༨. ག་ཎི་ཀཱ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༥༨. ཨ་ཊྛ་མེ དྭེ པཱུ་གཱཏི དྭེ ག་ཎཱ. ཨ་ཉྙ་ཏ་རི་སྶཱ ག་ཎི་ཀཱ་ཡཱཏི ཨ་ཉྙ་ཏ་རཱ་ཡ ན་ག་ར་སོ་བྷི་ནི་ཡཱ. སཱ་ར་ཏྟཱཏི སུ་ཊྛུ ར་ཏྟཱ. པ་ཊི་བ་དྡྷ་ཙི་ཏྟཱཏི ཀི་ལེ་ས་ཝ་སེ་ན བ་དྡྷ་ཙི་ཏྟཱ. རཱ་ཛ་ག་ཧེ ཀི་ར ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཚ་ཎ་དི་ཝ་སེ བ་ཧཱུ དྷུ་ཏྟ་པུ་རི་སཱ ག་ཎ་བ་ནྡྷ་ནེ་ན ཝི་ཙ་ར་ནྟཱ ཨེ་ཀ་མེ་ཀ་སྶ ཨེ་ཀ་མེ་ཀཾ ཝེ་སིཾ ཨཱ་ནེ་ཏྭཱ ཨུ་ཡྻཱ་ནཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ཚ་ཎ་ཀཱི་ལ༹ཾ ཀཱི་ལི༹ཾ་སུ. ཏ་ཏོ པ་ར་མྤི དྭེ ཏ་ཡོ ཚ་ཎ་དི་ཝ་སེ ཏཾ ཏཾ་ཡེ་ཝ ཝེ་སིཾ ཨཱ་ནེ་ཏྭཱ ཚ་ཎ་ཀཱི་ལ༹ཾ ཀཱི་ལི༹ཾ་སུ. ཨ་ཐཱ་པ་ར་སྨིཾ ཚ་ཎ་དི་ཝ་སེ ཨ་ཉྙེ་པི དྷུ་ཏྟཱ ཏ་ཐེ་ཝ ཚ་ཎ་ཀཱི་ལ༹ཾ ཀཱི་ལི༹་ཏུ་ཀཱ་མཱ ཝེ་སི་ཡོ ཨཱ་ནེ་ནྟཱ པུ་རི་མ་དྷུ་ཏྟེ་ཧི པུ་བྦེ ཨཱ་ནཱི་ཏཾ ཨེ་ཀཾ ཝེ་སིཾ ཨཱ་ནེ་ནྟི. ཨི་ཏ་རེ ཏཾ དི་སྭཱ ‘‘ཨ་ཡཾ ཨ་མྷཱ་ཀཾ པ་རི་གྒ་ཧོ’’ཏི ཨཱ་ཧཾ་སུ. ཏེ་པི ཏ་ཐེ་ཝ ཨཱ་ཧཾ་སུ. ‘‘ཨེ་ཝཾ ཨ་མྷཱ་ཀཾ པ་རི་གྒ་ཧོ, ཨ་མྷཱ་ཀཾ པ་རི་གྒ་ཧོ’’ཏི ཀ་ལ་ཧཾ ཝ་ཌྜྷེ་ཏྭཱ པཱ་ཎི་པྤ་ཧཱ་རཱ་དཱི་ནི ཨ་ཀཾ་སུ. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན རཱ་ཛ་ག་ཧེ དྭེ པཱུ་གཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཏ་ཏྠ ཨུ་པ་ཀྐ་མ་ནྟཱིཏི པ་ཧ་ར་ནྟི. མ་ར་ཎ་མྤི ནི་ག་ཙྪ་ནྟཱིཏི བ་ལ་ཝཱུ་པ་ཀྐ་མེ་ཧི མ་ར་ཎཾ ཨུ་པ་ག་ཙྪ་ནྟི, ཨི་ཏ་རེ་པི མ་ར་ཎ་མ་ཏྟཾ མ་ར་ཎ་པྤ་མཱ་ཎ་དུ་ཀྑཾ པཱ་པུ་ཎ་ནྟི.
ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཝི་དི་ཏྭཱཏི ཨེ་ཏཾ ཀཱ་མེ་སུ གེ་དྷཾ ཝི་ཝཱ་ད་མཱུ་ལཾ ས་བྦཱ་ན་ཏྠ་མཱུ་ལ་ནྟི ས་བྦཱ་ཀཱ་ར་ཏོ ཝི་དི་ཏྭཱ. ཨི་མཾ ཨུ་དཱ་ནནྟི ཨ་ནྟ་དྭ་ཡེ ཙ མ་ཛ྄ཛྷི་མཱ་ཡ པ་ཊི་པ་ཏྟི་ཡཱ ཨཱ་དཱི་ན་ཝཱ་ནི་སཾ་ས་ཝི་བྷཱ་ཝ་ནཾ ཨི་མཾ ཨུ་དཱ་ནཾ ཨུ་དཱ་ནེ་སི.
ཏ་ཏྠ ཡ་ཉྩ པ་ཏྟནྟི ཡཾ རཱུ་པཱ་དི་པ་ཉྩ་ཀཱ་མ་གུ་ཎ་ཛཱ་ཏཾ པ་ཏྟཾ ‘‘ན་ཏྠི ཀཱ་མེ་སུ དོ་སོ’’ཏི དི་ཊྛིཾ པུ་ར་ཀྑ་ཏྭཱ ཝཱ ཨ་པུ་ར་ཀྑ་ཏྭཱ ཝཱ ཨེ་ཏ་ར་ཧི ལ་དྡྷཾ ཨ་ནུ་བྷུ་ཡྻ་མཱ་ནཾ. ཡ་ཉྩ པ་ཏྟ་བྦནྟི ཡ་ཉྩ ཀཱ་མ་གུ་ཎ་ཛཱ་ཏ་མེ་ཝ ‘‘བྷུ་ཉྫི་ཏ་བྦཱ ཀཱ་མཱ, པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏ་བྦཱ ཀཱ་མཱ, ཨཱ་སེ་ཝི་ཏ་བྦཱ ཀཱ་མཱ, པ་ཊི་སེ་ཝི་ཏ་བྦཱ ཀཱ་མཱ, ཡོ ཀཱ་མེ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ཏི, སོ ལོ་ཀཾ ཝ་ཌྜྷེ་ཏི, ཡོ ལོ་ཀཾ ཝ་ཌྜྷེ་ཏི, སོ བ་ཧུཾ པུ་ཉྙཾ པ་ས་ཝ་ཏཱི’’ཏི དི་ཊྛིཾ ཨུ་པ་ནི་སྶཱ་ཡ ཏཾ ཨ་ནི་སྶ་ཛྫི་ཏྭཱ ཀ་ཏེ་ན ཀ་མྨུ་ནཱ ཨ་ནཱ་ག་ཏེ པ་ཏྟ་བྦཾ ཨ་ནུ་བྷ་ཝི་ཏ་བྦ་ཉྩ. ཨུ་བྷ་ཡ་མེ་ཏཾ ར་ཛཱ་ནུ་ཀི་ཎྞནྟི ཨེ་ཏཾ ཨུ་བྷ་ཡཾ པ་ཏྟཾ པ་ཏྟ་བྦ་ཉྩ རཱ་ག་ར་ཛཱ་དཱི་ཧི ཨ་ནུ་ཀི་ཎྞཾ. ས་མྤ་ཏྟེ ཧི ཝ་ཏྠུ་ཀཱ་མེ ཨ་ནུ་བྷ་ཝ་ནྟོ རཱ་ག་ར་ཛེ་ན ཝོ་ཀི་ཎྞོ ཧོ་ཏི, ཏ་ཏྠ པ་ན སཾ་ཀི་ལི་ཊྛ་ཙི་ཏྟ་སྶ ཕ་ལེ ཨཱ་ཡ་ཏིཾ ཨཱ་པ་ནྣེ དོ་མ་ན་སྶུ་པྤ་ཏྟི་ཡཱ དོ་ས་ར་ཛེ་ན ཝོ་ཀི་ཎྞོ ཧོ་ཏི, ཨུ་བྷ་ཡ་ཏྠཱ་པི མོ་ཧ་ར་ཛེ་ན ཝོ་ཀི་ཎྞོ ཧོ་ཏི. ཀ་སྶ པ་ནེ་ཏཾ ར་ཛཱ་ནུ་ཀི་ཎྞ་ནྟི ཨཱ་ཧ – ‘‘ཨཱ་ཏུ་ར་སྶཱ་ནུ་སི་ཀྑ་ཏོ’’ཏི ཀཱ་མ་པ་ཏྠ་ནཱ་ཝ་སེ་ན ཀི་ལེ་སཱ་ཏུ་ར་སྶ, ཏ་སྶ ཙ ཕ་ལེ་ན དུ་ཀྑཱ་ཏུ་ར་སྶ ཙ ཨུ་བྷ་ཡ་ཏྠཱ་པི པ་ཊི་ཀཱ་རཱ་བྷི་ལཱ་སཱ་ཡ ཀི་ལེ་ས་ཕ་ལེ ཨ་ནུ་སི་ཀྑ་ཏོ.
ཏ་ཐཱ ཡ་ཉྩ པ་ཏྟནྟི ཡཾ ཨ་ཙེ་ལ་ཀ་ཝ་ཏཱ་དི་ཝ་སེ་ན པ་ཏྟཾ ཨ་ཏྟ་པ་རི་ཏཱ་པ་ནཾ. ཡ་ཉྩ པ་ཏྟ་བྦནྟི ཡཾ མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་ཀ་མྨ་ས་མཱ་དཱ་ན་ཧེ་ཏུ ཨ་པཱ་ཡེ་སུ པ་ཏྟ་བྦཾ ཕ་ལཾ. ཨུ་བྷ་ཡ་མེ་ཏཾ ར་ཛཱ་ནུ་ཀི་ཎྞནྟི ཏ་དུ་བྷ་ཡཾ དུ་ཀྑ་ར་ཛཱ་ནུ་ཀི་ཎྞཾ. ཨཱ་ཏུ་ར་སྶཱཏི ཀཱ་ཡ་ཀི་ལ་མ་ཐེ་ན དུ་ཀྑཱ་ཏུ་ར་སྶ. ཨ་ནུ་སི་ཀྑ་ཏོཏི མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛིཾ, ཏ་སྶཱ ས་མཱ་དཱ་ཡ་ཀེ པུ་གྒ་ལེ ཙ ཨ་ནུ་སི་ཀྑ་ཏོ.
ཡེ ཙ སི་ཀྑཱ་སཱ་རཱཏི ཡེ་ཧི ཡ་ཐཱ་ས་མཱ་དི་ནྣཾ སཱི་ལ་བྦ་ཏཱ་དི་ས་ངྑཱ་ཏཾ སི་ཀྑཾ སཱ་ར་ཏོ ག་ཧེ་ཏྭཱ ‘‘ཨི་མི་ནཱ སཾ་སཱ་ར་སུ་དྡྷཱི’’ཏི ཀ་ཐི་ཏཱ. ཏེ་ནཱ་ཧ – སཱི་ལ་བྦ་ཏཾ ཛཱི་ཝི་ཏཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ན་སཱ་རཱཏི. ཏ་ཏྠ ཡཾ ‘‘ན ཀ་རོ་མཱི’’ཏི ཨོ་ར་མ་ཏི, ཏཾ སཱི་ལཾ, ཝི་ས་བྷོ་ཛ་ན་ཀི་ཙྪཱ་ཙ་ར་ཎཱ་དི་ཀཾ ཝ་ཏཾ, སཱ་ཀ་བྷ་ཀྑ་ཏཱ་དི་ཛཱི་ཝི་ཀཱ ཛཱི་ཝི་ཏཾ, མེ་ཐུ་ན་ཝི་ར་ཏི བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ, ཨེ་ཏེ་སཾ ཨ་ནུ་ཏི་ཊྛ་ནཾ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ནཾ, བྷཱུ་ཏ་པི་ཎྜ་ཀ་པ་རི་བྷ་ཎྜཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཁ་ནྡྷ་དེ་ཝ་སི་ཝཱ་དི་པ་རི་ཙ་ར་ཎཾ ཝཱ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ནཾ, ཨེ་ཝ་མེ་ཏེ་ཧི ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟེ་ཧི སཱི་ལཱ་དཱི་ཧི སཾ་སཱ་ར་སུ་དྡྷི ཧོ་ཏཱི་ཏི ཏཱ་ནི