༡༠. ལོ་ཀ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༣༠. ད་ས་མེ བུ་དྡྷ་ཙ་ཀྑུ་ནཱཏི ཨེ་ཏྠ ཨཱ་ས་ཡཱ་ནུ་ས་ཡ་ཉཱ་ཎཾ ཨི་ནྡྲི་ཡ་པ་རོ་པ་རི་ཡ་ཏྟ་ཉཱ་ཎ་ཉྩ བུ་དྡྷ་ཙ་ཀྑུ ནཱ་མ. ཡ་ཐཱ་ཧ –
‘‘ཨ་དྡ་སཱ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ བུ་དྡྷ་ཙ་ཀྑུ་ནཱ ལོ་ཀཾ ཝོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ ས་ཏྟེ ཨ་པྤ་ར་ཛ་ཀྑེ མ་ཧཱ་ར་ཛ་ཀྑེ ཏི་ཀྑི་ནྡྲི་ཡེ མུ་དི་ནྡྲི་ཡེ’’ཏི་ཨཱ་དི (མ. ནི. ༡.༢༨༣; ༢.༣༣༩).
ལོ་ཀནྟི ཏ་ཡོ ལོ་ཀཱ – ཨོ་ཀཱ་ས་ལོ་ཀོ, ས་ངྑཱ་ར་ལོ་ཀོ, ས་ཏྟ་ལོ་ཀོ་ཏི. ཏ་ཏྠ –
‘‘ཡཱ་ཝ་ཏཱ ཙ་ནྡི་མ་སཱུ་རི་ཡཱ པ་རི་ཧ་ར་ནྟི,
དི་སཱ བྷ་ནྟི ཝི་རོ་ཙ་ནཱ;
ཏཱ་ཝ ས་ཧ་སྶ་དྷཱ ལོ་ཀོ,
ཨེ་ཏྠ ཏེ ཝ་ཏྟ་ཏཱི ཝ་སོ’’ཏི. –
ཨཱ་དཱི་སུ (མ. ནི. ༡.༥༠༣) ཨོ་ཀཱ་ས་ལོ་ཀོ. ‘‘ཨེ་ཀོ ལོ་ཀོ – ས་བྦེ ས་ཏྟཱ ཨཱ་ཧཱ་ར་ཊྛི་ཏི་ཀཱ, དྭེ ལོ་ཀཱ – ནཱ་མ་ཉྩ རཱུ་པ་ཉྩ, ཏ་ཡོ ལོ་ཀཱ – ཏི་སྶོ ཝེ་ད་ནཱ, ཙ་ཏྟཱ་རོ ལོ་ཀཱ – ཙ་ཏྟཱ་རོ ཨཱ་ཧཱ་རཱ, པ་ཉྩ ལོ་ཀཱ – པ་ཉྩུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ནྡྷཱ, ཚ ལོ་ཀཱ – ཚ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟི་ཀཱ་ནི ཨཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནི, ས་ཏྟ ལོ་ཀཱ – ས་ཏྟ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཊྛི་ཏི་ཡོ, ཨ་ཊྛ ལོ་ཀཱ – ཨ་ཊྛ ལོ་ཀ་དྷ་མྨཱ, ན་ཝ ལོ་ཀཱ – ན་ཝ ས་ཏྟཱ་ཝཱ་སཱ, ད་ས ལོ་ཀཱ – ད་སཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནི, དྭཱ་ད་ས ལོ་ཀཱ – དྭཱ་ད་སཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནི, ཨ་ཊྛཱ་ར་ས ལོ་ཀཱ – ཨ་ཊྛཱ་ར་ས དྷཱ་ཏུ་ཡོ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ (པ་ཊི. མ. ༡.༡༡༢) ས་ངྑཱ་ར་ལོ་ཀོ. ‘‘ས་སྶ་ཏོ ལོ་ཀོ, ཨ་ས་སྶ་ཏོ ལོ་ཀོ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ས་ཏྟ་ལོ་ཀོ ཝུ་ཏྟོ. ཨི་དྷཱ་པི ས་ཏྟ་ལོ་ཀོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
ཏ་ཏྠ ལོ་ཀཱི་ཡ་ཏི ཝི་ཙི་ཏྟཱ་ཀཱ་ར་ཏོ དི་སྶ་ཏཱི་ཏི ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལ༹་ས་ངྑཱ་ཏོ ལོ་ཀོ ཨོ་ཀཱ་ས་ལོ་ཀོ, ས་ངྑཱ་རོ ལུ་ཛྫ་ཏི པ་ལུ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི ལོ་ཀོ, ལོ་ཀཱི་ཡ་ཏི ཨེ་ཏྠ པུ་ཉྙ་པཱ་པཾ ཏ་བྦི་པཱ་ཀོ ཙཱ་ཏི ས་ཏྟ་ལོ་ཀོ. ཏེ་སུ བྷ་ག་ཝཱ མ་ཧཱ་ཀ་རུ་ཎཱ་ཡ ཨ་ནུ་ཀ་མྤ་མཱ་ནོ སཾ་སཱ་ར་དུ་ཀྑ་ཏོ མོ་ཙེ་ཏུ་ཀཱ་མོ ས་ཏྟ་ལོ་ཀཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་སི. ཀ་ཏ་མ་སྶ པ་ན ས་ཏྟཱ་ཧ་སྶ ཨ་ཙྩ་ཡེ་ན ཨོ་ལོ་ཀེ་སི? པ་ཋ་མ་སྶ ས་ཏྟཱ་ཧ་སྶ. བྷ་ག་ཝཱ ཧི པ་ལླ་ངྐ་ས་ཏྟཱ་ཧ་སྶ པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ པ་ཙྪི་མ་ཡཱ་མཱ་ཝ་སཱ་ནེ ‘‘ཡ་དཱ ཧ་ཝེ པཱ་ཏུ་བྷ་ཝ་ནྟི དྷ་མྨཱ…པེ… སཱུ་རི་ཡོ་ཝ ཨོ་བྷཱ་ས་ཡ་མ་ནྟ་ལི་ཀྑ’’ནྟི (ཨུ་དཱ. ༡-༣; ཀ་ཐཱ. ༣༢༡; མ་ཧཱ་ཝ. ༡-༣) ཨི་མཾ ཨ་རི་ཡ་མ་གྒཱ་ནུ་བྷཱ་ཝ་དཱི་པ་ཀཾ ཨུ་དཱ་ནཾ ཨུ་དཱ་ནེ་ཏྭཱ, ‘‘ཨ་ཧཾ ཏཱ་ཝ ཨེ་ཝཾ སུ་དུ་ཏྟ་རཾ སཾ་སཱ་ར་མ་ཧོ་གྷཾ ཨི་མཱ་ཡ དྷ་མྨ་ནཱ་ཝཱ་ཡ ས་མུ་ཏྟ་རི་ཏྭཱ ནི་བྦཱ་ན་པཱ་རེ ཋི་ཏོ, ཧ་ནྡ དཱ་ནི ལོ་ཀ་མྤི ཏཱ་རེ་སྶཱ་མི, ཀཱི་དི་སོ ནུ ཁོ ལོ་ཀོ’’ཏི ལོ་ཀཾ ཝོ་ལོ་ཀེ་སི. ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཏ་སྶ ས་ཏྟཱ་ཧ་སྶ ཨ་ཙྩ་ཡེ་ན ཏ་མྷཱ ས་མཱ་དྷི་མྷཱ ཝུ་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ བུ་དྡྷ་ཙ་ཀྑུ་ནཱ ལོ་ཀཾ ཝོ་ལོ་ཀེ་སཱི’’ཏི.
