༦. པཱ་ཊ་ལི་གཱ་མི་ཡ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༧༦. ཚ་ཊྛེ མ་ག་དྷེ་སཱུཏི མ་ག་དྷ་ར་ཊྛེ. མ་ཧ་ཏཱཏི ཨི་དྷཱ་པི གུ་ཎ་མ་ཧ་ཏྟེ་ན་པི ཨ་པ་རི་ཙྪི་ནྣ་ས་ངྑྱ་ཏྟཱ ག་ཎ་ན་མ་ཧ་ཏྟེ་ན་པི མ་ཧ་ཏཱ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷེ་ན. པཱ་ཊ་ལི་གཱ་མོཏི ཨེ་ཝཾ་ནཱ་མ་ཀོ མ་ག་དྷ་ར་ཊྛེ ཨེ་ཀོ གཱ་མོ. ཏ་སྶ ཀི་ར གཱ་མ་སྶ མཱ་པ་ན་དི་ཝ་སེ གཱ་མ་གྒ་ཧ་ཎ་ཊྛཱ་ནེ དྭེ ཏ་ཡོ པཱ་ཊ་ལ་ངྐུ་རཱ པ་ཐ་ཝི་ཏོ ཨུ་བྦྷི་ཛྫི་ཏྭཱ ནི་ཀྑ་མིཾ་སུ. ཏེ་ན ཏཾ ‘‘པཱ་ཊ་ལི་གཱ་མོ’’ཏྭེ་ཝ ཝོ་ཧ་རིཾ་སུ. ཏ་ད་ཝ་ས་རཱིཏི ཏཾ པཱ་ཊ་ལི་གཱ་མཾ ཨ་ཝ་ས་རི ཨ་ནུ་པཱ་པུ་ཎི. ཀ་དཱ པ་ན བྷ་ག་ཝཱ པཱ་ཊ་ལི་གཱ་མཾ ཨ་ནུ་པཱ་པུ་ཎི? ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ དྷ་མྨ་སེ་ནཱ་པ་ཏི་ནོ ཙེ་ཏི་ཡཾ ཀཱ་རཱ་པེ་ཏྭཱ ཏ་ཏོ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ རཱ་ཛ་ག་ཧེ ཝ་ས་ནྟོ ཏ་ཏྠ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ མ་ཧཱ་མོ་གྒ་ལླཱ་ན་སྶ ཙ ཙེ་ཏི་ཡཾ ཀཱ་རཱ་པེ་ཏྭཱ ཏ་ཏོ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ ཨ་མྦ་ལ་ཊྛི་ཀཱ་ཡཾ ཝ་སི་ཏྭཱ ཨ་ཏུ་རི་ཏ་ཙཱ་རི་ཀཱ་ཝ་སེ་ན ཛ་ན་པ་ད་ཙཱ་རི་ཀཾ ཙ་ར་ནྟོ ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ ཨེ་ཀ་ར་ཏྟི་ཝཱ་སེ་ན ཝ་སི་ཏྭཱ ལོ་ཀཾ ཨ་ནུ་གྒ་ཎྷ་ནྟོ ཨ་ནུ་ཀྐ་མེ་ན པཱ་ཊ་ལི་གཱ་མཾ ཨ་ནུ་པཱ་པུ་ཎི.
པཱ་ཊ་ལི་གཱ་མི་ཡཱཏི པཱ་ཊ་ལི་གཱ་མ་ཝཱ་སི་ནོ ཨུ་པཱ་ས་ཀཱ. ཏེ ཀི་ར བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་ཋ་མ་ད་སྶ་ནེ་ན ཀེ་ཙི ས་ར་ཎེ་སུ, ཀེ་ཙི སཱི་ལེ་སུ, ཀེ་ཙི ས་ར་ཎེ་སུ ཙ སཱི་ལེ་སུ ཙ པ་ཏི་ཊྛི་ཏཱ. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཨུ་པཱ་ས་ཀཱ’’ཏི. ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མིཾ་སཱུཏི པཱ་ཊ་ལི་གཱ་མེ ཀི་ར ཨ་ཛཱ་ཏ་ས་ཏྟུ་ནོ ལི་ཙྪ་ཝི་རཱ་ཛཱུ་ན་ཉྩ མ་ནུ་སྶཱ ཀཱ་ལེ་ན ཀཱ་ལཾ ག་ནྟྭཱ གེ་ཧ་སཱ་མི་ཀེ གེ་ཧ་ཏོ ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱ མཱ་ས་མྤི ཨ་ཌྜྷ་མཱ་ས་མྤི ཝ་ས་ནྟི. ཏེ་ན པཱ་ཊ་ལི་གཱ་མ་ཝཱ་སི་ནོ མ་ནུ་སྶཱ ནི་ཙྩུ་པ་དྡུ་ཏཱ ‘‘ཨེ་ཏེ་ས་ཉྩེ་ཝ ཨཱ་ག་ཏ་ཀཱ་ལེ ཝ་ས་ན་ཊྛཱ་ནཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཨེ་ཀ་པ་སྶེ ཨི་སྶ་རཱ་ནཾ བྷ་ཎྜ་པྤ་ཊི་སཱ་མ་ན་ཊྛཱ་ནཾ, ཨེ་ཀ་པ་སྶེ ཝ་ས་ན་ཊྛཱ་ནཾ, ཨེ་ཀ་པ་སྶེ ཨཱ་ག་ནྟུ་ཀཱ་ནཾ ཨ་དྡྷི་ཀ་མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ, ཨེ་ཀ་པ་སྶེ ད་ལི་དྡཱ་ནཾ ཀ་པ་ཎ་མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ, ཨེ་ཀ་པ་སྶེ གི་ལཱ་ནཱ་ནཾ ཝ་ས་ན་ཊྛཱ་ནཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི་ཏི ས་བྦེ་སཾ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ ཨ་གྷ་ཊྚེ་ཏྭཱ ཝ་ས་ན་པྤ་ཧོ་ན་ཀཾ ན་ག་ར་མ་ཛ྄ཛྷེ མ་ཧཱ་སཱ་ལཾ ཀཱ་རེ་སུཾ, ཏ་སྶཱ ནཱ་མཾ ཨཱ་ཝ་ས་ཐཱ་གཱ་རནྟི. ཏཾ དི་ཝ་ས་ཉྩ ནི་ཊྛཱ་ནཾ ཨ་ག་མཱ་སི. ཏེ ཏ་ཏྠ ག་ནྟྭཱ ཧ་ཏྠ་ཀ་མྨ་སུ་དྷཱ་ཀ་མྨ་ཙི་ཏྟ་ཀ་མྨཱ་དི་ཝ་སེ་ན སུ་པ་རི་ནི་ཊྛི་ཏཾ སུ་ས་ཛྫི་ཏཾ དེ་ཝ་ཝི་མཱ་ན་ས་དི་སཾ ཏཾ དྭཱ་ར་ཀོ་ཊྛ་ཀ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ ‘‘ཨི་དཾ ཨཱ་ཝ་ས་ཐཱ་གཱ་རཾ ཨ་ཏི་ཝི་ཡ མ་ནོ་ར་མཾ ས་སྶི་རི་ཀཾ, ཀེ་ན ནུ ཁོ པ་ཋ་མཾ པ་རི་བྷུ་ཏྟཾ ཨ་མྷཱ་ཀཾ དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ ཧི་ཏཱ་ཡ སུ་ཁཱ་ཡ ཨ་སྶཱ’’ཏི ཙི་ནྟེ་སུཾ, ཏ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ཙ ཁ་ཎེ ‘‘བྷ་ག་ཝཱ ཏཾ གཱ་མཾ ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟོ’’ཏི ཨ་སྶོ་སུཾ. ཏེ་ན ཏེ ཨུ་པྤ་ནྣ་པཱི་ཏི་སོ་མ་ན་སྶཱ ‘‘ཨ་མྷེ་ཧི བྷ་ག་ཝཱ ག་ནྟྭཱ་པི ཨཱ་ནེ་ཏ་བྦོ སི་ཡཱ, སོ པ་ན ས་ཡ་མེ་ཝ ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཝ་ས་ན་ཊྛཱ་ནཾ ས་མྤ་ཏྟོ, ཨ་ཛྫ མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨི་དྷ ཝ་སཱ་པེ་ཏྭཱ པ་ཋ་མཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫཱ་པེ་སྶཱ་མ ཏ་ཐཱ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷཾ, བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷེ ཨཱ་ག་ཏེ ཏེ་པི་ཊ་ཀཾ བུ་དྡྷ་ཝ་ཙ་ནཾ ཨཱ་ག་ཏ་མེ་ཝ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ས་ཏྠཱ་རཾ མ་ངྒ་ལཾ ཝ་དཱ་པེ་སྶཱ་མ, དྷ་མྨཾ ཀ་ཐཱ་པེ་སྶཱ་མ. ཨི་ཏི ཏཱི་ཧི ར་ཏ་ནེ་ཧི པ་རི་བྷུ་ཏྟེ པ་ཙྪཱ ཨ་མྷཱ་ཀ་ཉྩ པ་རེ་ས་ཉྩ པ་རི་བྷོ་གོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ནོ དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ ཧི་ཏཱ་ཡ སུ་ཁཱ་ཡ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ས་ནྣི་ཊྛཱ་ནཾ ཀ་ཏྭཱ ཨེ་ཏ་ད་ཏྠ་མེ་ཝ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མིཾ་སུ. ཏ་སྨཱ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧཾ་སུ – ‘‘ཨ་དྷི་ཝཱ་སེ་ཏུ ནོ, བྷ་ནྟེ བྷ་ག་ཝཱ, ཨཱ་ཝ་ས་ཐཱ་གཱ་ར’’ནྟི.
ཡེ་ན ཨཱ་ཝ་ས་ཐཱ་གཱ་རཾ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མིཾ་སཱུཏི ཀི་ཉྩཱ་པི ཏཾ ཏཾ དི་ཝ་ས་མེ་ཝ པ་རི་ནི་ཊྛི་ཏ་ཏྟཱ དེ་ཝ་ཝི་མཱ་ནཾ ཝི་ཡ སུ་ས་ཛྫི་ཏཾ སུ་པ་ཊི་ཛ་གྒི་ཏཾ, བུ་དྡྷཱ་ར་ཧཾ པ་ན ཀ་ཏྭཱ ན པ་ཉྙ་ཏྟཾ, ‘‘བུ་དྡྷཱ ནཱ་མ ཨ་ར་ཉྙ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡཱ ཨ་ར་ཉྙཱ་རཱ་མཱ, ཨ་ནྟོ་གཱ་མེ ཝ་སེ་ཡྻུཾ ཝཱ ནོ ཝཱ, ཏ་སྨཱ བྷ་ག་ཝ་ཏོ རུ་ཙིཾ ཛཱ་ནི་ཏྭཱ་ཝ པ་ཉྙཱ་པེ་སྶཱ་མཱ’’ཏི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ ཏེ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མིཾ་སུ, ཨི་དཱ་ནི བྷ་ག་ཝ་ཏོ རུ་ཙིཾ ཛཱ་ནི་ཏྭཱ ཏ་ཐཱ པ་ཉྙཱ་པེ་ཏུ་ཀཱ་མཱ ཡེ་ན ཨཱ་ཝ་ས་ཐཱ་གཱ་རཾ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མིཾ་སུ. ས་བྦ་ས་ནྠ་རིཾ ཨཱ་ཝ་ས་ཐཱ་གཱ་རཾ ས་ནྠ་རི་ཏྭཱཏི ཡ་ཐཱ ས་བྦ་མེ་ཝ ས་ནྠ་ཏཾ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཏཾ ས་ནྠ་རི་ཏྭཱ ས་བྦ་པ་ཋ་མཾ ཏཱ་ཝ ‘‘གོ་མ་ཡཾ ནཱ་མ ས་བྦ་མ་ངྒ་ལེ་སུ ཝ་ཏྟ་ཏཱི’’ཏི སུ་དྷཱ་པ་རི་ཀ་མྨ་ཀ་ཏ་མྤི བྷཱུ་མིཾ ཨ་ལླ་གོ་མ་ཡེ་ན ཨོ་པུ་ཉྫཱ་པེ་ཏྭཱ པ་རི་སུ་ཀྑ་བྷཱ་ཝཾ ཉ་ཏྭཱ ཡ་ཐཱ ཨ་ཀྐ་ནྟ་ཊྛཱ་ནེ པ་དཾ ན པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཙ་ཏུ་ཛྫཱ་ཏི་ཡ་ག་ནྡྷེ་ཧི ལི་མྤེ་ཏྭཱ ཨུ་པ་རི ནཱ་ནཱ་ཝ་ཎྞ་ཀ་ཊ་སཱ་ར་ཀེ ས་ནྠ་རི་ཏྭཱ ཏེ་སཾ ཨུ་པ་རི མ་ཧཱ་པི་ཊྛི་ཀ་ཀོ་ཛ་ཝཱ་དིཾ ཀ་ཏྭཱ ཧ་ཏྠ་ཏྠ་ར་ཎཱ་དཱི་ཧི ནཱ་ནཱ་ཝ་ཎྞེ་ཧི ཨ་ཏྠ་ར་ཎེ་ཧི ས་ནྠ་རི་ཏ་བྦ་ཡུ་ཏྟ་ཀཾ ས་བྦོ་ཀཱ་སཾ ས་ནྠ་རཱ་པེ་སུཾ. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘ས་བྦ་ས་ནྠ་རིཾ ཨཱ་ཝ་ས་ཐཱ་གཱ་རཾ ས་ནྠ་རི་ཏྭཱ’’ཏི.
