༩. ན་ཝ་ཀ་ནི་པཱ་ཏོ
༡. བྷཱུ་ཏ་ཏྠེ་ར་གཱ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ན་ཝ་ཀ་ནི་པཱ་ཏེ ཡ་དཱ དུ་ཀྑནྟི་ཨཱ་དི་ཀཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ བྷཱུ་ཏ་ཏྠེ་ར་སྶ གཱ་ཐཱ. ཀཱ ཨུ་པྤ་ཏྟི? ཨ་ཡ་མྤི པུ་རི་མ་བུ་དྡྷེ་སུ ཀ་ཏཱ་དྷི་ཀཱ་རོ ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ བྷ་ཝེ ཝི་ཝ་ཊྚཱུ་པ་ནི་སྶ་ཡཾ པུ་ཉྙཾ ཨུ་པ་ཙི་ན་ནྟོ སི་དྡྷ་ཏྠ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཀཱ་ལེ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ཀུ་ལེ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏྭཱ སེ་ནོཏི ལ་དྡྷ་ནཱ་མོ ཝི་ཉྙུ་ཏཾ པ་ཏྟོ ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ ས་ཏྠཱ་རཾ དི་སྭཱ པ་ས་ནྣ་མཱ་ན་སོ ‘‘ཨུ་ས་བྷཾ པ་ཝ་ར’’ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ ཙ་ཏཱུ་ཧི གཱ་ཐཱ་ཧི ཨ་བྷི་ཏྠ་ཝི.
སོ ཏེ་ན པུ་ཉྙ་ཀ་མྨེ་ན དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶེ་སུ སཾ་ས་ར་ནྟོ ཨི་མ་སྨིཾ བུ་དྡྷུ་པྤཱ་དེ སཱ་ཀེ་ཏ་ན་ག་ར་སྶ དྭཱ་ར་གཱ་མེ མ་ཧཱ་ཝི་བྷ་ཝ་སྶ སེ་ཊྛི་སྶ པུ་ཏྟོ ཧུ་ཏྭཱ ནི་བྦ་ཏྟི. ཏ་སྶ ཀི་ར སེ་ཊྛི་ནོ ཛཱ་ཏཱ ཛཱ་ཏཱ དཱ་ར་ཀཱ བ་དྡྷཱ་གྷཱ་ཏེ་ན ཨེ་ཀེ་ན ཡ་ཀྑེ་ན ཁཱ་དི་ཏཱ, ཨི་མ་སྶ པ་ན པ་ཙྪི་མ་བྷ་ཝི་ཀ་ཏྟཱ བྷཱུ་ཏཱ ཨཱ་ར་ཀྑཾ ག་ཎྷིཾ་སུ. ཡ་ཀྑོ པ་ན ཝེ་སྶ་ཝ་ཎ་སྶ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ནཾ ག་ཏོ, པུ་ན ནཱ་ག་མཱ་སི. ནཱ་མ་ཀ་ར་ཎ་དི་ཝ་སེ ཙ་སྶ ‘‘ཨེ་ཝཾ ཀ་ཏེ ཨ་མ་ནུ་སྶཱ ཨ་ནུ་ཀ་མྤ་ནྟཱ པ་རི་ཧ་རེ་ཡྻུ’’ནྟི བྷཱུ་ཏོཏི ནཱ་མཾ ཨ་ཀཾ་སུ. སོ པ་ན ཨ་ཏྟ་ནོ པུ་ཉྙ་བ་ལེ་ན ཨ་ན་ནྟ་རཱ་ཡོ ཝ་ཌྜྷི, ཏ་སྶ ‘‘ཏ་ཡོ པཱ་སཱ་དཱ ཨ་ཧེ་སུ’’ནྟི་ཨཱ་དི ས་བྦཾ ཡ་ས་སྶ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟ་སྶ ཝི་བྷ་ཝ་ཀི་ཏྟ་ནེ ཝི་ཡ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. སོ ཝི་ཉྙུ་ཏཾ པ་ཏྟོ ས་ཏྠ་རི སཱ་ཀེ་ཏེ ཝ་ས་ནྟེ ཨུ་པཱ་ས་ཀེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཝི་ཧཱ་རཾ ག་ཏོ. ས་ཏྠུ ས་ནྟི་ཀེ དྷ་མྨཾ སུ་ཏྭཱ པ་ཊི་ལ་དྡྷ་ས་དྡྷོ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ཨ་ཛ་ཀ་ར་ཎི་ཡཱ ནཱ་མ ན་དི་ཡཱ ཏཱི་རེ ལེ་ཎེ ཝ་ས་ནྟོ ཝི་པ་སྶ་ནཾ པ་ཊྛ་པེ་ཏྭཱ ན་ཙི་ར་སྶེ་ཝ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ཨ་པ་དཱ་ནེ (ཨ་པ. ཐེ་ར ༡.༧.༢༠-༢༨) –
‘‘ཨུ་ས་བྷཾ པ་ཝ་རཾ ཝཱི་རཾ, མ་ཧེ་སིཾ ཝི་ཛི་ཏཱ་ཝི་ནཾ;
སུ་ཝ་ཎྞ་ཝ་ཎྞཾ ས་མྦུ་དྡྷཾ, ཀོ དི་སྭཱ ན་པྤ་སཱི་ད་ཏི.