ཏ་ཏྠ ཝོ་ལོ་ཀེ་སཱིཏི ཝི་ཝི་དྷེ་ཧི ཨཱ་ཀཱ་རེ་ཧི པ་སྶི, ཧ་ཏྠ་ཏ་ལེ ཋ་པི་ཏ་ཨཱ་མ་ལ་ཀཾ ཝི་ཡ ཨ་ཏྟ་ནོ ཉཱ་ཎེ་ན པ་ཙྩ་ཀྑཾ ཨ་ཀཱ་སི. ཨ་ནེ་ཀེ་ཧི ས་ནྟཱ་པེ་ཧཱིཏི་ཨཱ་དི ཝོ་ལོ་ཀི་ཏཱ་ཀཱ་ར་ད་སྶ་ནཾ. ཨ་ནེ་ཀེ་ཧི ས་ནྟཱ་པེ་ཧཱིཏི ཨ་ནེ་ཀེ་ཧི དུ་ཀྑེ་ཧི. དུ་ཀྑ་ཉྷི ས་ནྟཱ་པ་ན་པཱི་ལ༹་ན་ཊྛེ་ན ས་ནྟཱ་པོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཡ་ཐཱ་ཧ – ‘‘དུ་ཀྑ་སྶ པཱི་ལ༹་ན་ཊྛོ ས་ངྑ་ཏ་ཊྛོ ས་ནྟཱ་པ་ཊྛོ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་ཊྛོ’’ཏི (པ་ཊི. མ. ༡.༡༧). ཏ་ཉྩ དུ་ཀྑ་དུ་ཀྑཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཙེ་ཝ ཛཱ་ཏི་ཨཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཙ ཨ་ནེ་ཀ་པྤ་ཀཱ་རཾ. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཨ་ནེ་ཀེ་ཧི ས་ནྟཱ་པེ་ཧཱི’’ཏི. ཨ་ནེ་ཀེ་ཧི དུ་ཀྑེ་ཧི ས་ནྟ་པྤ་མཱ་ནེ པཱི་ལི༹་ཡ་མཱ་ནེ བཱ་དྷི་ཡ་མཱ་ནེ. པ་རི་ལཱ༹་ཧེ་ཧཱིཏི པ་རི་དཱ་ཧེ་ཧི. པ་རི་ཌ་ཡ྄ཧ་མཱ་ནེཏི ཨི་ནྡྷ་ནཾ ཝི་ཡ ཨ་གྒི་ནཱ ས་མ་ནྟ་ཏོ ཌ་ཡ྄ཧ་མཱ་ནེ. རཱ་ག་ཛེ་ཧཱིཏི རཱ་ག་ས་མྦྷཱུ་ཏེ་ཧི. ཨེ་ས ན་ཡོ སེ་སེ་སུ་པི. རཱ་གཱ་ད་ཡོ ཧི ཡ་སྨིཾ ས་ནྟཱ་ནེ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི, ཏཾ ནི་དྡ་ཧ་ནྟཱ ཝི་ཡ ཝི་བཱ་དྷེ་ནྟི, ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘ཏ་ཡོ་མེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་གྒཱི – རཱ་ག་གྒི, དོ་ས་གྒི, མོ་ཧ་གྒཱི’’ཏི (ཨི་ཏི་ཝུ. ༩༣). ཡ་ཏོ ཏེ ཙི་ཏྟཾ ཀཱ་ཡ་ཉྩ ཀི་ལེ་སེ་ནྟཱི་ཏི ཀི་ལེ་སཱ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ནྟི. ཨེ་ཏྠ ཙ པ་རི་ཌ་ཡ྄ཧ་མཱ་ནེ་ཏི ཨེ་ཏེ་ན བྷ་ག་ཝཱ རཱ་གཱ་དི་ཀི་ལེ་སཱ་ནཾ པ་ཝ་ཏྟི་དུ་ཀྑ་ཏཾ, ཏེ་ན ཙ ས་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་བྷི་བྷཱུ་ཏ་ཏཾ ད་སྶེ་ཏི. ས་ནྟ་པྤ་མཱ་ནེ་ཏི ཨི་མི་ནཱ པ་ན ཏེ་སཾ ཀཱ་ལ་ནྟ་ར་དུ་ཀྑ་ཏཾ, ཏེ་ན ནི་ར་ནྟ་རོ་པ་དྡ་ཝ་ཏ་ཉྩ ད་སྶེ་ཏི.
བྷ་ག་ཝཱ ཧི བོ་དྷི་རུ་ཀྑ་མཱུ་ལེ ཨ་པ་རཱ་ཛི་ཏ་པ་ལླ་ངྐེ ནི་སི་ནྣོ པ་ཋ་མ་ཡཱ་མེ པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་སཾ ཨ་ནུ་སྶ་རི་ཏྭཱ མ་ཛ྄ཛྷི་མ་ཡཱ་མེ དི་བྦ་ཙ་ཀྑུཾ ཝི་སོ་དྷེ་ཏྭཱ པ་ཙྪི་མ་ཡཱ་མེ པ་ཊི་ཙྩ་ས་མུ་པྤཱ་དེ ཉཱ་ཎཾ ཨོ་ཏཱ་རེ་ཏྭཱ ཀི་ལེ་ས་མཱུ་ལ་ཀཾ ཝ་ཊྚ་དུ་ཀྑཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཡ ས་ངྑཱ་རེ པ་རི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ས་མྨ་ས་ནྟོ ཨ་ནུ་ཀྐ་མེ་ན ཝི་པ་སྶ་ནཾ ཝ་ཌྜྷེ་ཏྭཱ ཨ་རི་ཡ་མ་གྒཱ་དྷི་ག་མེ་ན ས་ཡཾ ཝི་ག་ཏ་ཝི་དྡྷ་སྟ་ཀི་ལེ་སོ ཨ་བྷི་ས་མྦུ་དྡྷོ ཧུ་ཏྭཱ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎཱ་ན་ནྟ་རཾ ཨ་ན་ཝ་སེ་སཱ་ནཾ ཀི་ལེ་སཱ་ནཾ པ་ཧཱི་ན་ཏྟཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཝ་ཊྚ་དུ་ཀྑ་སྶ པ་རི་ཀྑཱི་ཎ་བྷཱ་ཝ་དཱི་པ་ཀཾ ས་བྦ་བུ་དྡྷཱ་ནཾ ཨ་ཝི་ཛ་ཧི་ཏཾ ‘‘ཨ་ནེ་ཀ་ཛཱ་ཏི་སཾ་སཱ་ར’’ནྟི (དྷ. པ. ༡༥༣) ཨུ་དཱ་ནཾ ཨུ་དཱ་ནེ་ཏྭཱ ཏེ་ནེ་ཝ པ་ལླ་ངྐེ་ན ས་ཏྟཱ་ཧཾ ཝི་མུ་ཏྟི་སུ་ཁ་པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དཱི ནི་སི་ནྣོ ས་ཏྟ་མཱ་ཡ ར་ཏྟི་ཡཱ ཏཱི་སུ ཡཱ་མེ་སུ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན ཏཱི་ཎི ཨུ་དཱ་ནཱ་ནི ཨུ་དཱ་ནེ་ཏྭཱ ཏ་ཏི་ཡ་ཨུ་དཱ་ནཱ་ན་ནྟ་རཾ བུ་དྡྷ་ཙ་ཀྑུ་ནཱ ལོ་ཀཾ ཝོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ ‘‘ས་ཀ་ལ་མི་དཾ ས་ཏྟཱ་ནཾ ཝ་ཊྚ་དུ་ཀྑཾ ཀི་ལེ་ས་མཱུ་ལ་ཀཾ, ཀི་ལེ་སཱ ནཱ་མེ་ཏེ པ་ཝ་ཏྟི་དུ་ཀྑཱ ཨཱ་ཡ་ཏི་མྤི དུ་ཀྑ་ཧེ་ཏུ་བྷཱུ་ཏཱ, ཏེ་ཧི ཨི་མེ ས་ཏྟཱ ས་ནྟ་པྤ་ནྟི པ་རི་ཌ་ཡ྄ཧ་ནྟི ཙཱ’’ཏི པ་སྶི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཨ་དྡ་སཱ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ…པེ… མོ་ཧ་ཛེ་ཧི་པཱི’’ཏི.
ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཝི་དི་ཏྭཱཏི ཨེ་ཏཾ ལོ་ཀ་སྶ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་ས་ནྟཱ་པ་པ་རི་ལཱ༹་ཧེ་ཧི ཨ་བྷི་བྷུ་ཡྻ་མཱ་ན་ཏཾ ས་བྦཱ་ཀཱ་ར་ཏོ ཝི་དི་ཏྭཱ. ཨི་མཾ ཨུ་དཱ་ནནྟི ཨི་མཾ ས་བྦ་ས་ནྟཱ་པ་པ་རི་ལཱ༹་ཧ་ཏོ པ་རི་ནི་བྦཱ་ན་ཝི་བྷཱ་ཝ་ནཾ མ་ཧཱ་ཨུ་དཱ་ནཾ ཨུ་དཱ་ནེ་སི.
ཏ་ཏྠ ཨ་ཡཾ ལོ་ཀོ ས་ནྟཱ་པ་ཛཱ་ཏོཏི ཨ་ཡཾ ས་བྦོ་པི ལོ་ཀོ ཛ་རཱ་རོ་ག་མ་ར་ཎེ་ཧི ཙེ་ཝ ནཱ་ནཱ་ཝི་དྷ་བྱ་ས་ནེ་ཧི ཙ ཀི་ལེ་ས་པ་རི་ཡུ་ཊྛཱ་ནེ་ཧི ཙ ཛཱ་ཏ་ས་ནྟཱ་པོ, ཨུ་པྤ་ནྣ་ཀཱ་ཡི་ཀ་ཙེ་ཏ་སི་ཀ་དུ་ཀྑཱ་བྷི་བྷ་ཝོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཕ་སྶ་པ་རེ་ཏོཏི ཏ་ཏོ ཨེ་ཝ ཨ་ནེ་ཀེ་ཧི དུ་ཀྑ་ས་མྥ་སྶེ་ཧི པ་རི་ཧ་ཏོ ཨུ་པ་དྡུ་ཏོ. ཨ་ཐ ཝཱ ཕ་སྶ་པ་རེ་ཏོཏི སུ་ཁཱ་དི་ས་ངྑཱ་ཏཱ་ནཾ ཏི་སྶ་ནྣཾ དུ་ཀྑ་ཏཱ་ནཾ པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱུ་ཏེ་ཧི ཚ་ཧི ཕ་སྶེ་ཧི ཨ་བྷི་བྷཱུ་ཏོ, ཏ་ཏོ ཏ་ཏོ དྭཱ་ར་ཏོ ཏ་སྨིཾ ཏ་སྨིཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ པ་ཝ་ཏྟི་ཝ་སེ་ན ཨུ་པ་སྶ་ཊྛོ. རོ་གཾ ཝ་ད་ཏི ཨ་ཏྟ་ཏོཏི ཕ་སྶ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནཾ ཝེ་ད་ནཱ་ས་ངྑཱ་ཏཾ རོ་གཾ དུ་ཀྑཾ, ཁ་ནྡྷ་པ་ཉྩ་ཀ་མེ་ཝ ཝཱ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ཨ་ཛཱ་ན་ནྟོ ‘‘ཨ་ཧ’’ནྟི ས་ཉྙཱ་ཡ དི་ཊྛི་གཱ་ཧ་ཝ་སེ་ན ‘‘ཨ་ཧཾ སུ་ཁི་ཏོ དུ་ཀྑི་ཏོ’’ཏི ཨ་ཏྟ་ཏོ ཝ་ད་ཏི. ‘‘ཨ་ཏྟ་ནོ’’ཏི་པི པ་ཋ་ནྟི. ཏ་སྶ་ཏྠོ – ཡྭཱ་ཡཾ ལོ་ཀོ ཀེ་ན་ཙི དུ་ཀྑ་དྷ་མྨེ་ན ཕུ་ཊྛོ ཨ་བྷཱ་ཝི་ཏ་ཏྟ་ཏཱ་ཡ ཨ་དྷི་ཝཱ་སེ་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟོ ‘‘ཨ་ཧོ དུ་ཀྑཾ, ཨཱི་དི་སཾ དུ་ཀྑཾ མ་ཡ྄ཧཾ ཨ་ཏྟ་ནོ་པི མཱ ཧོ་ཏཱུ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཝི་པྤ་ལ་པ་ནྟོ ཀེ་ཝ་ལཾ ཨ་ཏྟ་ནོ རོ་གཾ ཝ་ད་ཏི, ཏ་སྶ པ་ན པ་ཧཱ་ནཱ་ཡ ན པ་ཊི་པ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ཨ་ཐ ཝཱ ཏཾ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟཾ དུ་ཀྑཾ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ཨ་ཛཱ་ན་ནྟོ ཏ་ཎྷཱ་གཱ་ཧ་ཝ་སེ་ན ‘‘མ་མ’’ནྟི ས་ཉྙཱ་ཡ ཨ་ཏྟ་ཏོ ཝ་ད་ཏི, ‘‘མ་མ ཨི་ད’’ནྟི ཝཱ་ཙཾ ནི་ཙྪཱ་རེ་ཏི.
ཡེ་ན ཡེ་ན ཧི མ་ཉྙ་ཏཱིཏི ཨེ་ཝ་མི་མཾ རོ་ག་བྷཱུ་ཏཾ ཁ་ནྡྷ་པ་ཉྩ་ཀཾ ཨ་ཏྟ་ཏོ ཨ་ཏྟ་ནོ ཝཱ ཝ་ད་ནྟོ ལོ་ཀོ ཡེ་ན ཡེ་ན རཱུ་པ་ཝེ་ད་ནཱ་དི་ནཱ ཀཱ་ར་ཎ་བྷཱུ་ཏེ་ན, ཡེ་ན ཝཱ ས་སྶ་ཏཱ་དི་ནཱ པ་ཀཱ་རེ་ན དི་ཊྛི་མཱ་ན་ཏ་ཎྷཱ་མ་ཉྙ་ནཱ་ཧི མ་ཉྙ་ཏི. ཏ་ཏོ ཏཾ ཧོ་ཏི ཨ་ཉྙ་ཐཱཏི ཏ་ཏོ ཨ་ཏྟ་ནཱ པ་རི་ཀ་པྤི་ཏཱ་ཀཱ་ར་ཏོ ཏཾ མ་ཉྙ་ནཱ་ཡ ཝ་ཏྠུ་བྷཱུ་ཏཾ ཁ་ནྡྷ་པ་ཉྩ་ཀཾ ཨ་ཉྙ་ཐཱ ཨ་ན་ཏྟཱ་ན་ཏྟ་ནི་ཡ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི. ཝ་སེ ཝ་ཏྟེ་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐུ་ཎེ་ཡྻ་ཏཱ་ཡ ཨ་ཧ་ངྐཱ་ར་མ་མ་ངྐཱ་ར་ཏྟཾ ན ནི་པྥཱ་དེ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ཐ ཝཱ ཏ་ཏོཏི ཏ་སྨཱ མ་ཉྙ་ནཱ་མ་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཏཾ ཁ་ནྡྷ་པ་ཉྩ་ཀཾ ནི་ཙྩཱ་དི་ཝ་སེ་ན མ་ཉྙི་ཏཾ ཨ་ཉྙ་ཐཱ ཨ་ནི་ཙྩཱ་དི་ས་བྷཱ་ཝ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི. ན ཧི མ་ཉྙ་ནཱ བྷཱ་ཝ་ཉྙ་ཐ་ཏྟཾ ཝཱ ལ་ཀྑ་ཎ་ཉྙ་ཐ་ཏྟཾ ཝཱ ཀཱ་ཏུཾ ས་ཀྐོ་ཏི.