སཱ་ར་ཏོ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཋི་ཏཱ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ སི་ཀྑཱ་སཱ་རཱ སཱི་ལ་བྦ་ཏཾ ཛཱི་ཝི་ཏཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ‘‘ཨུ་པ་ཊྛཱ་ན་སཱ་རཱ’’ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཨ་ཡ་མེ་ཀོ ཨ་ནྟོཏི ཨ་ཡཾ སཱི་ལ་བྦ་ཏ་པ་རཱ་མཱ་ས་ཝ་སེ་ན ཨ་ཏྟ་ཀི་ལ་མ་ཐཱ་ནུ་ཡོ་ག་ས་ངྑཱ་ཏོ མ་ཛ྄ཛྷི་མཱ་ཡ པ་ཊི་པ་ཏྟི་ཡཱ ཨུ་པྤ་ཐ་བྷཱུ་ཏོ ལཱ་མ་ཀ་ཊྛེ་ན ཙ ཨེ་ཀོ ཨ་ནྟོ. ཨ་ཡཾ དུ་ཏི་ཡོ ཨ་ནྟོཏི ཨ་ཡཾ ཀཱ་མ་སུ་ཁ་ལླི་ཀཱ་ནུ་ཡོ་གོ ཀཱ་མེ་སུ པཱ་ཏ་བྱ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ས་ངྑཱ་ཏོ དུ་ཏི་ཡོ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན ཨ་ནྟོ.
ཨི་ཙྩེ་ཏེ ཨུ་བྷོ ཨ་ནྟཱཏི ཀཱ་མ་སུ་ཁ་ལླི་ཀཱ་ནུ་ཡོ་གོ ཨ་ཏྟ་ཀི་ལ་མ་ཐཱ་ནུ་ཡོ་གོ ཙ ཨི་ཏི ཨེ་ཏེ ཨུ་བྷོ ཨ་ནྟཱ. ཏེ ཙ ཁོ ཨེ་ཏ་ར་ཧི པ་ཏྟེ, ཨཱ་ཡ་ཏིཾ པ་ཏྟ་བྦེ ཙ ཀི་ལེ་ས་དུ་ཀྑ་ར་ཛཱ་ནུ་ཀི་ཎྞེ ཀཱ་མ་གུ་ཎེ ཨ་ཏྟ་པ་རི་ཏཱ་པ་ནེ ཙ ཨ་ལླཱི་ནེ་ཧི ཀི་ལེ་ས་དུ་ཀྑཱ་ཏུ་རཱ་ནཾ ཨ་ནུ་སི་ཀྑ་ནྟེ་ཧི, ས་ཡ་ཉྩ ཀི་ལེ་ས་དུ་ཀྑཱ་ཏུ་རེ་ཧི པ་ཊི་པ་ཛྫི་ཏ་བྦ་ཏྟཱ ལཱ་མ་ཀཱ ཨུ་པྤ་ཐ་བྷཱུ་ཏཱ ཙཱ་ཏི ཨ་ནྟཱ. ཀ་ཊ་སི་ཝ་ཌྜྷ་ནཱཏི ཨ་ནྡྷ་པུ་ཐུ་ཛྫ་ནེ་ཧི ཨ་བྷི་ཀ་ངྑི་ཏ་བྦ་ཊྛེ་ན ཀ་ཊ་སི་ས་ངྑཱ་ཏཱ་ནཾ ཏ་ཎྷཱ་ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ནཾ ཨ་བྷི་ཝ་ཌྜྷ་ནཱ. ཀ་ཊ་སི་ཡོ དི་ཊྛིཾ ཝ་ཌྜྷེ་ནྟཱིཏི ཏཱ པ་ན ཀ་ཊ་སི་ཡོ ནཱ་ན་པྤ་ཀཱ་ར་དི་ཊྛིཾ ཝ་ཌྜྷེ་ནྟི. ཝ་ཏྠུ་ཀཱ་མེ་སུ ཨ་སྶཱ་དཱ་ནུ་པ་སྶི་ནོ ཧི ཏེ པ་ཛ་ཧི་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟ་སྶ ཏ་ཎྷཱ་ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ས་ཧ་ཀཱ་རཱི་ཀཱ་ར་ཎཾ ལ་བྷི་ཏྭཱ ‘‘ན་ཏྠི དི་ནྣ’’ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ (དྷ. ས. ༡༢༢༡; ཝི་བྷ. ༩༣༨) ན་ཏྠི་ཀ་དི་ཊྛིཾ ཨ་ཀི་རི་ཡ་དི་ཊྛིཾ ཨ་ཧེ་ཏུ་ཀ་དི་ཊྛི་ཉྩ ག་ཎྷཱ་པེ་ནྟི, ཨ་ཏྟ་པ་རི་ཏཱ་པ་ནཾ ཨ་ནུ་ཡུ་ཏྟ་སྶ པ་ན ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཏ་ཎྷཱ་ས་ཧ་ཀཱ་རཱི་ཀཱ་ར་ཎཾ ལ་བྷི་ཏྭཱ ‘‘སཱི་ལེ་ན སུ་དྡྷི ཝ་ཏེ་ན སུ་དྡྷཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཨ་ཏྟ་སུ་དྡྷི་ཨ་བྷི་ལཱ་སེ་ན སཱི་ལ་བྦ་ཏ་པ་རཱ་མཱ་ས་དི་ཊྛིཾ ག་ཎྷཱ་པེ་ནྟི. ས་ཀྐཱ་ཡ་དི་ཊྛི་ཡཱ པ་ན ཏེ་སཾ པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱ་ཝོ པཱ་ཀ་ཊོ་ཡེ་ཝ. ཨེ་ཝཾ ཨ་ནྟ་དྭ་ཡཱུ་པ་ནི་སྶ་ཡེ་ན ཏ་ཎྷཱ་ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ནཾ དི་ཊྛི་ཝ་ཌྜྷ་ཀ་ཏཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཀེ་ཙི པ་ན ‘‘ཀ་ཊ་སཱི་ཏི པ་ཉྩ་ནྣཾ ཁ་ནྡྷཱ་ནཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ན’’ནྟི ཝ་ད་ནྟི. ཏེ་སཾ ཡ་ད་གྒེ་ན ཏ་ཏོ ཨ་ནྟ་དྭ་ཡ་ཏོ སཾ་སཱ་ར་སུ་དྡྷི ན ཧོ་ཏི, ཏ་ད་གྒེ་ན ཏེ ཨུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ནྡྷེ ཨ་བྷི་ཝ་ཌྜྷེ་ཏཱི་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ཨ་པ་རེ པ་ན ‘‘ཀ་ཊ་སི་ཝ་ཌྜྷ་ནཱ’’ཏི པ་ད་སྶ ‘‘ཨ་པ་རཱ་པ་རཾ ཛ་རཱ་མ་ར་ཎེ་ཧི སི་ཝ་ཐི་ཀ་ཝ་ཌྜྷ་ནཱ’’ཏི ཨ་ཏྠཾ ཝ་ད་ནྟི. ཏེ་ཧི་པི ཨ་ནྟ་དྭ་ཡ་སྶ སཾ་སཱ་ར་སུ་དྡྷི་ཧེ་ཏུ་བྷཱ་ཝཱ་བྷཱ་ཝོ་ཡེ་ཝ ཝུ་ཏྟོ, ཀ་ཊ་སི་ཡཱ པ་ན དི་ཊྛི་ཝ་ཌྜྷ་ན་ཀཱ་ར་ཎ་བྷཱ་ཝོ ཝ་ཏྟ་བྦོ.
