏ་ནུ་པ་ས་ནྣ་ས་ལི་ལཱ. སཱ་ཏོ་ད་ཀཱཏི མ་དྷུ་ར་ཏོ་ཡཱ. སཱི་ཏོ་ད་ཀཱཏི སཱི་ཏ་ལ་ཛ་ལཱ. སེ་ཏོ་ད་ཀཱཏི ནི་ཀྐ་དྡ་མཱ. ཨུ་ད་ཀ་ཉྷི ས་བྷཱ་ཝ་ཏོ སེ་ཏ་ཝ་ཎྞཾ, བྷཱུ་མི་ཝ་སེ་ན ཀ་དྡ་མཱ་ཝི་ལ་ཏཱ་ཡ ཙ ཨ་ཉྙཱ་དི་སཾ ཧོ་ཏི, ཀ་ཀུ་དྷཱ་པི ན་དཱི ཝི་མ་ལ་ཝཱ་ལི་ཀཱ ས་མོ་ཀི་ཎྞཱ སེ་ཏ་ཝ་ཎྞཱ ས་ནྡ་ཏི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘སེ་ཏོ་ད་ཀཱ’’ཏི. སུ་པ་ཏི་ཏྠཱཏི སུ་ནྡ་ར་ཏི་ཏྠཱ. ར་མ་ཎཱི་ཡཱཏི མ་ནོ་ཧ་ར་བྷཱུ་མི་བྷཱ་ག་ཏཱ་ཡ ར་མི་ཏ་བྦཱ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་ཨུ་ད་ཀ་ས་མྤ་ཏྟི་ཡཱ ཙ མ་ནོ་ར་མཱ.
ཀི་ལ་ནྟོ་སྨི ཙུ་ནྡ་ཀ, ནི་པ་ཛྫི་སྶཱ་མཱིཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ཧི –
‘‘ཀཱ་ལཱ༹་ཝ་ཀ་ཉྩ ག་ངྒེ་ཡྻཾ, པ་ཎྜ་རཾ ཏ་མྦ་པི་ངྒ་ལཾ;
ག་ནྡྷ་མ་ངྒ་ལ་ཧེ་མ་ཉྩ, ཨུ་པོ་ས་ཐ་ཚ་དྡ་ནྟི་མེ ད་སཱ’’ཏི. –
ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ་སུ ད་ས་སུ ཧ་ཏྠི་ཀུ་ལེ་སུ ཀཱ་ལཱ༹་ཝ་ཀ་ས་ངྑཱ་ཏཱ་ནཾ ཡཾ ད་ས་ནྣཾ པ་ཀ་ཏི་ཧ་ཏྠཱི་ནཾ བ་ལཾ, ཏཾ ཨེ་ཀ་སྶ ག་ངྒེ་ཡྻ་སྶཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ ད་ས་གུ་ཎི་ཏཱ་ཡ ག་ཎ་ནཱ་ཡ པ་ཀ་ཏི་ཧ་ཏྠཱི་ནཾ ཀོ་ཊི་ས་ཧ་སྶ་བ་ལ་པྤ་མཱ་ཎཾ ས་རཱི་ར་བ་ལཾ. ཏཾ ས་བྦ་མྤི ཏ་སྨིཾ དི་ཝ་སེ པ་ཙྪཱ་བྷ་ཏྟ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཙ་ངྒ་ཝཱ་རེ པ་ཀྑི་ཏྟ་ཨུ་ད་ཀཾ ཝི་ཡ པ་རི་ཀྑ་ཡཾ ག་ཏཾ. པཱ་ཝཱ་ཡ ཏི་གཱ་ཝུ་ཏེ ཀུ་སི་ནཱ་རཱ. ཨེ་ཏ་སྨིཾ ཨ་ནྟ་རེ པ་ཉྩ་ཝཱི་ས་ཏི་ཡཱ ཋཱ་ནེ་སུ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ མ་ཧ་ནྟཾ ཨུ་སྶཱ་ཧཾ ཀ་ཏྭཱ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟོ སཱུ་རི་ཡ་ཏྠ་ངྒ་མ་ན་ཝེ་ལཱ་ཡ བྷ་ག་ཝཱ ཀུ་སི་ནཱ་རཾ པཱ་པུ་ཎཱི་ཏི ཨེ་ཝཾ ‘‘རོ་གོ ནཱ་མ ས་བྦཾ ཨཱ་རོ་གྱཾ མ་དྡ་ནྟོ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏཱི’’ཏི ཨི་མ་མ་ཏྠཾ ད་སྶེ་ནྟོ ས་དེ་ཝ་ཀ་སྶ ལོ་ཀ་སྶ སཾ་ཝེ་ག་ཀ་རཾ ཝཱ་ཙཾ བྷཱ་ས་ནྟོ ‘‘ཀི་ལ་ནྟོ་སྨི, ཙུ་ནྡ་ཀ, ནི་པ་ཛྫི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ.
