༥. ཨུ་པཱ་ས་ཀ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ

༡༥. པ་ཉྩ་མེ ཨི་ཙྪཱ་ན་ངྒ་ལ་ཀོཏི ཨི་ཙྪཱ་ན་ངྒ་ལ་ནཱ་མ་ཀོ ཀོ་ས་ལེ་སུ ཨེ་ཀོ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་གཱ་མོ, ཏཾ་ནི་ཝཱ་སི་ཏཱ་ཡ ཏ་ཏྠ ཝཱ ཛཱ་ཏོ བྷ་ཝོ་ཏི ཝཱ ཨི་ཙྪཱ་ན་ངྒ་ལ་ཀོ. ཨུ་པཱ་ས་ཀོཏི ཏཱི་ཧི ས་ར་ཎ་ག་མ་ནེ་ཧི བྷ་ག་ཝ་ཏོ ས་ནྟི་ཀེ ཨུ་པཱ་ས་ཀ་བྷཱ་ཝ་སྶ པ་ཝེ་དི་ཏ་ཏྟཱ ཨུ་པཱ་ས་ཀོ པ་ཉྩ་སི་ཀྑཱ་པ་དི་ཀོ བུ་དྡྷ་མཱ་མ་ཀོ, དྷ་མྨ་མཱ་མ་ཀོ, ས་ངྒྷ་མཱ་མ་ཀོ. ཀེ་ན་ཙི་དེ་ཝ ཀ་ར་ཎཱི་ཡེ་ནཱཏི ཨུ་དྡྷཱ་ར་སོ་དྷཱ་པ་ནཱ་དི་ནཱ ཀེ་ན་ཙི་དེ་ཝ ཀ་ཏྟ་བྦེ་ན. ཏཱི་རེ་ཏྭཱཏི ནི་ཊྛཱ་པེ་ཏྭཱ. ཨ་ཡཾ ཀི་ར ཨུ་པཱ་ས་ཀོ པུ་བྦེ ཨ་བྷི་ཎྷཾ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ པ་ཡི་རུ་པཱ་ས་ཏི, སོ ཀ་ཏི་པ་ཡཾ ཀཱ་ལཾ བ་ཧུ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡ་ཏཱ་ཡ ས་ཏྠུ ད་སྶ་ནཾ ནཱ་བྷི་ས་མྦྷོ་སི. ཏེ་ནཱ་ཧ བྷ་ག་ཝཱ – ‘‘ཙི་ར་སྶཾ ཁོ ཏྭཾ, ཨུ་པཱ་ས་ཀ, ཨི་མཾ པ་རི་ཡཱ་ཡ་མ་ཀཱ་སི, ཡ་དི་དཾ ཨི་དྷཱ་ག་མ་ནཱ་ཡཱ’’ཏི.

ཏ་ཏྠ ཙི་ར་སྶནྟི ཙི་རེ་ན. པ་རི་ཡཱ་ཡནྟི ཝཱ་རཾ. ཡ་དི་དནྟི ནི་པཱ་ཏོ, ཡོ ཨ་ཡ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཨི་དཾ ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི – ཨི་དྷ མ་མ ས་ནྟི་ཀེ ཨཱ་ག་མ་ནཱ་ཡ ཡོ ཨ་ཡཾ ཨ་ཛྫ ཀ་ཏོ ཝཱ་རོ, ཏཾ ཨི་མཾ ཙི་རེ་ན པ་པ་ཉྩཾ ཀ་ཏྭཱ ཨ་ཀཱ་སཱི་ཏི. ཙི་ར་པ་ཊི་ཀཱ་ཧནྟི ཙི་ར་པ་ཊི་ཀོ ཨ་ཧཾ, ཙི་ར་ཀཱ་ལ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཨ་ཧཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏུ་ཀཱ་མོ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཀེ་ཧི་ཙི ཀེ་ཧི་ཙཱིཏི ཨེ་ཀ་ཙྩེ་ཧི ཨེ་ཀ་ཙྩེ་ཧི. ཨ་ཐ ཝཱ ཀེ་ཧི་ཙི ཀེ་ཧི་ཙཱིཏི ཡེ་ཧི ཝཱ ཏེ་ཧི ཝཱ. ཏ་ཏྠ གཱ་ར་ཝཾ ད་སྶེ་ཏི. ས་ཏྠ་རི ཨ་བྷི་པྤ་ས་ནྣ་སྶ ཧི ས་ཏྠུ་ད་སྶ་ན་དྷ་མྨ་སྶ་ཝ་ནེ་སུ ཝི་ཡ ན ཨ་ཉྙ་ཏྠ ཨཱ་ད་རོ ཧོ་ཏི. ཀི་ཙྩ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡེ་ཧཱིཏི ཨེ་ཏྠ ཨ་ཝ་སྶཾ ཀཱ་ཏ་བྦཾ ཀི་ཙྩཾ, ཨི་ཏ་རཾ ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ. པ་ཋ་མཾ ཝཱ ཀཱ་ཏ་བྦཾ ཀི་ཙྩཾ, པ་ཙྪཱ ཀཱ་ཏ་བྦཾ ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ. ཁུ་དྡ་ཀཾ ཝཱ ཀི་ཙྩཾ, མ་ཧ་ནྟཾ ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ. བྱཱ་ཝ་ཊོཏི ཨུ་སྶུ་ཀྐོ. ཨེ་ཝཱ་ཧནྟི ཨེ་ཝཾ ཨི་མི་ནཱ པ་ཀཱ་རེ་ན ཨ་ཧཾ ནཱ་ས་ཀྑིཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏུཾ, ན ཨ་གཱ་ར་ཝཱ་དི་ནཱ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ.

ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཝི་དི་ཏྭཱཏི དུ་ལླ་བྷེ བུ་དྡྷུ་པྤཱ་དེ མ་ནུ་སྶ་ཏྟ་ལཱ་བྷེ ཙ ས་ཏྟཱ་ནཾ ས་ཀི་ཉྩ་ན་བྷཱ་ཝེ་ན ཀི་ཙྩ་པ་སུ་ཏ་ཏཱ་ཡ ཀུ་ས་ལ་ནྟ་རཱ་ཡོ ཧོ་ཏི, ན ཨ་ཀི་ཉྩ་ན་སྶཱ་ཏི ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ས་བྦཱ་ཀཱ་ར་ཏོ ཝི་དི་ཏྭཱ. ཨི་མཾ ཨུ་དཱ་ནནྟི ཏ་ད་ཏྠ་པ་རི་དཱི་པ་ན་མེ་ཝ ཨི་མཾ ཨུ་དཱ་ནཾ ཨུ་དཱ་ནེ་སི.

ཏ་ཏྠ སུ་ཁཾ ཝ་ཏ ཏ་སྶ ན ཧོ་ཏི ཀི་ཉྩཱིཏི ཡ་སྶ པུ་གྒ་ལ་སྶ ཀི་ཉྩི རཱུ་པཱ་དཱི་སུ ཨེ་ཀ་ཝ་ཏྠུ་མྤི ‘‘མ་མེ་ཏ’’ནྟི ཏ་ཎྷཱ་ཡ པ་རི་གྒ་ཧི་ཏ་བྷཱ་ཝེ་ན ན ཧོ་ཏི ན་ཏྠི ན ཝི་ཛྫ་ཏི, སུ་ཁཾ ཝ་ཏ ཏ་སྶ པུ་གྒ་ལ་སྶ, ཨ་ཧོ སུ་ཁ་མེ་ཝཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ‘‘ན ཧོ་སཱི’’ཏི་པི པཱ་ཋོ, ཏ་སྶ ཨ་ཏཱི་ཏ་ཀཱ་ལ་ཝ་སེ་ན ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཀེ་ཙི པ་ན ན ཧོ་ཏི ཀི་ཉྩཱིཏི པ་ད་སྶ ‘‘རཱ་གཱ་དི་ཀི་ཉྩ་ནཾ ཡ་སྶ ན ཧོ་ཏཱི’’ཏི ཨ་ཏྠཾ ཝ་ཎྞེ་ནྟི, ཏཾ ན སུ་ནྡ་རཾ པ་རི་གྒ་ཧ་དྷ་མྨ་ཝ་སེ་ན དེ་ས་ནཱ་ཡ ཨཱ་ག་ཏ་ཏྟཱ. རཱ་གཱ་དི་ཀི་ཉྩ་ན་ནྟི པ་རི་གྒ་ཧེ་ཏ་བྦ་སྶཱ་པི ས་ངྒ་ཧེ ས་ཏི ཡུ་ཏྟ་མེ་ཝ ཝུ་ཏྟཾ སི་ཡཱ ཨ་ཐ ཝཱ ཡ་སྶ པུ་གྒ་ལ་སྶ ཀི་ཉྩི ཨ་པྤ་མྤི ཀི་ཉྩ་ནཾ པ་ལི་བོ་དྷ་ཛཱ་ཏཾ རཱ་གཱ་དི་ཀི་ཉྩ་ནཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཨེ་ཝ ན ཧོ་ཏི, ཏཾ ཏ་སྶ ཨ་ཀི་ཉྩ་ན་ཏྟཾ སུ་ཁ་སྶ པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱ་ཝ་ཏོ སུ་ཁཾ ཝ་ཏཾ, ཨ་ཧོ སུ་ཁ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཀ་སྶ པ་ན ན ཧོ་ཏི ཀི་ཉྩ་ན་ནྟི ཙེ, ཨཱ་ཧ ‘‘ས་ངྑཱ་ཏ་དྷ་མྨ་སྶ བ་ཧུ་སྶུ་ཏ་སྶཱ’’ཏི. ཡོ ཙ་ཏཱུ་ཧི་པི མ་གྒ་ས་ངྑཱ་ཧི སོ་ལ༹་ས་ཀི་ཙྩ་ནི་པྥ་ཏྟི་ཡཱ ས་ངྑཱ་ཏ་དྷ་མྨོ ཀ་ཏ་ཀི་ཙྩོ, ཏ་ཏོ ཨེ་ཝ པ་ཊི་ཝེ་དྷ་བཱ་ཧུ་ས་ཙྩེ་ན བ་ཧུ་སྶུ་ཏོ, ཏ་སྶ.