ཨཱ་ས་ནཱ་ན་ཉྷི མ་ཛ྄ཛྷ་ཊྛཱ་ནེ ཏཱ་ཝ མ་ངྒ་ལ་ཐ་མྦྷཾ ནི་སྶཱ་ཡ མ་ཧཱ་ར་ཧཾ བུ་དྡྷཱ་ས་ནཾ པ་ཉྙཱ་པེ་ཏྭཱ ཏ་ཏྠ ཡཾ ཡཾ མུ་དུ་ཀ་ཉྩ མ་ནོ་ར་མ་ཉྩ པ་ཙྩ་ཏྠ་ར་ཎཾ, ཏཾ ཏཾ པ་ཙྩ་ཏྠ་རི་ཏྭཱ ཨུ་བྷ་ཏོ་ལོ་ཧི་ཏ་ཀཾ མ་ནུ་ཉྙ་ད་སྶ་ནཾ ཨུ་པ་དྷཱ་ནཾ ཨུ་པ་ད་ཧི་ཏྭཱ ཨུ་པ་རི སུ་ཝ་ཎྞ་ར་ཛ་ཏ་ཏཱ་ར་ཀཱ་ཝི་ཙི་ཏྟཾ ཝི་ཏཱ་ནཾ བ་ནྡྷི་ཏྭཱ ག་ནྡྷ་དཱ་མ་པུ་པྥ་དཱ་མཱ་དཱི་ཧི ཨ་ལ་ངྐ་རི་ཏྭཱ ས་མ་ནྟཱ དྭཱ་ད་ས་ཧ་ཏྠེ ཋཱ་ནེ པུ་པྥ་ཛཱ་ལཾ ཀཱ་རེ་ཏྭཱ ཏིཾ་ས་ཧ་ཏྠ་མ་ཏྟ་ཊྛཱ་ནཾ པ་ཊ་སཱ་ཎི་ཡཱ པ་རི་ཀྑི་པཱ་པེ་ཏྭཱ པ་ཙྪི་མ་བྷི་ཏྟིཾ ནི་སྶཱ་ཡ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་སྶ པ་ལླ་ངྐ་ཨ་པ་སྶ་ཡ་མ་ཉྩ་པཱི་ཋཱ་དཱི་ནི པ་ཉྙཱ་པེ་ཏྭཱ ཨུ་པ་རི སེ་ཏ་པ་ཙྩ་ཏྠ་ར་ཎེ་ཧི པ་ཙྩ་ཏྠ་རཱ་པེ་ཏྭཱ སཱ་ལཱ་ཡ པཱ་ཙཱི་ན་པ་སྶཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ནི་ས་ཛྫཱ་ཡོ་གྒཾ ཀཱ་རེ་སུཾ. ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཨཱ་ས་ནཱ་ནི པ་ཉྙཱ་པེ་ཏྭཱ’’ཏི.
ཨུ་ད་ཀ་མ་ཎི་ཀནྟི མ་ཧཱ་ཀུ་ཙྪི་ཀཾ ཨུ་ད་ཀ་ཙཱ་ཊིཾ. ཨེ་ཝཾ བྷ་ག་ཝཱ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷོ ཙ ཡ་ཐཱ་རུ་ཙི་ཡཱ ཧ་ཏྠ་པཱ་དེ དྷོ་ཝི་སྶ་ནྟི, མུ་ཁཾ ཝི་ཀྑཱ་ལེ་སྶ་ནྟཱི་ཏི ཏེ་སུ ཏེ་སུ ཋཱ་ནེ་སུ མ་ཎི་ཝ་ཎྞ་སྶ ཨུ་ད་ཀ་སྶ པཱུ་རེ་ཏྭཱ ཝཱ་ས་ཏྠཱ་ཡ ནཱ་ནཱ་པུ་པྥཱ་ནི ཙེ་ཝ ཨུ་ད་ཀ་ཝཱ་ས་ཙུ་ཎྞཱ་ནི ཙ པ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཀ་ད་ལི་པ་ཎྞེ་ཧི པི་ད་ཧི་ཏྭཱ པ་ཏི་ཊྛ་པེ་སུཾ. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཨུ་ད་ཀ་མ་ཎི་ཀཾ པ་ཏི་ཊྛཱ་པེ་ཏྭཱ’’ཏི.
ཏེ་ལ་པྤ་དཱི་པཾ ཨཱ་རོ་པེ་ཏྭཱཏི ར་ཛ་ཏ་སུ་ཝ་ཎྞཱ་དི་མ་ཡ་ད་ཎྜ་དཱི་པི་ཀཱ་སུ ཡོ་དྷ་ཀ་རཱུ་པ་ཝི་ལཱ་ས་ཁ་ཙི་ཏ་རཱུ་པ་ཀཱ་དཱི་ནཾ ཧ་ཏྠེ ཋ་པི་ཏ་སུ་ཝ་ཎྞ་ར་ཛ་ཏཱ་དི་མ་ཡ་ཀ་པ་ལླི་ཀཱ་སུ ཏེ་ལ་པྤ་དཱི་པཾ ཛཱ་ལ་ཡི་ཏྭཱ. ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མིཾ་སཱུཏི ཨེ་ཏྠ པ་ན ཏེ པཱ་ཊ་ལི་གཱ་མི་ཡཱ ཨུ་པཱ་ས་ཀཱ ན ཀེ་ཝ་ལཾ ཨཱ་ཝ་ས་ཐཱ་གཱ་ར་མེ་ཝ, ཨ་ཐ ཁོ ས་ཀ་ལ་སྨི་མྤི གཱ་མེ ཝཱི་ཐི་ཡོ ས་ཛྫཱ་པེ་ཏྭཱ དྷ་ཛེ ཨུ་སྶཱ་པེ་ཏྭཱ གེ་ཧ་དྭཱ་རེ་སུ པུ་ཎྞ་གྷ་ཊེ ཀ་ད་ལི་ཡོ ཙ ཋ་པཱ་པེ་ཏྭཱ ས་ཀ་ལ་གཱ་མཾ དཱི་པ་མཱ་ལཱ་ཧི ཝི་པྤ་ཀི་ཎྞ་ཏཱ་ར་ཀཾ ཝི་ཡ ཀ་ཏྭཱ ‘‘ཁཱི་ར་པ་ཀེ དཱ་ར་ཀེ ཁཱི་རཾ པཱ་ཡེ་ཐ, ད་ཧ་ར་ཀུ་མཱ་རེ ལ་ཧུཾ ལ་ཧུཾ བྷོ་ཛེ་ཏྭཱ ས་ཡཱ་པེ་ཐ, ཨུ་ཙྩཱ་ས་དྡཾ མཱ ཀ་རི་ཏྠ, ཨ་ཛྫ ཨེ་ཀ་ར་ཏྟིཾ ས་ཏྠཱ ཨ་ནྟོ་གཱ་མེ ཝ་སི་སྶ་ཏི, བུ་དྡྷཱ ནཱ་མ ཨ་པྤ་ས་དྡ་ཀཱ་མཱ ཧོ་ནྟཱི’’ཏི བྷེ་རིཾ ཙ་རཱ་པེ་ཏྭཱ ས་ཡཾ ད་ཎྜ་དཱི་པི་ཀཱ ཨཱ་དཱ་ཡ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མིཾ་སུ.
ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ནི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར་མཱ་དཱ་ཡ ས་དྡྷིཾ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷེ་ན ཡེ་ན ཨཱ་ཝ་ས་ཐཱ་གཱ་རཾ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མཱིཏི ‘‘ཡ་སྶ དཱ་ནི, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ ཀཱ་ལཾ མ་ཉྙ་ཏཱི’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཀི་ར ཏེ་ཧི ཀཱ་ལེ ཨཱ་རོ་ཙི་ཏེ བྷ་ག་ཝཱ ལཱ་ཁཱ་ར་སེ་ན ཏི་ནྟ་ར་ཏྟ་ཀོ་ཝི་ལཱ༹་ར་པུ་པྥ་ཝ་ཎྞཾ ར་ཏྟ་དུ་པ་ཊྚཾ ཀ་ཏྟ་རི་ཡཱ པ་དུ་མཾ ཀ་ནྟེ་ནྟོ ཝི་ཡ, སཾ་ཝི་དྷཱ་ཡ ཏི་མ་ཎྜ་ལཾ པ་ཊི་ཙྪཱ་དེ་ནྟོ ནི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱ སུ་ཝ་ཎྞ་པཱ་མ་ངྒེ་ན པ་དུ་མ་ཀ་ལཱ་པཾ པ་རི་ཀྑི་པ་ནྟོ ཝི་ཡ, ཝི་ཛྫུ་ལ་ཏཱ་ས་སྶི་རི་ཀཾ ཀཱ་ཡ་བ་ནྡྷ་ནཾ བ་ནྡྷི་ཏྭཱ ར་ཏྟ་ཀ་མྦ་ལེ་ན ག་ཛ་ཀུ་མྦྷཾ པ་རི་ཡོ་ན་ནྡྷ་ནྟོ ཝི་ཡ, ར་ཏ་ན་ས་ཏུ་བྦེ་དྷེ སུ་ཝ་ཎྞ་གྒྷི་ཀེ པ་ཝཱ་ལ༹་ཛཱ་ལཾ ཁི་པ་མཱ་ནོ ཝི་ཡ, མ་ཧ་ཏི སུ་ཝ་ཎྞ་ཙེ་ཏི་ཡེ ར་ཏྟ་ཀ་མྦ་ལ་ཀ་ཉྩུ་ཀཾ པ་ཊི་མུ་ཉྩ་ནྟོ ཝི་ཡ, ག་ཙྪ་ནྟཾ པུ་ཎྞ་ཙ་ནྡཾ ར་ཏྟ་ཝ་ལཱ་ཧ་ཀེ་ན པ་ཊི་ཙྪཱ་དེ་ནྟོ ཝི་ཡ, ཀ་ཉྩ་ན་གི་རི་མ་ཏྠ་ཀེ སུ་པ་ཀྐ་ལཱ་ཁཱ་ར་སཾ པ་རི་སི་ཉྩ་ནྟོ ཝི་ཡ, ཙི་ཏྟ་ཀཱུ་ཊ་པ་བྦ་ཏ་མ་ཏྠ་ཀཾ ཝི་ཛྫུ་ལ་ཏཱ་ཛཱ་ལེ་ན པ་རི་ཀྑི་པ་ནྟོ ཝི་ཡ, ས་ཀ་ལ་ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལ༹་སི་ནེ་རུ་ཡུ་ག་ནྡྷ་ར་མ་ཧཱ་པ་ཐ་ཝིཾ ཙཱ་ལེ་ཏྭཱ ག་ཧི་ཏ་ནི་གྲོ་དྷ་པ་ལླ་ཝ་ས་མཱ་ན་ཝ་ཎྞཾ སུ་ར་ཏྟ་ཝ་ར་པཾ་སུ་ཀཱུ་ལཾ པཱ་རུ་པི་ཏྭཱ ཝ་ན་ག་ཧ་ན་ཏོ ནི་ཀྑ་ནྟ་ཀེ་ས་ར་སཱི་ཧོ ཝི་ཡ, ས་མ་ནྟ་ཏོ ཨུ་ད་ཡ་པ་བྦ་ཏ་ཀཱུ་ཊ་ཏོ པུ་ཎྞ་ཙ་ནྡོ ཝི་ཡ, བཱ་ལ་སཱུ་རི་ཡོ ཝི་ཡ ཙ ཨ་ཏྟ་ནཱ ནི་སི་ནྣ་ཙཱ་རུ་མ་ཎྜ་པ་ཏོ ནི་ཀྑ་མི.
ཨ་ཐ་སྶ ཀཱ་ཡ་ཏོ མེ་གྷ་མུ་ཁ་ཏོ ཝི་ཛྫུ་ཀ་ལཱ་པཱ ཝི་ཡ ར་སྨི་ཡོ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ སུ་ཝ་ཎྞ་ར་ས་དྷཱ་རཱ་པ་རི་སེ་ཀ་པི་ཉྫ་ར་པ་ཏྟ་པུ་པྥ་ཕ་ལ་སཱ་ཁཱ་ཝི་ཊ་པེ ཝི་ཡ ས་མ་ནྟ་ཏོ རུ་ཀྑེ ཀ་རིཾ་སུ. ཏཱ་ཝ་དེ་ཝ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཏྟ་ནོ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར་མཱ་དཱ་ཡ མ་ཧཱ་བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ པ་རི་ཝཱ་རེ་སི. ཏེ ཙ ནཾ པ་རི་ཝཱ་རེ་ཏྭཱ ཋི་ཏཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ ཨ་ཧེ་སུཾ ཨ་པྤི་ཙྪཱ ས་ནྟུ་ཊྛཱ པ་ཝི་ཝི་ཏྟཱ ཨ་སཾ་ས་ཊྛཱ ཨཱ་ར་དྡྷ་ཝཱི་རི་ཡཱ ཝ་ཏྟཱ་རོ ཝ་ཙ་ན་ཀྑ་མཱ ཙོ་ད་ཀཱ པཱ་པ་ག་ར་ཧི་ནོ སཱི་ལ་ས་མྤ་ནྣཱ ས་མཱ་དྷི་ས་མྤ་ནྣཱ པ་ཉྙཱ་ས་མྤ་ནྣཱ ཝི་མུ་ཏྟི་ས་མྤ་ནྣཱ ཝི་མུ་ཏྟི་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན་ས་མྤ་ནྣཱ. ཏེ་ཧི པ་རི་ཝུ་ཏོ བྷ་ག་ཝཱ ར་ཏྟ་ཀ་མྦ་ལ་པ་རི་ཀྑི་ཏྟོ ཝི་ཡ སུ་ཝ་ཎྞ་ཀྑ་ནྡྷོ, ན་ཀྑ་ཏྟ་པ་རི་ཝཱ་རི་ཏོ ཝི་ཡ པུ་ཎྞ་ཙ་ནྡོ, ར་ཏྟ་པ་དུ་མ་ཝ་ན་ས་ཎྜ་མ་ཛ྄ཛྷ་ག་ཏཱ ཝི་ཡ སུ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཝཱ, པ་ཝཱ་ལ༹་ཝེ་དི་ཀ་པ་རི་ཀྑི་ཏྟོ ཝི་ཡ སུ་ཝ་ཎྞ་པཱ་སཱ་དོ ཝི་རོ་ཙི་ཏྠ. མ་ཧཱ་ཀ་སྶ་པ་པྤ་མུ་ཁཱ པ་ན མ་ཧཱ་ཐེ་རཱ མེ་གྷ་ཝ་ཎྞཾ པཾ་སུ་ཀཱུ་ལ་ཙཱི་ཝ་རཾ པཱ་རུ་པི་ཏྭཱ མ་ཎི་ཝ་མྨ་ཝ་མྨི་ཏཱ ཝི་ཡ མ་ཧཱ་ནཱ་གཱ པ་རི་ཝཱ་ར་ཡིཾ་སུ ཝ་ནྟ་རཱ་གཱ བྷི་ནྣ་ཀི་ལེ་སཱ ཝི་ཛ་ཊི་ཏ་ཛ་ཊཱ ཚི་ནྣ་བ་ནྡྷ་ནཱ ཀུ་ལེ ཝཱ ག་ཎེ ཝཱ ཨ་ལ་གྒཱ.
