༡༠. དུ་ཏི་ཡ་ད་བྦ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༨༠. ད་ས་མེ ཏ་ཏྲ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སཱིཏི བྷ་ག་ཝཱ རཱ་ཛ་ག་ཧེ ཡ་ཐཱ་བྷི་ར་ནྟཾ ཝི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཛ་ན་པ་ད་ཙཱ་རི་ཀཾ ཙ་ར་ནྟོ ཨ་ནུ་ཀྐ་མེ་ན སཱ་ཝ་ཏྠིཾ པ་ཏྭཱ ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཝི་ཧ་ར་ནྟོ་ཡེ་ཝ ཡེ་སཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ད་བྦ་སྶ མ་ལླ་པུ་ཏྟ་སྶ པ་རི་ནི་བྦཱ་ནཾ ཨ་པ་ཙྩ་ཀྑཾ, ཏེ་སཾ ཏཾ པ་ཙྩ་ཀྑཾ ཀ་ཏྭཱ ད་སྶེ་ཏུཾ, ཡེ་པི ཙ མེ་ཏྟི་ཡ་བྷཱུ་མ་ཛ་ཀེ་ཧི ཀ་ཏེ་ན ཨ་བྷཱུ་ཏེ་ན ཨ་བྦྷཱ་ཙི་ཀྑ་ཎེ་ན ཐེ་རེ གཱ་ར་ཝ་ར་ཧི་ཏཱ པུ་ཐུ་ཛྫ་ནཱ, ཏེ་སཾ ཐེ་རེ བ་ཧུ་མཱ་ནུ་པྤཱ་ད་ན་ཏྠ་ཉྩ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི. ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྲཱཏི ཝ་ཙ་ན་ས་ཉྙཱ་པ་ནེ ནི་པཱ་ཏ་མ་ཏྟཾ. ཁོཏི ཨ་ཝ་དྷཱ་ར་ཎེ. ཏེ་སུ ‘‘ཏ་ཏྲཱ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ‘‘བྷ་ག་ཝཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སཱི’’ཏི ཨེ་ཏེ་སཾ པ་དཱ་ནཾ ཝུ་ཙྩ་མཱ་ན་ཏཾ་ཡེ་ཝ ཛོ་ཏེ་ཏི. ‘‘ཁོ’’ཏི པ་ན ཨི་མི་ནཱ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི་ཡེ་ཝ, ནཱ་སྶ ཨཱ་མ་ནྟ་ནེ ཀོ་ཙི ཨ་ནྟ་རཱ་ཡོ ཨ་ཧོ་སཱི་ཏི ཨི་མ་མ་ཏྠཾ ད་སྶེ་ཏི. ཨ་ཐ ཝཱ ཏ་ཏྲཱཏི ཏ་སྨིཾ ཨཱ་རཱ་མེ. ཁོཏི ཝ་ཙ་ནཱ་ལ་ངྐཱ་རེ ནི་པཱ་ཏོ. ཨཱ་མ་ནྟེ་སཱིཏི ཨ་བྷཱ་སི. ཀ་སྨཱ པ་ན བྷ་ག་ཝཱ བྷི་ཀྑཱུ་ཡེ་ཝ ཨཱ་མ་ནྟེ་སཱི་ཏི? ཛེ་ཊྛ་ཏྟཱ སེ་ཊྛ་ཏྟཱ ཨཱ་ས་ནྣ་ཏྟཱ ས་བྦ་ཀཱ་ལཾ ས་ནྣི་ཧི་ཏ་ཏྟཱ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཱ་ཡ ཝི་སེ་ས་ཏོ བྷཱ་ཛ་ན་བྷཱུ་ཏ་ཏྟཱ ཙ.
བྷི་ཀྑ་ཝོཏི ཏེ་སཾ ཨཱ་མ་ནྟ་ནཱ་ཀཱ་ར་ད་སྶ་ནཾ. བྷ་ད་ནྟེཏི ཨཱ་མ་ནྟི་ཏཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ གཱ་ར་ཝེ་ན ས་ཏྠུ པ་ཊི་ཝ་ཙ་ན་དཱ་ནཾ. ཏ་ཏྠ ‘‘བྷི་ཀྑ་ཝོ’’ཏི ཝ་ད་ནྟོ བྷ་ག་ཝཱ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་ལ་པ་ཏི. ‘‘བྷ་ད་ནྟེ’’ཏི ཝ་ད་ནྟཱ ཏེ པ་ཙྩཱ་ལ་པ་ནྟི. ཨ་པི་ཙ ‘‘བྷི་ཀྑ་ཝོ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ཀ་རུ་ཎཱ་ཝི་པྥཱ་ར་སོ་མྨ་ཧ་ད་ཡ་ནི་སྶི་ཏ་པུ་བྦ་ངྒ་མེ་ན ཝ་ཙ་ནེ་ན ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ན་མ་ན་སི་ཀཱ་ར་དྷ་མྨ་པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎཱ་དི་ཏོ ནི་ཝ་ཏྟེ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ མུ་ཁཱ་བྷི་མུ་ཁེ ཀ་རོ་ཏི. ‘‘བྷ་ད་ནྟེ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ས་ཏྠ་རི ཨཱ་ད་ར་བ་ཧུ་མཱ་ན་གཱ་ར་ཝ་དཱི་པ་ན་ཝ་ཙ་ནེ་ན ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཨ་ཏྟ་ནོ སུ་སྶཱུ་ས་ཏཾ ཨོ་ཝཱ་ད་པྤ་ཊི་གྒ་ཧ་གཱ་ར་ཝ་བྷཱ་ཝ་ཉྩ པ་ཊི་ཝེ་དེ་ནྟི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་ཙྩ་སྶོ་སུནྟི ཏེ བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཝ་ཙ་ནཾ པ་ཏི་ཨ་སྶོ་སུཾ སོ་ཏུ་ཀཱ་མ་ཏཾ ཛ་ནེ་སུཾ. ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙཱཏི བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏཾ ཨི་དཱ་ནི ཝ་ཀྑ་མཱ་ནཾ ས་ཀ་ལཾ སུ་ཏྟཾ ཨ་བྷཱ་སི. ད་བྦ་སྶ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ལླ་པུ་ཏྟ་སྶཱཏི་ཨཱ་དི ཨ་ན་ནྟ་ར་སུ་ཏྟེ ཝུ་ཏྟ་ཏྠ་མེ་ཝ. ཨེ་ཏ་མ་ཏྠནྟི་ཨཱ་དཱི་སུ་པི ཨ་པུ་བྦཾ ན་ཏྠི, ཨ་ན་ནྟ་ར་སུ་ཏྟེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
གཱ་ཐཱ་སུ པ་ན ཨ་ཡོ་གྷ་ན་ཧ་ཏ་སྶཱཏི ཨ་ཡོ ཧ་ཉྙ་ཏི ཨེ་ཏེ་ནཱ་ཏི ཨ་ཡོ་གྷ་ནཾ, ཀ་མྨཱ་རཱ་ནཾ ཨ་ཡོ་ཀཱུ་ཊཾ ཨ་ཡོ་མུ་ཊྛི ཙ. ཏེ་ན ཨ་ཡོ་གྷ་ནེ་ན ཧ་ཏ་སྶ པ་ཧ་ཏ་སྶ. ཀེ་ཙི པ་ན ‘‘ཨ་ཡོ་གྷ་ན་ཧ་ཏ་སྶཱ་ཏི གྷ་ན་ཨ་ཡོ་པི་ཎྜཾ ཧ་ཏ་སྶཱ’’ཏི ཨ་ཏྠཾ ཝ་ད་ནྟི. ཨེ་ཝ-ས་དྡོ ཙེ་ཏྠ ནི་པཱ་ཏ་མ་ཏྟཾ. ཛ་ལ་ཏོ ཛཱ་ཏ་ཝེ་ད་སོཏི ཛྷཱ་ཡ་མཱ་ན་སྶ ཨ་གྒི་སྶ. ཨ་ནཱ་ད་རེ ཨེ་ཏཾ སཱ་མི་ཝ་ཙ་ནཾ. ཨ་ནུ་པུ་བྦཱུ་པ་ས་ནྟ་སྶཱཏི ཨ་ནུ་ཀྐ་མེ་ན ཨུ་པ་ས་ནྟ་སྶ ཝི་ཛ྄ཛྷཱ་ཏ་སྶ ནི་རུ་དྡྷ་སྶ. ཡ་ཐཱ ན ཉཱ་ཡ་ཏེ ག་ཏཱིཏི ཡ་ཐཱ ཏ་སྶ ག་ཏི ན ཉཱ་ཡ་ཏི. ཨི་དཾ ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི – ཨ་ཡོ་མུ་ཊྛི་ཀཱུ་ཊཱ་དི་ནཱ མ་ཧ་ཏཱ ཨ་ཡོ་གྷ་ནེ་ན ཧ་ཏ་སྶ སཾ་ཧ་ཏ་སྶ, ཀཾ་ས་བྷཱ་ཛ་ནཱ་དི་ག་ཏ་སྶ ཝཱ ཛ་ལ་མཱ་ན་སྶ ཨ་གྒི་སྶ, ཏ་ཐཱ ཨུ་པྤ་ནྣ་སྶ ཝཱ ས་དྡ་སྶ ཨ་ནུ་ཀྐ་མེ་ན ཨུ་པ་ས་ནྟ་སྶ སུ་ཝཱུ་པ་ས་ནྟ་སྶ ད་ས་སུ དི་སཱ་སུ ན ཀ་ཏྠ་ཙི ག་ཏི པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི པ་ཙྩ་ཡ་ནི་རོ་དྷེ་ན ཨ་པྤ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཀ་ནི་རུ་དྡྷ་ཏྟཱ.
ཨེ་ཝཾ ས་མྨཱ་ཝི་མུ་ཏྟཱ་ནནྟི ཨེ་ཝཾ ས་མྨཱ ཧེ་ཏུ་ནཱ ཉཱ་ཡེ་ན ཏ་ད་ངྒ་ཝི་ཀྑ་མྦྷ་ན་ཝི་མུ་ཏྟི་པུ་བྦ་ངྒ་མེ་ན ཨ་རི་ཡ་མ་གྒེ་ན ཙ་ཏཱུ་ཧི་པི ཨུ་པཱ་དཱ་ནེ་ཧི ཨཱ་ས་ཝེ་ཧི ཙ ཝི་མུ་ཏྟ་ཏྟཱ ས་མྨཱ ཝི་མུ་ཏྟཱ་ནཾ, ཏ་ཏོ ཨེ་ཝ ཀཱ་མ་པ་བ་ནྡྷ་ས་ངྑཱ་ཏཾ ཀཱ་མོ་གྷཾ བྷ་ཝོ་གྷཱ་དི་བྷེ་དཾ ཨ་ཝ་སི་ཊྛཾ ཨོ་གྷ་ཉྩ ཏ་རི་ཏྭཱ ཋི་ཏ་ཏྟཱ ཀཱ་མ་བ་ནྡྷོ་གྷ་ཏཱ་རི་ནཾ སུ་ཊྛུ པ་ཊི་པ་སྶ་མྦྷི་ཏ་ས་བྦ་ཀི་ལེ་ས་ཝི་པྥ་ནྡི་ཏ་ཏྟཱ ཀི་ལེ་སཱ་བྷི་ས་ངྑཱ་ར་ཝཱ་ཏེ་ཧི ཙ ཨ་ཀ་མྤ་ནཱི་ཡ་ཏཱ་ཡ ཨ་ཙ་ལཾ ཨ་ནུ་པཱ་དི་སེ་ས་ནི་བྦཱ་ན་ས་ངྑཱ་ཏཾ ས་བྦ་ས་ངྑཱ་རཱུ་པ་ས་མཾ སུ་ཁཾ པ་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་དྷི་ག་ཏཱ་ནཾ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ག་ཏི དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ་དི་བྷེ་དཱ་སུ ག་ཏཱི་སུ ཨ་ཡཾ ནཱ་མཱ་ཏི པ་ཉྙ་པེ་ཏ་བྦ་ཏཱ་ཡ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏྟཱ པ་ཉྙཱ་པེ་ཏུཾ ན་ཏྠི ན ཨུ་པ་ལ་བྦྷ་ཏི, ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་ཛཱ་ཏ་ཝེ་དོ ཝི་ཡ ཨ་པ་ཉྙ་ཏྟི་ཀ་བྷཱ་ཝ་མེ་ཝ ཧི སོ ག་ཏོ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ད་ས་མ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
ནི་ཊྛི་ཏཱ ཙ པཱ་ཊ་ལི་གཱ་མི་ཡ་ཝ་གྒ་ཝ་ཎྞ་ནཱ.
