༧. པ་པ་ཉྩ་ཁ་ཡ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ

༦༧. ས་ཏྟ་མེ པ་པ་ཉྩ་ས་ཉྙཱ་ས་ངྑཱ་པ་ཧཱ་ནནྟི པ་པ་ཉྩེ་ནྟི ཡ་ཏྠ ས་ཡཾ ཨུ་པྤ་ནྣཱ, ཏཾ ས་ནྟཱ་ནཾ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ནྟི ཙི་རཾ ཋ་པེ་ནྟཱི་ཏི པ་པ་ཉྩཱ, ཀི་ལེ་སཱ. ཝི་སེ་ས་ཏོ རཱ་ག་དོ་ས་མོ་ཧ་ཏ་ཎྷཱ་དི་ཊྛི་མཱ་ནཱ. ཏ་ཐཱ ཧི ཝུ་ཏྟཾ –

‘‘རཱ་གོ པ་པ་ཉྩོ, དོ་སོ པ་པ་ཉྩོ, མོ་ཧོ པ་པ་ཉྩོ, ཏ་ཎྷཱ པ་པ་ཉྩོ, དི་ཊྛི པ་པ་ཉྩོ, མཱ་ནོ པ་པ་ཉྩོ’’ཏི. –

ཨ་པི་ཙ སཾ་ཀི་ལེ་ས་ཊྛོ པ་པ་ཉྩ་ཊྛོ, ཀ་ཙ་ཝ་ར་ཊྛོ པ་པ་ཉྩ་ཊྛོ. ཏ་ཏྠ རཱ་ག་པ་པ་ཉྩ་སྶ སུ་བྷ་ས་ཉྙཱ ནི་མི་ཏྟཾ, དོ་ས་པ་པ་ཉྩ་སྶ ཨཱ་གྷཱ་ཏ་ཝ་ཏྠུ, མོ་ཧ་པ་པ་ཉྩ་སྶ ཨཱ་ས་ཝཱ, ཏ་ཎྷཱ་པ་པ་ཉྩ་སྶ ཝེ་ད་ནཱ, དི་ཊྛི་པ་པ་ཉྩ་སྶ ས་ཉྙཱ, མཱ་ན་པ་པ་ཉྩ་སྶ ཝི་ཏ་ཀྐོ ནི་མི་ཏྟཾ. ཏེ་ཧི པ་པ་ཉྩེ་ཧི ས་ཧ་ག་ཏཱ ས་ཉྙཱ པ་པ་ཉྩ་ས་ཉྙཱ. པ་པ་ཉྩ་ས་ཉྙཱ་ནཾ ས་ངྑཱ བྷཱ་གཱ ཀོ་ཊྛཱ་སཱ པ་པ་ཉྩ་ས་ཉྙཱ་ས་ངྑཱ. ཨ་ཏྠ་ཏོ ས་དྡྷིཾ ནི་མི་ཏྟེ་ཧི ཏཾ་ཏཾ་པ་པ་ཉྩ་སྶ པ་ཀྑི་ཡོ ཀི་ལེ་ས་ག་ཎོ. ས་ཉྙཱ་ག་ཧ་ཎ་ཉྩེ་ཏྠ ཏ་སྶ ནེ་སཾ སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་ཧེ་ཏུ་བྷཱ་ཝེ་ན. ཝུ་ཏྟ་ཉྷེ་ཏཾ – ‘‘ས་ཉྙཱ་ནི་དཱ་ནཱ ཧི པ་པ་ཉྩ་ས་ངྑཱ’’ཏི (སུ. ནི. ༨༨༠). ཏེ་སཾ པ་ཧཱ་ནཾ, ཏེ་ན ཏེ་ན མ་གྒེ་ན རཱ་གཱ་དི་ཀི་ལེ་སཱ་ནཾ ས་མུ་ཙྪེ་ད་ན་ནྟི ཨ་ཏྠོ.

