༡༠. ཨུ་ཏེ་ན་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ

༧༠. ད་ས་མེ ར་ཉྙོ ཨུ་ཏེ་ན་སྶཱཏི ཨུ་ཏེ་ན་སྶ ནཱ་མ ར་ཉྙོ, ཡོ ‘‘ཝ་ཛྫི་རཱ་ཛཱ’’ཏི་པི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཨུ་ཡྻཱ་ན་ག་ཏ་སྶཱཏི ཨུ་ཡྻཱ་ན་ཀཱི་ལ༹་ན་ཏྠཾ ཨུ་ཡྻཱ་ནཾ ག་ཏ་སྶ. ཨ་ནཱ་ད་རེ ཧི ཨི་དཾ སཱ་མི་ཝ་ཙ་ནཾ, ‘‘ཨ་ནྟེ་པུ་ར’’ནྟི པ་ན པ་དཾ ཨ་པེ་ཀྑི་ཏྭཱ ས་མྦ་ནྡྷེ་པེ་ཏཾ སཱ་མི་ཝ་ཙ་ནཾ ཧོ་ཏི. ཀཱ་ལ་ངྐ་ཏཱ་ནཱིཏི ཨ་གྒི་ད་ཌྜྷཱ་ནི ཧུ་ཏྭཱ མ་ཏཱ་ནི ཧོ་ནྟི. སཱ་མཱ་ཝ་ཏཱི་པ་མུ་ཁཱ་ནཱིཏི ཨེ་ཏྠ ཀཱ པ་ནཱ་ཡཾ སཱ་མཱ་ཝ་ཏཱི, ཀ་ཐ་ཉྩ ད་ཌྜྷཱ་ཏི? ཝུ་ཙྩ་ཏེ, བྷ་དྡ་ཝ་ཏི་ཡཾ སེ་ཊྛི་ནོ དྷཱི་ཏཱ གྷོ་ས་ཀ་སེ་ཊྛི་ནཱ དྷཱི་ཏུ་ཊྛཱ་ནེ ཋ་པི་ཏཱ པ་ཉྩ་ས་ཏ་ཨི་ཏྠི་པ་རི་ཝཱ་རཱ ར་ཉྙོ ཨུ་ཏེ་ན་སྶ ཨ་གྒ་མ་ཧེ་སཱི མེ་ཏྟཱ་ཝི་ཧཱ་ར་བ་ཧུ་ལཱ ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝི་ཀཱ སཱ་མཱ་ཝ་ཏཱི ནཱ་མ. ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ ས་ངྑེ་པོ, ཝི་ཏྠཱ་ར་ཏོ པ་ན ཨཱ་དི་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ སཱ་མཱ་ཝ་ཏི་ཡཱ ཨུ་པྤ་ཏྟི་ཀ་ཐཱ དྷ་མྨ་པ་ད་ཝ་ཏྠུ་མྷི (དྷ. པ. ཨ་ཊྛ. ༡.༢༠ སཱ་མཱ་ཝ་ཏཱི་ཝ་ཏྠུ) ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. མཱ་ག་ཎྜི་ཡ་སྶ ནཱ་མ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ དྷཱི་ཏཱ ཨ་ཏྟ་ནོ མཱ་ཏཱ་པི་ཏཱུ་ནཾ –

‘‘དི་སྭཱ་ན ཏ་ཎྷཾ ཨ་ར་ཏིཾ ར་ག་ཉྩ,

ནཱ་ཧོ་སི ཚ་ནྡོ ཨ་པི མེ་ཐུ་ན་སྨིཾ;

