༨. པཱ་ཊ་ལི་གཱ་མི་ཡ་ཝ་གྒོ
༡. པ་ཋ་མ་ནི་བྦཱ་ན་པ་ཊི་སཾ་ཡུ་ཏྟ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༧༡. པཱ་ཊ་ལི་གཱ་མི་ཡ་ཝ་གྒ་སྶ པ་ཋ་མེ ནི་བྦཱ་ན་པ་ཊི་སཾ་ཡུ་ཏྟཱ་ཡཱཏི ཨ་མ་ཏ་དྷཱ་ཏུ་ས་ནྣི་སྶི་ཏཱ་ཡ ཨ་ས་ངྑ་ཏ་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ པ་ཝེ་ད་ན་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟཱ་ཡ. དྷ་མྨི་ཡཱ ཀ་ཐཱ་ཡཱཏི དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཱ་ཡ. ས་ནྡ་སྶེ་ཏཱིཏི ས་བྷཱ་ཝ་ས་ར་ས་ལ་ཀྑ་ཎ་ཏོ ནི་བྦཱ་ནཾ ད་སྶེ་ཏི. ས་མཱ་ད་པེ་ཏཱིཏི ཏ་མེ་ཝ ཨ་ཏྠཾ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ག་ཎྷཱ་པེ་ཏི. ས་མུ་ཏྟེ་ཛེ་ཏཱིཏི ཏ་ད་ཏྠ་ག་ཧ་ཎེ ཨུ་སྶཱ་ཧཾ ཛ་ནེ་ནྟོ ཏེ་ཛེ་ཏི ཛོ་ཏེ་ཏི. ས་མྤ་ཧཾ་སེ་ཏཱིཏི ནི་བྦཱ་ན་གུ་ཎེ་ཧི ས་མྨ་དེ་ཝ ས་བྦ་པྤ་ཀཱ་རེ་ཧི ཏོ་སེ་ཏི.
ཨ་ཐ ཝཱ ས་ནྡ་སྶེ་ཏཱིཏི ‘‘སོ ས་བྦ་ས་ངྑཱ་ར་ས་མ་ཐོ ས་བྦཱུ་པ་དྷི་པ་ཊི་ནི་སྶ་གྒཱ ཏ་ཎྷ་ཀྑ་ཡོ ཝི་རཱ་གོ ནི་རོ་དྷོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ (མ. ནི. ༡.༢༨༡; ༢.༣༣༧; མ་ཧཱ་ཝ. ༨) ན་ཡེ་ནེ་ཝ ས་བྦ་ཐཱ ཏེ་ན ཏེ་ན པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ཏེ་སཾ ཏེ་སཾ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡཱ་ནུ་རཱུ་པཾ ས་མྨཱ ད་སྶེ་ཏི. ས་མཱ་ད་པེ་ཏཱིཏི ‘‘ཨི་མི་ནཱ ཨ་རི་ཡ་མ་གྒེ་ན ཏཾ ཨ་དྷི་ག་ནྟ་བྦ’’ནྟི ཨ་དྷི་ག་མ་པ་ཊི་པ་དཱ་ཡ ས་དྡྷིཾ ཏ་ཏྠ བྷི་ཀྑཱུ ནི་ནྣ་པོ་ཎ་པ་བྦྷཱ་རེ ཀ་རོ་ནྟོ ས་མྨཱ ཨཱ་ད་པེ་ཏི ག་ཎྷཱ་པེ་ཏི. ས་མུ་ཏྟེ་ཛེ་ཏཱིཏི ཨེ་ཏཾ དུ་ཀྐ་རཾ དུ་ར་བྷི་ས་མྦྷ་ཝ་ནྟི ‘‘མཱ ས་མྨཱ་པ་ཊི་པ་ཏྟི་ཡཾ པ་མཱ་དཾ ཨ་ནྟ་རཱ་ཝོ་སཱ་ནཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཐ, ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་ས་མྤ་ནྣ་སྶ ཝཱི་རི་ཡ་ཝ་ཏོ ན་ཡི་དཾ དུ་ཀྐ་རཾ, ཏ་སྨཱ སཱི་ལ་ཝི་སུ་དྡྷི་ཨཱ་དི་ཝི་སུ་དྡྷི་པ་ཊི་པ་དཱ་ཡ ཨུ་ཊྛ་ཧ་ཐ གྷ་ཊ་ཡ་ཐ ཝཱ་ཡ་མེ་ཡྻཱ་ཐཱ’’ཏི ནི་བྦཱ་ནཱ་དྷི་ག་མཱ་ཡ ཨུ་སྶཱ་ཧེ་ཏི, ཏ་ཏྠ ཝཱ ཙི་ཏྟཾ ཝོ་ད་པེ་ཏི. ས་མྤ་ཧཾ་སེ་ཏཱིཏི ‘‘མ་ད་ནི་མྨ་ད་ནོ པི་པཱ་ས་ཝི་ན་ཡོ ཨཱ་ལ་ཡ་ས་མུ་གྒྷཱ་ཏོ’’ཏི (ཨ. ནི. ༤.༣༤; ཨི་ཏི་ཝུ. ༩༠), རཱ་ག་ཀྑ་ཡོ དོ་ས་ཀྑ་ཡོ མོ་ཧ་ཀྑ་ཡོ་ཏི (སཾ. ནི. ༤.༣༦༧; ཨི་ཏི་ཝུ. ༤༤), ཨ་ས་ངྑ་ཏ་ནྟི (སཾ. ནི. ༤.༣༦༧), ཨ་མ་ཏ་ཉྩ ས་ནྟ་ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ ཙ ཨ་ནེ་ཀ་པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན (སཾ. ནི. ༤.༤༠༩) ནི་བྦཱ་ནཱ་ནི་སཾ་ས་པྤ་ཀཱ་ས་ནེ་ན ཏེ་སཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཙི་ཏྟཾ ཏོ་སེ་ནྟོ ཧཱ་སེ་ནྟོ ས་མྤ་ཧཾ་སེ་ཏི ས་མ་སྶཱ་སེ་ཏི.
ཏེ་དྷཱཏི ཏེ ཨི་དྷ. ཨ་ཊྛིཾ ཀ་ཏྭཱཏི ‘‘ཨ་ཏྠི ཀི་ཉྩི ཨ་ཡཾ ནོ ཨ་ཏྠོ ཨ་དྷི་ག་ནྟ་བྦོ’’ཏི ཨེ་ཝཾ ས་ལླ་ཀྑེ་ཏྭཱ ཏཱ་ཡ དེ་ས་ནཱ་ཡ ཨ་ཏྠི་ཀཱ ཧུ་ཏྭཱ. མ་ན་སི ཀ་ཏྭཱཏི ཙི་ཏྟེ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ན་ཉྙ་ཝི་ཧི་ཏཱ ཏཾ དེ་ས་ནཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ཙི་ཏྟ་ག་ཏ་མེ་ཝ ཀ་ཏྭཱ. ས་བྦཾ ཙེ་ཏ་སོ ས་མ་ནྣཱ་ཧ་རི་ཏྭཱཏི ས་བྦེ་ན ཀཱ་ར་ཀ་ཙི་ཏྟེ་ན ཨཱ་དི་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཡཱ་ཝ པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཱ དེ་ས་ནཾ ཨཱ་ཝ་ཛྫེ་ཏྭཱ, ཏ་གྒ་ཏ་མེ་ཝ ཨཱ་བྷོ་གཾ ཀ་ཏྭཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ཐ ཝཱ ས་བྦཾ ཙེ་ཏ་སོ ས་མ་ནྣཱ་ཧ་རི་ཏྭཱཏི ས་བྦ་སྨཱ ཙི་ཏྟ་ཏོ དེ་ས་ནཾ ས་མྨཱ ཨ་ནུ ཨ་ནུ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ. ཨི་དཾ ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི – དེ་སེ་ནྟ་སྶ ཡེ་ཧི ཙི་ཏྟེ་ཧི དེ་ས་ནཱ ཀ་ཏཱ, ས་བྦ་སྨཱ ཙི་ཏྟ་ཏོ པ་ཝ་ཏྟཾ དེ་ས་ནཾ བ་ཧི ག་ནྟུཾ ཨ་དེ་ནྟོ ས་མྨཱ ཨ་ཝི་པ་རཱི་ཏཾ ཨ་ནུ ཨ་ནུ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཙི་ཏྟ་ས་ནྟཱ་ནཾ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ ཡ་ཐཱ་དེ་སི་ཏ་དེ་སི་ཏཾ དེ་ས་ནཾ སུ་ཊྛུ ཨུ་པ་དྷཱ་རེ་ཏྭཱ. ཨོ་ཧི་ཏ་སོ་ཏཱཏི ཨ་ཝ་ཧི་ཏ་སོ་ཏཱ, སུ་ཊྛུ ཨུ་པི་ཏ་སོ་ཏཱ. ཨོ་ཧི་ཏ་སོ་ཏཱཏི ཝཱ ཨ་ཝི་ཀྑི་ཏྟ་སོ་ཏཱ. ཏ་མེ་ཝ ཨུ་པ་ལ་བྦྷ་མཱ་ནོ་པི ཧི ས་ཝ་ནེ ཨ་ཝི་ཀྑེ་པོ ས་ཏི་སཾ་ཝ་རོ ཝི་ཡ ཙ་ཀྑུ་ནྡྲི་ཡཱ་དཱི་སུ སོ་ཏི་ནྡྲི་ཡེ་པི ཝ་ཏྟུ་མ་ར་ཧ་ཏཱི་ཏི. ཨེ་ཏྠ ཙ ‘‘ཨ་ཊྛིཾ ཀ་ཏྭཱ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་ཧི ཙ་ཏཱུ་ཧི་པི པ་དེ་ཧི ཏེ་སཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཏ་པྤ་ར་བྷཱ་ཝ་ཏོ ས་ཝ་ནེ ཨཱ་ད་ར་དཱི་པ་ནེ་ན ས་ཀྐ་ཙྩ་ས་ཝ་ནཾ ད་སྶེ་ཏི.
ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཝི་དི་ཏྭཱཏི ཨེ་ཏཾ ཏེ་སཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཏ་སྶཱ ནི་བྦཱ་ན་པ་ཊི་སཾ་ཡུ་ཏྟཱ་ཡ དྷ་མྨ་ཀ་ཐཱ་ཡ ས་ཝ་ནེ ཨཱ་ད་ར་ཀཱ་རི་ཏཾ ས་བྦཱ་ཀཱ་ར་ཏོ ཝི་དི་ཏྭཱ. ཨི་མཾ ཨུ་དཱ་ནནྟི ཨི་མཾ ནི་བྦཱ་ན་སྶ ཏ་བྦི་དྷུ་ར་དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཱ་མུ་ཁེ་ན པ་ར་མ་ཏྠ་ཏོ ཝི་ཛྫ་མཱ་ན་བྷཱ་ཝ་ཝི་བྷཱ་ཝ་ནཾ ཨུ་དཱ་ནཾ ཨུ་དཱ་ནེ་སི.
ཏ་ཏྠ ཨ་ཏྠཱིཏི ཝི་ཛྫ་ཏི, པ་ར་མ་ཏྠ་ཏོ ཨུ་པ་ལ་བྦྷ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. བྷི་ཀྑ་ཝེཏི ཏེ་སཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨཱ་ལ་པ་ནཾ. ན་ནུ ཙ ཨུ་དཱ་ནཾ ནཱ་མ པཱི་ཏི་སོ་མ་ན་སྶ་ས་མུ་ཊྛཱ་པི་ཏོ ཝཱ དྷ་མྨ་སཾ་ཝེ་ག་ས་མུ་ཊྛཱ་པི་ཏོ ཝཱ དྷ་མྨ་པ་ཊི་གྒཱ་ཧ་ཀ་ནི་ར་པེ་ཀྑོ ཨུ་དཱ་ཧཱ་རོ, ཏ་ཐཱ ཙེ་ཝ ཨེ་ཏྟ་ཀེ་སུ སུ་ཏྟེ་སུ ཨཱ་ག་ཏཾ, ཨི་དྷ ཀ་སྨཱ བྷ་ག་ཝཱ ཨུ་དཱ་ནེ་ནྟོ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སཱི་ཏི? ཏེ་སཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ས་ཉྙཱ་པ་ན་ཏྠཾ. ནི་བྦཱ་ན་པ་ཊི་སཾ་ཡུ་ཏྟ་ཉྷི བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་སཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏྭཱ ནི་བྦཱ་ན་གུ་ཎཱ་ནུ་སྶ་ར་ཎེ་ན ཨུ་པྤ་ནྣ་པཱི་ཏི་སོ་མ་ན་སྶཱ ཨུ་དཱ་ནཾ ཨུ་དཱ་ནེ་སི. ཨི་དྷ ནི་བྦཱ་ན་ཝ་ཛྫོ ས་བྦོ ས་བྷཱ་ཝ་དྷ་མྨོ པ་ཙྩ་ཡཱ་ཡ་ཏྟ་ཝུ་ཏྟི་ཀོ་ཝ ཨུ་པ་ལ་བྦྷ་ཏི, ན པ་ཙྩ་ཡ་ནི་ར་པེ་ཀྑོ. ཨ་ཡཾ པ་ན ནི་བྦཱ་ན་དྷ་མྨོ ཀ་ཏ་མ་པ་ཙྩ་ཡེ ཨུ་པ་ལ་བྦྷ་ཏཱི་ཏི ཏེ་སཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཙེ་ཏོ་པ་རི་ཝི་ཏ་ཀྐ་མ་ཉྙཱ་ཡ ཏེ ཙ ས་ཉྙཱ་པེ་ཏུ་ཀཱ་མོ ‘‘ཨ་ཏྠི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་དཱ་ཡ་ཏ་ན’’ནྟི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ, ན ཨེ་ཀ་ནྟ་ཏོ་ཝ ཏེ པ་ཊི་གྒཱ་ཧ་ཀེ ཀ་ཏྭཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཏ་དཱ་ཡ་ཏ་ནནྟི ཏཾ ཀཱ་ར་ཎཾ. དཀཱ་རོ པ་ད་ས་ནྡྷི་ཀ་རོ. ནི་བྦཱ་ན་ཉྷི མ་གྒ་ཕ་ལ་ཉཱ་ཎཱ་དཱི་ནཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱ་ཝ་ཏོ རཱུ་པཱ་དཱི་ནི ཝི་ཡ ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་དཱི་ནཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱུ་ཏཱ་ནཱི་ཏི ཀཱ་ར་ཎ་ཊྛེ་ན ‘‘ཨཱ་ཡ་ཏ་ན’’ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ཙ བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་སཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨ་ས་ངྑ་ཏཱ་ཡ དྷཱ་ཏུ་ཡཱ པ་ར་མ་ཏྠ་ཏོ ཨ་ཏྠི་བྷཱ་ཝཾ པ་ཝེ་དེ་སི.
ཏ་ཏྲཱ་ཡཾ དྷ་མྨ་ནྭ་ཡོ – ཨི་དྷ ས་ངྑ་ཏ་དྷ་མྨཱ་ནཾ ཝི་ཛྫ་མཱ་ན་ཏྟཱ ཨ་ས་ངྑ་ཏཱ་ཡ་པི དྷཱ་ཏུ་ཡཱ བྷ་ཝི་ཏ་བྦཾ ཏ་པྤ་ཊི་པ་ཀྑ་ཏྟཱ ས་བྷཱ་ཝ་དྷ་མྨཱ་ནཾ. ཡ་ཐཱ ཧི དུ་ཀྑེ ཝི་ཛྫ་མཱ་ནེ ཏ་པྤ་ཊི་པ་ཀྑ་བྷཱུ་ཏཾ སུ་ཁ་མྤི ཝི་ཛྫ་ཏི་ཡེ་ཝ, ཏ་ཐཱ ཨུ་ཎྷེ ཝི་ཛྫ་མཱ་ནེ སཱི་ཏ་མྤི ཝི་ཛྫ་ཏི, པཱ་པ་དྷ་མྨེ་སུ ཝི་ཛྫ་མཱ་ནེ་སུ ཀ་ལྱཱ་ཎ་དྷ་མྨཱ་པི ཝི་ཛྫ་ནྟི ཨེ་ཝ. ཝུ་ཏྟ་ཉྩེ་ཏཾ –
‘‘ཡ་ཐཱ་པི དུ་ཀྑེ ཝི་ཛྫ་ནྟེ, སུ་ཁཾ ནཱ་མ་པི ཝི་ཛྫ་ཏི;
ཨེ་ཝཾ བྷ་ཝེ ཝི་ཛྫ་མཱ་ནེ, ཝི་བྷ་ཝོ་པི ཨི་ཙྪི་ཏ་བྦ་ཀོ.
‘‘ཡ་ཐཱ་པི ཨུ་ཎྷེ ཝི་ཛྫ་ནྟེ, ཨ་པ་རཾ ཝི་ཛྫ་ཏི སཱི་ཏ་ལཾ;
ཨེ་ཝཾ ཏི་ཝི་དྷ་གྒི ཝི་ཛྫ་ནྟེ, ནི་བྦཱ་ནཾ ཨི་ཙྪི་ཏ་བྦ་ཀཾ.
‘‘ཡ་ཐཱ་པི པཱ་པེ ཝི་ཛྫ་ནྟེ, ཀ་ལྱཱ་ཎ་མ་པི ཝི་ཛྫ་ཏི;
ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཛཱ་ཏི ཝི་ཛྫ་ནྟེ, ཨ་ཛཱ་ཏི་མ་པི ཨི་ཙྪི་ཏ་བྦ་ཀ’’ནྟི་ཨཱ་དི. (བུ. ཝཾ. ༢.༡༠-༡༢) –
ཨ་པི་ཙ ནི་བྦཱ་ན་སྶ པ་ར་མ་ཏྠ་ཏོ ཨ་ཏྠི་བྷཱ་ཝ་ཝི་ཙཱ་ར་ཎཾ པ་ར་ཏོ ཨཱ་ཝི་བྷ་ཝི་སྶ་ཏི.
ཨེ་ཝཾ བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ས་ངྑ་ཏཱ་ཡ དྷཱ་ཏུ་ཡཱ པ་ར་མ་ཏྠ་ཏོ ཨ་ཏྠི་བྷཱ་ཝཾ ས་མྨུ་ཁེ་ན ད་སྶེ་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི ཏ་བྦི་དྷུ་ར་དྷ་མྨཱ་པོ་ཧ་ན་མུ་ཁེ་ན་སྶ ས་བྷཱ་ཝཾ ད་སྶེ་ཏུཾ, ‘‘ཡ་ཏྠ ནེ་ཝ པ་ཐ་ཝཱི ན ཨཱ་པོ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཡ་སྨཱ ནི་བྦཱ་ནཾ ས་བྦ་ས་ངྑཱ་ར་ཝི་དྷུ་ར་ས་བྷཱ་ཝཾ ཡ་ཐཱ ས་ངྑ་ཏ་དྷ་མྨེ་སུ ཀ་ཏྠ་ཙི ན་ཏྠི, ཏ་ཐཱ ཏ་ཏྠ་པི ས་བྦེ ས་ངྑ་ཏ་དྷ་མྨཱ. ན ཧི ས་ངྑ་ཏཱ་ས་ངྑ་ཏ་དྷ་མྨཱ་ནཾ ས་མོ་དྷཱ་ནཾ ས་མྦྷ་ཝ་ཏི. ཏ་ཏྲཱ་ཡཾ ཨ་ཏྠ་ཝི་བྷཱ་ཝ་ནཱ – ཡ་ཏྠ ཡ་སྨིཾ ནི་བྦཱ་ནེ ཡ་སྶཾ ཨ་ས་ངྑ་ཏ་དྷཱ་ཏུ་ཡཾ ནེ་ཝ ཀ་ཀྑ་ལ༹་ལ་ཀྑ་ཎཱ པ་ཐ་ཝཱི་དྷཱ་ཏུ ཨ་ཏྠི, ན པ་གྒྷ་ར་ཎ་ལ་ཀྑ་ཎཱ ཨཱ་པོ་དྷཱ་ཏུ, ན ཨུ་ཎྷ་ལ་ཀྑ་ཎཱ ཏེ་ཛོ་དྷཱ་ཏུ, ན ཝི་ཏྠ་མྦྷ་ན་ལ་ཀྑ་ཎཱ ཝཱ་ཡོ་དྷཱ་ཏུ ཨ་ཏྠི. ཨི་ཏི ཙ་ཏུ་མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏཱ་བྷཱ་ཝ་ཝ་ཙ་ནེ་ན ཡ་ཐཱ ས་བྦ་སྶ་པི ཨུ་པཱ་དཱ་རཱུ་པ་སྶ ཨ་བྷཱ་ཝོ ཝུ་ཏྟོ ཧོ་ཏི ཏ་ནྣི་སྶི་ཏ་ཏྟཱ. ཨེ་ཝཾ ཨ་ན་ཝ་སེ་ས་ཏོ ཀཱ་མ་རཱུ་པ་བྷ་ཝ་སྶ ཏ་ཏྠ ཨ་བྷཱ་ཝོ ཝུ་ཏྟོ ཧོ་ཏི ཏ་དཱ་ཡ་ཏྟ་ཝུ་ཏྟི་བྷཱ་ཝ་ཏོ. ན ཧི མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏ་ནི་སྶ་ཡེ་ན ཝི་ནཱ པ་ཉྩ་ཝོ་ཀཱ་ར་བྷ་ཝོ ཨེ་ཀ་ཝོ་ཀཱ་ར་བྷ་ཝོ ཝཱ ས་མྦྷ་ཝ་ཏཱི་ཏི.
ཨི་དཱ་ནི ཨ་རཱུ་པ་ས་བྷཱ་ཝ་ཏྟེ་པི ནི་བྦཱ་ན་སྶ ཨ་རཱུ་པ་བྷ་ཝ་པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ ཏ་ཏྠ ཨ་བྷཱ་ཝཾ ད་སྶེ་ཏུཾ, ‘‘ན ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནཾ…པེ… ན ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ན’’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ ན ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནནྟི ས་དྡྷིཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ་ན ཀུ་ས་ལ་ཝི་པཱ་ཀ་ཀི་རི་ཡ་བྷེ་དོ ཏི་ཝི་དྷོ་པི ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ན་ཙི་ཏྟུ་པྤཱ་དོ ན་ཏྠཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. སེ་སེ་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཡ་ད་གྒེ་ན ཙ ནི་བྦཱ་ནེ ཀཱ་མ་ལོ་ཀཱ་དཱི་ནཾ ཨ་བྷཱ་ཝོ ཧོ་ཏི, ཏ་ད་གྒེ་ན ཏ་ཏྠ ཨི་དྷ་ལོ་ཀ་པ་ར་ལོ་ཀཱ་ན་མྤི ཨ་བྷཱ་ཝོ་ཏི ཨཱ་ཧ – ‘‘ནཱ་ཡཾ ལོ་ཀོ ན པ་ར་ལོ་ཀོ’’ཏི. ཏ་སྶ་ཏྠོ – ཡྭཱ་ཡཾ ‘‘ཨི་ཏྠ་ཏྟཾ དི་ཊྛ་དྷ་མྨོ ཨི་དྷ་ལོ་ཀོ’’ཏི ཙ ལ་དྡྷ་ཝོ་ཧཱ་རོ ཁ་ནྡྷཱ་དི་ལོ་ཀོ, ཡོ ཙ ‘‘ཏ་ཏོ ཨ་ཉྙ་ཐཱ པ་རོ ཨ་བྷི་ས་མྤ་རཱ་ཡོ’’ཏི ཙ ལ་དྡྷ་ཝོ་ཧཱ་རོ ཁ་ནྡྷཱ་དི་ལོ་ཀོ, ཏ་དུ་བྷ་ཡ་མྤི ཏ་ཏྠ ན་ཏྠཱི་ཏི. ན ཨུ་བྷོ ཙ་ནྡི་མ་སཱུ་རི་ཡཱཏི ཡ་སྨཱ རཱུ་པ་ག་ཏེ ས་ཏི ཏ་མོ ནཱ་མ སི་ཡཱ, ཏ་མ་སྶ ཙ ཝི་དྷ་མ་ན་ཏྠཾ ཙ་ནྡི་མ་སཱུ་རི་ཡེ་ཧི ཝ་ཏྟི་ཏ་བྦཾ. ས་བྦེ་ན ས་བྦཾ པ་ན ཡ་ཏྠ རཱུ་པ་ག་ཏ་མེ་ཝ ན་ཏྠི, ཀུ་ཏོ ཏ་ཏྠ ཏ་མོ. ཏ་མ་སྶ ཝཱ ཝི་དྷ་མ་ནཱ ཙ་ནྡི་མ་སཱུ་རི་ཡཱ, ཏ་སྨཱ ཙ་ནྡི་མཱ སཱུ་རི་ཡོ ཙཱ་ཏི ཨུ་བྷོ་པི ཏ་ཏྠ ནི་བྦཱ་ནེ ན་ཏྠཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨི་མི་ནཱ ཨཱ་ལོ་ཀ་ས་བྷཱ་ཝ་ཏཾ་ཡེ་ཝ ནི་བྦཱ་ན་སྶ ད་སྶེ་ཏི.
ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ཙ ཨ་ན་བྷི་ས་མེ་ཏཱ་ཝཱི་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨ་ནཱ་དི་མ་ཏི་སཾ་སཱ་རེ སུ་པི་ན་ནྟེ་པི ཨ་ན་ནུ་བྷཱུ་ཏ་པུ་བྦཾ པ་ར་མ་ག་མྦྷཱི་རཾ ཨ་ཏི་དུ་དྡ་སཾ ས་ཎྷ་སུ་ཁུ་མཾ ཨ་ཏ་ཀྐཱ་ཝ་ཙ་རཾ ཨ་ཙྩ་ནྟ་ས་ནྟཾ པ་ཎྜི་ཏ་ཝེ་ད་ནཱི་ཡཾ ཨ་ཏི་པ་ཎཱི་ཏཾ ཨ་མ་ཏཾ ནི་བྦཱ་ནཾ ཝི་བྷཱ་ཝེ་ནྟོ པ་ཋ་མཾ ཏཱ་ཝ ‘‘ཨ་ཏྠི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་དཱ་ཡ་ཏ་ན’’ནྟི ཏ་སྶ ཨ་ཏྠི་བྷཱ་ཝཱ ཏེ་སཾ ཨ་ཉྙཱ་ཎཱ་དཱི་ནི ཨ་པ་ནེ་ཏྭཱ ‘‘ཡ་ཏྠ ནེ་ཝ པ་ཐ་ཝཱི …པེ… ན ཨུ་བྷོ ཙ་ནྡི་མ་སཱུ་རི་ཡཱ’’ཏི ཏ་ད་ཉྙ་དྷ་མྨཱ་པོ་ཧ་ན་མུ་ཁེ་ན ཏཾ ཝི་བྷཱ་ཝེ་ཏི དྷ་མྨ་རཱ་ཛཱ. ཏེ་ན པ་ཐ་ཝཱི་ཨཱ་དི་ས་བྦ་ས་ངྑ་ཏ་དྷ་མྨ་ཝི་དྷུ་ར་ས་བྷཱ་ཝཱ ཡཱ ཨ་ས་ངྑ་ཏཱ དྷཱ་ཏུ, ཏཾ ནི་བྦཱ་ན་ནྟི དཱི་པི་ཏཾ ཧོ་ཏི. ཏེ་ནེ་ཝཱ་ཧ, ‘‘ཏ་ཏྲཱ་པཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ནེ་ཝ ཨཱ་ག་ཏིཾ ཝ་དཱ་མཱི’’ཏི.
ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྲཱཏི ཏ་སྨིཾ. ཨ་པིས་དྡོ ས་མུ་ཙྩ་ཡེ. ཨ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡ་ཏྠ ས་ངྑཱ་ར་པ་ཝ་ཏྟེ ཀུ་ཏོ་ཙི ཀ་སྶ་ཙི ཨཱ་ག་ཏིཾ ན ཝ་དཱ་མི ཡ་ཐཱ་པ་ཙྩ་ཡཾ ཏ་ཏྠ དྷ་མྨ་མ་ཏྟ་སྶ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ན་ཏོ. ཨེ་ཝཾ ཏ་སྨི་མྤི ཨཱ་ཡ་ཏ་ནེ ནི་བྦཱ་ནེ ཀུ་ཏོ་ཙི ཨཱ་ག་ཏིཾ ཨཱ་ག་མ་ནཾ ནེ་ཝ ཝ་དཱ་མི ཨཱ་ག་ནྟ་བྦ་ཊྛཱ་ན་ཏཱ་ཡ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ. ན ག་ཏིནྟི ཀ་ཏྠ་ཙི ག་མ་ནཾ ན ཝ་དཱ་མི ག་ནྟ་བྦ་ཊྛཱ་ན་ཏཱ་ཡ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ. ན ཧི ཏ་ཏྠ ས་ཏྟཱ་ནཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཉཱ་ཎེ་ན ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཀ་ར་ཎཾ ཨཱ་ག་ཏི་ག་ཏི་ཡོ ས་མྦྷ་ཝ་ནྟི, ནཱ་པི ཋི་ཏི་ཙུ་ཏཱུ་པ་པ་ཏྟི་ཡོ ཝ་དཱ་མི. ‘‘ཏ་དཱ་པ་ཧ’’ནྟི་པི པཱ་ལི༹. ཏ་སྶ་ཏྠོ – ཏ་མྤི ཨཱ་ཡ་ཏ་ནཾ གཱ་མ་ནྟ་ར་ཏོ གཱ་མ་ནྟ་རཾ ཝི་ཡ ན ཨཱ་ག་ནྟ་བྦ་ཏཱ་ཡ ན ཨཱ་ག་ཏི, ན ག་ནྟ་བྦ་ཏཱ་ཡ ན ག་ཏི, པ་ཐ་ཝཱི་པ་བྦ་ཏཱ་དི ཝི་ཡ ཨ་པ་ཏི་ཊྛཱ་ན་ཏཱ་ཡ ན ཋི་ཏི, ཨ་པ་ཙྩ་ཡ་ཏྟཱ ཝཱ ཨུ་པྤཱ་དཱ་བྷཱ་ཝོ, ཏ་ཏོ ཨ་མ་ཏ་ས་བྷཱ་ཝ་ཏྟཱ ཙ་ཝ་ནཱ་བྷཱ་ཝོ, ཨུ་པྤཱ་ད་ནི་རོ་དྷཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཙེ་ཝ ཏ་དུ་བྷ་ཡ་པ་རི་ཙྪི་ནྣཱ་ཡ ཋི་ཏི་ཡཱ ཙ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ན ཋི་ཏིཾ ན ཙུ་ཏིཾ ན ཨུ་པ་པ་ཏྟིཾ ཝ་དཱ་མི. ཀེ་ཝ་ལཾ པ་ན ཏཾ ཨ་རཱུ་པ་ས་བྷཱ་ཝ་ཏྟཱ ཨ་པ་ཙྩ་ཡ་ཏྟཱ ཙ ན ཀ་ཏྠ་ཙི པ་ཏི་ཊྛི་ཏ་ནྟི ཨ་པྤ་ཏི་ཊྛཾ. ཏ་ཏྠ པ་ཝ་ཏྟཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ པ་ཝ་ཏྟ་པྤ་ཊི་པ་ཀྑ་ཏོ ཙ ཨ་པྤ་ཝ་ཏྟཾ. ཨ་རཱུ་པ་ས་བྷཱ་ཝ་ཏྟེ་པི ཝེ་ད་ནཱ་ད་ཡོ ཝི་ཡ ཀ་སྶ་ཙི་པི ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་སྶ ཨ་ནཱ་ལ་མྦ་ན་ཏོ ཨུ་པ་ཏྠ་མྦྷ་ནི་ར་པེ་ཀྑ་ཏོ ཙ ཨ་ནཱ་ར་མྨ་ཎ་མེ་ཝ ཏཾ ‘‘ཨཱ་ཡ་ཏ་ན’’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ ནི་བྦཱ་ནཾ. ཨ་ཡ་ཉྩ ཨེ་ཝས་དྡོ ཨ་པྤ་ཏི་ཊྛ་མེ་ཝ ཨ་པྤ་ཝ་ཏྟ་མེ་ཝཱ་ཏི པ་ད་དྭ་ཡེ་ན་པི ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦོ. ཨེ་སེ་ཝ་ནྟོ དུ་ཀྑ་སྶཱཏི ཡ་དི་དཾ ‘‘ཨ་པྤ་ཏི་ཊྛ’’ནྟི་ཨཱ་དཱི་ཧི ཝ་ཙ་ནེ་ཧི ཝ་ཎྞི་ཏཾ ཐོ་མི་ཏཾ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་ལ་ཀྑ་ཎཾ ནི་བྦཱ་ནཾ, ཨེ་སོ ཨེ་ཝ ས་ཀ་ལ་སྶ ཝ་ཊྚ་དུ་ཀྑ་སྶ ཨ་ནྟོ པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཾ ཏ་ད་དྷི་ག་མེ ས་ཏི ས་བྦ་དུ་ཀྑཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ. ཏ་སྨཱ ‘‘དུ་ཀྑ་སྶ ཨ་ནྟོ’’ཏི ཨ་ཡ་མེ་ཝ ཏ་སྶ ས་བྷཱ་ཝོ་ཏི ད་སྶེ་ཏི.