ཨ་ཉྙ་ཐཱ་བྷཱ་ཝཱི བྷ་ཝ་ས་ཏྟོཏི ཨ་ས་མྦྷ་ཝེ ཝ་ཌྜྷི་ཡཾ ཧི་ཏ་སུ་ཁེ ས་ཏྟོ ལ་གྒོ ས་ཏྟ་ལོ་ཀོ མ་ཉྙ་ནཱ་ཡ ཡ་ཐཱ་རུ་ཙི ཙི་ནྟི་ཡ་མཱ་ནོ་པི ཝི་པ་རཱི་ཏ་པྤ་ཊི་པ་ཏྟི་ཡཱ ཏ་ཏོ ཨ་ཉྙ་ཐཱ་བྷཱ་ཝཱི ཨ་ཧི་ཏ་དུ་ཀྑ་བྷཱ་ཝཱི ཝི་གྷཱ་ཏཾ་ཡེ་ཝ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི. བྷ་ཝ་མེ་ཝཱ་བྷི་ན་ནྡ་ཏཱིཏི ཨེ་ཝཾ ས་ནྟེ་པི ཏཾ མ་ཉྙ་ནཱ་པ་རི་ཀ་པྤི་ཏཾ ཨ་ཝི་ཛྫ་མཱ་ནཾ བྷ་ཝཾ ཝ་ཌྜྷིཾ ཨ་བྷི་ན་ནྡ་ཏི ཨེ་ཝ ཨ་བྷི་ཀ་ངྑ་ཏི ཨེ་ཝ. ཨ་ཐ ཝཱ ཨ་ཉྙ་ཐཱ་བྷཱ་ཝཱིཏི ‘‘ནི་ཙྩོ མེ ཨ་ཏྟཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ མ་ཉྙ་ནཱ་ཡ པ་རི་ཀ་པྤི་ཏཱ་ཀཱ་ར་ཏོ ས་ཡཾ ཨ་ཉྙ་ཐཱ་བྷཱ་ཝཱི ས་མཱ་ནོ ཨ་ནི་ཙྩོ ཨ་དྷུ་ཝོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. བྷ་ཝ་ས་ཏྟོཏི ཀཱ་མཱ་དི་བྷ་ཝེ་སུ བྷ་ཝ་ཏ་ཎྷཱ་ཡ ས་ཏྟོ ལ་གྒོ ག་དྷི་ཏོ. བྷ་ཝ་མེ་ཝཱ་བྷི་ན་ནྡ་ཏཱིཏི ཨ་ནི་ཙྩཱ་དི་ས་བྷཱ་ཝཾ བྷ་ཝ་མེ་ཝ ནི་ཙྩཱ་དི་ཝ་སེ་ན པ་རཱ་མ་སི་ཏྭཱ, ཏ་ཏྠ ཝཱ ཨ་དྷི་མུ་ཏྟི་ས་ཉྙཾ ཏ་ཎྷཱ་དི་ཊྛཱ་བྷི་ན་ནྡ་ནཱ་ཧི ཨ་བྷི་ན་ནྡ་ཏི, ན ཏ་ཏྠ ནི་བྦི་ནྡ་ཏི. ཡ་ད་བྷི་ན་ནྡ་ཏི ཏཾ བྷ་ཡནྟི ཡཾ ཝ་ཌྜྷི་ས་ངྑཱ་ཏཾ བྷ་ཝཾ ཀཱ་མཱ་དི་བྷ་ཝཾ ཝཱ ཨ་བྷི་ན་ནྡ་ཏི, ཏཾ ཨ་ནི་ཙྩཱ་དི་ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་ས་བྷཱ་ཝ་ཏྟཱ ཨ་ནེ་ཀ་བྱ་ས་ནཱ་ནུ་བ་ནྡྷ་ཏྟཱ ཙ བྷ་ཝ་ཧེ་ཏུ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཨ་ཏི་ཝི་ཡ བྷ་ཡཱ་ན་ཀ་ཊྛེ་ན བྷ་ཡཾ. ཡ་སྶ བྷཱ་ཡ་ཏཱིཏི ཡ་ཏོ ཛ་རཱ་མ་ར་ཎཱ་དི་ཏོ བྷཱ་ཡ་ཏི, ཏཾ ཛ་རཱ་མ་ར་ཎཱ་དི དུ་ཀྑཱ་དྷི་ཊྛཱ་ན་བྷཱ་ཝ་ཏོ དུ་ཀྑ་དུ་ཀྑ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཙ དུ་ཀྑཾ. ཨ་ཐ ཝཱ ཡ་སྶ བྷཱ་ཡ་ཏཱིཏི བྷ་ཝཱ་བྷི་ན་ནྡ་ནེ་ན ཡ་སྶ ཝི་བྷ་ཝ་སྶ བྷཱ་ཡ་ཏི, སོ ཨུ་ཙྪེ་ད་ས་ངྑཱ་ཏོ ཝི་བྷ་ཝོ, ཏ་ཏོ བྷཱ་ཡ་ན་ཉྩ དུ་ཀྑ་ཝ་ཏྠུ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཛཱ་ཏི་ཨཱ་དི་དུ་ཀྑ་སྶ ཨ་ན་ཏི་ཝ་ཏྟ་ན་ཏོ ཙ དུ་ཀྑཾ དུ་ཀྑ་ས་བྷཱ་ཝ་མེ་ཝཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ཐ ཝཱ ཡ་སྶ བྷཱ་ཡ་ཏི ཏཾ དུ་ཀྑནྟི ཡ་སྶ ཨ་ནི་ཙྩཱ་དི་ཀ་སྶ བྷཱ་ཡ་ཏི ཏཾ ནི་སྶ་ར་ཎཾ ཨ་ཛཱ་ན་ནྟོ, ཏཾ བྷ་ཡཾ ཏ་སྶ དུ་ཀྑཾ ཧོ་ཏི, དུ་ཀྑཾ ཨཱ་ཝ་ཧ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ཨེ་ཏྟ་ཀེ་ན ཝ་ཊྚཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི ཝི་ཝ་ཊྚཾ ད་སྶེ་ཏུཾ, ‘‘བྷ་ཝ་ཝི་པྤ་ཧཱ་ནཱ་ཡ ཁོ པ་ནི་དཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཝུ་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ བྷ་ཝ་ཝི་པྤ་ཧཱ་ནཱ་ཡཱཏི ཀཱ་མཱ་དི་བྷ་ཝ་སྶ པ་ཛ་ཧ་ན་ཏྠཱ་ཡ. ཁོཏི ཨ་ཝ་དྷཱ་ར་ཎེ, པ་ནཱཏི པ་ད་པཱུ་ར་ཎེ ནི་པཱ་ཏོ. ཨི་དནྟི ཨཱ་ས་ནྣ་པ་ཙྩ་ཀྑ་ཝ་ཙ་ནཾ. བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡནྟི མ་གྒ་བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ. ཝུ་སྶ་ཏཱིཏི པཱུ་རེ་སྶ་ཏི. ཨི་དཾ ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི – ཨེ་ཀ་ནྟེ་ནེ་ཝ ཀཱ་མཱ་དི་བྷ་ཝ་སྶ ས་མུ་ད་ཡ་པྤ་ཧཱ་ནེ་ན ཨ་ན་ཝ་སེ་ས་པ་ཛ་ཧ་ན་ཏྠཱ་ཡ ཨི་དཾ མ་ཡཱ ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་ཀ་པྤཱ་དྷི་ཀཱ་ནི ཙ་ཏྟཱ་རི ཨ་ས་ངྑྱེ་ཡྻཱ་ནི ཨ་ཏི་དུ་ཀྐ་རཱ་ནི ཨཱ་ཙ་རི་ཏྭཱ པཱ་ར་མི་ཡོ པཱུ་རེ་ཏྭཱ བོ་དྷི་མ་ཎྜེ ཏི་ཎྞཾ མཱ་རཱ་ནཾ མ་ཏྠ་ཀཾ མ་དྡི་ཏྭཱ ཨ་དྷི་ག་ཏཾ སཱི་ལཱ་དི་ཀྑ་ནྡྷ་ཏྟ་ཡ་ས་ངྒ་ཧཾ ཨ་ཊྛ་ངྒི་ཀ་མ་གྒ་བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཙ་རི་ཡ་ཏི བྷཱ་ཝི་ཡ་ཏཱི་ཏི.
ཨེ་ཝཾ ཨ་རི་ཡ་མ་གྒ་སྶ ཨེ་ཀཾ་སེ་ནེ་ཝ ནི་ཡྻཱ་ནི་ཀ་བྷཱ་ཝཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི ཨ་ཉྙ་མ་གྒ་སྶ ཏ་ད་བྷཱ་ཝཾ ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘ཡེ ཧི ཀེ་ཙཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཡེཏི ཨ་ནི་ཡ་མ་ནི་དྡེ་སོ. ཧཱིཏི ནི་པཱ་ཏ་མ་ཏྟཾ. ཀེ་ཙཱིཏི ཨེ་ཀ་ཙྩེ. པ་ད་དྭ་ཡེ་ནཱ་པི ཏ་ཐཱ་ཝཱ་དི་ནོ དི་ཊྛི་ག་ཏི་ཀེ ཨ་ནི་ཡ་མ་ཏོ པ་རི་ཡཱ་དི་ཡ་ཏི. ས་མ་ཎཱཏི པ་བྦ་ཛྫཱུ་པ་ག་མ་ན་མ་ཏྟེ་ན ས་མ་ཎཱ, ན ས་མི་ཏ་པཱ་པཱ. བྲཱ་ཧྨ་ཎཱཏི ཛཱ་ཏི་མ་ཏྟེ་ན བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ, ན བཱ་ཧི་ཏ་པཱ་པཱ. ཝཱས་དྡོ ཝི་ཀ་པྤ་ཏྠོ. བྷ་ཝེ་ན བྷ་ཝ་སྶ ཝི་པྤ་མོ་ཀྑ་མཱ་ཧཾ་སཱུཏི ཨེ་ཀ་ཙྩེ ཀཱ་མ་བྷ་ཝེ་ན རཱུ་པ་བྷ་ཝེ་ན ཝཱ ས་བྦ་བྷ་ཝ་ཏོ ཝི་མུ་ཏྟིཾ སཾ་སཱ་ར་སུ་དྡྷིཾ ཀ་ཐ་ཡིཾ་སུ.
