༡༠. ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༦༠. ད་ས་མེ ཡཱ་ཝ་ཀཱི་ཝནྟི ཡ་ཏྟ་ཀཾ ཀཱ་ལཾ. ཡ་ཏོཏི ཡ་དཱ, ཡ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ, ཡ་སྨིཾ ཀཱ་ལེ་ཏི ཝཱ ཨ་ཏྠོ. ཨེ་ཝ་མེ་ཏཾ, ཨཱ་ན་ནྡཱཏི, ཨཱ་ན་ནྡ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ ཨུ་པྤ་ནྣེ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སཱ་ཝ་ཀཱ་ནཾ་ཡེ་ཝ ཙ ལཱ་བྷ་ས་ཀྐཱ་རོ ཨ་བྷི་ཝ་ཌྜྷ་ཏི, ཏི་ཏྠི་ཡཱ པ་ན ནི་ཏྟེ་ཛཱ ཝི་ཧ་ཏ་པྤ་བྷཱ པ་ཧཱི་ན་ལཱ་བྷ་ས་ཀྐཱ་རཱ ཧོ་ནྟཱི་ཏི ཡཾ ཏ་ཡཱ ཝུ་ཏྟཾ, ཨེ་ཏཾ ཨེ་ཝཾ, ན ཨེ་ཏ་སྶ ཨ་ཉྙ་ཐཱ་བྷཱ་ཝོ. ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟི་ནོ ཧི ཙ་ཀྐ་ར་ཏ་ན་སྶ པཱ་ཏུ་བྷཱ་ཝེ་ན ལོ་ཀོ ཙ་ཀྐ་ར་ཏ་ནཾ མུ་ཉྩི་ཏྭཱ ཨ་ཉྙ་ཏྠ པཱུ་ཛཱ་ས་ཀྐཱ་ར་ས་མྨཱ་ནཾ ན པ་ཝ་ཏྟེ་ཏི, ཙ་ཀྐ་ར་ཏ་ན་མེ་ཝ པ་ན ས་བྦོ ལོ་ཀོ ས་བྦ་བྷཱ་ཝེ་ཧི ས་ཀྐ་རོ་ཏི ག་རུཾ ཀ་རོ་ཏི མཱ་ནེ་ཏི པཱུ་ཛེ་ཏི. ཨི་ཏི ཝ་ཊྚཱ་ནུ་སཱ་རི་པུ་ཉྙ་མ་ཏྟ་ནི་སྶ་ནྡ་སྶ་པི ཏཱ་ཝ མ་ཧ་ནྟོ ཨཱ་ནུ་བྷཱ་ཝོ, ཀི་མ་ངྒཾ པ་ན ཝི་ཝ་ཊྚཱ་ནུ་སཱ་རི་པུ་ཉྙ་ཕ་ལཱུ་པ་ཏྠ་མྦྷ་སྶ ཨ་ན་ནྟཱ་པ་རི་མེ་ཡྻ་གུ་ཎ་ག་ཎཱ་དྷཱ་ར་སྶ བུ་དྡྷ་ར་ཏ་ན་སྶ དྷ་མྨ་ར་ཏ་ན་སྶ ས་ངྒྷ་ར་ཏ་ན་སྶ ཙཱ་ཏི ད་སྶེ་ཏི.
བྷ་ག་ཝཱ ཧི ས་མྨཱ་ས་མྦོ་དྷིཾ པ་ཏྭཱ པ་ཝ་ཏྟ་ཝ་ར་དྷ་མྨ་ཙ་ཀྐོ ཨ་ནུ་ཀྐ་མེ་ན ལོ་ཀེ ཨེ་ཀ་ས་ཊྛི་ཡཱ ཨ་ར་ཧ་ནྟེ་སུ ཛཱ་ཏེ་སུ ས་ཊྛི ཨ་ར་ཧ་ནྟེ ཛ་ན་པ་ད་ཙཱ་རི་ཀཱ་ཡ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཏྭཱ ཨུ་རུ་ཝེ་ལཾ པ་ཏྭཱ ཨུ་རུ་ཝེ་ལ་ཀ་སྶ་པ་པྤ་མུ་ཁེ ས་ཧ་སྶ་ཛ་ཊི་ལེ ཨ་ར་ཧ་ཏྟེ པ་ཏི་ཊྛཱ་པེ་ཏྭཱ ཏེ་ཧི པ་རི་ཝུ་ཏོ ལ་ཊྛི་ཝ་ནུ་ཡྻཱ་ནེ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ བི་མྦི་སཱ་ར་པྤ་མུ་ཁཱ་ནཾ ཨ་ངྒ་མ་ག་དྷ་ཝཱ་སཱི་ནཾ དྭཱ་ད་ས ན་ཧུ་ཏཱ་ནི སཱ་ས་ནེ ཨོ་ཏཱ་རེ་ཏྭཱ ཡ་དཱ རཱ་ཛ་ག་ཧེ ཝི་ཧཱ་སི, ཏ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ བྷ་ག་ཝ་ཏོ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་སྶ ཙ ཡ་ཐཱ ཡ་ཐཱ ཨུ་པ་རཱུ་པ་རི ཨུ་ལཱ༹་ར་ལཱ་བྷ་ས་ཀྐཱ་རོ ཨ་བྷི་ཝ་ཌྜྷ་ཏི, ཏ་ཐཱ ཏ་ཐཱ ས་བྦ་ཏི་ཏྠི་ཡཱ་ནཾ ལཱ་བྷ་ས་ཀྐཱ་རོ པ་རི་ཧཱ་ཡི ཨེ་ཝ.
