༩. ཨུ་ད་པཱ་ན་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༦༩. ན་ཝ་མེ མ་ལླེ་སཱུཏི མ་ལླཱ ནཱ་མ ཛཱ་ན་པ་དི་ནོ རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་རཱ, ཏེ་སཾ ནི་ཝཱ་སོ ཨེ་ཀོ་པི ཛ་ན་པ་དོ རུ་ལ༹ྷཱི་ཝ་སེ་ན ‘‘མ་ལླཱ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི, ཏེ་སུ མ་ལླེ་སུ, ཡཾ ལོ་ཀེ ‘‘མ་ལློ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཀེ་ཙི པ་ན ‘‘མཱ་ལེ་སཱུ’’ཏི པ་ཋ་ནྟི. ཙཱ་རི་ཡཾ ཙ་ར་མཱ་ནོཏི ཨ་ཏུ་རི་ཏ་ཙཱ་རི་ཀཱ་ཝ་སེ་ན མ་ཧཱ་མ་ཎྜ་ལ་ཛ་ན་པ་ད་ཙཱ་རི་ཀཾ ཙ་ར་མཱ་ནོ. མ་ཧ་ཏཱ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷེ་ནཱཏི ཨ་པ་རི་ཙྪེ་ད་གུ་ཎེ་ན མ་ཧ་ནྟེ་ན ས་མ་ཎ་ག་ཎེ་ན. ཏ་དཱ ཧི བྷ་ག་ཝ་ཏོ མ་ཧཱ་བྷི་ཀྑུ་པ་རི་ཝཱ་རོ ཨ་ཧོ་སི. ཐཱུ་ཎཾ ནཱ་མ མ་ལླཱ་ནཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་གཱ་མོཏི པུ་ར་ཏྠི་མ་ད་ཀྑི་ཎཱ་ཡ དི་སཱ་ཡ མ་ཛ྄ཛྷི་མ་དེ་ས་སྶ ཨ་ཝ་དྷི་ཊྛཱ་ནེ མ་ལླ་དེ་སེ ཐཱུ་ཎ་ནཱ་མ་ཀོ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་བ་ཧུ་ལ་ཏཱ་ཡ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་གཱ་མོ. ཏ་ད་ཝ་ས་རཱིཏི ཏཾ ཨ་ཝ་ས་རི, ཐཱུ་ཎ་གཱ་མ་མ་གྒཾ པཱ་པུ་ཎཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་སྶོ་སུནྟི སུ་ཎིཾ་སུ, སོ་ཏ་དྭཱ་ར་ས་མྤ་ཏྟ་ཝ་ཙ་ན་ནི་གྒྷོ་སཱ་ནུ་སཱ་རེ་ན ཛཱ་ནིཾ་སཱུ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཁོཏི པ་ད་པཱུ་ར་ཎེ, ཨ་ཝ་དྷཱ་ར་ཎ་ཏྠེ ཝཱ ནི་པཱ་ཏོ. ཏ་ཏྠ ཨ་ཝ་དྷཱ་ར་ཎ་ཏྠེ་ན ཨ་སྶོ་སུཾ་ཡེ་ཝ, ན ཏེ་སཾ ས་ཝ་ན་ནྟ་རཱ་ཡོ ཨ་ཧོ་སཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. པ་ད་པཱུ་ར་ཎེ་ན པ་ད་བྱ་ཉྫ་ན་སི་ལི་ཊྛ་ཏྟ་མ་ཏྟ་མེ་ཝ. ཐཱུ་ཎེ་ཡྻ་ཀཱཏི ཐཱུ་ཎ་གཱ་མ་ཝཱ་སི་ནོ. བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ག་ཧ་པ་ཏི་ཀཱཏི ཨེ་ཏྠ བྲ་ཧྨཾ ཨ་ཎ་ནྟཱི་ཏི བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ, མ་ནྟེ ས་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨི་ད་མེ་ཝ ཧི ཛཱ་ཏི་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ་ནཾ ནི་བྦ་ཙ་ནཾ, ཨ་རི་ཡཱ པ་ན བཱ་ཧི་ཏ་པཱ་པ་ཏྟཱ ‘‘བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ནྟི. ག་ཧ་པ་ཏི་ཀཱཏི ཁ་ཏྟི་ཡ་བྲཱ་ཧྨ་ཎེ ཝ་ཛྫེ་ཏྭཱ ཡེ ཀེ་ཙི ཨ་གཱ་རཾ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཝ་ས་ནྟཱ ཝུ་ཙྩ་ནྟི, ཝི་སེ་ས་ཏོ ཝེ་སྶཱ. བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཙ ག་ཧ་པ་ཏི་ཀཱ ཙ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ག་ཧ་པ་ཏི་ཀཱ.