ཨེ་ཏེ ཏེ ཨུ་བྷོ ཨ་ནྟེ ཨ་ན་བྷི་ཉྙཱ་ཡཱཏི ཏེ ཨེ་ཏེ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟེ ཨུ་བྷོ་པི ཨ་ནྟེ ཨ་ཛཱ་ནི་ཏྭཱ ‘‘ཨི་མེ ཨ་ནྟཱ ཏེ ཙ ཨེ་ཝཾ་ག་ཧི་ཏཱ ཨེ་ཝཾ་ཨ་ནུ་ཊྛི་ཏཱ ཨེ་ཝཾ་ག་ཏི་ཀཱ ཨེ་ཝཾ་ཨ་བྷི་ས་མྤ་རཱ་ཡཱ’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཨ་ཛཱ་ན་ན་ཧེ་ཏུ ཨ་ཛཱ་ན་ན་ཀཱ་ར་ཎཱ. ‘‘པ་ཉྙཱ་ཡ ཙ་སྶ དི་སྭཱ ཨཱ་ས་ཝཱ པ་རི་ཀྑཱི་ཎཱ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ (པུ. པ. ༢༠༨; ཨ. ནི. ༩.༤༣) ཝི་ཡ་སྶ ཧེ་ཏུ་ཨ་ཏྠ་ཏཱ ད་ཊྛ་བྦཱ. ཨོ་ལཱི་ཡ་ནྟི ཨེ་ཀེཏི ཨེ་ཀེ ཀཱ་མ་སུ་ཁཱ་ནུ་ཡོ་ག་ཝ་སེ་ན ས་ངྐོ་ཙཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ནྟི. ཨ་ཏི་དྷཱ་ཝ་ནྟི ཨེ་ཀེཏི ཨེ་ཀེ ཨ་ཏྟ་ཀི་ལ་མ་ཐཱ་ནུ་ཡོ་ག་ཝ་སེ་ན ཨ་ཏི་ཀྐ་མ་ནྟི. ཀཱ་མ་སུ་ཁ་མ་ནུ་ཡུ་ཏྟཱ ཧི ཝཱི་རི་ཡ་སྶ ཨ་ཀ་ར་ཎ་ཏོ ཀོ་ས་ཛྫ་ཝ་སེ་ན ས་མྨཱ་པ་ཊི་པ་ཏྟི་ཏོ ས་ངྐོ་ཙ་མཱ་པ་ནྣ་ཏཱ ཨོ་ལཱི་ཡ་ནྟི ནཱ་མ, ཨ་ཏྟ་པ་རི་ཏཱ་པ་ན་མ་ནུ་ཡུ་ཏྟཱ པ་ན ཀོ་ས་ཛྫཾ པ་ཧཱ་ཡ ཨ་ནུ་པཱ་ཡེ་ན ཝཱི་རི་ཡཱ་ར་མྦྷཾ ཀ་རོ་ནྟཱ ས་མྨཱ་པ་ཊི་པ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་ཏི་ཀྐ་མ་ན་ཏོ ཨ་ཏི་དྷཱ་ཝ་ནྟི ནཱ་མ, ཏ་དུ་བྷ་ཡཾ པ་ན ཏ་ཏྠ ཨཱ་དཱི་ན་ཝཱ་ད་སྶ་ན་ཏོ. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘ཨུ་བྷོ ཨ་ནྟེ ཨ་ན་བྷི་ཉྙཱ་ཡ ཨོ་ལཱི་ཡ་ནྟི ཨེ་ཀེ ཨ་ཏི་དྷཱ་ཝ་ནྟི ཨེ་ཀེ’’ཏི. ཏ་ཏྠ ཏ་ཎྷཱ་བྷི་ན་ནྡ་ན་ཝ་སེ་ན ཨོ་ལཱི་ཡ་ནྟི, དི་ཊྛཱ་བྷི་ན་ནྡ་ན་ཝ་སེ་ན ཨ་ཏི་དྷཱ་ཝ་ནྟཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
ཨ་ཐ ཝཱ ས་སྶ་ཏཱ་བྷི་ནི་ཝེ་ས་ཝ་སེ་ན ཨོ་ལཱི་ཡ་ནྟི ཨེ་ཀེ, ཨུ་ཙྪེ་དཱ་བྷི་ནི་ཝེ་ས་ཝ་སེ་ན ཨ་ཏི་དྷཱ་ཝ་ནྟི ཨེ་ཀེ. གོ་སཱི་ལཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཧི ཨ་ཏྟ་པ་རི་ཏཱ་པ་ན་མ་ནུ་ཡུ་ཏྟཱ ཨེ་ཀ་ཙྩེ ‘‘ཨི་མི་ནཱ་ཧཾ སཱི་ལེ་ན ཝཱ ཝ་ཏེ་ན ཝཱ ཏ་པེ་ན ཝཱ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡེ་ན ཝཱ དེ་ཝོ ཝཱ བྷ་ཝི་སྶཱ་མི དེ་ཝ་ཉྙ་ཏ་རོ ཝཱ, ཏ་ཏྠ ནི་ཙྩོ དྷུ་ཝོ ས་སྶ་ཏོ ཨ་ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨོ ས་སྶ་ཏི་ས་མཾ ཏ་ཐེ་ཝ ཋ་སྶཱ་མཱི’’ཏི ས་སྶ་ཏ་ད་སྶ་ནཾ ཨ་བྷི་ནི་ཝི་ས་ནྟཱ སཾ་སཱ་རེ ཨོ་ལཱི་ཡ་ནྟི ནཱ་མ, ཀཱ་མ་སུ་ཁ་མ་ནུ་ཡུ་ཏྟཱ པ་ན ཨེ་ཀ་ཙྩེ ཡཾ་ཀི་ཉྩི ཀ་ཏྭཱ ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི ས་ནྟ་པྤེ་ཏུ་ཀཱ་མཱ ལོ་ཀཱ་ཡ་ཏི་ཀཱ ཝི་ཡ ཏ་ད་ནུ་གུ་ཎཾ ཨུ་ཙྪེ་ད་ད་སྶ་ནཾ ཨ་བྷི་ནི་ཝི་ས་ནྟཱ ཨ་ནུ་པཱ་ཡེ་ན ཝ་ཊྚུ་པ་ཙྪེ་ད་སྶ པ་རི་ཡེ་ས་ན་ཏོ ཨ་ཏི་དྷཱ་ཝ་ནྟི ནཱ་མ. ཨེ་ཝཾ ས་སྶ་ཏུ་ཙྪེ་ད་ཝ་སེ་ན་པི ཨོ་ལཱི་ཡ་ནཱ་ཏི་དྷཱ་ཝ་ནཱ་ནི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ་ནི.