ཀི་མེ་ཝི་དཾ མུ་ཏྟ་ཀ་རཱི་ས་པུ་ཎྞཾ,

པཱ་དཱ་པི ནཾ ས་མྥུ་སི་ཏུཾ ན ཨི་ཙྪེ’’ཏི. (སུ. ནི. ༨༤༡) –

བྷ་ག་ཝ་ཏཱ དེ་སི་ཏཾ ཨི་མཾ གཱ་ཐཾ སུ་ཏྭཱ ས་ཏྠ་རི བ་དྡྷཱ་གྷཱ་ཏཱ མཱ་ག་ཎྜི་ཡཱ ཨ་པ་ར་བྷཱ་གེ ར་ཉྙཱ ཨུ་ཏེ་ནེ་ན མ་ཧེ་སི་ཊྛཱ་ནེ ཋ་པི་ཏཱ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཀོ་ས་མྦིཾ ཨུ་པ་ག་ཏ་བྷཱ་ཝཾ, སཱ་མཱ་ཝ་ཏཱི་པ་མུ་ཁཱ་ན་ཉྩ པ་ཉྩ་ནྣཾ ཨི་ཏྠི་ས་ཏཱ་ནཾ ཨུ་པཱ་སི་ཀཱ་བྷཱ་ཝཾ ཉ་ཏྭཱ ‘‘ཨཱ་ག་ཏོ ནཱ་མ ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ ཨི་མཾ ན་ག་རཾ, དཱ་ནི་སྶ ཀ་ཏྟ་བྦཾ ཛཱ་ནི་སྶཱ་མི, ཨི་མཱ་པི ཏ་སྶ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཡི་ཀཱ, ཨི་མཱ་ས་མྤི སཱ་མཱ་ཝ་ཏཱི་པ་མུ་ཁཱ་ན་ཉྩ ཀ་ཏྟ་བྦཾ ཛཱ་ནི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨ་ནེ་ཀ་པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ཧི ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ཏཱ་ས་ཉྩ ཨ་ན་ཏྠཾ ཀཱ་ཏུཾ ཝཱ་ཡ་མི་ཏྭཱ་པི ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟཱི པུ་ནེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ ར་ཉྙཱ ས་དྡྷིཾ ཨུ་ཡྻཱ་ན་ཀཱི་ལ༹ཾ ག་ཙྪ་ནྟཱི ཙཱུ་ལ༹་པི་ཏུ སཱ་ས་ནཾ པ་ཧི་ཎི ‘‘སཱ་མཱ་ཝ་ཏི་ཡཱ པཱ་སཱ་དཾ ག་ནྟྭཱ དུ་སྶ་ཀོ་ཊྛཱ་གཱ་ར་ཏེ་ལ་ཀོ་ཊྛཱ་གཱ་རཱ་ནི ཝི་ཝ་རཱ་པེ་ཏྭཱ དུ་སྶཱ་ནི ཏེ་ལ་ཙཱ་ཊཱི་སུ ཏེ་མེ་ཏྭཱ ཐ་མྦྷེ ཝེ་ཋེ་ཏྭཱ ཏཱ ས་བྦཱ ཨེ་ཀ་ཏོ ཀ་ཏྭཱ དྭཱ་རཾ པི་ད་ཧི་ཏྭཱ བ་ཧི ཡ་ནྟཾ ད་ཏྭཱ ད་ཎྜ་དཱི་པི་ཀཱ་ཧི གེ་ཧེ ཨ་གྒིཾ ད་ད་མཱ་ནོ ཨོ་ཏ་རི་ཏྭཱ ག་ཙྪ་ཏཱུ’’ཏི.