ཨི་དཱ་ནི ཡ་མ་ཏྠཾ ཏེ ཨ་སྶོ་སུཾ, ཏཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ས་མ་ཎོ ཁ་ལུ, བྷོ, གོ་ཏ་མོ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ ས་མི་ཏ་པཱ་པ་ཏྟཱ ‘‘ས་མ་ཎོ’’ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཝུ་ཏྟ་ཉྷེ་ཏཾ – ‘‘ས་མི་ཏཱ་སྶ ཧོ་ནྟི པཱ་པ་ཀཱ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ’’ཏི་ཨཱ་དི (མ. ནི. ༡.༤༣༤). བྷ་ག་ཝཱ ཙ ཨ་ནུ་ཏྟ་རེ་ན ཨ་རི་ཡ་མ་གྒེ་ན ས་བྦ་སོ ས་མི་ཏ་པཱ་པོ. ཏེ་ན་སྶ ཡ་ཐཱ་བྷུ་ཙྩ་གུ་ཎཱ་དྷི་ག་ཏ་མེ་ཏཾ ནཱ་མཾ, ཡ་དི་དཾ ས་མ་ཎོ་ཏི. ཁ་ལཱུཏི ཨ་ནུ་སྶ་ཝ་ཏྠེ ནི་པཱ་ཏོ. བྷོཏི བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ཛཱ་ཏི་ཀཱ་ནཾ ཛཱ་ཏི་ས་མུ་དཱ་ག་ཏཾ ཨཱ་ལ་པ་ན་མ་ཏྟཾ. ཝུ་ཏྟ་མྤི ཙེ་ཏཾ ‘‘བྷོ་ཝཱ་དི ནཱ་མ སོ ཧོ་ཏི, ས་ཙེ ཧོ་ཏི ས་ཀི་ཉྩ་ནོ’’ཏི (དྷ. པ. ༣༩༦). གོ་ཏ་མོཏི གོ་ཏྟ་ཝ་སེ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་རི་ཀི་ཏྟ་ནཾ. ཏ་སྨཱ ‘‘ས་མ་ཎོ ཁ་ལུ, བྷོ, གོ་ཏ་མོ’’ཏི ས་མ་ཎོ ཀི་ར, བྷོ, གོ་ཏ་མ་གོ་ཏྟོ་ཏི ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ ཨ་ཏྠོ. ས་ཀྱ་པུ་ཏྟོཏི ཨི་དཾ པ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨུ་ཙྩཱ་ཀུ་ལ་པ་རི་དཱི་པ་ནཾ. ས་ཀྱ་ཀུ་ལཱ པ་བྦ་ཛི་ཏོཏི ས་དྡྷཱ་པ་བྦ་ཛི་ཏ་བྷཱ་ཝ་པ་རི་དཱི་པ་ནཾ. ཀེ་ན་ཙི པཱ་རི་ཛུ་ཉྙེ་ན ཨ་ན་བྷི་བྷཱུ་ཏོ ཨ་པ་རི་ཀྑཱི་ཎཾ་ཡེ་ཝ ཏཾ ཀུ་ལཾ པ་ཧཱ་ཡ ནེ་ཀྑ་མྨཱ་དྷི་ག་མ་ས་དྡྷཱ་ཡ པ་བྦ་ཛི་ཏོ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཨུ་ད་པཱ་ནཾ ཏི་ཎ་སྶ ཙ བྷུ་ས་སྶ ཙ ཡཱ་ཝ མུ་ཁ་ཏོ པཱུ་རེ་སུནྟི པཱ་ནཱི་ཡ་ཀཱུ་པཾ ཏི་ཎེ་ན ཙ བྷུ་སེ་ན ཙ མུ་ཁ་པྤ་མཱ་ཎེ་ན ཝ་ཌྜྷེ་སུཾ, ཏི་ཎཱ་དཱི་ནི པ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཀཱུ་པཾ པི་ད་ཧིཾ་སཱུ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ཏ་སྶ ཀི་ར གཱ་མ་སྶ བ་ཧི བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨཱ་ག་མ་ན་མ་གྒེ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ་ནཾ པ་རི་བྷོ་ག་བྷཱུ་ཏོ ཨེ་ཀོ ཨུ་ད་པཱ་ནོ ཨ་ཧོ་སི. ཏཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཏ་ཏྠ ས་བྦཱ་ནི ཀཱུ་པ་ཏ་ལཱ༹་ཀཱ་དཱི་ནི ཨུ་ད་ཀ་ཊྛཱ་ནཱ་ནི ཏ་དཱ ཝི་སུ་ཀྑཱ་ནི ནི་རུ་ད་ཀཱ་ནི ཨ་ཧེ་སུཾ. ཨ་ཐ ཐཱུ་ཎེ་ཡྻ་ཀཱ ར་ཏ་ན་ཏྟ་ཡེ ཨ་པྤ་ས་ནྣཱ མ་ཙྪེ་ར་པ་ཀ་ཏཱ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨཱ་ག་མ་ནཾ སུ་ཏྭཱ ‘‘ས་ཙེ ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ ས་སཱ་ཝ་ཀོ ཨི་མཾ གཱ་མཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ དྭཱི་ཧ་ཏཱི་ཧཾ ཝ་སེ་ཡྻ, ས་བྦཾ ཨི་མཾ ཛ་ནཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ཝ་ཙ་ནེ ཋ་པེ་ཡྻ, ཏ་ཏོ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་དྷ་མྨོ པ་ཏི་ཊྛཾ ན ལ་བྷེ་ཡྻཱ’’ཏི ཏ་ཏྠ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨ་ཝཱ་སཱ་ཡ པ་རི་ས་ཀྐ་ནྟཱ ‘‘ཨི་མ་སྨིཾ གཱ་མེ ཨ་ཉྙ་ཏྠ ཨུ་ད་ཀཾ ན་ཏྠི, ཨ་མུཾ ཨུ་ད་པཱ་ནཾ ཨ་པ་རི་བྷོ་གཾ ཀ་རི་སྶཱ་མ, ཨེ་ཝཾ ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ ས་སཱ་ཝ་ཀོ ཨི་མཾ གཱ་མཾ ན པ་ཝི་སི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ས་མྨ་ནྟ་ཡི་ཏྭཱ ས་བྦེ གཱ་མ་ཝཱ་སི་ནོ ས་ཏྟཱ་ཧ་སྶ ཨུ་ད་ཀཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཙཱ་ཊི་ཨཱ་དཱི་ནི པཱུ་རེ་ཏྭཱ ཨུ་ད་པཱ་ནཾ ཏི་ཎེ་ན ཙ བྷུ་སེ་ན ཙ པི་ད་ཧིཾ་སུ. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘ཨུ་ད་པཱ་ནཾ ཏི་ཎ་སྶ ཙ བྷུ་ས་སྶ ཙ ཡཱ་ཝ མུ་ཁ་ཏོ པཱུ་རེ་སུཾ, ‘མཱ ཏེ མུ་ཎྜ་ཀཱ ས་མ་ཎ་ཀཱ པཱ་ནཱི་ཡཾ ཨ་པཾ་སཱུ’’’ཏི.
