༤. ས་ཀྐཱ་ར་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༤. ཙ་ཏུ་ཏྠེ ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ས་ཀྐ་ཏོ ཧོ་ཏཱིཏི ཀ་པྤཱ་ནཾ ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཱ་དྷི་ཀེ་སུ ཙ་ཏཱུ་སུ ཨ་ས་ངྑྱེ་ཡྻེ་སུ པ་རི་པཱུ་རི་ཏ་སྶ པུ་ཉྙ་ས་མྦྷཱ་ར་ཝི་སེ་ས་སྶ ཕ་ལ་བྷཱུ་ཏེ་ན ‘‘ཨི་ཏོ པ་རཾ མ་ཡ྄ཧཾ ཨོ་ཀཱ་སོ ན་ཏྠཱི’’ཏི ཨུ་སྶ་ཧ་ཛཱ་ཏེ་ན ཝི་ཡ ཨུ་པ་རཱུ་པ་རི ཝ་ཌྜྷ་མཱ་ནེ་ན ས་ཀྐཱ་རཱ་དི་ནཱ བྷ་ག་ཝཱ ས་ཀྐ་ཏོ ཧོ་ཏི. ས་བྦ་དི་སཱ་སུ ཧི ཡ་མ་ཀ་མ་ཧཱ་མེ་གྷོ ཝུ་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ མ་ཧོ་གྷཾ ཝི་ཡ ས་བྦ་པཱ་ར་མི་ཡོ ‘‘ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ ཝི་པཱ་ཀཾ ད་སྶཱ་མཱ’’ཏི ས་མྤི་ཎྜི་ཏཱ ཝི་ཡ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ལཱ་བྷ་ས་ཀྐཱ་ར་མ་ཧོ་གྷཾ ནི་བྦ་ཏྟ་ཡིཾ་སུ. ཏ་ཏོ ཨ་ནྣ་པཱ་ན་ཝ་ཏྠ་ཡཱ་ན་མཱ་ལཱ་ག་ནྡྷ་ཝི་ལེ་པ་ནཱ་དི་ཧ་ཏྠཱ ཁ་ཏྟི་ཡ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ་ད་ཡོ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ‘‘ཀ་ཧཾ བུ་དྡྷོ, ཀ་ཧཾ བྷ་ག་ཝཱ, ཀ་ཧཾ དེ་ཝ་དེ་ཝོ, ཀ་ཧཾ ན་རཱ་ས་བྷོ, ཀ་ཧཾ པུ་རི་ས་སཱི་ཧོ’’ཏི བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ པ་རི་ཡེ་ས་ནྟི. ས་ཀ་ཊ་ས་ཏེ་ཧི པ་ཙྩ་ཡེ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ ཨོ་ཀཱ་སཾ ཨ་ལ་བྷ་མཱ་ནཱ ས་མ་ནྟཱ གཱ་ཝུ་ཏ་པྤ་མཱ་ཎེ་པི ས་ཀ་ཊ་དྷུ་རེ་ན ས་ཀ་ཊ་དྷུ་རཾ ཨཱ་ཧ་ཙྩ ཏི་ཊྛ་ནྟི ཙེ་ཝ ཨ་ནུ་བ་ནྡྷ་ནྟི ཙ ཨ་ནྡྷ་ཀ་ཝི་ནྡ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ་ད་ཡོ ཝི་ཡ. ས་བྦཾ ཏཾ ཁ་ནྡྷ་ཀེ (མ་ཧཱ་ཝ. ༢༨༢) ཏེ་སུ ཏེ་སུ ཙ སུ་ཏྟེ་སུ ཨཱ་ག་ཏ་ན་ཡེ་ན ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཡ་ཐཱ ཙ བྷ་ག་ཝ་ཏོ, ཨེ་ཝཾ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་སྶཱ་ཏི. ཝུ་ཏྟ་ཉྷེ་ཏཾ –
‘‘ཡཱ་ཝ་ཏཱ ཁོ, ཙུ་ནྡ, ཨེ་ཏ་ར་ཧི ས་ངྒྷཱ ཝཱ ག་ཎཱ ཝཱ ལོ་ཀེ ཨུ་པྤ་ནྣཱ, ནཱ་ཧཾ, ཙུ་ནྡ, ཨ་ཉྙཾ ཨེ་ཀ་ས་ངྒྷ་མྤི ས་མ་ནུ་པ་སྶཱ་མི ཨེ་ཝཾ ལཱ་བྷ་གྒ་ཡ་ས་གྒ་པྤ་ཏྟཾ, ཡ་ཐ་རི་ཝཱ་ཡཾ, ཙུ་ནྡ, བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷོ’’ཏི (དཱི. ནི. ༣.༡༧༦).