ཀེ པ་ནེ་ཝཾ ཝ་ད་ནྟཱི་ཏི? དི་ཊྛ་དྷ་མྨ་ནི་བྦཱ་ན་ཝཱ་དི་ནོ ཏེ་སུ ཧི ཀེ་ཙི ‘‘ཨུ་ལཱ༹་རེ་ཧི པ་ཉྩ་ཧི ཀཱ་མ་གུ་ཎེ་ཧི ས་མ་པྤི་ཏོ ཨ་ཏྟཱ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ པ་ར་མཾ ནི་བྦུ་ཏིཾ པ་ཏྟོ ཧོ་ཏཱི’’ཏི ཝ་ད་ནྟི. ཀེ་ཙི ‘‘རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་ཛ྄ཛྷཱ་ནེ་སུ པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ས་མ་ངྒཱི…པེ… ཀེ་ཙི ‘‘དུ་ཏི་ཡ་ཏ་ཏི་ཡ་ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ས་མ་ངྒཱི ཨ་ཏྟཱ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ པ་ར་མཾ ནི་བྦུ་ཏིཾ པ་ཏྟོ ཧོ་ཏཱི’’ཏི ཝ་ད་ནྟི. ཡ་ཐཱ་ཧ –
‘‘ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཀ་ཙྩོ ས་མ་ཎོ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཝཱ ཨེ་ཝཾ་ཝཱ་དཱི ཧོ་ཏི ཨེ་ཝཾ་དི་ཊྛི ‘ཡ་ཏོ ཁོ བྷོ ཨ་ཡཾ ཨ་ཏྟཱ པ་ཉྩ་ཧི ཀཱ་མ་གུ་ཎེ་ཧི ས་མ་པྤི་ཏོ’’’ཏི (དཱི. ནི. ༡.༩༤) ཝི་ཏྠཱ་རོ.
ཏེ པ་ན ཡ་སྨཱ ཡཱ་ཝ་ད་ཏྠཾ པཱི་ཏ་ཏྟཱ སུ་ཧི་ཏཱ་ཡ ཛ་ལཱུ་ཀཱ་ཡ ཝི་ཡ རུ་ཧི་ར་པི་པཱ་སཱ ཀཱ་མཱ་དི་སུ་ཁེ་ཧི ས་མ་པྤི་ཏ་སྶ ཏ་སྶ ཨ་ཏྟ་ནོ ཀཱ་མེ་ས་ནཱ་ད་ཡོ ན བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི, ཏ་ད་བྷཱ་ཝེ ཙ བྷ་ཝ་སྶ ཨ་བྷཱ་ཝོ་ཡེ་ཝ, ཡ་སྨིཾ ཡ་སྨི་ཉྩ བྷ་ཝེ ཋི་ཏ་སྶ ཨ་ཡཾ ན་ཡོ ལ་བྦྷ་ཏི, ཏེ་ན ཏེ་ན བྷ་ཝེ་ན ས་བྦ་བྷ་ཝ་ཏོ ཝི་མུ་ཏྟི ཧོ་ཏཱི་ཏི ཝ་ད་ནྟི, ཏ་སྨཱ ‘‘བྷ་ཝེ་ན བྷ་ཝ་སྶ ཝི་པྤ་མོ་ཀྑ་མཱ་ཧཾ་སཱུ’’ཏི ཝུ་ཏྟཱ. ཡེ་ས་ཉྩ ‘‘ཨེ་ཏྟ་ཀཾ ནཱ་མ ཀཱ་ལཾ སཾ་ས་རི་ཏྭཱ བཱ་ལཱ ཙ པ་ཎྜི་ཏཱ ཙ པ་རི་ཡོ་སཱ་ན་བྷ་ཝེ ཋ་ཏྭཱ སཾ་སཱ་ར་ཏོ ཝི་མུ་ཙྩ་ནྟཱི’’ཏི ལ་དྡྷི, ཏེ་པི བྷ་ཝེ་ན བྷ་ཝ་སྶ ཝི་པྤ་མོ་ཀྑཾ ཝ་ད་ནྟི ནཱ་མ. ཝུ་ཏྟ་ཉྷེ་ཏཾ –
‘‘ཙུ་ལླཱ་སཱི་ཏི མ་ཧཱ་ཀ་པྤི་ནོ ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ཡཱ་ནི བཱ་ལེ ཙ པ་ཎྜི་ཏེ ཙ ས་ནྡྷཱ་ཝི་ཏྭཱ སཾ་ས་རི་ཏྭཱ དུ་ཀྑ་སྶ་ནྟཾ ཀ་རི་སྶ་ནྟཱི’’ཏི (དཱི. ནི. ༡.༡༦༨).
ཨ་ཐ ཝཱ བྷ་ཝེ་ནཱཏི བྷ་ཝ་དི་ཊྛི་ཡཱ. བྷ་ཝ་ཏི ས་སྶ་ཏཾ ཏི་ཊྛ་ཏཱི་ཏི པ་ཝ་ཏྟ་ན་ཏོ ས་སྶ་ཏ་དི་ཊྛི བྷ་ཝ་དི་ཊྛཱི་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི, བྷ་ཝ་དི་ཊྛི ཨེ་ཝེ་ཏྠ ཨུ་ཏྟ་ར་པ་ད་ལོ་པེ་ན བྷ་ཝ་ཏ་ཎྷཱ་ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཝི་ཡ བྷ་ཝོ་ཏི ཝུ་ཏྟོ. བྷ་ཝ་དི་ཊྛི་ཝ་སེ་ན ཙ ཨེ་ཀ་ཙྩེ བྷ་ཝ་ཝི་སེ་སཾ་ཡེ་ཝ ཀི་ལེ་སཱ་ནཾ ཝཱུ་པ་ས་ནྟ་ཝུ་ཏྟི་ཡཱ ཨཱ་ཡུ་ནོ ཙ དཱི་གྷཱ་ཝཱ་ས་ཏཱ་ཡ ནི་ཙྩཱ་དི་ས་བྷཱ་ཝཾ བྷ་ཝ་ཝི་མོ་ཀྑཾ མ་ཉྙ་ནྟི, སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི བ་ཀོ བྲ་ཧྨཱ ‘‘ཨི་དཾ ནི་ཙྩཾ, ཨི་དཾ དྷུ་ཝཾ, ཨི་དཾ ས་སྶ་ཏཾ, ཨི་དཾ ཨ་ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨ’’ནྟི (མ. ནི. ༡.༥༠༡) ཨ་ཝོ་ཙ. ཏེ་ས་མེ་ཝཾ ཝི་པ་རཱི་ཏ་གཱ་ཧཱི་ནཾ ཨ་ནི་སྶ་ར་ཎེ ནི་སྶ་ར་ཎ་དི་ཊྛཱི་ནཾ ཀུ་ཏོ བྷ་ཝ་ཝི་མོ་ཀྑོ. ཏེ་ནཱ་ཧ བྷ་ག་ཝཱ – ‘‘ས་བྦེ ཏེ ‘ཨ་ཝི་པྤ་མུ་ཏྟཱ བྷ་ཝ་སྨཱ’ཏི ཝ་དཱ་མཱི’’ཏི.
ཝི་བྷ་ཝེ་ནཱཏི ཨུ་ཙྪེ་དེ་ན. བྷ་ཝ་སྶ ནི་སྶ་ར་ཎ་མཱ་ཧཾ་སཱུཏི ས་བྦ་བྷ་ཝ་ཏོ ནི་གྒ་མ་ནཾ ནི་ཀྑ་ནྟིཾ སཾ་སཱ་ར་སུ་དྡྷིཾ ཝ་དིཾ་སུ. ཏེ ཧི ‘‘བྷ་ཝེ་ན བྷ་ཝ་སྶ ཝི་པྤ་མོ་ཀྑོ’’ཏི ཝ་ད་ནྟཱ་ནཾ ཝཱ་དཾ ཨ་ན་ནུ་ཛཱ་ན་ནྟཱ བྷ་ཝཱུ་པ་ཙྪེ་དེ་ན ནི་སྶ་ར་ཎཾ པ་ཊི་ཛཱ་ནིཾ་སུ. ཝི་བྷ་ཝེ་ནཱཏི ཝཱ ཨུ་ཙྪེ་ད་དི་ཊྛི་ཡཱ. ཝི་བྷ་ཝ་ཏི ཝི་ན་སྶ་ཏི ཨུ་ཙྪི་ཛྫ་ཏི ཨ་ཏྟཱ ཙ ལོ་ཀོ ཙཱ་ཏི པ་ཝ་ཏྟ་ན་ཏོ ཨུ་ཙྪེ་ད་དི་ཊྛི ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན ‘‘ཝི་བྷ་ཝོ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཨུ་ཙྪེ་ད་དི་ཊྛི་ཝ་སེ་ན ཧི ས་ཏྟཱ ཨ་དྷི་མུ་ཙྩི་ཏྭཱ ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ ཨུ་པྤ་ནྣཱ ཨུ་ཙྪི་ཛྫ་ནྟི, སཱ ཨེ་ཝ སཾ་སཱ་ར་སུ་དྡྷཱི་ཏི ཨུ་ཙྪེ་ད་ཝཱ་དི་ནོ. ཝུ་ཏྟ་ཉྷེ་ཏཾ –
‘‘ཡ་ཏོ ཁོ བྷོ ཨ་ཡཾ ཨ་ཏྟཱ རཱུ་པཱི ཙཱ་ཏུ་མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏི་ཀོ…པེ… ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི, ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ཁོ བྷོ ཨ་ཡཾ ཨ་ཏྟཱ ས་མྨཱ ས་མུ་ཙྪི་ནྣོ ཧོ་ཏཱི’’ཏི (དཱི. ནི. ༡.༨༥).
ཏ་ཐཱ –
‘‘ན་ཏྠི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, དི་ནྣཾ, ན་ཏྠི ཡི་ཊྛཾ ན་ཏྠི ཧུ་ཏཾ…པེ… བཱ་ལེ ཙ པ་ཎྜི་ཏེ ཙ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ ཨུ་ཙྪི་ཛྫ་ནྟི ཝི་ན་སྶ་ནྟི ན ཧོ་ནྟི པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’’ཏི ཙ (དཱི. ནི. ༡.༡༧༡).
ཏེ་ས་མྤི ཨེ་ཝཾ ཝི་པ་རཱི་ཏ་གཱ་ཧཱི་ནཾ ཀུ་ཏོ བྷ་ཝ་ནི་སྶ་ར་ཎཾ. ཏེ་ནཱ་ཧ བྷ་ག་ཝཱ – ‘‘ས་བྦེ ཏེ ‘ཨ་ནི་སྶ་ཊཱ བྷ་ཝ་སྨཱ’ཏི ཝ་དཱ་མཱི’’ཏི. ན ཧི ཨ་རི་ཡ་མ་གྒ་བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡ ཨ་ན་ཝ་སེ་ས་ཀི་ལེ་སཾ ཨ་ས་མུ་གྒྷཱ་ཏེ་ཏྭཱ ཀ་དཱ་ཙི་པི བྷ་ཝ་ཏོ ནི་སྶ་ར་ཎ་ཝི་མུ་ཏྟི ས་མྦྷ་ཝ་ཏི. ཏ་ཐཱ ཧི ཏེ་སཾ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ་ནཾ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཱ་ཝ་བོ་དྷཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ‘‘ཨ་ཏྠི ན་ཏྠཱི’’ཏི ཨ་ནྟ་དྭ་ཡ་ནི་པ་ཏི་ཏཱ་ནཾ ཏ་ཎྷཱ་དི་ཊྛི་ཝ་སེ་ན ས་མྤ་རི་ཏ་སི་ཏ་ཝི་པྥ་ནྡི་ཏ་མ་ཏྟཾ, ཡ་ཏོ ཏེ དི་ཊྛི་ག་ཏི་ཀཱ པ་ཝ་ཏྟི་ཧེ་ཏཱུ་སུ་པི ས་མྨཱུ་ལ༹ྷཱ ས་ཀྐཱ་ཡ་བྷཱུ་མི་ཡཾ སུ་ནི་ཁཱ་ཏེ ཝི་པ་རཱི་ཏ་ད་སྶ་ན་ཐ་མྦྷེ ཏ་ཎྷཱ་བ་ནྡྷ་ནེ་ན བ་དྡྷཱ ག་དྡཱུ་ལ་བ་ནྡྷ་ནཱ ཝི་ཡ སཱ ན ཝི་ཛ་ཧ་ནྟི བ་ནྡྷ་ན་ཊྛཱ་ནཾ, ཀུ་ཏོ ནེ་སཾ ཝི་མོ་ཀྑོ?
ཡེ པ་ན ཙ་ཏུ་ས་ཙྩ་ཝི་བྷཱ་ཝ་ནེ་ན པ་ཝ་ཏྟི་ཨཱ་དཱི་སུ ཨ་ས་མྨོ་ཧ་ཏོ ཏཾ ཨ་ནྟ་དྭ་ཡཾ ཨ་ནུ་པ་ག་མྨ མ་ཛ྄ཛྷི་མཾ པ་ཊི་པ་དཾ ས་མཱ་རུ་ལ༹ྷཱ, ཏེ་སཾ་ཡེ་ཝ བྷ་ཝ་ཝི་པྤ་མོ་ཀྑོ ནི་སྶ་ར་ཎ་ཉྩཱ་ཏི ད་སྶེ་ནྟོ ས་ཏྠཱ ‘‘ཨུ་པ་དྷིཾ ཧཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཨུ་པ་དྷིནྟི ཁ་ནྡྷཱ་དི་ཨུ་པ་དྷིཾ. ཧཱིཏི ནི་པཱ་ཏ་མ་ཏྟཾ. པ་ཊི་ཙྩཱཏི ནི་སྶཱ་ཡ, པ་ཙྩ་ཡཾ ཀ་ཏྭཱ. དུ་ཀྑནྟི ཛཱ་ཏི་ཨཱ་དི དུ་ཀྑཾ. ཀིཾ ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི? ཡ་ཏྠི་མེ དི་ཊྛི་ག་ཏི་ཀཱ ཝི་མོ་ཀྑ་ས་ཉྙི་ནོ, ཏ་ཏྠ ཁ་ནྡྷ་ཀི་ལེ་སཱ་བྷི་ས་ངྑཱ་རཱུ་པ་དྷ་ཡོ ཨ་དྷི་ག་ཏཱ, ཀུ་ཏོ ཏ་ཏྠ དུ་ཀྑ་ནི་སྶ་ར་ཎཾ? ཡ་ཏྲ ཧི ཀི་ལེ་སཱ, ཏ་ཏྲཱ་བྷི་ས་ངྑཱ་ར་ས་མྦྷ་ཝ་ཏོ བྷ་ཝ་པ་བ་ནྡྷ་སྶ ཨ་ཝི་ཙྪེ་དོ་ཡེ་ཝཱ་ཏི ཝ་ཊྚ་དུ་ཀྑ་སྶ ཨ་ནི་ཝ་ཏྟི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘ཨུ་པ་དྷི་ཉྷི པ་ཊི་ཙྩ དུ་ཀྑ་མི་དཾ ས་མྦྷོ་ཏཱི’’ཏི.
ཨི་དཱ་ནི ཡཾ པ་ར་མ་ཏྠ་ཏོ དུ་ཀྑ་སྶ ནི་སྶ་ར་ཎཾ, ཏཾ ད་སྶེ་ཏུཾ, ‘‘ས་བྦུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ཡཱ ན་ཏྠི དུ་ཀྑ་སྶ ས་མྦྷ་ཝོ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ ས་བྦུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ཡཱཏི ཀཱ་མུ་པཱ་དཱ་ནཾ དི་ཊྛུ་པཱ་དཱ་ནཾ སཱི་ལ་བྦ་ཏུ་པཱ་དཱ་ནཾ ཨ་ཏྟ་ཝཱ་དུ་པཱ་དཱ་ན་ནྟི ས་བྦེ་སཾ ཨི་མེ་སཾ ཙ་ཏུ་ནྣ་མྤི ཨུ་པཱ་དཱ་ནཱ་ནཾ ཨ་རི་ཡ་མ་གྒཱ་དྷི་ག་མེ་ན ཨ་ན་ཝ་སེ་ས་པྤ་ཧཱ་ན་ཏོ. ཏ་ཏྠ དི་ཊྛུ་པཱ་དཱ་ནཾ སཱི་ལ་བྦ་ཏུ་པཱ་དཱ་ནཾ ཨ་ཏྟ་ཝཱ་དུ་པཱ་དཱ་ན་ནྟི ཨི་མཱ་ནི ཏཱི་ཎི ཨུ་པཱ་དཱ་ནཱ་ནི སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་མ་གྒེ་ན ཁཱི་ཡ་ནྟི, ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟི་དྷ་མྨ་ཏཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ནྟི. ཀཱ་མུ་པཱ་དཱ་ནཾ ཨ་པཱ་ཡ་ག་མ་ནཱི་ཡཾ པ་ཋ་མེ་ན, ཀཱ་མ་རཱ་ག་བྷཱུ་ཏཾ བ་ཧ་ལཾ དུ་ཏི་ཡེ་ན, སུ་ཁུ་མཾ ཏ་ཏི་ཡེ་ན, རཱུ་པ་རཱ་གཱ་རཱུ་པ་རཱ་ག་པྤ་ཧཱ་ནཾ ཙ་ཏུ་ཏྠེ་ནཱ་ཏི ཙ་ཏཱུ་ཧི་པི མ་གྒེ་ཧི ཁཱི་ཡ་ཏི, ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟི་དྷ་མྨ་ཏཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ན་ཏྠི དུ་ཀྑ་སྶ ས་མྦྷ་ཝོཏི ཨེ་ཝཾ ས་བྦ་སོ ཨུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ཡཱ ཏ་དེ་ཀ་ཊྛ་ཏཱ་ཡ ས་བྦ་སྶ་པི ཀི་ལེ་ས་ག་ཎ་སྶ ཨ་ནུ་པྤཱ་ད་ན་ཏོ ཨ་པྤ་མ་ཏྟ་ཀ་སྶ་པི ཝ་ཊྚ་དུ་ཀྑ་སྶ ས་མྦྷ་ཝོ པཱ་ཏུ་བྷཱ་ཝོ ན་ཏྠི.