ནི་ག་མ་ན་ཀ་ཐཱ
ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ཙ –
སུ་ཝི་མུ་ཏྟ་བྷ་ཝཱ་དཱ་ནོ, དེ་ཝ་དཱ་ན་ཝ་མཱ་ནི་ཏོ;
པ་ཙྪི་ནྣ་ཏ་ཎྷཱ་ས་ནྟཱ་ནོ, པཱི་ཏི་སཾ་ཝེ་ག་དཱི་པ་ནོ.
ས་དྡྷ་མྨ་དཱ་ན་ནི་ར་ཏོ, ཨུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ཡཱ་ཝ་ཧོ;
ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ ཨུ་དཱ་ནེ ཡེ, ཨུ་དཱ་ནེ་སི ཝི་ནཱ་ཡ་ཀོ.
ཏེ ས་བྦེ ཨེ་ཀ་ཏོ ཀ་ཏྭཱ, ཨཱ་རོ་པེ་ནྟེ་ཧི ས་ངྒ་ཧཾ;
ཨུ་དཱ་ནམི་ཏི ས་ངྒཱི་ཏཾ, དྷ་མྨ་ས་ངྒཱ་ཧ་ཀེ་ཧི ཡཾ.
ཏ་སྶ ཨ་ཏྠཾ པ་ཀཱ་སེ་ཏུཾ, པོ་རཱ་ཎ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ན་ཡཾ;
ནི་སྶཱ་ཡ ཡཱ ས་མཱ་ར་དྡྷཱ, ཨ་ཏྠ་སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཱ མ་ཡཱ.
སཱ ཏ་ཏྠ པ་ར་མ་ཏྠཱ་ནཾ, སུ་ཏྟ་ནྟེ་སུ ཡ་ཐཱ་ར་ཧཾ;
པ་ཀཱ་ས་ནཱ པ་ར་མ་ཏྠ་དཱི་པ་ནཱི ནཱ་མ ནཱ་མ་ཏོ.
ས་མྤ་ཏྟཱ པ་རི་ནི་ཊྛཱ་ནཾ, ཨ་ནཱ་ཀུ་ལ་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡཱ;
ཙ་ཏུ་ཏྟིཾ་ས་པྤ་མཱ་ཎཱ་ཡ, པཱ་ལི༹་ཡཱ བྷཱ་ཎ་ཝཱ་ར་ཏོ.
ཨི་ཏི ཏཾ ས་ངྑ་རོ་ནྟེ་ན, ཡཾ ཏཾ ཨ་དྷི་ག་ཏཾ མ་ཡཱ;
པུ་ཉྙཾ ཏ་སྶཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ་ན, ལོ་ཀ་ནཱ་ཐ་སྶ སཱ་ས་ནཾ.
ཨོ་གཱ་ཧི་ཏྭཱ ཝི་སུ་དྡྷཱ་ཡ, སཱི་ལཱ་དི་པ་ཊི་པ་ཏྟི་ཡཱ;
ས་བྦེ་པི དེ་ཧི་ནོ ཧོ་ནྟུ, ཝི་མུ་ཏྟི་ར་ས་བྷཱ་གི་ནོ.
ཙི་རཾ ཏི་ཊྛ་ཏུ ལོ་ཀ་སྨིཾ, ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་སཱ་ས་ནཾ;
ཏ་སྨིཾ ས་གཱ་ར་ཝཱ ནི་ཙྩཾ, ཧོ་ནྟུ ས་བྦེ་པི པཱ་ཎི་ནོ.
ས་མྨཱ ཝ་སྶ་ཏུ ཀཱ་ལེ་ན, དེ་ཝོ་པི ཛ་ག་ཏཱི་པ་ཏི;
ས་དྡྷ་མྨ་ནི་ར་ཏོ ལོ་ཀཾ, དྷ་མྨེ་ནེ་ཝ པ་སཱ་ས་ཏཱུ་ཏི.
བ་ད་ར་ཏི་ཏྠ་ཝི་ཧཱ་ར་ཝཱ་སི་ནཱ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་དྷ་མྨ་པཱ་ལ་ཏྠེ་རེ་ན
ཀ་ཏཱ་ཨུ་དཱ་ན་སྶ ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ ས་མ་ཏྟཱ.