སྭཱ་ཡཾ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཙ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་སྶ ཙ ཨུ་པྤ་ནྣོ ལཱ་བྷ་ས་ཀྐཱ་རོ ཨེ་ཀ་ཏོ ཧུ་ཏྭཱ དྭི་ནྣཾ མ་ཧཱ་ན་དཱི་ནཾ ཨུ་ད་ཀོ་གྷོ ཝི་ཡ ཨ་པྤ་མེ་ཡྻོ ཨ་ཧོ་སི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ས་ཀྐ་ཏོ ཧོ་ཏི…པེ… པ་རི་ཀྑཱ་རཱ་ནཾ, བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷོ་པི ས་ཀྐ་ཏོ…པེ… པ་རི་ཀྑཱ་རཱ་ན’’ནྟི.
ཏི་ཏྠི་ཡཱ པ་ན པུ་བྦེ ཨ་ཀ་ཏ་པུ་ཉྙ་ཏཱ་ཡ ཙ དུ་པྤ་ཊི་པ་ནྣ་ཏཱ་ཡ ཙ ཨ་ས་ཀྐ་ཏཱ ཨ་ག་རུ་ཀ་ཏཱ, བུ་དྡྷུ་པྤཱ་དེ་ན པ་ན ཝི་སེ་ས་ཏོ ཝི་པ་ནྣ་སོ་བྷཱ སཱུ་རི་ཡུ་གྒ་མ་ནེ ཁ་ཛྫོ་པ་ན་ཀཱ ཝི་ཡ ནི་པྤ་བྷཱ ནི་ཏྟེ་ཛཱ ཧ་ཏ་ལཱ་བྷ་ས་ཀྐཱ་རཱ ཨ་ཧེ་སུཾ. ཏེ ཏཱ་དི་སཾ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ས་ངྒྷ་སྶ ཙ ལཱ་བྷ་ས་ཀྐཱ་རཾ ཨ་ས་ཧ་མཱ་ནཱ ཨི་སྶཱ་པ་ཀ་ཏཱ ‘‘ཨེ་ཝཾ ཨི་མེ ཕ་རུ་སཱ་ཧི ཝཱ་ཙཱ་ཧི གྷ་ཊྚེ་ཏྭཱ་ཝ པ་ལཱ་པེ་སྶཱ་མཱ’’ཏི ཨུ་སཱུ་ཡཱ ཝི་སུ་གྒཱ་རཾ ཨུ་གྒི་ར་ནྟཱ ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ བྷི་ཀྑཱུ ཨ་ཀྐོ་ས་ནྟཱ པ་རི་བྷཱ་ས་ནྟཱ ཝི་ཙ་རིཾ་སུ. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘ཨ་ཉྙ་ཏི་ཏྠི་ཡཱ པ་ན པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཱ ཨ་ས་ཀྐ་ཏཱ ཧོ་ནྟི…པེ… པ་རི་ཀྑཱ་རཱ་ནཾ. ཨ་ཐ ཁོ ཏེ ཨ་ཉྙ་ཏི་ཏྠི་ཡཱ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཱ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ས་ཀྐཱ་རཾ ཨ་ས་ཧ་མཱ་ནཱ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་སྶ ཙ གཱ་མེ ཙ ཨ་ར་ཉྙེ ཙ བྷི་ཀྑཱུ དི་སྭཱ ཨ་ས་བྦྷཱ་ཧི ཕ་རུ་སཱ་ཧི ཝཱ་ཙཱ་ཧི ཨ་ཀྐོ་ས་ནྟི པ་རི་བྷཱ་ས་ནྟི རོ་སེ་ནྟི ཝི་ཧེ་སེ་ནྟཱི’’ཏི.