པ་ཋ་མ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༢. དུ་ཏི་ཡ་ནི་བྦཱ་ན་པ་ཊི་སཾ་ཡུ་ཏྟ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༧༢. དུ་ཏི་ཡེ ཨི་མཾ ཨུ་དཱ་ནནྟི ཨི་མཾ ནི་བྦཱ་ན་སྶ པ་ཀ་ཏི་ཡཱ ག་མྦྷཱི་ར་བྷཱ་ཝ་ཏོ དུ་དྡ་ས་བྷཱ་ཝ་དཱི་པ་ནཾ ཨུ་དཱ་ནཾ ཨུ་དཱ་ནེ་སི. ཏ་ཏྠ དུ་དྡ་སནྟི ས་བྷཱ་ཝ་ག་མྦྷཱི་ར་ཏྟཱ ཨ་ཏི་སུ་ཁུ་མ་ས་ཎྷ་ས་བྷཱ་ཝ་ཏྟཱ ཙ ཨ་ནུ་པ་ཙི་ཏ་ཉཱ་ཎ་ས་མྦྷཱ་རེ་ཧི པ་སྶི་ཏུཾ ན ས་ཀྐཱ་ཏི དུ་དྡ་སཾ. ཝུ་ཏྟ་ཉྷེ་ཏཾ – ‘‘ཏ་ཉྷི ཏེ, མཱ་ག་ཎྜི་ཡ, ཨ་རི་ཡཾ པ་ཉྙཱ་ཙ་ཀྑུ ན་ཏྠི, ཡེ་ན ཏྭཾ ཨཱ་རོ་གྱཾ ཛཱ་ནེ་ཡྻཱ་སི, ནི་བྦཱ་ན་མྤི པ་སྶེ་ཡྻཱ་སཱི’’ཏི (མ. ནི. ༢.༢༡༨). ཨ་པ་ར་མྤི ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘ཨི་ད་མྤི ཁོ ཋཱ་ནཾ དུ་དྡ་སཾ, ཡ་དི་དཾ ས་བྦ་ས་ངྑཱ་ར་ས་མ་ཐོ’’ཏི་ཨཱ་དི (མ་ཧཱ་ཝ. ༨; མ. ནི. ༡.༢༨༡; ༢.༣༣༧). ཨ་ན་ཏནྟི རཱུ་པཱ་དི་ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ་སུ, ཀཱ་མཱ་དཱི་སུ ཙ བྷ་ཝེ་སུ ན་མ་ན་ཏོ ཏ་ནྣི་ནྣ་བྷཱ་ཝེ་ན པ་ཝ་ཏྟི་ཏོ ས་ཏྟཱ་ན་ཉྩ ཏ་ཏྠ ན་མ་ན་ཏོ ཏ་ཎྷཱ ན་ཏཱ ནཱ་མ, ན་ཏྠི ཨེ་ཏྠ ན་ཏཱ་ཏི ཨ་ན་ཏཾ, ནི་བྦཱ་ན་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ‘‘ཨ་ན་ནྟ’’ནྟི་པི པ་ཋ་ནྟི, ནི་ཙྩ་ས་བྷཱ་ཝ་ཏྟཱ ཨ་ནྟ་ཝི་ར་ཧི་ཏཾ, ཨ་ཙ་ཝ་ན་དྷ་མྨཾ ནི་རོ་དྷཾ ཨ་མ་ཏ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཀེ་ཙི པ་ན ‘‘ཨ་ན་ནྟ’’ནྟི པ་ད་སྶ ‘‘ཨ་པྤ་མཱ་ཎ’’ནྟི ཨ་ཏྠཾ ཝ་ད་ནྟི. ཨེ་ཏྠ ཙ ‘‘དུ་དྡ་ས’’ནྟི ཨི་མི་ནཱ པ་ཉྙཱ་ཡ དུ་བྦ་ལཱི་ཀ་ར་ཎེ་ཧི རཱ་གཱ་དི་ཀི་ལེ་སེ་ཧི ཙི་ར་ཀཱ་ལ་བྷཱ་ཝི་ཏ་ཏྟཱ ས་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱ་ཝ་ནཱ ན སུ་ཀ་རཱ་ཏི ནི་བྦཱ་ན་སྶ ཀི་ཙྪེ་ན ཨ་དྷི་ག་མ་ནཱི་ཡ་ཏཾ ད་སྶེ་ཏི. ན ཧི ས་ཙྩཾ སུ་ད་སྶ་ནནྟི ཨི་མི་ནཱ་པི ཏ་མེ་ཝ་ཏྠཾ པཱ་ཀ་ཊཾ ཀ་རོ་ཏི. ཏ་ཏྠ ས་ཙྩནྟི ནི་བྦཱ་ནཾ. ཏ་ཉྷི ཀེ་ན་ཙི པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ཨ་ས་ནྟ་ས་བྷཱ་ཝཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཨེ་ཀ་ནྟེ་ནེ་ཝ ས་ནྟ་ཏྟཱ ཨ་ཝི་པ་རཱི་ཏ་ཊྛེ་ན ས་ཙྩཾ. ན ཧི ཏཾ སུ་ད་སྶ་ནཾ ན སུ་ཁེ་ན པ་སྶི་ཏ་བྦཾ, སུ་ཙི་ར་མྤི ཀཱ་ལཾ པུ་ཉྙ་ཉཱ་ཎ་ས་མྦྷཱ་རེ ས་མཱ་ནེ་ནྟེ་ཧི་པི ཀ་སི་རེ་ནེ་ཝ ས་མ་དྷི་ག་ནྟ་བྦ་ཏོ. ཏ་ཐཱ ཧི ཝུ་ཏྟཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ – ‘‘ཀི་ཙྪེ་ན མེ ཨ་དྷི་ག་ཏ’’ནྟི (མ་ཧཱ་ཝ. ༨; མ. ནི. ༡.༢༨༡; ༢.༣༣༧).
པ་ཊི་ཝི་དྡྷཱ ཏ་ཎྷཱ ཛཱ་ན་ཏོ པ་སྶ་ཏོ ན་ཏྠི ཀི་ཉྩ་ནནྟི ཏ་ཉྩ ནི་རོ་དྷ་ས་ཙྩཾ ས་ཙྪི་ཀི་རི་ཡཱ་བྷི་ས་མ་ཡ་ཝ་སེ་ན ཨ་བྷི་ས་མེ་ནྟེ་ན ཝི་ས་ཡ་ཏོ ཀི་ཙྩ་ཏོ ཙ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏོ ཙ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་པྤ་ཊི་ཝེ་དྷེ་ན ཨ་ས་མྨོ་ཧ་པྤ་ཊི་ཝེ་དྷེ་ན ཙ པ་ཊི་ཝི་དྡྷཾ, ཡ་ཐཱ་པ་རི་ཉྙཱ་བྷི་ས་མ་ཡ་ཝ་སེ་ན དུ་ཀྑ་ས་ཙྩཾ, བྷཱ་ཝ་ནཱ་བྷི་ས་མ་ཡ་ཝ་སེ་ན མ་གྒ་ས་ཙྩ་ཉྩ ཨ་ས་མྨོ་ཧ་ཏོ པ་ཊི་ཝི་དྡྷཾ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝཾ པ་ཧཱ་ནཱ་བྷི་ས་མ་ཡ་ཝ་སེ་ན ཨ་ས་མྨོ་ཧ་ཏོ ཙ པ་ཊི་ཝི་དྡྷཱ ཏ་ཎྷཱ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝ་ཉྩ ཙ་ཏྟཱ་རི ས་ཙྩཱ་ནི ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ཨ་རི་ཡ་མ་གྒ་པ་ཉྙཱ་ཡ ཛཱ་ན་ཏོ པ་སྶ་ཏོ བྷ་ཝཱ་དཱི་སུ ན་ཏ་བྷཱུ་ཏཱ ཏ་ཎྷཱ ན་ཏྠི, ཏ་ད་བྷཱ་ཝེ ས་བྦ་སྶ་པི ཀི་ལེ་ས་ཝ་ཊྚ་སྶ ཨ་བྷཱ་ཝོ, ཏ་ཏོ་ཝ ཀ་མྨ་ཝི་པཱ་ཀ་ཝ་ཊྚཱ་ནཾ ཨ་ས་མྦྷ་ཝོ་ཡེ་ཝཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་སཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨ་ན་ཝ་སེ་ས་ཝ་ཊྚ་དུ་ཀྑ་ཝཱུ་པ་ས་མ་ཧེ་ཏུ་བྷཱུ་ཏཾ ཨ་མ་ཏ་མ་ཧཱ་ནི་བྦཱ་ན་སྶ ཨཱ་ནུ་བྷཱ་ཝཾ པ་ཀཱ་སེ་སི. སེ་སཾ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡ་མེ་ཝ.
དུ་ཏི་ཡ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༣. ཏ་ཏི་ཡ་ནི་བྦཱ་ན་པ་ཊི་སཾ་ཡུ་ཏྟ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༧༣. ཏ་ཏི་ཡེ ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཝི་དི་ཏྭཱཏི ཏ་དཱ ཀི་ར བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཨ་ནེ་ཀ་པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན སཾ་སཱ་ར་སྶ ཨཱ་དཱི་ན་ཝཾ པ་ཀཱ་སེ་ཏྭཱ ས་ནྡ་སྶ་ནཱ་དི་ཝ་སེ་ན ནི་བྦཱ་ན་པ་ཊི་སཾ་ཡུ་ཏྟཱ་ཡ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཱ་ཡ ཀ་ཏཱ་ཡ ཏེ་སཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘‘ཨ་ཡཾ སཾ་སཱ་རོ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་དཱི་ཧི ཀཱ་ར་ཎེ་ཧི ས་ཧེ་ཏུ་ཀོ པ་ཀཱ་སི་ཏོ, ནི་བྦཱ་ན་སྶ པ་ན ཏ་དུ་པ་ས་མ་སྶ ན ཀི་ཉྩི ཀཱ་ར་ཎཾ ཝུ་ཏྟཾ, ཏ་ཡི་དཾ ཨ་ཧེ་ཏུ་ཀཾ, ཀ་ཐཾ ས་ཙྩི་ཀ་ཊྛ་པ་ར་མ་ཏྠེ་ན ཨུ་པ་ལ་བྦྷ་ཏཱི’’ཏི. ཨ་ཐ བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་སཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨེ་ཏཾ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟཾ པ་རི་ཝི་ཏ་ཀྐ་ས་ངྑཱ་ཏཾ ཨ་ཏྠཾ ཝི་དི་ཏྭཱ. ཨི་མཾ ཨུ་དཱ་ནནྟི ཏེ་སཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཝི་མ་ཏི་ཝི་དྷ་མ་ན་ཏྠ་ཉྩེ་ཝ ཨི་དྷ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ་ནཾ ‘‘ནི་བྦཱ་ནཾ ནི་བྦཱ་ན་ནྟི ཝཱ་ཙཱ་ཝ་ཏྠུ་མ་ཏྟ་མེ་ཝ, ན་ཏྠི ཧི པ་ར་མ་ཏྠ་ཏོ ནི་བྦཱ་ནཾ ནཱ་མ ཨ་ནུ་པ་ལ་བྦྷ་མཱ་ན་ས་བྷཱ་ཝ་ཏྟཱ’’ཏི ལོ་ཀཱ་ཡ་ཏི་ཀཱ་ད་ཡོ ཝི་ཡ ཝི་པྤ་ཊི་པ་ནྣཱ་ནཾ བ་ཧི་དྡྷཱ ཙ པུ་ཐུ་དི་ཊྛི་ག་ཏི་ཀཱ་ནཾ མི་ཙྪཱ་ཝཱ་ད་བྷ་ཉྫ་ན་ཏྠ་ཉྩ ཨི་མཾ ཨ་མ་ཏ་མ་ཧཱ་ནི་བྦཱ་ན་སྶ པ་ར་མ་ཏྠ་ཏོ ཨ་ཏྠི་བྷཱ་ཝ་དཱི་པ་ནཾ ཨུ་དཱ་ནཾ ཨུ་དཱ་ནེ་སི.
ཏ་ཏྠ ཨ་ཛཱ་ཏཾ ཨ་བྷཱུ་ཏཾ ཨ་ཀ་ཏཾ ཨ་ས་ངྑ་ཏནྟི ས་བྦཱ་ནི་པི པ་དཱ་ནི ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་ཝེ་ཝ་ཙ་ནཱ་ནི. ཨ་ཐ ཝཱ ཝེ་ད་ནཱ་ད་ཡོ ཝི་ཡ ཧེ་ཏུ་པ་ཙྩ་ཡ་ས་མ་ཝཱ་ཡ་ས་ངྑཱ་ཏཱ་ཡ ཀཱ་ར་ཎ་སཱ་མ་གྒི་ཡཱ ན ཛཱ་ཏཾ ན ནི་བྦ་ཏྟ་ནྟི ཨ་ཛཱ་ཏཾ, ཀཱ་ར་ཎེ་ན ཝི་ནཱ, ས་ཡ་མེ་ཝ ཝཱ ན བྷཱུ་ཏཾ ན པཱ་ཏུ་བྷཱུ་ཏཾ ན ཨུ་པྤ་ནྣ་ནྟི ཨ་བྷཱུ་ཏཾ, ཨེ་ཝཾ ཨ་ཛཱ་ཏ་ཏྟཱ ཨ་བྷཱུ་ཏ་ཏྟཱ ཙ ཡེ་ན ཀེ་ན་ཙི ཀཱ་ར་ཎེ་ན ན ཀ་ཏ་ནྟི ཨ་ཀ་ཏཾ, ཛཱ་ཏ་བྷཱུ་ཏ་ཀ་ཏ་ས་བྷཱ་ཝོ ཙ ནཱ་མ་རཱུ་པཱ་ནཾ ས་ངྑ་ཏ་དྷ་མྨཱ་ནཾ ཧོ་ཏི, ན ཨ་ས་ངྑ་ཏ་ས་བྷཱ་ཝ་སྶ ནི་བྦཱ་ན་སྶཱ་ཏི ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ཨ་ས་ངྑ་ཏནྟི ཝུ་ཏྟཾ. པ་ཊི་ལོ་མ་ཏོ ཝཱ ས་མེ་ཙྩ ས་མྦྷཱུ་ཡ པ་ཙྩ་ཡེ་ཧི ཀ་ཏ་ནྟི ས་ངྑ་ཏཾ, ཏ་ཐཱ ན ས་ངྑ་ཏཾ ས་ངྑ་ཏ་ལ་ཀྑ་ཎ་ར་ཧི་ཏ་ནྟི ཨ་ས་ངྑ་ཏ་ནྟི. ཨེ་ཝཾ ཨ་ནེ་ཀེ་ཧི ཀཱ་ར་ཎེ་ཧི ནི་བྦ་ཏྟི་ཏ་བྷཱ་ཝེ པ་ཊི་སི་དྡྷེ ‘‘སི་ཡཱ ནུ ཁོ ཨེ་ཀེ་ནེ་ཝ ཀཱ་ར་ཎེ་ན ཀ་ཏ’’ནྟི ཨཱ་ས་ངྐཱ་ཡ ‘‘ན ཡེ་ན ཀེ་ན་ཙི ཀ་ཏ’’ནྟི ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ‘‘ཨ་ཀ་ཏ’’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ. ཨེ་ཝཾ ཨ་པ་ཙྩ་ཡ་མྤི ས་མཱ་ནཾ ‘‘ས་ཡ་མེ་ཝ ནུ ཁོ ཨི་དཾ བྷཱུ་ཏཾ པཱ་ཏུ་བྷཱུ་ཏ’’ནྟི ཨཱ་ས་ངྐཱ་ཡ ཏ་ནྣི་ཝ་ཏྟ་ན་ཏྠཾ ‘‘ཨ་བྷཱུ་ཏ’’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ. ‘‘ཨ་ཡ་ཉྩེ་ཏ་སྶ ཨ་ས་ངྑ་ཏཱ་ཀ་ཏཱ་བྷཱུ་ཏ་བྷཱ་ཝོ ས་བྦེ་ན ས་བྦཾ ཨ་ཛཱ་ཏི་དྷ་མྨ་ཏྟཱ’’ཏི ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཨ་ཛཱ་ཏ’’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ. ཨེ་ཝ་མེ་ཏེ་སཾ ཙ་ཏུ་ནྣ་མྤི པ་དཱ་ནཾ སཱ་ཏྠ་ཀ་བྷཱ་ཝཾ ཝི་དི་ཏྭཱ ‘‘ཏ་ཡི་དཾ ནི་བྦཱ་ནཾ ཨ་ཏྠི, བྷི་ཀྑ་ཝེ’’ཏི པ་ར་མ་ཏྠ་ཏོ ནི་བྦཱ་ན་སྶ ཨ་ཏྠི་བྷཱ་ཝོ པ་ཀཱ་སི་ཏོ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨེ་ཏྠ ཨུ་དཱ་ནེ་ནྟེ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏཱ, ‘‘བྷི་ཀྑ་ཝེ’’ཏི ཨཱ་ལ་པ་ནེ ཀཱ་ར་ཎཾ ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
ཨི་ཏི ས་ཏྠཱ ‘‘ཨ་ཏྠི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཛཱ་ཏཾ ཨ་བྷཱུ་ཏཾ ཨ་ཀ་ཏཾ ཨ་ས་ངྑ་ཏ’’ནྟི ཝ་ཏྭཱ ཏ་ཏྠ ཧེ་ཏུཾ ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘ནོ ཙེ་ཏཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་སྶཱ་ཡཾ ས་ངྑེ་པ་ཏྠོ – བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡ་དི ཨ་ཛཱ་ཏཱ་དི་ས་བྷཱ་ཝཱ ཨ་ས་ངྑ་ཏཱ དྷཱ་ཏུ ན ཨ་བྷ་ཝི་སྶ ན སི་ཡཱ, ཨི་དྷ ལོ་ཀེ ཛཱ་ཏཱ་དི་ས་བྷཱ་ཝ་སྶ རཱུ་པཱ་དི་ཀྑ་ནྡྷ་པ་ཉྩ་ཀ་ས་ངྑཱ་ཏ་སྶ ས་ངྑ་ཏ་སྶ ནི་སྶ་ར་ཎཾ ཨ་ན་ཝ་སེ་ས་ཝཱུ་པ་ས་མོ ན པ་ཉྙཱ་ཡེ་ཡྻ ན ཨུ་པ་ལ་བྦྷེ་ཡྻ ན ས་མྦྷ་ཝེ་ཡྻ. ནི་བྦཱ་ན་ཉྷི ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ པ་ཝ་ཏྟ་མཱ་ནཱ ས་མྨཱ་དི་ཊྛི་ཨཱ་ད་ཡོ ཨ་རི་ཡ་མ་གྒ་དྷ་མྨཱ ཨ་ན་ཝ་སེ་ས་ཀི་ལེ་སེ ས་མུ་ཙྪི་ནྡ་ནྟི. ཏེ་ནེ་ཏྠ ས་བྦ་སྶ་པི ཝ་ཊྚ་དུ་ཀྑ་སྶ ཨ་པྤ་ཝ་ཏྟི ཨ་པ་ག་མོ ནི་སྶ་ར་ཎཾ པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི.
ཨེ་ཝཾ བྱ་ཏི་རེ་ཀ་ཝ་སེ་ན ནི་བྦཱ་ན་སྶ ཨ་ཏྠི་བྷཱ་ཝཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི ཨ་ནྭ་ཡ་ཝ་སེ་ན་པི ཏཾ ད་སྶེ་ཏུཾ, ‘‘ཡ་སྨཱ ཙ ཁོ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཏཾ ཝུ་ཏྟ་ཏྠ་མེ་ཝ. ཨེ་ཏྠ ཙ ཡ་སྨཱ ‘‘ཨ་པ་ཙྩ་ཡཱ དྷ་མྨཱ, ཨ་ས་ངྑ་ཏཱ དྷ་མྨཱ (དྷ. ས. དུ་ཀ་མཱ་ཏི་ཀཱ ༧, ༨), ཨ་ཏྠི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་དཱ་ཡ་ཏ་ནཾ, ཡ་ཏྠ ནེ་ཝ པ་ཐ་ཝཱི (ཨུ་དཱ. ༧༡), ཨི་ད་མྤི ཁོ ཋཱ་ནཾ དུ་དྡ་སཾ, ཡ་དི་དཾ ས་བྦ་ས་ངྑཱ་ར་ས་མ་ཐོ ས་བྦཱུ་པ་དྷི་པ་ཊི་ནི་སྶ་གྒོ (མ་ཧཱ་ཝ. ༨; མ. ནི. ༡.༢༨༡; ༢.༣༣༧), ཨ་ས་ངྑ་ཏ་ཉྩ ཝོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དྷ་མྨཾ དེ་སེ་སྶཱ་མི ཨ་ས་ངྑ་ཏ་གཱ་མི་ནི་ཉྩ པ་ཊི་པ་ད’’ནྟི་ཨཱ་དཱི་ཧི (སཾ. ནི. ༤.༣༦༦-༣༦༧) ཨ་ནེ་ཀེ་ཧི སུ་ཏྟ་པ་དེ་ཧི, ‘‘ཨ་ཏྠི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཛཱ་ཏ’’ནྟི ཨི་མི་ནཱ་པི ཙ སུ་ཏྟེ་ན ནི་བྦཱ་ན་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ པ་ར་མ་ཏྠ་ཏོ ས་མྦྷ་ཝོ ས་བྦ་ལོ་ཀཾ ཨ་ནུ་ཀ་མྤ་མཱ་ནེ་ན ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷེ་ན དེ་སི་ཏོ, ཏ་སྨཱ ཡ་དི་པི ཏ་ཏྠ ཨ་པ་ཙྩ་ཀྑ་ཀཱ་རཱི་ན་མྤི ཝི་ཉྙཱུ་ནཾ ཀ་ངྑཱ ཝཱ ཝི་མ་ཏི ཝཱ ན་ཏྠི་ཡེ་ཝ. ཡེ པ་ན པ་ར་ནེ་ཡྻ་བུ་དྡྷི་ནོ པུ་གྒ་ལཱ, ཏེ་སཾ ཝི་མ་ཏི་ཝི་ནོ་ད་ན་ཏྠཾ ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡ་ནི་དྡྷཱ་ར་ཎ་མུ་ཁེ་ན ཡུ་ཏྟི་ཝི་ཙཱ་ར་ཎཱ – ཡ་ཐཱ པ་རི་ཉྙེ་ཡྻ་ཏཱ་ཡ ས་ཨུ་ཏྟ་རཱ་ནཾ ཀཱ་མཱ་ནཾ རཱུ་པཱ་དཱི་ན་ཉྩ པ་ཊི་པ་ཀྑ་བྷཱུ་ཏཾ ཏ་བྦི་དྷུ་ར་ས་བྷཱ་ཝཾ ནི་སྶ་ར་ཎཾ པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཏཾ་ས་བྷཱ་ཝཱ་ནཾ ས་བྦེ་ས་མྤི ས་ངྑ་ཏ་དྷ་མྨཱ་ནཾ པ་ཊི་པ་ཀྑ་བྷཱུ་ཏེ་ན ཏ་བྦི་དྷུ་ར་ས་བྷཱ་ཝེ་ན ནི་སྶ་ར་ཎེ་ན བྷ་ཝི་ཏ་བྦཾ. ཡ་ཉྩེ་ཏཾ ནི་སྶ་ར་ཎཾ, སཱ ཨ་ས་ངྑ་ཏཱ དྷཱ་ཏུ. ཀི་ཉྩ བྷི་ཡྻོ ས་ངྑ་ཏ་དྷ་མྨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཉཱ་ཎཾ ཨ་པི ཨ་ནུ་ལོ་མ་ཉཱ་ཎཾ ཀི་ལེ་སེ ས་མུ་ཙྪེ་ད་ཝ་སེ་ན པ་ཛ་ཧི་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི. ཏ་ཐཱ ས་མྨུ་ཏི་ས་ཙྩཱ་ར་མྨ་ཎཾ པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཱ་དཱི་སུ ཉཱ་ཎཾ ཝི་ཀྑ་མྦྷ་ན་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ཀི་ལེ་སེ པ་ཛ་ཧ་ཏི, ན ས་མུ་ཙྪེ་ད་ཝ་སེ་ན. ཨི་ཏི ས་ངྑ་ཏ་དྷ་མྨཱ་ར་མྨ་ཎ་སྶ ས་མྨུ་ཏི་ས་ཙྩཱ་ར་མྨ་ཎ་སྶ ཙ ཉཱ་ཎ་སྶ ཀི་ལེ་སཱ་ནཾ ས་མུ་ཙྪེ་ད་པྤ་ཧཱ་ནེ ཨ་ས་མ་ཏྠ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཏེ་སཾ ས་མུ་ཙྪེ་ད་པྤ་ཧཱ་ན་ཀ་ར་སྶ ཨ་རི་ཡ་མ་གྒ་ཉཱ་ཎ་སྶ ཏ་དུ་བྷ་ཡ་ཝི་པ་རཱི་ཏ་ས་བྷཱ་ཝེ་ན ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ་ན བྷ་ཝི་ཏ་བྦཾ, སཱ ཨ་ས་ངྑ་ཏཱ དྷཱ་ཏུ. ཏ་ཐཱ ‘‘ཨ་ཏྠི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཛཱ་ཏཾ ཨ་བྷཱུ་ཏཾ ཨ་ཀ་ཏཾ ཨ་ས་ངྑ་ཏ’’ནྟི ཨི་དཾ ནི་བྦཱ་ན་པ་ད་སྶ པ་ར་མ་ཏྠ་ཏོ ཨ་ཏྠི་བྷཱ་ཝ་ཛོ་ཏ་ཀཾ ཝ་ཙ་ནཾ ཨ་ཝི་པ་རཱི་ཏ་ཏྠཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ བྷཱ་སི་ཏ་ཏྟཱ. ཡ་ཉྷི བྷ་ག་ཝ་ཏཱ བྷཱ་སི་ཏཾ, ཏཾ ཨ་ཝི་པ་རཱི་ཏ་ཏྠཾ པ་ར་མ་ཏྠཾ ཡ་ཐཱ ཏཾ ‘‘ས་བྦེ ས་ངྑཱ་རཱ ཨ་ནི་ཙྩཱ, ས་བྦེ ས་ངྑཱ་རཱ དུ་ཀྑཱ, ས་བྦེ དྷ་མྨཱ ཨ་ན་ཏྟཱ’’ཏི (ཨ. ནི. ༣.༡༣༧; མ་ཧཱ་ནི. ༢༧), ཏ་ཐཱ ནི་བྦཱ་ན་ས་དྡོ ཀ་ཏྠ་ཙི ཝི་ས་ཡེ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏ་པ་ར་མ་ཏྠ་ཝི་ས་ཡོ ཨུ་པ་ཙཱ་ར་མ་ཏྟ་ཝུ་ཏྟི་ས་བྦྷཱ་ཝ་ཏོ སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི སཱི་ཧ་ས་དྡོ. ཨ་ཐ ཝཱ ཨ་ཏྠེ་ཝ པ་ར་མ་ཏྠ་ཏོ ཨ་ས་ངྑ་ཏཱ དྷཱ་ཏུ, ཨི་ཏ་ར་ཏ་བྦི་པ་རཱི་ཏ་ཝི་ནི་མུ་ཏྟ་ས་བྷཱ་ཝ་ཏྟཱ སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི པ་ཐ་ཝཱི་དྷཱ་ཏུ ཝེ་ད་ནཱ་ཏི. ཨེ་ཝ་མཱ་དཱི་ཧི ན་ཡེ་ཧི ཡུ་ཏྟི་ཏོ་པི ཨ་ས་ངྑ་ཏཱ་ཡ དྷཱ་ཏུ་ཡཱ པ་ར་མ་ཏྠ་ཏོ ཨ་ཏྠི་བྷཱ་ཝོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
ཏ་ཏི་ཡ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༤. ཙ་ཏུ་ཏྠ་ནི་བྦཱ་ན་པ་ཊི་སཾ་ཡུ་ཏྟ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༧༤. ཙ་ཏུ་ཏྠེ ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཝི་དི་ཏྭཱཏི ཏ་དཱ ཀི་ར བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཨ་ནེ་ཀ་པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ས་ནྡ་སྶ་ནཱ་དི་ཝ་སེ་ན ནི་བྦཱ་ན་པ་ཊི་སཾ་ཡུ་ཏྟཱ་ཡ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཱ་ཡ ཀ་ཏཱ་ཡ ཏེ་སཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘‘ཨ་ཡཾ ཏཱ་ཝ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཨ་མ་ཏ་མ་ཧཱ་ནི་བྦཱ་ན་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ ཨ་ནེ་ཀཱ་ཀཱ་ར་ཝོ་ཀཱ་རཾ ཨཱ་ནི་སཾ་སཾ ད་སྶེ་ནྟེ་ན ཨ་ན་ཉྙ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎོ ཨཱ་ནུ་བྷཱ་ཝོ པ་ཀཱ་སི་ཏོ, ཨ་དྷི་ག་མཱུ་པཱ་ཡོ པ་ན་སྶཱ ན བྷཱ་སི་ཏོ, ཀ་ཐཾ ནུ ཁོ པ་ཊི་པ་ཛྫ་ནྟེ་ཧི ཨ་མྷེ་ཧི ཨ་ཡཾ ཨ་དྷི་ག་ནྟ་བྦཱ’’ཏི. ཨ་ཐ བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་སཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨེ་ཏཾ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་པ་རི་ཝི་ཏ་ཀྐ་ས་ངྑཱ་ཏཾ ཨ་ཏྠཾ ས་བྦཱ་ཀཱ་ར་ཏོ ཝི་དི་ཏྭཱ. ཨི་མཾ ཨུ་དཱ་ནནྟི ཏ་ཎྷཱ་ཝ་སེ་ན ཀ་ཏྠ་ཙི ཨ་ནི་སྶི་ཏ་སྶ པ་སྶ་དྡྷ་ཀཱ་ཡ་ཙི་ཏྟ་སྶ ཝཱི་ཐི་པ་ཊི་པ་ནྣ་ཝི་པ་སྶ་ན་སྶ ཨ་རི་ཡ་མ་གྒེ་ན ཨ་ན་ཝ་སེ་ས་ཏོ ཏ་ཎྷཱ་པ་ཧཱ་ནེ་ན ནི་བྦཱ་ནཱ་དྷི་ག་མ་ཝི་བྷཱ་ཝ་ནཾ ཨི་མཾ ཨུ་དཱ་ནཾ ཨུ་དཱ་ནེ་སི.
