༩. སི་པྤ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༩. ན་ཝ་མེ ཀོ ནུ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, སི་པྤཾ ཛཱ་ནཱ་ཏཱིཏི, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨ་མྷེ་སུ ཨི་དྷ ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏེ་སུ ཀོ ནུ ཛཱི་ཝི་ཏ་ནི་མི་ཏྟཾ སི་ཀྑི་ཏ་བྦ་ཊྛེ་ན ‘‘སི་པྤ’’ནྟི ལ་དྡྷ་ནཱ་མཾ ཡཾ་ཀི་ཉྩི ཨཱ་ཛཱི་ཝཾ ཝི་ཛཱ་ནཱ་ཏི? ཀོ ཀིཾ སི་པྤཾ སི་ཀྑཱིཏི ཀོ དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ སི་པྤཱ་ཙ་རི་ཡ་ཀུ་ལཾ པ་ཡི་རུ་པཱ་སི་ཏྭཱ ཨཱ་ག་མ་ཏོ པ་ཡོ་ག་ཏོ ཙ ཧ་ཏྠི་སི་པྤཱ་དཱི་སུ ཀིཾ སི་པྤཾ སི་ཀྑི? ཀ་ཏ་རཾ སི་པྤཾ སི་པྤཱ་ནཾ ཨ་གྒནྟི ས་བྦ་སི་པྤཱ་ནཾ ཨ་གཱ་ར་ཡ྄ཧ་ཏཱ་ཡ མ་ཧ་པྥ་ལ་ཏཱ་ཡ ཨ་ཀི་ཙྪ་སི་དྡྷི་ཡཱ ཙ ཀ་ཏ་རཾ སི་པྤཾ ཨ་གྒཾ ཨུ་ཏྟ་མཾ? ཡཾ ནི་སྶཱ་ཡ སུ་ཁེ་ན ས་ཀྐཱ ཛཱི་ཝི་ཏུ་ནྟི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ཏ་ཏྠེ་ཀ་ཙྩེཏི ཏེ་སུ བྷི་ཀྑཱུ་སུ ཨེ་ཀ་ཙྩེ བྷི་ཀྑཱུ. ཡེ ཧ་ཏྠཱ་ཙ་རི་ཡ་ཀུ་ལཱ པ་བྦ་ཛི་ཏཱ ཏེ. ཨེ་ཝ་མཱ་ཧཾ་སཱུཏི ཏེ ཨེ་ཝཾ བྷ་ཎིཾ་སུ. ཨི་ཏོ པ་ར་མྤི ‘‘ཨེ་ཀ་ཙྩེ’’ཏི ཝུ་ཏྟ་ཊྛཱ་ནེ ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཧ་ཏྠི་སི་པྤནྟི ཡཾ ཧ་ཏྠཱི་ནཾ པ་རི་གྒ་ཎྷ་ན་ད་མ་ན་སཱ་ར་ཎ་རོ་ག་ཏི་ཀི་ཙྪཱ་དི་བྷེ་དཾ ཀ་ཏྟ་བྦཾ, ཏཾ ཨུ་དྡི་སྶ པ་ཝ་ཏྟཾ ས་བྦ་མྤི སི་པྤཾ ཨི་དྷ ‘‘ཧ་ཏྠི་སི་པྤ’’ནྟི ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཾ. ཨ་སྶ་སི་པྤནྟི ཨེ་ཏྠཱ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ར་ཐ་སི་པྤཾ པ་ན ར་ཐ་ཡོ་གྒཱ་ནཾ ད་མ་ན་སཱ་ར་ཎཱ་དི་ཝི་དྷཱ་ན་ཝ་སེ་ན ཙེ་ཝ ར་ཐ་སྶ ཀ་ར་ཎ་ཝ་སེ་ན ཙ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. དྷ་ནུ་སི་པྤནྟི ཨི་སྶཱ་ས་སི་པྤཾ, ཡོ དྷ་ནུ་བྦེ་དྷོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཐ་རུ་སི་པྤནྟི སེ་ས་ཨཱ་ཝུ་དྷ་སི་པྤཾ. མུ་དྡཱ་སི་པྤནྟི ཧ་ཏྠ་མུ་དྡཱ་ཡ ག་ཎ་ན་སི་པྤཾ. ག་ཎ་ན་སི་པྤནྟི ཨ་ཙྪི་དྡ་ཀ་ག་ཎ་ན་སི་པྤཾ. ས་ངྑཱ་ན་སི་པྤནྟི ས་ངྐ་ལ་ན་པ་ཊུ་པྤཱ་ད་ནཱ་དི་ཝ་སེ་ན པི་ཎྜ་ག་ཎ་ན་སི་པྤཾ. ཏཾ ཡ་སྶ པ་གུ་ཎཾ ཧོ་ཏི, སོ རུ་ཀྑ་མྤི དི་སྭཱ ‘‘ཨེ་ཏྟ་ཀཱ་ནི ཨེ་ཏྠ པ་ཎྞཱ་ནཱི’’ཏི ག་ཎི་ཏུཾ ཛཱ་ནཱ་ཏི. ལེ་ཁཱ་སི་པྤནྟི ནཱ་ནཱ་ཀཱ་རེ་ཧི ཨ་ཀྑ་ར་ལི་ཁ་ན་སི་པྤཾ, ལི་པི་ཉཱ་ཎཾ ཝཱ. ཀཱ་ཝེ་ཡྻ་སི་པྤནྟི ཨ་ཏྟ་ནོ ཙི་ནྟཱ་ཝ་སེ་ན ཝཱ པ་ར་ཏོ པ་ཊི་ལ་དྡྷ་སུ་ཏ་ཝ་སེ་ན ཝཱ, ‘‘ཨི་མ་སྶ ཨ་ཡ་མ་ཏྠོ, ཨེ་ཝཾ ནཾ ཡོ་ཛེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཨ་ཏྠ་ཝ་སེ་ན ཝཱ, ཀི་ཉྩི་དེ་ཝ ཀ་བྦཾ དི་སྭཱ, ‘‘ཏ་པྤ་ཊི་བྷཱ་གཾ ཀ་བྦཾ ཀ་རི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཋཱ་ནུ་པྤ་ཏྟི་ཀ་པ་ཊི་བྷཱ་ན་ཝ་སེ་ན ཝཱ ཙི་ནྟཱ་ཀ་ཝི་ཨཱ་དཱི་ནཾ ཙ་ཏུ་ནྣཾ ཀ་ཝཱི་ནཾ ཀ་བྦ་ཀ་ར་ཎ་སི་པྤཾ. ཝུ་ཏྟ་ཉྷེ་ཏཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ –
‘‘ཙ་ཏྟཱ་རོ་མེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀ་ཝཱི – ཙི་ནྟཱ་ཀ་ཝི, སུ་ཏ་ཀ་ཝི, ཨ་ཏྠ་ཀ་ཝི, པ་ཊི་བྷཱ་ན་ཀ་ཝཱི’’ཏི (ཨ. ནི. ༤.༢༣༡).
ལོ་ཀཱ་ཡ་ཏ་སི་པྤནྟི ‘‘ཀཱ་ཀོ སེ་ཏོ ཨ་ཊྛཱི་ནཾ སེ་ཏ་ཏྟཱ, བ་ལཱ་ཀཱ ར་ཏྟཱ ལོ་ཧི་ཏ་སྶ ར་ཏྟ་ཏྟཱ’’ཏི ཨེ་ཝ་མཱ་དི་ན་ཡ་པྤ་ཝ་ཏྟཾ པ་ར་ལོ་ཀ་ནི་བྦཱ་ནཱ་ནཾ པ་ཊི་སེ་དྷ་ཀཾ ཝི་ཏ་ཎྜ་ས་ཏྠ་སི་པྤཾ. ཁ་ཏྟ་ཝི་ཛྫཱ་སི་པྤནྟི ཨ་བྦྷེ་ཡྻ་མཱ་སུ་ར་ཀྑཱ་དི་ནཱི་ཏི་ས་ཏྠ་སི་པྤཾ. ཨི་མཱ་ནི ཀི་ར དྭཱ་ད་ས མ་ཧཱ་སི་པྤཱ་ནི ནཱ་མ. ཏེ་ནེ་ཝཱ་ཧ ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ ‘‘སི་པྤཱ་ནཾ ཨ་གྒ’’ནྟི.
ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཝི་དི་ཏྭཱཏི ཨེ་ཏཾ ས་བྦ་སི་པྤཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནཾ ཛཱི་ཝི་ཀ་ཏྠ་ཏཱ་ཡ ཝ་ཊྚ་དུ་ཀྑ་ཏོ ཨ་ནི་སྶ་ར་ཎ་བྷཱ་ཝཾ, སཱི་ལཱ་དཱི་ནཾ་ཡེ་ཝ པ་ན སུ་པ་རི་སུ་དྡྷཱ་ནཾ ནི་སྶ་ར་ཎ་བྷཱ་ཝཾ, ཏཾ ས་མ་ངྒི་ནོ་ཡེ་ཝ ཙ བྷི་ཀྑུ་བྷཱ་ཝཾ ས་བྦཱ་ཀཱ་ར་ཏོ ཝི་དི་ཏྭཱ ཏ་ད་ཏྠ་ཝི་བྷཱ་ཝ་ནཾ ཨི་མཾ ཨུ་དཱ་ནཾ ཨུ་དཱ་ནེ་སི.
ཏ་ཏྠ ཨ་སི་པྤ་ཛཱི་ཝཱིཏི ཙ་ཏུ་ནྣཾ ཏ་ཎྷུ་པྤཱ་དཱ་ནཾ ས་མུ་ཙྪེ་ད་ཝི་ཀྑ་མྦྷ་ནེ་ན པ་ཙྩ་ཡཱ་སཱ་ཡ ཝི་སོ་སི་ཏ་ཏྟཱ ཡཾ་ཀི་ཉྩི སི་པྤཾ ཨུ་པ་ནི་སྶཱ་ཡ ཛཱི་ཝི་ཀཾ ན ཀ་པྤེ་ཏཱི་ཏི ཨ་སི་པྤ་ཛཱི་ཝཱི, ཨེ་ཏེ་ན ཨཱ་ཛཱི་ཝ་པཱ་རི་སུ་དྡྷི་སཱི་ལཾ ད་སྶེ་ཏི. ལ་ཧཱུཏི ཨ་པྤ་ཀི་ཙྩ་ཏཱ་ཡ ས་ལླ་ཧུ་ཀ་ཝུ་ཏྟི་ཏཱ་ཡ ཙ ལ་ཧུ ཨ་བ་ཧུ་ལ་ས་མྦྷཱ་རོ, ཨེ་ཏེ་ན ཙ་ཏུ་པ་ཙྩ་ཡ་ས་ནྟོ་ས་སི་དྡྷཾ སུ་བྷ་ར་ཏཾ ད་སྶེ་ཏི. ཨ་ཏྠ་ཀཱ་མོཏི ས་དེ་ཝ་ཀ་སྶ ལོ་ཀ་སྶ ཨ་ཏྠ་མེ་ཝ ཀཱ་མེ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠ་ཀཱ་མོ, ཨེ་ཏེ་ན ས་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་ན་ཏྠ་པ་རི་ཝ་ཛྫ་ན་སྶ པ་ཀཱ་སི་ཏ་ཏྟཱ པཱ་ཏི་མོ་ཀྑ་སཾ་ཝ་ར་སཱི་ལཾ ད་སྶེ་ཏི པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱ་དི་ཨ་ན་ཏྠ་ཝི་ར་མ་ཎ་པ་རི་དཱི་པ་ན་ཏོ. ཡ་ཏི་ནྡྲི་ཡོཏི ཙ་ཀྑཱ་དཱི་ནཾ ཚ་ནྣཾ ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནཾ ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་དྱ་པྤ་ཝ་ཏྟི་ཏོ སཾ་ཡ་མེ་ན ཡ་ཏི་ནྡྲི་ཡོ, ཨེ་ཏེ་ན ཨི་ནྡྲི་ཡ་སཾ་ཝ་ར་སཱི་ལཾ ཝུ་ཏྟཾ. ས་བྦ་དྷི ཝི་པྤ་མུ་ཏྟོཏི ཨེ་ཝཾ སུ་པ་རི་སུ་དྡྷ་སཱི་ལོ ཙ་ཏུ་པ་ཙྩ་ཡ་ས་ནྟོ་སེ ཨ་ཝ་ཊྛི་ཏོ ས་པྤ་ཙྩ་ཡཾ ནཱ་མ་རཱུ་པཾ པ་རི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་ནི་ཙྩཱ་དི་ཝ་སེ་ན ས་ངྑཱ་རེ ས་མྨ་ས་ནྟོ ཝི་པ་སྶ་ནཾ ཨུ་སྶུ་ཀྐཱ་པེ་ཏྭཱ ཏ་ཏོ པ་རཾ པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ པ་ཝ་ཏྟི་ཏེ་ཧི ཙ་ཏཱུ་ཧི ཨ་རི་ཡ་མ་གྒེ་ཧི སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནཾ པ་ཧཱི་ན་ཏྟཱ ས་བྦ་དྷི ས་བྦ་ཏྠ བྷ་ཝཱ་དཱི་སུ ཝི་པྤ་མུ་ཏྟོ.