ཨི་ཏི བྷ་ག་ཝཱ ས་ཡཾ ཝཱི་ཏ་རཱ་གོ ཝཱི་ཏ་རཱ་གེ་ཧི, ཝཱི་ཏ་དོ་སོ ཝཱི་ཏ་དོ་སེ་ཧི, ཝཱི་ཏ་མོ་ཧོ ཝཱི་ཏ་མོ་ཧེ་ཧི, ནི་ཏྟ་ཎྷོ ནི་ཏྟ་ཎྷེ་ཧི, ནི་ཀྐི་ལེ་སོ ནི་ཀྐི་ལེ་སེ་ཧི, ས་ཡཾ བུ་དྡྷོ ཨ་ནུ་བུ་དྡྷེ་ཧི པ་རི་ཝཱ་རི་ཏོ པ་ཏྟ་པ་རི་ཝཱ་རི་ཏཾ ཝི་ཡ ཀེ་ས་རཾ, ཀེ་ས་ར་པ་རི་ཝཱ་རི་ཏཱ ཝི་ཡ ཀ་ཎྞི་ཀཱ, ཨ་ཊྛ་ནཱ་ག་ས་ཧ་སྶ་པ་རི་ཝཱ་རི་ཏོ ཝི་ཡ ཚ་དྡ་ནྟོ ནཱ་ག་རཱ་ཛཱ, ན་ཝུ་ཏི་ཧཾ་ས་ས་ཧ་སྶ་པ་རི་ཝཱ་རི་ཏོ ཝི་ཡ དྷ་ཏ་ར་ཊྛོ ཧཾ་ས་རཱ་ཛཱ, སེ་ན་ངྒ་པ་རི་ཝཱ་རི་ཏོ ཝི་ཡ ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟི་རཱ་ཛཱ, མ་རུ་ག་ཎ་པ་རི་ཝཱ་རི་ཏོ ཝི་ཡ ས་ཀྐོ དེ་ཝ་རཱ་ཛཱ, བྲ་ཧྨ་ག་ཎ་པ་རི་ཝཱ་རི་ཏོ ཝི་ཡ ཧཱ་རི་ཏ་མ་ཧཱ་བྲ་ཧྨཱ, ཏཱ་རཱ་ག་ཎ་པ་རི་ཝཱ་རི་ཏོ ཝི་ཡ པུ་ཎྞ་ཙ་ནྡོ, ཨ་ནུ་པ་མེ་ན བུ་དྡྷ་ཝེ་སེ་ན ཨ་པ་རི་མཱ་ཎེ་ན བུ་དྡྷ་ཝི་ལཱ་སེ་ན པཱ་ཊ་ལི་གཱ་མི་ནཾ མ་གྒཾ པ་ཊི་པ་ཛྫི.
ཨ་ཐ་སྶ པུ་ར་ཏྠི་མ་ཀཱ་ཡ་ཏོ སུ་ཝ་ཎྞ་ཝ་ཎྞཱ གྷ་ན་བུ་དྡྷ་ར་སྨི་ཡོ ཨུ་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ ཨ་སཱི་ཏི་ཧ་ཏྠ་ཊྛཱ་ནཾ ཨ་གྒ་ཧེ་སུཾ, ཏ་ཐཱ པ་ཙྪི་མ་ཀཱ་ཡ་ཏོ ད་ཀྑི་ཎ་པ་སྶ་ཏོ ཝཱ་མ་པ་སྶ་ཏོ སུ་ཝ་ཎྞ་ཝ་ཎྞཱ གྷ་ན་བུ་དྡྷ་ར་སྨི་ཡོ ཨུ་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ ཨ་སཱི་ཏི་ཧ་ཏྠ་ཊྛཱ་ནཾ ཨ་གྒ་ཧེ་སུཾ, ཨུ་པ་རི་ཀེ་ས་ནྟ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ས་བྦ་ཀེ་སཱ་ཝ་ཊྚེ་ཧི མོ་ར་གཱི་ཝ་རཱ་ཛ་ཝ་ཎྞཱ ཨ་སི་ཏཱ གྷ་ན་བུ་དྡྷ་ར་སྨི་ཡོ ཨུ་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ ག་ག་ན་ཏ་ལེ ཨ་སཱི་ཏི་ཧ་ཏྠ་ཊྛཱ་ནཾ ཨ་གྒ་ཧེ་སུཾ, ཧེ་ཊྛཱ་པཱ་ད་ཏ་ལེ་ཧི པ་ཝཱ་ལ༹་ཝ་ཎྞཱ ར་སྨི་ཡོ ཨུ་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ གྷ་ན་པ་ཐ་ཝི་ཡཾ ཨ་སཱི་ཏི་ཧ་ཏྠ་ཊྛཱ་ནཾ ཨ་གྒ་ཧེ་སུཾ, ད་ནྟ་ཏོ ཨ་ཀྑཱི་ནཾ སེ་ཏ་ཊྛཱ་ན་ཏོ, ན་ཁཱ་ནཾ མཾ་ས་ཝི་མུ་ཏྟ་ཊྛཱ་ན་ཏོ ཨོ་དཱ་ཏཱ གྷ་ན་བུ་དྡྷ་ར་སྨི་ཡོ ཨུ་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ ཨ་སཱི་ཏི་ཧ་ཏྠ་ཊྛཱ་ནཾ ཨ་གྒ་ཧེ་སུཾ, ར་ཏྟ་པཱི་ཏ་ཝ་ཎྞཱ་ནཾ ས་མྦྷི་ནྣ་ཊྛཱ་ན་ཏོ མ་ཉྫེ་ཊྛ་ཝ་ཎྞཱ ར་སྨི་ཡོ ཨུ་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ ཨ་སཱི་ཏི་ཧ་ཏྠ་ཊྛཱ་ནཾ ཨ་གྒ་ཧེ་སུཾ, ས་བྦ་ཏྠ་ཀ་མེ་ཝ པ་བྷ་སྶ་རཱ ར་སྨི་ཡོ ཨུ་ཊྛ་ཧིཾ་སུ. ཨེ་ཝཾ ས་མ་ནྟཱ ཨ་སཱི་ཏི་ཧ་ཏྠ་ཊྛཱ་ནཾ ཚ་བྦ་ཎྞཱ བུ་དྡྷ་ར་སྨི་ཡོ ཝི་ཛྫོ་ཏ་མཱ་ནཱ ཝི་པྥ་ནྡ་མཱ་ནཱ ཝི་དྷཱ་ཝ་མཱ་ནཱ ཀ་ཉྩ་ན་ད་ཎྜ་དཱི་པི་ཀཱ་དཱི་ཧི ནི་ཙྪ་རི་ཏྭཱ ཨཱ་ཀཱ་སཾ པ་ཀྑ་ནྡ་མཱ་ནཱ མ་ཧཱ་པ་དཱི་པ་ཛཱ་ལཱ ཝི་ཡ, ཙཱ་ཏུ་དྡཱི་པི་ཀ་མ་ཧཱ་མེ་གྷ་ཏོ ནི་ཀྑ་ནྟ་ཝི་ཛྫུ་ལ་ཏཱ ཝི་ཡ ཙ དི་སོ་དི་སཾ པ་ཀྑ་ནྡིཾ་སུ. ཡཱ་ཧི ས་བྦེ དི་སཱ་བྷཱ་གཱ སུ་ཝ་ཎྞ་ཙ་མྤ་ཀ་པུ་པྥེ་ཧི ཝི་ཀི་རི་ཡ་མཱ་ནཱ ཝི་ཡ, སུ་ཝ་ཎྞ་གྷ་ཊ་ཏོ སུ་ཝ་ཎྞ་ར་ས་དྷཱ་རཱ་ཧི ཨཱ་སི་ཉྩི་ཡ་མཱ་ནཱ ཝི་ཡ, པ་སཱ་རི་ཏ་སུ་ཝ་ཎྞ་པ་ཊ་པ་རི་ཀྑི་ཏྟཱ ཝི་ཡ, ཝེ་ར་མྦྷ་ཝཱ་ཏེ་ན ས་མུ་དྡྷ་ཏ་ཀིཾ་སུ་ཀ་ཀ་ཎི་ཀཱ་ར་ཀོ་ཝི་ལཱ༹་ར་པུ་པྥ་ཙུ་ཎྞ་ས་མོ་ཀི་ཎྞཱ ཝི་ཡ, ཙཱི་ན་པི་ཊྛ་ཙུ་ཎྞ་ས་མྤ་རི་ར་ཉྫི་ཏཱ ཝི་ཡ ཙ ཝི་རོ་ཙིཾ་སུ.
བྷ་ག་ཝ་ཏོ་པི ཨ་སཱི་ཏི་ཨ་ནུ་བྱ་ཉྫ་ན་བྱཱ་མ་པྤ་བྷཱ་པ་རི་ཀྑེ་པ་ས་མུ་ཛྫ་ལཾ དྭ་ཏྟིཾ་ས་མ་ཧཱ་པུ་རི་ས་ལ་ཀྑ་ཎ་པྤ་ཊི་མ་ཎྜི་ཏཾ ས་རཱི་རཾ ཨ་བྦྷ་མ་ཧི་ཀཱ་དི་ཨུ་པ་ཀྐི་ལེ་ས་ཝི་མུ་ཏྟཾ ས་མུ་ཛྫ་ལ་ནྟ་ཏཱ་ར་ཀཱ་ཝ་བྷཱ་སི་ཏཾ ཝི་ཡ, ག་ག་ན་ཏ་ལཾ ཝི་ཀ་སི་ཏཾ ཝི་ཡ པ་དུ་མ་ཝ་ནཾ, ས་བྦ་པཱ་ལི་ཕུ་ལློ ཝི་ཡ ཡོ་ཛ་ན་ས་ཏི་ཀོ པཱ་རི་ཙྪ་ཏྟ་ཀོ, པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ ཋ་པི་ཏཱ་ནཾ དྭ་ཏྟིཾ་ས་སཱུ་རི་ཡཱ་ནཾ དྭ་ཏྟིཾ་ས་ཙ་ནྡི་མཱ་ནཾ དྭ་ཏྟིཾ་ས་ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟཱི་ནཾ དྭ་ཏྟིཾ་ས་དེ་ཝ་རཱ་ཛཱ་ནཾ དྭ་ཏྟིཾ་ས་མ་ཧཱ་བྲ་ཧྨཱ་ནཾ སི་རི་ཡཱ སི་རིཾ ཨ་བྷི་བྷ་ཝ་མཱ་ནཾ ཝི་ཡ ཝི་རོ་ཙི་ཏྠ, ཡ་ཐཱ ཏཾ ད་ས་ཧི པཱ་ར་མཱི་ཧི ད་ས་ཧི ཨུ་པ་པཱ་ར་མཱི་ཧི ད་ས་ཧི པ་ར་མ་ཏྠ་པཱ་ར་མཱི་ཧཱི་ཏི ས་མྨ་དེ་ཝ པ་རི་པཱུ་རི་ཏཱ་ཧི ས་མ་ཏིཾ་ས་པཱ་ར་མི་ཏཱ་ཧི ཨ་ལ་ངྐ་ཏཾ ཀ་པྤ་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཱ་དྷི་ཀཱ་ནི ཙ་ཏྟཱ་རི ཨ་ས་ངྑྱེ་ཡྻཱ་ནི དི་ནྣེ་ན དཱ་ནེ་ན ར་ཀྑི་ཏེ་ན སཱི་ལེ་ན ཀ་ཏེ་ན ཀ་ལྱཱ་ཎ་ཀ་མྨེ་ན ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ ས་མོ་ས་རི་ཏྭཱ ཝི་པཱ་ཀཾ དཱ་ཏུཾ ཨོ་ཀཱ་སཾ ཨ་ལ་བྷ་མཱ་ནེ་ན ས་མྦཱ་དྷ་པྤ་ཏྟཾ ཝི་ཡ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏཾ ནཱ་ཝཱ་ས་ཧ་སྶ་བྷ་ཎྜཾ ཨེ་ཀཾ ནཱ་ཝཾ ཨཱ་རོ་པ་ན་ཀཱ་ལོ ཝི་ཡ, ས་ཀ་ཊ་ས་ཧ་སྶ་བྷ་ཎྜཾ ཨེ་ཀཾ ས་ཀ་ཊཾ ཨཱ་རོ་པ་ན་ཀཱ་ལོ ཝི་ཡ, པ་ཉྩ་ཝཱི་ས་ཏི་ཡཱ ག་ངྒཱ་ནཾ ས་མྦྷི་ནྣ་མུ་ཁ་དྭཱ་རེ ཨེ་ཀ་ཏོ རཱ་སི་བྷཱུ་ཏ་ཀཱ་ལོ ཝི་ཡ ཨ་ཧོ་སི.