ཏཾ སུ་ཏྭཱ སོ པཱ་སཱ་དཾ ཨ་བྷི་རུ་ཡ྄ཧ ཀོ་ཊྛཱ་གཱ་རཱ་ནི ཝི་ཝ་རི་ཏྭཱ ཝ་ཏྠཱ་ནི ཏེ་ལ་ཙཱ་ཊཱི་སུ ཏེ་མེ་ཏྭཱ ཐ་མྦྷེ ཝེ་ཋེ་ཏུཾ ཨཱ་ར་བྷི. ཨ་ཐ ནཾ སཱ་མཱ་ཝ་ཏཱི་པ་མུ་ཁཱ ཨི་ཏྠི་ཡོ ‘‘ཀིཾ ཨེ་ཏཾ ཙཱུ་ལ༹་པི་ཏཱ’’ཏི ཝ་ད་ནྟི་ཡོ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མིཾ་སུ. ‘‘ཨ་མྨཱ, རཱ་ཛཱ ད་ལ༹ྷི་ཀ་མྨ་ཏྠཱ་ཡ ཨི་མེ ཐ་མྦྷེ ཏེ་ལ་པི་ལོ་ཏི་ཀཱ་ཧི བ་ནྡྷཱ་པེ་ཏི, རཱ་ཛ་གེ་ཧེ ནཱ་མ སུ་ཡུ་ཏྟ་དུ་ཡུ་ཏྟཾ དུ་ཛྫཱ་ནཾ, མཱ མེ ས་ནྟི་ཀེ ཧོ་ཐཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཏཱ ཨཱ་ག་ཏཱ ག་བྦྷེ་སུ པ་ཝེ་སེ་ཏྭཱ དྭཱ་རཱ་ནི པི་ད་ཧི་ཏྭཱ བ་ཧི ཡ་ནྟ་ཀཾ ད་ཏྭཱ ཨཱ་དི་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཨ་གྒིཾ དེ་ནྟོ ཨོ་ཏ་རི. སཱ་མཱ་ཝ་ཏཱི ཏཱ་སཾ ཨོ་ཝཱ་དཾ ཨ་དཱ་སི, ‘‘ཨ་མྨཱ, ཨ་ན་མ་ཏ་གྒེ སཾ་སཱ་རེ ཝི་ཙ་ར་ནྟཱི་ནཾ ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཨ་གྒི་ནཱ ཛྷཱ་མ་ཏྟ་བྷཱ་ཝཱ་ནཾ བུ་དྡྷ་ཉཱ་ཎེ་ན་པི པ་རི་ཙྪེ་དོ ན སུ་ཀ་རོ, ཨ་པྤ་མ་ཏྟཱ ཧོ་ཐཱ’’ཏི. ཏཱ ས་ཏྠུ ས་ནྟི་ཀེ དྷ་མྨཾ སུ་ཏྭཱ ཨ་དྷི་ག་ཏ་ཕ་ལཱ་ཡ ཝི་ཉྙཱ་ཏ་སཱ་ས་ནཱ་ཡ ཁུ་ཛྫུ་ཏྟ་རཱ་ཡ ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝི་ཀཱ་ཡ སེ་ཀྑ་པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ་པ་ཏྟཱ་ཡ ས་ཏྠཱ་རཱ དེ་སི་ཏ་ནི་ཡཱ་མེ་ནེ་ཝ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ནྟི་ཡཱ ས་ནྟི་ཀེ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཕ་ལ་སྶ ཨ་དྷི་ག་ཏཱ ཨ་ནྟ་ར་ནྟ་རཱ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ན་མ་ན་སི་ཀཱ་རེ་ན ཡུ་ཏྟ་པྤ་ཡུ་ཏྟཱ གེ་ཧེ ཛྷཱ་ཡ་ནྟེ ཝེ་ད་ནཱ་པ་རི་གྒ་ཧ་ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ མ་ན་སི ཀ་རོ་ནྟི་ཡོ ཀཱ་ཙི དུ་ཏི་ཡ་ཕ་ལཾ, ཀཱ་ཙི ཏ་ཏི་ཡ་ཕ་ལཾ པཱ་པུ་ཎི་ཏྭཱ ཀཱ་ལ་མ་ཀཾ་སུ. ཨ་ཐ བྷི་ཀྑཱུ ཀོ་ས་མྦི་ཡཾ པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ་ར་ནྟཱ ཏཾ པ་ཝ་ཏྟིཾ ཉ་ཏྭཱ པ་ཙྪཱ་བྷ་ཏྟཾ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨཱ་རོ་ཙེ་ཏྭཱ ཏཱ་སཾ ཨ་བྷི་ས་མྤ་རཱ་ཡཾ པུ་ཙྪིཾ་སུ. བྷ་ག་ཝཱ ཙ ཏཱ་སཾ ཨ་རི་ཡ་ཕ་ལཱ་དྷི་ག་མཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨ་བྷཱ་སི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ར་ཉྙོ ཨུ་ཏེ་ན་སྶ…པེ… ཨ་ནི་པྥ་ལཱ ཀཱ་ལ་ངྐ་ཏཱ’’ཏི.

ཏ་ཏྠ ཨ་ནི་པྥ་ལཱཏི ན ནི་པྥ་ལཱ, ས་མྤ་ཏྟ་སཱ་མ་ཉྙ་ཕ་ལཱ ཨེ་ཝ ཀཱ་ལ་ངྐ་ཏཱ. ཏཱ པ་ན ཕ་ལཱ་ནི པ་ཊི་ལ་བྷ་ནྟི་ཡོ སཱ་མཱ་ཝ་ཏི་ཡཱ –

‘‘ཨཱ་ར་མྦྷ་ཐ ནི་ཀྐ་མ་ཐ, ཡུ་ཉྫ་ཐ བུ་དྡྷ་སཱ་ས་ནེ;

དྷུ་ནཱ་ཐ མ་ཙྩུ་ནོ སེ་ནཾ, ན་ལཱ༹་གཱ་རཾ་ཝ ཀུ་ཉྫ་རོ.

‘‘ཡོ ཨི་མ་སྨིཾ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡེ, ཨ་པྤ་མ་ཏྟོ ཝི་ཧ་སྶ་ཏི;

པ་ཧཱ་ཡ ཛཱ་ཏི་སཾ་སཱ་རཾ, དུ་ཀྑ་སྶ་ནྟཾ ཀ་རི་སྶ་ཏཱི’’ཏི. (སཾ. ནི. ༡.༡༨༥; ནེ་ཏྟི. ༢༩) –

གཱ་ཐཱ་ཧི ཨོ་ཝ་དི་ཡ་མཱ་ནཱ ཝེ་ད་ནཱ་པ་རི་གྒ་ཧ་ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ མ་ན་སི ཀ་རོ་ནྟི་ཡོ ཝི་པ་སྶི་ཏྭཱ དུ་ཏི་ཡ་ཏ་ཏི་ཡ་ཕ་ལཱ་ནི པ་ཊི་ལ་བྷིཾ་སུ. ཁུ་ཛྫུ་ཏྟ་རཱ པ་ན ཨཱ་ཡུ་སེ་ས་སྶ ཨ་ཏྠི་ཏཱ་ཡ, པུ་བྦེ ཏཱ་དི་ས་སྶ ཀ་མྨ་སྶ ཨ་ཀ་ཏ་ཏྟཱ ཙ ཏ་ཏོ པཱ་སཱ་ད་ཏོ བ་ཧི ཨ་ཧོ་སི. ‘‘ད་ས་ཡོ་ཛ་ན་ནྟ་རེ པ་ཀྐཱ་མཱི’’ཏི ཙ ཝ་ད་ནྟི. ཨ་ཐ བྷི་ཀྑཱུ དྷ་མྨ་ས་བྷཱ་ཡཾ ཀ་ཐཾ ས་མུ་ཊྛཱ་པེ་སུཾ, ‘‘ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨ་ན་ནུ་ཙྪ་ཝི་ཀཾ ཝ་ཏ ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝི་ཀཱ་ནཾ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ མ་ར་ཎ’’ནྟི. ས་ཏྠཱ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ‘‘ཀཱ་ཡ ནུ་ཏྠ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཏ་ར་ཧི ཀ་ཐཱ་ཡ ས་ནྣི་སི་ནྣཱ’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ‘‘ཨི་མཱ་ཡ ནཱ་མཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ, ‘‘བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡ་དི་པི ཏཱ་སཾ ཨི་མ་སྨིཾ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ ཨ་ཡུ་ཏྟཾ, པུ་བྦེ ཀ་ཏ་ཀ་མྨ་སྶ པ་ན ཡུ་ཏྟ་མེ་ཝ ཏཱ་ཧི ལ་དྡྷ’’ནྟི ཝ་ཏྭཱ ཏེ་ཧི ཡཱ་ཙི་ཏོ ཨ་ཏཱི་ཏཾ ཨཱ་ཧ་རི.