སཱི་ཧ་སེ་ཡྻནྟི ཨེ་ཏྠ ཀཱ་མ་བྷོ་གཱི་སེ་ཡྻཱ པེ་ཏ་སེ་ཡྻཱ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སེ་ཡྻཱ སཱི་ཧ་སེ་ཡྻཱ་ཏི ཙ་ཏ་སྶོ སེ་ཡྻཱ. ཏ་ཏྠ ‘‘ཡེ་བྷུ་ཡྻེ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀཱ་མ་བྷོ་གཱི ཝཱ་མེ་ན པ་སྶེ་ན སེ་ཡྻཾ ཀ་པྤེ་ནྟཱི’’ཏི (ཨ. ནི. ༤.༢༤༦) ཨ་ཡཾ ཀཱ་མ་བྷོ་གཱི་སེ་ཡྻཱ. ‘‘ཡེ་བྷུ་ཡྻེ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པེ་ཏཱ ཨུ་ཏྟཱ་ནཱ སེ་ནྟཱི’’ཏི (ཨ. ནི. ༤.༢༤༦) ཨ་ཡཾ པེ་ཏ་སེ་ཡྻཱ. ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སེ་ཡྻཱ. ‘‘སཱི་ཧོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མི་ག་རཱ་ཛཱ ད་ཀྑི་ཎེ་ན པ་སྶེ་ན སེ་ཡྻཾ ཀ་པྤེ་ཏཱི’’ཏི (ཨ. ནི. ༤.༢༤༦) ཨ་ཡཾ སཱི་ཧ་སེ་ཡྻཱ. ཨ་ཡ་ཉྷི ཏེ་ཛུ་སྶ་ད་ཨི་རི་ཡཱ་པ་ཐ་ཏྟཱ ཨུ་ཏྟ་མ་སེ་ཡྻཱ ནཱ་མ. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘ད་ཀྑི་ཎེ་ན པ་སྶེ་ན སཱི་ཧ་སེ་ཡྻཾ ཀ་པྤེ་སཱི’’ཏི. པཱ་དེ པཱ་དནྟི ད་ཀྑི་ཎ་པཱ་དེ ཝཱ་མ་པཱ་དཾ. ཨ་ཙྩཱ་དྷཱ་ཡཱཏི ཨ་ཏི་ཨཱ་དྷཱ་ཡ, གོ་པྥ་ཀཾ ཨ་ཏི་ཀྐ་མྨ ཋ་པེ་ཏྭཱ. གོ་པྥ་ཀེ་ན ཧི གོ་པྥ་ཀེ, ཛཱ་ཎུ་ནཱ ཛཱ་ཎུ་མྷི ས་ངྒྷ་ཊྚི་ཡ་མཱ་ནེ ཨ་བྷི་ཎྷཾ ཝེ་ད་ནཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི, སེ་ཡྻཱ ཕཱ་སུ་ཀཱ ན ཧོ་ཏི. ཡ་ཐཱ པ་ན ན ས་ངྒྷ་ཊྚེ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཨ་ཏི་ཀྐ་མྨ ཋ་པི་ཏེ ཝེ་ད་ནཱ ནུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི, སེ་ཡྻཱ ཕཱ་སུ་ཀཱ ཧོ་ཏི. ཏ་སྨཱ ཨེ་ཝཾ ནི་པ་ཛྫི.
