༩. ཨུ་པཱ་ཏི་དྷཱ་ཝ་ནྟི་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༥༩. ན་ཝ་མེ ར་ཏྟ་ནྡྷ་ཀཱ་ར་ཏི་མི་སཱ་ཡནྟི ར་ཏྟི་ཡཾ ཨ་ནྡྷ་ཀཱ་རེ མ་ཧཱ་ཏི་མི་སཱ་ཡཾ. ར་ཏྟཱི་པི ཧི ཨ་ནྡྷ་ཀཱ་ར་ཝི་ར་ཧི་ཏཱ ཧོ་ཏི, ཡཱ པུ་ཎྞ་མཱ་ཡ ར་ཏྟི ཛུ་ཎྷོ་བྷཱ་སི་ཏཱ. ཨ་ནྡྷ་ཀཱ་རོ་པི ‘‘ཏི་མི་སཱ’’ཏི ན ཝ་ཏྟ་བྦོ ཧོ་ཏི ཨ་བྦྷ་མ་ཧི་ཀཱ་དི་ཨུ་པ་ཀྐི་ལེ་ས་ཝི་ར་ཧི་ཏེ དེ་ཝེ. མ་ཧ་ནྡྷ་ཀཱ་རོ ཧི ‘‘ཏི་མི་སཱ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཨ་ཡཾ པ་ན ཨ་མཱ་ཝ་སཱི ར་ཏྟི དེ་ཝོ ཙ མེ་གྷ་པ་ཊ་ལ་ས་ཉྪ་ནྣོ. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘ར་ཏྟ་ནྡྷ་ཀཱ་ར་ཏི་མི་སཱ་ཡ་ནྟི ར་ཏྟི་ཡཱ ཨ་ནྡྷ་ཀཱ་རེ མ་ཧཱ་ཏི་མི་སཱ་ཡ’’ནྟི. ཨ་བྦྷོ་ཀཱ་སེཏི ཨ་པྤ་ཊི་ཙྪ་ནྣེ ཨོ་ཀཱ་སེ ཝི་ཧཱ་ར་ངྒ་ཎེ. ཏེ་ལ་པྤ་དཱི་པེ་སུ ཛྷཱ་ཡ་མཱ་ནེ་སཱུཏི ཏེ་ལ་པ་ཛྫོ་ཏེ་སུ ཛ་ལ་མཱ་ནེ་སུ.
ན་ནུ ཙ བྷ་ག་ཝ་ཏོ བྱཱ་མ་པྤ་བྷཱ པ་ཀ་ཏི་ཡཱ བྱཱ་མ་མ་ཏྟ་པྤ་དེ་སཾ ཨ་བྷི་བྱཱ་པེ་ཏྭཱ ཙ་ནྡི་མ་སཱུ་རི་ཡཱ་ལོ་ཀཾ ཨ་བྷི་བྷ་ཝི་ཏྭཱ གྷ་ན་བ་ཧ་ལཾ བུ་དྡྷཱ་ལོ་ཀཾ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ནྟཱི ཨ་ནྡྷ་ཀཱ་རཾ ཝི་དྷ་མི་ཏྭཱ ཏི་ཊྛ་ཏི, ཀཱ་ཡ་པྤ་བྷཱ་པི ནཱི་ལ་པཱི་ཏཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཚ་བྦ་ཎྞ་གྷ་ན་བུ་དྡྷ་ར་སྨི་ཡོ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཏྭཱ པ་ཀ་ཏི་ཡཱ་ཝ ས་མ་ནྟ་ཏོ ཨ་སཱི་ཏི་ཧ་ཏྠ་པྤ་དེ་སཾ ཨོ་བྷཱ་སེ་ནྟཱི ཏི་ཊྛ་ཏི, ཨེ་ཝཾ བུ་དྡྷཱ་ལོ་ཀེ་ནེ་ཝ ཨེ་ཀོ་བྷཱ་ས་བྷཱུ་ཏེ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ནི་སི་ནྣོ་ཀཱ་སེ པ་དཱི་པ་ཀ་ར་ཎེ ཀི་ཙྩཾ ན་ཏྠཱི་ཏི? ས་ཙྩཾ ན་ཏྠི, ཏ་ཐཱ་པི པུ་ཉྙ་ཏྠི་ཀཱ ཨུ་པཱ་ས་ཀཱ བྷ་ག་ཝ་ཏོ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་སྶ ཙ པཱུ་ཛཱ་ཀ་ར་ཎ་ཏྠཾ དེ་ཝ་སི་ཀཾ ཏེ་ལ་པྤ་དཱི་པཾ ཨུ་པ་ཊྛ་པེ་ནྟི. ཏ་ཐཱ ཧི ཝུ་ཏྟཾ – སཱ་མ་ཉྙ་ཕ་ལེ་པི ‘‘ཨེ་ཏེ མ་ཎྜ་ལ་མཱ་ལེ དཱི་པཱ ཛྷཱ་ཡ་ནྟཱི’’ཏི (དཱི. ནི. ༡.༡༥༩). ‘‘ར་ཏྟ་ནྡྷ་ཀཱ་ར་ཏི་མི་སཱ་ཡ’’ནྟི ཨི་ད་མྤི ཏ་སྶཱ ར་ཏྟི་ཡཱ ས་བྷཱ་ཝ་ཀི་ཏྟ་ན་ཏྠཾ ཝུ་ཏྟཾ, ན པ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏོ ནི་སི་ནྣོ་ཀཱ་ས་སྶ ཨ་ནྡྷ་ཀཱ་ར་བྷཱ་ཝ་ཏོ. པཱུ་ཛཱ་ཀ་ར་ཎ་ཏྠ་མེ་ཝ ཧི ཏ་དཱ་པི ཨུ་པཱ་ས་ཀེ་ཧི པ་དཱི་པཱ ཀཱ་རི་ཏཱ.
ཏ་སྨི་ཉྷི དི་ཝ་སེ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཝཱ་སི་ནོ བ་ཧཱུ ཨུ་པཱ་ས་ཀཱ པཱ་ཏོ་ཝ ས་རཱི་ར་པ་ཊི་ཛ་གྒ་ནཾ ཀ་ཏྭཱ ཝི་ཧཱ་རཾ ག་ནྟྭཱ ཨུ་པོ་ས་ཐ་ངྒཱ་ནི ས་མཱ་དི་ཡི་ཏྭཱ བུ་དྡྷ་པྤ་མུ་ཁཾ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷཾ ནི་མ་ནྟེ་ཏྭཱ ན་ག་རཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ མ་ཧཱ་དཱ་ནཱ་ནི པ་ཝ་ཏྟེ་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་ཉྩ ཨ་ནུ་ག་ནྟྭཱ ནི་ཝ་ཏྟི་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཏྟ་ནོ གེ་ཧཱ་ནི ག་ནྟྭཱ ས་ཡ་མྤི པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏྭཱ སུ་དྡྷ་ཝ་ཏྠ་ནི་ཝ་ཏྠཱ སུ་དྡྷུ་ཏྟ་རཱ་ས་ངྒཱ ག་ནྡྷ་མཱ་ལཱ་དི་ཧ་ཏྠཱ ཝི་ཧཱ་རཾ ག་ནྟྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ པཱུ་ཛེ་ཏྭཱ ཀེ་ཙི མ་ནོ་བྷཱ་ཝ་ནཱི་ཡེ བྷི་ཀྑཱུ པ་ཡི་རུ་པཱ་ས་ནྟཱ ཀེ་ཙི ཡོ་ནི་སོ་མ་ན་སི་ཀ་རོ་ནྟཱ དི་ཝ་ས་བྷཱ་གཾ ཝཱི་ཏི་ནཱ་མེ་སུཾ. ཏེ སཱ་ཡ་ནྷ་ས་མ་ཡེ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ས་ནྟི་ཀེ དྷ་མྨཾ སུ་ཏྭཱ ས་ཏྠ་རི དྷ་མྨ་ས་བྷཱ་མ་ཎྜ་པ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ག་ནྡྷ་ཀུ་ཊི་ས་མཱི་པེ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཀཱ་སེ པ་ཉྙ་ཏྟ་ཝ་ར་བུ་དྡྷཱ་ས་ནེ ནི་སི་ནྣེ, བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷེ ཙ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ པ་ཡི་རུ་པཱ་ས་ནྟེ ཨུ་པོ་ས་ཐ་ཝི་སོ་དྷ་ན་ཏྠ་ཉྩེ་ཝ ཡོ་ནི་སོ་མ་ན་སི་ཀཱ་ར་པ་རི་བྲཱུ་ཧ་ན་ཏྠ་ཉྩ ན་ག་རཾ ཨ་ག་ནྟྭཱ ཝི་ཧཱ་རེ་ཡེ་ཝ ཝ་སི་ཏུ་ཀཱ་མཱ ཨོ་ཧཱི་ཡིཾ་སུ. ཨ་ཐ ཏེ བྷ་ག་ཝ་ཏོ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་སྶ ཙ པཱུ་ཛཱ་ཀ་ར་ཎ་ཏྠཾ བ་ཧཱུ ཏེ་ལ་པྤ་དཱི་པེ ཨཱ་རོ་པེ་ཏྭཱ ས་ཏྠཱ་རཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་སྶ ཙ ཨ་ཉྫ་ལིཾ ཀ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ པ་རི་ཡ་ནྟེ ནི་སི་ནྣཱ ཀ་ཐཾ ས་མུ་ཊྛཱ་པེ་སུཾ, ‘‘བྷ་ནྟེ, ཨི་མེ ཏི་ཏྠི་ཡཱ ནཱ་ནཱ་ཝི་དྷཱ་ནི དི་ཊྛི་ག་ཏཱ་ནི ཨ་བྷི་ནི་ཝི་སྶ ཝོ་ཧ་ར་ནྟི, ཏ་ཐཱ ཝོ་ཧ་ར་ནྟཱ ཙ ཀ་དཱ་ཙི ས་སྶ་ཏཾ, ཀ་དཱ་ཙི ཨ་ས་སྶ་ཏཾ, ཨུ་ཙྪེ་དཱ་དཱི་སུ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་ནྟི ཨེ་ཀ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ཨ་ཊྛ་ཏྭཱ ན་ཝ་ན་ཝཱ་ནི དི་ཊྛི་ག་ཏཱ་ནི ‘ཨི་ད་མེ་ཝ ས་ཙྩཾ མོ་གྷ་མ་ཉྙ’ནྟི པ་གྒ་ཡ྄ཧ ཏི་ཊྛ་ནྟི ཨུ་མྨ་ཏྟ་ཀ་ས་དི་སཱ, ཏེ་སཾ ཏ་ཐཱ ཨ་བྷི་ནི་ཝི་ཊྛཱ་ནཾ ཀཱ ག་ཏི, ཀོ ཨ་བྷི་ས་མྤ་རཱ་ཡོ’’ཏི. ཏེ་ན ཙ ས་མ་ཡེ་ན བ་ཧཱུ པ་ཊ་ངྒ་པཱ་ཎ་ཀཱ པ་ཏ་ནྟཱ པ་ཏ་ནྟཱ ཏེ་སུ ཏེ་ལ་པྤ་དཱི་པེ་སུ ནི་པ་ཏ་ནྟི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ས་མྦ་ཧུ་ལཱ ཨ་དྷི་པཱ་ཏ་ཀཱ’’ཏི་ཨཱ་དི.