ཨ་ཏཱི་ཏེ བཱ་རཱ་ཎ་སི་ཡཾ བྲ་ཧྨ་ད་ཏྟེ ར་ཛྫཾ ཀཱ་རེ་ནྟེ ཨ་ཊྛ པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷཱ ར་ཉྙོ ནི་ཝེ་ས་ནེ ནི་བ་དྡྷཾ བྷུ་ཉྫ་ནྟི. པ་ཉྩ་ས་ཏཱ ཨི་ཏྠི་ཡོ ཏེ ཨུ་པ་ཊྛ་ཧ་ནྟི. ཏེ་སུ ས་ཏྟ ཛ་ནཱ ཧི་མ་ཝ་ནྟཾ ག་ཙྪ་ནྟི, ཨེ་ཀོ ན་དཱི་ཏཱི་ར་ས་མཱི་པེ ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཏི་ཎ་ག་ཧ་ནེ ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ནི་སཱི་ད་ཏི. ཨ་ཐེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ རཱ་ཛཱ པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷེ་སུ ག་ཏེ་སུ ཏཱ་ཧི ཨི་ཏྠཱི་ཧི ས་དྡྷིཾ ཨུ་ད་ཀ་ཀཱི་ལ༹ཾ ཀཱི་ལི༹་ཏུ་ཀཱ་མོ ཏ་ཏྠ ག་ཏོ. ཏཱ ཨི་ཏྠི་ཡོ དི་ཝ་ས་བྷཱ་གཾ ཨུ་ད་ཀེ ཀཱི་ལི༹་ཏྭཱ སཱི་ཏ་པཱི་ལི༹་ཏཱ ཝི་སི་བྦི་ཏུ་ཀཱ་མཱ ཏཾ ཏི་ཎ་ག་ཧ་ནཾ ཨུ་པ་རི ཝི་སུ་ཀྑ་ཏི་ཎ་ས་ཉྪ་ནྣཾ ‘‘ཏི་ཎ་རཱ་སཱི’’ཏི ས་ཉྙཱ་ཡ པ་རི་ཝཱ་རེ་ཏྭཱ ཨ་གྒིཾ ད་ཏྭཱ ཏི་ཎེ་སུ ཛྷཱ་ཡི་ཏྭཱ པ་ཏ་ནྟེ་སུ པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷཾ དི་སྭཱ ‘‘ར་ཉྙོ པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷོ ཛྷཱ་ཡ་ཏི, ཏཾ རཱ་ཛཱ ཉ་ཏྭཱ ཨ་མྷེ ནཱ་སེ་སྶ་ཏི, སུ་ད་ཌྜྷཾ ནཾ ཀ་རི་སྶཱ་མཱ’’ཏི ས་བྦཱ ཨི་ཏོ ཙི་ཏོ ཙ དཱ་རུ་ཨཱ་དཱི་ནི ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ ཏ་སྶ ཨུ་པ་རི རཱ་སིཾ ཀ་ཏྭཱ ཨཱ་ལི་མྤེ་ཏྭཱ ‘‘ཨི་དཱ་ནི ཛྷཱ་ཡི་སྶ་ཏཱི’’ཏི པ་ཀྐ་མིཾ་སུ. ཏཱ པ་ཋ་མཾ ཨ་ས་ཉྩེ་ཏ་ནི་ཀཱ ཧུ་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི ཀ་མྨུ་ནཱ བ་ཛ྄ཛྷིཾ་སུ. པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷཾ པ་ན ཨ་ནྟོ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡཾ ས་ཙེ དཱ་རཱུ་ནཾ ས་ཀ་ཊ་ས་ཧ་སྶ་མྤི ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ ཨཱ་ལི་མྤེ་ནྟཱ ཨུ་སུ་མཱ་ཀཱ་ར་མ་ཏྟ་མྤི གཱ་ཧེ་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ནྟི, ཏ་སྨཱ སོ ས་ཏྟ་མེ དི་ཝ་སེ ཨུ་ཊྛཱ་ཡ ཡ་ཐཱ་སུ་ཁཾ ཨ་ག་མཱ་སི. ཏཱ ཏ་སྶ ཀ་མྨ་སྶ ཀ་ཏ་ཏྟཱ བ་ཧཱུ་ནི ཝ་སྶ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི བ་ཧཱུ་ནི ཝ་སྶ་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ནི་ར་ཡེ པ་ཙྩི་ཏྭཱ ཏ་སྶེ་ཝ ཀ་མྨ་སྶ ཝི་པཱ་ཀཱ་ཝ་སེ་སེ་ན ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་ས་ཏེ ཨི་མི་ནཱ་ཝ ནི་ཡཱ་མེ་ན གེ་ཧེ ཛྷཱ་ཡ་མཱ་ནེ ཛྷཱ་ཡིཾ་སུ. ཨི་དཾ ཏཱ་སཾ པུ་བྦ་ཀ་མྨཾ.