ག་ནྟྭཱ་ན བུ་དྡྷོཏི ཨི་མཱ གཱ་ཐཱ ཨ་པ་ར་བྷཱ་གེ དྷ་མྨ་ས་ངྒཱ་ཧ་ཀེ་ཧི ཋ་པི་ཏཱ. ཏ་ཏྠ ན་དི་ཀནྟི ན་དིཾ. ཨ་པྤ་ཊི་མོ་དྷ ལོ་ཀེཏི ཨ་པྤ་ཊི་མོ ཨི་དྷ ཨི་མ་སྨིཾ ས་དེ་ཝ་ཀེ ལོ་ཀེ. ནྷ་ཏྭཱ ཙ པི་ཝི་ཏྭཱ ཙུ་ད་ཏཱ་རཱིཏི ག་ཏྟཱ་ནཾ སཱི་ཏི་ཀ་ར་ཎ་ཝ་སེ་ན ནྷ་ཏྭཱ ཙ པཱ་ནཱི་ཡཾ པི་ཝི་ཏྭཱ ཙ ན་དི་ཏོ ཨུ་ཏྟ་རི. ཏ་དཱ ཀི་ར བྷ་ག་ཝ་ཏི ནྷཱ་ཡ་ནྟེ ཨ་ནྟོ་ན་དི་ཡཾ མ་ཙྪ་ཀ་ཙྪ་པཱ, ཨུ་ད་ཀཾ, ཨུ་བྷོ་སུ ཏཱི་རེ་སུ ཝ་ན་ས་ཎྜོ, ས་བྦོ ཙ སོ བྷཱུ་མི་བྷཱ་གོ་ཏི ས་བྦཾ སུ་ཝ་ཎྞ་ཝ་ཎྞ་མེ་ཝ ཨ་ཧོ་སི. པུ་ར་ཀྑ་ཏོཏི གུ་ཎ་ཝི་སི་ཊྛ་ས་ཏྟུ་ཏྟ་མ་ག་རུ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ས་དེ་ཝ་ཀེ་ན ལོ་ཀེ་ན པཱུ་ཛཱ་ས་མྨཱ་ན་ཝ་སེ་ན པུ་ར་ཀྑ་ཏོ. བྷི་ཀྑུ་ག་ཎ་སྶ མ་ཛ྄ཛྷེཏི བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་སྶ མ་ཛ྄ཛྷེ. ཏ་དཱ བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཝེ་ད་ནཱ་ནཾ ཨ་དྷི་མ་ཏྟ་བྷཱ་ཝཾ ཝི་དི་ཏྭཱ ཨཱ་ས་ནྣཱ ཧུ་ཏྭཱ ས་མ་ནྟ་ཏོ པ་རི་ཝཱ་རེ་ཏྭཱ་ཝ ག་ཙྪ་ནྟི. ས་ཏྠཱཏི དི་ཊྛ་དྷ་མྨི་ཀ་ས་མྤ་རཱ་ཡི་ཀ་པ་ར་མ་ཏྠེ་ཧི ས་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་ནུ་སཱ་ས་ན་ཏོ ས་ཏྠཱ. པ་ཝ་ཏྟཱ བྷ་ག་ཝཱ ཨི་དྷ དྷ་མྨེཏི བྷཱ་གྱ་ཝ་ནྟ་ཏཱ་དཱི་ཧི བྷ་ག་ཝཱ ཨི་དྷ སཱི་ལཱ་དི་སཱ་ས་ན་དྷ་མྨེ པ་ཝ་ཏྟཱ, དྷ་མྨེ ཝཱ ཙ་ཏུ་རཱ་སཱི་ཏི་དྷ་མྨ་ཀྑ་ནྡྷ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི པ་ཝ་ཏྟཱ པ་ཝ་ཏྟེ་ཏཱ. ཨ་མྦ་ཝ་ནནྟི ཏ་སྶཱ ཨེ་ཝ ན་དི་ཡཱ ཏཱི་རེ ཨ་མྦ་ཝ་ནཾ. ཨཱ་མ་ནྟ་ཡི ཙུ་ནྡ་ཀནྟི ཏ་སྨིཾ ཀི་ར ཁ་ཎེ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ ཨུ་ད་ཀ་སཱ་ཊི་ཀཾ པཱི་ལེ༹་ནྟོ ཨོ་ཧཱི་ཡི, ཙུ་ནྡ་ཀ་ཏྠེ་རོ ས་མཱི་པེ ཨ་ཧོ་སི. ཏ་སྨཱ ཏཾ བྷ་ག་ཝཱ ཨཱ་མ་ནྟ་ཡི. པ་མུ་ཁེ ནི་སཱི་དཱིཏི ཝ་ཏྟ་སཱི་སེ་ན ས་ཏྠུ པུ་ར་ཏོ ནི་སཱི་དི ‘‘ཀིཾ ནུ ཁོ ས་ཏྠཱ ཨཱ་ཎཱ་པེ་ཏཱི’’ཏི. ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ དྷ་མྨ་བྷ་ཎྜཱ་གཱ་རི་ཀོ ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟོ. ཨེ་ཝཾ ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟཾ ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨཱ་ན་ནྡཾ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི.