ཨེ་ཝཾ བྷ་ག་ཝཱ ཧེ་ཏུ་ནཱ ས་དྡྷིཾ པ་ཝ་ཏྟིཾ ནི་ཝ་ཏྟི་ཉྩ ད་སྶེ་ཏྭཱ ‘‘ཨི་མཾ ན་ཡཾ ཨ་ཛཱ་ན་ནྟོ ཨ་ཡཾ ས་ཏྟ་ལོ་ཀོ ཝ་ཊྚ་ཏོ་པི སཱི་སཾ ན ཨུ་ཀྑི་པ་ཏཱི’’ཏི ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘ལོ་ཀ་མི་མཾ པ་སྶཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ལོ་ཀ་མི་མཾ པ་སྶཱཏི ཨ་ཏྟ་ནོ བུ་དྡྷ་ཙ་ཀྑུ་ནཱ པ་ཙྩ་ཀྑ་ཏོ ཝི་ས་ཡ་བྷཱ་ཝ་སྶ ཨུ་པ་ག་ཏ་ཏྟཱ ‘‘ལོ་ཀ་མི་མཾ པ་སྶཱ’’ཏི བྷ་ག་ཝཱ་ད་སྶ་ན་ཀི་རི་ཡཱ་ཡ ནི་ཡོ་ཛེ་ནྟོ ཨ་ཏྟཱ་ན་མེ་ཝཱ་ལ་པ་ཏི. པུ་ཐཱུཏི བ་ཧཱུ, ཝི་སུཾ ཝི་སུཾ ཝཱ. ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཡ པ་རེ་ཏཱཏི ‘‘དུ་ཀྑེ ཨ་ཉྙཱ་ཎ’’ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ (དྷ. ས. ༡༡༠༦; ཝི་བྷ. ༢༢༦) ན་ཡེ་ན ཝུ་ཏྟཱ་ཡ ཙ་ཏུ་ས་ཙྩ་པ་ཊི་ཙྪཱ་དི་ཀཱ་ཡ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཡ ཨ་བྷི་བྷཱུ་ཏཱ. བྷཱུ་ཏཱཏི ཀ་མྨ་ཀི་ལེ་སེ་ཧི ཛཱ་ཏཱ ནི་བྦ་ཏྟཱ. བྷཱུ་ཏ་ར་ཏཱཏི བྷཱུ་ཏེ་སུ མཱ་ཏཱ་པི་ཏུ་པུ་ཏྟ་དཱ་རཱ་དི་ས་ཉྙཱ་ཡ ཨ་ཉྙ་ས་ཏྟེ་སུ ཏ་ཎྷཱ་ཡ ར་ཏཱ, བྷཱུ་ཏེ ཝཱ ཁ་ནྡྷ་པ་ཉྩ་ཀེ ཨ་ནི་ཙྩཱ་སུ་བྷ་དུ་ཀྑཱ་ན་ཏྟ་ས་བྷཱ་ཝེ ཏཾ་ས་བྷཱ་ཝཱ་ན་ཝ་བོ་དྷ་ཏོ ཨི་ཏྠི་པུ་རི་སཱ་དི་པ་རི་ཀ་པྤ་ཝ་སེ་ན ནི་ཙྩཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཨ་ཏྟ་ཏྟ་ནི་ཡ་གཱ་ཧ་ཝ་སེ་ན ཙ ཨ་བྷི་ར་ཏཱ. བྷ་ཝཱ ཨ་པ་རི་མུ་ཏྟཱཏི ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟེ་ན ཏ་ཎྷཱ་དི་ཊྛི་གཱ་ཧེ་ན བྷ་ཝ་ཏོ སཾ་སཱ་ར་ཏོ ན པ་རི་མུ་ཏྟཱ.
ཨེ་ཏྠ ཙ ‘‘ལོ་ཀ་མི་མ’’ནྟི པ་ཋ་མཾ ཏཱ་ཝ ས་ཀ་ལ་མྤི ས་ཏྟ་ནི་ཀཱ་ཡཾ སཱ་མ་ཉྙ་ཏོ ཨེ་ཀ་ཏྟཾ ཨུ་པ་ནེ་ནྟོ ཨེ་ཀ་ཝ་ཙ་ནེ་ན ཨ་ནོ་དྷི་སོ ག་ཧ་ཎཾ དཱི་པེ་ཏྭཱ ‘‘སྭཱ་ཡཾ ལོ་ཀོ བྷ་ཝ་ཡོ་ནི་ག་ཏི་ཋི་ཏི་ས་ཏྟཱ་ཝཱ་སཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཙེ་ཝ ཏ་ཏྠཱ་པི ཏཾ་ཏཾ་ས་ཏྟ་ནི་ཀཱ་ཡཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཙ ཨ་ནེ་ཀ་བྷེ་ད་བྷི་ནྣོ པ་ཙྩེ་ཀཾ མ་ཡཱ ཝོ་ལོ་ཀི་ཏོ’’ཏི ཨ་ཏྟ་ནོ བུ་དྡྷ་ཙ་ཀྑུ་ཉཱ་ཎཱ་ནུ་བྷཱ་ཝཾ པ་ཀཱ་སེ་ནྟོ ས་ཏྠཱ པུ་ན ཝ་ཙ་ན་བྷེ་དཾ ཀ་ཏྭཱ བ་ཧུ་ཝ་ཙ་ནེ་ན ཨོ་དྷི་སོ ག་ཧ་ཎཾ དཱི་པེ་ཏི ‘‘པུ་ཐཱུ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཡ པ་རེ་ཏཱ བྷཱུ་ཏཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ. ཨེ་ཝ་ཉྩ ཀ་ཏྭཱ ‘‘ལོ་ཀ་མི་མ’’ནྟི ཨུ་པ་ཡོ་ག་ཝ་ཙ་ནཾ ཀ་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཡ པ་རེ་ཏཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ པ་ཙྩ་ཏྟ་བ་ཧུ་ཝ་ཙ་ན་ནི་དྡེ་སོ་པི ཨ་ཝི་རུ་དྡྷོ ཧོ་ཏི བྷི་ནྣ་ཝཱ་ཀྱ་ཏྟཱ. ཀེ་ཙི པ་ན ཨེ་ཀ་ཝཱ་ཀྱ་ཏཱ་དྷི་པྤཱ་ཡེ་ན ‘‘ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཡ པ་རེ་ཏཾ བྷཱུ་ཏཾ བྷཱུ་ཏ་ར་ཏཾ བྷ་ཝཱ ཨ་པ་རི་མུ་ཏྟ’’ནྟི པ་ཋ་ནྟི, ཝི་བྷ་ཏྟི་བྷེ་ད་ཝ་སེ་ནེ་ཝ པ་ན པུ་རཱ་ཎ་པཱ་ཋོ.
ཨི་དཱ་ནི ཡེ་ན ཨུ་པཱ་ཡེ་ན བྷ་ཝ་ཝི་པྤ་མོ་ཀྑོ ཧོ་ཏི, ཏཾ ས་བྦཾ ཏི་ཏྠི་ཡཱ་ནཾ ཨ་ཝི་ས་ཡ་བྷཱུ་ཏཾ བུ་དྡྷ་གོ་ཙ་རཾ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཝཱི་ཐིཾ ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘ཡེ ཧི ཀེ་ཙཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཡེ ཧི ཀེ་ཙི བྷ་ཝཱཏི ཀཱ་མ་བྷ་ཝཱ་དི ས་ཉྙཱི་བྷ་ཝཱ་དི ཨེ་ཀ་ཝོ་ཀཱ་ར་བྷ་ཝཱ་དི་ཝི་བྷཱ་གེ་ན ནཱ་ནཱ་བྷེ་ད་བྷི་ནྣཱ སཱ་ཏ་ཝ་ནྟོ ཝཱ ཨ་སཱ་ཏ་ཝ་ནྟོ ཝཱ དཱི་གྷཱ་ཡུ་ཀཱ ཝཱ ཨི་ཏྟ་ར་ཀྑ་ཎཱ ཝཱ ཡེ ཧི ཀེ་ཙི བྷ་ཝཱ. ས་བྦ་དྷཱིཏི ཨུ་དྡྷཾ ཨ་དྷོ ཏི་རི་ཡ་ནྟི ཨཱ་དི་ཝི་བྷཱ་གེ་ན ས་བྦ་ཏྠ. ས་བྦ་ཏྠ་ཏཱ་ཡཱཏི ས་གྒཱ་པཱ་ཡ་མ་ནུ་སྶཱ་དི་ཝི་བྷཱ་གེ་ན. ས་བྦེ ཏེཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ས་བྦེ་པི ཏེ བྷ་ཝཱ རཱུ་པ་ཝེ་ད་ནཱ་དི་དྷ་མྨཱ ཧུ་ཏྭཱ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཊྛེ་ན ཨ་ནི་ཙྩཱ, ཨུ་ད་ཡ་བྦ་ཡ་པ་ཊི་པཱི་ལི༹་ཏ་ཏྟཱ དུ་ཀྑཱ, ཛ་རཱ་ཡ མ་ར་ཎེ་ན ཙཱ་ཏི དྭི་དྷཱ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མེ་ཏ་བྦ་ཏཱ་ཡ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨཱ. ཨི་ཏིས་དྡོ ཨཱ་དི་ཨ་ཏྠོ པ་ཀཱ་ར་ཏྠོ ཝཱ, ཏེ་ན ཨ་ན་ཏྟ་ལ་ཀྑ་ཎ་མྤི ས་ངྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་ཝ་ས་ཝ་ཏྟ་ན་ཊྛེ་ན ཨ་ན་ཏྟཱ, ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨ་ཏཱ་ཡ ཝཱ ཨ་ཝ་ས་ཝ་ཏྟ་ན་ཊྛེ་ན ཨ་ན་ཏྟཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཱ.