ཡ་སྨཱ པ་ན ཏེ ཨི་མ་སྨིཾ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ ཨ་རི་ཡ་ཕ་ལཱ་ནི ས་ཙྪཱ་ཀཾ་སུ, ར་ཏ་ན་ཏྟ་ཡཾ པ་ཡི་རུ་པཱ་སིཾ་སུ, ཏ་སྨཱ ཏ་ཏྠ ཨ་ནཱ་གཱ་མི་ནི་ཡོ སུ་དྡྷཱ་ཝཱ་སེ་སུ ཨུ་པ་པ་ནྣཱ, ཨི་ཏ་རཱ ཀཱ་ཙི ཏཱ་ཝ་ཏིཾ་སེ་སུ, ཀཱ་ཙི ཡཱ་མེ་སུ, ཀཱ་ཙི ཏུ་སི་ཏེ་སུ, ཀཱ་ཙི ནི་མྨཱ་ན་ར་ཏཱི་སུ, ཀཱ་ཙི པ་ར་ནི་མྨི་ཏ་ཝ་ས་ཝ་ཏྟཱི་སུ ཨུ་པ་པ་ནྣཱ.

རཱ་ཛཱ་པི ཁོ ཨུ་ཏེ་ནོ ‘‘སཱ་མཱ་ཝ་ཏི་ཡཱ གེ་ཧཾ ཀི་ར ཛྷཱ་ཡ་ཏཱི’’ཏི སུ་ཏྭཱ ཝེ་གེ་ན ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟོ་པི ཏཾ པ་དེ་སཾ ཏཱ་སུ ད་ཌྜྷཱ་སུ་ཡེ་ཝ ས་མྤཱ་པུ་ཎི. ཨཱ་ག་ནྟྭཱ པ་ན གེ་ཧཾ ནི་བྦཱ་པེ་ཏྭཱ ཨུ་པྤ་ནྣ་བ་ལ་ཝ་དོ་མ་ན་སྶོ མཱ་ག་ཎྜི་ཡཱ་ཡ ཏ་ཐཱ ཀཱ་རི་ཏ་བྷཱ་ཝཾ ཨུ་པཱ་ཡེ་ན ཉ་ཏྭཱ ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝི་ཀཱ་སུ ཀ་ཏཱ་པ་རཱ་དྷ་ཀ་མྨུ་ནཱ ཙོ་དི་ཡ་མཱ་ནོ ཏ་སྶཱ རཱ་ཛཱ་ཎཾ ཀཱ་རེ་སི ས་དྡྷིཾ ཉཱ་ཏ་ཀེ་ཧི. ཨེ་ཝཾ སཱ ས་པ་རི་ཛ་ནཱ ས་མི་ཏྟ་བ་ནྡྷ་ཝཱ ཨ་ན་ཡ་བྱ་ས་ནཾ པཱ་པུ་ཎི.

ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཝི་དི་ཏྭཱཏི ཨེ་ཏཾ སཱ་མཱ་ཝ་ཏཱི་པ་མུ་ཁཱ་ནཾ ཏཱ་སཾ ཨི་ཏྠཱི་ནཾ ཨ་གྒི་མྷི ཨ་ན་ཡ་བྱ་ས་ནཱ་པ་ཏྟི་ཧེ་ཏུཾ, མཱ་ག་ཎྜི་ཡཱ་ཡ ཙ ས་མི་ཏྟ་བ་ནྡྷ་ཝཱ་ཡ རཱ་ཛཱ་ཎཱ་ཡ ཨ་ན་ཡ་བྱ་ས་ནཱ་པ་ཏྟི་ནི་མི་ཏྟཾ ས་བྦཱ་ཀཱ་ར་ཏོ ཝི་དི་ཏྭཱ ཏ་ད་ཏྠ་དཱི་པ་ནཾ ཨི་མཾ ཨུ་དཱ་ནཾ ཨུ་དཱ་ནེ་སི.

ཏ་ཏྠ མོ་ཧ་ས་མྦ་ནྡྷ་ནོ ལོ་ཀོ, བྷ་བྦ་རཱུ་པོ་ཝ དི་སྶ་ཏཱིཏི ཡོ ཨི་དྷ ས་ཏྟ་ལོ་ཀོ བྷ་བྦ་རཱུ་པོ་ཝ ཧེ་ཏུ་ས་མྤ་ནྣོ ཝི་ཡ ཧུ་ཏྭཱ དི་སྶ་ཏི, སོ་པི མོ་ཧ་ས་མྦ་ནྡྷ་ནོ མོ་ཧེ་ན པ་ལི་གུ་ཎྛི་ཏོ ཨ་ཏྟ་ཧི་ཏཱ་ཧི་ཏཾ ཨ་ཛཱ་ན་ནྟོ ཧི་ཏེ ན པ་ཊི་པ་ཛྫ་ཏི, ཨ་ཧི་ཏཾ དུ་ཀྑཱ་ཝ་ཧཾ བ་ཧུ་ཉྩ ཨ་པུ་ཉྙཾ ཨཱ་ཙི་ནཱ་ཏི. ‘‘བྷ་ཝ་རཱུ་པོ་ཝ དི་སྶ་ཏཱི’’ཏི་པི པཱ་ཋོ. ཏ་སྶ་ཏྠོ – ཨ་ཡཾ ལོ་ཀོ མོ་ཧ་ས་མྦ་ནྡྷ་ནོ མོ་ཧེ་ན པ་ལི་གུ་ཎྛི་ཏོ, ཏ་ཏོ ཨེ་ཝ བྷ་ཝ་རཱུ་པོ་ཝ ས་སྶ་ཏ་ས་བྷཱ་ཝོ ཝི་ཡ་སྶ ཨ་ཏྟཱ དི་སྶ་ཏི, ཨ་ཛ་རཱ་མ་རོ ཝི་ཡ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཏི, ཡེ་ན པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱ་དཱི་ནི ཨ་ཀ་ཏྟ་བྦཱ་ནི ཀ་རོ་ཏི.