ཨུ་པ་ད་ཧེ་ཡྻཱཏི ཨུ་པྤཱ་དེ་ཡྻ, ཝི་པྤ་ཊི་སཱ་ར་སྶ ཨུ་པྤཱ་ད་ཀོ ཀོ་ཙི པུ་རི་སོ སི་ཡཱ ཨ་པི བྷ་ཝེ་ཡྻ. ཨ་ལཱ་བྷཱཏི ཡེ ཨ་ཉྙེ་སཾ དཱ་ནཾ ད་ད་ནྟཱ་ནཾ དཱ་ནཱ་ནི་སཾ་ས་ས་ངྑཱ་ཏཱ ལཱ་བྷཱ ཧོ་ནྟི, ཏེ ཨ་ལཱ་བྷཱ. དུ་ལླ་དྡྷནྟི པུ་ཉྙ་ཝི་སེ་སེ་ན ལ་དྡྷ་མྤི མ་ནུ་སྶ་ཏྟཾ དུ་ལླ་དྡྷཾ. ཡ་སྶ ཏེཏི ཡ་སྶ ཏ་ཝ. ཨུ་ཏྟ་ཎྜུ་ལཾ ཝཱ ཨ་ཏི་ཀི་ལི་ནྣཾ ཝཱ ཀོ ཏཾ ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཀཱི་དི་ས་མྤི པ་ཙྪི་མཾ པི་ཎྜ་པཱ་ཏཾ བྷུ་ཉྫི་ཏྭཱ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རི་ནི་བྦུ་ཏོ, ཨ་དྡྷཱ ཏེ་ན ཡཾ ཝཱ ཏཾ ཝཱ དི་ནྣཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི་ཏི. ལཱ་བྷཱཏི དི་ཊྛ་དྷ་མྨི་ཀ་ས་མྤ་རཱ་ཡི་ཀཱ དཱ་ནཱ་ནི་སཾ་ས་ས་ངྑཱ་ཏཱ ལཱ་བྷཱ. སུ་ལ་དྡྷནྟི ཏུ་ཡ྄ཧཾ མ་ནུ་སྶ་ཏྟཾ སུ་ལ་དྡྷཾ. ས་མྨུ་ཁཱཏི ས་མྨུ་ཁ་ཏོ, ན ཨ་ནུ་སྶ་ཝེ་ན ན པ་ར་མྤ་རཱ་ཡཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. མེ་ཏནྟི མེ ཨེ་ཏཾ མ་ཡཱ ཨེ་ཏཾ. དྭེ་མེཏི དྭེ ཨི་མེ. ས་མ་ས་མ་ཕ་ལཱཏི ས་བྦཱ་ཀཱ་རེ་ན ས་མཱ་ན་ཕ་ལཱ.