ཏ་ཏྠ ནི་སྶི་ཏ་སྶ ཙ་ལི་ཏནྟི རཱུ་པཱ་དི་ས་ངྑཱ་རེ ཏ་ཎྷཱ་དི་ཊྛཱི་ཧི ནི་སྶི་ཏ་སྶ ཙ་ལི་ཏཾ ‘‘ཨེ་ཏཾ མ་མ, ཨེ་སོ མེ ཨ་ཏྟཱ’’ཏི ཏ་ཎྷཱ་དི་ཊྛི་ཝི་པྥ་ནྡི་ཏཾ ཧོ་ཏི. ཨ་པྤ་ཧཱི་ན་ཏ་ཎྷཱ་དི་ཊྛི་ཀ་སྶ ཧི པུ་གྒ་ལ་སྶ སུ་ཁཱ་དཱི་སུ ཨུ་པྤ་ནྣེ་སུ ཏཱ་ནི ཨ་བྷི་བྷུ་ཡྻ ཝི་ཧ་རི་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟ་སྶ ‘‘མ་མ ཝེ་ད་ནཱ, ཨ་ཧཾ ཝེ་དི་ཡཱ་མཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཏ་ཎྷཱ་དི་ཊྛི་གཱ་ཧ་ཝ་སེ་ན ཀུ་ས་ལ་པྤ་ཝ་ཏྟི་ཏོ ཙི་ཏྟ་ས་ནྟཱ་ན་སྶ ཙ་ལ་ནཾ ཀ་མྤ་ནཾ, ཨ་ཝ་ཀྑ་ལི་ཏཾ ཝཱ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ནི་སྶི་ཏ་སྶ ཙ་ལི་ཏཾ ན་ཏྠཱིཏི ཡོ པ་ན ཝི་སུ་དྡྷི་པ་ཊི་པ་དཾ པ་ཊི་པ་ཛྫ་ནྟོ ས་མ་ཐ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཧི ཏ་ཎྷཱ་དི་ཊྛི་ཡོ ཝི་ཀྑ་མྦྷེ་ཏྭཱ ཨ་ནི་ཙྩཱ་དི་ཝ་སེ་ན ས་ངྑཱ་རེ ས་མྨ་ས་ནྟོ ཝི་ཧ་ར་ཏི, ཏ་སྶ ཏཾ ཨ་ནི་སྶི་ཏ་སྶ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟཾ ཙ་ལི་ཏཾ ཨ་ཝ་ཀྑ་ལི་ཏཾ, ཝི་པྥ་ནྡི་ཏཾ ཝཱ ན་ཏྠི ཀཱ་ར་ཎ་སྶ སུ་ཝི་ཀྑ་མྦྷི་ཏ་ཏྟཱ.
ཙ་ལི་ཏེ ཨ་ས་ཏཱིཏི ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟེ ཙ་ལི་ཏེ ཨ་ས་ཏི ཡ་ཐཱ ཏ་ཎྷཱ་དི་ཊྛི་གཱ་ཧཱ ན་པྤ་ཝ་ཏྟ་ནྟི, ཏ་ཐཱ ཝཱི་ཐི་པ་ཊི་པ་ནྣཱ་ཡ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡ ཏཾ ཨུ་སྶུ་ཀྐ་ནྟ་སྶ. པ་སྶ་དྡྷཱིཏི ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཙི་ཏྟ་ས་ཧ་ཛཱ་ཏཱ་ནཾ ཀཱ་ཡ་ཙི་ཏྟཱ་ནཾ སཱ་ར་མྦྷ་ཀ་ར་ཀི་ལེ་ས་ཝཱུ་པ་ས་མི་ནཱི དུ་ཝི་དྷཱ་པི པ་སྶ་དྡྷི ཧོ་ཏི. པ་སྶ་དྡྷི་ཡཱ ས་ཏི ན་ཏི ན ཧོ་ཏཱིཏི པུ་བྦེ་ནཱ་པ་རཾ ཝི་སེ་ས་ཡུ་ཏྟཱ་ཡ པ་སྶ་དྡྷི་ཡཱ ས་ཏི ཨ་ན་ཝ་ཛྫ་སུ་ཁཱ་དྷི་ཊྛཱ་ནཾ ས་མཱ་དྷིཾ ཝ་ཌྜྷེ་ཏྭཱ ཏཾ པ་ཉྙཱ་ཡ ས་མ་ཝཱ་ཡ་ཀ་ར་ཎེ་ན ས་མ་ཐ་ཝི་པ་སྶ་ནཾ ཡུ་ག་ན་དྡྷཾ ཡོ་ཛེ་ཏྭཱ མ་གྒ་པ་ར་མྤ་རཱ་ཡ ཀི་ལེ་སེ ཁེ་པེ་ནྟ་སྶ ཀཱ་མ་བྷ་ཝཱ་དཱི་སུ ན་མ་ན་ཏོ ‘‘ན་ཏཱི’’ཏི ལ་དྡྷ་ནཱ་མཱ ཏ་ཎྷཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒ་ཀྑ་ཎེ ཨ་ན་ཝ་སེ་ས་ཏོ ན ཧོ་ཏི, ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟི་དྷ་མྨ་ཏཾ ཨཱ་པཱ་དི་ཏ་ཏྟཱ ན ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ན་ཏི་ཡཱ ཨ་ས་ཏཱིཏི ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒེ་ན ཏ་ཎྷཱ་ཡ སུ་པྤ་ཧཱི་ན་ཏྟཱ བྷ་ཝཱ་དི་ཨ་ཏྠཱ་ཡ ཨཱ་ལ་ཡ་ནི་ཀ་ནྟི པ་རི་ཡུ་ཊྛཱ་ནེ ཨ་ས་ཏི. ཨཱ་ག་ཏི་ག་ཏི ན ཧོ་ཏཱིཏི པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཝ་སེ་ན ཨི་དྷ ཨཱ་ག་ཏི ཨཱ་ག་མ་ནཾ ཙུ་ཏི་ཝ་སེ་ན ག་ཏི ཨི་ཏོ པ་ར་ལོ་ཀ་ག་མ་ནཾ པེ་ཙྩ་བྷཱ་ཝོ ན ཧོ་ཏི ན པ་ཝ་ཏྟ་ཏི. ཨཱ་ག་ཏི་ག་ཏི་ཡཱ ཨ་ས་ཏཱིཏི ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན ཨཱ་ག་ཏི་ཡཱ ཙ ག་ཏི་ཡཱ ཙ ཨ་ས་ཏི. ཙུ་ཏཱུ་པ་པཱ་ཏོ ན ཧོ་ཏཱིཏི ཨ་པ་རཱ་པ་རཾ ཙ་ཝ་ནུ་པ་པ་ཛྫ་ནཾ ན ཧོ་ཏི ན པ་ཝ་ཏྟ་ཏི. ཨ་ས་ཏི ཧི ཀི་ལེ་ས་ཝ་ཊྚེ ཀ་མྨ་ཝ་ཊྚཾ པ་ཙྪི་ནྣ་མེ་ཝ, པ་ཙྪི་ནྣེ ཙ ཏ་སྨིཾ ཀུ་ཏོ ཝི་པཱ་ཀ་ཝ་ཊྚ་སྶ ས་མྦྷ་ཝོ. ཏེ་ནཱ་ཧ – ‘‘ཙུ་ཏཱུ་པ་པཱ་ཏེ ཨ་ས་ཏི ནེ་ཝི་དྷ ན ཧུ་ར’’ནྟི་ཨཱ་དི. ཏ་ཏྠ ཡཾ ཝ་ཏྟ་བྦཾ, ཏཾ ཧེ་ཊྛཱ བཱ་ཧི་ཡ་སུ་ཏྟེ ཝི་ཏྠཱ་ར་ཏོ ཝུ་ཏྟ་མེ་ཝ. ཏ་སྨཱ ཏ་ཏྠ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
ཨི་ཏི བྷ་ག་ཝཱ ཨི་དྷཱ་པི ཏེ་སཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨ་ན་ཝ་སེ་ས་ཏོ ཝ་ཊྚ་དུ་ཀྑ་ཝཱུ་པ་ས་མ་ཧེ་ཏུ་བྷཱུ་ཏཾ ཨ་མ་ཏ་མ་ཧཱ་ནི་བྦཱ་ན་སྶ ཨཱ་ནུ་བྷཱ་ཝཾ ས་མྨཱ་པ་ཊི་པ་ཏྟི་ཡཱ པ་ཀཱ་སེ་ཏི.
ཙ་ཏུ་ཏྠ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༥. ཙུ་ནྡ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༧༥. པ་ཉྩ་མེ མ་ལླེ་སཱུཏི ཨེ་ཝཾ་ནཱ་མ་ཀེ ཛ་ན་པ་དེ. མ་ཧ་ཏཱ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷེ་ནཱཏི གུ་ཎ་མ་ཧ་ཏྟ་ས་ངྑྱཱ་མ་ཧ་ཏྟེ་ཧི མ་ཧ་ཏཱ. སོ ཧི བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷོ སཱི་ལཱ་དི་གུ་ཎ་ཝི་སེ་ས་ཡོ་གེ་ན་པི མ་ཧཱ ཏ་ཏྠ ས་བྦ་པ་ཙྪི་མ་ཀ་སྶ སོ་ཏཱ་པ་ནྣ་བྷཱ་ཝ་ཏོ, ས་ངྑྱཱ་མ་ཧ་ཏྟེ་ན་པི མ་ཧཱ ཨ་པ་རི་ཙྪི་ནྣ་ག་ཎ་ན་ཏྟཱ. ཨཱ་ཡུ་ས་ངྑཱ་རོ་སྶ་ཛྫ་ན་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཧི ཨཱ་ག་ཏཱ་ག་ཏཱ བྷི་ཀྑཱུ ན པ་ཀྐ་མིཾ་སུ. ཙུ་ནྡ་སྶཱཏི ཨེ་ཝཾ་ནཱ་མ་ཀ་སྶ. ཀ་མྨཱ་ར་པུ་ཏྟ་སྶཱཏི སུ་ཝ་ཎྞ་ཀཱ་ར་པུ་ཏྟ་སྶ. སོ ཀི་ར ཨ་ཌྜྷོ མ་ཧཱ་ཀུ་ཊུ་མྦི་ཀོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་ཋ་མ་ད་སྶ་ནེ་ནེ་ཝ སོ་ཏཱ་པ་ནྣོ ཧུ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་མྦ་ཝ་ནེ ས་ཏྠུ་ཝ་ས་ནཱ་ནུ་ཙྪ་ཝི་ཀཾ ག་ནྡྷ་ཀུ་ཊིཾ, བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་སྶ ཙ ར་ཏྟི་ཊྛཱ་ན་དི་ཝཱ་ཊྛཱ་ན་ཨུ་པ་ཊྛཱ་ན་སཱ་ལཱ་ཀུ་ཊི་མ་ཎྜ་པ་ཙ་ངྐ་མ་ནཱ་དི་ཀེ ཙ ས་མྤཱ་དེ་ཏྭཱ པཱ་ཀཱ་ར་པ་རི་ཀྑི་ཏྟཾ དྭཱ་ར་ཀོ་ཊྛ་ཀ་ཡུ་ཏྟཾ ཝི་ཧཱ་རཾ ཀ་ཏྭཱ བུ་དྡྷ་པྤ་མུ་ཁ་སྶ ས་ངྒྷ་སྶ ནི་ཡྻཱ་དེ་སི. ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘ཏ་ཏྲ སུ་དཾ བྷ་ག་ཝཱ པཱ་ཝཱ་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཙུ་ནྡ་སྶ ཀ་མྨཱ་ར་པུ་ཏྟ་སྶ ཨ་མྦ་ཝ་ནེ’’ཏི.
པ་ཊི་ཡཱ་དཱ་པེ་ཏྭཱཏི ས་མྤཱ་དེ་ཏྭཱ. ‘‘སཱུ་ཀ་ར་མ་དྡ་ཝནྟི སཱུ་ཀ་ར་སྶ མུ་དུ་སི་ནི་དྡྷཾ པ་ཝ་ཏྟ་མཾ་ས’’ནྟི མ་ཧཱ་ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཀེ་ཙི པ་ན ‘‘སཱུ་ཀ་ར་མ་དྡ་ཝ་ནྟི ན སཱུ་ཀ་ར་མཾ་སཾ, སཱུ་ཀ་རེ་ཧི མ་དྡི་ཏ་ཝཾ་ས་ཀ་ལཱི༹་རོ’’ཏི ཝ་ད་ནྟི. ཨ་ཉྙེ ‘‘སཱུ་ཀ་རེ་ཧི མ་དྡི་ཏ་པྤ་དེ་སེ ཛཱ་ཏཾ ཨ་ཧི་ཚ་ཏྟ་ཀ’’ནྟི. ཨ་པ་རེ པ་ན ‘‘སཱུ་ཀ་ར་མ་དྡ་ཝཾ ནཱ་མ ཨེ་ཀཾ ར་སཱ་ཡ་ན’’ནྟི བྷ་ཎིཾ་སུ. ཏ་ཉྷི ཙུ་ནྡོ ཀ་མྨཱ་ར་པུ་ཏྟོ ‘‘ཨ་ཛྫ བྷ་ག་ཝཱ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡི་སྶ་ཏཱི’’ཏི སུ་ཏྭཱ ‘‘ཨ་པྤེ་ཝ ནཱ་མ ནཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏྭཱ ཙི་ར་ཏ་རཾ ཏི་ཊྛེ་ཡྻཱ’’ཏི ས་ཏྠུ ཙི་ར་ཛཱི་ཝི་ཏུ་ཀ་མྱ་ཏཱ་ཡ ཨ་དཱ་སཱི་ཏི ཝ་ད་ནྟི.
ཏེ་ན མཾ པ་རི་ཝི་སཱཏི ཏེ་ན མ་མཾ བྷོ་ཛེ་ཧི. ཀ་སྨཱ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ? པ་རཱ་ནུ་དྡ་ཡ་ཏཱ་ཡ. ཏ་ཉྩ ཀཱ་ར་ཎཾ པཱ་ལི༹་ཡཾ ཝུ་ཏྟ་མེ་ཝ. ཏེ་ན ཨ་བྷི་ཧ་ཊ་བྷི་ཀྑཱ་ཡ པ་རེ་སཾ ཨ་པ་རི་བྷོ་གཱ་ར་ཧ་ཏོ ཙ ཏ་ཐཱ ཝ་ཏྟུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི་ཏི ད་སྶི་ཏཾ ཧོ་ཏི. ཏ་སྨིཾ ཀི་ར སཱུ་ཀ་ར་མ་དྡ་ཝེ དྭི་ས་ཧ་སྶ་དཱི་པ་པ་རི་ཝཱ་རེ་སུ ཙ་ཏཱུ་སུ མ་ཧཱ་དཱི་པེ་སུ དེ་ཝ་ཏཱ ཨོ་ཛཾ པ་ཀྑི་པིཾ་སུ. ཏ་སྨཱ ཏཾ ཨ་ཉྙོ ཀོ་ཙི ས་མྨཱ ཛཱི་རཱ་པེ་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི, ཏ་མ་ཏྠཾ པ་ཀཱ་སེ་ནྟོ ས་ཏྠཱ པ་རཱུ་པ་ཝཱ་ད་མོ་ཙ་ན་ཏྠཾ ‘‘ནཱ་ཧཾ ཏཾ, ཙུ་ནྡ, པ་སྶཱ་མཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ སཱི་ཧ་ནཱ་དཾ ན་དི. ཡེ ཧི པ་རེ ཨུ་པ་ཝ་དེ་ཡྻུཾ ‘‘ཨ་ཏྟ་ནཱ པ་རི་བྷུ་ཏྟཱ་ཝ་སེ་སཾ ནེ་ཝ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ, ན ཨ་ཉྙེ་སཾ མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ཨ་དཱ་སི, ཨཱ་ཝཱ་ཊེ ནི་ཁ་ཎཱ་པེ་ཏྭཱ ཝི་ནཱ་སེ་སཱི’’ཏི, ‘‘ཏེ་སཾ ཝ་ཙ་ནོ་ཀཱ་སོ མཱ ཧོ་ཏཱུ’’ཏི པ་རཱུ་པ་ཝཱ་ད་མོ་ཙ་ན་ཏྠཾ སཱི་ཧ་ནཱ་དཾ ན་དི.
ཏ་ཏྠ ས་དེ་ཝ་ཀེཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ས་ཧ དེ་ཝེ་ཧཱི་ཏི ས་དེ་ཝ་ཀོ, ས་ཧ མཱ་རེ་ནཱ་ཏི ས་མཱ་ར་ཀོ, ས་ཧ བྲ་ཧྨུ་ནཱ་ཏི ས་བྲ་ཧྨ་ཀོ, ས་ཧ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎེ་ཧཱི་ཏི ས་སྶ་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱི, པ་ཛཱ་ཏ་ཏྟཱ པ་ཛཱ, ས་ཧ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶེ་ཧཱི་ཏི ས་དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ. ཏ་སྨིཾ ས་དེ་ཝ་ཀེ ལོ་ཀེ…པེ… ས་དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ་ཡ. ཏ་ཏྠ ས་དེ་ཝ་ཀ་ཝ་ཙ་ནེ་ན པ་ཉྩ་ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་དེ་ཝ་གྒ་ཧ་ཎཾ, ས་མཱ་ར་ཀ་ཝ་ཙ་ནེ་ན ཚ་ཊྛ་ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་དེ་ཝ་གྒ་ཧ་ཎཾ, ས་བྲ་ཧྨ་ཀ་ཝ་ཙ་ནེ་ན བྲ་ཧྨ་ཀཱ་ཡི་ཀཱ་དི་བྲ་ཧྨ་གྒ་ཧ་ཎཾ, ས་སྶ་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱི་ཝ་ཙ་ནེ་ན སཱ་ས་ན་སྶ པ་ཙྩ་ཏྠི་ཀ་པ་ཙྩཱ་མི་ཏྟ་ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎ་གྒ་ཧ་ཎཾ ས་མི་ཏ་པཱ་པ་བཱ་ཧི་ཏ་པཱ་པ་ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎ་གྒ་ཧ་ཎ་ཉྩ, པ་ཛཱ་ཝ་ཙ་ནེ་ན ས་ཏྟ་ལོ་ཀ་གྒ་ཧ་ཎཾ, ས་དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶ་ཝ་ཙ་ནེ་ན ས་མྨུ་ཏི་དེ་ཝ་ཨ་ཝ་སེ་ས་མ་ནུ་སྶ་གྒ་ཧ་ཎཾ. ཨེ་ཝ་མེ་ཏྠ ཏཱི་ཧི པ་དེ་ཧི ཨོ་ཀཱ་ས་ལོ་ཀ་ཝ་སེ་ན, དྭཱི་ཧི པ་ཛཱ་ཝ་སེ་ན ས་ཏྟ་ལོ་ཀོ ག་ཧི་ཏོ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨ་པ་རོ ན་ཡོ – ས་དེ་ཝ་ཀ་ཝ་ཙ་ནེ་ན ཨ་རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་ལོ་ཀོ ག་ཧི་ཏོ, ས་མཱ་ར་ཀ་ཝ་ཙ་ནེ་ན ཚ་ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་དེ་ཝ་ལོ་ཀོ, ས་བྲ་ཧྨ་ཀ་ཝ་ཙ་ནེ་ན རཱུ་པཱི བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀོ, ས་སྶ་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ཝ་ཙ་ནེ་ན ཙ་ཏུ་པ་རི་ས་ཝ་སེ་ན ས་མྨུ་ཏི་དེ་ཝེ་ཧི ས་ཧ མ་ནུ་སྶ་ལོ་ཀོ, ཨ་ཝ་སེ་ས་ས་ཏྟ་ལོ་ཀོ ཝཱ ག་ཧི་ཏོ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
བྷུ་ཏྟཱ་ཝི་སྶཱཏི བྷུ་ཏྟ་ཝ་ཏོ. ཁ་རོཏི ཕ་རུ་སོ. ཨཱ་བཱ་དྷོཏི ཝི་ས་བྷཱ་ག་རོ་གོ. པ་བཱ་ལ༹ྷཱཏི བ་ལ་ཝ་ཏི་ཡོ. མཱ་ར་ཎ་ནྟི་ཀཱཏི མ་ར་ཎ་ནྟཱ མ་ར་ཎ་ས་མཱི་པ་པཱ་པ་ན་ས་མ་ཏྠཱ. ས་ཏོ ས་མྤ་ཛཱ་ནོ ཨ་དྷི་ཝཱ་སེ་སཱིཏི ས་ཏིཾ ཨུ་པ་ཊྛི་ཏཾ ཀ་ཏྭཱ ཉཱ་ཎེ་ན པ་རི་ཙྪི་ནྡི་ཏྭཱ ཨ་དྷི་ཝཱ་སེ་སི. ཨ་ཝི་ཧ་ཉྙ་མཱ་ནོཏི ཝེ་ད་ནཱ་ནུ་ཝ་ཏྟ་ན་ཝ་སེ་ན ཨ་ས་ལླ་ཀྑི་ཏ་དྷ་མྨོ ཝི་ཡ ཨ་པ་རཱ་པ་རཾ པ་རི་ཝ་ཏྟ་ནཾ ཨ་ཀ་རོ་ནྟོ ཨ་པཱི་ལི༹་ཡ་མཱ་ནོ ཨ་དུ་ཀྑི་ཡ་མཱ་ནོ ཝི་ཡ ཨ་དྷི་ཝཱ་སེ་སི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཧི ཝེ་ལུ༹་ཝ་གཱ་མ་ཀེ་ཡེ་ཝ ཏཱ ཝེ་ད་ནཱ ཨུ་པྤ་ནྣཱ, ས་མཱ་པ་ཏྟི་བ་ལེ་ན པ་ན ཝི་ཀྑ་མྦྷི་ཏཱ ཡཱ་ཝ པ་རི་ནི་བྦཱ་ན་དི་ཝ་སཱ ན ཨུ་པྤ་ཛྫིཾ་སུ དི་ཝ་སེ དི་ཝ་སེ ས་མཱ་པ་ཏྟཱི་ཧི པ་ཊི་པ་ཎཱ་མ་ན་ཏོ. ཏཾ དི་ཝ་སཾ པ་ན པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡི་ཏུ་ཀཱ་མོ ‘‘ཀོ་ཊི་ས་ཧ་སྶ་ཧ་ཏྠཱི་ནཾ བ་ལཾ དྷཱ་རེ་ནྟཱ་ནཾ ཝ་ཛི་ར་ས་ངྒྷཱ་ཏ་ས་མཱ་ན་ཀཱ་ཡཱ་ནཾ ཨ་པ་རི་མི་ཏ་ཀཱ་ལཾ ཨུ་པ་ཙི་ཏ་པུ་ཉྙ་ས་མྦྷཱ་རཱ་ན་མྤི བྷ་ཝེ ས་ཏི ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ ཝེ་ད་ནཱ པ་ཝ་ཏྟ་ནྟི, ཀི་མ་ངྒཾ པ་ན ཨ་ཉྙེ་ས’’ནྟི ས་ཏྟཱ་ནཾ སཾ་ཝེ་ག་ཛ་ན་ན་ཏྠཾ ས་མཱ་པ་ཏྟིཾ ན ས་མཱ་པ་ཛྫི, ཏེ་ན ཝེ་ད་ནཱ ཁ་རཱ ཝ་ཏྟིཾ་སུ. ཨཱ་ཡཱ་མཱཏི ཨེ་ཧི ཡཱ་མ.
ཙུ་ནྡ་སྶ བྷ་ཏྟཾ བྷུ་ཉྫི་ཏྭཱཏི་ཨཱ་དི་ཀཱ ཨ་པ་ར་བྷཱ་གེ དྷ་མྨ་ས་ངྒཱ་ཧ་ཀེ་ཧི ཋ་པི་ཏཱ གཱ་ཐཱ. ཏ་ཏྠ བྷུ་ཏྟ་སྶ ཙ སཱུ་ཀ་ར་མ་དྡ་ཝེ་ནཱཏི བྷུ་ཏྟ་སྶ ཨུ་ད་པཱ་དི, ན པ་ན བྷུ་ཏྟ་པ་ཙྩ་ཡཱ. ཡ་དི ཧི ཨ་བྷུ་ཏྟ་སྶ ཨུ་པྤ་ཛྫི་སྶཱ, ཨ་ཏི་ཁ་རོ ཨ་བྷ་ཝི་སྶཱ, སི་ནི་དྡྷ་བྷོ་ཛ་ནཾ པ་ན བྷུ་ཏྟ་ཏྟཱ ཏ་ནུ་ཀཱ ཝེ་ད་ནཱ ཨ་ཧོ་སི, ཏེ་ནེ་ཝ པ་ད་སཱ ག་ནྟུཾ ཨ་ས་ཀྑི. ཨེ་ཏེ་ན ཡྭཱ་ཡཾ ‘‘ཡ་སྶ ཏཾ པ་རི་བྷུ་ཏྟཾ ས་མྨཱ པ་རི་ཎཱ་མཾ ག་ཙྪེ་ཡྻ ཨ་ཉྙ་ཏྲ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶཱ’’ཏི སཱི་ཧ་ནཱ་དོ ན་དི་ཏོ, ཏ་སྶ སཱ་ཏྠ་ཀ་ཏཱ ད་སྶི་ཏཱ. བུ་དྡྷཱ་ན་ཉྷི ཨ་ཊྛཱ་ནེ ག་ཛྫི་ཏཾ ནཱ་མ ན་ཏྠི. ཡ་སྨཱ ཏཾ པ་རི་བྷུ་ཏྟཾ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ན ཀི་ཉྩི ཝི་ཀཱ་རཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་སི, ཀ་མྨེ་ན པ་ན ལ་དྡྷོ་ཀཱ་སེ་ན ཨུ་པྤཱ་དི་ཡ་མཱ་ནཾ ཝི་ཀཱ་རཾ ཨ་པྤ་མ་ཏྟ་ཏཱ་ཡ ཨུ་པ་ས་མེ་ནྟོ ས་རཱི་རེ བ་ལཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་སི, ཡེ་ན ཡ་ཐཱ ཝ་ཀྑ་མཱ་ནཾ ཏི་ཝི་དྷཾ པ་ཡོ་ཛ་ནཾ ས་མྤཱ་དེ་སི, ཏ་སྨཱ ས་མྨ་དེ་ཝ ཏཾ པ་རི་ཎཱ་མཾ ག་ཏཾ, མཱ་ར་ཎ་ནྟི་ཀ་ཏྟཱ པ་ན ཝེ་ད་ནཱ་ནཾ ཨ་ཝི་ཉྙཱ་ཏཾ ཨ་པཱ་ཀ་ཊཾ ཨ་ཧོ་སཱི་ཏི. ཝི་རི་ཙྩ་མཱ་ནོཏི ཨ་བྷི་ཎྷཾ པ་ཝ་ཏྟ་ལོ་ཧི་ཏ་ཝི་རེ་ཙ་ནོ་ཝ ས་མཱ་ནོ. ཨ་ཝོ་ཙཱཏི ཨ་ཏྟ་ནཱ ཨི་ཙྪི་ཏ་ཊྛཱ་ནེ པ་རི་ནི་བྦཱ་ན་ཏྠཱ་ཡ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ.
ཀ་སྨཱ པ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཝཾ རོ་གེ ཨུ་པྤ་ནྣེ ཀུ་སི་ནཱ་རཾ ཨ་ག་མཱ་སི, ཀིཾ ཨ་ཉྙ་ཏྠ ན ས་ཀྐཱ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡི་ཏུ་ནྟི? པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡི་ཏུཾ ནཱ་མ ན ཀ་ཏྠ་ཙི ན ས་ཀྐཱ, ཨེ་ཝཾ པ་ན ཙི་ནྟེ་སི – མ་ཡི ཀུ་སི་ནཱ་རཾ ག་ཏེ མ་ཧཱ་སུ་ད་སྶ་ན་སུ་ཏྟ་དེ་ས་ནཱ་ཡ (དཱི. ནི. ༢.༢༤༡) ཨ་ཊྛུ་པྤ་ཏྟི བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ཏཱ་ཡ ཡཱ དེ་ཝ་ལོ་ཀེ ཨ་ནུ་བྷ་ཝི་ཏ་བྦ་ས་དི་སཱ ས་མྤ་ཏྟི མ་ནུ་སྶ་ལོ་ཀེ མ་ཡཱ ཨ་ནུ་བྷཱུ་ཏཱ, ཏཾ དྭཱི་ཧི བྷཱ་ཎ་ཝཱ་རེ་ཧི པ་ཊི་མ་ཎྜེ་ཏྭཱ དེ་སེ་སྶཱ་མི, ཏཾ སུ་ཏྭཱ བ་ཧཱུ ཛ་ནཱ ཀུ་ས་ལཾ ཀ་ཏྟ་བྦཾ མ་ཉྙི་སྶ་ནྟི. སུ་བྷ་དྡོ་པི ཀ་ཏྠ མཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ པ་ཉྷཾ པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ཝི་སྶ་ཛྫ་ན་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ ས་ར་ཎེ་སུ པ་ཏི་ཊྛཱ་ཡ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ལ་དྡྷཱུ་པ་ས་མྤ་དོ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ བྷཱ་ཝེ་ཏྭཱ མ་ཡི དྷ་ར་ནྟེ་ཡེ་ཝ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ཏྭཱ པ་ཙྪི་མ་སཱ་ཝ་ཀོ ནཱ་མ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི. ཨ་ཉྙ་ཏྠ མ་ཡི པ་རི་ནི་བྦུ་ཏེ དྷཱ་ཏུ་ནི་མི་ཏྟཾ མ་ཧཱ་ཀ་ལ་ཧོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ལོ་ཧི་ཏཾ ན་དཱི ཝི་ཡ ས་ནྡི་སྶ་ཏི. ཀུ་སི་ནཱ་རཱ་ཡཾ པ་ན པ་རི་ནི་བྦུ་ཏེ དོ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཏཾ ཝི་ཝཱ་དཾ ཝཱུ་པ་ས་མེ་ཏྭཱ དྷཱ་ཏུ་ཡོ ཝི་བྷ་ཛི་ཏྭཱ ད་སྶ་ཏཱི་ཏི ཨི་མཱ་ནི ཏཱི་ཎི ཀཱ་ར་ཎཱ་ནི པ་སྶ་ནྟོ བྷ་ག་ཝཱ མ་ཧ་ཏཱ ཨུ་སྶཱ་ཧེ་ན ཀུ་སི་ནཱ་རཾ ཨ་ག་མཱ་སི.