ཨེ་ཝཾ ལ་ཀྑ་ཎ་ཏྟ་ཡ་པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷ་ནཱ་ཀཱ་རེ་ན ཨེ་ཏཾ བྷ་ཝ་ས་ངྑཱ་ཏཾ ཁ་ནྡྷ་པ་ཉྩ་ཀཾ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ཨ་ཝི་པ་རཱི་ཏཾ ས་མྨ་པྤ་ཉྙཱ་ཡ ས་མྨཱ ཉཱ་ཡེ་ན ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ས་ཧི་ཏཱ་ཡ མ་གྒ་པ་ཉྙཱ་ཡ པ་སྶ་ཏོ པ་རི་ཉྙཱ་བྷི་ས་མ་ཡཱ་དི་ཝ་སེ་ན པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷ་ཏོ ‘‘བྷ་ཝོ ནི་ཙྩོ’’ཏི ཨཱ་དི་ན་ཡ་པྤ་ཝ་ཏྟཱ བྷ་ཝེ་སུ ཏ་ཎྷཱ པ་ཧཱི་ཡ་ཏི, ཨ་གྒ་མ་གྒ་པྤ་ཏྟི་ས་མ་ཀཱ་ལ་མེ་ཝ ཨ་ན་ཝ་སེ་སཾ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི, ཨུ་ཙྪེ་ད་དི་ཊྛི་ཡཱ ས་བྦ་སོ པ་ཧཱི་ན་ཏྟཱ ཝི་བྷ་ཝཾ ཝི་ཙྪེ་དཾ ནཱ་བྷི་ན་ནྡ་ཏི ན པ་ཏྠེ་ཏི. ཨེ་ཝཾ་བྷཱུ་ཏ་སྶ ཏ་སྶ ཡཱ ཀཱ་མ་ཏ་ཎྷཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཨ་ཊྛ་ས་ཏ་བྷེ་དཱ ཨ་ཝ་ཏྠཱ་དི་ཝི་བྷཱ་གེ་ན ཨ་ན་ནྟ་བྷེ་དཱ ཙ, ཏཱ་སཾ ས་བྦ་སོ ས་བྦ་པྤ་ཀཱ་རེ་ན ཏ་ཎྷཱ་ནཾ ཁ་ཡཱ པ་ཧཱ་ནཱ, ཏ་དེ་ཀ་ཊྛ་ཏཱ་ཡ ས་བྦ་སྶ་པི སཾ་ཀི་ལེ་ས་པ་ཀྑ་སྶ ཨ་སེ་སཾ ནི་སྶེ་སཾ ཝི་རཱ་གེ་ན ཨ་རི་ཡ་མ་གྒེ་ན ཡོ ཨ་ནུ་པྤཱ་ད་ནི་རོ་དྷོ, ཏཾ ནི་བྦཱ་ནནྟི.
ཨེ་ཝཾ ཏ་ཎྷཱ་ཡ པ་ཧཱ་ན་མུ་ཁེ་ན ས་ཨུ་པཱ་དི་སེ་ས་ནི་བྦཱ་ནཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི ཨ་ནུ་པཱ་དི་སེ་ས་ནི་བྦཱ་ནཾ ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘ཏ་སྶ ནི་བྦུ་ཏ་སྶཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་སྶ་ཏྠོ – ཡོ སོ ས་བྦ་སོ ཏ་ཎྷཱ་ནཾ ཁ་ཡཱ ཀི་ལེ་ས་པ་རི་ནི་བྦཱ་ནེ་ན ནི་བྦུ་ཏོ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན བྷི་ནྣ་ཀི་ལེ་སོ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝ་བྷི་ཀྑུ, ཏ་སྶ ནི་བྦུ་ཏ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨ་ནུ་པཱ་དཱ ཨུ་པཱ་དཱ་ནཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཀི་ལེ་སཱ་བྷི་ས་ངྑཱ་ར་མཱ་རཱ་ནཾ ཝཱ ཨ་གྒ་ཧ་ཎ་ཏོ པུ་ན་བྦྷ་ཝོ ན ཧོ་ཏི, ཨཱ་ཡ་ཏིཾ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཝ་སེ་ན ཨུ་པ་པ་ཏྟི་བྷ་ཝོ ན་ཏྠི. ཨེ་ཝཾ་བྷཱུ་ཏེ་ན ཙ ཏེ་ན ཨ་བྷི་བྷཱུ་ཏོ མཱ་རོ, ཨ་རི་ཡ་མ་གྒ་ཀྑ་ཎེ ཀི་ལེ་ས་མཱ་རོ ཨ་བྷི་ས་ངྑཱ་ར་མཱ་རོ དེ་ཝ་པུ་ཏྟ་མཱ་རོ ཙ ཙ་རི་མ་ཀ་ཙི་ཏྟ་ཀྑ་ཎེ ཁ་ནྡྷ་མཱ་རོ མ་ཙྩུ་མཱ་རོ ཙཱ་ཏི པ་ཉྩ་ཝི་དྷོ མཱ་རོ ཨ་བྷི་བྷཱུ་ཏོ པ་རཱ་ཛི་ཏོ, པུ་ན སཱི་སཾ ཨུ་ཀྑི་པི་ཏུཾ ཨ་པྤ་དཱ་ནེ་ན ནི་བྦི་སེ་ཝ་ནོ ཀ་ཏོ, ཡ་ཏོ ཏེ་ན ཝི་ཛི་ཏོ ས་ངྒཱ་མོ མཱ་རེ་ཧི ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ པ་ཝ་ཏྟི་ཏོ. ཨེ་ཝཾ ཝི་ཛི་ཏ་ས་ངྒཱ་མོ པ་ན ཨི་ཊྛཱ་དཱི་སུ ས་བྦེ་སུ ཝི་ཀཱ་རཱ་བྷཱ་ཝེ་ན ཏཱ་དི་ལ་ཀྑ་ཎ་པྤ་ཏྟི་ཡཱ ཏཱ་དཱི ཨ་ར་ཧཱ ས་བྦ་བྷ་ཝཱ་ནི ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་བྷེ་དེ ས་བྦེ་པི བྷ་ཝེ ཨུ་པ་ཙྩ་གཱ ས་མ་ཏི་ཀྐ་ནྟོ, ན ཡ་ཏྠ ཀ་ཏྠ་ཙི ས་ངྑཾ ཨུ་པེ་ཏི, ཨ་ཉྙ་ད་ཏྠུ ཨ་ནུ་པཱ་དཱ་ནོ ཝི་ཡ ཛཱ་ཏ་ཝེ་དོ པ་རི་ནི་བྦཱ་ན་ཏོ ཨུ་དྡྷཾ ཨ་པ་ཉྙ་ཏྟི་ཀོ་ཝ ཧོ་ཏཱི་ཏི. ཨི་ཏི བྷ་ག་ཝཱ ཨི་མཾ མ་ཧཱ་ཨུ་དཱ་ནཾ ཨ་ནུ་པཱ་དི་སེ་སཱ་ཡ ནི་བྦཱ་ན་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ ཀཱུ་ཊཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ནི་ཊྛ་པེ་སི.
ད་ས་མ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
ནི་ཊྛི་ཏཱ ཙ ན་ནྡ་ཝ་གྒ་ཝ་ཎྞ་ནཱ.