ཨུ་པ་དྷི་བ་ནྡྷ་ནོ བཱ་ལོ, ཏ་མ་སཱ པ་རི་ཝཱ་རི་ཏོ. ས་སྶ་ཏོ་རི་ཝ ཁཱ་ཡ་ཏཱིཏི ན ཀེ་ཝ་ལ་ཉྩ མོ་ཧ་ས་མྦ་ནྡྷ་ནོ ཨེ་ཝ, ཨ་པི་ཙ ཁོ ཨུ་པ་དྷི་བ་ནྡྷ་ནོ་པི ཨ་ཡཾ ཨ་ནྡྷ་བཱ་ལ་ལོ་ཀོ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཏ་མ་སཱ པ་རི་ཝཱ་རི་ཏོ. ཨི་དཾ ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི – ཡེ་ན ཉཱ་ཎེ་ན ཨ་ཝི་པ་རཱི་ཏཾ ཀཱ་མེ ཙ ཁ་ནྡྷེ ཙ ‘‘ཨ་ནི་ཙྩཱ དུ་ཀྑཱ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨཱ’’ཏི པ་སྶེ་ཡྻ, ཏ་སྶ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཡ་སྨཱ བཱ་ལོ ཨ་ནྡྷ་པུ་ཐུ་ཛྫ་ནོ ཨ་ཉྙཱ་ཎ་ཏ་མ་སཱ ས་མ་ནྟ་ཏོ པ་རི་ཝཱ་རི་ཏོ ནི་ཝུ་ཏོ, ཏ་སྨཱ སོ ཀཱ་མཱུ་པ་དྷི ཀི་ལེ་སཱུ་པ་དྷི ཁ་ནྡྷཱུ་པ་དྷཱི་ཏི ཨི་མེ་སཾ ཨུ་པ་དྷཱི་ནཾ ཝ་སེ་ན ཙ ཨུ་པ་དྷི་བ་ནྡྷ་ནོ, ཏ་ཏོ ཨེ་ཝ ཙ་སྶ སོ་པ་དྷི་སྶ པ་སྶ་ཏོ ས་སྶ་ཏོ ཝི་ཡ ནི་ཙྩོ ས་བྦ་ཀཱ་ལ་བྷཱ་ཝཱི ཝི་ཡ ཁཱ་ཡ་ཏི. ‘‘ཨ་ས་སྶ་ཏི་རི་ཝ ཁཱ་ཡ་ཏཱི’’ཏི་པི པཱ་ཋོ. ཏ་སྶ་ཏྠོ – ཨ་ཏྟཱ ས་བྦ་ཀཱ་ལཾ ཝི་ཛྫ་ཏི ཨུ་པ་ལ་བྦྷ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཉྙོ ཨ་ས་སྶ་ཏི ཨ་ནི་ཙྩོ་ཏི ལོ་ཀ་སྶ སོ ཨུ་པ་དྷི མི་ཙྪཱ་བྷི་ནི་ཝེ་ས་ཝ་སེ་ན ཨེ་ཀ་དེ་སོ ཝི་ཡ ཁཱ་ཡ་ཏི, ཨུ་པ་ཊྛ་ཧ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. རཀཱ་རོ ཧི པ་ད་ས་ནྡྷི་ཀ་རོ. པ་སྶ་ཏོ ན་ཏྠི ཀི་ཉྩ་ནནྟི ཡོ པ་ན ས་ངྑཱ་རེ པ་རི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་ནི་ཙྩཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཝི་པ་སྶ་ཏི, ཏ་སྶེ་ཝ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་པ་ཉྙཱ་ས་ཧི་ཏཱ་ཡ མ་གྒ་པ་ཉྙཱ་ཡ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ པ་སྶ་ཏོ ཛཱ་ན་ཏོ པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷ་ཏོ རཱ་གཱ་དི་ཀི་ཉྩ་ནཾ ན་ཏྠི, ཡེ་ན སཾ་སཱ་རེ བ་ཛ྄ཛྷེ་ཡྻ. ཏ་ཐཱ ཨ་པ་སྶ་ནྟོ ཨེ་ཝ ཧི ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཏ་ཎྷཱ་དི་ཊྛི་ཨཱ་དི་བ་ནྡྷ་ནེ་ཧི སཾ་སཱ་རེ བ་དྡྷོ སི་ཡཱ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ.

ད་ས་མ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.

ནི་ཊྛི་ཏཱ ཙ ཙཱུ་ལ༹་ཝ་གྒ་ཝ་ཎྞ་ནཱ.