ཡེ ཙ ཁོ ཏེ ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཡཱཏི ཡེ ཙ ཁོ པ་ན ཨ་རི་ཡ་པུ་གྒ་ལཱ ཏེ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟེ ཨུ་བྷོ ཨ་ནྟེ ‘‘ཨི་མེ ཨ་ནྟཱ ཨེ་ཝཾ་ག་ཧི་ཏཱ ཨེ་ཝཾ་ཨ་ནུ་ཊྛི་ཏཱ ཨེ་ཝཾ་ག་ཏི་ཀཱ ཨེ་ཝཾ་ཨ་བྷི་ས་མྤ་རཱ་ཡཱ’’ཏི ཨ་བྷི་ཝི་སི་ཊྛེ་ན ཉཱ་ཎེ་ན ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ས་ཧི་ཏཱ་ཡ མ་གྒ་པ་ཉྙཱ་ཡ ཛཱ་ནི་ཏྭཱ མ་ཛ྄ཛྷི་མ་པ་ཊི་པ་དཾ ས་མྨཱ་པ་ཊི་པ་ནྣཱ, ཏཱ་ཡ ས་མྨཱ་པ་ཊི་པ་ཏྟི་ཡཱ. ཏ་ཏྲ ཙ ནཱ་ཧེ་སུནྟི ཏ་ཏྲ ཏ་སྨིཾ ཨ་ནྟ་དྭ་ཡེ པ་ཏི་ཏཱ ན ཨ་ཧེ་སུཾ, ཏཾ ཨ་ནྟ་དྭ་ཡཾ པ་ཛ་ཧིཾ་སཱུ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏེ་ན ཙ ནཱ་མ་ཉྙིཾ་སཱུཏི ཏེ་ན ཨ་ནྟ་དྭ་ཡ་པ་ཧཱ་ནེ་ན ‘‘མ་མ ཨི་དཾ ཨ་ནྟ་དྭ་ཡ་པ་ཧཱ་ནཾ, ཨ་ཧཾ ཨ་ནྟ་དྭ་ཡཾ པ་ཧཱ་སིཾ, ཨི་མི་ནཱ ཨ་ནྟ་དྭ་ཡ་པ་ཧཱ་ནེ་ན སེ་ཡྻོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཏ་ཎྷཱ་དི་ཊྛི་མཱ་ན་མ་ཉྙ་ནཱ་ཝ་སེ་ན ན ཨ་མ་ཉྙིཾ་སུ ས་བྦ་མ་ཉྙ་ནཱ་ནཾ ས་མྨ་དེ་ཝ པ་ཧཱི་ན་ཏྟཱ. ཨེ་ཏྠ ཙ ཨ་གྒ་ཕ་ལེ ཋི་ཏེ ཨ་རི་ཡ་པུ་གྒ་ལེ ས་ནྡྷཱ་ཡ ‘‘ཏ་ཏྲ ཙ ནཱ་ཧེ་སུཾ, ཏེ་ན ཙ ནཱ་མ་ཉྙིཾ་སཱུ’’ཏི ཨ་ཏཱི་ཏ་ཀཱ་ལ་ཝ་སེ་ན ཨ་ཡཾ དེ་ས་ནཱ པ་ཝ་ཏྟཱ, མ་གྒ་ཀྑ་ཎེ པ་ན ཨ་དྷི་པྤེ་ཏེ ཝ་ཏྟ་མཱ་ན་ཀཱ་ལ་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ཝ་ཏྟ་བྦཾ སི་ཡཱ. ཝ་ཊྚཾ ཏེ་སཾ ན་ཏྠི པ་ཉྙཱ་པ་ནཱ་ཡཱཏི ཡེ ཨེ་ཝཾ པ་ཧཱི་ན་ས་བྦ་མ་ཉྙ་ནཱ ཨུ་ཏྟ་མ་པུ་རི་སཱ, ཏེ་སཾ ཨ་ནུ་པཱ་དཱ་པ་རི་ནི་བྦུ་ཏཱ་ནཾ ཀ་མྨ་ཝི་པཱ་ཀ་ཀི་ལེ་ས་ཝ་སེ་ན ཏི་ཝི་དྷ་མྤི ཝ་ཊྚཾ ན་ཏྠི པ་ཉྙཱ་པ་ནཱ་ཡ, ཝ་ཏྟ་མཱ་ན་ཀྑ་ནྡྷ་བྷེ་ད་ཏོ ཨུ་དྡྷཾ ཨ་ནུ་པཱ་དཱ་ནོ ཝི་ཡ ཛཱ་ཏ་ཝེ་དོ ཨ་པ་ཉྙ་ཏྟི་ཀ་བྷཱ་ཝ་མེ་ཝ ག་ཙྪ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ཨ་ཊྛ་མ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.