༡༠. ཙཱུ་ལ༹་པ་ནྠ་ཀ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༥༠. ད་ས་མེ ཙཱུ་ལ༹་པ་ནྠ་ཀོཏི མ་ཧཱ་པ་ནྠ་ཀ་ཏྠེ་ར་སྶ ཀ་ནི་ཊྛ་བྷཱ་ཏི་ཀ་ཏྟཱ པ་ནྠེ ཛཱ་ཏ་ཏྟཱ ཙ ད་ཧ་ར་ཀཱ་ལེ ལ་དྡྷ་ཝོ་ཧཱ་རེ་ན ཨ་པ་ར་བྷཱ་གེ་པི ཨ་ཡ་མཱ་ཡ་སྨཱ ‘‘ཙཱུ་ལ༹་པ་ནྠ་ཀོ’’ཏྭེ་ཝ པ་ཉྙཱ་ཡི་ཏྠ. གུ་ཎ་ཝི་སེ་སེ་ཧི པ་ན ཚ་ལ༹་བྷི་ཉྙོ པ་བྷི་ནྣ་པ་ཊི་ས་མྦྷི་དོ ‘‘ཨེ་ཏ་ད་གྒཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་མ སཱ་ཝ་ཀཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ མ་ནོ་མ་ཡཾ ཀཱ་ཡཾ ཨ་བྷི་ནི་མྨི་ན་ནྟཱ་ནཾ ཡ་དི་དཾ ཙཱུ་ལ༹་པ་ནྠ་ཀོ, ཙེ་ཏོ་ཝི་ཝ་ཊྚ་ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ ཡ་དི་དཾ ཙཱུ་ལ༹་པ་ནྠ་ཀོ’’ཏི དྭཱི་སུ (ཨ. ནི. ༡.༡༩༩) ཋཱ་ནེ་སུ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཨེ་ཏ་ད་གྒེ ཋ་པི་ཏོ ཨ་སཱི་ཏི་ཡཱ མ་ཧཱ་སཱ་ཝ་ཀེ་སུ ཨ་བྦྷ་ནྟ་རོ.
སོ ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ པ་ཙྪཱ་བྷ་ཏྟཾ པི་ཎྜ་པཱ་ཏ་པྤ་ཊི་ཀྐ་ནྟོ ཨ་ཏྟ་ནོ དི་ཝཱ་ཊྛཱ་ནེ དི་ཝཱ་ཝི་ཧཱ་རཾ ནི་སི་ནྣོ ས་མཱ་པ་ཏྟཱི་ཧི དི་ཝ་ས་བྷཱ་གཾ ཝཱི་ཏི་ནཱ་མེ་ཏྭཱ སཱ་ཡ་ནྷ་ས་མ་ཡཾ ཨུ་པཱ་ས་ཀེ་སུ དྷ་མྨ་སྶ་ཝ་ན་ཏྠཾ ཨ་ནཱ་ག་ཏེ་སུ ཨེ་ཝ ཝི་ཧཱ་ར་མ་ཛ྄ཛྷཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ཏི ག་ནྡྷ་ཀུ་ཊི་ཡཾ ནི་སི་ནྣེ ‘‘ཨ་ཀཱ་ལོ ཏཱ་ཝ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏུ’’ནྟི ག་ནྡྷ་ཀུ་ཊི་པ་མུ་ཁེ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི པ་ལླ་ངྐཾ ཨཱ་བྷུ་ཛི་ཏྭཱ. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཙཱུ་ལ༹་པ་ནྠ་ཀོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨ་ཝི་དཱུ་རེ ནི་སི་ནྣོ ཧོ་ཏི པ་ལླ་ངྐཾ ཨཱ་བྷུ་ཛི་ཏྭཱ ཨུ་ཛུཾ ཀཱ་ཡཾ པ་ཎི་དྷཱ་ཡ པ་རི་མུ་ཁཾ ས་ཏིཾ ཨུ་པ་ཊྛ་པེ་ཏྭཱ’’ཏི. སོ ཧི ཏ་དཱ ཀཱ་ལ་པ་རི་ཙྪེ་དཾ ཀ་ཏྭཱ ས་མཱ་པ་ཏྟིཾ ས་མཱ་པ་ཛྫི་ཏྭཱ ནི་སཱི་དི.
ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཝི་དི་ཏྭཱཏི ཨེ་ཏཾ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ཙཱུ་ལ༹་པ་ནྠ་ཀ་སྶ ཀཱ་ཡ་ཙི་ཏྟཱ་ནཾ ས་མྨཱ་པ་ཎི་ཧི་ཏ་བྷཱ་ཝ་ས་ངྑཱ་ཏཾ ཨ་ཏྠཾ ཛཱ་ནི་ཏྭཱ. ཨི་མཾ ཨུ་དཱ་ནནྟི ཨ་ཉྙོ་པི ཡོ པ་སྶ་དྡྷ་ཀཱ་ཡོ ས་བྦི་རི་ཡཱ་པ་ཐེ་སུ ཨུ་པ་ཊྛི་ཏ་སྶ་ཏི ས་མཱ་ཧི་ཏོ, ཏ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨ་ནུ་པཱ་དཱ པ་རི་ནི་བྦཱ་ན་པ་རི་ཡོ་སཱ་ན་སྶ ཝི་སེ་སཱ་དྷི་ག་མ་སྶ ཏ་ཏྠ པཱ་ཏུ་བྷཱ་ཝ་ཝི་བྷཱ་ཝ་ནཾ ཨི་མཾ ཨུ་དཱ་ནཾ ཨུ་དཱ་ནེ་སི.
ཏ་ཏྠ ཋི་ཏེ་ན ཀཱ་ཡེ་ནཱཏི ཀཱ་ཡ་དྭཱ་རི་ཀ་སྶ ཨ་སཾ་ཝ་ར་སྶ པ་ཧཱ་ནེ་ན ཨ་ཀ་ར་ཎེ་ན ས་མྨཱ ཋ་པི་ཏེ་ན ཙོ་པ་ན་ཀཱ་ཡེ་ན, ཏ་ཐཱ ཙ་ཀྑཱ་དཱི་ནཾ ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནཾ ནི་བྦི་སེ་ཝ་ན་བྷཱ་ཝ་ཀ་ར་ཎེ་ན སུ་ཊྛུ ཋ་པི་ཏེ་ན པ་ཉྩ་དྭཱ་རི་ཀ་ཀཱ་ཡེ་ན, སཾ་ཡ་ཏ་ཧ་ཏྠ་པཱ་ད་ཏཱ་ཡ ཧ་ཏྠ་ཀུ་ཀྐུ་ཙྩཱ་དཱི་ནཾ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཨ་པ་རི་ཕ་ནྡ་ནེ་ན ཋི་ཏེ་ན ཀ་ར་ཛ་ཀཱ་ཡེ་ན ཙཱ་ཏི ས་ངྑེ་པ་ཏོ ས་བྦེ་ན་པི ཀཱ་ཡེ་ན ནི་བྦི་ཀཱ་ར་ཏཱ་ས་ངྑཱ་ཏེ་ན ནི་ཙྩ་ལ་བྷཱ་ཝེ་ན ཋི་ཏེ་ན. ཨེ་ཏེ་ན་སྶ སཱི་ལ་པཱ་རི་སུ་དྡྷི ད་སྶི་ཏཱ. ཨི་ཏྠ་མྦྷཱུ་ཏ་ལ་ཀྑ་ཎེ ཙ ཨི་དཾ ཀ་ར་ཎ་ཝ་ཙ་ནཾ. ཋི་ཏེ་ན ཙེ་ཏ་སཱཏི ཙི་ཏྟ་སྶ ཋི་ཏི་པ་རི་དཱི་པ་ནེ་ན ས་མཱ་དྷི་ས་མྤ་དཾ ད་སྶེ་ཏི. ས་མཱ་དྷི ཧི ཙི་ཏྟ་སྶ ‘ཋི་ཏཱི’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཏ་སྨཱ ས་མ་ཐ་ཝ་སེ་ན ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ཝཱ ཨེ་ཀ་གྒ་ཏཱ་ཡ ས་ཏི ཙི་ཏྟཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ ཨེ་ཀོ་དི་བྷཱ་ཝཱུ་པ་ག་མ་ནེ་ན ཋི་ཏཾ ནཱ་མ ཧོ་ཏི, ན ཨ་ཉྙ་ཐཱ. ཨི་ད་ཉྩ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་ཀཱ་ཡ་ཙི་ཏྟཱ་ནཾ ཋ་པ་ནཾ ས་མཱ་ད་ཧ་ནཾ ས་བྦ་སྨིཾ ཀཱ་ལེ ས་བྦེ་སུ ཙ ཨི་རི་ཡཱ་པ་ཐེ་སུ ཨི་ཙྪི་ཏ་བྦ་ནྟི ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ – ‘‘ཏི་ཊྛཾ ནི་སི་ནྣོ ཨུ་ད ཝཱ ས་ཡཱ་ནོ’’ཏི. ཏ་ཏྠ ཝཱ-ས་དྡོ ཨ་ནི་ཡ་མ་ཏྠོ. ཏེ་ན ཏི་ཊྛ་ནྟོ ཝཱ ནི་སི་ནྣོ ཝཱ ས་ཡཱ་ནོ ཝཱ ཏ་ད་ཉྙི་རི་ཡཱ་པ་ཐོ ཝཱ་ཏི ཨ་ཡ་མ་ཏྠོ དཱི་པི་ཏོ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཙ་ངྐ་མ་ན་སྶཱ་པི ཨི་དྷ ས་ངྒ་ཧོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
ཨེ་ཏཾ ས་ཏིཾ བྷི་ཀྑུ ཨ་དྷི་ཊྛ་ཧཱ་ནོཏི ཡཱ་ཡ པ་གེ་ཝ པ་རི་སུ་དྡྷ་ས་མཱ་ཙཱ་རོ ཀཱ་ཡ་ཙི་ཏྟ་དུ་ཊྛུ་ལླ་བྷཱ་ཝཱུ་པ་ས་མ་ནེ་ན ཀཱ་ཡཾ ཙི་ཏྟ་ཉྩ ཨ་སཱ་ར་དྡྷཾ ཀ་ཏྭཱ པ་ཊི་ལ་དྡྷཱ་ཡ ཨ་ན་ཝ་ཛྫ་སུ་ཁཱ་དྷི་ཊྛཱ་ཡ ཀཱ་ཡ་ཙི་ཏྟ་པ་སྶ་དྡྷི་ཝ་སེ་ན ཙི་ཏྟཾ ལ་ཧུཾ མུ་དུཾ ཀ་མྨ་ཉྙ་ཉྩ ཀ་ཏྭཱ ས་མྨཱ ཋ་པེ་ནྟོ ས་མཱ་ད་ཧ་ནྟོ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ པ་རི་བྲཱུ་ཧེ་ཏི མ་ཏྠ་ཀ་ཉྩ པཱ་པེ་ཏི, ཏཾ ཨེ་ཝ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཱ་ནུ་ཡོ་ག་སྶ ཨཱ་དི་མ་ཛ྄ཛྷ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ་སུ བ་ཧཱུ་པ་ཀཱ་རཾ ས་ཏིཾ བྷི་ཀྑུ ཨ་དྷི་ཊྛ་ཧཱ་ནོ སཱི་ལ་ཝི་སོ་དྷ་ནཾ ཨཱ་དིཾ ཀ་ཏྭཱ ཡཱ་ཝ ཝི་སེ་སཱ་དྷི་ག་མཱ ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ ཨ་དྷི་ཊྛ་ཧ་ནྟོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ལ་བྷེ་ཐ པུ་བྦཱ་པ་རི་ཡཾ ཝི་སེ་སནྟི སོ ཨེ་ཝཾ ས་ཏི་ཨཱ་ར་ཀྑེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ཨུ་པ་རཱུ་པ་རི ཝ་ཌྜྷེ་ནྟོ བྲཱུ་ཧེ་ནྟོ ཕཱ་ཏིཾ ཀ་རོ་ནྟོ པུ་བྦཱ་པ་རི་ཡཾ པུ་བྦཱ་པ་རི་ཡ་ཝ་ནྟཾ པུ་བྦཱ་པ་ར་བྷཱ་གེ་ན པ་ཝ་ཏྟཾ ཨུ་ལཱ༹་རུ་ལཱ༹་ར་ཏ་རཱ་དི་བྷེ་ད་ཝི་སེ་སཾ ལ་བྷེ་ཡྻ.