ཨི་ངྒྷཱཏི ཙོ་ད་ན་ཏྠེ ནི་པཱ་ཏོ. ཀི་ལ་ནྟོ་སྨཱིཏི པ་རི་སྶ་ནྟོ ཨ་སྨི. ཏེ་ན ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་ཝེ་ད་ནཱ་ནཾ བ་ལ་ཝ་བྷཱ་ཝཾ ཨེ་ཝ ད་སྶེ་ཏི. བྷ་ག་ཝཱ ཧི ཨ་ཏྟ་ནོ ཨཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ་ན ཏ་དཱ པ་ད་སཱ ཨ་ག་མཱ་སི, ཨ་ཉྙེ་སཾ པ་ན ཡ་ཐཱ པ་དུ་དྡྷཱ་ར་མྤི ཀཱ་ཏུཾ ན ས་ཀྐཱ, ཏ་ཐཱ ཝེ་ད་ནཱ ཏི་ཁི་ཎཱ ཁ་རཱ ཀ་ཊུ་ཀཱ ཝ་ཏྟིཾ་སུ. ཏེ་ནེ་ཝཱ་ཧ ‘‘ནི་སཱི་དི་སྶཱ་མཱི’’ཏི.
ཨི་དཱ་ནཱིཏི ཨ་དྷུ་ནཱ. ལུ་ལི༹་ཏནྟི མ་དྡི་ཏཾ ཝི་ཡ ཨཱ་ཀུ་ལཾ. ཨཱ་ཝི་ལནྟི ཨཱ་ལུ་ལཾ. ཨ་ཙྪོ་ད་ཀཱཏི ཏ་ནུ་པ་ས་ནྣ་ས་ལི་ལཱ. སཱ་ཏོ་ད་ཀཱཏི མ་དྷུ་ར་ཏོ་ཡཱ. སཱི་ཏོ་ད་ཀཱཏི སཱི་ཏ་ལ་ཛ་ལཱ. སེ་ཏོ་ད་ཀཱཏི ནི་ཀྐ་དྡ་མཱ. ཨུ་ད་ཀ་ཉྷི ས་བྷཱ་ཝ་ཏོ སེ་ཏ་ཝ་ཎྞཾ, བྷཱུ་མི་ཝ་སེ་ན ཀ་དྡ་མཱ་ཝི་ལ་ཏཱ་ཡ ཙ ཨ་ཉྙཱ་དི་སཾ ཧོ་ཏི, ཀ་ཀུ་དྷཱ་པི ན་དཱི ཝི་མ་ལ་ཝཱ་ལི་ཀཱ ས་མོ་ཀི་ཎྞཱ སེ་ཏ་ཝ་ཎྞཱ ས་ནྡ་ཏི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘སེ་ཏོ་ད་ཀཱ’’ཏི. སུ་པ་ཏི་ཏྠཱཏི སུ་ནྡ་ར་ཏི་ཏྠཱ. ར་མ་ཎཱི་ཡཱཏི མ་ནོ་ཧ་ར་བྷཱུ་མི་བྷཱ་ག་ཏཱ་ཡ ར་མི་ཏ་བྦཱ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་ཨུ་ད་ཀ་ས་མྤ་ཏྟི་ཡཱ ཙ མ་ནོ་ར་མཱ.
ཀི་ལ་ནྟོ་སྨི ཙུ་ནྡ་ཀ, ནི་པ་ཛྫི་སྶཱ་མཱིཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ཧི –
‘‘ཀཱ་ལཱ༹་ཝ་ཀ་ཉྩ ག་ངྒེ་ཡྻཾ, པ་ཎྜ་རཾ ཏ་མྦ་པི་ངྒ་ལཾ;
ག་ནྡྷ་མ་ངྒ་ལ་ཧེ་མ་ཉྩ, ཨུ་པོ་ས་ཐ་ཚ་དྡ་ནྟི་མེ ད་སཱ’’ཏི. –
ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ་སུ ད་ས་སུ ཧ་ཏྠི་ཀུ་ལེ་སུ ཀཱ་ལཱ༹་ཝ་ཀ་ས་ངྑཱ་ཏཱ་ནཾ ཡཾ ད་ས་ནྣཾ པ་ཀ་ཏི་ཧ་ཏྠཱི་ནཾ བ་ལཾ, ཏཾ ཨེ་ཀ་སྶ ག་ངྒེ་ཡྻ་སྶཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ ད་ས་གུ་ཎི་ཏཱ་ཡ ག་ཎ་ནཱ་ཡ པ་ཀ་ཏི་ཧ་ཏྠཱི་ནཾ ཀོ་ཊི་ས་ཧ་སྶ་བ་ལ་པྤ་མཱ་ཎཾ ས་རཱི་ར་བ་ལཾ. ཏཾ ས་བྦ་མྤི ཏ་སྨིཾ དི་ཝ་སེ པ་ཙྪཱ་བྷ་ཏྟ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཙ་ངྒ་ཝཱ་རེ པ་ཀྑི་ཏྟ་ཨུ་ད་ཀཾ ཝི་ཡ པ་རི་ཀྑ་ཡཾ ག་ཏཾ. པཱ་ཝཱ་ཡ ཏི་གཱ་ཝུ་ཏེ ཀུ་སི་ནཱ་རཱ. ཨེ་ཏ་སྨིཾ ཨ་ནྟ་རེ པ་ཉྩ་ཝཱི་ས་ཏི་ཡཱ ཋཱ་ནེ་སུ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ མ་ཧ་ནྟཾ ཨུ་སྶཱ་ཧཾ ཀ་ཏྭཱ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟོ སཱུ་རི་ཡ་ཏྠ་ངྒ་མ་ན་ཝེ་ལཱ་ཡ བྷ་ག་ཝཱ ཀུ་སི་ནཱ་རཾ པཱ་པུ་ཎཱི་ཏི ཨེ་ཝཾ ‘‘རོ་གོ ནཱ་མ ས་བྦཾ ཨཱ་རོ་གྱཾ མ་དྡ་ནྟོ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏཱི’’ཏི ཨི་མ་མ་ཏྠཾ ད་སྶེ་ནྟོ ས་དེ་ཝ་ཀ་སྶ ལོ་ཀ་སྶ སཾ་ཝེ་ག་ཀ་རཾ ཝཱ་ཙཾ བྷཱ་ས་ནྟོ ‘‘ཀི་ལ་ནྟོ་སྨི, ཙུ་ནྡ་ཀ, ནི་པ་ཛྫི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ.
སཱི་ཧ་སེ་ཡྻནྟི ཨེ་ཏྠ ཀཱ་མ་བྷོ་གཱི་སེ་ཡྻཱ པེ་ཏ་སེ་ཡྻཱ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སེ་ཡྻཱ སཱི་ཧ་སེ་ཡྻཱ་ཏི ཙ་ཏ་སྶོ སེ་ཡྻཱ. ཏ་ཏྠ ‘‘ཡེ་བྷུ་ཡྻེ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀཱ་མ་བྷོ་གཱི ཝཱ་མེ་ན པ་སྶེ་ན སེ་ཡྻཾ ཀ་པྤེ་ནྟཱི’’ཏི (ཨ. ནི. ༤.༢༤༦) ཨ་ཡཾ ཀཱ་མ་བྷོ་གཱི་སེ་ཡྻཱ. ‘‘ཡེ་བྷུ་ཡྻེ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པེ་ཏཱ ཨུ་ཏྟཱ་ནཱ སེ་ནྟཱི’’ཏི (ཨ. ནི. ༤.༢༤༦) ཨ་ཡཾ པེ་ཏ་སེ་ཡྻཱ. ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སེ་ཡྻཱ. ‘‘སཱི་ཧོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མི་ག་རཱ་ཛཱ ད་ཀྑི་ཎེ་ན པ་སྶེ་ན སེ་ཡྻཾ ཀ་པྤེ་ཏཱི’’ཏི (ཨ. ནི. ༤.༢༤༦) ཨ་ཡཾ སཱི་ཧ་སེ་ཡྻཱ. ཨ་ཡ་ཉྷི ཏེ་ཛུ་སྶ་ད་ཨི་རི་ཡཱ་པ་ཐ་ཏྟཱ ཨུ་ཏྟ་མ་སེ་ཡྻཱ ནཱ་མ. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘ད་ཀྑི་ཎེ་ན པ་སྶེ་ན སཱི་ཧ་སེ་ཡྻཾ ཀ་པྤེ་སཱི’’ཏི. པཱ་དེ པཱ་དནྟི ད་ཀྑི་ཎ་པཱ་དེ ཝཱ་མ་པཱ་དཾ. ཨ་ཙྩཱ་དྷཱ་ཡཱཏི ཨ་ཏི་ཨཱ་དྷཱ་ཡ, གོ་པྥ་ཀཾ ཨ་ཏི་ཀྐ་མྨ ཋ་པེ་ཏྭཱ. གོ་པྥ་ཀེ་ན ཧི གོ་པྥ་ཀེ, ཛཱ་ཎུ་ནཱ ཛཱ་ཎུ་མྷི ས་ངྒྷ་ཊྚི་ཡ་མཱ་ནེ ཨ་བྷི་ཎྷཾ ཝེ་ད་ནཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི, སེ་ཡྻཱ ཕཱ་སུ་ཀཱ ན ཧོ་ཏི. ཡ་ཐཱ པ་ན ན ས་ངྒྷ་ཊྚེ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཨ་ཏི་ཀྐ་མྨ ཋ་པི་ཏེ ཝེ་ད་ནཱ ནུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི, སེ་ཡྻཱ ཕཱ་སུ་ཀཱ ཧོ་ཏི. ཏ་སྨཱ ཨེ་ཝཾ ནི་པ་ཛྫི.
ག་ནྟྭཱ་ན བུ་དྡྷོཏི ཨི་མཱ གཱ་ཐཱ ཨ་པ་ར་བྷཱ་གེ དྷ་མྨ་ས་ངྒཱ་ཧ་ཀེ་ཧི ཋ་པི་ཏཱ. ཏ་ཏྠ ན་དི་ཀནྟི ན་དིཾ. ཨ་པྤ་ཊི་མོ་དྷ ལོ་ཀེཏི ཨ་པྤ་ཊི་མོ ཨི་དྷ ཨི་མ་སྨིཾ ས་དེ་ཝ་ཀེ ལོ་ཀེ. ནྷ་ཏྭཱ ཙ པི་ཝི་ཏྭཱ ཙུ་ད་ཏཱ་རཱིཏི ག་ཏྟཱ་ནཾ སཱི་ཏི་ཀ་ར་ཎ་ཝ་སེ་ན ནྷ་ཏྭཱ ཙ པཱ་ནཱི་ཡཾ པི་ཝི་ཏྭཱ ཙ ན་དི་ཏོ ཨུ་ཏྟ་རི. ཏ་དཱ ཀི་ར བྷ་ག་ཝ་ཏི ནྷཱ་ཡ་ནྟེ ཨ་ནྟོ་ན་དི་ཡཾ མ་ཙྪ་ཀ་ཙྪ་པཱ, ཨུ་ད་ཀཾ, ཨུ་བྷོ་སུ ཏཱི་རེ་སུ ཝ་ན་ས་ཎྜོ, ས་བྦོ ཙ སོ བྷཱུ་མི་བྷཱ་གོ་ཏི ས་བྦཾ སུ་ཝ་ཎྞ་ཝ་ཎྞ་མེ་ཝ ཨ་ཧོ་སི. པུ་ར་ཀྑ་ཏོཏི གུ་ཎ་ཝི་སི་ཊྛ་ས་ཏྟུ་ཏྟ་མ་ག་རུ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ས་དེ་ཝ་ཀེ་ན ལོ་ཀེ་ན པཱུ་ཛཱ་ས་མྨཱ་ན་ཝ་སེ་ན པུ་ར་ཀྑ་ཏོ. བྷི་ཀྑུ་ག་ཎ་སྶ མ་ཛ྄ཛྷེཏི བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་སྶ མ་ཛ྄ཛྷེ. ཏ་དཱ བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཝེ་ད་ནཱ་ནཾ ཨ་དྷི་མ་ཏྟ་བྷཱ་ཝཾ ཝི་དི་ཏྭཱ ཨཱ་ས་ནྣཱ ཧུ་ཏྭཱ ས་མ་ནྟ་ཏོ པ་རི་ཝཱ་རེ་ཏྭཱ་ཝ ག་ཙྪ་ནྟི. ས་ཏྠཱཏི དི་ཊྛ་དྷ་མྨི་ཀ་ས་མྤ་རཱ་ཡི་ཀ་པ་ར་མ་ཏྠེ་ཧི ས་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་ནུ་སཱ་ས་ན་ཏོ ས་ཏྠཱ. པ་ཝ་ཏྟཱ བྷ་ག་ཝཱ ཨི་དྷ དྷ་མྨེཏི བྷཱ་གྱ་ཝ་ནྟ་ཏཱ་དཱི་ཧི བྷ་ག་ཝཱ ཨི་དྷ སཱི་ལཱ་དི་སཱ་ས་ན་དྷ་མྨེ པ་ཝ་ཏྟཱ, དྷ་མྨེ ཝཱ ཙ་ཏུ་རཱ་སཱི་ཏི་དྷ་མྨ་ཀྑ་ནྡྷ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི པ་ཝ་ཏྟཱ པ་ཝ་ཏྟེ་ཏཱ. ཨ་མྦ་ཝ་ནནྟི ཏ་སྶཱ ཨེ་ཝ ན་དི་ཡཱ ཏཱི་རེ ཨ་མྦ་ཝ་ནཾ. ཨཱ་མ་ནྟ་ཡི ཙུ་ནྡ་ཀནྟི ཏ་སྨིཾ ཀི་ར ཁ་ཎེ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ ཨུ་ད་ཀ་སཱ་ཊི་ཀཾ པཱི་ལེ༹་ནྟོ ཨོ་ཧཱི་ཡི, ཙུ་ནྡ་ཀ་ཏྠེ་རོ ས་མཱི་པེ ཨ་ཧོ་སི. ཏ་སྨཱ ཏཾ བྷ་ག་ཝཱ ཨཱ་མ་ནྟ་ཡི. པ་མུ་ཁེ ནི་སཱི་དཱིཏི ཝ་ཏྟ་སཱི་སེ་ན ས་ཏྠུ པུ་ར་ཏོ ནི་སཱི་དི ‘‘ཀིཾ ནུ ཁོ ས་ཏྠཱ ཨཱ་ཎཱ་པེ་ཏཱི’’ཏི. ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ དྷ་མྨ་བྷ་ཎྜཱ་གཱ་རི་ཀོ ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟོ. ཨེ་ཝཾ ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟཾ ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨཱ་ན་ནྡཾ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི.
ཨུ་པ་ད་ཧེ་ཡྻཱཏི ཨུ་པྤཱ་དེ་ཡྻ, ཝི་པྤ་ཊི་སཱ་ར་སྶ ཨུ་པྤཱ་ད་ཀོ ཀོ་ཙི པུ་རི་སོ སི་ཡཱ ཨ་པི བྷ་ཝེ་ཡྻ. ཨ་ལཱ་བྷཱཏི ཡེ ཨ་ཉྙེ་སཾ དཱ་ནཾ ད་ད་ནྟཱ་ནཾ དཱ་ནཱ་ནི་སཾ་ས་ས་ངྑཱ་ཏཱ ལཱ་བྷཱ ཧོ་ནྟི, ཏེ ཨ་ལཱ་བྷཱ. དུ་ལླ་དྡྷནྟི པུ་ཉྙ་ཝི་སེ་སེ་ན ལ་དྡྷ་མྤི མ་ནུ་སྶ་ཏྟཾ དུ་ལླ་དྡྷཾ. ཡ་སྶ ཏེཏི ཡ་སྶ ཏ་ཝ. ཨུ་ཏྟ་ཎྜུ་ལཾ ཝཱ ཨ་ཏི་ཀི་ལི་ནྣཾ ཝཱ ཀོ ཏཾ ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཀཱི་དི་ས་མྤི པ་ཙྪི་མཾ པི་ཎྜ་པཱ་ཏཾ བྷུ་ཉྫི་ཏྭཱ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རི་ནི་བྦུ་ཏོ, ཨ་དྡྷཱ ཏེ་ན ཡཾ ཝཱ ཏཾ ཝཱ དི་ནྣཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི་ཏི. ལཱ་བྷཱཏི དི་ཊྛ་དྷ་མྨི་ཀ་ས་མྤ་རཱ་ཡི་ཀཱ དཱ་ནཱ་ནི་སཾ་ས་ས་ངྑཱ་ཏཱ ལཱ་བྷཱ. སུ་ལ་དྡྷནྟི ཏུ་ཡ྄ཧཾ མ་ནུ་སྶ་ཏྟཾ སུ་ལ་དྡྷཾ. ས་མྨུ་ཁཱཏི ས་མྨུ་ཁ་ཏོ, ན ཨ་ནུ་སྶ་ཝེ་ན ན པ་ར་མྤ་རཱ་ཡཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. མེ་ཏནྟི མེ ཨེ་ཏཾ མ་ཡཱ ཨེ་ཏཾ. དྭེ་མེཏི དྭེ ཨི་མེ. ས་མ་ས་མ་ཕ་ལཱཏི ས་བྦཱ་ཀཱ་རེ་ན ས་མཱ་ན་ཕ་ལཱ.
ན་ནུ ཙ ཡཾ སུ་ཛཱ་ཏཱ་ཡ དི་ནྣཾ པི་ཎྜ་པཱ་ཏཾ བྷུ་ཉྫི་ཏྭཱ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཨ་བྷི་ས་མྦུ་དྡྷོ, ཏཾ ཀི་ལེ་སཱ་ནཾ ཨ་པྤ་ཧཱི་ན་ཀཱ་ལེ དཱ་ནཾ, ཨི་དཾ པ་ན ཙུ་ནྡ་སྶ དཱ་ནཾ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝ་ཀཱ་ལེ, ཀ་སྨཱ ཨེ་ཏཱ་ནི ས་མ་ཕ་ལཱ་ནཱི་ཏི? པ་རི་ནི་བྦཱ་ན་ས་མ་ཏཱ་ཡ ས་མཱ་པ་ཏྟི་ས་མ་ཏཱ་ཡ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ཎ་ས་མ་ཏཱ་ཡ ཙ. བྷ་ག་ཝཱ ཧི སུ་ཛཱ་ཏཱ་ཡ དི་ནྣཾ པི་ཎྜ་པཱ་ཏཾ བྷུ་ཉྫི་ཏྭཱ ས་ཨུ་པཱ་དི་སེ་སཱ་ཡ ནི་བྦཱ་ན་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ པ་རི་ནི་བྦུ་ཏོ, ཙུ་ནྡེ་ན དི་ནྣཾ བྷུ་ཉྫི་ཏྭཱ ཨ་ནུ་པཱ་དི་སེ་སཱ་ཡ ནི་བྦཱ་ན་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ པ་རི་ནི་བྦུ་ཏོ་ཏི ཨེ་ཝཾ པ་རི་ནི་བྦཱ་ན་ས་མ་ཏཱ་ཡཔི ས་མ་ཕ་ལཱ་ནི. ཨ་བྷི་ས་མྦུ་ཛ྄ཛྷ་ན་དི་ཝ་སེ ཙ ཨ་གྒ་མ་གྒ་སྶ ཧེ་ཏུ་བྷཱུ་ཏཱ ཙ་ཏུ་ཝཱི་ས་ཏི་ཀོ་ཊི་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་ས་ངྑཱ ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡོ ས་མཱ་པ་ཛྫི, པ་རི་ནི་བྦཱ་ན་དི་ཝ་སེ་པི ས་བྦཱ ཏཱ ས་མཱ་པ་ཛྫི. ཨེ་ཝཾ ས་མཱ་པ་ཏྟི་ས་མ་ཏཱ་ཡཔི ས་མ་ཕ་ལཱ་ནི. ཝུ་ཏྟ་ཉྷེ་ཏཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ –
‘‘ཡ་སྶ ཙེ་ཏཾ པི་ཎྜ་པཱ་ཏཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏྭཱ ཨ་ནུ་ཏྟ་རཾ ཨ་པྤ་མཱ་ཎཾ ཙེ་ཏོ་ས་མཱ་དྷིཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི, ཨ་པྤ་མཱ་ཎོ ཏ་སྶ པུ་ཉྙཱ་བྷི་ས་ནྡོ ཀུ་ས་ལཱ་བྷི་ས་ནྡོ’’ཏི་ཨཱ་དི. –
སུ་ཛཱ་ཏཱ ཙ ཨ་པ་ར་བྷཱ་གེ ཨ་སྶོ་སི ‘‘ན ཀི་ར སཱ རུ་ཀྑ་དེ་ཝ་ཏཱ, བོ་དྷི་ས་ཏྟོ ཀི་རེ་ས, ཏཾ ཀི་ར པི་ཎྜ་པཱ་ཏཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏྭཱ ཨ་ནུ་ཏྟ་རཾ ས་མྨཱ་ས་མྦོ་དྷིཾ ཨ་བྷི་ས་མྦུ་དྡྷོ, ས་ཏྟ་ས་ཏྟཱ་ཧཾ ཀི་ར་སྶ ཏེ་ན ཡཱ་པ་ནཱ ཨ་ཧོ་སཱི’’ཏི. ཏ་སྶཱ ཨི་དཾ སུ་ཏྭཱ ‘‘ལཱ་བྷཱ ཝ་ཏ མེ’’ཏི ཨ་ནུ་སྶ་ར་ནྟི་ཡཱ བ་ལ་ཝ་པཱི་ཏི་སོ་མ་ན་སྶཾ ཨུ་ད་པཱ་དི. ཙུ་ནྡ་སྶ་པི ཨ་པ་ར་བྷཱ་གེ ‘‘ཨ་ཝ་སཱ་ན་པི་ཎྜ་པཱ་ཏོ ཀི་ར མ་ཡཱ དི་ནྣོ, དྷ་མྨ་སཱི་སཾ ཀི་ར མ་ཡཱ ག་ཧི་ཏཾ, མ་ཡ྄ཧཾ ཀི་ར པི་ཎྜ་པཱ་ཏཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏྭཱ ས་ཏྠཱ ཨ་ཏྟ་ནཱ ཙི་ར་ཀཱ་ལཱ་བྷི་པ་ཏྠི་ཏཱ་ཡ ཨ་ནུ་པཱ་དི་སེ་སཱ་ཡ ནི་བྦཱ་ན་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ པ་རི་ནི་བྦུ་ཏོ’’ཏི སུ་ཏྭཱ ‘‘ལཱ་བྷཱ ཝ་ཏ མེ’’ཏི ཨ་ནུ་སྶ་ར་ཏོ བ་ལ་ཝ་པཱི་ཏི་སོ་མ་ན་སྶཾ ཨུ་ད་པཱ་དི. ཨེ་ཝཾ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ཎ་ས་མ་ཏཱ་ཡཔི ས་མ་ཕ་ལཱ་ནི དྭེ་པི པི་ཎྜ་པཱ་ཏ་དཱ་ནཱ་ནཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ་ནི.
ཨཱ་ཡུ་སཾ་ཝ་ཏྟ་ནི་ཀནྟི དཱི་གྷཱ་ཡུ་ཀ་སཾ་ཝ་ཏྟ་ནི་ཀཾ. ཨུ་པ་ཙི་ཏནྟི པ་སུ་ཏཾ ཨུ་པྤཱ་དི་ཏཾ. ཡ་ས་སཾ་ཝ་ཏྟ་ནི་ཀནྟི པ་རི་ཝཱ་ར་སཾ་ཝ་ཏྟ་ནི་ཀཾ. ཨཱ་དྷི་པ་ཏེ་ཡྻ་སཾ་ཝ་ཏྟ་ནི་ཀནྟི སེ་ཊྛ་བྷཱ་ཝ་སཾ་ཝ་ཏྟ་ནི་ཀཾ.
ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཝི་དི་ཏྭཱཏི ཨེ་ཏཾ དཱ་ན་སྶ མ་ཧ་པྥ་ལ་ཏ་ཉྩེ་ཝ སཱི་ལཱ་དི་གུ་ཎེ་ཧི ཨ་ཏྟ་ནོ ཙ ཨ་ནུ་ཏྟ་ར་ད་ཀྑི་ཎེ་ཡྻ་བྷཱ་ཝཾ ཨ་ནུ་པཱ་དཱ་པ་རི་ནི་བྦཱ་ན་ཉྩཱ་ཏི ཏི་ཝི་དྷ་མྤི ཨ་ཏྠཾ ས་བྦཱ་ཀཱ་ར་ཏོ ཝི་དི་ཏྭཱ ཏ་ད་ཏྠ་དཱི་པ་ནཾ ཨི་མཾ ཨུ་དཱ་ནཾ ཨུ་དཱ་ནེ་སི.
ཏ་ཏྠ ད་ད་ཏོ པུ་ཉྙཾ པ་ཝ་ཌྜྷ་ཏཱིཏི དཱ་ནཾ དེ་ནྟ་སྶ ཙི་ཏྟ་ས་མྤ་ཏྟི་ཡཱ ཙ ད་ཀྑི་ཎེ་ཡྻ་ས་མྤ་ཏྟི་ཡཱ ཙ དཱ་ན་མ་ཡཾ པུ་ཉྙཾ ཨུ་པ་ཙཱི་ཡ་ཏི, མ་ཧ་པྥ་ལ་ཏ་ར་ཉྩ མ་ཧཱ་ནི་སཾ་ས་ཏ་ར་ཉྩ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ཐ ཝཱ ད་ད་ཏོ པུ་ཉྙཾ པ་ཝ་ཌྜྷ་ཏཱིཏི དེ་ཡྻ་དྷ་མྨཾ པ་རི་ཙྩ་ཛ་ནྟོ པ་རི་ཙྩཱ་ག་ཙེ་ཏ་ནཱ་ཡ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏཱ་ཡ ཨ་ནུ་ཀྐ་མེ་ན ས་བྦ་ཏྠ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི་བ་ཧུ་ལོ སུ་ཝི་སུ་དྡྷ་སཱི་ལཾ ར་ཀྑི་ཏྭཱ ས་མ་ཐ་ཝི་པ་སྶ་ན་ཉྩ བྷཱ་ཝེ་ཏུཾ ས་ཀྐོ་ཏཱི་ཏི ཏ་སྶ དཱ་ནཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཏི་ཝི་དྷ་མྤི པུ་ཉྙཾ ཨ་བྷི་ཝ་ཌྜྷ་ཏཱི་ཏི ཨེ་ཝ་མེ་ཏྠ ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. སཾ་ཡ་མ་ཏོཏི སཱི་ལ་སཾ་ཡ་མེ་ན སཾ་ཡ་མ་ནྟ་སྶ, སཾ་ཝ་རེ ཋི་ཏ་སྶཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཝེ་རཾ ན ཙཱི་ཡ་ཏཱིཏི པ་ཉྩ་ཝི་དྷ་ཝེ་རཾ ན པ་ཝ་ཌྜྷ་ཏི, ཨ་དོ་ས་པ་དྷཱ་ན་ཏྟཱ ཝཱ ཨ་དྷི་སཱི་ལ་སྶ ཀཱ་ཡ་ཝཱ་ཙཱ་ཙི་ཏྟེ་ཧི ས་ཡཾ་མ་ནྟོ སུ་ཝི་སུ་དྡྷ་སཱི་ལོ ཁ་ནྟི་བ་ཧུ་ལ་ཏཱ་ཡ ཀེ་ན་ཙི ཝེ་རཾ ན ཀ་རོ་ཏི, ཀུ་ཏོ ཏ་སྶ ཨུ་པ་ཙ་ཡོ. ཏ་སྨཱ ཏ་སྶ སཾ་ཡ་མ་ཏོ སཾ་ཡ་མ་ནྟ་སྶ, སཾ་ཡ་མ་ཧེ་ཏུ ཝཱ ཝེ་རཾ ན ཙཱི་ཡ་ཏི. ཀུ་ས་ལོ ཙ ཛ་ཧཱ་ཏི པཱ་པ་ཀནྟི ཀུ་ས་ལོ པ་ན ཉཱ་ཎ་ས་མྤ་ནྣོ སུ་ཝི་སུ་དྡྷ་སཱི་ལེ པ་ཏི་ཊྛི་ཏོ ཨ་ཊྛ་ཏིཾ་སཱ་ཡ ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ་སུ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ནུ་རཱུ་པཾ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ཙཱ་ར་པྤ་ནཱ་བྷེ་དཾ ཛྷཱ་ནཾ ས་མྤཱ་དེ་ནྟོ པཱ་པ་ཀཾ ལཱ་མ་ཀཾ ཀཱ་མ་ཙྪ་ནྡཱ་དི་ཨ་ཀུ་ས་ལཾ ཝི་ཀྑ་མྦྷ་ན་ཝ་སེ་ན ཛ་ཧཱ་ཏི པ་རི་ཙྩ་ཛ་ཏི. སོ ཏ་མེ་ཝ ཛྷཱ་ནཾ པཱ་ད་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ ས་ངྑཱ་རེ་སུ ཁ་ཡ་ཝ་ཡཾ པ་ཊྛ་པེ་ཏྭཱ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡ ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ནྟོ ཝི་པ་སྶ་ནཾ ཨུ་སྶུ་ཀྐཱ་པེ་ཏྭཱ ཨ་རི་ཡ་མ་གྒེ་ན ཨ་ན་ཝ་སེ་སཾ པཱ་པ་ཀཾ ལཱ་མ་ཀཾ ཨ་ཀུ་ས་ལཾ ས་མུ་ཙྪེ་ད་ཝ་སེ་ན ཛ་ཧཱ་ཏི. རཱ་ག་དོ་ས་མོ་ཧ་ཀྑ་ཡཱ ས ནི་བྦུ་ཏོཏི སོ ཨེ་ཝཾ པཱ་པ་ཀཾ པ་ཛ་ཧི་ཏྭཱ རཱ་གཱ་དཱི་ནཾ ཁ་ཡཱ ཨ་ན་ཝ་སེ་ས་ཀི་ལེ་ས་ནི་བྦཱ་ནེ་ན, ཏ་ཏོ པ་རཾ ཁ་ནྡྷ་ནི་བྦཱ་ནེ་ན ཙ ནི་བྦུ་ཏོ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨེ་ཝཾ བྷ་ག་ཝཱ ཙུ་ནྡ་སྶ ཙ ད་ཀྑི་ཎ་ས་མྤ་ཏྟིཾ, ཨ་ཏྟ་ནོ ཙ ད་ཀྑི་ཎེ་ཡྻ་ས་མྤ་ཏྟིཾ ནི་སྶཱ་ཡ པཱི་ཏི་ཝེ་ག་ཝི་སྶ་ཊྛཾ ཨུ་དཱ་ནཾ ཨུ་དཱ་ནེ་སི.