ཏ་ཏྠ མུ་ཎྜ་ཀཱ ས་མ་ཎ་ཀཱཏི མུ་ཎྜེ ‘‘མུ་ཎྜཱ’’ཏི ས་མ་ཎེ ‘‘ས་མ་ཎཱ’’ཏི ཝ་ཏྟུཾ ཝ་ཊྚེ་ཡྻ, ཏེ པ་ན ཁུཾ་ས་ནཱ་དྷི་པྤཱ་ཡེ་ན ཧཱི་ལེ༹་ནྟཱ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧཾ་སུ. མཱཏི པ་ཊི་སེ་དྷེ, མཱ ཨ་པཾ་སུ མཱ པི་ཝིཾ་སཱུ་ཏི ཨ་ཏྠོ. མ་གྒཱ ཨོ་ཀྐ་མྨཱཏི མ་གྒ་ཏོ ཨ་པ་ས་ཀྐི་ཏྭཱ. ཨེ་ཏ་མྷཱཏི ཡོ ཨུ་ད་པཱ་ནོ ཏེ་ཧི ཏ་ཐཱ ཀ་ཏོ, ཏ་མེ་ཝ ནི་དྡི་ས་ནྟོ ཨཱ་ཧ. ཀིཾ པ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་སཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ་ནཾ ཝི་པྤ་ཀཱ་རཾ ཨ་ནཱ་ཝ་ཛྫི་ཏྭཱ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ – ‘‘ཨེ་ཏ་མྷཱ ཨུ་ད་པཱ་ནཱ པཱ་ནཱི་ཡཾ ཨཱ་ཧ་རཱ’’ཏི, ཨུ་དཱ་ཧུ ཨཱ་ཝ་ཛྫི་ཏྭཱ ཛཱ་ན་ནྟོ་ཏི? ཛཱ་ན་ནྟོ ཨེ་ཝ བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ཏྟ་ནོ བུ་དྡྷཱ་ནུ་བྷཱ་ཝཾ པ་ཀཱ་སེ་ཏྭཱ ཏེ ད་མེ་ཏྭཱ ནི་བྦི་སེ་ཝ་ནེ ཀཱ་ཏུཾ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ, ན པཱ་ནཱི་ཡཾ པཱ་ཏུ་ཀཱ་མོ. ཏེ་ནེ་ཝེ་ཏྠ མ་ཧཱ་པ་རི་ནི་བྦཱ་ན་སུ་ཏྟེ ཝི་ཡ ‘‘པི་པཱ་སི་ཏོ་སྨཱི’’ཏི (དཱི. ནི. ༢.༡༩༡) ན ཝུ་ཏྟཾ. དྷ་མྨ་བྷ་ཎྜཱ་གཱ་རི་ཀོ པ་ན ས་ཏྠུ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡཾ ཨ་ཛཱ་ན་ནྟོ ཐཱུ་ཎེ་ཡྻ་ཀེ་ཧི ཀ་ཏཾ ཝི་པྤ་ཀཱ་རཾ ཨཱ་ཙི་ཀྑ་ནྟོ ‘‘ཨི་དཱ་ནི སོ, བྷ་ནྟེ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ.
ཏ་ཏྠ ཨི་དཱ་ནཱིཏི ཨ་དྷུ་ནཱ, ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཨཱ་ག་མ་ན་ཝེ་ལཱ་ཡ་མེ་ཝཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨེ་སོ, བྷ་ནྟེ, ཨུ་ད་པཱ་ནོཏི པ་ཋ་ནྟི. ཐེ་རོ དྭི་ཀྑ་ཏྟུཾ པ་ཊི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཏ་ཏི་ཡ་ཝཱ་རེ ‘‘ན ཁོ ཏ་ཐཱ་ག་ཏཱ ཏི་ཀྑ་ཏྟུཾ པ་ཙྩ་ནཱི་ཀཱ ཀཱ་ཏ་བྦཱ, ཀཱ་ར་ཎཾ དི་ཊྛཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི དཱི་གྷ་ད་སྶི་ནཱ’’ཏི