ཏ་ཏྠ དུ་ཝི་དྷོ པུ་བྦཱ་པ་རི་ཡ་ཝི་སེ་སོ ས་མ་ཐ་ཝ་སེ་ན ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཝ་སེ་ན ཙཱ་ཏི. ཏེ་སུ ས་མ་ཐ་ཝ་སེ་ན ཏཱ་ཝ ནི་མི་ཏྟུ་པྤ་ཏྟི་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཡཱ་ཝ ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ན་ཝ་སཱི་བྷཱ་ཝོ, ཏཱ་ཝ པ་ཝ་ཏྟོ བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཝི་སེ་སོ པུ་བྦཱ་པ་རི་ཡ་ཝི་སེ་སོ. ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཝ་སེ་ན པ་ན རཱུ་པ་མུ་ཁེ་ན ཨ་བྷི་ནི་ཝི་ས་ནྟ་སྶ རཱུ་པ་དྷ་མྨ་པ་རི་གྒ་ཧ་ཏོ, ཨི་ཏ་ར་སྶ ནཱ་མ་དྷ་མྨ་པ་རི་གྒ་ཧ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཡཱ་ཝ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཱ་དྷི་ག་མོ, ཏཱ་ཝ པ་ཝ་ཏྟོ བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཝི་སེ་སོ པུ་བྦཱ་པ་རི་ཡ་ཝི་སེ་སོ. ཨ་ཡ་མེ་ཝ ཙ ཨི་དྷཱ་དྷི་པྤེ་ཏོ.
ལ་དྡྷཱ་ན པུ་བྦཱ་པ་རི་ཡཾ ཝི་སེ་སནྟི པུ་བྦཱ་པ་རི་ཡ་ཝི་སེ་སཾ ཨུ་ཀྐཾ་ས་པཱ་ར་མི་པྤ་ཏྟཾ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ ལ་བྷི་ཏྭཱ. ཨ་ད་སྶ་ནཾ མ་ཙྩུ་རཱ་ཛ་སྶ ག་ཙྪེཏི ཛཱི་ཝི་ཏུ་པ་ཙྪེ་ད་ཝ་སེ་ན ས་བྦེ་སཾ ས་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་བྷི་བྷ་ཝ་ན་ཏོ མ་ཙྩུ་རཱ་ཛ་ས་ངྑཱ་ཏ་སྶ མ་ར་ཎ་སྶ ཝི་ས་ཡ་བྷཱུ་ཏཾ བྷ་ཝ་ཏྟ་ཡཾ ས་མ་ཏི་ཀྐ་ནྟ་ཏྟཱ ཨ་ད་སྶ་ནཾ ཨ་གོ་ཙ་རཾ ག་ཙྪེ་ཡྻ. ཨི་མ་སྨིཾ ཝ་གྒེ ཡཾ ཨ་ཝུ་ཏྟཾ, ཏཾ ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡ་མེ་ཝཱ་ཏི.
ད་ས་མ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
ནི་ཊྛི་ཏཱ ཙ མ་ཧཱ་ཝ་གྒ་ཝ་ཎྞ་ནཱ.