ཨི་མཱ་ཡ བུ་དྡྷ་སི་རི་ཡཱ ཨོ་བྷཱ་ས་མཱ་ན་སྶ་པི བྷ་ག་ཝ་ཏོ པུ་ར་ཏོ ཨ་ནེ་ཀཱ་ནི ད་ཎྜ་དཱི་པི་ཀཱ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ཨུ་ཀྑི་པིཾ་སུ. ཏ་ཐཱ པ་ཙྪ་ཏོ ཝཱ་མ་པ་སྶེ ད་ཀྑི་ཎ་པ་སྶེ ཛཱ་ཏི་ཀུ་སུ་མ་ཙ་མྤ་ཀ་ཝ་ན་མཱ་ལི་ཀཱ་ར་ཏྟུ་པྤ་ལ་ནཱི་ལུ་པྤ་ལ་བ་ཀུ་ལ་སི་ནྡུ་ཝཱ་རཱ་དི་པུ་པྥཱ་ནི ཙེ་ཝ ནཱི་ལ་པཱི་ཏཱ་དི་ཝ་ཎྞ་སུ་ག་ནྡྷ་ཙུ་ཎྞཱ་ནི ཙ ཙཱ་ཏུ་དྡཱི་པི་ཀ་མ་ཧཱ་མེ་གྷ་ཝི་སྶ་ཊྛཱ ས་ལི་ལ་ཝུ་ཊྛི་ཡོ ཝི་ཡ ཝི་པྤ་ཀི་རིཾ་སུ. པ་ཉྩ་ངྒི་ཀ་ཏཱུ་རི་ཡ་ནི་གྒྷོ་སཱ ཙ བུ་དྡྷ་དྷ་མྨ་ས་ངྒྷ་གུ་ཎཱ་སཾ་ཡུ་ཏྟཱ ཐུ་ཏི་གྷོ་སཱ ཙ ས་བྦཱ དི་སཱ པཱུ་ར་ཡ་མཱ་ནཱ མུ་ཁ་ས་མྦྷཱ་སཱ ཝི་ཡ ཨ་ཧེ་སུཾ. དེ་ཝ་སུ་པ་ཎྞ་ནཱ་ག་ཡ་ཀྑ་ག་ནྡྷ་བྦ་མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ཨ་ཀྑཱི་ནི ཨ་མ་ཏ་པཱ་ནཾ ཝི་ཡ ལ་བྷིཾ་སུ. ཨི་མ་སྨིཾ པ་ན ཋཱ་ནེ ཋ་ཏྭཱ པ་ད་ས་ཧ་སྶེ་ཧི ག་མ་ན་ཝ་ཎྞ་ནཾ ཝ་ཏྟུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཏ་ཏྲི་ཡཾ མུ་ཁ་མ་ཏྟཾ –
‘‘ཨེ་ཝཾ ས་བྦ་ངྒ་ས་མྤ་ནྣོ, ཀ་མྤ་ཡ་ནྟོ ཝ་སུ་ནྡྷ་རཾ;
ཨ་ཧེ་ཋ་ཡ་ནྟོ པཱ་ཎཱ་ནི, ཡཱ་ཏི ལོ་ཀ་ཝི་ནཱ་ཡ་ཀོ.
‘‘ད་ཀྑི་ཎཾ པ་ཋ་མཾ པཱ་དཾ, ཨུ་དྡྷ་ར་ནྟོ ན་རཱ་ས་བྷོ;
ག་ཙྪ་ནྟོ སི་རི་ས་མྤ་ནྣོ, སོ་བྷ་ཏེ དྭི་པ་དུ་ཏྟ་མོ.
‘‘ག་ཙྪ་ཏོ བུ་དྡྷ་སེ་ཊྛ་སྶ, ཧེ་ཊྛཱ པཱ་ད་ཏ་ལཾ མུ་དུ;
ས་མཾ ས་མྥུ་ས་ཏེ བྷཱུ་མིཾ, ར་ཛ་སཱ་ནུ་པ་ལི་མྤ་ཏི.
‘‘ནི་ནྣཾ ཋཱ་ནཾ ཨུ་ནྣ་མ་ཏི, ག་ཙྪ་ནྟེ ལོ་ཀ་ནཱ་ཡ་ཀེ;
ཨུ་ནྣ་ཏ་ཉྩ ས་མཾ ཧོ་ཏི, པ་ཐ་ཝཱི ཙ ཨ་ཙེ་ཏ་ནཱ.
‘‘པཱ་སཱ་ཎཱ ས་ཀྑ་རཱ ཙེ་ཝ, ཀ་ཐ་ལཱ ཁཱ་ཎུ་ཀ་ཎྚ་ཀཱ;
ས་བྦེ མ་གྒཱ ཝི་ཝ་ཛྫ་ནྟི, ག་ཙྪ་ནྟེ ལོ་ཀ་ནཱ་ཡ་ཀེ.
‘‘ནཱ་ཏི་དཱུ་རེ ཨུ་དྡྷ་ར་ཏི, ན་ཙྩཱ་ས་ནྣེ ཙ ནི་ཀྑི་པཾ;
ཨ་གྷ་ཊྚ་ཡ་ནྟོ ནི་ཡྻཱ་ཏི, ཨུ་བྷོ ཛཱ་ཎཱུ ཙ གོ་པྥ་ཀེ.
‘‘ནཱ་ཏི་སཱི་གྷཾ པ་ཀྐ་མ་ཏི, ས་མྤ་ནྣ་ཙ་ར་ཎོ མུ་ནི;
ན ཙཱ་པི ས་ཎི་ཀཾ ཡཱ་ཏི, ག་ཙྪ་མཱ་ནོ ས་མཱ་ཧི་ཏོ.
‘‘ཨུ་དྡྷཾ ཨ་དྷོ ཙ ཏི་རི་ཡཾ, དི་ས་ཉྩ ཝི་དི་སཾ ཏ་ཐཱ;
ན པེ་ཀྑ་མཱ་ནོ སོ ཡཱ་ཏི, ཡུ་ག་མ་ཏྟཾ་ཝ་པེ་ཀྑ་ཏི.
‘‘ནཱ་ག་ཝི་ཀྐ་ནྟ་ཙཱ་རོ སོ, ག་མ་ནེ སོ་བྷ་ཏེ ཛི་ནོ;
ཙཱ་རུཾ ག་ཙྪ་ཏི ལོ་ཀ་གྒོ, ཧཱ་ས་ཡ་ནྟོ ས་དེ་ཝ་ཀེ.
‘‘ཨུ་ས་བྷ་རཱ་ཛཱ་ཝ སོ་བྷ་ནྟོ, ཙཱ་རུ་ཙཱ་རཱི་ཝ ཀེ་ས་རཱི;
ཏོ་ས་ཡ་ནྟོ བ་ཧཱུ ས་ཏྟེ, གཱ་མཾ སེ་ཊྛོ ཨུ་པཱ་ག་མཱི’’ཏི. –
ཝ་ཎྞ་ཀཱ་ལོ ནཱ་མ ཀི་རེ་ས. ཨེ་ཝཾ་ཝི་དྷེ་སུ ཀཱ་ལེ་སུ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ས་རཱི་ར་ཝ་ཎྞེ ཝཱ གུ་ཎ་ཝ་ཎྞེ ཝཱ དྷ་མྨ་ཀ་ཐི་ཀ་སྶ ཐཱ་མོ་ཡེ་ཝ པ་མཱ་ཎཾ, ཙུ་ཎྞི་ཡ་པ་དེ་ཧི གཱ་ཐཱ་བ་ནྡྷེ་ཧི ཡ་ཏྟ་ཀཾ ས་ཀྐོ་ཏི, ཏ་ཏྟ་ཀཾ ཝ་ཏྟ་བྦཾ. ‘‘དུ་ཀྐ་ཐི་ཏ’’ནྟི ཝཱ ‘‘ཨ་ཏི་ཏྠེ་ན པ་ཀྑ་ནྡོ’’ཏི ཝཱ ན ཝ་ཏྟ་བྦོ. ཨ་པ་རི་མཱ་ཎ་ཝ་ཎྞཱ ཧི བུ་དྡྷཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟོ, ཏེ་སཾ བུ་དྡྷཱ་པི ཨ་ན་ཝ་སེ་ས་ཏོ ཝ་ཎྞཾ ཝ་ཏྟུཾ ཨ་ས་མ་ཏྠཱ. ས་ཀ་ལ་མྤི ཧི ཀ་པྤཾ ཝ་ཎྞེ་ནྟཱ པ་རི་ཡོ་སཱ་པེ་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ནྟི, པ་གེ་ཝ ཨི་ཏ་རཱ པ་ཛཱ་ཏི. ཨི་མི་ནཱ སི་རི་ཝི་ལཱ་སེ་ན ཨ་ལ་ངྐ་ཏ་པྤ་ཊི་ཡ་ཏྟཾ པཱ་ཊ་ལི་གཱ་མཾ པཱ་ཝི་སི, པ་ཝི་སི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝཱ པ་ས་ནྣ་ཙི་ཏྟེ་ན ཛ་ནེ་ན པུ་པྥ་ག་ནྡྷ་དྷཱུ་མ་ཝཱ་ས་ཙུ་ཎྞཱ་དཱི་ཧི པཱུ་ཛི་ཡ་མཱ་ནོ ཨཱ་ཝ་ས་ཐཱ་གཱ་རཾ པཱ་ཝི་སི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ནི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར་མཱ་དཱ་ཡ ས་དྡྷིཾ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷེ་ན ཡེ་ན ཨཱ་ཝ་ས་ཐཱ་གཱ་རཾ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མཱི’’ཏི.
པཱ་དེ པ་ཀྑཱ་ལེ་ཏྭཱཏི ཡ་དི་པི བྷ་ག་ཝ་ཏོ པཱ་དེ ར་ཛོ་ཛ་ལླཾ ན ཨུ་པ་ལི་མྤ་ཏི, ཏེ་སཾ པ་ན ཨུ་པཱ་ས་ཀཱ་ནཾ ཀུ་ས་ལཱ་བྷི་ཝུ་དྡྷིཾ ཨཱ་ཀ་ངྑ་ནྟོ པ་རེ་སཾ དི་ཊྛཱ་ནུ་ག་ཏིཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ན་ཏྠ་ཉྩ བྷ་ག་ཝཱ པཱ་དེ པ་ཀྑཱ་ལེ་ཏི. ཨ་པི་ཙ ཨུ་པཱ་དི་ནྣ་ཀ་ས་རཱི་རཾ ནཱ་མ སཱི་ཏཾ ཀཱ་ཏ་བྦ་མྤི ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨེ་ཏ་ད་ཏྠ་མྤི བྷ་ག་ཝཱ ནྷཱ་ན་པཱ་ད་དྷོ་ཝ་ནཱ་དཱི་ནི ཀ་རོ་ཏི་ཡེ་ཝ. བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ་ཡེ་ཝ པུ་ར་ཀྑ་ཏྭཱཏི བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ པུ་ར་ཏོ ཀ་ཏྭཱ. ཏ་ཏྠ བྷ་ག་ཝཱ བྷི་ཀྑཱུ་ན་ཉྩེ་ཝ ཨུ་པཱ་ས་ཀཱ་ན་ཉྩ མ་ཛ྄ཛྷེ ནི་སི་ནྣོ ག་ནྡྷོ་ད་ཀེ་ན ནྷཱ་པེ་ཏྭཱ དུ་ཀཱུ་ལ་ཙུ་མྦ་ཊ་ཀེ་ན ཝོ་ད་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ ཛཱ་ཏི་ཧི་ངྒུ་ལ་ཀེ་ན མ་ཛྫི་ཏྭཱ ར་ཏྟ་ཀ་མྦ་ལེ་ན པ་ལི་ཝེ་ཋེ་ཏྭཱ པཱི་ཋེ ཋ་པི་ཏཱ ར་ཏྟ་སུ་ཝ་ཎྞ་གྷ་ན་པ་ཊི་མཱ ཝི་ཡ ཨ་ཏི་ཝི་རོ་ཙི་ཏྠ.
ཨ་ཡཾ པ་ནེ་ཏྠ པོ་རཱ་ཎཱ་ནཾ ཝ་ཎྞ་བྷ་ཎ་ན་མ་གྒོ –
‘‘ག་ནྟྭཱ་ན མ་ཎྜ་ལ་མཱ་ལ༹ཾ, ནཱ་ག་ཝི་ཀྐ་ནྟ་ཙཱ་ར་ཎོ;
ཨོ་བྷཱ་ས་ཡ་ནྟོ ལོ་ཀ་གྒོ, ནི་སཱི་དི ཝ་ར་མཱ་ས་ནེ.
‘‘ཏ་ཧིཾ ནི་སི་ནྣོ ན་ར་ད་མྨ་སཱ་ར་ཐི,
དེ་ཝཱ་ཏི་དེ་ཝོ ས་ཏ་པུ་ཉྙ་ལ་ཀྑ་ཎོ;
བུ་དྡྷཱ་ས་ནེ མ་ཛ྄ཛྷ་ག་ཏོ ཝི་རོ་ཙ་ཏི,
སུ་ཝ་ཎྞ་ནི་ཀྑཾ ཝི་ཡ པ་ཎྜུ་ཀ་མྦ་ལེ.
‘‘ནེ་ཀྑཾ ཛ་མྦོ་ན་ད་སྶེ་ཝ, ནི་ཀྑི་ཏྟཾ པ་ཎྜུ་ཀ་མྦ་ལེ;
ཝི་རོ་ཙ་ཏི ཝཱི་ཏ་མ་ལོ, མ་ཎི་ཝེ་རོ་ཙ་ནོ ཡ་ཐཱ.
‘‘མ་ཧཱ་སཱ་ལོ་ཝ ས་མྥུ་ལློ, མེ་རུ་རཱ་ཛཱ་ཝ་ལ་ངྐ་ཏོ;
སུ་ཝ་ཎྞ་ཡཱུ་པ་ས་ངྐཱ་སོ, པ་དུ་མོ ཀོ་ཀ་ན་དོ ཡ་ཐཱ.
‘‘ཛ་ལ་ནྟོ དཱི་པ་རུ་ཀྑོ་ཝ, པ་བྦ་ཏ་གྒེ ཡ་ཐཱ སི་ཁཱི;
དེ་ཝཱ་ནཾ པཱ་རི་ཚ་ཏྟོ་ཝ, ས་བྦ་ཕུ་ལློ ཝི་རོ་ཙ་ཏཱི’’ཏི.
པཱ་ཊ་ལི་གཱ་མི་ཡེ ཨུ་པཱ་ས་ཀེ ཨཱ་མ་ནྟེ་སཱིཏི ཡ་སྨཱ ཏེ་སུ ཨུ་པཱ་ས་ཀེ་སུ བ་ཧཱུ ཛ་ནཱ སཱི་ལེ་སུ པ་ཏི་ཊྛི་ཏཱ, ཏ་སྨཱ པ་ཋ་མཾ ཏཱ་ཝ སཱི་ལ་ཝི་པ་ཏྟི་ཡཱ ཨཱ་དཱི་ན་ཝཾ པ་ཀཱ་སེ་ཏྭཱ པ་ཙྪཱ སཱི་ལ་ས་མྤ་དཱ་ཡ ཨཱ་ནི་སཾ་སཾ ད་སྶེ་ཏུཾ, ‘‘པ་ཉྩི་མེ ག་ཧ་པ་ཏ་ཡོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ དྷ་མྨ་དེ་ས་ན་ཏྠཾ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི.