ཏ་དཱ ཧི བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ཏཱི་ཏཱ་སུ ཨ་ནེ་ཀ་ཀོ་ཊི་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་ས་ངྑཱ་སུ ཨ་ཏྟ་ནོ ཛཱ་ཏཱི་སུ ཨ་ན་ཏྠ་སྶ ནི་མི་ཏྟ་བྷཱུ་ཏེ ཀི་ལེ་སེ ཨི་མ་སྨིཾ ཙ་རི་མ་བྷ་ཝེ ཨ་རི་ཡ་མ་གྒེ་ན བོ་དྷི་མ་ཎྜེ ས་ཝཱ་ས་ནེ པ་ཧཱི་ནེ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑི་ཏྭཱ ས་ཏྟ་ས་ནྟཱ་ན་ཉྩ ཀི་ལེ་ས་ཙ་རི་ཏཾ རཱ་གཱ་དི་ཀི་ལེ་ས་སཾ་ཀི་ལི་ཊྛཾ ཀ་ཉྫི་ཡ་པུ་ཎྞ་ལཱ་བུཾ ཝི་ཡ ཏ་ཀྐ་བྷ་རི་ཏ་ཙཱ་ཊིཾ ཝི་ཡ ཝ་སཱ་པཱི་ཏ་པི་ལོ་ཏི་ཀཾ ཝི་ཡ ཙ དུ་བྦི་ནི་མོ་ཙི་ཡཾ དི་སྭཱ ‘‘ཨེ་ཝཾ ག་ཧ་ནཾ ནཱ་མི་དཾ ཀི་ལེ་ས་ཝ་ཊྚཾ ཨ་ནཱ་དི་ཀཱ་ལ་བྷཱ་ཝི་ཏཾ མ་ཡ྄ཧཾ ཨ་ན་ཝ་སེ་སཾ པ་ཧཱི་ནཾ, ཨ་ཧོ སུ་པྤ་ཧཱི་ན’’ནྟི ཨུ་པྤ་ནྣ་པཱི་ཏི་པཱ་མོ་ཛྫོ ཨུ་དཱ་ནཾ ཨུ་དཱ་ནེ་སི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ཏྟ་ནོ པ་པ་ཉྩ་ས་ཉྙཱ་ས་ངྑཱ་པ་ཧཱ་ནཾ ཝི་དི་ཏྭཱ ཏཱ་ཡཾ ཝེ་ལཱ་ཡཾ ཨི་མཾ ཨུ་དཱ་ནཾ ཨུ་དཱ་ནེ་སཱི’’ཏི.