མ་ཧཱ་རཱ་ཛ་ད་ཏྟི་ཡཾ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་ཏྟཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨུ་ད་པཱ་ནཾ ཨ་ག་མཱ་སི. ག་ཙྪ་ནྟེ ཐེ་རེ ཨུ་ད་པཱ་ནེ ཨུ་ད་ཀཾ པ་རི་པུ་ཎྞཾ ཧུ་ཏྭཱ ཨུ་ཏྟ་རི་ཏྭཱ ས་མ་ནྟ་ཏོ ས་ནྡ་ཏི, ས་བྦཾ ཏི་ཎཾ བྷུ་ས་ཉྩ ཨུ་པླ་ཝི་ཏྭཱ ས་ཡ་མེ་ཝ ཨ་པ་ག་ཙྪི. ཏེ་ན ཙ ས་ནྡ་མཱ་ནེ་ན ས་ལི་ལེ་ན ཨུ་པ་རཱུ་པ་རི ཝ་ཌྜྷ་ནྟེ་ན ཏ་སྨིཾ གཱ་མེ ས་བྦེ་ཝ པོ་ཀྑ་ར་ཎཱི་ཨཱ་ད་ཡོ ཛ་ལཱ་ས་ཡཱ ཝི་སུ་ཀྑཱ པ་རི་པཱུ་རིཾ་སུ, ཏ་ཐཱ པ་རི་ཁཱ་ཀུ་སུ་བྦྷ་ནི་ནྣཱ་དཱི་ནི ཙ. ས་བྦོ གཱ་མ་པྤ་དེ་སོ མ་ཧོ་གྷེ་ན ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཏྠ་ཊོ མ་ཧཱ་ཝ་སྶ་ཀཱ་ལེ ཝི་ཡ ཨ་ཧོ་སི. ཀུ་མུ་དུ་པྤ་ལ་པ་དུ་མ་པུ་ཎྜ་རཱི་ཀཱ་དཱི་ནི ཛ་ལ་ཛ་པུ་པྥཱ་ནི ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ ཨུ་བྦྷི་ཛྫི་ཏྭཱ ཝི་ཀ་ས་མཱ་ནཱ་ནི ཨུ་ད་ཀཾ ས་ཉྪཱ་དིཾ་སུ. ས་རེ་སུ ཧཾ་ས་ཀོ་ཉྩ་ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ཀ་ཀཱ་ར་ཎྜ་ཝ་བ་ཀཱ་ད་ཡཱ ཨེ ཨུ་ད་ཀ་ས་ཀུ་ཎི་ཀཱ ཝ་སྶ་མཱ་ནཱ ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ ཝི་ཙ་རིཾ་སུ. ཐཱུ་ཎེ་ཡྻ་ཀཱ ཏཾ མ་ཧོ་གྷཾ ཏ་ཐཱ ཨུ་ཏྟ་ར་ནྟཾ ས་མ་ནྟ་ཏོ ཝཱི་ཙི་ཏ་ར་ངྒ་ས་མཱ་ཀུ་ལཾ པ་རི་ཡ་ནྟ་ཏོ ས་མུ་ཊྛ་ཧ་མཱ་ནཾ རུ་ཙི་རཾ ཕེ་ཎ་བུ་བྦུ་ལ༹་ཀཾ དི་སྭཱ ཨ་ཙྪ་རི་ཡ་བྦྷུ་ཏ་ཙི་ཏྟ་ཛཱ་ཏཱ ཨེ་ཝཾ ས་མྨ་ནྟེ་སུཾ ‘‘མ་ཡཾ ས་མ་ཎ་སྶ གོ་ཏ་མ་སྶ ཨུ་ད་ཀུ་པ་ཙྪེ་དཾ ཀཱ་ཏུཾ ཝཱ་ཡ་མི་མྷཱ, ཨ་ཡཾ པ་ན མ་ཧོ་གྷོ ཏ་སྶ ཨཱ་ག་མ་ན་ཀཱ་ལ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཨེ་ཝཾ ཨ་བྷི་ཝ་ཌྜྷ་ཏི, ནི་སྶཾ་ས་ཡཾ ཁོ ཨ་ཡཾ ཏ་སྶ ཨི་དྡྷཱ་ནུ་བྷཱ་ཝོ. མ་ཧི་དྡྷི་ཀོ ཧི སོ མ་ཧཱ་ནུ་བྷཱ་ཝོ. ཋཱ་ནཾ ཁོ པ་ནེ་ཏཾ ཝི་ཛྫ་ཏི, ཡ་ཐཱ ཡཾ མ་ཧོ་གྷོ ཨུ་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ ཨ་མྷཱ་ཀཾ གཱ་མ་མྤི ཨོ་ཏྠ་རེ་ཡྻ. ཧ་ནྡ མ་ཡཾ ས་མ་ཎཾ གོ་ཏ་མཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ པ་ཡི་རུ་པཱ་སི་ཏྭཱ ཨ་ཙྩ་ཡཾ དེ་སེ་ནྟཱ ཁ་མཱ་པེ་ཡྻཱ་མཱ’’ཏི.