ཏ་ཏྠ ཨ་ས་བྦྷཱ་ཧཱིཏི ཨ་ས་བྷཱ་ཡོ་གྒཱ་ཧི ས་བྷཱ་ཡཾ སཱ་དྷུ་ཛ་ན་ས་མཱུ་ཧེ ཝ་ཏྟུཾ ཨ་ཡུ་ཏྟཱ་ཧི, དུ་ཊྛུ་ལླཱ་ཧཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཕ་རུ་སཱ་ཧཱིཏི ཀ་ཀྑ་ལཱ༹་ཧི མ་མྨ་ཙྪེ་དི་ཀཱ་ཧི. ཨ་ཀྐོ་ས་ནྟཱིཏི ཛཱ་ཏི་ཨཱ་དཱི་ཧི ཨ་ཀྐོ་ས་ཝ་ཏྠཱུ་ཧི ཁུཾ་སེ་ནྟི. པ་རི་བྷཱ་ས་ནྟཱིཏི བྷ་ཎྜ་ན་ཝ་སེ་ན བྷ་ཡཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ནྟཱ ཏ་ཛྫེ་ནྟི. རོ་སེ་ནྟཱིཏི ཡ་ཐཱ པ་ར་སྶ རོ་སོ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཨ་ནུ་དྡྷཾ་ས་ན་ཝ་སེ་ན རོ་སཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ནྟི. ཝི་ཧེ་སེ་ནྟཱིཏི ཝི་ཧེ་ཋེ་ནྟི, ཝི་ཝི་དྷེ་ཧི ཨཱ་ཀཱ་རེ་ཧི ཨ་ཕཱ་སུཾ ཀ་རོ་ནྟི.
ཀ་ཐཾ པ་ནེ་ཏེ ས་མ་ནྟ་པཱ་སཱ་དི་ཀེ བྷ་ག་ཝ་ཏི བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷེ ཙ ཨ་ཀྐོ་སཱ་དཱི་ནི པ་ཝ་ཏྟེ་སུ་ནྟི? བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨུ་པྤཱ་ད་ཏོ པ་ཧཱི་ན་ལཱ་བྷ་ས་ཀྐཱ་ར་ཏཱ་ཡ ཨུ་པ་ཧ་ཏ་ཙི་ཏྟཱ པ་ཐ་ཝིཾ ཁ་ཎི་ཏྭཱ པ་ཀྑ་ལ་ནྟཱ ཝི་ཡ ཨ་ཝ་ཎེ ཝེ་ལུ༹་རི་ཡ་མ་ཎི་མྷི ཝ་ཎཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ནྟཱ ཝི་ཡ ཙ སུ་ནྡ་རི་ཀཾ ནཱ་མ པ་རི་བྦཱ་ཛི་ཀཾ ས་ཉྙཱ་པེ་ཏྭཱ ཏཱ་ཡ ས་ཏྠུ བྷི་ཀྑཱུ་ན་ཉྩ ཨ་ཝ་ཎྞཾ ཝུ་ཊྛཱ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ཀྐོ་སཱ་དཱི་ནི པ་ཝ་ཏྟེ་སུཾ. ཏཾ པ་ནེ་ཏཾ སུ་ནྡ་རཱི་ཝ་ཏྠུ པ་ར་ཏོ སུ་ནྡ་རཱི་སུ་ཏྟེ (ཨུ་དཱ. ༣༨) པཱ་ལི༹་ཡཾ་ཡེ་ཝ ཨཱ་ག་མི་སྶ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཡ་མེ་ཏྠ ཝ་ཏྟ་བྦཾ, ཏཾ ཏ་ཏྠེ་ཝ ཝ་ཎྞ་ཡི་སྶཱ་མ.
བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ས་ནྟི་ཀཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཏཾ པ་ཝ་ཏྟི་མཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘ཨ་ཐ ཁོ ས་མྦ་ཧུ་ལཱ བྷི་ཀྑཱུ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མིཾ་སུ…པེ… ཝི་ཧེ་སེ་ནྟཱི’’ཏི. ཏཾ ཝུ་ཏྟ་ཏྠ་མེ་ཝ.
ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཝི་དི་ཏྭཱཏི ཨེ་ཏཾ ཨི་སྶཱ་པ་ཀ་ཏཱ་ནཾ ཏི་ཏྠི་ཡཱ་ནཾ ཝི་པྤ་ཊི་པ་ཏྟིཾ ས་བྦཱ་ཀཱ་ར་ཏོ ཝི་དི་ཏྭཱ. ཨི་མཾ ཨུ་དཱ་ནནྟི ཨི་མཾ ཏེ་ཧི ཀ་ཏེ ཝི་པྤ་ཀཱ་རེ པ་ས་ནྣ་ཙི་ཏྟེ་ཧི ཙ པ་རེ་ཧི ཀ་ཏེ ཨུ་པ་ཀཱ་རེ ཏཱ་དི་བྷཱ་ཝཱ་ནུ་བྷཱ་ཝ་དཱི་པ་ཀཾ ཨུ་དཱ་ནཾ ཨུ་དཱ་ནེ་སི.
ཏ་ཏྠ གཱ་མེ ཨ་ར་ཉྙེ སུ་ཁ་དུ་ཀྑ་ཕུ་ཊྛོཏི གཱ་མེ ཝཱ ཨ་ར་ཉྙེ ཝཱ ཡ་ཏྠ ཀ་ཏྠ་ཙི སུ་ཁེ་ན དུ་ཀྑེ་ན ཙ ཕུ་ཊྛོ སུ་ཁ་དུ་ཀྑཱ་ནི ཨ་ནུ་བྷ་ཝ་ནྟོ, ཏེ་སཾ ཝཱ པ་ཙྩ་ཡེ་ཧི ས་མ་ངྒཱི་བྷཱུ་ཏོ. ནེ་ཝ་ཏྟ་ཏོ ནོ པ་ར་ཏོ ད་ཧེ་ཐཱཏི ‘‘ཨ་ཧཾ སུ་ཁི་ཏོ, ཨ་ཧཾ དུ་ཀྑི་ཏོ, མ་མ སུ་ཁཾ, མ་མ དུ་ཀྑཾ, པ་རེ་ནི་དཾ མ་ཡ྄ཧཾ སུ་ཁ་དུ་ཀྑཾ ཨུ་པྤཱ་དི་ཏ’’ནྟི ཙ ནེ་ཝ ཨ་ཏྟ་ཏོ ན པ་ར་ཏོ ཏཾ སུ་ཁ་དུ་ཀྑཾ ཋ་པེ་ཐ. ཀ་སྨཱ? ན ཧེ་ཏྠ ཁ་ནྡྷ་པ་ཉྩ་ཀེ ཨ་ཧ་ནྟི ཝཱ མ་མ་ནྟི ཝཱ པ་རོ་ཏི ཝཱ པ་ར་སྶཱ་ཏི ཝཱ པ་སྶི་ཏ་བྦ་ཡུ་ཏྟ་ཀཾ ཀི་ཉྩི ཨ་ཏྠི, ཀེ་ཝ་ལཾ ས་ངྑཱ་རཱ ཨེ་ཝ པ་ན ཡ་ཐཱ་པ་ཙྩ་ཡཾ ཨུ་པྤ་ཛྫི་ཏྭཱ ཁ་ཎེ ཁ་ཎེ བྷི་ཛྫ་ནྟཱི་ཏི. སུ་ཁ་དུ་ཀྑ་གྒ་ཧ་ཎ་ཉྩེ་ཏྠ དེ་ས་ནཱ་སཱི་སཾ, ས་བྦ་སྶཱ་པི ལོ་ཀ་དྷ་མྨ་སྶ ཝ་སེ་ན ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨི་ཏི བྷ་ག་ཝཱ ‘‘ནཱ་ཧཾ ཀྭ་ཙ་ནི, ཀ་སྶ་ཙི ཀི་ཉྩ་ན་ཏ་སྨིཾ, ན ཙ མ་མ ཀྭ་ཙ་ནི, ཀ་ཏྠ་ཙི ཀི་ཉྩ་ན་ཏ་ཏྠཱི’’ཏི ཙ་ཏུ་ཀོ་ཊི་ཀཾ སུ་ཉྙ་ཏཾ ཝི་བྷཱ་ཝེ་སི.