ཨ་ཐེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ དི་ཝཱ་ཊྛཱ་ནེ ནི་སི་ནྣོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཙ ཨ་རི་ཡ་ས་ངྒྷ་སྶ ཙ ས་མྨཱ་པ་ཊི་པ་ཏྟིཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑི་ཏྭཱ པཱི་ཏི་སོ་མ་ན་སྶ་ཛཱ་ཏོ ‘‘ཀ་ཐཾ ནུ ཁོ ཏི་ཏྠི་ཡཱ་ན’’ནྟི ཏེ་སཾ པ་ཊི་པ་ཏྟིཾ ཨཱ་ཝ་ཛྫེ་སི. ཨ་ཐ་སྶ ནེ་སཾ ས་བྦ་ཐཱ་པི དུ་པྤ་ཊི་པ་ཏྟི་ཡེ་ཝ ཨུ་པ་ཊྛཱ་སི. སོ ‘‘ཨེ་ཝཾ་མ་ཧཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ ནཱ་མ པུ་ཉྙཱུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་སྶ དྷ་མྨཱ་ནུ་དྷ་མྨ་པྤ་ཊི་པ་ཏྟི་ཡཱ ཙ ཨུ་ཀྐཾ་ས་པཱ་ར་མི་པྤ་ཏྟེ བྷ་ག་ཝ་ཏི, ཨ་རི་ཡ་ས་ངྒྷེ ཙ དྷ་ར་ནྟེ ཀ་ཐཾ ཨི་མེ ཨ་ཉྙ་ཏི་ཏྠི་ཡཱ ཨེ་ཝཾ དུ་པྤ་ཊི་པ་ནྣཱ ཨ་ཀ་ཏ་པུ་ཉྙཱ ཝ་རཱ་ཀཱ ལཱ་བྷི་ནོ ས་ཀྐ་ཏཱ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟཱི’’ཏི ཏི་ཏྠི་ཡཱ་ནཾ ལཱ་བྷ་ས་ཀྐཱ་ར་ཧཱ་ནིཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཀཱ་རུ་ཉྙཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏྭཱ ཨ་ཐ ཨ་ཏྟ་ནོ པ་རི་ཝི་ཏ་ཀྐཾ ‘‘ཡཱ་ཝ་ཀཱི་ཝ་ཉྩ, བྷ་ནྟེ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨཱ་རོ་ཙེ་སི. བྷ་ག་ཝཱ ཙ ཏཾ, ‘‘ཨཱ་ན་ནྡ, ཏ་ཡཱ མི་ཙྪཱ པ་རི་ཝི་ཏ་ཀྐི་ཏ’’ནྟི ཨ་ཝ་ཏྭཱ སུ་ཝ་ཎྞཱ་ལི་ངྒ་ས་དི་སཾ གཱི་ཝཾ ཨུ་ནྣཱ་མེ་ཏྭཱ སུ་པུ་པྥི་ཏ་ས་ཏ་པ་ཏྟ་ས་སྶི་རི་ཀཾ མ་ཧཱ་མུ་ཁཾ ཨ་བྷི་པྤ་ས་ནྣ་ཏ་རཾ ཀ་ཏྭཱ ‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཏཾ, ཨཱ་ན་ནྡཱ’’ཏི ས་མྤ་ཧཾ་སི་ཏྭཱ ‘‘ཡཱ་ཝ་ཀཱི་ཝ་ཉྩཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཏ་སྶ ཝ་ཙ་ནཾ པ་ཙྩ་ནུ་མོ་དི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ…པེ… བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷོ ཙཱ’’ཏི. ཨ་ཐ བྷ་ག་ཝཱ ཏ་སྶཾ ཨ་ཊྛུ་པྤ་ཏྟི་ཡཾ ཨ་ཏཱི་ཏེ་པི མ་ཡི ཨ་ནུ་པྤ་ནྣེ ཨེ་ཀ་ཙྩེ ནཱི་ཙ་ཛ་ནཱ ས་མྨཱ་ནཾ ལ་བྷི་ཏྭཱ མ་མ ཨུ་པྤཱ་ད་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཧ་ཏ་ལཱ་བྷ་ས་ཀྐཱ་རཱ ཨ་ཧེ་སུ་ནྟི བཱ་ཝེ་རུ་ཛཱ་ཏ་ཀཾ (ཛཱ. ༡.༤.༡༥༣ ཨཱ་ད་ཡོ) ཀ་ཐེ་སི.
ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཝི་དི་ཏྭཱཏི དི་ཊྛི་ག་ཏི་ཀཱ་ནཾ ཏཱ་ཝ ས་ཀྐཱ་ར་ས་མྨཱ་ནོ ཡཱ་ཝ ན ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷཱ ལོ་ཀེ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི, ཏེ་སཾ པ་ན ཨུ་པྤཱ་ད་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཏེ ཧ་ཏ་ལཱ་བྷ་ས་ཀྐཱ་རཱ ནི་པྤ་བྷཱ ནི་ཏྟེ་ཛཱ་ཝ ཧོ་ནྟི, དུ་པྤ་ཊི་པ་ཏྟི་ཡཱ དུ་ཀྑ་ཏོ ཙ ན མུ་ཙྩ་ནྟཱི་ཏི ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ས་བྦཱ་ཀཱ་ར་ཏོ ཝི་དི་ཏྭཱ ཏ་ད་ཏྠ་དཱི་པ་ནཾ ཨི་མཾ ཨུ་དཱ་ནཾ ཨུ་དཱ་ནེ་སི.
ཏ་ཏྠ ཨོ་བྷཱ་ས་ཏི ཏཱ་ཝ སོ ཀི་མཱིཏི སོ ཁ་ཛྫཱུ་པ་ན་ཀ་ཀི་མི ཏཱ་ཝ་དེ་ཝ ཨོ་བྷཱ་ས་ཏི ཛོ་ཏ་ཏི དི་བྦ་ཏི. ཡཱ་ཝ ན ཨུ་ནྣ་མ་ཏེ པ་བྷ་ངྐ་རོཏི ཏཱི་སུ་པི མ་ཧཱ་དཱི་པེ་སུ ཨེ་ཀ་ཀྑ་ཎེ ཨཱ་ལོ་ཀ་ཀ་ར་ཎེ་ན ‘‘པ་བྷ་ངྐ་རོ’’ཏི ལ་དྡྷ་ནཱ་མོ སཱུ་རི་ཡོ ཡཱ་ཝ ན ཨུ་གྒ་མ་ཏི ན ཨུ་དེ་ཏི. ཨ་ནུ་གྒ་ཏེ ཧི སཱུ་རི་ཡེ ལ་དྡྷོ་ཀཱ་སཱ ཁ་ཛྫཱུ་པ་ན་ཀཱ ཝི་པ་རི་ཝ་ཏྟ་མཱ་ནཱ་པི ཀ་ཎྚ་ཀ་ཕ་ལ་ས་དི་སཱ ཏ་མ་སི ཝི་ཛྫོ་ཏ་ནྟི. ས ཝེ་རོ་ཙ་ན་མྷི ཨུ་གྒ་ཏེ, ཧ་ཏ་པྤ་བྷོ ཧོ་ཏི ན ཙཱ་པི བྷཱ་ས་ཏཱིཏི ས་མ་ནྟ་ཏོ ཨ་ནྡྷ་ཀཱ་རཾ ཝི་དྷ་མི་ཏྭཱ ཀི་ར་ཎ་ས་ཧ་སྶེ་ན ཝི་རོ་ཙ་ན་ས་བྷཱ་ཝ་ཏཱ་ཡ ཝེ་རོ་ཙ་ན་ནཱ་མ་ཀེ ཨཱ་དི་ཙྩེ ཨུ་ཊྛི་ཏེ སོ ཁ་ཛྫཱུ་པ་ན་ཀོ ཧ་ཏ་པྤ་བྷོ ནི་ཏྟེ་ཛོ ཀཱ་ལ༹་ཀོ ཧོ་ཏི, ར་ཏྟ་ནྡྷ་ཀཱ་རེ ཝི་ཡ ན བྷཱ་ས་ཏི ན དི་བྦ་ཏི.