ཏེ ས་བྦེ་ཝ ཨེ་ཀ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡཱ ཧུ་ཏྭཱ ས་ངྒྷ་ས་ངྒྷཱི ག་ཎཱི་བྷཱུ་ཏཱ གཱ་མ་ཏོ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མིཾ་སུ. ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨ་པྤེ་ཀ་ཙྩེ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པཱ་དེ སི་ར་སཱ ཝ་ནྡིཾ་སུ, ཨ་པྤེ་ཀ་ཙྩེ ཨ་ཉྫ་ལིཾ པ་ཎཱ་མེ་སུཾ, ཨ་པྤེ་ཀ་ཙྩེ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ས་དྡྷིཾ ས་མྨོ་དིཾ་སུ, ཨ་པྤེ་ཀ་ཙྩེ ཏུ་ཎྷཱི་བྷཱུ་ཏཱ ནི་སཱི་དིཾ་སུ, ཨ་པྤེ་ཀ་ཙྩེ ནཱ་མ་གོ་ཏྟཾ སཱ་ཝེ་སུཾ. ཨེ་ཝཾ པ་ན ཀ་ཏྭཱ ས་བྦེ་ཝ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ ‘‘ཨི་དྷ མ་ཡཾ, བྷོ གོ་ཏ་མ, བྷོ་ཏོ ཙེ་ཝ གོ་ཏ་མ་སྶ གོ་ཏ་མ་སཱ་ཝ་ཀཱ་ན་ཉྩ ཨུ་ད་ཀ་པྤ་ཊི་སེ་དྷཾ ཀཱ་ར་ཡི་མྷ, ཨ་མུ་ཀ་སྨིཾ ཨུ་ད་པཱ་ནེ ཏི་ཎ་ཉྩ བྷུ་ས་ཉྩ པ་ཀྑི་པི་མྷ. སོ པ་ན ཨུ་ད་པཱ་ནོ ཨ་ཙེ་ཏ་ནོ་པི ས་མཱ་ནོ ས་ཙེ་ཏ་ནོ ཝི་ཡ བྷོ་ཏོ གུ་ཎཾ ཛཱ་ན་ནྟོ ཝི་ཡ ས་ཡ་མེ་ཝ ས་བྦཾ ཏི་ཎཾ བྷུ་སཾ ཨ་པ་ནེ་ཏྭཱ སུ་ཝི་སུ་དྡྷོ ཛཱ་ཏོ, ས་བྦོ་པི ཙེ་ཏྠ ནི་ནྣ་པྤ་དེ་སོ མ་ཧ་ཏཱ ཨུ་ད་ཀོ་གྷེ་ན པ་རི་པུ་ཎྞོ ར་མ་ཎཱི་ཡོ་ཝ ཛཱ་ཏོ, ཨུ་ད་ཀཱུ་པ་ཛཱི་ཝི་ནོ ས་ཏྟཱ པ་རི་ཏུ་ཊྛཱ. མ་ཡཾ པ་ན མ་ནུ་སྶཱ་པི ས་མཱ་ནཱ བྷོ་ཏོ གུ་ཎེ ན ཛཱ་ནི་མྷ, ཡེ མ་ཡཾ ཨེ་ཝཾ ཨ་ཀ་རི་མྷ, སཱ་དྷུ ནོ བྷ་ཝཾ གོ་ཏ་མོ ཏ་ཐཱ ཀ་རོ་ཏུ, ཡ་ཐཱ་ཡཾ མ་ཧོ་གྷོ ཨི་མཾ གཱ་མཾ ན ཨོ་ཏྠ་རེ་ཡྻ, ཨ་ཙྩ་ཡོ ནོ ཨ་ཙྩ་ག་མཱ ཡ་ཐཱ་བཱ་ལཾ, ཏཾ ནོ བྷ་ཝཾ གོ་ཏ་མོ ཨ་ཙྩ་ཡཾ པ་ཊི་གྒ་ཎྷཱ་ཏུ ཨ་ནུ་ཀ་མྤཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡཱ’’ཏི ཨ་ཙྩ་ཡཾ དེ་སེ་སུཾ. བྷ་ག་ཝཱ་པི ‘‘ཏ་གྒྷ ཏུ་མྷེ ཨ་ཙྩ་ཡོ ཨ་ཙྩ་ག་མཱ ཡ་ཐཱ་བཱ་ལཾ, ཏཾ ཝོ མ་ཡཾ པ་ཊི་གྒ་ཎྷཱ་མ ཨཱ་ཡ་ཏིཾ སཾ་ཝ་རཱ་ཡཱ’’ཏི ཏེ་སཾ ཨ་ཙྩ་ཡཾ པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ པ་ས་ནྣ་ཙི་ཏྟ་ཏཾ ཉ་ཏྭཱ ཨུ་ཏྟ་རི ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡཱ་ནུ་རཱུ་པཾ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་སི. ཏེ བྷ་ག་ཝ་ཏོ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཾ སུ་ཏྭཱ པ་ས་ནྣ་ཙི་ཏྟཱ ས་ར་ཎཱ་དཱི་སུ པ་ཏི་ཊྛི་ཏཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ པ་ད་ཀྑི་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ པ་ཀྐ་མིཾ་སུ. ཏེ་སཾ པ་ན ཨཱ་ག་མ་ན་ཏོ པུ་རེ་ཏ་རཾ་ཡེ་ཝ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ ཏཾ པཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡཾ དི་སྭཱ ཨ་ཙྪ་རི་ཡ་བྦྷུ་ཏ་ཙི་ཏྟ་ཛཱ་ཏོ པ་ཏྟེ་ན པཱ་ནཱི་ཡཾ ཨཱ་དཱ་ཡ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨུ་པ་ནཱ་མེ་ཏྭཱ ཏཾ པ་ཝ་ཏྟིཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘ཨེ་ཝཾ, བྷ་ནྟེ་ཏི ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ’’ཏི་ཨཱ་དི.