ཏ་ཏྠ དུ་སྶཱི་ལོཏི ནི་སྶཱི་ལོ. སཱི་ལ་ཝི་པ་ནྣོཏི ཝི་པ་ནྣ་སཱི་ལོ བྷི་ནྣ་སཾ་ཝ་རོ. ཨེ་ཏྠ ཙ ‘‘དུ་སྶཱི་ལོ’’ཏི པ་དེ་ན པུ་གྒ་ལ་སྶ སཱི་ལཱ་བྷཱ་ཝོ ཝུ་ཏྟོ. སོ པ་ན་སྶ སཱི་ལཱ་བྷཱ་ཝོ དུ་ཝི་དྷོ ཨ་ས་མཱ་དཱ་ནེ་ན ཝཱ ས་མཱ་དི་ནྣ་སྶ བྷེ་དེ་ན ཝཱ་ཏི. ཏེ་སུ པུ་རི་མོ ན ཏ་ཐཱ སཱ་ཝ་ཛྫོ, ཡ་ཐཱ དུ་ཏི་ཡོ སཱ་ཝ་ཛྫ་ཏ་རོ. ཡ་ཐཱ་དྷི་པྤེ་ཏཱ་དཱི་ན་ཝ་ནི་མི་ཏྟཾ སཱི་ལཱ་བྷཱ་ཝཾ པུ་གྒ་ལཱ་དྷི་ཊྛཱ་ནཱ་ཡ དེ་ས་ནཱ་ཡ ད་སྶེ་ཏུཾ, ‘‘སཱི་ལ་ཝི་པ་ནྣོ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཏེ་ན ‘‘དུ་སྶཱི་ལོ’’ཏི པ་ད་སྶ ཨ་ཏྠཾ ད་སྶེ་ཏི. པ་མཱ་དཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎནྟི པ་མཱ་ད་ཀཱ་ར་ཎཱ. ཨི་ད་ཉྩ སུ་ཏྟཾ ག་ཧ་ཊྛཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན ཨཱ་ག་ཏཾ, པ་བྦ་ཛི་ཏཱ་ན་མྤི པ་ན ལ་བྦྷ་ཏེ་ཝ. ག་ཧ་ཊྛོ ཧི ཡེ་ན སི་པྤ་ཊྛཱ་ནེ་ན ཛཱི་ཝི་ཀཾ ཀ་པྤེ་ཏི ཡ་དི ཀ་སི་ཡཱ ཡ་དི ཝཱ་ཎི་ཛྫཱ་ཡ ཡ་དི གོ་ར་ཀྑེ་ན, པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱ་དི་ཝ་སེ་ན པ་མ་ཏྟོ ཏཾ ཏཾ ཡ་ཐཱ་ཀཱ་ལཾ ས་མྤཱ་དེ་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི, ཨ་ཐ་སྶ ཀ་མྨཾ ཝི་ན་སྶ་ཏི. མཱ་གྷཱ་ཏ་ཀཱ་ལེ པ་ན པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱ་དཱི་ནི ཀ་རོ་ནྟོ ད་ཎྜ་ཝ་སེ་ན མ་ཧ་ཏིཾ བྷོ་ག་ཛཱ་ནིཾ ནི་ག་ཙྪ་ཏི. པ་བྦ་ཛི་ཏོ དུ་སྶཱི་ལོ པ་མཱ་ད་ཀཱ་ར་ཎཱ སཱི་ལ་ཏོ བུ་དྡྷ་ཝ་ཙ་ན་ཏོ ཛྷཱ་ན་ཏོ ས་ཏྟ་ཨ་རི་ཡ་དྷ་ན་ཏོ ཙ ཛཱ་ནིཾ ནི་ག་ཙྪ་ཏི.
པཱ་པ་ཀོ ཀི་ཏྟི་ས་དྡོཏི ག་ཧ་ཊྛ་སྶ ‘‘ཨ་སུ་ཀོ ཨ་མུ་ཀ་ཀུ་ལེ ཛཱ་ཏོ དུ་སྶཱི་ལོ པཱ་པ་དྷ་མྨོ པ་རི་ཙྩ་ཏྟ་ཨི་དྷ་ལོ་ཀ་པ་ར་ལོ་ཀོ ས་ལཱ་ཀ་བྷ་ཏྟ་མ་ཏྟ་མྤི ན དེ་ཏཱི’’ཏི པ་རི་ས་མ་ཛ྄ཛྷེ པཱ་པ་ཀོ ཀི་ཏྟི་ས་དྡོ ཨ་བྦྷུ་གྒ་ཙྪ་ཏི. པ་བྦ་ཛི་ཏ་སྶ ‘‘ཨ་སུ་ཀོ ནཱ་མ ཐེ་རོ ས་ཏྠུ སཱ་ས་ནེ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ནཱ་ས་ཀྑི སཱི་ལཱ་ནི ར་ཀྑི་ཏུཾ, ན བུ་དྡྷ་ཝ་ཙ་ནཾ ག་ཧེ་ཏུཾ, ཝེ་ཛྫ་ཀ་མྨཱ་དཱི་ཧི ཛཱི་ཝ་ཏི, ཚ་ཧི ཨ་གཱ་ར་ཝེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ’’ཏི ཨེ་ཝཾ པཱ་པ་ཀོ ཀི་ཏྟི་ས་དྡོ ཨ་བྦྷུ་གྒ་ཙྪ་ཏི.
ཨ་ཝི་སཱ་ར་དོཏི ག་ཧ་ཊྛོ ཏཱ་ཝ ཨ་ཝ་སྶཾ བ་ཧཱུ་ནཾ ས་ནྣི་པཱ་ཏ་ཊྛཱ་ནེ ‘‘ཀོ་ཙི མ་མ ཀ་མྨཾ ཛཱ་ནི་སྶ་ཏི, ཨ་ཐ མཾ ནི་ནྡི་སྶ་ཏི, རཱ་ཛ་ཀུ་ལ་སྶ ཝཱ ད་སྶེ་སྶ་ཏཱི’’ཏི ས་བྷ་ཡོ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མ་ཏི, མ་ངྐུ་བྷཱུ་ཏོ པ་ཏྟ་ཀྑ་ནྡྷོ ཨ་དྷོ་མུ་ཁོ ནི་སཱི་ད་ཏི, ཝི་སཱ་ར་དོ ཧུ་ཏྭཱ ཀ་ཐེ་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི. པ་བྦ་ཛི་ཏོ་པི བ་ཧུ་བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷེ ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏེ ‘‘ཨ་ཝ་སྶཾ ཀོ་ཙི མ་མ ཀ་མྨཾ ཛཱ་ནི་སྶ་ཏི, ཨ་ཐ མེ ཨུ་པོ་ས་ཐ་མྤི པ་ཝཱ་ར་ཎ་མྤི ཋ་པེ་ཏྭཱ སཱ་མ་ཉྙ་ཏོ ཙཱ་ཝེ་ཏྭཱ ནི་ཀྐ་ཌྜྷི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ས་བྷ་ཡོ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མ་ཏི, ཝི་སཱ་ར་དོ ཧུ་ཏྭཱ ཀ་ཐེ་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི. ཨེ་ཀ་ཙྩོ པ་ན དུ་སྶཱི་ལོ་པི ས་མཱ་ནོ སུ་སཱི་ལོ ཝི་ཡ ཙ་ར་ཏི, སོ་པི ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡེ་ན མ་ངྐུ ཧོ་ཏི་ཡེ་ཝ.
ས་མྨཱུ་ལ༹ྷོ ཀཱ་ལཾ ཀ་རོ་ཏཱིཏི དུ་སྶཱི་ལ་སྶ ཧི མ་ར་ཎ་མ་ཉྩེ ནི་པ་ནྣ་སྶ དུ་སྶཱི་ལ་ཀ་མྨཱ་ནི ས་མཱ་དཱ་ཡ པ་ཝ་ཏྟི་ཏ་ཊྛཱ་ནཱ་ནི ཨཱ་པཱ་ཐཾ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟི. སོ ཨུ་མྨཱི་ལེ་ཏྭཱ ཨི་དྷ་ལོ་ཀཾ, ནི་མཱི་ལེ་ཏྭཱ པ་ར་ལོ་ཀཾ པ་སྶ་ཏི. ཏ་སྶ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཨ་པཱ་ཡཱ ཀ་མྨཱ་ནུ་རཱུ་པཾ ཨུ་པ་ཊྛ་ཧ་ནྟི, ས་ཏྟི་ས་ཏེ་ན པ་ཧ་རི་ཡ་མཱ་ནོ ཝི་ཡ ཨ་གྒི་ཛཱ་ལཱ་བྷི་གྷཱ་ཏེ་ན ཛྷཱ་ཡ་མཱ་ནོ ཝི་ཡ ཙ ཧོ་ཏི. སོ ‘‘ཝཱ་རེ་ཐ, ཝཱ་རེ་ཐཱ’’ཏི ཝི་ར་ཝ་ནྟོ་ཝ མ་ར་ཏི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘ས་མྨཱུ་ལ༹ྷོ ཀཱ་ལཾ ཀ་རོ་ཏཱི’’ཏི.
ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱཏི ཨུ་པཱ་དི་ནྣ་ཀྑ་ནྡྷ་པ་རི་ཙྩཱ་གཱ. པ་རཾ མ་ར་ཎཱཏི ཏ་ད་ན་ནྟ་རཾ ཨ་བྷི་ནི་བྦ་ཏྟ་ཀྑ་ནྡྷ་གྒ་ཧ་ཎཱ. ཨ་ཐ ཝཱ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱཏི ཛཱི་ཝི་ཏི་ནྡྲི་ཡ་སྶ ཨུ་པ་ཙྪེ་དཱ. པ་རཾ མ་ར་ཎཱཏི ཙུ་ཏི་ཏོ ཨུ་དྡྷཾ. ཨ་པཱ་ཡནྟི་ཨཱ་དི ས་བྦཾ ནི་ར་ཡ་ཝེ་ཝ་ཙ་ནཾ. ནི་ར་ཡོ ཧི ས་གྒ་མོ་ཀྑ་ཧེ་ཏུ་བྷཱུ་ཏཱ པུ་ཉྙ་ས་ངྑཱ་ཏཱ ཨ་ཡཱ ཨ་པེ་ཏ་ཏྟཱ, སུ་ཁཱ་ནཾ ཝཱ ཨ་ཡ་སྶ, ཨཱ་ག་མ་ན་སྶ ཝཱ ཨ་བྷཱ་ཝཱ ཨ་པཱ་ཡོ. དུ་ཀྑ་སྶ ག་ཏི པ་ཊི་ས་ར་ཎ་ནྟི དུ་གྒ་ཏི, དོ་ས་བ་ཧུ་ལ་ཏཱ་ཡ ཝཱ དུ་ཊྛེ་ན ཀ་མྨུ་ནཱ ནི་བྦ་ཏྟཱ ག་ཏཱི་ཏི དུ་གྒ་ཏི. ཝི་ཝ་སཱ ནི་པ་ཏ་ནྟི ཨེ་ཏྠ དུ་ཀྐ་ཏ་ཀཱ་རི་ནོ་ཏི ཝི་ནི་པཱ་ཏོ, ཝི་ན་སྶ་ནྟཱ ཝཱ ཨེ་ཏྠ ནི་པ་ཏ་ནྟི ས་མྦྷི་ཛྫ་མཱ་ན་ངྒ་པ་ཙྩ་ངྒཱ་ཏི ཝི་ནི་པཱ་ཏོ. ན་ཏྠི ཨེ་ཏྠ ཨ་སྶཱ་ད་ས་ཉྙི་ཏོ ཨ་ཡོ་ཏི ནི་ར་ཡོ.
ཨ་ཐ ཝཱ ཨ་པཱ་ཡ་གྒ་ཧ་ཎེ་ན ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ཡོ་ནིཾ དཱི་པེ་ཏི. ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ཡོ་ནི ཧི ཨ་པཱ་ཡོ སུ་ག་ཏི་ཏོ ཨ་པེ་ཏ་ཏྟཱ, ན དུ་གྒ་ཏི མ་ཧེ་ས་ཀྑཱ་ནཾ ནཱ་ག་རཱ་ཛཱ་དཱི་ནཾ ས་མྦྷ་ཝ་ཏོ. དུ་གྒ་ཏི་གྒ་ཧ་ཎེ་ན པེ་ཏྟི་ཝི་ས་ཡཾ དཱི་པེ་ཏི. སོ ཧི ཨ་པཱ་ཡོ ཙེ་ཝ དུ་གྒ་ཏི ཙ སུ་ག་ཏི་ཏོ ཨ་པེ་ཏ་ཏྟཱ, དུ་ཀྑ་སྶ ཙ ག་ཏི་བྷཱུ་ཏ་ཏྟཱ, ན ཏུ ཝི་ནི་པཱ་ཏོ ཨ་སུ་ར་ས་དི་སཾ ཨ་ཝི་ནི་པ་ཏི་ཏ་ཏྟཱ པེ་ཏ་མ་ཧི་དྡྷི་ཀཱ་ན་མྤི ཝི་ཛྫ་མཱ་ན་ཏྟཱ. ཝི་ནི་པཱ་ཏ་གྒ་ཧ་ཎེ་ན ཨ་སུ་ར་ཀཱ་ཡཾ དཱི་པེ་ཏི. སོ ཧི ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟེ་ན་ཊྛེ་ན ‘‘ཨ་པཱ་ཡོ’’ ཙེ་ཝ ‘‘དུ་གྒ་ཏི’’ ཙ ས་བྦ་ས་མྤ་ཏྟི་ས་མུ་སྶ་ཡེ་ཧི ཝི་ནི་པ་ཏི་ཏ་ཏྟཱ ‘‘ཝི་ནི་པཱ་ཏོ’’ཏི ཙ ཝུ་ཙྩ་ཏི. ནི་ར་ཡ་གྒ་ཧ་ཎེ་ན ཨ་ཝཱི་ཙི་ཨཱ་དི་ཀཾ ཨ་ནེ་ཀ་པྤ་ཀཱ་རཾ ནི་ར་ཡ་མེ་ཝ དཱི་པེ་ཏི. ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏཱིཏི ནི་བྦ་ཏྟ་ཏི.