ཨི་ཏི བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ཀི་ཉྩ་ན་བྷཱ་ཝེ ཨཱ་ནི་སཾ་སཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ ས་ཀི་ཉྩ་ན་བྷཱ་ཝེ ཨཱ་དཱི་ན་ཝཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ས་ཀི་ཉྩ་ནཾ པ་སྶཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་སྶ་ཏྠོ – རཱ་གཱ་དི་ཀི་ཉྩ་ནཱ་ནཾ ཨཱ་མི་ས་ཀི་ཉྩ་ནཱ་ན་ཉྩ ཨ་ཏྠི་ཏཱ་ཡ ས་ཀི་ཉྩ་ནཾ, ས་ཀི་ཉྩ་ན་ཏྟཱ ཨེ་ཝ ཨ་ལ་དྡྷཱ་ན་ཉྩ ལ་དྡྷཱ་ན་ཉྩ ཀཱ་མཱ་ནཾ པ་རི་ཡེ་ས་ནཱ་ར་ཀྑ་ཎ་ཧེ་ཏུ ཀི་ཙྩ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡ་ཝ་སེ་ན ‘‘ཨ་ཧཾ མ་མཱ’’ཏི ག་ཧ་ཎ་ཝ་སེ་ན ཙ ཝི་ཧ་ཉྙ་མཱ་ནཾ ཝི་གྷཱ་ཏཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་མཱ་ནཾ པ་སྶཱ་ཏི དྷ་མྨ་སཾ་ཝེ་ག་པྤ་ཏྟོ ས་ཏྠཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཙི་ཏྟཾ ཝ་ད་ཏི. ཛ་ནོ ཛ་ན་སྨིཾ པ་ཊི་བ་ནྡྷ་རཱུ་པོཏི ས་ཡཾ ཨ་ཉྙོ ཛ་ནོ ས་མཱ་ནོ ཨ་ཉྙ་སྨིཾ ཛ་ནེ ‘‘ཨ་ཧཾ ཨི་མ་སྶ, མ་མ ཨ་ཡ’’ནྟི ཏ་ཎྷཱ་ཝ་སེ་ན པ་ཊི་བ་ནྡྷ་ས་བྷཱ་ཝོ ཧུ་ཏྭཱ ཝི་ཧ་ཉྙ་ཏི ཝི་གྷཱ་ཏཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི. ‘‘པ་ཊི་བ་དྡྷ་ཙི་ཏྟོ’’ཏི་པི པཱ་ཋོ. ཨ་ཡ་ཉྩ ཨ་ཏྠོ –

‘‘པུ་ཏྟཱ མ་ཏྠི དྷ་ན་མྨ་ཏྠི, ཨི་ཏི བཱ་ལོ ཝི་ཧ་ཉྙ་ཏི;

ཨ་ཏྟཱ ཧི ཨ་ཏྟ་ནོ ན་ཏྠི, ཀུ་ཏོ པུ་ཏྟཱ ཀུ་ཏོ དྷ་ན’’ནྟི. (དྷ. པ. ༦༢) –

ཨཱ་དཱི་ཧི སུ་ཏྟ་པ་དེ་ཧི དཱི་པེ་ཏ་བྦོ་ཏི.

པ་ཉྩ་མ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.