ཏ་ཏྠ མུ་ཁ་ཏོ ཨོ་ཝ་མི་ཏྭཱཏི ས་བྦཾ ཏཾ ཏི་ཎཱ་དིཾ མུ་ཁེ་ན ཚ་ཌྜེ་ཏྭཱ. ཝི་སྶ་ནྡ་ནྟོ མ་ཉྙེཏི པུ་བྦེ དཱི་གྷ་ར་ཛྫུ་ཀེ་ན ཨུ་ད་པཱ་ནེ་ན ཨུ་སྶི་ཉྩི་ཏྭཱ ག་ཧེ་ཏ་བྦ་ཨུ་ད་ཀོ་གྷོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་ཏྟཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཐེ་ར་སྶ ག་ཏ་ཀཱ་ལེ མུ་ཁེ་ན ཝི་སྶ་ནྡ་ནྟོ ཝི་ཡ ས་མ་ཏི་ཏྟི་ཀོ ཀཱ་ཀ་པེ་ཡྻོ ཧུ་ཏྭཱ ཨ་ཊྛཱ་སི. ཨི་ད་ཉྩ ཐེ་ར་སྶ ག་ཏ་ཀཱ་ལེ ཨུ་ད་ཀ་པྤ་ཝ་ཏྟིཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏོ པ་རཾ པ་ན པུ་བྦེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན ཏ་སྨིཾ གཱ་མེ ས་ཀ་ལཾ ནི་ནྣ་ཊྛཱ་ནཾ ཨུ་ད་ཀེ་ན པ་རི་པུ་ཎྞཾ ཨ་ཧོ་སཱི་ཏི. ཨ་ཡཾ པ་ནི་དྡྷི ན བུ་དྡྷཱ་ནཾ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ནེ་ན, ནཱ་པི དེ་ཝཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ་ན, ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པུ་ཉྙཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ་ན པ་རི་ཏྟ་དེ་ས་ན་ཏྠཾ རཱ་ཛ་ག་ཧ་ཏོ ཝེ་སཱ་ལི་ག་མ་ནེ ཝི་ཡ. ཀེ་ཙི པ་ན ‘‘ཐཱུ་ཎེ་ཡྻ་ཀཱ་ནཾ བྷ་ག་ཝ་ཏི པ་སཱ་ད་ཛ་ན་ན་ཏྠཾ ཏེ་སཾ ཨ་ཏྠ་ཀཱ་མཱ་ཧི དེ་ཝ་ཏཱ་ཧི ཀ་ཏ’’ནྟི. ཨ་པ་རེ ‘‘ཨུ་ད་པཱ་ན་སྶ ཧེ་ཊྛཱ ཝ་ས་ན་ཀ་ནཱ་ག་རཱ་ཛཱ ཨེ་ཝ་མ་ཀཱ་སཱི’’ཏི. ས་བྦཾ ཏཾ ཨ་ཀཱ་ར་ཎཾ, ཡ་ཐཱ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པུ་ཉྙཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ་ན་ཡེ་ཝ ཏ་ཐཱ ཨུ་ད་ཀུ་པྤ་ཏྟི་ཡཱ པ་རི་དཱི་པི་ཏ་ཏྟཱ.
ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཝི་དི་ཏྭཱཏི ཨེ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ནེ་ན ཝི་ནཱ ཨ་ཏྟ་ནཱ ཨི་ཙྪི་ཏ་ནི་པྥ་ཏྟི་ས་ངྑཱ་ཏཾ ཨ་ཏྠཾ ས་བྦཱ་ཀཱ་ར་ཏོ ཝི་དི་ཏྭཱ ཏ་ད་ཏྠ་དཱི་པ་ནཾ ཨི་མཾ ཨུ་དཱ་ནཾ ཨུ་དཱ་ནེ་སི.