ཨཱ་ནི་སཾ་ས་ཀ་ཐཱ ཝུ་ཏྟ་ཝི་པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཨ་ཡཾ པ་ན ཝི་སེ་སོ – སཱི་ལ་ཝཱཏི ས་མཱ་དཱ་ན་ཝ་སེ་ན སཱི་ལ་ཝཱ. སཱི་ལ་ས་མྤ་ནྣོཏི པ་རི་སུ་དྡྷཾ པ་རི་པུ་ཎྞ་ཉྩ ཀ་ཏྭཱ སཱི་ལ་སྶ ས་མཱ་དཱ་ནེ་ན སཱི་ལ་ས་མྤ་ནྣོ. བྷོ་ག་ཀྑ་ནྡྷནྟི བྷོ་ག་རཱ་སིཾ. སུ་ག་ཏིཾ ས་གྒཾ ལོ་ཀནྟི ཨེ་ཏྠ སུ་ག་ཏི་གྒ་ཧ་ཎེ་ན མ་ནུ་སྶ་ག་ཏི་པི ས་ངྒ་ཡ྄ཧ་ཏི, ས་གྒ་གྒ་ཧ་ཎེ་ན དེ་ཝ་ག་ཏི ཨེ་ཝ. ཏ་ཏྠ སུ་ནྡ་རཱ ག་ཏི སུ་ག་ཏི, རཱུ་པཱ་དཱི་ཧི ཝི་ས་ཡེ་ཧི སུ་ཊྛུ ཨ་གྒོ་ཏི ས་གྒོ, སོ ས་བྦོ་པི ལུ་ཛྫ་ན་པ་ལུ་ཛྫ་ན་ཊྛེ་ན ལོ་ཀོཏི.
པཱ་ཊ་ལི་གཱ་མི་ཡེ ཨུ་པཱ་ས་ཀེ བ་ཧུ་དེ་ཝ ར་ཏྟིཾ དྷ་མྨི་ཡཱ ཀ་ཐཱ་ཡཱཏི ཨ་ཉྙཱ་ཡ་པི པཱ་ལི༹་མུ་ཏྟཱ་ཡ དྷ་མྨ་ཀ་ཐཱ་ཡ ཙེ་ཝ ཨཱ་ཝ་ས་ཐཱ་ནུ་མོ་ད་ན་ཀ་ཐཱ་ཡ ཙ. ཏ་དཱ ཧི བྷ་ག་ཝཱ ཡ་སྨཱ ཨ་ཛཱ་ཏ་ས་ཏྟུ་ནཱ ཏ་ཏྠ པཱ་ཊ་ལི་པུ་ཏྟ་ན་ག་རཾ མཱ་པེ་ནྟེ་ན ཨ་ཉྙེ་སུ གཱ་མ་ནི་ག་མ་ཛ་ན་པ་ད་རཱ་ཛ་དྷཱ་ནཱི་སུ ཡེ སཱི་ལཱ་ཙཱ་ར་ས་མྤ་ནྣཱ ཀུ་ཊུ་མྦི་ཀཱ, ཏེ ཨཱ་ནེ་ཏྭཱ དྷ་ན་དྷ་ཉྙ་གྷ་ར་ཝ་ཏྠུ་ཁེ་ཏྟ་ཝ་ཏྠཱ་དཱི་ནི ཙེ་ཝ པ་རི་ཧཱ་ར་ཉྩ དཱ་པེ་ཏྭཱ ནི་ཝེ་སི་ཡ་ནྟི. ཏ་སྨཱ པཱ་ཊ་ལི་གཱ་མི་ཡཱ ཨུ་པཱ་ས་ཀཱ ཨཱ་ནི་སཾ་ས་ད་སྶཱ་ཝི་ཏཱ་ཡ ཝི་སེ་ས་ཏོ སཱི་ལ་ག་རུ་ཀཱ ས་བྦ་གུ་ཎཱ་ན་ཉྩ སཱི་ལ་སྶ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ན་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཏེ་སཾ པ་ཋ་མཾ སཱི་ལཱ་ནི་སཾ་སེ པ་ཀཱ་སེ་ཏྭཱ ཏ་ཏོ པ་རཾ ཨཱ་ཀཱ་ས་ག་ངྒཾ ཨོ་ཏཱ་རེ་ནྟོ ཝི་ཡ, པ་ཐ་ཝོ་ཛཾ ཨཱ་ཀ་ཌྜྷ་ནྟོ ཝི་ཡ, མ་ཧཱ་ཛ་མྦུཾ མ་ཏྠ་ཀེ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཙཱ་ལེ་ནྟོ ཝི་ཡ, ཡོ་ཛ་ནི་ཀ་མ་དྷུ་ཀ་ཎྜཾ ཙ་ཀྐ་ཡ་ནྟེ་ན པཱི་ལེ༹་ཏྭཱ མ་དྷུ་ར་སཾ པཱ་ཡ་མཱ་ནོ ཝི་ཡ པཱ་ཊ་ལི་གཱ་མི་ཀཱ་ནཾ ཨུ་པཱ་ས་ཀཱ་ནཾ ཧི་ཏ་སུ་ཁཱ་ཝ་ཧཾ པ་ཀི་ཎྞ་ཀ་ཀ་ཐཾ ཀ་ཐེ་ནྟོ ‘‘ཨཱ་ཝཱ་ས་དཱ་ནཾ ནཱ་མེ་ཏཾ ག་ཧ་པ་ཏ་ཡོ མ་ཧ་ནྟཾ པུ་ཉྙཾ, ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ཨཱ་ཝཱ་སོ མ་ཡཱ པ་རི་བྷུ་ཏྟོ, བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷེ་ན ཙ པ་རི་བྷུ་ཏྟོ, མ་ཡཱ ཙ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷེ་ན ཙ པ་རི་བྷུ་ཏྟེ པ་ན དྷ་མྨ་ར་ཏ་ནེ་ན་པི པ་རི་བྷུ་ཏྟོ་ཡེ་ཝ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཏཱི་ཧི ར་ཏ་ནེ་ཧི པ་རི་བྷུ་ཏྟེ ཨ་པ་རི་མེ་ཡྻོ ཙ ཝི་པཱ་ཀོ, ཨ་པི་ཙ ཨཱ་ཝཱ་ས་དཱ་ན་སྨིཾ དི་ནྣེ ས་བྦ་དཱ་ནཾ དི་ནྣ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི, བྷཱུ་མ་ཊྛ་ཀ་པ་ཎྞ་སཱ་ལཱ་ཡ ཝཱ སཱ་ཁཱ་མ་ཎྜ་པ་སྶ ཝཱ ས་ངྒྷཾ ཨུ་དྡི་སྶ ཀ་ཏ་སྶ ཨཱ་ནི་སཾ་སོ པ་རི་ཙྪི་ནྡི་ཏུཾ ན ས་ཀྐཱ. ཨཱ་ཝཱ་ས་དཱ་ནཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ་ན ཧི བྷ་ཝེ ནི་བྦ་ཏྟ་མཱ་ན་སྶ་པི ས་མྤཱི་ལི༹་ཏ་ག་བྦྷ་ཝཱ་སོ ནཱ་མ ན ཧོ་ཏི, དྭཱ་ད་ས་ཧ་ཏྠོ ཨོ་ཝ་ར་ཀོ ཝི་ཡ་སྶ མཱ་ཏུ་ཀུ་ཙྪི ཨ་ས་མྦཱ་དྷོ་ཝ ཧོ་ཏཱི’’ཏི ཨེ་ཝཾ ནཱ་ནཱ་ན་ཡེ་ཧི ཝི་ཙི་ཏྟཾ བ་ཧུཾ དྷ་མྨ་ཀ་ཐཾ ཀ་ཐེ་ཏྭཱ –
‘‘སཱི་ཏཾ ཨུ་ཎྷཾ པ་ཊི་ཧ་ནྟི, ཏ་ཏོ ཝཱ་ལ༹་མི་གཱ་ནི ཙ;
ས་རཱི་ས་པེ ཙ མ་ཀ་སེ, སི་སི་རེ ཙཱ་པི ཝུ་ཊྛི་ཡོ.
‘‘ཏ་ཏོ ཝཱ་ཏཱ་ཏ་པོ གྷོ་རོ, ས་ཉྫཱ་ཏོ པ་ཊི་ཧ་ཉྙ་ཏི;
ལེ་ཎ་ཏྠ་ཉྩ སུ་ཁ་ཏྠ་ཉྩ, ཛྷཱ་ཡི་ཏུ་ཉྩ ཝི་པ་སྶི་ཏུཾ.
‘‘ཝི་ཧཱ་ར་དཱ་ནཾ ས་ངྒྷ་སྶ, ཨ་གྒཾ བུ་དྡྷེ་ན ཝ་ཎྞི་ཏཾ;
ཏ་སྨཱ ཧི པ་ཎྜི་ཏོ པོ་སོ, ས་མྤ་སྶཾ ཨ་ཏྠ་མ་ཏྟ་ནོ.
‘‘ཝི་ཧཱ་རེ ཀཱ་ར་ཡེ ར་མྨེ, ཝཱ་ས་ཡེ་ཏྠ བ་ཧུ་སྶུ་ཏེ;
ཏེ་སཾ ཨ་ནྣ་ཉྩ པཱ་ན་ཉྩ, ཝ་ཏྠ་སེ་ནཱ་ས་ནཱ་ནི ཙ.
‘‘ད་དེ་ཡྻ ཨུ་ཛུ་བྷཱུ་ཏེ་སུ, ཝི་པྤ་ས་ནྣེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ;
ཏེ ཏ་སྶ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ནྟི, ས་བྦ་དུ་ཀྑཱ་པ་ནཱུ་ད་ནཾ;
ཡཾ སོ དྷ་མྨཾ ཨི་དྷ་ཉྙཱ་ཡ, པ་རི་ནི་བྦཱ་ཏི ཨ་ནཱ་ས་ཝོ’’ཏི. (ཙཱུ་ལ༹་ཝ. ༢༩༥) –
ཨེ་ཝཾ ཨ་ཡ་མྤི ཨཱ་ཝཱ་ས་དཱ་ནེ ཨཱ་ནི་སཾ་སོ་ཏི བ་ཧུ་དེ་ཝ ར་ཏྟིཾ ཨ་ཏི་རེ་ཀ་ཏ་རཾ དི་ཡ་ཌྜྷ་ཡཱ་མཾ ཨཱ་ཝཱ་ས་དཱ་ནཱ་ནི་སཾ་ས་ཀ་ཐཾ ཀ་ཐེ་སི. ཏ་ཏྠ ཨི་མཱ གཱ་ཐཱ ཏཱ་ཝ ས་ངྒ་ཧཾ ཨཱ་རུ་ལ༹ྷཱ, པ་ཀི་ཎྞ་ཀ་དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཱ པ་ན ས་ངྒ་ཧཾ ནཱ་རོ་ཧ་ཏི. ས་ནྡ་སྶེ་ཏྭཱཏི་ཨཱ་དཱི་ནི ཝུ་ཏྟ་ཏྠཱ་ནེ་ཝ.
ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟཱཏི ཨ་ཏི་ཀྐ་ནྟཱ དྭེ ཡཱ་མཱ ག་ཏཱ. ཡ་སྶ དཱ་ནི ཀཱ་ལཾ མ་ཉྙ་ཐཱཏི ཡ་སྶ ག་མ་ན་སྶ ཏུ་མྷེ ཀཱ་ལཾ མ་ཉྙ་ཐ, ག་མ་ན་ཀཱ་ལོ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ, ག་ཙྪ་ཐཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཀ་སྨཱ པ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ ཨུ་ཡྻོ་ཛེ་སཱི་ཏི? ཨ་ནུ་ཀ་མྤཱ་ཡ. ཏི་ཡཱ་མ་ར་ཏྟི་ཉྷི ཏ་ཏྠ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ ཝཱི་ཏི་ནཱ་མེ་ནྟཱ་ནཾ ཏེ་སཾ ས་རཱི་རེ ཨཱ་བཱ་དྷོ ཨུ་པྤ་ཛྫེ་ཡྻཱ་ཏི, བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷེ་པི ཙ ཝི་པྤ་བྷཱ་ཏ་ས་ཡ་ན་ནི་ས་ཛྫཱ་ཡ ཨོ་ཀཱ་སོ ལ་དྡྷུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི, ཨི་ཏི ཨུ་བྷ་ཡཱ་ནུ་ཀ་མྤཱ་ཡ ཨུ་ཡྻོ་ཛེ་སཱི་ཏི. སུ་ཉྙཱ་གཱ་རནྟི པཱ་ཊི་ཡེ་ཀྐཾ སུ་ཉྙཱ་གཱ་རཾ ནཱ་མ ཏ་ཏྠ ན་ཏྠི. ཏེ་ན ཀི་ར ག་ཧ་པ་ཏ་ཡོ ཏ་སྶེ་ཝ ཨཱ་ཝ་ས་ཐཱ་གཱ་ར་སྶ ཨེ་ཀ་པ་སྶེ པ་ཊ་སཱ་ཎི་ཡཱ པ་རི་ཀྑི་པཱ་པེ་ཏྭཱ ཀ་པྤི་ཡ་མ་ཉྩཾ པ་ཉྙཱ་པེ་ཏྭཱ ཏ་ཏྠ ཀ་པྤི་ཡ་པ་ཙྩ་ཏྠ་ར་ཎཾ ཨ་ཏྠ་རི་ཏྭཱ ཨུ་པ་རི སུ་ཝ་ཎྞ་ར་ཛ་ཏ་ཏཱ་ར་ཀཱ་ག་ནྡྷ་མཱ་ལཱ་དི་པ་ཊི་མ་ཎྜི་ཏཾ ཝི་ཏཱ་ནཾ བ་ནྡྷི་ཏྭཱ ཏེ་ལ་པྤ་དཱི་པཾ ཨཱ་རོ་པེ་སུཾ ‘‘ཨ་པྤེ་ཝ ནཱ་མ ས་ཏྠཱ དྷ་མྨཱ་ས་ན་ཏོ ཝུ་ཊྛཱ་ཡ ཐོ་ཀཾ ཝི་སྶ་མི་ཏུ་ཀཱ་མོ ཨི་དྷ ནི་པ་ཛྫེ་ཡྻ, ཨེ་ཝཾ ནོ ཨི་དཾ ཨཱ་ཝ་ས་ཐཱ་གཱ་རཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཙ་ཏཱུ་ཧི ཨི་རི་ཡཱ་པ་ཐེ་ཧི པ་རི་བྷུ་ཏྟཾ དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ ཧི་ཏཱ་ཡ སུ་ཁཱ་ཡ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི. ས་ཏྠཱ་པི ཏ་དེ་ཝ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཏ་ཏྠ ས་ངྒྷཱ་ཊིཾ པ་ཉྙཱ་པེ་ཏྭཱ སཱི་ཧ་སེ་ཡྻཾ ཀ་པྤེ་སི. ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘སུ་ཉྙཱ་གཱ་རཾ པཱ་ཝི་སཱི’’ཏི. ཏ་ཏྠ པཱ་ད་དྷོ་ཝ་ན་ཊྛཱ་ན་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཡཱ་ཝ དྷ་མྨཱ་ས་ནཱ ཨ་ག་མཱ་སི, ཨེ་ཏྟ་ཀེ ཋཱ་ནེ ག་མ་ནཾ ནི་པྥ་ནྣཾ. དྷ་མྨཱ་ས་ནཾ པ་ཏྭཱ ཐོ་ཀཾ ཨ་ཊྛཱ་སི, ཨི་དཾ ཏ་ཏྠ ཋཱ་ནཾ. བྷ་ག་ཝཱ དྭེ ཡཱ་མེ དྷ་མྨཱ་ས་ནེ ནི་སཱི་དི, ཨེ་ཏྟ་ཀེ ཋཱ་ནེ ནི་ས་ཛྫཱ ནི་པྥ་ནྣཱ. ཨུ་པཱ་ས་ཀེ ཨུ་ཡྻོ་ཛེ་ཏྭཱ དྷ་མྨཱ་ས་ན་ཏོ ཨོ་རུ་ཡ྄ཧ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟེ ཋཱ་ནེ སཱི་ཧ་སེ་ཡྻཾ ཀ་པྤེ་སི. ཨེ་ཝཾ ཏཾ ཋཱ་ནཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཙ་ཏཱུ་ཧི ཨི་རི་ཡཱ་པ་ཐེ་ཧི པ་རི་བྷུ་ཏྟཾ ཨ་ཧོ་སཱི་ཏི.
སུ་ནི་དྷ་ཝ་སྶ་ཀཱ་རཱཏི སུ་ནི་དྷོ ཙ ཝ་སྶ་ཀཱ་རོ ཙ དྭེ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ. མ་ག་དྷ་མ་ཧཱ་མ་ཏྟཱཏི མ་ག་དྷ་ར་ཉྙོ མ་ཧཱ་ཨ་མ་ཙྩཱ, མ་ག་དྷ་ར་ཊྛེ ཝཱ མ་ཧཱ་མ་ཏྟཱ མ་ཧ་ཏི་ཡཱ ཨི་སྶ་རི་ཡ་མ་ཏྟཱ་ཡ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ་ཏི མ་ཧཱ་མ་ཏྟཱ. པཱ་ཊ་ལི་གཱ་མེ ན་ག་རཾ མཱ་པེ་ནྟཱིཏི པཱ་ཊ་ལི་གཱ་མ་ས་ངྑཱ་ཏེ བྷཱུ་མི་པ་དེ་སེ ན་ག་རཾ མཱ་པེ་ནྟི. ཝ་ཛྫཱི་ནཾ པ་ཊི་བཱ་ཧཱ་ཡཱཏི ལི་ཙྪ་ཝི་རཱ་ཛཱུ་ནཾ ཨཱ་ཡ་མུ་ཁ་པྤ་ཙྪི་ནྡ་ན་ཏྠཾ. ས་ཧ་སྶ་ས་ཧ་སྶེ་ཝཱཏི ཨེ་ཀེ་ཀ་ཝ་གྒ་ཝ་སེ་ན ས་ཧ་སྶཾ ས་ཧ་སྶཾ ཧུ་ཏྭཱ. ཝ་ཏྠཱུ་ནཱིཏི གྷ་ར་ཝ་ཏྠཱུ་ནི. ཙི་ཏྟཱ་ནི ན་མ་ནྟི ནི་ཝེ་ས་ནཱ་ནི མཱ་པེ་ཏུནྟི ར་ཉྙོ རཱ་ཛ་མ་ཧཱ་མ་ཏྟཱ་ན་ཉྩ ནི་ཝེ་ས་ནཱ་ནི མཱ་པེ་ཏུཾ ཝ་ཏྠུ་ཝི་ཛྫཱ་པཱ་ཋ་ཀཱ་ནཾ ཙི་ཏྟཱ་ནི ན་མ་ནྟི. ཏེ ཀི་ར ཨ་ཏྟ་ནོ སི་པྤཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ་ན ཧེ་ཊྛཱ་པ་ཐ་ཝི་ཡཾ ཏིཾ་ས་ཧ་ཏྠ་མ་ཏྟེ ཋཱ་ནེ ‘‘ཨི་དྷ ནཱ་ག་གྒཱ་ཧོ, ཨི་དྷ ཡ་ཀྑ་གྒཱ་ཧོ, ཨི་དྷ བྷཱུ་ཏ་གྒཱ་ཧོ, ཨི་དྷ པཱ་སཱ་ཎོ ཝཱ ཁཱ་ཎུ་ཀོ ཝཱ ཨ་ཏྠཱི’’ཏི ཛཱ་ན་ནྟི. ཏེ ཏ་དཱ སི་པྤཾ ཛ་པྤེ་ཏྭཱ དེ་ཝ་ཏཱ་ཧི ས་དྡྷིཾ ས་མྨ་ནྟ་ཡ་མཱ་ནཱ ཝི་ཡ མཱ་པེ་ནྟི.
ཨ་ཐ ཝཱ ནེ་སཾ ས་རཱི་རེ དེ་ཝ་ཏཱ ཨ་དྷི་མུ་ཙྩི་ཏྭཱ ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ ནི་ཝེ་ས་ནཱ་ནི མཱ་པེ་ཏུཾ ཙི་ཏྟཾ ནཱ་མེ་ནྟི. ཏཱ ཙ་ཏཱུ་སུ ཀོ་ཎེ་སུ ཁཱ་ཎུ་ཀེ ཀོ་ཊྚེ་ཏྭཱ ཝ་ཏྠུ་མྷི ག་ཧི་ཏ་མ་ཏྟེ པ་ཊི་ཝི་ག་ཙྪ་ནྟི. ས་དྡྷ་ཀུ་ལཱ་ནཾ ས་དྡྷཱ དེ་ཝ་ཏཱ ཏ་ཐཱ ཀ་རོ་ནྟི, ཨ་སྶ་དྡྷ་ཀུ་ལཱ་ནཾ ཨ་སྶ་དྡྷཱ དེ་ཝ་ཏཱ. ཀིཾ་ཀཱ་ར་ཎཱ? ས་དྡྷཱ་ན་ཉྷི ཨེ་ཝཾ ཧོ་ཏི ‘‘ཨི་དྷ མ་ནུ་སྶཱ ནི་ཝེ་ས་ནཾ མཱ་པེ་ནྟཱ པ་ཋ་མཾ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷཾ ནི་སཱི་དཱ་པེ་ཏྭཱ མ་ངྒ་ལཾ ཝ་དཱ་པེ་སྶ་ནྟི, ཨ་ཐ མ་ཡཾ སཱི་ལ་ཝ་ནྟཱ་ནཾ ད་སྶ་ནཾ དྷ་མྨ་ཀ་ཐཾ པ་ཉྷ་ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཾ ཨ་ནུ་མོ་ད་ནཾ སོ་ཏུཾ ལ་བྷི་སྶཱ་མ, མ་ནུ་སྶཱ ཙ དཱ་ནཾ ད་ཏྭཱ ཨ་མྷཱ་ཀཾ པ་ཏྟིཾ ད་སྶ་ནྟཱི’’ཏི. ཨ་སྶ་དྡྷཱ དེ་ཝ་ཏཱ་པི ‘‘ཨ་ཏྟ་ནོ ཨི་ཙྪཱ་ནུ་རཱུ་པཾ ཏེ་སཾ པ་ཊི་པ་ཏྟིཾ པ་སྶི་ཏུཾ, ཀ་ཐ་ཉྩ སོ་ཏུཾ ལ་བྷི་སྶཱ་མཱ’’ཏི ཏ་ཐཱ ཀ་རོ་ནྟི.
ཏཱ་ཝ་ཏིཾ་སེ་ཧཱིཏི ཡ་ཐཱ ཧི ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཀུ་ལེ ཨེ་ཀཾ པ་ཎྜི་ཏ་མ་ནུ་སྶཾ, ཨེ་ཀ་སྨི་ཉྩ ཝི་ཧཱ་རེ ཨེ་ཀཾ བ་ཧུ་སྶུ་ཏཾ བྷི་ཀྑུཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ ‘‘ཨ་སུ་ཀ་ཀུ་ལེ མ་ནུ་སྶཱ པ་ཎྜི་ཏཱ, ཨ་སུ་ཀ་ཝི་ཧཱ་རེ བྷི་ཀྑཱུ བ་ཧུ་སྶུ་ཏཱ’’ཏི ས་དྡོ ཨ་བྦྷུ་གྒ་ཙྪ་ཏི, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ས་ཀྐཾ དེ་ཝ་རཱ་ཛཱ་ནཾ, ཝི་སྶ་ཀ་མྨ་ཉྩ དེ་ཝ་པུ་ཏྟཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ ‘‘ཏཱ་ཝ་ཏིཾ་སཱ པ་ཎྜི་ཏཱ’’ཏི ས་དྡོ ཨ་བྦྷུ་གྒ་ཏོ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཏཱ་ཝ་ཏིཾ་སེ་ཧཱི’’ཏི. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པཱིཏི་ཨཱ་དི་ནཱ དེ་ཝེ་ཧི ཏཱ་ཝ་ཏིཾ་སེ་ཧི ས་དྡྷིཾ མ་ནྟེ་ཏྭཱ ཝི་ཡ སུ་ནི་དྷ་ཝ་སྶ་ཀཱ་རཱ ན་ག་རཾ མཱ་པེ་ནྟཱི་ཏི ད་སྶེ་ཏི.
ཡཱ་ཝ་ཏཱ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཨ་རི་ཡཾ ཨཱ་ཡ་ཏ་ནནྟི ཡ་ཏྟ་ཀཾ ཨ་རི་ཡ་མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ཨོ་ས་ར་ཎ་ཊྛཱ་ནཾ ནཱ་མ ཨ་ཏྠི. ཡཱ་ཝ་ཏཱ ཝ་ཎི་པྤ་ཐོཏི ཡ་ཏྟ་ཀཾ ཝཱ་ཎི་ཛཱ་ནཾ ཨཱ་ཧ་ཊ་བྷ་ཎྜ་སྶ རཱ་སི་ཝ་སེ་ན ཀ་ཡ་ཝི་ཀྐ་ཡ་ཊྛཱ་ནཾ ནཱ་མ, ཝཱ་ཎི་ཛཱ་ནཾ ཝ་ས་ན་ཊྛཱ་ནཾ ཝཱ ཨ་ཏྠི. ཨི་དཾ ཨ་གྒ་ན་ག་རནྟི ཏེ་སཾ ཨ་རི་ཡཱ་ཡ་ཏ་ན་ཝ་ཎི་པྤ་ཐཱ་ནཾ ཨི་དཾ ན་ག་རཾ ཨ་གྒཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི ཛེ་ཊྛ་ཀཾ པཱ་མོ་ཀྑཾ. པུ་ཊ་བྷེ་ད་ནནྟི བྷ་ཎྜ་པུ་ཊ་བྷེ་ད་ན་ཊྛཱ་ནཾ, བྷ་ཎྜ་བྷ་ཎྜི་ཀཱ་ནཾ མོ་ཙ་ན་ཊྛཱ་ན་ནྟི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ས་ཀ་ལ་ཛ་མྦུ་དཱི་པེ ཨ་ལ་དྡྷ་བྷ་ཎྜ་མྤི ཧི ཨི་དྷེ་ཝ ལ་བྷི་སྶ་ནྟི, ཨ་ཉྙ་ཏྠ ཝི་ཀྐ་ཡཾ ཨ་ག་ཙྪ་ནྟཱ་པི ཨི་དྷེ་ཝ ཝི་ཀྐ་ཡཾ ག་ཙྪི་སྶ་ནྟི, ཏ་སྨཱ ཨི་དྷེ་ཝ པུ་ཊཾ བྷི་ནྡི་སྶ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨཱ་ཡཱ་ན་མྤི ཧི ཙ་ཏཱུ་སུ དྭཱ་རེ་སུ ཙ་ཏྟཱ་རི, ས་བྷཱ་ཡཾ ཨེ་ཀ་ནྟི ཨེ་ཝཾ དི་ཝ་སེ དི་ཝ་སེ པ་ཉྩ་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ཏ་ཏྠ ཨུ་ཊྛ་ཧི་སྶ་ནྟི. ཏཱ་ནི ས་བྷཱ་ཝཱ་ནི ཨཱ་ཡཱ་ནཱི་ཏི ད་སྶེ་ཏི.