པ་ཉྩ་མ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༦. པཱ་ཊ་ལི་གཱ་མི་ཡ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༧༦. ཚ་ཊྛེ མ་ག་དྷེ་སཱུཏི མ་ག་དྷ་ར་ཊྛེ. མ་ཧ་ཏཱཏི ཨི་དྷཱ་པི གུ་ཎ་མ་ཧ་ཏྟེ་ན་པི ཨ་པ་རི་ཙྪི་ནྣ་ས་ངྑྱ་ཏྟཱ ག་ཎ་ན་མ་ཧ་ཏྟེ་ན་པི མ་ཧ་ཏཱ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷེ་ན. པཱ་ཊ་ལི་གཱ་མོཏི ཨེ་ཝཾ་ནཱ་མ་ཀོ མ་ག་དྷ་ར་ཊྛེ ཨེ་ཀོ གཱ་མོ. ཏ་སྶ ཀི་ར གཱ་མ་སྶ མཱ་པ་ན་དི་ཝ་སེ གཱ་མ་གྒ་ཧ་ཎ་ཊྛཱ་ནེ དྭེ ཏ་ཡོ པཱ་ཊ་ལ་ངྐུ་རཱ པ་ཐ་ཝི་ཏོ ཨུ་བྦྷི་ཛྫི་ཏྭཱ ནི་ཀྑ་མིཾ་སུ. ཏེ་ན ཏཾ ‘‘པཱ་ཊ་ལི་གཱ་མོ’’ཏྭེ་ཝ ཝོ་ཧ་རིཾ་སུ. ཏ་ད་ཝ་ས་རཱིཏི ཏཾ པཱ་ཊ་ལི་གཱ་མཾ ཨ་ཝ་ས་རི ཨ་ནུ་པཱ་པུ་ཎི. ཀ་དཱ པ་ན བྷ་ག་ཝཱ པཱ་ཊ་ལི་གཱ་མཾ ཨ་ནུ་པཱ་པུ་ཎི? ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ དྷ་མྨ་སེ་ནཱ་པ་ཏི་ནོ ཙེ་ཏི་ཡཾ ཀཱ་རཱ་པེ་ཏྭཱ ཏ་ཏོ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ རཱ་ཛ་ག་ཧེ ཝ་ས་ནྟོ ཏ་ཏྠ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ མ་ཧཱ་མོ་གྒ་ལླཱ་ན་སྶ ཙ ཙེ་ཏི་ཡཾ ཀཱ་རཱ་པེ་ཏྭཱ ཏ་ཏོ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ ཨ་མྦ་ལ་ཊྛི་ཀཱ་ཡཾ ཝ་སི་ཏྭཱ ཨ་ཏུ་རི་ཏ་ཙཱ་རི་ཀཱ་ཝ་སེ་ན ཛ་ན་པ་ད་ཙཱ་རི་ཀཾ ཙ་ར་ནྟོ ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ ཨེ་ཀ་ར་ཏྟི་ཝཱ་སེ་ན ཝ་སི་ཏྭཱ ལོ་ཀཾ ཨ་ནུ་གྒ་ཎྷ་ནྟོ ཨ་ནུ་ཀྐ་མེ་ན པཱ་ཊ་ལི་གཱ་མཾ ཨ་ནུ་པཱ་པུ་ཎི.
པཱ་ཊ་ལི་གཱ་མི་ཡཱཏི པཱ་ཊ་ལི་གཱ་མ་ཝཱ་སི་ནོ ཨུ་པཱ་ས་ཀཱ. ཏེ ཀི་ར བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་ཋ་མ་ད་སྶ་ནེ་ན ཀེ་ཙི ས་ར་ཎེ་སུ, ཀེ་ཙི སཱི་ལེ་སུ, ཀེ་ཙི ས་ར་ཎེ་སུ ཙ སཱི་ལེ་སུ ཙ པ་ཏི་ཊྛི་ཏཱ. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཨུ་པཱ་ས་ཀཱ’’ཏི. ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མིཾ་སཱུཏི པཱ་ཊ་ལི་གཱ་མེ ཀི་ར ཨ་ཛཱ་ཏ་ས་ཏྟུ་ནོ ལི་ཙྪ་ཝི་རཱ་ཛཱུ་ན་ཉྩ མ་ནུ་སྶཱ ཀཱ་ལེ་ན ཀཱ་ལཾ ག་ནྟྭཱ གེ་ཧ་སཱ་མི་ཀེ གེ་ཧ་ཏོ ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱ མཱ་ས་མྤི ཨ་ཌྜྷ་མཱ་ས་མྤི ཝ་ས་ནྟི. ཏེ་ན པཱ་ཊ་ལི་གཱ་མ་ཝཱ་སི་ནོ མ་ནུ་སྶཱ ནི་ཙྩུ་པ་དྡུ་ཏཱ ‘‘ཨེ་ཏེ་ས་ཉྩེ་ཝ ཨཱ་ག་ཏ་ཀཱ་ལེ ཝ་ས་ན་ཊྛཱ་ནཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཨེ་ཀ་པ་སྶེ ཨི་སྶ་རཱ་ནཾ བྷ་ཎྜ་པྤ་ཊི་སཱ་མ་ན་ཊྛཱ་ནཾ, ཨེ་ཀ་པ་སྶེ ཝ་ས་ན་ཊྛཱ་ནཾ, ཨེ་ཀ་པ་སྶེ ཨཱ་ག་ནྟུ་ཀཱ་ནཾ ཨ་དྡྷི་ཀ་མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ, ཨེ་ཀ་པ་སྶེ ད་ལི་དྡཱ་ནཾ ཀ་པ་ཎ་མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ, ཨེ་ཀ་པ་སྶེ གི་ལཱ་ནཱ་ནཾ ཝ་ས་ན་ཊྛཱ་ནཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི་ཏི ས་བྦེ་སཾ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ ཨ་གྷ་ཊྚེ་ཏྭཱ ཝ་ས་ན་པྤ་ཧོ་ན་ཀཾ ན་ག་ར་མ་ཛ྄ཛྷེ མ་ཧཱ་སཱ་ལཾ ཀཱ་རེ་སུཾ, ཏ་སྶཱ ནཱ་མཾ ཨཱ་ཝ་ས་ཐཱ་གཱ་རནྟི. ཏཾ དི་ཝ་ས་ཉྩ ནི་ཊྛཱ་ནཾ ཨ་ག་མཱ་སི. ཏེ ཏ་ཏྠ ག་ནྟྭཱ ཧ་ཏྠ་ཀ་མྨ་སུ་དྷཱ་ཀ་མྨ་ཙི་ཏྟ་ཀ་མྨཱ་དི་ཝ་སེ་ན སུ་པ་རི་ནི་ཊྛི་ཏཾ སུ་ས་ཛྫི་ཏཾ དེ་ཝ་ཝི་མཱ་ན་ས་དི་སཾ ཏཾ དྭཱ་ར་ཀོ་ཊྛ་ཀ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ ‘‘ཨི་དཾ ཨཱ་ཝ་ས་ཐཱ་གཱ་རཾ ཨ་ཏི་ཝི་ཡ མ་ནོ་ར་མཾ ས་སྶི་རི་ཀཾ, ཀེ་ན ནུ ཁོ པ་ཋ་མཾ པ་རི་བྷུ་ཏྟཾ ཨ་མྷཱ་ཀཾ དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ ཧི་ཏཱ་ཡ སུ་ཁཱ་ཡ ཨ་སྶཱ’’ཏི ཙི་ནྟེ་སུཾ, ཏ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ཙ ཁ་ཎེ ‘‘བྷ་ག་ཝཱ ཏཾ གཱ་མཾ ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟོ’’ཏི ཨ་སྶོ་སུཾ. ཏེ་ན ཏེ ཨུ་པྤ་ནྣ་པཱི་ཏི་སོ་མ་ན་སྶཱ ‘‘ཨ་མྷེ་ཧི བྷ་ག་ཝཱ ག་ནྟྭཱ་པི ཨཱ་ནེ་ཏ་བྦོ སི་ཡཱ, སོ པ་ན ས་ཡ་མེ་ཝ ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཝ་ས་ན་ཊྛཱ་ནཾ ས་མྤ་ཏྟོ, ཨ་ཛྫ མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨི་དྷ ཝ་སཱ་པེ་ཏྭཱ པ་ཋ་མཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫཱ་པེ་སྶཱ་མ ཏ་ཐཱ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷཾ, བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷེ ཨཱ་ག་ཏེ ཏེ་པི་ཊ་ཀཾ བུ་དྡྷ་ཝ་ཙ་ནཾ ཨཱ་ག་ཏ་མེ་ཝ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ས་ཏྠཱ་རཾ མ་ངྒ་ལཾ ཝ་དཱ་པེ་སྶཱ་མ, དྷ་མྨཾ ཀ་ཐཱ་པེ་སྶཱ་མ. ཨི་ཏི ཏཱི་ཧི ར་ཏ་ནེ་ཧི པ་རི་བྷུ་ཏྟེ པ་ཙྪཱ ཨ་མྷཱ་ཀ་ཉྩ པ་རེ་ས་ཉྩ པ་རི་བྷོ་གོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ནོ དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ ཧི་ཏཱ་ཡ སུ་ཁཱ་ཡ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ས་ནྣི་ཊྛཱ་ནཾ ཀ་ཏྭཱ ཨེ་ཏ་ད་ཏྠ་མེ་ཝ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མིཾ་སུ. ཏ་སྨཱ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧཾ་སུ – ‘‘ཨ་དྷི་ཝཱ་སེ་ཏུ ནོ, བྷ་ནྟེ བྷ་ག་ཝཱ, ཨཱ་ཝ་ས་ཐཱ་གཱ་ར’’ནྟི.
ཡེ་ན ཨཱ་ཝ་ས་ཐཱ་གཱ་རཾ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མིཾ་སཱུཏི ཀི་ཉྩཱ་པི ཏཾ ཏཾ དི་ཝ་ས་མེ་ཝ པ་རི་ནི་ཊྛི་ཏ་ཏྟཱ དེ་ཝ་ཝི་མཱ་ནཾ ཝི་ཡ སུ་ས་ཛྫི་ཏཾ སུ་པ་ཊི་ཛ་གྒི་ཏཾ, བུ་དྡྷཱ་ར་ཧཾ པ་ན ཀ་ཏྭཱ ན པ་ཉྙ་ཏྟཾ, ‘‘བུ་དྡྷཱ ནཱ་མ ཨ་ར་ཉྙ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡཱ ཨ་ར་ཉྙཱ་རཱ་མཱ, ཨ་ནྟོ་གཱ་མེ ཝ་སེ་ཡྻུཾ ཝཱ ནོ ཝཱ, ཏ་སྨཱ བྷ་ག་ཝ་ཏོ རུ་ཙིཾ ཛཱ་ནི་ཏྭཱ་ཝ པ་ཉྙཱ་པེ་སྶཱ་མཱ’’ཏི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ ཏེ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མིཾ་སུ, ཨི་དཱ་ནི བྷ་ག་ཝ་ཏོ རུ་ཙིཾ ཛཱ་ནི་ཏྭཱ ཏ་ཐཱ པ་ཉྙཱ་པེ་ཏུ་ཀཱ་མཱ ཡེ་ན ཨཱ་ཝ་ས་ཐཱ་གཱ་རཾ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མིཾ་སུ. ས་བྦ་ས་ནྠ་རིཾ ཨཱ་ཝ་ས་ཐཱ་གཱ་རཾ ས་ནྠ་རི་ཏྭཱཏི ཡ་ཐཱ ས་བྦ་མེ་ཝ ས་ནྠ་ཏཾ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཏཾ ས་ནྠ་རི་ཏྭཱ ས་བྦ་པ་ཋ་མཾ ཏཱ་ཝ ‘‘གོ་མ་ཡཾ ནཱ་མ ས་བྦ་མ་ངྒ་ལེ་སུ ཝ་ཏྟ་ཏཱི’’ཏི སུ་དྷཱ་པ་རི་ཀ་མྨ་ཀ་ཏ་མྤི བྷཱུ་མིཾ ཨ་ལླ་གོ་མ་ཡེ་ན ཨོ་པུ་ཉྫཱ་པེ་ཏྭཱ པ་རི་སུ་ཀྑ་བྷཱ་ཝཾ ཉ་ཏྭཱ ཡ་ཐཱ ཨ་ཀྐ་ནྟ་ཊྛཱ་ནེ པ་དཾ ན པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཙ་ཏུ་ཛྫཱ་ཏི་ཡ་ག་ནྡྷེ་ཧི ལི་མྤེ་ཏྭཱ ཨུ་པ་རི ནཱ་ནཱ་ཝ་ཎྞ་ཀ་ཊ་སཱ་ར་ཀེ ས་ནྠ་རི་ཏྭཱ ཏེ་སཾ ཨུ་པ་རི མ་ཧཱ་པི་ཊྛི་ཀ་ཀོ་ཛ་ཝཱ་དིཾ ཀ་ཏྭཱ ཧ་ཏྠ་ཏྠ་ར་ཎཱ་དཱི་ཧི ནཱ་ནཱ་ཝ་ཎྞེ་ཧི ཨ་ཏྠ་ར་ཎེ་ཧི ས་ནྠ་རི་ཏ་བྦ་ཡུ་ཏྟ་ཀཾ ས་བྦོ་ཀཱ་སཾ ས་ནྠ་རཱ་པེ་སུཾ. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘ས་བྦ་ས་ནྠ་རིཾ ཨཱ་ཝ་ས་ཐཱ་གཱ་རཾ ས་ནྠ་རི་ཏྭཱ’’ཏི.
ཨཱ་ས་ནཱ་ན་ཉྷི མ་ཛ྄ཛྷ་ཊྛཱ་ནེ ཏཱ་ཝ མ་ངྒ་ལ་ཐ་མྦྷཾ ནི་སྶཱ་ཡ མ་ཧཱ་ར་ཧཾ བུ་དྡྷཱ་ས་ནཾ པ་ཉྙཱ་པེ་ཏྭཱ ཏ་ཏྠ ཡཾ ཡཾ མུ་དུ་ཀ་ཉྩ མ་ནོ་ར་མ་ཉྩ པ་ཙྩ་ཏྠ་ར་ཎཾ, ཏཾ ཏཾ པ་ཙྩ་ཏྠ་རི་ཏྭཱ ཨུ་བྷ་ཏོ་ལོ་ཧི་ཏ་ཀཾ མ་ནུ་ཉྙ་ད་སྶ་ནཾ ཨུ་པ་དྷཱ་ནཾ ཨུ་པ་ད་ཧི་ཏྭཱ ཨུ་པ་རི སུ་ཝ་ཎྞ་ར་ཛ་ཏ་ཏཱ་ར་ཀཱ་ཝི་ཙི་ཏྟཾ ཝི་ཏཱ་ནཾ བ་ནྡྷི་ཏྭཱ ག་ནྡྷ་དཱ་མ་པུ་པྥ་དཱ་མཱ་དཱི་ཧི ཨ་ལ་ངྐ་རི་ཏྭཱ ས་མ་ནྟཱ དྭཱ་ད་ས་ཧ་ཏྠེ ཋཱ་ནེ པུ་པྥ་ཛཱ་ལཾ ཀཱ་རེ་ཏྭཱ ཏིཾ་ས་ཧ་ཏྠ་མ་ཏྟ་ཊྛཱ་ནཾ པ་ཊ་སཱ་ཎི་ཡཱ པ་རི་ཀྑི་པཱ་པེ་ཏྭཱ པ་ཙྪི་མ་བྷི་ཏྟིཾ ནི་སྶཱ་ཡ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་སྶ པ་ལླ་ངྐ་ཨ་པ་སྶ་ཡ་མ་ཉྩ་པཱི་ཋཱ་དཱི་ནི པ་ཉྙཱ་པེ་ཏྭཱ ཨུ་པ་རི སེ་ཏ་པ་ཙྩ་ཏྠ་ར་ཎེ་ཧི པ་ཙྩ་ཏྠ་རཱ་པེ་ཏྭཱ སཱ་ལཱ་ཡ པཱ་ཙཱི་ན་པ་སྶཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ནི་ས་ཛྫཱ་ཡོ་གྒཾ ཀཱ་རེ་སུཾ. ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཨཱ་ས་ནཱ་ནི པ་ཉྙཱ་པེ་ཏྭཱ’’ཏི.
ཨུ་ད་ཀ་མ་ཎི་ཀནྟི མ་ཧཱ་ཀུ་ཙྪི་ཀཾ ཨུ་ད་ཀ་ཙཱ་ཊིཾ. ཨེ་ཝཾ བྷ་ག་ཝཱ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷོ ཙ ཡ་ཐཱ་རུ་ཙི་ཡཱ ཧ་ཏྠ་པཱ་དེ དྷོ་ཝི་སྶ་ནྟི, མུ་ཁཾ ཝི་ཀྑཱ་ལེ་སྶ་ནྟཱི་ཏི ཏེ་སུ ཏེ་སུ ཋཱ་ནེ་སུ མ་ཎི་ཝ་ཎྞ་སྶ ཨུ་ད་ཀ་སྶ པཱུ་རེ་ཏྭཱ ཝཱ་ས་ཏྠཱ་ཡ ནཱ་ནཱ་པུ་པྥཱ་ནི ཙེ་ཝ ཨུ་ད་ཀ་ཝཱ་ས་ཙུ་ཎྞཱ་ནི ཙ པ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཀ་ད་ལི་པ་ཎྞེ་ཧི པི་ད་ཧི་ཏྭཱ པ་ཏི་ཊྛ་པེ་སུཾ. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཨུ་ད་ཀ་མ་ཎི་ཀཾ པ་ཏི་ཊྛཱ་པེ་ཏྭཱ’’ཏི.
ཏེ་ལ་པྤ་དཱི་པཾ ཨཱ་རོ་པེ་ཏྭཱཏི ར་ཛ་ཏ་སུ་ཝ་ཎྞཱ་དི་མ་ཡ་ད་ཎྜ་དཱི་པི་ཀཱ་སུ ཡོ་དྷ་ཀ་རཱུ་པ་ཝི་ལཱ་ས་ཁ་ཙི་ཏ་རཱུ་པ་ཀཱ་དཱི་ནཾ ཧ་ཏྠེ ཋ་པི་ཏ་སུ་ཝ་ཎྞ་ར་ཛ་ཏཱ་དི་མ་ཡ་ཀ་པ་ལླི་ཀཱ་སུ ཏེ་ལ་པྤ་དཱི་པཾ ཛཱ་ལ་ཡི་ཏྭཱ. ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མིཾ་སཱུཏི ཨེ་ཏྠ པ་ན ཏེ པཱ་ཊ་ལི་གཱ་མི་ཡཱ ཨུ་པཱ་ས་ཀཱ ན ཀེ་ཝ་ལཾ ཨཱ་ཝ་ས་ཐཱ་གཱ་ར་མེ་ཝ, ཨ་ཐ ཁོ ས་ཀ་ལ་སྨི་མྤི གཱ་མེ ཝཱི་ཐི་ཡོ ས་ཛྫཱ་པེ་ཏྭཱ དྷ་ཛེ ཨུ་སྶཱ་པེ་ཏྭཱ གེ་ཧ་དྭཱ་རེ་སུ པུ་ཎྞ་གྷ་ཊེ ཀ་ད་ལི་ཡོ ཙ ཋ་པཱ་པེ་ཏྭཱ ས་ཀ་ལ་གཱ་མཾ དཱི་པ་མཱ་ལཱ་ཧི ཝི་པྤ་ཀི་ཎྞ་ཏཱ་ར་ཀཾ ཝི་ཡ ཀ་ཏྭཱ ‘‘ཁཱི་ར་པ་ཀེ དཱ་ར་ཀེ ཁཱི་རཾ པཱ་ཡེ་ཐ, ད་ཧ་ར་ཀུ་མཱ་རེ ལ་ཧུཾ ལ་ཧུཾ བྷོ་ཛེ་ཏྭཱ ས་ཡཱ་པེ་ཐ, ཨུ་ཙྩཱ་ས་དྡཾ མཱ ཀ་རི་ཏྠ, ཨ་ཛྫ ཨེ་ཀ་ར་ཏྟིཾ ས་ཏྠཱ ཨ་ནྟོ་གཱ་མེ ཝ་སི་སྶ་ཏི, བུ་དྡྷཱ ནཱ་མ ཨ་པྤ་ས་དྡ་ཀཱ་མཱ ཧོ་ནྟཱི’’ཏི བྷེ་རིཾ ཙ་རཱ་པེ་ཏྭཱ ས་ཡཾ ད་ཎྜ་དཱི་པི་ཀཱ ཨཱ་དཱ་ཡ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མིཾ་སུ.
ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ནི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར་མཱ་དཱ་ཡ ས་དྡྷིཾ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷེ་ན ཡེ་ན ཨཱ་ཝ་ས་ཐཱ་གཱ་རཾ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མཱིཏི ‘‘ཡ་སྶ དཱ་ནི, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ ཀཱ་ལཾ མ་ཉྙ་ཏཱི’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཀི་ར ཏེ་ཧི ཀཱ་ལེ ཨཱ་རོ་ཙི་ཏེ བྷ་ག་ཝཱ ལཱ་ཁཱ་ར་སེ་ན ཏི་ནྟ་ར་ཏྟ་ཀོ་ཝི་ལཱ༹་ར་པུ་པྥ་ཝ་ཎྞཾ ར་ཏྟ་དུ་པ་ཊྚཾ ཀ་ཏྟ་རི་ཡཱ པ་དུ་མཾ ཀ་ནྟེ་ནྟོ ཝི་ཡ, སཾ་ཝི་དྷཱ་ཡ ཏི་མ་ཎྜ་ལཾ པ་ཊི་ཙྪཱ་དེ་ནྟོ ནི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱ སུ་ཝ་ཎྞ་པཱ་མ་ངྒེ་ན པ་དུ་མ་ཀ་ལཱ་པཾ པ་རི་ཀྑི་པ་ནྟོ ཝི་ཡ, ཝི་ཛྫུ་ལ་ཏཱ་ས་སྶི་རི་ཀཾ ཀཱ་ཡ་བ་ནྡྷ་ནཾ བ་ནྡྷི་ཏྭཱ ར་ཏྟ་ཀ་མྦ་ལེ་ན ག་ཛ་ཀུ་མྦྷཾ པ་རི་ཡོ་ན་ནྡྷ་ནྟོ ཝི་ཡ, ར་ཏ་ན་ས་ཏུ་བྦེ་དྷེ སུ་ཝ་ཎྞ་གྒྷི་ཀེ པ་ཝཱ་ལ༹་ཛཱ་ལཾ ཁི་པ་མཱ་ནོ ཝི་ཡ, མ་ཧ་ཏི སུ་ཝ་ཎྞ་ཙེ་ཏི་ཡེ ར་ཏྟ་ཀ་མྦ་ལ་ཀ་ཉྩུ་ཀཾ པ་ཊི་མུ་ཉྩ་ནྟོ ཝི་ཡ, ག་ཙྪ་ནྟཾ པུ་ཎྞ་ཙ་ནྡཾ ར་ཏྟ་ཝ་ལཱ་ཧ་ཀེ་ན པ་ཊི་ཙྪཱ་དེ་ནྟོ ཝི་ཡ, ཀ་ཉྩ་ན་གི་རི་མ་ཏྠ་ཀེ སུ་པ་ཀྐ་ལཱ་ཁཱ་ར་སཾ པ་རི་སི་ཉྩ་ནྟོ ཝི་ཡ, ཙི་ཏྟ་ཀཱུ་ཊ་པ་བྦ་ཏ་མ་ཏྠ་ཀཾ ཝི་ཛྫུ་ལ་ཏཱ་ཛཱ་ལེ་ན པ་རི་ཀྑི་པ་ནྟོ ཝི་ཡ, ས་ཀ་ལ་ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལ༹་སི་ནེ་རུ་ཡུ་ག་ནྡྷ་ར་མ་ཧཱ་པ་ཐ་ཝིཾ ཙཱ་ལེ་ཏྭཱ ག་ཧི་ཏ་ནི་གྲོ་དྷ་པ་ལླ་ཝ་ས་མཱ་ན་ཝ་ཎྞཾ སུ་ར་ཏྟ་ཝ་ར་པཾ་སུ་ཀཱུ་ལཾ པཱ་རུ་པི་ཏྭཱ ཝ་ན་ག་ཧ་ན་ཏོ ནི་ཀྑ་ནྟ་ཀེ་ས་ར་སཱི་ཧོ ཝི་ཡ, ས་མ་ནྟ་ཏོ ཨུ་ད་ཡ་པ་བྦ་ཏ་ཀཱུ་ཊ་ཏོ པུ་ཎྞ་ཙ་ནྡོ ཝི་ཡ, བཱ་ལ་སཱུ་རི་ཡོ ཝི་ཡ ཙ ཨ་ཏྟ་ནཱ ནི་སི་ནྣ་ཙཱ་རུ་མ་ཎྜ་པ་ཏོ ནི་ཀྑ་མི.
ཨ་ཐ་སྶ ཀཱ་ཡ་ཏོ མེ་གྷ་མུ་ཁ་ཏོ ཝི་ཛྫུ་ཀ་ལཱ་པཱ ཝི་ཡ ར་སྨི་ཡོ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ སུ་ཝ་ཎྞ་ར་ས་དྷཱ་རཱ་པ་རི་སེ་ཀ་པི་ཉྫ་ར་པ་ཏྟ་པུ་པྥ་ཕ་ལ་སཱ་ཁཱ་ཝི་ཊ་པེ ཝི་ཡ ས་མ་ནྟ་ཏོ རུ་ཀྑེ ཀ་རིཾ་སུ. ཏཱ་ཝ་དེ་ཝ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཏྟ་ནོ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར་མཱ་དཱ་ཡ མ་ཧཱ་བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ པ་རི་ཝཱ་རེ་སི. ཏེ ཙ ནཾ པ་རི་ཝཱ་རེ་ཏྭཱ ཋི་ཏཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ ཨ་ཧེ་སུཾ ཨ་པྤི་ཙྪཱ ས་ནྟུ་ཊྛཱ པ་ཝི་ཝི་ཏྟཱ ཨ་སཾ་ས་ཊྛཱ ཨཱ་ར་དྡྷ་ཝཱི་རི་ཡཱ ཝ་ཏྟཱ་རོ ཝ་ཙ་ན་ཀྑ་མཱ ཙོ་ད་ཀཱ པཱ་པ་ག་ར་ཧི་ནོ སཱི་ལ་ས་མྤ་ནྣཱ ས་མཱ་དྷི་ས་མྤ་ནྣཱ པ་ཉྙཱ་ས་མྤ་ནྣཱ ཝི་མུ་ཏྟི་ས་མྤ་ནྣཱ ཝི་མུ་ཏྟི་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན་ས་མྤ་ནྣཱ. ཏེ་ཧི པ་རི་ཝུ་ཏོ བྷ་ག་ཝཱ ར་ཏྟ་ཀ་མྦ་ལ་པ་རི་ཀྑི་ཏྟོ ཝི་ཡ སུ་ཝ་ཎྞ་ཀྑ་ནྡྷོ, ན་ཀྑ་ཏྟ་པ་རི་ཝཱ་རི་ཏོ ཝི་ཡ པུ་ཎྞ་ཙ་ནྡོ, ར་ཏྟ་པ་དུ་མ་ཝ་ན་ས་ཎྜ་མ་ཛ྄ཛྷ་ག་ཏཱ ཝི་ཡ སུ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཝཱ, པ་ཝཱ་ལ༹་ཝེ་དི་ཀ་པ་རི་ཀྑི་ཏྟོ ཝི་ཡ སུ་ཝ་ཎྞ་པཱ་སཱ་དོ ཝི་རོ་ཙི་ཏྠ. མ་ཧཱ་ཀ་སྶ་པ་པྤ་མུ་ཁཱ པ་ན མ་ཧཱ་ཐེ་རཱ མེ་གྷ་ཝ་ཎྞཾ པཾ་སུ་ཀཱུ་ལ་ཙཱི་ཝ་རཾ པཱ་རུ་པི་ཏྭཱ མ་ཎི་ཝ་མྨ་ཝ་མྨི་ཏཱ ཝི་ཡ མ་ཧཱ་ནཱ་གཱ པ་རི་ཝཱ་ར་ཡིཾ་སུ ཝ་ནྟ་རཱ་གཱ བྷི་ནྣ་ཀི་ལེ་སཱ ཝི་ཛ་ཊི་ཏ་ཛ་ཊཱ ཚི་ནྣ་བ་ནྡྷ་ནཱ ཀུ་ལེ ཝཱ ག་ཎེ ཝཱ ཨ་ལ་གྒཱ.
ཨི་ཏི བྷ་ག་ཝཱ ས་ཡཾ ཝཱི་ཏ་རཱ་གོ ཝཱི་ཏ་རཱ་གེ་ཧི, ཝཱི་ཏ་དོ་སོ ཝཱི་ཏ་དོ་སེ་ཧི, ཝཱི་ཏ་མོ་ཧོ ཝཱི་ཏ་མོ་ཧེ་ཧི, ནི་ཏྟ་ཎྷོ ནི་ཏྟ་ཎྷེ་ཧི, ནི་ཀྐི་ལེ་སོ ནི་ཀྐི་ལེ་སེ་ཧི, ས་ཡཾ བུ་དྡྷོ ཨ་ནུ་བུ་དྡྷེ་ཧི པ་རི་ཝཱ་རི་ཏོ པ་ཏྟ་པ་རི་ཝཱ་རི་ཏཾ ཝི་ཡ ཀེ་ས་རཾ, ཀེ་ས་ར་པ་རི་ཝཱ་རི་ཏཱ ཝི་ཡ ཀ་ཎྞི་ཀཱ, ཨ་ཊྛ་ནཱ་ག་ས་ཧ་སྶ་པ་རི་ཝཱ་རི་ཏོ ཝི་ཡ ཚ་དྡ་ནྟོ ནཱ་ག་རཱ་ཛཱ, ན་ཝུ་ཏི་ཧཾ་ས་ས་ཧ་སྶ་པ་རི་ཝཱ་རི་ཏོ ཝི་ཡ དྷ་ཏ་ར་ཊྛོ ཧཾ་ས་རཱ་ཛཱ, སེ་ན་ངྒ་པ་རི་ཝཱ་རི་ཏོ ཝི་ཡ ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟི་རཱ་ཛཱ, མ་རུ་ག་ཎ་པ་རི་ཝཱ་རི་ཏོ ཝི་ཡ ས་ཀྐོ དེ་ཝ་རཱ་ཛཱ, བྲ་ཧྨ་ག་ཎ་པ་རི་ཝཱ་རི་ཏོ ཝི་ཡ ཧཱ་རི་ཏ་མ་ཧཱ་བྲ་ཧྨཱ, ཏཱ་རཱ་ག་ཎ་པ་རི་ཝཱ་རི་ཏོ ཝི་ཡ པུ་ཎྞ་ཙ་ནྡོ, ཨ་ནུ་པ་མེ་ན བུ་དྡྷ་ཝེ་སེ་ན ཨ་པ་རི་མཱ་ཎེ་ན བུ་དྡྷ་ཝི་ལཱ་སེ་ན པཱ་ཊ་ལི་གཱ་མི་ནཾ མ་གྒཾ པ་ཊི་པ་ཛྫི.