ན་ནུ ཙ ཡཾ སུ་ཛཱ་ཏཱ་ཡ དི་ནྣཾ པི་ཎྜ་པཱ་ཏཾ བྷུ་ཉྫི་ཏྭཱ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཨ་བྷི་ས་མྦུ་དྡྷོ, ཏཾ ཀི་ལེ་སཱ་ནཾ ཨ་པྤ་ཧཱི་ན་ཀཱ་ལེ དཱ་ནཾ, ཨི་དཾ པ་ན ཙུ་ནྡ་སྶ དཱ་ནཾ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝ་ཀཱ་ལེ, ཀ་སྨཱ ཨེ་ཏཱ་ནི ས་མ་ཕ་ལཱ་ནཱི་ཏི? པ་རི་ནི་བྦཱ་ན་ས་མ་ཏཱ་ཡ ས་མཱ་པ་ཏྟི་ས་མ་ཏཱ་ཡ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ཎ་ས་མ་ཏཱ་ཡ ཙ. བྷ་ག་ཝཱ ཧི སུ་ཛཱ་ཏཱ་ཡ དི་ནྣཾ པི་ཎྜ་པཱ་ཏཾ བྷུ་ཉྫི་ཏྭཱ ས་ཨུ་པཱ་དི་སེ་སཱ་ཡ ནི་བྦཱ་ན་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ པ་རི་ནི་བྦུ་ཏོ, ཙུ་ནྡེ་ན དི་ནྣཾ བྷུ་ཉྫི་ཏྭཱ ཨ་ནུ་པཱ་དི་སེ་སཱ་ཡ ནི་བྦཱ་ན་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ པ་རི་ནི་བྦུ་ཏོ་ཏི ཨེ་ཝཾ པ་རི་ནི་བྦཱ་ན་ས་མ་ཏཱ་ཡཔི ས་མ་ཕ་ལཱ་ནི. ཨ་བྷི་ས་མྦུ་ཛ྄ཛྷ་ན་དི་ཝ་སེ ཙ ཨ་གྒ་མ་གྒ་སྶ ཧེ་ཏུ་བྷཱུ་ཏཱ ཙ་ཏུ་ཝཱི་ས་ཏི་ཀོ་ཊི་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་ས་ངྑཱ ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡོ ས་མཱ་པ་ཛྫི, པ་རི་ནི་བྦཱ་ན་དི་ཝ་སེ་པི ས་བྦཱ ཏཱ ས་མཱ་པ་ཛྫི. ཨེ་ཝཾ ས་མཱ་པ་ཏྟི་ས་མ་ཏཱ་ཡཔི ས་མ་ཕ་ལཱ་ནི. ཝུ་ཏྟ་ཉྷེ་ཏཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ –
‘‘ཡ་སྶ ཙེ་ཏཾ པི་ཎྜ་པཱ་ཏཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏྭཱ ཨ་ནུ་ཏྟ་རཾ ཨ་པྤ་མཱ་ཎཾ ཙེ་ཏོ་ས་མཱ་དྷིཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི, ཨ་པྤ་མཱ་ཎོ ཏ་སྶ པུ་ཉྙཱ་བྷི་ས་ནྡོ ཀུ་ས་ལཱ་བྷི་ས་ནྡོ’’ཏི་ཨཱ་དི. –
སུ་ཛཱ་ཏཱ ཙ ཨ་པ་ར་བྷཱ་གེ ཨ་སྶོ་སི ‘‘ན ཀི་ར སཱ རུ་ཀྑ་དེ་ཝ་ཏཱ, བོ་དྷི་ས་ཏྟོ ཀི་རེ་ས, ཏཾ ཀི་ར པི་ཎྜ་པཱ་ཏཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏྭཱ ཨ་ནུ་ཏྟ་རཾ ས་མྨཱ་ས་མྦོ་དྷིཾ ཨ་བྷི་ས་མྦུ་དྡྷོ, ས་ཏྟ་ས་ཏྟཱ་ཧཾ ཀི་ར་སྶ ཏེ་ན ཡཱ་པ་ནཱ ཨ་ཧོ་སཱི’’ཏི. ཏ་སྶཱ ཨི་དཾ སུ་ཏྭཱ ‘‘ལཱ་བྷཱ ཝ་ཏ མེ’’ཏི ཨ་ནུ་སྶ་ར་ནྟི་ཡཱ བ་ལ་ཝ་པཱི་ཏི་སོ་མ་ན་སྶཾ ཨུ་ད་པཱ་དི. ཙུ་ནྡ་སྶ་པི ཨ་པ་ར་བྷཱ་གེ ‘‘ཨ་ཝ་སཱ་ན་པི་ཎྜ་པཱ་ཏོ ཀི་ར མ་ཡཱ དི་ནྣོ, དྷ་མྨ་སཱི་སཾ ཀི་ར མ་ཡཱ ག་ཧི་ཏཾ, མ་ཡ྄ཧཾ ཀི་ར པི་ཎྜ་པཱ་ཏཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏྭཱ ས་ཏྠཱ ཨ་ཏྟ་ནཱ ཙི་ར་ཀཱ་ལཱ་བྷི་པ་ཏྠི་ཏཱ་ཡ ཨ་ནུ་པཱ་དི་སེ་སཱ་ཡ ནི་བྦཱ་ན་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ པ་རི་ནི་བྦུ་ཏོ’’ཏི སུ་ཏྭཱ ‘‘ལཱ་བྷཱ ཝ་ཏ མེ’’ཏི ཨ་ནུ་སྶ་ར་ཏོ བ་ལ་ཝ་པཱི་ཏི་སོ་མ་ན་སྶཾ ཨུ་ད་པཱ་དི. ཨེ་ཝཾ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ཎ་ས་མ་ཏཱ་ཡཔི ས་མ་ཕ་ལཱ་ནི དྭེ་པི པི་ཎྜ་པཱ་ཏ་དཱ་ནཱ་ནཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ་ནི.