ཨ་གྒི་ཏོ ཝཱཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ས་མུ་ཙྩ་ཡ་ཏྠོ ཝཱས་དྡོ, ཨ་གྒི་ནཱ ཙ ཨུ་ད་ཀེ་ན ཙ མི་ཐུ་བྷེ་དེ་ན ཙ ན་སྶི་སྶ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏ་སྶ ཧི ཨེ་ཀོ ཀོ་ཊྛཱ་སོ ཨ་གྒི་ནཱ ན་སྶི་སྶ་ཏི, ནི་བྦཱ་པེ་ཏུཾ ན ས་ཀྑི་སྶ་ནྟི, ཨེ་ཀཾ ཀོ་ཊྛཱ་སཾ ག་ངྒཱ ག་ཧེ་ཏྭཱ ག་མི་སྶ་ཏི, ཨེ་ཀོ ཨི་མི་ནཱ ཨ་ཀ་ཐི་ཏཾ ཨ་མུ་སྶ, ཨ་མུ་ནཱ ཨ་ཀ་ཐི་ཏཾ ཨི་མ་སྶ ཝ་ད་ནྟཱ་ནཾ པི་སུ་ཎ་ཝཱ་ཙཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན བྷི་ནྣཱ་ནཾ མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་བྷེ་དེ་ན ཝི་ན་སྶི་སྶ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཝ་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝཱ པ་ཙྩཱུ་ས་ཀཱ་ལེ ག་ངྒཱ་ཏཱི་རཾ ག་ནྟྭཱ ཀ་ཏ་མུ་ཁ་དྷོ་ཝ་ནོ བྷི་ཀྑཱ་ཙཱ་ར་ཝེ་ལཾ ཨཱ་ག་མ་ཡ་མཱ་ནོ ནི་སཱི་དི.
སུ་ནི་དྷ་ཝ་སྶ་ཀཱ་རཱ་པི ‘‘ཨ་མྷཱ་ཀཾ རཱ་ཛཱ ས་མ་ཎ་སྶ གོ་ཏ་མ་སྶ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཀོ, སོ ཨ་མྷེ ཨུ་པ་ག་ཏེ པུ་ཙྪི་སྶ་ཏི ‘ས་ཏྠཱ ཀི་ར པཱ་ཊ་ལི་གཱ་མཾ ཨ་ག་མཱ་སི, ཀིཾ ཏ་སྶ ས་ནྟི་ཀཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྠ, ན ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྠཱ’ཏི. ‘ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་མྷཱ’ཏི ཙ ཝུ་ཏྟེ ‘ནི་མ་ནྟ་ཡི་ཏྠ, ན ནི་མ་ནྟ་ཡི་ཏྠཱ’ཏི པུ་ཙྪི་སྶ་ཏི. ‘ན ནི་མ་ནྟ་ཡི་མྷཱ’ཏི ཙ ཝུ་ཏྟེ ཨ་མྷཱ་ཀཾ དོ་སཾ ཨཱ་རོ་པེ་ཏྭཱ ནི་གྒ་ཎྷི་སྶ་ཏི, ཨི་ད་ཉྩཱ་པི མ་ཡཾ ཨ་ཀ་ཏ་ཊྛཱ་ནེ ན་ག་རཾ མཱ་པེ་མ, ས་མ་ཎ་སྶ ཁོ པ་ན གོ་ཏ་མ་སྶ ག་ཏ་ག་ཏ་ཊྛཱ་ནེ ཀཱ་ལ༹་ཀ་ཎྞི་ས་ཏྟཱ པ་ཊི་ཀྐ་མ་ནྟི, ཏཾ མ་ཡཾ ན་ག་ར་མ་ངྒ་ལཾ ཝཱ་ཙཱ་པེ་སྶཱ་མཱ’’ཏི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ ས་ཏྠཱ་རཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ནི་མ་ནྟ་ཡིཾ་སུ. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘ཨ་ཐ ཁོ སུ་ནི་དྷ་ཝ་སྶ་ཀཱ་རཱ’’ཏི་ཨཱ་དི.
པུ་བྦ་ཎྷ་ས་མ་ཡནྟི པུ་བྦ་ཎྷེ ཀཱ་ལེ. ནི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱཏི གཱ་མ་པ་ཝེ་ས་ན་ནཱི་ཧཱ་རེ་ན ནི་ཝཱ་ས་ནཾ ནི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱ ཀཱ་ཡ་བ་ནྡྷ་ནཾ བ་ནྡྷི་ཏྭཱ. པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར་མཱ་དཱ་ཡཱཏི ཙཱི་ཝ་རཾ པཱ་རུ་པི་ཏྭཱ པ་ཏྟཾ ཧ་ཏྠེ་ན ག་ཧེ་ཏྭཱ.
སཱི་ལ་ཝ་ནྟེ་ཏྠཱཏི སཱི་ལ་ཝ་ནྟོ ཨེ་ཏྠ ཨ་ཏྟ་ནོ ཝ་ས་ན་ཊྛཱ་ནེ. ས་ཉྙ་ཏེཏི ཀཱ་ཡ་ཝཱ་ཙཱ་ཙི་ཏྟེ་ཧི ས་ཉྙ་ཏེ. ཏཱ་སཾ ད་ཀྑི་ཎ་མཱ་དི་སེཏི ས་ངྒྷ་སྶ དི་ནྣེ ཙ་ཏྟཱ་རོ པ་ཙྩ་ཡེ ཏཱ་སཾ གྷ་ར་དེ་ཝ་ཏཱ་ནཾ ཨཱ་དི་སེ་ཡྻ པ་ཏྟིཾ ད་དེ་ཡྻ. པཱུ་ཛི་ཏཱ པཱུ་ཛ་ཡ་ནྟཱིཏི ‘‘ཨི་མེ མ་ནུ་སྶཱ ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཉཱ་ཏ་ཀཱ་པི ན ཧོ་ནྟི, ཨེ་ཝ་མྤི ནོ པ་ཏྟིཾ དེ་ནྟཱི’’ཏི ཨཱ་ར་ཀྑཾ སུ་སཾ་ཝི་ཧི་ཏཾ ཀ་རོ་ནྟི སུ་ཊྛུ ཨཱ་ར་ཀྑཾ ཀ་རོ་ནྟི. མཱ་ནི་ཏཱ མཱ་ན་ཡ་ནྟཱིཏི ཀཱ་ལཱ་ནུ་ཀཱ་ལཾ བ་ལི་ཀ་མྨ་ཀ་ར་ཎེ་ན མཱ་ནི་ཏཱ ‘‘ཨེ་ཏེ མ་ནུ་སྶཱ ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཉཱ་ཏ་ཀཱ་པི ན ཧོ་ནྟི, ཏ་ཐཱ་པི ཙ་ཏུ་པ་ཉྩ་ཚ་མཱ་ས་ནྟ་རཾ ནོ བ་ལི་ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ནྟཱི’’ཏི མཱ་ནེ་ནྟི ཨུ་པྤ་ནྣ་པ་རི་སྶ་ཡཾ ཧ་ར་ནྟི. ཏ་ཏོ ནནྟི ཏ་ཏོ ཏཾ པ་ཎྜི་ཏ་ཛཱ་ཏི་ཀཾ པུ་རི་སཾ. ཨོ་ར་སནྟི ཨུ་རེ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཝ་ཌྜྷི་ཏཾ, ཡ་ཐཱ མཱ་ཏཱ ཨོ་ར་སཾ པུ་ཏྟཾ ཨ་ནུ་ཀ་མྤ་ཏི, ཨུ་པྤ་ནྣ་པ་རི་སྶ་ཡ་ཧ་ར་ཎ་ཏྠ་མེ་ཝ་སྶ ཡ་ཐཱ ཝཱ་ཡ་མ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཨ་ནུ་ཀ་མྤ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. བྷ་དྲཱ་ནི པ་སྶ་ཏཱིཏི སུ་ནྡ་རཱ་ནི པ་སྶ་ཏི.
ཨ་ནུ་མོ་དི་ཏྭཱཏི ཏེ་ཧི ཏ་དཱ པ་སུ་ཏ་པུ་ཉྙ་སྶ ཨ་ནུ་མོ་ད་ན་ཝ་སེ་ན ཏེ་སཾ དྷ་མྨ་ཀ་ཐཾ ཀ་ཏྭཱ. སུ་ནི་དྷ་ཝ་སྶ་ཀཱ་རཱ་པི ‘‘ཡཱ ཏ་ཏྠ དེ་ཝ་ཏཱ ཨཱ་སུཾ, ཏཱ་སཾ ད་ཀྑི་ཎ་མཱ་དི་སེ’’ཏི བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཝ་ཙ་ནཾ སུ་ཏྭཱ དེ་ཝ་ཏཱ་ནཾ པ་ཏྟིཾ ཨ་དཾ་སུ. ཏཾ གོ་ཏ་མ་དྭཱ་རཾ ནཱ་མ ཨ་ཧོ་སཱིཏི ཏ་སྶ ན་ག་ར་སྶ ཡེ་ན དྭཱ་རེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ནི་ཀྑ་མི, ཏཾ གོ་ཏ་མ་དྭཱ་རཾ ནཱ་མ ཨ་ཧོ་སི. ག་ངྒཱ་ཡ པ་ན ཨུ་ཏྟ་ར་ཎ་ཏྠཾ ཨ་ནོ་ཏི་ཎྞ་ཏྟཱ གོ་ཏ་མ་ཏི་ཏྠཾ ནཱ་མ ནཱ་ཧོ་སི. པཱུ་རཱཏི པུ་ཎྞཱ. ས་མ་ཏི་ཏྟི་ཀཱཏི ཏ་ཊ་ས་མཾ ཨུ་ད་ཀ་སྶ ཏི་ཏྟཱ བྷ་རི་ཏཱ. ཀཱ་ཀ་པེ་ཡྻཱཏི ཏཱི་རེ ཋི་ཏ་ཀཱ་ཀེ་ཧི པཱ་ཏུཾ ས་ཀྐུ་ཎེ་ཡྻ་ཨུ་ད་ཀཱ. དྭཱི་ཧི་པི པ་དེ་ཧི ཨུ་བྷ་ཏོ་ཀཱུ་ལ་ས་མཾ པ་རི་པུ་ཎྞ་བྷཱ་ཝ་མེ་ཝ ད་སྶེ་ཏི. ཨུ་ལུ༹་མྤནྟི པཱ་ར་ག་མ་ན་ཏྠཱ་ཡ དཱ་རཱུ་ནི ས་ངྒྷཱ་ཊེ་ཏྭཱ ཨཱ་ཎི་ཡོ ཀོ་ཊྚེ་ཏྭཱ ཀ་ཏཾ. ཀུ་ལླནྟི ཝེ་ལུ༹་ད་ཎྜཱ་དི་ཀེ ཝ་ལླི་ཨཱ་དཱི་ཧི བ་ནྡྷི་ཏྭཱ ཀ་ཏཾ.
ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཝི་དི་ཏྭཱཏི ཨེ་ཏཾ མ་ཧཱ་ཛ་ན་སྶ ག་ངྒོ་ད་ཀ་མ་ཏྟ་སྶ་པི ཀེ་ཝ་ལཾ ཏ་རི་ཏུཾ ཨ་ས་མ་ཏྠ་ཏཾ, ཨ་ཏྟ་ནོ པ་ན བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་སྶ ཙ ཨ་ཏི་ག་མྦྷཱི་ར་ཝི་ཏྠ་ཏཾ སཾ་སཱ་ར་མ་ཧ་ཎྞ་ཝཾ ཏ་རི་ཏྭཱ ཋི་ཏ་བྷཱ་ཝ་ཉྩ ས་བྦཱ་ཀཱ་ར་ཏོ ཝི་དི་ཏྭཱ ཏ་ད་ཏྠ་པ་རི་དཱི་པ་ནཾ ཨི་མཾ ཨུ་དཱ་ནཾ ཨུ་དཱ་ནེ་སི.
ཏ་ཏྠ ཨ་ཎྞ་ཝནྟི ས་བྦ་ནྟི་མེ་ན པ་རི་ཙྪེ་དེ་ན ཡོ་ཛ་ན་མ་ཏྟཾ ག་མྦྷཱི་ར་སྶ ཙ ཝི་ཏྠ་ཏ་སྶ ཙ ཨུ་ད་ཀ་ཊྛཱ་ན་སྶེ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ. ས་རནྟི ས་རི་ཏྭཱ ག་མ་ན་ཏོ ཨི་དྷ ན་དཱི ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཱ. ཨི་དཾ ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི – ཡེ ག་མྦྷཱི་ར་ཝི་ཏྠ་ཏཾ སཾ་སཱ་ར་ཎྞ་ཝཾ ཏ་ཎྷཱ་ས་རི་ཏ་ཉྩ ཏ་ར་ནྟི, ཏེ ཨ་རི་ཡ་མ་གྒ་ས་ངྑཱ་ཏཾ སེ་ཏུཾ ཀ་ཏྭཱ་ན ཝི་ས་ཛྫ པ་ལླ་ལཱ་ནི ཨ་ནཱ་མ་སི་ཏྭཱ་ཝ ཨུ་ད་ཀ་བྷ་རི་ཏཱ་ནི ནི་ནྣ་ཊྛཱ་ནཱ་ནི, ཨ་ཡཾ པ་ན ཨི་དཾ ཨ་པྤ་མ་ཏྟ་ཀཾ ཨུ་ད་ཀཾ ཏ་རི་ཏུ་ཀཱ་མོ ཀུ་ལླ་ཉྷི ཛ་ནོ པ་བ་ནྡྷ་ཏི ཀུ་ལླཾ བ་ནྡྷི་ཏུཾ ཨཱ་ཡཱ་སཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི. ཏི་ཎྞཱ མེ་དྷཱ་ཝི་ནོ ཛ་ནཱཏི ཨ་རི་ཡ་མ་གྒ་ཉཱ་ཎ་ས་ངྑཱ་ཏཱ་ཡ མེ་དྷཱ་ཡ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏ་ཏྟཱ མེ་དྷཱ་ཝི་ནོ བུ་དྡྷཱ ཙ བུ་དྡྷ་སཱ་ཝ་ཀཱ ཙ ཝི་ནཱ ཨེ་ཝ ཀུ་ལླེ་ན ཏི་ཎྞཱ པ་ར་ཏཱི་རེ པ་ཏི་ཊྛི་ཏཱ་ཏི.
ཚ་ཊྛ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.