ཏ་ཏྠ ཀིཾ ཀ་ཡི་རཱ ཨུ་ད་པཱ་ནེ་ན, ཨཱ་པཱ ཙེ ས་བྦ་དཱ སི་ཡུནྟི ཡ་སྶ ས་བྦ་ཀཱ་ལཾ ས་བྦ་ཏྠ ཙ ཨཱ་པཱ ཙེ ཡ་དི སི་ཡུཾ ཡ་དི ཨུ་པ་ལ་བྦྷེ་ཡྻུཾ ཡ་དི ཨཱ་ཀ་ངྑཱ་མ་ཏྟ་པ་ཊི་བ་དྡྷོ, ཏེ་སཾ ལཱ་བྷོ, ཏེ་ན ཨུ་ད་པཱ་ནེ་ན ཀིཾ ཀ་ཡི་རཱ ཀིཾ ཀ་རེ་ཡྻ, ཀིཾ པ་ཡོ་ཛ་ན་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཏ་ཎྷཱ་ཡ མཱུ་ལ་ཏོ ཚེ་ཏྭཱ, ཀི་སྶ པ་རི་ཡེ་ས་ནཾ ཙ་རེཏི ཡཱ་ཡ ཏ་ཎྷཱ་ཡ ཝི་ནི་བ་དྡྷཱ ས་ཏྟཱ ཨ་ཀ་ཏ་པུ་ཉྙཱ ཧུ་ཏྭཱ ཨི་ཙྪི་ཏཱ་ལཱ་བྷ་དུ་ཀྑེ་ན ཝི་ཧ་ཉྙ་ནྟི, ཏ་སྶཱ ཏ་ཎྷཱ་ཡ མཱུ་ལཾ, མཱུ་ལེ ཝཱ ཚི་ནྡི་ཏྭཱ ཋི་ཏོ མཱ་དི་སོ ས་བྦ་ཉྙུ་བུ་དྡྷོ ཀི་སྶ ཀེ་ན ཀཱ་ར་ཎེ་ན པཱ་ནཱི་ཡ་པ་རི་ཡེ་ས་ནཾ, ཨ་ཉྙཾ ཝཱ པ་ཙྩ་ཡ་པ་རི་ཡེ་ས་ནཾ ཙ་རེ་ཡྻ. ‘‘མཱུ་ལ་ཏོ ཚེ་ཏྟཱ’’ཏི་པི པ་ཋ་ནྟི, ཏ་ཎྷཱ་ཡ མཱུ་ལཾ མཱུ་ལེ་ཡེ་ཝ ཝཱ ཚེ་ད་ཀོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ཐ ཝཱ མཱུ་ལ་ཏོ ཚེ་ཏྟཱཏི མཱུ་ལ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཏ་ཎྷཱ་ཡ ཚེ་ད་ཀོ. ཨི་དཾ ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི – ཡོ བོ་དྷི་ཡཱ མཱུ་ལ་བྷཱུ་ཏ་མ་ཧཱ་པ་ཎི་དྷཱ་ན་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཨ་པ་རི་མི་ཏཾ ས་ཀ་ལཾ པུ་ཉྙ་ས་མྦྷཱ་རཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ ལོ་ཀ་ཧི་ཏ་ཏྠ་མེ་ཝ པ་རི་ཎཱ་མ་ན་ཝ་སེ་ན པ་རི་པཱུ་རེ་ནྟོ མཱུ་ལ་ཏོ པ་བྷུ་ཏི ཏ་ཎྷཱ་ཡ ཚེ་ཏྟཱ, སོ ཏ་ཎྷཱ་ཧེ་ཏུ་ཀ་སྶ ཨི་ཙྪི་ཏཱ་ལཱ་བྷ་སྶ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཀི་སྶ ཀེ་ན ཀཱ་ར་ཎེ་ན ཨུ་ད་ཀ་པ་རི་ཡེ་ས་ནཾ ཙ་རེ་ཡྻ, ཨི་མེ པ་ན ཐཱུ་ཎེ་ཡྻ་ཀཱ ཨ་ནྡྷ་བཱ་ལཱ ཨི་མཾ ཀཱ་ར་ཎཾ ཨ་ཛཱ་ན་ནྟཱ ཨེ་ཝ་མ་ཀཾ་སཱུ་ཏི.
ན་ཝ་མ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.