ཨི་དཱ་ནི ཏ་སྶ ཨ་ཏྟ་ཏོ པ་ར་ཏོ ཙ ཨ་ད་ཧ་ན་སྶ ཀཱ་ར་ཎཾ ད་སྶེ་ཏི ‘‘ཕུ་ས་ནྟི ཕ་སྶཱ ཨུ་པ་དྷིཾ པ་ཊི་ཙྩཱ’’ཏི. ཨེ་ཏེ སུ་ཁ་ཝེ་ད་ནཱི་ཡཱ དུ་ཀྑ་ཝེ་ད་ནཱི་ཡཱ ཙ ཕ་སྶཱ ནཱ་མ ཁ་ནྡྷ་པ་ཉྩ་ཀ་ས་ངྑཱ་ཏཾ ཨུ་པ་དྷིཾ པ་ཊི་ཙྩ ཏ་སྨིཾ ས་ཏི ཡ་ཐཱ་ས་ཀཾ ཝི་ས་ཡཾ ཕུ་ས་ནྟི, ཏ་ཏྠ པ་ཝ་ཏྟ་ནྟི་ཡེ་ཝ. ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཱ ཧི ཝེ་ད་ནཱ ས་ནྟ་ས་བྷཱ་ཝ་ཏཱ་ཡ སུ་ཁེ ཨེ་ཝ ས་ངྒ་ཧཾ ག་ཙྪ་ཏཱི་ཏི དུ་ཝི་དྷ་ས་མྥ་སྶ་ཝ་སེ་ནེ་ཝཱ་ཡཾ ཨ་ཏྠ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ཀ་ཏཱ.
ཡ་ཐཱ པ་ན ཏེ ཕ་སྶཱ ན ཕུ་ས་ནྟི, ཏཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ནི་རུ་པ་དྷིཾ ཀེ་ན ཕུ་སེ་ཡྻུཾ ཕ་སྶཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ས་བྦ་སོ ཧི ཁ་ནྡྷཱུ་པ་དྷི་ཡཱ ཨ་ས་ཏི ཀེ་ན ཀཱ་ར་ཎེ་ན ཏེ ཕ་སྶཱ ཕུ་སེ་ཡྻུཾ, ན ཏཾ ཀཱ་ར་ཎཾ ཨ་ཏྠི. ཡ་དི ཧི ཏུ་མྷེ ཨ་ཀྐོ་སཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཨུ་པྤ་ཛྫ་ན་སུ་ཁ་དུ་ཀྑཾ ན ཨི་ཙྪ་ཐ, ས་བྦ་སོ ནི་རུ་པ་དྷི་བྷཱ་ཝེ་ཡེ་ཝ ཡོ་གཾ ཀ་རེ་ཡྻཱ་ཐཱ་ཏི ཨ་ནུ་པཱ་དི་སེ་ས་ནི་བྦཱ་ན་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ གཱ་ཐཾ ནི་ཊྛ་པེ་སི. ཨེ་ཝཾ ཨི་མི་ནཱ ཨུ་དཱ་ནེ་ན ཝ་ཊྚ་ཝི་ཝ་ཊྚཾ ཀ་ཐི་ཏཾ.
ཙ་ཏུ་ཏྠ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.