ཏ་ཏྠ ཡ་སྶ པ་པ་ཉྩཱ ཋི་ཏི ཙ ན་ཏྠཱིཏི ཡ་སྨཱ བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ཏྟཱ་ན་མེ་ཝ པ་རཾ ཝི་ཡ ཀ་ཏྭཱ ནི་དྡི་ས་ཏི ཏ་སྨཱ ཡ་སྶ ཨ་གྒ་པུ་གྒ་ལ་སྶ ཝུ་ཏྟ་ལ་ཀྑ་ཎཱ པ་པ་ཉྩཱ, ཏེ་ཧི ཀ་ཏཱ སཾ་སཱ་རེ ཋི་ཏི ཙ ན་ཏྠི. ནེ་ཏྟི་ཡཾ པ་ན ‘‘ཋི་ཏི ནཱ་མ ཨ་ནུ་ས་ཡོ’’ཏི (ནེ་ཏྟི. ༢༧) ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་ནུ་ས་ཡོ ཧི བྷ་ཝ་པ་ཝ་ཏྟི་ཡཱ མཱུ་ལ་ནྟི. ས་ཏྟེ སཾ་སཱ་རེ པ་པ་ཉྩེ་ནྟཱི་ཏི པ་པ་ཉྩཱ. ‘‘པ་པ་ཉྩ་ཊྛི་ཏཱི’’ཏི ཙ པཱ་ཋོ. ཏ་སྶ་ཏྠོ – པ་པ་ཉྩཱ་ནཾ ཋི་ཏི ཝི་ཛྫ་མཱ་ན་ཏཱ མ་གྒེ་ན ཨ་ས་མུ་ཙྪེ་དོ པ་པ་ཉྩ་ཊྛི་ཏི, པ་པ་ཉྩཱ ཨེ་ཝ ཝཱ ཨ་ཝ་སི་ཊྛ་ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལ་ཝི་པཱ་ཀཱ་ནཾ པ་ཝ་ཏྟི་ཡཱ ཧེ་ཏུ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཝ་ཊྚ་སྶ ཋི་ཏི པ་པ་ཉྩ་ཊྛི་ཏི, སཱ ཡ་སྶ ཨ་གྒ་པུ་གྒ་ལ་སྶ ན་ཏྠི. ས་ནྡཱ་ནཾ པ་ལི་གྷ་ཉྩ ཝཱི་ཏི་ཝ་ཏྟོཏི ཡོ བ་ནྡྷ་ན་ཊྛེ་ན ས་ནྟཱ་ན་ས་དི་ས་ཏྟཱ ‘‘ས་ནྡཱ་ན’’ནྟི ལ་དྡྷ་ནཱ་མཱ ཏ་ཎྷཱ་དི་ཊྛི་ཡོ, ནི་བྦཱ་ན་ན་ག་ར་པ་ཝེ་ས་ནི་སེ་དྷ་ན་ཏོ པ་ལི་གྷ་ས་དི་ས་ཏྟཱ པ་ལི་གྷ་ས་ངྑཱ་ཏཾ ཨ་ཝི་ཛྫ་ཉྩ ཝཱི་ཏི་ཝ་ཏྟོ ས་ཝཱ་ས་ན་པ་ཧཱ་ནེ་ན ཝི་སེ་ས་ཏོ ཨ་ཏི་ཀྐ་ནྟོ. ཨ་པ་རེ པ་ན ཀོ་དྷཾ ‘‘ས་ནྡཱ་ན’’ནྟི ཝ་ད་ནྟི, ཏཾ ན ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ. སོ ཧི ‘‘པ་རཱ་བྷི་ས་ཛྫ་ནཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟོ་ཏི.

ཏཾ ནི་ཏྟ་ཎྷཾ མུ་ནིཾ ཙ་ར་ནྟནྟི ཏཾ ས་བྦ་ཐཱ་པི ཏ་ཎྷཱ་བྷཱ་ཝེ་ན ནི་ཏྟ་ཎྷཾ, ཨུ་བྷ་ཡ་ལོ་ཀ་མུ་ན་ན་ཏོ ཨ་ཏྟ་ཧི་ཏ་པ་ར་ཧི་ཏ་མུ་ན་ན་ཏོ ཙ མུ་ནིཾ, ཨེ་ཀ་ནྟེ་ནེ་ཝ ས་བྦ་ས་ཏྟ་ཧི་ཏ་ཏྠཾ ཙ་ཏཱུ་ཧི ཨི་རི་ཡཱ་པ་ཐེ་ཧི ནཱ་ནཱ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཙཱ་རེ་ཧི ཨ་ན་ཉྙ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎེ་ན ཉཱ་ཎ་ཙཱ་རེ་ན ཙ ཙ་ར་ནྟཾ. ནཱ་ཝ་ཛཱ་ནཱ་ཏི ས་དེ་ཝ་ཀོ་པི ལོ་ཀོཏི ས་བྦོ ས་པ་ཉྙ་ཛཱ་ཏི་ཀོ ས་ཏྟ་ལོ་ཀོ ས་དེ་ཝ་ཀོ་པི ས་བྲ་ཧྨ་ཀོ་པི ན ཀ་དཱ་ཙི་པི ཨ་ཝ་ཛཱ་ནཱ་ཏི ན པ་རི་བྷོ་ཏི, ཨ་ཐ ཁོ ཨ་ཡ་མེ་ཝ ལོ་ཀེ ཨ་གྒོ སེ་ཊྛོ ཨུ་ཏྟ་མོ པ་ཝ་རོ་ཏི ག་རུཾ ཀ་རོ་ནྟོ ས་ཀྐ་ཙྩཾ པཱུ་ཛཱ་ས་ཀྐཱ་ར་ནི་ར་ཏོ ཧོ་ཏཱི་ཏི.

ས་ཏྟ་མ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.