ཨ་ཐ་སྶ པུ་ར་ཏྠི་མ་ཀཱ་ཡ་ཏོ སུ་ཝ་ཎྞ་ཝ་ཎྞཱ གྷ་ན་བུ་དྡྷ་ར་སྨི་ཡོ ཨུ་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ ཨ་སཱི་ཏི་ཧ་ཏྠ་ཊྛཱ་ནཾ ཨ་གྒ་ཧེ་སུཾ, ཏ་ཐཱ པ་ཙྪི་མ་ཀཱ་ཡ་ཏོ ད་ཀྑི་ཎ་པ་སྶ་ཏོ ཝཱ་མ་པ་སྶ་ཏོ སུ་ཝ་ཎྞ་ཝ་ཎྞཱ གྷ་ན་བུ་དྡྷ་ར་སྨི་ཡོ ཨུ་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ ཨ་སཱི་ཏི་ཧ་ཏྠ་ཊྛཱ་ནཾ ཨ་གྒ་ཧེ་སུཾ, ཨུ་པ་རི་ཀེ་ས་ནྟ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ས་བྦ་ཀེ་སཱ་ཝ་ཊྚེ་ཧི མོ་ར་གཱི་ཝ་རཱ་ཛ་ཝ་ཎྞཱ ཨ་སི་ཏཱ གྷ་ན་བུ་དྡྷ་ར་སྨི་ཡོ ཨུ་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ ག་ག་ན་ཏ་ལེ ཨ་སཱི་ཏི་ཧ་ཏྠ་ཊྛཱ་ནཾ ཨ་གྒ་ཧེ་སུཾ, ཧེ་ཊྛཱ་པཱ་ད་ཏ་ལེ་ཧི པ་ཝཱ་ལ༹་ཝ་ཎྞཱ ར་སྨི་ཡོ ཨུ་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ གྷ་ན་པ་ཐ་ཝི་ཡཾ ཨ་སཱི་ཏི་ཧ་ཏྠ་ཊྛཱ་ནཾ ཨ་གྒ་ཧེ་སུཾ, ད་ནྟ་ཏོ ཨ་ཀྑཱི་ནཾ སེ་ཏ་ཊྛཱ་ན་ཏོ, ན་ཁཱ་ནཾ མཾ་ས་ཝི་མུ་ཏྟ་ཊྛཱ་ན་ཏོ ཨོ་དཱ་ཏཱ གྷ་ན་བུ་དྡྷ་ར་སྨི་ཡོ ཨུ་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ ཨ་སཱི་ཏི་ཧ་ཏྠ་ཊྛཱ་ནཾ ཨ་གྒ་ཧེ་སུཾ, ར་ཏྟ་པཱི་ཏ་ཝ་ཎྞཱ་ནཾ ས་མྦྷི་ནྣ་ཊྛཱ་ན་ཏོ མ་ཉྫེ་ཊྛ་ཝ་ཎྞཱ ར་སྨི་ཡོ ཨུ་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ ཨ་སཱི་ཏི་ཧ་ཏྠ་ཊྛཱ་ནཾ ཨ་གྒ་ཧེ་སུཾ, ས་བྦ་ཏྠ་ཀ་མེ་ཝ པ་བྷ་སྶ་རཱ ར་སྨི་ཡོ ཨུ་ཊྛ་ཧིཾ་སུ. ཨེ་ཝཾ ས་མ་ནྟཱ ཨ་སཱི་ཏི་ཧ་ཏྠ་ཊྛཱ་ནཾ ཚ་བྦ་ཎྞཱ བུ་དྡྷ་ར་སྨི་ཡོ ཝི་ཛྫོ་ཏ་མཱ་ནཱ ཝི་པྥ་ནྡ་མཱ་ནཱ ཝི་དྷཱ་ཝ་མཱ་ནཱ ཀ་ཉྩ་ན་ད་ཎྜ་དཱི་པི་ཀཱ་དཱི་ཧི ནི་ཙྪ་རི་ཏྭཱ ཨཱ་ཀཱ་སཾ པ་ཀྑ་ནྡ་མཱ་ནཱ མ་ཧཱ་པ་དཱི་པ་ཛཱ་ལཱ ཝི་ཡ, ཙཱ་ཏུ་དྡཱི་པི་ཀ་མ་ཧཱ་མེ་གྷ་ཏོ ནི་ཀྑ་ནྟ་ཝི་ཛྫུ་ལ་ཏཱ ཝི་ཡ ཙ དི་སོ་དི་སཾ པ་ཀྑ་ནྡིཾ་སུ. ཡཱ་ཧི ས་བྦེ དི་སཱ་བྷཱ་གཱ སུ་ཝ་ཎྞ་ཙ་མྤ་ཀ་པུ་པྥེ་ཧི ཝི་ཀི་རི་ཡ་མཱ་ནཱ ཝི་ཡ, སུ་ཝ་ཎྞ་གྷ་ཊ་ཏོ སུ་ཝ་ཎྞ་ར་ས་དྷཱ་རཱ་ཧི ཨཱ་སི་ཉྩི་ཡ་མཱ་ནཱ ཝི་ཡ, པ་སཱ་རི་ཏ་སུ་ཝ་ཎྞ་པ་ཊ་པ་རི་ཀྑི་ཏྟཱ ཝི་ཡ, ཝེ་ར་མྦྷ་ཝཱ་ཏེ་ན ས་མུ་དྡྷ་ཏ་ཀིཾ་སུ་ཀ་ཀ་ཎི་ཀཱ་ར་ཀོ་ཝི་ལཱ༹་ར་པུ་པྥ་ཙུ་ཎྞ་ས་མོ་ཀི་ཎྞཱ ཝི་ཡ, ཙཱི་ན་པི་ཊྛ་ཙུ་ཎྞ་ས་མྤ་རི་ར་ཉྫི་ཏཱ ཝི་ཡ ཙ ཝི་རོ་ཙིཾ་སུ.
བྷ་ག་ཝ་ཏོ་པི ཨ་སཱི་ཏི་ཨ་ནུ་བྱ་ཉྫ་ན་བྱཱ་མ་པྤ་བྷཱ་པ་རི་ཀྑེ་པ་ས་མུ་ཛྫ་ལཾ དྭ་ཏྟིཾ་ས་མ་ཧཱ་པུ་རི་ས་ལ་ཀྑ་ཎ་པྤ་ཊི་མ་ཎྜི་ཏཾ ས་རཱི་རཾ ཨ་བྦྷ་མ་ཧི་ཀཱ་དི་ཨུ་པ་ཀྐི་ལེ་ས་ཝི་མུ་ཏྟཾ ས་མུ་ཛྫ་ལ་ནྟ་ཏཱ་ར་ཀཱ་ཝ་བྷཱ་སི་ཏཾ ཝི་ཡ, ག་ག་ན་ཏ་ལཾ ཝི་ཀ་སི་ཏཾ ཝི་ཡ པ་དུ་མ་ཝ་ནཾ, ས་བྦ་པཱ་ལི་ཕུ་ལློ ཝི་ཡ ཡོ་ཛ་ན་ས་ཏི་ཀོ པཱ་རི་ཙྪ་ཏྟ་ཀོ, པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ ཋ་པི་ཏཱ་ནཾ དྭ་ཏྟིཾ་ས་སཱུ་རི་ཡཱ་ནཾ དྭ་ཏྟིཾ་ས་ཙ་ནྡི་མཱ་ནཾ དྭ་ཏྟིཾ་ས་ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟཱི་ནཾ དྭ་ཏྟིཾ་ས་དེ་ཝ་རཱ་ཛཱ་ནཾ དྭ་ཏྟིཾ་ས་མ་ཧཱ་བྲ་ཧྨཱ་ནཾ སི་རི་ཡཱ སི་རིཾ ཨ་བྷི་བྷ་ཝ་མཱ་ནཾ ཝི་ཡ ཝི་རོ་ཙི་ཏྠ, ཡ་ཐཱ ཏཾ ད་ས་ཧི པཱ་ར་མཱི་ཧི ད་ས་ཧི ཨུ་པ་པཱ་ར་མཱི་ཧི ད་ས་ཧི པ་ར་མ་ཏྠ་པཱ་ར་མཱི་ཧཱི་ཏི ས་མྨ་དེ་ཝ པ་རི་པཱུ་རི་ཏཱ་ཧི ས་མ་ཏིཾ་ས་པཱ་ར་མི་ཏཱ་ཧི ཨ་ལ་ངྐ་ཏཾ ཀ་པྤ་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཱ་དྷི་ཀཱ་ནི ཙ་ཏྟཱ་རི ཨ་ས་ངྑྱེ་ཡྻཱ་ནི དི་ནྣེ་ན དཱ་ནེ་ན ར་ཀྑི་ཏེ་ན སཱི་ལེ་ན ཀ་ཏེ་ན ཀ་ལྱཱ་ཎ་ཀ་མྨེ་ན ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ ས་མོ་ས་རི་ཏྭཱ ཝི་པཱ་ཀཾ དཱ་ཏུཾ ཨོ་ཀཱ་སཾ ཨ་ལ་བྷ་མཱ་ནེ་ན ས་མྦཱ་དྷ་པྤ་ཏྟཾ ཝི་ཡ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏཾ ནཱ་ཝཱ་ས་ཧ་སྶ་བྷ་ཎྜཾ ཨེ་ཀཾ ནཱ་ཝཾ ཨཱ་རོ་པ་ན་ཀཱ་ལོ ཝི་ཡ, ས་ཀ་ཊ་ས་ཧ་སྶ་བྷ་ཎྜཾ ཨེ་ཀཾ ས་ཀ་ཊཾ ཨཱ་རོ་པ་ན་ཀཱ་ལོ ཝི་ཡ, པ་ཉྩ་ཝཱི་ས་ཏི་ཡཱ ག་ངྒཱ་ནཾ ས་མྦྷི་ནྣ་མུ་ཁ་དྭཱ་རེ ཨེ་ཀ་ཏོ རཱ་སི་བྷཱུ་ཏ་ཀཱ་ལོ ཝི་ཡ ཨ་ཧོ་སི.
ཨི་མཱ་ཡ བུ་དྡྷ་སི་རི་ཡཱ ཨོ་བྷཱ་ས་མཱ་ན་སྶ་པི བྷ་ག་ཝ་ཏོ པུ་ར་ཏོ ཨ་ནེ་ཀཱ་ནི ད་ཎྜ་དཱི་པི་ཀཱ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ཨུ་ཀྑི་པིཾ་སུ. ཏ་ཐཱ པ་ཙྪ་ཏོ ཝཱ་མ་པ་སྶེ ད་ཀྑི་ཎ་པ་སྶེ ཛཱ་ཏི་ཀུ་སུ་མ་ཙ་མྤ་ཀ་ཝ་ན་མཱ་ལི་ཀཱ་ར་ཏྟུ་པྤ་ལ་ནཱི་ལུ་པྤ་ལ་བ་ཀུ་ལ་སི་ནྡུ་ཝཱ་རཱ་དི་པུ་པྥཱ་ནི ཙེ་ཝ ནཱི་ལ་པཱི་ཏཱ་དི་ཝ་ཎྞ་སུ་ག་ནྡྷ་ཙུ་ཎྞཱ་ནི ཙ ཙཱ་ཏུ་དྡཱི་པི་ཀ་མ་ཧཱ་མེ་གྷ་ཝི་སྶ་ཊྛཱ ས་ལི་ལ་ཝུ་ཊྛི་ཡོ ཝི་ཡ ཝི་པྤ་ཀི་རིཾ་སུ. པ་ཉྩ་ངྒི་ཀ་ཏཱུ་རི་ཡ་ནི་གྒྷོ་སཱ ཙ བུ་དྡྷ་དྷ་མྨ་ས་ངྒྷ་གུ་ཎཱ་སཾ་ཡུ་ཏྟཱ ཐུ་ཏི་གྷོ་སཱ ཙ ས་བྦཱ དི་སཱ པཱུ་ར་ཡ་མཱ་ནཱ མུ་ཁ་ས་མྦྷཱ་སཱ ཝི་ཡ ཨ་ཧེ་སུཾ. དེ་ཝ་སུ་པ་ཎྞ་ནཱ་ག་ཡ་ཀྑ་ག་ནྡྷ་བྦ་མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ཨ་ཀྑཱི་ནི ཨ་མ་ཏ་པཱ་ནཾ ཝི་ཡ ལ་བྷིཾ་སུ. ཨི་མ་སྨིཾ པ་ན ཋཱ་ནེ ཋ་ཏྭཱ པ་ད་ས་ཧ་སྶེ་ཧི ག་མ་ན་ཝ་ཎྞ་ནཾ ཝ་ཏྟུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཏ་ཏྲི་ཡཾ མུ་ཁ་མ་ཏྟཾ –
‘‘ཨེ་ཝཾ ས་བྦ་ངྒ་ས་མྤ་ནྣོ, ཀ་མྤ་ཡ་ནྟོ ཝ་སུ་ནྡྷ་རཾ;
ཨ་ཧེ་ཋ་ཡ་ནྟོ པཱ་ཎཱ་ནི, ཡཱ་ཏི ལོ་ཀ་ཝི་ནཱ་ཡ་ཀོ.
‘‘ད་ཀྑི་ཎཾ པ་ཋ་མཾ པཱ་དཾ, ཨུ་དྡྷ་ར་ནྟོ ན་རཱ་ས་བྷོ;
ག་ཙྪ་ནྟོ སི་རི་ས་མྤ་ནྣོ, སོ་བྷ་ཏེ དྭི་པ་དུ་ཏྟ་མོ.
‘‘ག་ཙྪ་ཏོ བུ་དྡྷ་སེ་ཊྛ་སྶ, ཧེ་ཊྛཱ པཱ་ད་ཏ་ལཾ མུ་དུ;
ས་མཾ ས་མྥུ་ས་ཏེ བྷཱུ་མིཾ, ར་ཛ་སཱ་ནུ་པ་ལི་མྤ་ཏི.
‘‘ནི་ནྣཾ ཋཱ་ནཾ ཨུ་ནྣ་མ་ཏི, ག་ཙྪ་ནྟེ ལོ་ཀ་ནཱ་ཡ་ཀེ;
ཨུ་ནྣ་ཏ་ཉྩ ས་མཾ ཧོ་ཏི, པ་ཐ་ཝཱི ཙ ཨ་ཙེ་ཏ་ནཱ.
‘‘པཱ་སཱ་ཎཱ ས་ཀྑ་རཱ ཙེ་ཝ, ཀ་ཐ་ལཱ ཁཱ་ཎུ་ཀ་ཎྚ་ཀཱ;
ས་བྦེ མ་གྒཱ ཝི་ཝ་ཛྫ་ནྟི, ག་ཙྪ་ནྟེ ལོ་ཀ་ནཱ་ཡ་ཀེ.
‘‘ནཱ་ཏི་དཱུ་རེ ཨུ་དྡྷ་ར་ཏི, ན་ཙྩཱ་ས་ནྣེ ཙ ནི་ཀྑི་པཾ;
ཨ་གྷ་ཊྚ་ཡ་ནྟོ ནི་ཡྻཱ་ཏི, ཨུ་བྷོ ཛཱ་ཎཱུ ཙ གོ་པྥ་ཀེ.
‘‘ནཱ་ཏི་སཱི་གྷཾ པ་ཀྐ་མ་ཏི, ས་མྤ་ནྣ་ཙ་ར་ཎོ མུ་ནི;
ན ཙཱ་པི ས་ཎི་ཀཾ ཡཱ་ཏི, ག་ཙྪ་མཱ་ནོ ས་མཱ་ཧི་ཏོ.
‘‘ཨུ་དྡྷཾ ཨ་དྷོ ཙ ཏི་རི་ཡཾ, དི་ས་ཉྩ ཝི་དི་སཾ ཏ་ཐཱ;
ན པེ་ཀྑ་མཱ་ནོ སོ ཡཱ་ཏི, ཡུ་ག་མ་ཏྟཾ་ཝ་པེ་ཀྑ་ཏི.
‘‘ནཱ་ག་ཝི་ཀྐ་ནྟ་ཙཱ་རོ སོ, ག་མ་ནེ སོ་བྷ་ཏེ ཛི་ནོ;
ཙཱ་རུཾ ག་ཙྪ་ཏི ལོ་ཀ་གྒོ, ཧཱ་ས་ཡ་ནྟོ ས་དེ་ཝ་ཀེ.
‘‘ཨུ་ས་བྷ་རཱ་ཛཱ་ཝ སོ་བྷ་ནྟོ, ཙཱ་རུ་ཙཱ་རཱི་ཝ ཀེ་ས་རཱི;
ཏོ་ས་ཡ་ནྟོ བ་ཧཱུ ས་ཏྟེ, གཱ་མཾ སེ་ཊྛོ ཨུ་པཱ་ག་མཱི’’ཏི. –
ཝ་ཎྞ་ཀཱ་ལོ ནཱ་མ ཀི་རེ་ས. ཨེ་ཝཾ་ཝི་དྷེ་སུ ཀཱ་ལེ་སུ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ས་རཱི་ར་ཝ་ཎྞེ ཝཱ གུ་ཎ་ཝ་ཎྞེ ཝཱ དྷ་མྨ་ཀ་ཐི་ཀ་སྶ ཐཱ་མོ་ཡེ་ཝ པ་མཱ་ཎཾ, ཙུ་ཎྞི་ཡ་པ་དེ་ཧི གཱ་ཐཱ་བ་ནྡྷེ་ཧི ཡ་ཏྟ་ཀཾ ས་ཀྐོ་ཏི, ཏ་ཏྟ་ཀཾ ཝ་ཏྟ་བྦཾ. ‘‘དུ་ཀྐ་ཐི་ཏ’’ནྟི ཝཱ ‘‘ཨ་ཏི་ཏྠེ་ན པ་ཀྑ་ནྡོ’’ཏི ཝཱ ན ཝ་ཏྟ་བྦོ. ཨ་པ་རི་མཱ་ཎ་ཝ་ཎྞཱ ཧི བུ་དྡྷཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟོ, ཏེ་སཾ བུ་དྡྷཱ་པི ཨ་ན་ཝ་སེ་ས་ཏོ ཝ་ཎྞཾ ཝ་ཏྟུཾ ཨ་ས་མ་ཏྠཱ. ས་ཀ་ལ་མྤི ཧི ཀ་པྤཾ ཝ་ཎྞེ་ནྟཱ པ་རི་ཡོ་སཱ་པེ་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ནྟི, པ་གེ་ཝ ཨི་ཏ་རཱ པ་ཛཱ་ཏི. ཨི་མི་ནཱ སི་རི་ཝི་ལཱ་སེ་ན ཨ་ལ་ངྐ་ཏ་པྤ་ཊི་ཡ་ཏྟཾ པཱ་ཊ་ལི་གཱ་མཾ པཱ་ཝི་སི, པ་ཝི་སི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝཱ པ་ས་ནྣ་ཙི་ཏྟེ་ན ཛ་ནེ་ན པུ་པྥ་ག་ནྡྷ་དྷཱུ་མ་ཝཱ་ས་ཙུ་ཎྞཱ་དཱི་ཧི པཱུ་ཛི་ཡ་མཱ་ནོ ཨཱ་ཝ་ས་ཐཱ་གཱ་རཾ པཱ་ཝི་སི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ནི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར་མཱ་དཱ་ཡ ས་དྡྷིཾ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷེ་ན ཡེ་ན ཨཱ་ཝ་ས་ཐཱ་གཱ་རཾ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མཱི’’ཏི.
པཱ་དེ པ་ཀྑཱ་ལེ་ཏྭཱཏི ཡ་དི་པི བྷ་ག་ཝ་ཏོ པཱ་དེ ར་ཛོ་ཛ་ལླཾ ན ཨུ་པ་ལི་མྤ་ཏི, ཏེ་སཾ པ་ན ཨུ་པཱ་ས་ཀཱ་ནཾ ཀུ་ས་ལཱ་བྷི་ཝུ་དྡྷིཾ ཨཱ་ཀ་ངྑ་ནྟོ པ་རེ་སཾ དི་ཊྛཱ་ནུ་ག་ཏིཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ན་ཏྠ་ཉྩ བྷ་ག་ཝཱ པཱ་དེ པ་ཀྑཱ་ལེ་ཏི. ཨ་པི་ཙ ཨུ་པཱ་དི་ནྣ་ཀ་ས་རཱི་རཾ ནཱ་མ སཱི་ཏཾ ཀཱ་ཏ་བྦ་མྤི ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨེ་ཏ་ད་ཏྠ་མྤི བྷ་ག་ཝཱ ནྷཱ་ན་པཱ་ད་དྷོ་ཝ་ནཱ་དཱི་ནི ཀ་རོ་ཏི་ཡེ་ཝ. བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ་ཡེ་ཝ པུ་ར་ཀྑ་ཏྭཱཏི བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ པུ་ར་ཏོ ཀ་ཏྭཱ. ཏ་ཏྠ བྷ་ག་ཝཱ བྷི་ཀྑཱུ་ན་ཉྩེ་ཝ ཨུ་པཱ་ས་ཀཱ་ན་ཉྩ མ་ཛ྄ཛྷེ ནི་སི་ནྣོ ག་ནྡྷོ་ད་ཀེ་ན ནྷཱ་པེ་ཏྭཱ དུ་ཀཱུ་ལ་ཙུ་མྦ་ཊ་ཀེ་ན ཝོ་ད་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ ཛཱ་ཏི་ཧི་ངྒུ་ལ་ཀེ་ན མ་ཛྫི་ཏྭཱ ར་ཏྟ་ཀ་མྦ་ལེ་ན པ་ལི་ཝེ་ཋེ་ཏྭཱ པཱི་ཋེ ཋ་པི་ཏཱ ར་ཏྟ་སུ་ཝ་ཎྞ་གྷ་ན་པ་ཊི་མཱ ཝི་ཡ ཨ་ཏི་ཝི་རོ་ཙི་ཏྠ.
ཨ་ཡཾ པ་ནེ་ཏྠ པོ་རཱ་ཎཱ་ནཾ ཝ་ཎྞ་བྷ་ཎ་ན་མ་གྒོ –
‘‘ག་ནྟྭཱ་ན མ་ཎྜ་ལ་མཱ་ལ༹ཾ, ནཱ་ག་ཝི་ཀྐ་ནྟ་ཙཱ་ར་ཎོ;
ཨོ་བྷཱ་ས་ཡ་ནྟོ ལོ་ཀ་གྒོ, ནི་སཱི་དི ཝ་ར་མཱ་ས་ནེ.
‘‘ཏ་ཧིཾ ནི་སི་ནྣོ ན་ར་ད་མྨ་སཱ་ར་ཐི,
དེ་ཝཱ་ཏི་དེ་ཝོ ས་ཏ་པུ་ཉྙ་ལ་ཀྑ་ཎོ;
བུ་དྡྷཱ་ས་ནེ མ་ཛ྄ཛྷ་ག་ཏོ ཝི་རོ་ཙ་ཏི,
སུ་ཝ་ཎྞ་ནི་ཀྑཾ ཝི་ཡ པ་ཎྜུ་ཀ་མྦ་ལེ.
‘‘ནེ་ཀྑཾ ཛ་མྦོ་ན་ད་སྶེ་ཝ, ནི་ཀྑི་ཏྟཾ པ་ཎྜུ་ཀ་མྦ་ལེ;
ཝི་རོ་ཙ་ཏི ཝཱི་ཏ་མ་ལོ, མ་ཎི་ཝེ་རོ་ཙ་ནོ ཡ་ཐཱ.
‘‘མ་ཧཱ་སཱ་ལོ་ཝ ས་མྥུ་ལློ, མེ་རུ་རཱ་ཛཱ་ཝ་ལ་ངྐ་ཏོ;
སུ་ཝ་ཎྞ་ཡཱུ་པ་ས་ངྐཱ་སོ, པ་དུ་མོ ཀོ་ཀ་ན་དོ ཡ་ཐཱ.
‘‘ཛ་ལ་ནྟོ དཱི་པ་རུ་ཀྑོ་ཝ, པ་བྦ་ཏ་གྒེ ཡ་ཐཱ སི་ཁཱི;
དེ་ཝཱ་ནཾ པཱ་རི་ཚ་ཏྟོ་ཝ, ས་བྦ་ཕུ་ལློ ཝི་རོ་ཙ་ཏཱི’’ཏི.
པཱ་ཊ་ལི་གཱ་མི་ཡེ ཨུ་པཱ་ས་ཀེ ཨཱ་མ་ནྟེ་སཱིཏི ཡ་སྨཱ ཏེ་སུ ཨུ་པཱ་ས་ཀེ་སུ བ་ཧཱུ ཛ་ནཱ སཱི་ལེ་སུ པ་ཏི་ཊྛི་ཏཱ, ཏ་སྨཱ པ་ཋ་མཾ ཏཱ་ཝ སཱི་ལ་ཝི་པ་ཏྟི་ཡཱ ཨཱ་དཱི་ན་ཝཾ པ་ཀཱ་སེ་ཏྭཱ པ་ཙྪཱ སཱི་ལ་ས་མྤ་དཱ་ཡ ཨཱ་ནི་སཾ་སཾ ད་སྶེ་ཏུཾ, ‘‘པ་ཉྩི་མེ ག་ཧ་པ་ཏ་ཡོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ དྷ་མྨ་དེ་ས་ན་ཏྠཾ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི.
ཏ་ཏྠ དུ་སྶཱི་ལོཏི ནི་སྶཱི་ལོ. སཱི་ལ་ཝི་པ་ནྣོཏི ཝི་པ་ནྣ་སཱི་ལོ བྷི་ནྣ་སཾ་ཝ་རོ. ཨེ་ཏྠ ཙ ‘‘དུ་སྶཱི་ལོ’’ཏི པ་དེ་ན པུ་གྒ་ལ་སྶ སཱི་ལཱ་བྷཱ་ཝོ ཝུ་ཏྟོ. སོ པ་ན་སྶ སཱི་ལཱ་བྷཱ་ཝོ དུ་ཝི་དྷོ ཨ་ས་མཱ་དཱ་ནེ་ན ཝཱ ས་མཱ་དི་ནྣ་སྶ བྷེ་དེ་ན ཝཱ་ཏི. ཏེ་སུ པུ་རི་མོ ན ཏ་ཐཱ སཱ་ཝ་ཛྫོ, ཡ་ཐཱ དུ་ཏི་ཡོ སཱ་ཝ་ཛྫ་ཏ་རོ. ཡ་ཐཱ་དྷི་པྤེ་ཏཱ་དཱི་ན་ཝ་ནི་མི་ཏྟཾ སཱི་ལཱ་བྷཱ་ཝཾ པུ་གྒ་ལཱ་དྷི་ཊྛཱ་ནཱ་ཡ དེ་ས་ནཱ་ཡ ད་སྶེ་ཏུཾ, ‘‘སཱི་ལ་ཝི་པ་ནྣོ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཏེ་ན ‘‘དུ་སྶཱི་ལོ’’ཏི པ་ད་སྶ ཨ་ཏྠཾ ད་སྶེ་ཏི. པ་མཱ་དཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎནྟི པ་མཱ་ད་ཀཱ་ར་ཎཱ. ཨི་ད་ཉྩ སུ་ཏྟཾ ག་ཧ་ཊྛཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན ཨཱ་ག་ཏཾ, པ་བྦ་ཛི་ཏཱ་ན་མྤི པ་ན ལ་བྦྷ་ཏེ་ཝ. ག་ཧ་ཊྛོ ཧི ཡེ་ན སི་པྤ་ཊྛཱ་ནེ་ན ཛཱི་ཝི་ཀཾ ཀ་པྤེ་ཏི ཡ་དི ཀ་སི་ཡཱ ཡ་དི ཝཱ་ཎི་ཛྫཱ་ཡ ཡ་དི གོ་ར་ཀྑེ་ན, པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱ་དི་ཝ་སེ་ན པ་མ་ཏྟོ ཏཾ ཏཾ ཡ་ཐཱ་ཀཱ་ལཾ ས་མྤཱ་དེ་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི, ཨ་ཐ་སྶ ཀ་མྨཾ ཝི་ན་སྶ་ཏི. མཱ་གྷཱ་ཏ་ཀཱ་ལེ པ་ན པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱ་དཱི་ནི ཀ་རོ་ནྟོ ད་ཎྜ་ཝ་སེ་ན མ་ཧ་ཏིཾ བྷོ་ག་ཛཱ་ནིཾ ནི་ག་ཙྪ་ཏི. པ་བྦ་ཛི་ཏོ དུ་སྶཱི་ལོ པ་མཱ་ད་ཀཱ་ར་ཎཱ སཱི་ལ་ཏོ བུ་དྡྷ་ཝ་ཙ་ན་ཏོ ཛྷཱ་ན་ཏོ ས་ཏྟ་ཨ་རི་ཡ་དྷ་ན་ཏོ ཙ ཛཱ་ནིཾ ནི་ག་ཙྪ་ཏི.
པཱ་པ་ཀོ ཀི་ཏྟི་ས་དྡོཏི ག་ཧ་ཊྛ་སྶ ‘‘ཨ་སུ་ཀོ ཨ་མུ་ཀ་ཀུ་ལེ ཛཱ་ཏོ དུ་སྶཱི་ལོ པཱ་པ་དྷ་མྨོ པ་རི་ཙྩ་ཏྟ་ཨི་དྷ་ལོ་ཀ་པ་ར་ལོ་ཀོ ས་ལཱ་ཀ་བྷ་ཏྟ་མ་ཏྟ་མྤི ན དེ་ཏཱི’’ཏི པ་རི་ས་མ་ཛ྄ཛྷེ པཱ་པ་ཀོ ཀི་ཏྟི་ས་དྡོ ཨ་བྦྷུ་གྒ་ཙྪ་ཏི. པ་བྦ་ཛི་ཏ་སྶ ‘‘ཨ་སུ་ཀོ ནཱ་མ ཐེ་རོ ས་ཏྠུ སཱ་ས་ནེ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ནཱ་ས་ཀྑི སཱི་ལཱ་ནི ར་ཀྑི་ཏུཾ, ན བུ་དྡྷ་ཝ་ཙ་ནཾ ག་ཧེ་ཏུཾ, ཝེ་ཛྫ་ཀ་མྨཱ་དཱི་ཧི ཛཱི་ཝ་ཏི, ཚ་ཧི ཨ་གཱ་ར་ཝེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ’’ཏི ཨེ་ཝཾ པཱ་པ་ཀོ ཀི་ཏྟི་ས་དྡོ ཨ་བྦྷུ་གྒ་ཙྪ་ཏི.
ཨ་ཝི་སཱ་ར་དོཏི ག་ཧ་ཊྛོ ཏཱ་ཝ ཨ་ཝ་སྶཾ བ་ཧཱུ་ནཾ ས་ནྣི་པཱ་ཏ་ཊྛཱ་ནེ ‘‘ཀོ་ཙི མ་མ ཀ་མྨཾ ཛཱ་ནི་སྶ་ཏི, ཨ་ཐ མཾ ནི་ནྡི་སྶ་ཏི, རཱ་ཛ་ཀུ་ལ་སྶ ཝཱ ད་སྶེ་སྶ་ཏཱི’’ཏི ས་བྷ་ཡོ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མ་ཏི, མ་ངྐུ་བྷཱུ་ཏོ པ་ཏྟ་ཀྑ་ནྡྷོ ཨ་དྷོ་མུ་ཁོ ནི་སཱི་ད་ཏི, ཝི་སཱ་ར་དོ ཧུ་ཏྭཱ ཀ་ཐེ་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི. པ་བྦ་ཛི་ཏོ་པི བ་ཧུ་བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷེ ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏེ ‘‘ཨ་ཝ་སྶཾ ཀོ་ཙི མ་མ ཀ་མྨཾ ཛཱ་ནི་སྶ་ཏི, ཨ་ཐ མེ ཨུ་པོ་ས་ཐ་མྤི པ་ཝཱ་ར་ཎ་མྤི ཋ་པེ་ཏྭཱ སཱ་མ་ཉྙ་ཏོ ཙཱ་ཝེ་ཏྭཱ ནི་ཀྐ་ཌྜྷི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ས་བྷ་ཡོ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མ་ཏི, ཝི་སཱ་ར་དོ ཧུ་ཏྭཱ ཀ་ཐེ་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི. ཨེ་ཀ་ཙྩོ པ་ན དུ་སྶཱི་ལོ་པི ས་མཱ་ནོ སུ་སཱི་ལོ ཝི་ཡ ཙ་ར་ཏི, སོ་པི ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡེ་ན མ་ངྐུ ཧོ་ཏི་ཡེ་ཝ.