ཨེ་ཝཾ ཨོ་བྷཱ་སི་ཏ་མེ་ཝ ཏ་ཀྐི་ཀཱ་ནནྟི ཡ་ཐཱ ཏེ་ན ཁ་ཛྫཱུ་པ་ན་ཀེ་ན སཱུ་རི་ཡུ་གྒ་མ་ན་ཏོ པུ་རེ་ཡེ་ཝ ཨོ་བྷཱ་སི་ཏཾ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཏ་ཀྐེ་ཏྭཱ ཝི་ཏ་ཀྐེ་ཏྭཱ པ་རི་ཀ་པྤ་ན་མ་ཏྟེ་ན དི་ཊྛཱི་ནཾ ག་ཧ་ཎ་ཏོ ‘‘ཏ་ཀྐི་ཀཱ’’ཏི ལ་དྡྷ་ནཱ་མེ་ཧི ཏི་ཏྠི་ཡེ་ཧི ཨོ་བྷཱ་སི་ཏཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ས་མ་ཡ་ཏེ་ཛེ་ན དཱི་པེ་ཏྭཱ ཨ་དྷི་ཊྛི་ཏཾ ཏཱ་ཝ, ཡཱ་ཝ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷཱ ལོ་ཀེ ནུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི. ན ཏ་ཀྐི་ཀཱ སུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟི ན ཙཱ་པི སཱ་ཝ་ཀཱཏི ཡ་དཱ པ་ན ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷཱ ལོ་ཀེ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི, ཏ་དཱ དི་ཊྛི་ག་ཏི་ཀཱ ན སུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟི ན སོ་བྷ་ནྟི, ན ཙཱ་པི ཏེ་སཾ སཱ་ཝ་ཀཱ སོ་བྷ་ནྟི, ཨ་ཉྙ་ད་ཏྠུ ཝི་ཧ་ཏ་སོ་བྷཱ ར་ཏྟི་ཁི་ཏྟཱ ཝི་ཡ ས་རཱ ན པ་ཉྙཱ་ཡ་ནྟེ་ཝ. ཨ་ཐ ཝཱ ཡཱ་ཝ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷཱ ལོ་ཀེ ནུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི, ཏཱ་ཝ་དེ་ཝ ཏ་ཀྐི་ཀཱ་ནཾ ཨོ་བྷཱ་སི་ཏཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ས་མ་ཡེ་ན ཛོ་ཏ་ནཾ བཱ་ལ་ལཱ་པ་ནཾ, ན ཏ་ཏོ པ་རཾ. ཀ་སྨཱ? ཡ་སྨཱ ན ཏ་ཀྐི་ཀཱ སུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟི, ན ཙཱ་པི སཱ་ཝ་ཀཱ. ཏེ ཧི དུ་ར་ཀྑཱ་ཏ་དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡཱ ས་མྨཱ་པ་ཊི་པ་ཏྟི་ར་ཧི་ཏཱ ན སཾ་སཱ་ར་ཏོ སུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟི ཨ་ནི་ཡྻཱ་ནི་ཀ་སཱ་ས་ན་ཏྟཱ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘དུ་དྡི་ཊྛཱི ན དུ་ཀྑཱ པ་མུ་ཙྩ་རེ’’ཏི. ཏ་ཀྐི་ཀཱ ཧི ཨ་ཡཱ་ཐཱ་ཝ་ལ་དྡྷི་ཀ་ཏཱ་ཡ དུ་དྡི་ཊྛི་ནོ མི་ཙྪཱ་བྷི་ནི་ཝི་ཊྛ་དི་ཊྛི་ཀཱ ཝི་པ་རཱི་ཏ་ད་སྶ་ནཱ ཏཾ དི་ཊྛིཾ ཨ་ནི་སྶ་ཛྫི་ཏྭཱ སཾ་སཱ་ར་དུ་ཀྑ་ཏོ ན ཀ་དཱ་ཙི་པི མུ་ཙྩ་ནྟཱི་ཏི.
ད་ས་མ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
ནི་ཊྛི་ཏཱ ཙ ཛ་ཙྩ་ནྡྷ་ཝ་གྒ་ཝ་ཎྞ་ནཱ.