ཏ་ཏྠ ཨ་དྷི་པཱ་ཏ་ཀཱཏི པ་ཊ་ངྒ་པཱ་ཎ་ཀཱ, ཡེ ‘‘ས་ལ་བྷཱ’’ཏི་པི ཝུ་ཙྩ་ནྟི. ཏེ ཧི དཱི་པ་སི་ཁཾ ཨ་དྷི་པ་ཏ་ན་ཏོ ‘‘ཨ་དྷི་པཱ་ཏ་ཀཱ’’ཏི ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཱ. ཨཱ་པཱ་ཏ་པ་རི་པཱ་ཏནྟི ཨཱ་པཱ་ཏཾ པ་རི་པཱ་ཏཾ, ཨཱ་པ་ཏི་ཏྭཱ ཨཱ་པ་ཏི་ཏྭཱ པ་རི་པ་ཏི་ཏྭཱ པ་རི་པ་ཏི་ཏྭཱ, ཨ་བྷི་མུ་ཁ་པཱ་ཏ་ཉྩེ་ཝ པ་རི་བྦྷ་མི་ཏྭཱ པཱ་ཏ་ཉྩ ཀ་ཏྭཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ‘‘ཨཱ་པཱ་ཐེ པ་རི་པཱ་ཏ’’ནྟི ཀེ་ཙི པ་ཋ་ནྟི, ཨཱ་པཱ་ཐེ པ་དཱི་པ་སྶ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨཱ་པཱ་ཐ་ག་མ་ནེ ས་ཏི པ་རི་པ་ཏི་ཏྭཱ པ་རི་པ་ཏི་ཏྭཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ན་ཡནྟི ཨ་ཝ་ཌྜྷིཾ དུ་ཀྑཾ. བྱ་ས་ནནྟི ཝི་ནཱ་སཾ. པུ་རི་མ་པ་དེ་ན ཧི མ་ར་ཎ་མ་ཏྟཾ དུ་ཀྑཾ, པ་ཙྪི་མ་པ་དེ་ན མ་ར་ཎཾ ཏེ་སཾ དཱི་པེ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཀེ་ཙི པཱ་ཎ་ཀཱ ས་ཧ པ་ཏ་ནེ་ན མ་རིཾ་སུ, ཀེ་ཙི མ་ར་ཎ་མ་ཏྟཾ དུ་ཀྑཾ ཨཱ་པ་ཛྫིཾ་སུ.
ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཝི་དི་ཏྭཱཏི ཨེ་ཏཾ ཨ་དྷི་པཱ་ཏ་ཀ་པཱ་ཎ་ཀཱ་ནཾ ཨ་ཏྟ་ཧི་ཏཾ ཨ་ཛཱ་ན་ནྟཱ་ནཾ ཨ་ཏྟུ་པ་ཀྐ་མ་ཝ་སེ་ན ནི་ར་ཏྠ་ཀ་བྱ་ས་ནཱ་པ་ཏྟིཾ ཝི་དི་ཏྭཱ ཏེ་སཾ ཝི་ཡ དི་ཊྛི་ག་ཏི་ཀཱ་ནཾ དི་ཊྛཱ་བྷི་ནི་ཝེ་སེ་ན ཨ་ན་ཡ་བྱ་ས་ནཱ་པ་ཏྟི་དཱི་པ་ཀཾ ཨི་མཾ ཨུ་དཱ་ནཾ ཨུ་དཱ་ནེ་སི.
ཏ་ཏྠ ཨུ་པཱ་ཏི་དྷཱ་ཝ་ནྟི ན སཱ་ར་མེ་ནྟཱིཏི སཱི་ལ་ས་མཱ་དྷི་པ་ཉྙཱ་ཝི་མུ་ཏྟི་ཨཱ་དི་བྷེ་དཾ སཱ་རཾ ན ཨེ་ནྟི, ཙ་ཏུ་ས་ཙྩཱ་བྷི་ས་མ་ཡ་ཝ་སེ་ན ན ཨ་དྷི་ག་ཙྪ་ནྟི. ཏ་སྨིཾ པ་ན ས་ཨུ་པཱ་ཡེ སཱ་རེ ཏི་ཊྛ་ནྟེ་ཡེ་ཝ ཝི་མུ་ཏྟཱ་བྷི་ལཱ་སཱ་ཡ ཏཾ ཨུ་པེ་ནྟཱ ཝི་ཡ ཧུ་ཏྭཱ་པི དི་ཊྛི་ཝི་པ་ལླཱ་སེ་ན ཨ་ཏི་དྷཱ་ཝ་ནྟི ཨ་ཏི་ཀྐ་མི་ཏྭཱ ག་ཙྪ་ནྟི, པ་ཉྩུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ནྡྷེ ‘‘ནི་ཙྩཾ སུ་བྷཾ སུ་ཁཾ ཨ་ཏྟཱ’’ཏི ཨ་བྷི་ནི་ཝི་སི་ཏྭཱ ག་ཎྷ་ནྟཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ན་ཝཾ ན་ཝཾ བ་ནྡྷ་ནཾ བྲཱུ་ཧ་ཡ་ནྟཱིཏི ཏ་ཐཱ ག་ཎྷ་ནྟཱ ཙ ཏ་ཎྷཱ་དི་ཊྛི་ས་ངྑཱ་ཏཾ ན་ཝཾ ན་ཝཾ བ་ནྡྷ་ནཾ བྲཱུ་ཧ་ཡ་ནྟི ཝ་ཌྜྷ་ཡ་ནྟི. པ་ཏ་ནྟི པ་ཛྫོ་ཏ་མི་ཝཱ་དྷི་པཱ་ཏ་ཀཱ, དི་ཊྛེ སུ་ཏེ ཨི་ཏི་ཧེ་ཀེ ནི་ཝི་ཊྛཱཏི ཨེ་ཝཾ ཏ་ཎྷཱ་དི་ཊྛི་བ་ནྡྷ་ནེ་ཧི བ་དྡྷ་ཏྟཱ ཨེ་ཀེ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ དི་ཊྛེ ཨ་ཏྟ་ནཱ ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎེ་ན དི་ཊྛི་ད་སྶ་ནེ་ནེ་ཝ ཝཱ དི་ཊྛེ ཨ་ནུ་སྶ་ཝཱུ་པ་ལ་བྦྷ་མ་ཏྟེ་ནེ་ཝ ཙ སུ་ཏེ ‘‘ཨི་ཏི་ཧ ཨེ་ཀ་ནྟ་ཏོ ཨེ་ཝ་མེ་ཏ’’ནྟི ནི་ཝི་ཊྛཱ དི་ཊྛཱ་བྷི་ནི་ཝེ་སེ་ན ‘‘ས་སྶ་ཏ’’ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ ཨ་བྷི་ནི་ཝི་ཊྛཱ, ཨེ་ཀ་ནྟ་ཧི་ཏཾ ཝཱ ནི་སྶ་ར་ཎཾ ཨ་ཛཱ་ན་ནྟཱ རཱ་གཱ་དཱི་ཧི ཨེ་ཀཱ་ད་ས་ཧི ཨ་གྒཱི་ཧི ཨཱ་དི་ཏྟཾ བྷ་ཝ་ཏྟ་ཡ་ས་ངྑཱ་ཏཾ ཨ་ངྒཱ་ར་ཀཱ་སུཾ་ཡེ་ཝ ཨི་མེ ཝི་ཡ ཨ་དྷི་པཱ་ཏ་ཀཱ ཨི་མཾ པ་ཛྫོ་ཏཾ པ་ཏ་ནྟི, ན ཏ་ཏོ སཱི་སཾ ཨུ་ཀྑི་པི་ཏུཾ ས་ཀྐོ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ན་ཝ་མ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.