ས་མྨཱུ་ལ༹ྷོ ཀཱ་ལཾ ཀ་རོ་ཏཱིཏི དུ་སྶཱི་ལ་སྶ ཧི མ་ར་ཎ་མ་ཉྩེ ནི་པ་ནྣ་སྶ དུ་སྶཱི་ལ་ཀ་མྨཱ་ནི ས་མཱ་དཱ་ཡ པ་ཝ་ཏྟི་ཏ་ཊྛཱ་ནཱ་ནི ཨཱ་པཱ་ཐཾ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟི. སོ ཨུ་མྨཱི་ལེ་ཏྭཱ ཨི་དྷ་ལོ་ཀཾ, ནི་མཱི་ལེ་ཏྭཱ པ་ར་ལོ་ཀཾ པ་སྶ་ཏི. ཏ་སྶ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཨ་པཱ་ཡཱ ཀ་མྨཱ་ནུ་རཱུ་པཾ ཨུ་པ་ཊྛ་ཧ་ནྟི, ས་ཏྟི་ས་ཏེ་ན པ་ཧ་རི་ཡ་མཱ་ནོ ཝི་ཡ ཨ་གྒི་ཛཱ་ལཱ་བྷི་གྷཱ་ཏེ་ན ཛྷཱ་ཡ་མཱ་ནོ ཝི་ཡ ཙ ཧོ་ཏི. སོ ‘‘ཝཱ་རེ་ཐ, ཝཱ་རེ་ཐཱ’’ཏི ཝི་ར་ཝ་ནྟོ་ཝ མ་ར་ཏི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘ས་མྨཱུ་ལ༹ྷོ ཀཱ་ལཾ ཀ་རོ་ཏཱི’’ཏི.
ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱཏི ཨུ་པཱ་དི་ནྣ་ཀྑ་ནྡྷ་པ་རི་ཙྩཱ་གཱ. པ་རཾ མ་ར་ཎཱཏི ཏ་ད་ན་ནྟ་རཾ ཨ་བྷི་ནི་བྦ་ཏྟ་ཀྑ་ནྡྷ་གྒ་ཧ་ཎཱ. ཨ་ཐ ཝཱ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱཏི ཛཱི་ཝི་ཏི་ནྡྲི་ཡ་སྶ ཨུ་པ་ཙྪེ་དཱ. པ་རཾ མ་ར་ཎཱཏི ཙུ་ཏི་ཏོ ཨུ་དྡྷཾ. ཨ་པཱ་ཡནྟི་ཨཱ་དི ས་བྦཾ ནི་ར་ཡ་ཝེ་ཝ་ཙ་ནཾ. ནི་ར་ཡོ ཧི ས་གྒ་མོ་ཀྑ་ཧེ་ཏུ་བྷཱུ་ཏཱ པུ་ཉྙ་ས་ངྑཱ་ཏཱ ཨ་ཡཱ ཨ་པེ་ཏ་ཏྟཱ, སུ་ཁཱ་ནཾ ཝཱ ཨ་ཡ་སྶ, ཨཱ་ག་མ་ན་སྶ ཝཱ ཨ་བྷཱ་ཝཱ ཨ་པཱ་ཡོ. དུ་ཀྑ་སྶ ག་ཏི པ་ཊི་ས་ར་ཎ་ནྟི དུ་གྒ་ཏི, དོ་ས་བ་ཧུ་ལ་ཏཱ་ཡ ཝཱ དུ་ཊྛེ་ན ཀ་མྨུ་ནཱ ནི་བྦ་ཏྟཱ ག་ཏཱི་ཏི དུ་གྒ་ཏི. ཝི་ཝ་སཱ ནི་པ་ཏ་ནྟི ཨེ་ཏྠ དུ་ཀྐ་ཏ་ཀཱ་རི་ནོ་ཏི ཝི་ནི་པཱ་ཏོ, ཝི་ན་སྶ་ནྟཱ ཝཱ ཨེ་ཏྠ ནི་པ་ཏ་ནྟི ས་མྦྷི་ཛྫ་མཱ་ན་ངྒ་པ་ཙྩ་ངྒཱ་ཏི ཝི་ནི་པཱ་ཏོ. ན་ཏྠི ཨེ་ཏྠ ཨ་སྶཱ་ད་ས་ཉྙི་ཏོ ཨ་ཡོ་ཏི ནི་ར་ཡོ.
ཨ་ཐ ཝཱ ཨ་པཱ་ཡ་གྒ་ཧ་ཎེ་ན ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ཡོ་ནིཾ དཱི་པེ་ཏི. ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ཡོ་ནི ཧི ཨ་པཱ་ཡོ སུ་ག་ཏི་ཏོ ཨ་པེ་ཏ་ཏྟཱ, ན དུ་གྒ་ཏི མ་ཧེ་ས་ཀྑཱ་ནཾ ནཱ་ག་རཱ་ཛཱ་དཱི་ནཾ ས་མྦྷ་ཝ་ཏོ. དུ་གྒ་ཏི་གྒ་ཧ་ཎེ་ན པེ་ཏྟི་ཝི་ས་ཡཾ དཱི་པེ་ཏི. སོ ཧི ཨ་པཱ་ཡོ ཙེ་ཝ དུ་གྒ་ཏི ཙ སུ་ག་ཏི་ཏོ ཨ་པེ་ཏ་ཏྟཱ, དུ་ཀྑ་སྶ ཙ ག་ཏི་བྷཱུ་ཏ་ཏྟཱ, ན ཏུ ཝི་ནི་པཱ་ཏོ ཨ་སུ་ར་ས་དི་སཾ ཨ་ཝི་ནི་པ་ཏི་ཏ་ཏྟཱ པེ་ཏ་མ་ཧི་དྡྷི་ཀཱ་ན་མྤི ཝི་ཛྫ་མཱ་ན་ཏྟཱ. ཝི་ནི་པཱ་ཏ་གྒ་ཧ་ཎེ་ན ཨ་སུ་ར་ཀཱ་ཡཾ དཱི་པེ་ཏི. སོ ཧི ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟེ་ན་ཊྛེ་ན ‘‘ཨ་པཱ་ཡོ’’ ཙེ་ཝ ‘‘དུ་གྒ་ཏི’’ ཙ ས་བྦ་ས་མྤ་ཏྟི་ས་མུ་སྶ་ཡེ་ཧི ཝི་ནི་པ་ཏི་ཏ་ཏྟཱ ‘‘ཝི་ནི་པཱ་ཏོ’’ཏི ཙ ཝུ་ཙྩ་ཏི. ནི་ར་ཡ་གྒ་ཧ་ཎེ་ན ཨ་ཝཱི་ཙི་ཨཱ་དི་ཀཾ ཨ་ནེ་ཀ་པྤ་ཀཱ་རཾ ནི་ར་ཡ་མེ་ཝ དཱི་པེ་ཏི. ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏཱིཏི ནི་བྦ་ཏྟ་ཏི.
ཨཱ་ནི་སཾ་ས་ཀ་ཐཱ ཝུ་ཏྟ་ཝི་པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཨ་ཡཾ པ་ན ཝི་སེ་སོ – སཱི་ལ་ཝཱཏི ས་མཱ་དཱ་ན་ཝ་སེ་ན སཱི་ལ་ཝཱ. སཱི་ལ་ས་མྤ་ནྣོཏི པ་རི་སུ་དྡྷཾ པ་རི་པུ་ཎྞ་ཉྩ ཀ་ཏྭཱ སཱི་ལ་སྶ ས་མཱ་དཱ་ནེ་ན སཱི་ལ་ས་མྤ་ནྣོ. བྷོ་ག་ཀྑ་ནྡྷནྟི བྷོ་ག་རཱ་སིཾ. སུ་ག་ཏིཾ ས་གྒཾ ལོ་ཀནྟི ཨེ་ཏྠ སུ་ག་ཏི་གྒ་ཧ་ཎེ་ན མ་ནུ་སྶ་ག་ཏི་པི ས་ངྒ་ཡ྄ཧ་ཏི, ས་གྒ་གྒ་ཧ་ཎེ་ན དེ་ཝ་ག་ཏི ཨེ་ཝ. ཏ་ཏྠ སུ་ནྡ་རཱ ག་ཏི སུ་ག་ཏི, རཱུ་པཱ་དཱི་ཧི ཝི་ས་ཡེ་ཧི སུ་ཊྛུ ཨ་གྒོ་ཏི ས་གྒོ, སོ ས་བྦོ་པི ལུ་ཛྫ་ན་པ་ལུ་ཛྫ་ན་ཊྛེ་ན ལོ་ཀོཏི.
པཱ་ཊ་ལི་གཱ་མི་ཡེ ཨུ་པཱ་ས་ཀེ བ་ཧུ་དེ་ཝ ར་ཏྟིཾ དྷ་མྨི་ཡཱ ཀ་ཐཱ་ཡཱཏི ཨ་ཉྙཱ་ཡ་པི པཱ་ལི༹་མུ་ཏྟཱ་ཡ དྷ་མྨ་ཀ་ཐཱ་ཡ ཙེ་ཝ ཨཱ་ཝ་ས་ཐཱ་ནུ་མོ་ད་ན་ཀ་ཐཱ་ཡ ཙ. ཏ་དཱ ཧི བྷ་ག་ཝཱ ཡ་སྨཱ ཨ་ཛཱ་ཏ་ས་ཏྟུ་ནཱ ཏ་ཏྠ པཱ་ཊ་ལི་པུ་ཏྟ་ན་ག་རཾ མཱ་པེ་ནྟེ་ན ཨ་ཉྙེ་སུ གཱ་མ་ནི་ག་མ་ཛ་ན་པ་ད་རཱ་ཛ་དྷཱ་ནཱི་སུ ཡེ སཱི་ལཱ་ཙཱ་ར་ས་མྤ་ནྣཱ ཀུ་ཊུ་མྦི་ཀཱ, ཏེ ཨཱ་ནེ་ཏྭཱ དྷ་ན་དྷ་ཉྙ་གྷ་ར་ཝ་ཏྠུ་ཁེ་ཏྟ་ཝ་ཏྠཱ་དཱི་ནི ཙེ་ཝ པ་རི་ཧཱ་ར་ཉྩ དཱ་པེ་ཏྭཱ ནི་ཝེ་སི་ཡ་ནྟི. ཏ་སྨཱ པཱ་ཊ་ལི་གཱ་མི་ཡཱ ཨུ་པཱ་ས་ཀཱ ཨཱ་ནི་སཾ་ས་ད་སྶཱ་ཝི་ཏཱ་ཡ ཝི་སེ་ས་ཏོ སཱི་ལ་ག་རུ་ཀཱ ས་བྦ་གུ་ཎཱ་ན་ཉྩ སཱི་ལ་སྶ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ན་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཏེ་སཾ པ་ཋ་མཾ སཱི་ལཱ་ནི་སཾ་སེ པ་ཀཱ་སེ་ཏྭཱ ཏ་ཏོ པ་རཾ ཨཱ་ཀཱ་ས་ག་ངྒཾ ཨོ་ཏཱ་རེ་ནྟོ ཝི་ཡ, པ་ཐ་ཝོ་ཛཾ ཨཱ་ཀ་ཌྜྷ་ནྟོ ཝི་ཡ, མ་ཧཱ་ཛ་མྦུཾ མ་ཏྠ་ཀེ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཙཱ་ལེ་ནྟོ ཝི་ཡ, ཡོ་ཛ་ནི་ཀ་མ་དྷུ་ཀ་ཎྜཾ ཙ་ཀྐ་ཡ་ནྟེ་ན པཱི་ལེ༹་ཏྭཱ མ་དྷུ་ར་སཾ པཱ་ཡ་མཱ་ནོ ཝི་ཡ པཱ་ཊ་ལི་གཱ་མི་ཀཱ་ནཾ ཨུ་པཱ་ས་ཀཱ་ནཾ ཧི་ཏ་སུ་ཁཱ་ཝ་ཧཾ པ་ཀི་ཎྞ་ཀ་ཀ་ཐཾ ཀ་ཐེ་ནྟོ ‘‘ཨཱ་ཝཱ་ས་དཱ་ནཾ ནཱ་མེ་ཏཾ ག་ཧ་པ་ཏ་ཡོ མ་ཧ་ནྟཾ པུ་ཉྙཾ, ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ཨཱ་ཝཱ་སོ མ་ཡཱ པ་རི་བྷུ་ཏྟོ, བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷེ་ན ཙ པ་རི་བྷུ་ཏྟོ, མ་ཡཱ ཙ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷེ་ན ཙ པ་རི་བྷུ་ཏྟེ པ་ན དྷ་མྨ་ར་ཏ་ནེ་ན་པི པ་རི་བྷུ་ཏྟོ་ཡེ་ཝ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཏཱི་ཧི ར་ཏ་ནེ་ཧི པ་རི་བྷུ་ཏྟེ ཨ་པ་རི་མེ་ཡྻོ ཙ ཝི་པཱ་ཀོ, ཨ་པི་ཙ ཨཱ་ཝཱ་ས་དཱ་ན་སྨིཾ དི་ནྣེ ས་བྦ་དཱ་ནཾ དི་ནྣ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི, བྷཱུ་མ་ཊྛ་ཀ་པ་ཎྞ་སཱ་ལཱ་ཡ ཝཱ སཱ་ཁཱ་མ་ཎྜ་པ་སྶ ཝཱ ས་ངྒྷཾ ཨུ་དྡི་སྶ ཀ་ཏ་སྶ ཨཱ་ནི་སཾ་སོ པ་རི་ཙྪི་ནྡི་ཏུཾ ན ས་ཀྐཱ. ཨཱ་ཝཱ་ས་དཱ་ནཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ་ན ཧི བྷ་ཝེ ནི་བྦ་ཏྟ་མཱ་ན་སྶ་པི ས་མྤཱི་ལི༹་ཏ་ག་བྦྷ་ཝཱ་སོ ནཱ་མ ན ཧོ་ཏི, དྭཱ་ད་ས་ཧ་ཏྠོ ཨོ་ཝ་ར་ཀོ ཝི་ཡ་སྶ མཱ་ཏུ་ཀུ་ཙྪི ཨ་ས་མྦཱ་དྷོ་ཝ ཧོ་ཏཱི’’ཏི ཨེ་ཝཾ ནཱ་ནཱ་ན་ཡེ་ཧི ཝི་ཙི་ཏྟཾ བ་ཧུཾ དྷ་མྨ་ཀ་ཐཾ ཀ་ཐེ་ཏྭཱ –
‘‘སཱི་ཏཾ ཨུ་ཎྷཾ པ་ཊི་ཧ་ནྟི, ཏ་ཏོ ཝཱ་ལ༹་མི་གཱ་ནི ཙ;
ས་རཱི་ས་པེ ཙ མ་ཀ་སེ, སི་སི་རེ ཙཱ་པི ཝུ་ཊྛི་ཡོ.
‘‘ཏ་ཏོ ཝཱ་ཏཱ་ཏ་པོ གྷོ་རོ, ས་ཉྫཱ་ཏོ པ་ཊི་ཧ་ཉྙ་ཏི;
ལེ་ཎ་ཏྠ་ཉྩ སུ་ཁ་ཏྠ་ཉྩ, ཛྷཱ་ཡི་ཏུ་ཉྩ ཝི་པ་སྶི་ཏུཾ.
‘‘ཝི་ཧཱ་ར་དཱ་ནཾ ས་ངྒྷ་སྶ, ཨ་གྒཾ བུ་དྡྷེ་ན ཝ་ཎྞི་ཏཾ;
ཏ་སྨཱ ཧི པ་ཎྜི་ཏོ པོ་སོ, ས་མྤ་སྶཾ ཨ་ཏྠ་མ་ཏྟ་ནོ.
‘‘ཝི་ཧཱ་རེ ཀཱ་ར་ཡེ ར་མྨེ, ཝཱ་ས་ཡེ་ཏྠ བ་ཧུ་སྶུ་ཏེ;
ཏེ་སཾ ཨ་ནྣ་ཉྩ པཱ་ན་ཉྩ, ཝ་ཏྠ་སེ་ནཱ་ས་ནཱ་ནི ཙ.
‘‘ད་དེ་ཡྻ ཨུ་ཛུ་བྷཱུ་ཏེ་སུ, ཝི་པྤ་ས་ནྣེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ;
ཏེ ཏ་སྶ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ནྟི, ས་བྦ་དུ་ཀྑཱ་པ་ནཱུ་ད་ནཾ;
ཡཾ སོ དྷ་མྨཾ ཨི་དྷ་ཉྙཱ་ཡ, པ་རི་ནི་བྦཱ་ཏི ཨ་ནཱ་ས་ཝོ’’ཏི. (ཙཱུ་ལ༹་ཝ. ༢༩༥) –
ཨེ་ཝཾ ཨ་ཡ་མྤི ཨཱ་ཝཱ་ས་དཱ་ནེ ཨཱ་ནི་སཾ་སོ་ཏི བ་ཧུ་དེ་ཝ ར་ཏྟིཾ ཨ་ཏི་རེ་ཀ་ཏ་རཾ དི་ཡ་ཌྜྷ་ཡཱ་མཾ ཨཱ་ཝཱ་ས་དཱ་ནཱ་ནི་སཾ་ས་ཀ་ཐཾ ཀ་ཐེ་སི. ཏ་ཏྠ ཨི་མཱ གཱ་ཐཱ ཏཱ་ཝ ས་ངྒ་ཧཾ ཨཱ་རུ་ལ༹ྷཱ, པ་ཀི་ཎྞ་ཀ་དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཱ པ་ན ས་ངྒ་ཧཾ ནཱ་རོ་ཧ་ཏི. ས་ནྡ་སྶེ་ཏྭཱཏི་ཨཱ་དཱི་ནི ཝུ་ཏྟ་ཏྠཱ་ནེ་ཝ.
ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟཱཏི ཨ་ཏི་ཀྐ་ནྟཱ དྭེ ཡཱ་མཱ ག་ཏཱ. ཡ་སྶ དཱ་ནི ཀཱ་ལཾ མ་ཉྙ་ཐཱཏི ཡ་སྶ ག་མ་ན་སྶ ཏུ་མྷེ ཀཱ་ལཾ མ་ཉྙ་ཐ, ག་མ་ན་ཀཱ་ལོ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ, ག་ཙྪ་ཐཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཀ་སྨཱ པ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ ཨུ་ཡྻོ་ཛེ་སཱི་ཏི? ཨ་ནུ་ཀ་མྤཱ་ཡ. ཏི་ཡཱ་མ་ར་ཏྟི་ཉྷི ཏ་ཏྠ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ ཝཱི་ཏི་ནཱ་མེ་ནྟཱ་ནཾ ཏེ་སཾ ས་རཱི་རེ ཨཱ་བཱ་དྷོ ཨུ་པྤ་ཛྫེ་ཡྻཱ་ཏི, བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷེ་པི ཙ ཝི་པྤ་བྷཱ་ཏ་ས་ཡ་ན་ནི་ས་ཛྫཱ་ཡ ཨོ་ཀཱ་སོ ལ་དྡྷུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི, ཨི་ཏི ཨུ་བྷ་ཡཱ་ནུ་ཀ་མྤཱ་ཡ ཨུ་ཡྻོ་ཛེ་སཱི་ཏི. སུ་ཉྙཱ་གཱ་རནྟི པཱ་ཊི་ཡེ་ཀྐཾ སུ་ཉྙཱ་གཱ་རཾ ནཱ་མ ཏ་ཏྠ ན་ཏྠི. ཏེ་ན ཀི་ར ག་ཧ་པ་ཏ་ཡོ ཏ་སྶེ་ཝ ཨཱ་ཝ་ས་ཐཱ་གཱ་ར་སྶ ཨེ་ཀ་པ་སྶེ པ་ཊ་སཱ་ཎི་ཡཱ པ་རི་ཀྑི་པཱ་པེ་ཏྭཱ ཀ་པྤི་ཡ་མ་ཉྩཾ པ་ཉྙཱ་པེ་ཏྭཱ ཏ་ཏྠ ཀ་པྤི་ཡ་པ་ཙྩ་ཏྠ་ར་ཎཾ ཨ་ཏྠ་རི་ཏྭཱ ཨུ་པ་རི སུ་ཝ་ཎྞ་ར་ཛ་ཏ་ཏཱ་ར་ཀཱ་ག་ནྡྷ་མཱ་ལཱ་དི་པ་ཊི་མ་ཎྜི་ཏཾ ཝི་ཏཱ་ནཾ བ་ནྡྷི་ཏྭཱ ཏེ་ལ་པྤ་དཱི་པཾ ཨཱ་རོ་པེ་སུཾ ‘‘ཨ་པྤེ་ཝ ནཱ་མ ས་ཏྠཱ དྷ་མྨཱ་ས་ན་ཏོ ཝུ་ཊྛཱ་ཡ ཐོ་ཀཾ ཝི་སྶ་མི་ཏུ་ཀཱ་མོ ཨི་དྷ ནི་པ་ཛྫེ་ཡྻ, ཨེ་ཝཾ ནོ ཨི་དཾ ཨཱ་ཝ་ས་ཐཱ་གཱ་རཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཙ་ཏཱུ་ཧི ཨི་རི་ཡཱ་པ་ཐེ་ཧི པ་རི་བྷུ་ཏྟཾ དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ ཧི་ཏཱ་ཡ སུ་ཁཱ་ཡ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི. ས་ཏྠཱ་པི ཏ་དེ་ཝ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཏ་ཏྠ ས་ངྒྷཱ་ཊིཾ པ་ཉྙཱ་པེ་ཏྭཱ སཱི་ཧ་སེ་ཡྻཾ ཀ་པྤེ་སི. ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘སུ་ཉྙཱ་གཱ་རཾ པཱ་ཝི་སཱི’’ཏི. ཏ་ཏྠ པཱ་ད་དྷོ་ཝ་ན་ཊྛཱ་ན་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཡཱ་ཝ དྷ་མྨཱ་ས་ནཱ ཨ་ག་མཱ་སི, ཨེ་ཏྟ་ཀེ ཋཱ་ནེ ག་མ་ནཾ ནི་པྥ་ནྣཾ. དྷ་མྨཱ་ས་ནཾ པ་ཏྭཱ ཐོ་ཀཾ ཨ་ཊྛཱ་སི, ཨི་དཾ ཏ་ཏྠ ཋཱ་ནཾ. བྷ་ག་ཝཱ དྭེ ཡཱ་མེ དྷ་མྨཱ་ས་ནེ ནི་སཱི་དི, ཨེ་ཏྟ་ཀེ ཋཱ་ནེ ནི་ས་ཛྫཱ ནི་པྥ་ནྣཱ. ཨུ་པཱ་ས་ཀེ ཨུ་ཡྻོ་ཛེ་ཏྭཱ དྷ་མྨཱ་ས་ན་ཏོ ཨོ་རུ་ཡ྄ཧ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟེ ཋཱ་ནེ སཱི་ཧ་སེ་ཡྻཾ ཀ་པྤེ་སི. ཨེ་ཝཾ ཏཾ ཋཱ་ནཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཙ་ཏཱུ་ཧི ཨི་རི་ཡཱ་པ་ཐེ་ཧི པ་རི་བྷུ་ཏྟཾ ཨ་ཧོ་སཱི་ཏི.
སུ་ནི་དྷ་ཝ་སྶ་ཀཱ་རཱཏི སུ་ནི་དྷོ ཙ ཝ་སྶ་ཀཱ་རོ ཙ དྭེ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ. མ་ག་དྷ་མ་ཧཱ་མ་ཏྟཱཏི མ་ག་དྷ་ར་ཉྙོ མ་ཧཱ་ཨ་མ་ཙྩཱ, མ་ག་དྷ་ར་ཊྛེ ཝཱ མ་ཧཱ་མ་ཏྟཱ མ་ཧ་ཏི་ཡཱ ཨི་སྶ་རི་ཡ་མ་ཏྟཱ་ཡ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ་ཏི མ་ཧཱ་མ་ཏྟཱ. པཱ་ཊ་ལི་གཱ་མེ ན་ག་རཾ མཱ་པེ་ནྟཱིཏི པཱ་ཊ་ལི་གཱ་མ་ས་ངྑཱ་ཏེ བྷཱུ་མི་པ་དེ་སེ ན་ག་རཾ མཱ་པེ་ནྟི. ཝ་ཛྫཱི་ནཾ པ་ཊི་བཱ་ཧཱ་ཡཱཏི ལི་ཙྪ་ཝི་རཱ་ཛཱུ་ནཾ ཨཱ་ཡ་མུ་ཁ་པྤ་ཙྪི་ནྡ་ན་ཏྠཾ. ས་ཧ་སྶ་ས་ཧ་སྶེ་ཝཱཏི ཨེ་ཀེ་ཀ་ཝ་གྒ་ཝ་སེ་ན ས་ཧ་སྶཾ ས་ཧ་སྶཾ ཧུ་ཏྭཱ. ཝ་ཏྠཱུ་ནཱིཏི གྷ་ར་ཝ་ཏྠཱུ་ནི. ཙི་ཏྟཱ་ནི ན་མ་ནྟི ནི་ཝེ་ས་ནཱ་ནི མཱ་པེ་ཏུནྟི ར་ཉྙོ རཱ་ཛ་མ་ཧཱ་མ་ཏྟཱ་ན་ཉྩ ནི་ཝེ་ས་ནཱ་ནི མཱ་པེ་ཏུཾ ཝ་ཏྠུ་ཝི་ཛྫཱ་པཱ་ཋ་ཀཱ་ནཾ ཙི་ཏྟཱ་ནི ན་མ་ནྟི. ཏེ ཀི་ར ཨ་ཏྟ་ནོ སི་པྤཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ་ན ཧེ་ཊྛཱ་པ་ཐ་ཝི་ཡཾ ཏིཾ་ས་ཧ་ཏྠ་མ་ཏྟེ ཋཱ་ནེ ‘‘ཨི་དྷ ནཱ་ག་གྒཱ་ཧོ, ཨི་དྷ ཡ་ཀྑ་གྒཱ་ཧོ, ཨི་དྷ བྷཱུ་ཏ་གྒཱ་ཧོ, ཨི་དྷ པཱ་སཱ་ཎོ ཝཱ ཁཱ་ཎུ་ཀོ ཝཱ ཨ་ཏྠཱི’’ཏི ཛཱ་ན་ནྟི. ཏེ ཏ་དཱ སི་པྤཾ ཛ་པྤེ་ཏྭཱ དེ་ཝ་ཏཱ་ཧི ས་དྡྷིཾ ས་མྨ་ནྟ་ཡ་མཱ་ནཱ ཝི་ཡ མཱ་པེ་ནྟི.
ཨ་ཐ ཝཱ ནེ་སཾ ས་རཱི་རེ དེ་ཝ་ཏཱ ཨ་དྷི་མུ་ཙྩི་ཏྭཱ ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ ནི་ཝེ་ས་ནཱ་ནི མཱ་པེ་ཏུཾ ཙི་ཏྟཾ ནཱ་མེ་ནྟི. ཏཱ ཙ་ཏཱུ་སུ ཀོ་ཎེ་སུ ཁཱ་ཎུ་ཀེ ཀོ་ཊྚེ་ཏྭཱ ཝ་ཏྠུ་མྷི ག་ཧི་ཏ་མ་ཏྟེ པ་ཊི་ཝི་ག་ཙྪ་ནྟི. ས་དྡྷ་ཀུ་ལཱ་ནཾ ས་དྡྷཱ དེ་ཝ་ཏཱ ཏ་ཐཱ ཀ་རོ་ནྟི, ཨ་སྶ་དྡྷ་ཀུ་ལཱ་ནཾ ཨ་སྶ་དྡྷཱ དེ་ཝ་ཏཱ. ཀིཾ་ཀཱ་ར་ཎཱ? ས་དྡྷཱ་ན་ཉྷི ཨེ་ཝཾ ཧོ་ཏི ‘‘ཨི་དྷ མ་ནུ་སྶཱ ནི་ཝེ་ས་ནཾ མཱ་པེ་ནྟཱ པ་ཋ་མཾ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷཾ ནི་སཱི་དཱ་པེ་ཏྭཱ མ་ངྒ་ལཾ ཝ་དཱ་པེ་སྶ་ནྟི, ཨ་ཐ མ་ཡཾ སཱི་ལ་ཝ་ནྟཱ་ནཾ ད་སྶ་ནཾ དྷ་མྨ་ཀ་ཐཾ པ་ཉྷ་ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཾ ཨ་ནུ་མོ་ད་ནཾ སོ་ཏུཾ ལ་བྷི་སྶཱ་མ, མ་ནུ་སྶཱ ཙ དཱ་ནཾ ད་ཏྭཱ ཨ་མྷཱ་ཀཾ པ་ཏྟིཾ ད་སྶ་ནྟཱི’’ཏི. ཨ་སྶ་དྡྷཱ དེ་ཝ་ཏཱ་པི ‘‘ཨ་ཏྟ་ནོ ཨི་ཙྪཱ་ནུ་རཱུ་པཾ ཏེ་སཾ པ་ཊི་པ་ཏྟིཾ པ་སྶི་ཏུཾ, ཀ་ཐ་ཉྩ སོ་ཏུཾ ལ་བྷི་སྶཱ་མཱ’’ཏི ཏ་ཐཱ ཀ་རོ་ནྟི.
ཏཱ་ཝ་ཏིཾ་སེ་ཧཱིཏི ཡ་ཐཱ ཧི ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཀུ་ལེ ཨེ་ཀཾ པ་ཎྜི་ཏ་མ་ནུ་སྶཾ, ཨེ་ཀ་སྨི་ཉྩ ཝི་ཧཱ་རེ ཨེ་ཀཾ བ་ཧུ་སྶུ་ཏཾ བྷི་ཀྑུཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ ‘‘ཨ་སུ་ཀ་ཀུ་ལེ མ་ནུ་སྶཱ པ་ཎྜི་ཏཱ, ཨ་སུ་ཀ་ཝི་ཧཱ་རེ བྷི་ཀྑཱུ བ་ཧུ་སྶུ་ཏཱ’’ཏི ས་དྡོ ཨ་བྦྷུ་གྒ་ཙྪ་ཏི, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ས་ཀྐཾ དེ་ཝ་རཱ་ཛཱ་ནཾ, ཝི་སྶ་ཀ་མྨ་ཉྩ དེ་ཝ་པུ་ཏྟཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ ‘‘ཏཱ་ཝ་ཏིཾ་སཱ པ་ཎྜི་ཏཱ’’ཏི ས་དྡོ ཨ་བྦྷུ་གྒ་ཏོ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཏཱ་ཝ་ཏིཾ་སེ་ཧཱི’’ཏི. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པཱིཏི་ཨཱ་དི་ནཱ དེ་ཝེ་ཧི ཏཱ་ཝ་ཏིཾ་སེ་ཧི ས་དྡྷིཾ མ་ནྟེ་ཏྭཱ ཝི་ཡ སུ་ནི་དྷ་ཝ་སྶ་ཀཱ་རཱ ན་ག་རཾ མཱ་པེ་ནྟཱི་ཏི ད་སྶེ་ཏི.