ཨཱ་ཡུ་སཾ་ཝ་ཏྟ་ནི་ཀནྟི དཱི་གྷཱ་ཡུ་ཀ་སཾ་ཝ་ཏྟ་ནི་ཀཾ. ཨུ་པ་ཙི་ཏནྟི པ་སུ་ཏཾ ཨུ་པྤཱ་དི་ཏཾ. ཡ་ས་སཾ་ཝ་ཏྟ་ནི་ཀནྟི པ་རི་ཝཱ་ར་སཾ་ཝ་ཏྟ་ནི་ཀཾ. ཨཱ་དྷི་པ་ཏེ་ཡྻ་སཾ་ཝ་ཏྟ་ནི་ཀནྟི སེ་ཊྛ་བྷཱ་ཝ་སཾ་ཝ་ཏྟ་ནི་ཀཾ.
ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཝི་དི་ཏྭཱཏི ཨེ་ཏཾ དཱ་ན་སྶ མ་ཧ་པྥ་ལ་ཏ་ཉྩེ་ཝ སཱི་ལཱ་དི་གུ་ཎེ་ཧི ཨ་ཏྟ་ནོ ཙ ཨ་ནུ་ཏྟ་ར་ད་ཀྑི་ཎེ་ཡྻ་བྷཱ་ཝཾ ཨ་ནུ་པཱ་དཱ་པ་རི་ནི་བྦཱ་ན་ཉྩཱ་ཏི ཏི་ཝི་དྷ་མྤི ཨ་ཏྠཾ ས་བྦཱ་ཀཱ་ར་ཏོ ཝི་དི་ཏྭཱ ཏ་ད་ཏྠ་དཱི་པ་ནཾ ཨི་མཾ ཨུ་དཱ་ནཾ ཨུ་དཱ་ནེ་སི.
ཏ་ཏྠ ད་ད་ཏོ པུ་ཉྙཾ པ་ཝ་ཌྜྷ་ཏཱིཏི དཱ་ནཾ དེ་ནྟ་སྶ ཙི་ཏྟ་ས་མྤ་ཏྟི་ཡཱ ཙ ད་ཀྑི་ཎེ་ཡྻ་ས་མྤ་ཏྟི་ཡཱ ཙ དཱ་ན་མ་ཡཾ པུ་ཉྙཾ ཨུ་པ་ཙཱི་ཡ་ཏི, མ་ཧ་པྥ་ལ་ཏ་ར་ཉྩ མ་ཧཱ་ནི་སཾ་ས་ཏ་ར་ཉྩ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ཐ ཝཱ ད་ད་ཏོ པུ་ཉྙཾ པ་ཝ་ཌྜྷ་ཏཱིཏི དེ་ཡྻ་དྷ་མྨཾ པ་རི་ཙྩ་ཛ་ནྟོ པ་རི་ཙྩཱ་ག་ཙེ་ཏ་ནཱ་ཡ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏཱ་ཡ ཨ་ནུ་ཀྐ་མེ་ན ས་བྦ་ཏྠ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི་བ་ཧུ་ལོ སུ་ཝི་སུ་དྡྷ་སཱི་ལཾ ར་ཀྑི་ཏྭཱ ས་མ་ཐ་ཝི་པ་སྶ་ན་ཉྩ བྷཱ་ཝེ་ཏུཾ ས་ཀྐོ་ཏཱི་ཏི ཏ་སྶ དཱ་ནཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཏི་ཝི་དྷ་མྤི པུ་ཉྙཾ ཨ་བྷི་ཝ་ཌྜྷ་ཏཱི་ཏི ཨེ་ཝ་མེ་ཏྠ ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. སཾ་ཡ་མ་ཏོཏི སཱི་ལ་སཾ་ཡ་མེ་ན སཾ་ཡ་མ་ནྟ་སྶ, སཾ་ཝ་རེ ཋི་ཏ་སྶཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཝེ་རཾ ན ཙཱི་ཡ་ཏཱིཏི པ་ཉྩ་ཝི་དྷ་ཝེ་རཾ ན པ་ཝ་ཌྜྷ་ཏི, ཨ་དོ་ས་པ་དྷཱ་ན་ཏྟཱ ཝཱ ཨ་དྷི་སཱི་ལ་སྶ ཀཱ་ཡ་ཝཱ་ཙཱ་ཙི་ཏྟེ་ཧི ས་ཡཾ་མ་ནྟོ སུ་ཝི་སུ་དྡྷ་སཱི་ལོ ཁ་ནྟི་བ་ཧུ་ལ་ཏཱ་ཡ ཀེ་ན་ཙི ཝེ་རཾ ན ཀ་རོ་ཏི, ཀུ་ཏོ ཏ་སྶ ཨུ་པ་ཙ་ཡོ. ཏ་སྨཱ ཏ་སྶ སཾ་ཡ་མ་ཏོ སཾ་ཡ་མ་ནྟ་སྶ, སཾ་ཡ་མ་ཧེ་ཏུ ཝཱ ཝེ་རཾ ན ཙཱི་ཡ་ཏི. ཀུ་ས་ལོ ཙ ཛ་ཧཱ་ཏི པཱ་པ་ཀནྟི ཀུ་ས་ལོ པ་ན ཉཱ་ཎ་ས་མྤ་ནྣོ སུ་ཝི་སུ་དྡྷ་སཱི་ལེ པ་ཏི་ཊྛི་ཏོ ཨ་ཊྛ་ཏིཾ་སཱ་ཡ ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ་སུ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ནུ་རཱུ་པཾ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ཙཱ་ར་པྤ་ནཱ་བྷེ་དཾ ཛྷཱ་ནཾ ས་མྤཱ་དེ་ནྟོ པཱ་པ་ཀཾ ལཱ་མ་ཀཾ ཀཱ་མ་ཙྪ་ནྡཱ་དི་ཨ་ཀུ་ས་ལཾ ཝི་ཀྑ་མྦྷ་ན་ཝ་སེ་ན ཛ་ཧཱ་ཏི པ་རི་ཙྩ་ཛ་ཏི. སོ ཏ་མེ་ཝ ཛྷཱ་ནཾ པཱ་ད་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ ས་ངྑཱ་རེ་སུ ཁ་ཡ་ཝ་ཡཾ པ་ཊྛ་པེ་ཏྭཱ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡ ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ནྟོ ཝི་པ་སྶ་ནཾ ཨུ་སྶུ་ཀྐཱ་པེ་ཏྭཱ ཨ་རི་ཡ་མ་གྒེ་ན ཨ་ན་ཝ་སེ་སཾ པཱ་པ་ཀཾ ལཱ་མ་ཀཾ ཨ་ཀུ་ས་ལཾ ས་མུ་ཙྪེ་ད་ཝ་སེ་ན ཛ་ཧཱ་ཏི. རཱ་ག་དོ་ས་མོ་ཧ་ཀྑ་ཡཱ ས ནི་བྦུ་ཏོཏི སོ ཨེ་ཝཾ པཱ་པ་ཀཾ པ་ཛ་ཧི་ཏྭཱ རཱ་གཱ་དཱི་ནཾ ཁ་ཡཱ ཨ་ན་ཝ་སེ་ས་ཀི་ལེ་ས་ནི་བྦཱ་ནེ་ན, ཏ་ཏོ པ་རཾ ཁ་ནྡྷ་ནི་བྦཱ་ནེ་ན ཙ ནི་བྦུ་ཏོ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨེ་ཝཾ བྷ་ག་ཝཱ ཙུ་ནྡ་སྶ ཙ ད་ཀྑི་ཎ་ས་མྤ་ཏྟིཾ, ཨ་ཏྟ་ནོ ཙ ད་ཀྑི་ཎེ་ཡྻ་ས་མྤ་ཏྟིཾ ནི་སྶཱ་ཡ པཱི་ཏི་ཝེ་ག་ཝི་སྶ་ཊྛཾ ཨུ་དཱ་ནཾ ཨུ་དཱ་ནེ་སི.
པ་ཉྩ་མ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.