ཨ་ནོ་ཀ་སཱ་རཱི ཨ་མ་མོ ནི་རཱ་སོཏི ཏ་ཐཱ ས་བྦ་དྷི ཝི་པྤ་མུ་ཏྟ་ཏྟཱ ཨེ་ཝ ཨོ་ཀ་ས་ངྑཱ་ཏེ་སུ ཚ་སུ་པི ཨཱ་ཡ་ཏ་ནེ་སུ ཏ་ཎྷཱ་བྷི་ས་ར་ཎ་སྶ ཨ་བྷཱ་ཝེ་ན ཨ་ནོ་ཀ་སཱ་རཱི, རཱུ་པཱ་དཱི་སུ ཀ་ཏྠ་ཙི མ་མ་ངྐཱ་རཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཨ་མ་མོ, ས་བྦེ་ན ས་བྦཾ ཨ་ནཱ་སཱི་ས་ན་ཏོ ནི་རཱ་སོ. ཧི་ཏྭཱ མཱ་ནཾ ཨེ་ཀ་ཙ་རོ ས བྷི་ཀྑཱུཏི ཨེ་ཝཾ་བྷཱུ་ཏོ ཙ སོ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒ་པྤ་ཏྟི་ས་མ་ཀཱ་ལ་མེ་ཝ ཨ་ན་ཝ་སེ་སཾ མཱ་ནཾ ཧི་ཏྭཱ པ་ཛ་ཧི་ཏྭཱ ཨི་མེ བྷི་ཀྑཱུ ཝི་ཡ ག་ཎ་ས་ངྒ་ཎི་ཀཾ ཨ་ཀ་ཏྭཱ པ་ཝི་ཝེ་ཀ་ཀཱ་མ་ཏཱ་ཡ ཏ་ཎྷཱ་ས་ཧཱ་ཡ་ཝི་ར་ཧེ་ན ཙ ས་བྦི་རི་ཡཱ་པ་ཐེ་སུ ཨེ་ཀ་ཙ་རོ, སོ ས་བྦ་སོ བྷི་ནྣ་ཀི་ལེ་ས་ཏྟཱ པ་ར་མ་ཏྠ་ཏོ བྷི་ཀྑུ ནཱ་མ. ཨེ་ཏྠ ཙ ‘‘ཨ་སི་པྤ་ཛཱི་ཝཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ལོ་ཀི་ཡ་གུ་ཎཱ ཀ་ཐི་ཏཱ, ‘‘ས་བྦ་དྷི ཝི་པྤ་མུ་ཏྟོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་གུ་ཎཱ ཀ་ཐི་ཏཱ. ཏ་ཏྠ ཨ་སི་པྤ་ཛཱི་ཝཱི་ཏི་ཨཱ་དི ‘‘ཝི་བྷ་ཝེ ཋི་ཏ་སྶེ་ཝ ཨ་ཡཾ དྷ་མྨོ, ན སི་པྤཾ ནི་སྶཱ་ཡ མི་ཙྪཱ་ཛཱི་ཝེ་ན ཛཱི་ཝི་ཀཾ ཀ་པྤེ་ནྟ་སྶ, ཏ་སྨཱ སི་པྤེ་སུ སཱ་ར་གྒ་ཧ་ཎཾ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཏྭཱ ཨ་དྷི་སཱི་ལཱ་དཱི་སུ་ཡེ་ཝ ཏུ་མྷེ་ཧི སི་ཀྑི་ཏ་བྦ’’ནྟི ད་སྶེ་ཏི.
ན་ཝ་མ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.