ཡཱ་ཝ་ཏཱ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཨ་རི་ཡཾ ཨཱ་ཡ་ཏ་ནནྟི ཡ་ཏྟ་ཀཾ ཨ་རི་ཡ་མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ཨོ་ས་ར་ཎ་ཊྛཱ་ནཾ ནཱ་མ ཨ་ཏྠི. ཡཱ་ཝ་ཏཱ ཝ་ཎི་པྤ་ཐོཏི ཡ་ཏྟ་ཀཾ ཝཱ་ཎི་ཛཱ་ནཾ ཨཱ་ཧ་ཊ་བྷ་ཎྜ་སྶ རཱ་སི་ཝ་སེ་ན ཀ་ཡ་ཝི་ཀྐ་ཡ་ཊྛཱ་ནཾ ནཱ་མ, ཝཱ་ཎི་ཛཱ་ནཾ ཝ་ས་ན་ཊྛཱ་ནཾ ཝཱ ཨ་ཏྠི. ཨི་དཾ ཨ་གྒ་ན་ག་རནྟི ཏེ་སཾ ཨ་རི་ཡཱ་ཡ་ཏ་ན་ཝ་ཎི་པྤ་ཐཱ་ནཾ ཨི་དཾ ན་ག་རཾ ཨ་གྒཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི ཛེ་ཊྛ་ཀཾ པཱ་མོ་ཀྑཾ. པུ་ཊ་བྷེ་ད་ནནྟི བྷ་ཎྜ་པུ་ཊ་བྷེ་ད་ན་ཊྛཱ་ནཾ, བྷ་ཎྜ་བྷ་ཎྜི་ཀཱ་ནཾ མོ་ཙ་ན་ཊྛཱ་ན་ནྟི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ས་ཀ་ལ་ཛ་མྦུ་དཱི་པེ ཨ་ལ་དྡྷ་བྷ་ཎྜ་མྤི ཧི ཨི་དྷེ་ཝ ལ་བྷི་སྶ་ནྟི, ཨ་ཉྙ་ཏྠ ཝི་ཀྐ་ཡཾ ཨ་ག་ཙྪ་ནྟཱ་པི ཨི་དྷེ་ཝ ཝི་ཀྐ་ཡཾ ག་ཙྪི་སྶ་ནྟི, ཏ་སྨཱ ཨི་དྷེ་ཝ པུ་ཊཾ བྷི་ནྡི་སྶ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨཱ་ཡཱ་ན་མྤི ཧི ཙ་ཏཱུ་སུ དྭཱ་རེ་སུ ཙ་ཏྟཱ་རི, ས་བྷཱ་ཡཾ ཨེ་ཀ་ནྟི ཨེ་ཝཾ དི་ཝ་སེ དི་ཝ་སེ པ་ཉྩ་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ཏ་ཏྠ ཨུ་ཊྛ་ཧི་སྶ་ནྟི. ཏཱ་ནི ས་བྷཱ་ཝཱ་ནི ཨཱ་ཡཱ་ནཱི་ཏི ད་སྶེ་ཏི.
ཨ་གྒི་ཏོ ཝཱཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ས་མུ་ཙྩ་ཡ་ཏྠོ ཝཱས་དྡོ, ཨ་གྒི་ནཱ ཙ ཨུ་ད་ཀེ་ན ཙ མི་ཐུ་བྷེ་དེ་ན ཙ ན་སྶི་སྶ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏ་སྶ ཧི ཨེ་ཀོ ཀོ་ཊྛཱ་སོ ཨ་གྒི་ནཱ ན་སྶི་སྶ་ཏི, ནི་བྦཱ་པེ་ཏུཾ ན ས་ཀྑི་སྶ་ནྟི, ཨེ་ཀཾ ཀོ་ཊྛཱ་སཾ ག་ངྒཱ ག་ཧེ་ཏྭཱ ག་མི་སྶ་ཏི, ཨེ་ཀོ ཨི་མི་ནཱ ཨ་ཀ་ཐི་ཏཾ ཨ་མུ་སྶ, ཨ་མུ་ནཱ ཨ་ཀ་ཐི་ཏཾ ཨི་མ་སྶ ཝ་ད་ནྟཱ་ནཾ པི་སུ་ཎ་ཝཱ་ཙཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན བྷི་ནྣཱ་ནཾ མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་བྷེ་དེ་ན ཝི་ན་སྶི་སྶ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཝ་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝཱ པ་ཙྩཱུ་ས་ཀཱ་ལེ ག་ངྒཱ་ཏཱི་རཾ ག་ནྟྭཱ ཀ་ཏ་མུ་ཁ་དྷོ་ཝ་ནོ བྷི་ཀྑཱ་ཙཱ་ར་ཝེ་ལཾ ཨཱ་ག་མ་ཡ་མཱ་ནོ ནི་སཱི་དི.
སུ་ནི་དྷ་ཝ་སྶ་ཀཱ་རཱ་པི ‘‘ཨ་མྷཱ་ཀཾ རཱ་ཛཱ ས་མ་ཎ་སྶ གོ་ཏ་མ་སྶ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཀོ, སོ ཨ་མྷེ ཨུ་པ་ག་ཏེ པུ་ཙྪི་སྶ་ཏི ‘ས་ཏྠཱ ཀི་ར པཱ་ཊ་ལི་གཱ་མཾ ཨ་ག་མཱ་སི, ཀིཾ ཏ་སྶ ས་ནྟི་ཀཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྠ, ན ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྠཱ’ཏི. ‘ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་མྷཱ’ཏི ཙ ཝུ་ཏྟེ ‘ནི་མ་ནྟ་ཡི་ཏྠ, ན ནི་མ་ནྟ་ཡི་ཏྠཱ’ཏི པུ་ཙྪི་སྶ་ཏི. ‘ན ནི་མ་ནྟ་ཡི་མྷཱ’ཏི ཙ ཝུ་ཏྟེ ཨ་མྷཱ་ཀཾ དོ་སཾ ཨཱ་རོ་པེ་ཏྭཱ ནི་གྒ་ཎྷི་སྶ་ཏི, ཨི་ད་ཉྩཱ་པི མ་ཡཾ ཨ་ཀ་ཏ་ཊྛཱ་ནེ ན་ག་རཾ མཱ་པེ་མ, ས་མ་ཎ་སྶ ཁོ པ་ན གོ་ཏ་མ་སྶ ག་ཏ་ག་ཏ་ཊྛཱ་ནེ ཀཱ་ལ༹་ཀ་ཎྞི་ས་ཏྟཱ པ་ཊི་ཀྐ་མ་ནྟི, ཏཾ མ་ཡཾ ན་ག་ར་མ་ངྒ་ལཾ ཝཱ་ཙཱ་པེ་སྶཱ་མཱ’’ཏི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ ས་ཏྠཱ་རཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ནི་མ་ནྟ་ཡིཾ་སུ. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘ཨ་ཐ ཁོ སུ་ནི་དྷ་ཝ་སྶ་ཀཱ་རཱ’’ཏི་ཨཱ་དི.
པུ་བྦ་ཎྷ་ས་མ་ཡནྟི པུ་བྦ་ཎྷེ ཀཱ་ལེ. ནི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱཏི གཱ་མ་པ་ཝེ་ས་ན་ནཱི་ཧཱ་རེ་ན ནི་ཝཱ་ས་ནཾ ནི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱ ཀཱ་ཡ་བ་ནྡྷ་ནཾ བ་ནྡྷི་ཏྭཱ. པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར་མཱ་དཱ་ཡཱཏི ཙཱི་ཝ་རཾ པཱ་རུ་པི་ཏྭཱ པ་ཏྟཾ ཧ་ཏྠེ་ན ག་ཧེ་ཏྭཱ.
སཱི་ལ་ཝ་ནྟེ་ཏྠཱཏི སཱི་ལ་ཝ་ནྟོ ཨེ་ཏྠ ཨ་ཏྟ་ནོ ཝ་ས་ན་ཊྛཱ་ནེ. ས་ཉྙ་ཏེཏི ཀཱ་ཡ་ཝཱ་ཙཱ་ཙི་ཏྟེ་ཧི ས་ཉྙ་ཏེ. ཏཱ་སཾ ད་ཀྑི་ཎ་མཱ་དི་སེཏི ས་ངྒྷ་སྶ དི་ནྣེ ཙ་ཏྟཱ་རོ པ་ཙྩ་ཡེ ཏཱ་སཾ གྷ་ར་དེ་ཝ་ཏཱ་ནཾ ཨཱ་དི་སེ་ཡྻ པ་ཏྟིཾ ད་དེ་ཡྻ. པཱུ་ཛི་ཏཱ པཱུ་ཛ་ཡ་ནྟཱིཏི ‘‘ཨི་མེ མ་ནུ་སྶཱ ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཉཱ་ཏ་ཀཱ་པི ན ཧོ་ནྟི, ཨེ་ཝ་མྤི ནོ པ་ཏྟིཾ དེ་ནྟཱི’’ཏི ཨཱ་ར་ཀྑཾ སུ་སཾ་ཝི་ཧི་ཏཾ ཀ་རོ་ནྟི སུ་ཊྛུ ཨཱ་ར་ཀྑཾ ཀ་རོ་ནྟི. མཱ་ནི་ཏཱ མཱ་ན་ཡ་ནྟཱིཏི ཀཱ་ལཱ་ནུ་ཀཱ་ལཾ བ་ལི་ཀ་མྨ་ཀ་ར་ཎེ་ན མཱ་ནི་ཏཱ ‘‘ཨེ་ཏེ མ་ནུ་སྶཱ ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཉཱ་ཏ་ཀཱ་པི ན ཧོ་ནྟི, ཏ་ཐཱ་པི ཙ་ཏུ་པ་ཉྩ་ཚ་མཱ་ས་ནྟ་རཾ ནོ བ་ལི་ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ནྟཱི’’ཏི མཱ་ནེ་ནྟི ཨུ་པྤ་ནྣ་པ་རི་སྶ་ཡཾ ཧ་ར་ནྟི. ཏ་ཏོ ནནྟི ཏ་ཏོ ཏཾ པ་ཎྜི་ཏ་ཛཱ་ཏི་ཀཾ པུ་རི་སཾ. ཨོ་ར་སནྟི ཨུ་རེ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཝ་ཌྜྷི་ཏཾ, ཡ་ཐཱ མཱ་ཏཱ ཨོ་ར་སཾ པུ་ཏྟཾ ཨ་ནུ་ཀ་མྤ་ཏི, ཨུ་པྤ་ནྣ་པ་རི་སྶ་ཡ་ཧ་ར་ཎ་ཏྠ་མེ་ཝ་སྶ ཡ་ཐཱ ཝཱ་ཡ་མ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཨ་ནུ་ཀ་མྤ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. བྷ་དྲཱ་ནི པ་སྶ་ཏཱིཏི སུ་ནྡ་རཱ་ནི པ་སྶ་ཏི.
ཨ་ནུ་མོ་དི་ཏྭཱཏི ཏེ་ཧི ཏ་དཱ པ་སུ་ཏ་པུ་ཉྙ་སྶ ཨ་ནུ་མོ་ད་ན་ཝ་སེ་ན ཏེ་སཾ དྷ་མྨ་ཀ་ཐཾ ཀ་ཏྭཱ. སུ་ནི་དྷ་ཝ་སྶ་ཀཱ་རཱ་པི ‘‘ཡཱ ཏ་ཏྠ དེ་ཝ་ཏཱ ཨཱ་སུཾ, ཏཱ་སཾ ད་ཀྑི་ཎ་མཱ་དི་སེ’’ཏི བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཝ་ཙ་ནཾ སུ་ཏྭཱ དེ་ཝ་ཏཱ་ནཾ པ་ཏྟིཾ ཨ་དཾ་སུ. ཏཾ གོ་ཏ་མ་དྭཱ་རཾ ནཱ་མ ཨ་ཧོ་སཱིཏི ཏ་སྶ ན་ག་ར་སྶ ཡེ་ན དྭཱ་རེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ནི་ཀྑ་མི, ཏཾ གོ་ཏ་མ་དྭཱ་རཾ ནཱ་མ ཨ་ཧོ་སི. ག་ངྒཱ་ཡ པ་ན ཨུ་ཏྟ་ར་ཎ་ཏྠཾ ཨ་ནོ་ཏི་ཎྞ་ཏྟཱ གོ་ཏ་མ་ཏི་ཏྠཾ ནཱ་མ ནཱ་ཧོ་སི. པཱུ་རཱཏི པུ་ཎྞཱ. ས་མ་ཏི་ཏྟི་ཀཱཏི ཏ་ཊ་ས་མཾ ཨུ་ད་ཀ་སྶ ཏི་ཏྟཱ བྷ་རི་ཏཱ. ཀཱ་ཀ་པེ་ཡྻཱཏི ཏཱི་རེ ཋི་ཏ་ཀཱ་ཀེ་ཧི པཱ་ཏུཾ ས་ཀྐུ་ཎེ་ཡྻ་ཨུ་ད་ཀཱ. དྭཱི་ཧི་པི པ་དེ་ཧི ཨུ་བྷ་ཏོ་ཀཱུ་ལ་ས་མཾ པ་རི་པུ་ཎྞ་བྷཱ་ཝ་མེ་ཝ ད་སྶེ་ཏི. ཨུ་ལུ༹་མྤནྟི པཱ་ར་ག་མ་ན་ཏྠཱ་ཡ དཱ་རཱུ་ནི ས་ངྒྷཱ་ཊེ་ཏྭཱ ཨཱ་ཎི་ཡོ ཀོ་ཊྚེ་ཏྭཱ ཀ་ཏཾ. ཀུ་ལླནྟི ཝེ་ལུ༹་ད་ཎྜཱ་དི་ཀེ ཝ་ལླི་ཨཱ་དཱི་ཧི བ་ནྡྷི་ཏྭཱ ཀ་ཏཾ.
ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཝི་དི་ཏྭཱཏི ཨེ་ཏཾ མ་ཧཱ་ཛ་ན་སྶ ག་ངྒོ་ད་ཀ་མ་ཏྟ་སྶ་པི ཀེ་ཝ་ལཾ ཏ་རི་ཏུཾ ཨ་ས་མ་ཏྠ་ཏཾ, ཨ་ཏྟ་ནོ པ་ན བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་སྶ ཙ ཨ་ཏི་ག་མྦྷཱི་ར་ཝི་ཏྠ་ཏཾ སཾ་སཱ་ར་མ་ཧ་ཎྞ་ཝཾ ཏ་རི་ཏྭཱ ཋི་ཏ་བྷཱ་ཝ་ཉྩ ས་བྦཱ་ཀཱ་ར་ཏོ ཝི་དི་ཏྭཱ ཏ་ད་ཏྠ་པ་རི་དཱི་པ་ནཾ ཨི་མཾ ཨུ་དཱ་ནཾ ཨུ་དཱ་ནེ་སི.
ཏ་ཏྠ ཨ་ཎྞ་ཝནྟི ས་བྦ་ནྟི་མེ་ན པ་རི་ཙྪེ་དེ་ན ཡོ་ཛ་ན་མ་ཏྟཾ ག་མྦྷཱི་ར་སྶ ཙ ཝི་ཏྠ་ཏ་སྶ ཙ ཨུ་ད་ཀ་ཊྛཱ་ན་སྶེ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ. ས་རནྟི ས་རི་ཏྭཱ ག་མ་ན་ཏོ ཨི་དྷ ན་དཱི ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཱ. ཨི་དཾ ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི – ཡེ ག་མྦྷཱི་ར་ཝི་ཏྠ་ཏཾ སཾ་སཱ་ར་ཎྞ་ཝཾ ཏ་ཎྷཱ་ས་རི་ཏ་ཉྩ ཏ་ར་ནྟི, ཏེ ཨ་རི་ཡ་མ་གྒ་ས་ངྑཱ་ཏཾ སེ་ཏུཾ ཀ་ཏྭཱ་ན ཝི་ས་ཛྫ པ་ལླ་ལཱ་ནི ཨ་ནཱ་མ་སི་ཏྭཱ་ཝ ཨུ་ད་ཀ་བྷ་རི་ཏཱ་ནི ནི་ནྣ་ཊྛཱ་ནཱ་ནི, ཨ་ཡཾ པ་ན ཨི་དཾ ཨ་པྤ་མ་ཏྟ་ཀཾ ཨུ་ད་ཀཾ ཏ་རི་ཏུ་ཀཱ་མོ ཀུ་ལླ་ཉྷི ཛ་ནོ པ་བ་ནྡྷ་ཏི ཀུ་ལླཾ བ་ནྡྷི་ཏུཾ ཨཱ་ཡཱ་སཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི. ཏི་ཎྞཱ མེ་དྷཱ་ཝི་ནོ ཛ་ནཱཏི ཨ་རི་ཡ་མ་གྒ་ཉཱ་ཎ་ས་ངྑཱ་ཏཱ་ཡ མེ་དྷཱ་ཡ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏ་ཏྟཱ མེ་དྷཱ་ཝི་ནོ བུ་དྡྷཱ ཙ བུ་དྡྷ་སཱ་ཝ་ཀཱ ཙ ཝི་ནཱ ཨེ་ཝ ཀུ་ལླེ་ན ཏི་ཎྞཱ པ་ར་ཏཱི་རེ པ་ཏི་ཊྛི་ཏཱ་ཏི.
ཚ་ཊྛ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༧. དྭི་དྷཱ་པ་ཐ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༧༧. ས་ཏྟ་མེ ཨ་དྡྷཱ་ན་མ་གྒ་པ་ཊི་པ་ནྣོཏི ཨ་དྡྷཱ་ན་ས་ངྑཱ་ཏཾ དཱི་གྷ་མ་གྒཾ པ་ཊི་པ་ནྣོ ག་ཙྪ་ནྟོ ཧོ་ཏི. ནཱ་ག་ས་མཱ་ལེ་ནཱཏི ཨེ་ཝཾ་ནཱ་མ་ཀེ་ན ཐེ་རེ་ན. པ་ཙྪཱ་ས་མ་ཎེ་ནཱཏི ཨ་ཡཾ ཏ་དཱ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཀོ ཨ་ཧོ་སི. ཏེ་ན ནཾ པ་ཙྪཱ་ས་མ་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ མ་གྒཾ པ་ཊི་པ་ཛྫི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཧི པ་ཋ་མ་བོ་དྷི་ཡཾ ཝཱི་ས་ཏི་ཝ་སྶཱ་ནི ཨ་ནི་བ་དྡྷཱ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཀཱ ཨ་ཧེ་སུཾ, ཏ་ཏོ པ་རཾ ཡཱ་ཝ པ་རི་ནི་བྦཱ་ནཱ པ་ཉྩ་ཝཱི་ས་ཏི་ཝ་སྶཱ་ནི ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ ཚཱ་ཡཱ་ཝ ཨུ་པ་ཊྛཱ་སི. ཨ་ཡཾ པ་ན ཨ་ནི་བ་དྡྷུ་པ་ཊྛཱ་ཀ་ཀཱ་ལོ. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏཱ ནཱ་ག་ས་མཱ་ལེ་ན པ་ཙྪཱ་ས་མ་ཎེ་ནཱ’’ཏི. དྭི་དྷཱ་པ་ཐནྟི དྭི་དྷཱ་བྷཱུ་ཏཾ མ་གྒཾ. ‘‘དྭེ་དྷཱ་པ་ཐ’’ནྟི་པི པ་ཋ་ནྟི ཨཱ་ཡ་སྨཱ ནཱ་ག་ས་མཱ་ལོ ཨ་ཏྟ་ནཱ པུ་བྦེ ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་པ་རི་ཙ་ཡ་ཏྟཱ ཨུ་ཛུ་བྷཱ་ཝ་ཉྩ་སྶ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝ་ད་ཏི ‘‘ཨ་ཡཾ, བྷ་ནྟེ བྷ་ག་ཝཱ, པ་ནྠོ’’ཏི.
བྷ་ག་ཝཱ པ་ན ཏ་དཱ ཏ་སྶ ས་པ་རི་སྶ་ཡ་བྷཱ་ཝཾ ཉ་ཏྭཱ ཏ་ཏོ ཨ་ཉྙཾ མ་གྒཾ ག་ནྟུ་ཀཱ་མོ ‘‘ཨ་ཡཾ, ནཱ་ག་ས་མཱ་ལ, པ་ནྠོ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ‘‘ས་པ་རི་སྶ་ཡོ’’ཏི ཙ ཝུ་ཏྟེ ཨ་ས་དྡ་ཧི་ཏྭཱ ‘‘བྷ་ག་ཝཱ ན ཏ་ཏྠ པ་རི་སྶ་ཡོ’’ཏི ཝ་དེ་ཡྻ, ཏ་ད་སྶ དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ ཨ་ཧི་ཏཱ་ཡ དུ་ཀྑཱ་ཡཱ་ཏི ‘‘ས་པ་རི་སྶ་ཡོ’’ཏི ན ཀ་ཐེ་སི. ཏི་ཀྑ་ཏྟུཾ ‘‘ཨ་ཡཾ པ་ནྠོ, ཨི་མི་ནཱ ག་ཙྪཱ་མཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཝཱ་རེ ‘‘ན བྷ་ག་ཝཱ ཨི་མི་ནཱ མ་གྒེ་ན ག་ནྟུཾ ཨི་ཙྪ་ཏི, ཨ་ཡ་མེ་ཝ ཙ ཨུ་ཛུ་མ་གྒོ, ཧ་ནྡཱ་ཧཾ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་རཾ ད་ཏྭཱ ཨི་མི་ནཱ མ་གྒེ་ན ག་མི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ ས་ཏྠུ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་རཾ དཱ་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟོ བྷཱུ་མི་ཡཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ པ་ཙྩུ་པ་ཊྛི་ཏེ་ན དུ་ཀྑ་སཾ་ཝ་ཏྟ་ནི་ཀེ་ན ཀ་མྨུ་ནཱ ཙོ་དི་ཡ་མཱ་ནོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཝ་ཙ་ནཾ ཨ་ནཱ་དི་ཡི་ཏྭཱ་ཝ པ་ཀྐཱ་མི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ནཱ་ག་ས་མཱ་ལོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་རཾ ཏ་ཏྠེ་ཝ ཚ་མཱ་ཡཾ ནི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ པ་ཀྐཱ་མཱི’’ཏི. ཏ་ཏྠ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་རནྟི ཨ་ཏྟ་ནོ ཧ་ཏྠ་ག་ཏཾ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་རཾ. ཏ་ཏྠེ་ཝཱཏི ཏ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ མ་གྒེ ཚ་མཱ་ཡཾ པ་ཐ་ཝི་ཡཾ ནི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ པ་ཀྐཱ་མི. ཨི་དཾ ཝོ བྷ་ག་ཝཱ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་རཾ, ས་ཙེ ཨི་ཙྪ་ཐ, ག་ཎྷ་ཐ, ཡ་དི ཨ་ཏྟ་ནཱ ཨི་ཙྪི་ཏ་མ་གྒཾ་ཡེ་ཝ ག་ནྟུ་ཀཱ་མ་ཏྠཱ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. བྷ་ག་ཝཱ་པི ཨ་ཏྟ་ནོ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་རཾ ས་ཡ་མེ་ཝ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཡ་ཐཱ་དྷི་པྤེ་ཏཾ མ་གྒཾ པ་ཊི་པ་ཛྫི.
ཨ་ནྟ་རཱ་མ་གྒེ ཙོ་རཱ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱཏི ཏ་དཱ ཀི་ར པ་ཉྩ་ས་ཏཱ པུ་རི་སཱ ལུ་དྡཱ ལོ་ཧི་ཏ་པཱ་ཎི་ནོ རཱ་ཛཱ་པ་རཱ་དྷི་ནོ ཧུ་ཏྭཱ ཨ་ར་ཉྙཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ཙོ་རི་ཀཱ་ཡ ཛཱི་ཝི་ཀཾ ཀ་པྤེ་ནྟཱ ‘‘པཱ་རི་པ་ནྠི་ཀ་བྷཱ་ཝེ་ན ར་ཉྙོ ཨཱ་ཡ་པ་ཐཾ པ་ཙྪི་ནྡི་སྶཱ་མཱ’’ཏི མ་གྒ་ས་མཱི་པེ ཨ་ར་ཉྙེ ཏི་ཊྛ་ནྟི. ཏེ ཐེ་རཾ ཏེ་ན མ་གྒེ་ན ག་ཙྪ་ནྟཾ དི་སྭཱ ‘‘ཨ་ཡཾ ས་མ་ཎོ ཨི་མི་ནཱ མ་གྒེ་ན ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏི, ཨ་ཝ་ལ༹་ཉྫི་ཏ་བྦཾ མ་གྒཾ ཝ་ལ༹་ཉྫེ་ཏི, ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཨ་ཏྠི་བྷཱ་ཝཾ ན ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཧ་ནྡ ནཾ ཛཱ་ནཱ་པེ་སྶཱ་མཱ’’ཏི ཀུ་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ ག་ཧ་ན་ཊྛཱ་ན་ཏོ ཝེ་གེ་ན ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ ས་ཧ་སཱ ཐེ་རཾ བྷཱུ་མི་ཡཾ པཱ་ཏེ་ཏྭཱ ཧ་ཏྠ་པཱ་དེ་ཧི ཀོ་ཊྚེ་ཏྭཱ མ་ཏྟི་ཀཱ་པ་ཏྟ་ཉྩ་སྶ བྷི་ནྡི་ཏྭཱ ཙཱི་ཝ་རཾ ཁ་ཎྜཱ་ཁ་ཎྜི་ཀཾ ཚི་ནྡི་ཏྭཱ པ་བྦ་ཛི་ཏ་ཏྟཱ ‘‘ཏཾ ན ཧ་ནཱ་མ, ཨི་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཨི་མ་སྶ མ་གྒ་སྶ པ་རི་སྶ་ཡ་བྷཱ་ཝཾ ཛཱ་ནཱ་ཧཱི’’ཏི ཝི་སྶ་ཛྫེ་སུཾ. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ…པེ… ཝི་པྥཱ་ལེ་སུ’’ནྟི.
བྷ་ག་ཝཱ་པི ‘‘ཨ་ཡཾ ཏེ་ན མ་གྒེ་ན ག་ཏོ ཙོ་རེ་ཧི བཱ་དྷི་ཏོ མཾ པ་རི་ཡེ་སི་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནེ་ཝ ཨཱ་ག་མི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཉ་ཏྭཱ ཐོ་ཀཾ ག་ནྟྭཱ མ་གྒཱ ཨོ་ཀྐ་མྨ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་སྨིཾ རུ་ཀྑ་མཱུ་ལེ ནི་སཱི་དི. ཨཱ་ཡ་སྨཱ་པི ཁོ ནཱ་ག་ས་མཱ་ལོ པ་ཙྩཱ་ག་ནྟྭཱ ས་ཏྠཱ་རཱ ག་ཏ་མ་གྒ་མེ་ཝ ག་ཧེ་ཏྭཱ ག་ཙྪ་ནྟོ ཏ་སྨིཾ རུ་ཀྑ་མཱུ་ལེ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ པ་སྶི་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ཏཾ པ་ཝ་ཏྟིཾ ས་བྦཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ནཱ་ག་ས་མཱ་ལོ…པེ… ས་ངྒྷཱ་ཊི་ཉྩ ཝི་པྥཱ་ལེ་སུ’’ནྟི.
ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཝི་དི་ཏྭཱཏི ཨེ་ཏཾ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ནཱ་ག་ས་མཱ་ལ་སྶ ཨ་ཏྟ་ནོ ཝ་ཙ་ནཾ ཨ་ནཱ་དི་ཡི་ཏྭཱ ཨ་ཁེ་མ་ནྟ་མ་གྒ་ག་མ་ནཾ, ཨ་ཏྟ་ནོ ཙ ཁེ་མ་ནྟ་མ་གྒ་ག་མ་ནཾ ཝི་དི་ཏྭཱ ཏ་ད་ཏྠ་དཱི་པ་ནཾ ཨི་མཾ ཨུ་དཱ་ནཾ ཨུ་དཱ་ནེ་སི.
ཏ་ཏྠ ས་དྡྷིཾ ཙ་རནྟི ས་ཧ ཙ་ར་ནྟོ. ཨེ་ཀ་ཏོ ཝ་སནྟི ཨི་དཾ ཏ་སྶེ་ཝ ཝེ་ཝ་ཙ་ནཾ, ས་ཧ ཝ་ས་ནྟོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. མི་སྶོ ཨ་ཉྙ་ཛ་ནེ་ན ཝེ་ད་གཱུཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦ་ཊྛེ་ན ཝེ་ད་ས་ངྑཱ་ཏེ་ན ཙ་ཏུ་ས་ཙྩ་ཨ་རི་ཡ་མ་གྒ་ཉཱ་ཎེ་ན ག་ཏ་ཏྟཱ ཨ་དྷི་ག་ཏ་ཏྟཱ, ཝེ་ད་སྶ ཝཱ ས་ཀ་ལ་སྶ ཉེ་ཡྻ་སྶ པཱ་རཾ ག་ཏ་ཏྟཱ ཝེ་ད་གཱུ. ཨ་ཏྟ་ནོ ཧི་ཏཱ་ཧི་ཏཾ ན ཛཱ་ནཱ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཉྙོ, ཨ་ཝི་དྭཱ བཱ་ལོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏེ་ན ཨ་ཉྙེ་ན ཛ་ནེ་ན མི་སྶོ ས་ཧ་ཙ་ར་ཎ་མ་ཏྟེ་ན མི་སྶོ. ཝི་དྭཱ པ་ཛ་ཧཱ་ཏི པཱ་པ་ཀནྟི ཏེ་ན ཝེ་ད་གཱུ་བྷཱ་ཝེ་ན ཝི་དྭཱ ཛཱ་ན་ནྟོ པཱ་པ་ཀཾ ཨ་བྷ་དྡ་ཀཾ ཨ་ཏྟ་ནོ དུ་ཀྑཱ་ཝ་ཧཾ པ་ཛ་ཧཱ་ཏི, པཱ་པ་ཀཾ ཝཱ ཨ་ཀ་ལྱཱ་ཎ་པུ་གྒ་ལཾ པ་ཛ་ཧཱ་ཏི. ཡ་ཐཱ ཀིཾ? ཀོ་ཉྩོ ཁཱི་ར་པ་ཀོ་ཝ ནི་ནྣ་གནྟི ཡ་ཐཱ ཀོ་ཉྩ་ས་ཀུ་ཎོ ཨུ་ད་ཀ་མི་སྶི་ཏེ ཁཱི་རེ ཨུ་པ་ནཱི་ཏེ ཝི་ནཱ ཏོ་ཡཾ ཁཱི་ར་མ་ཏྟ་སྶེ་ཝ པི་ཝ་ན་ཏོ ཁཱི་ར་པ་ཀོ ནི་ནྣ་ཊྛཱ་ན་ག་མ་ནེ་ན ནི་ནྣ་ག་ས་ངྑཱ་ཏཾ ཨུ་ད་ཀཾ པ་ཛ་ཧཱ་ཏི ཝ་ཛྫེ་ཏི, ཨེ་ཝཾ པ་ཎྜི་ཏོ ཀི་ར དུ་པྤ་ཉྙ་པུ་གྒ་ལེ་ཧི ཋཱ་ན་ནི་ས་ཛྫཱ་དཱི་སུ ས་ཧ་བྷཱུ་ཏོ་པི ཨཱ་ཙཱ་རེ་ན ཏེ པ་ཛ་ཧཱ་ཏི, ན ཀ་དཱ་ཙི་པི ས་མྨི་སྶོ ཧོ་ཏི.