‘‘ཧི་མ་ཝཱ ཝཱ་པ་རི་མེ་ཡྻོ, སཱ་ག་རོ་ཝ དུ་རུ་ཏྟ་རོ;
ཏ་ཐེ་ཝ ཛྷཱ་ནཾ བུ་དྡྷ་སྶ, ཀོ དི་སྭཱ ན་པྤ་སཱི་ད་ཏི.
‘‘ཝ་སུ་དྷཱ ཡ་ཐཱ་པྤ་མེ་ཡྻཱ, ཙི་ཏྟཱ ཝ་ན་ཝ་ཊཾ་ས་ཀཱ;
ཏ་ཐེ་ཝ སཱི་ལཾ བུ་དྡྷ་སྶ, ཀོ དི་སྭཱ ན་པྤ་སཱི་ད་ཏི.
‘‘ཨ་ནི་ལ་ཉྫ་སཱ་ས་ངྑུ་བྦྷོ, ཡ་ཐཱ་ཀཱ་སོ ཨ་ས་ངྑི་ཡོ;
ཏ་ཐེ་ཝ ཉཱ་ཎཾ བུ་དྡྷ་སྶ, ཀོ དི་སྭཱ ན་པྤ་སཱི་ད་ཏི.
‘‘ཨི་མཱ་ཧི ཙ་ཏུ་གཱ་ཐཱ་ཧི, བྲཱ་ཧྨ་ཎོ སེ་ན་ས་ཝ྄ཧ་ཡོ;
བུ་དྡྷ་སེ་ཊྛཾ ཐ་ཝི་ཏྭཱ་ན, སི་དྡྷ་ཏྠཾ ཨ་པ་རཱ་ཛི་ཏཾ.
‘‘ཙ་ཏུ་ནྣ་ཝུ་ཏི་ཀ་པྤཱ་ནི, དུ་གྒ་ཏིཾ ནུ་པ་པ་ཛྫ་ཐ;
སུ་ག་ཏིཾ སུ་ཁ་ས་མྤ་ཏྟིཾ, ཨ་ནུ་བྷོ་སི་མ་ན་པྤ་ཀཾ.
‘‘ཙ་ཏུ་ནྣ་ཝུ་ཏི་ཏོ ཀ་པྤེ, ཐ་ཝི་ཏྭཱ ལོ་ཀ་ནཱ་ཡ་ཀཾ;
དུ་གྒ་ཏིཾ ནཱ་བྷི་ཛཱ་ནཱ་མི, ཐོ་མ་ནཱ་ཡ ཨི་དཾ ཕ་ལཾ.
‘‘ཙཱ་ཏུ་དྡ་ས་མྷི ཀ་པྤ་མྷི, ཙ་ཏུ་རོ ཨཱ་སུ་མུ་གྒ་ཏཱ;
ས་ཏྟ་ར་ཏ་ན་ས་མྤ་ནྣཱ, ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟཱི མ་ཧ་བྦ་ལཱ.
‘‘ཀི་ལེ་སཱ ཛྷཱ་པི་ཏཱ མ་ཡ྄ཧཾ…པེ… ཀ་ཏཾ བུ་དྡྷ་སྶ སཱ་ས་ན’’ནྟི.
ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ན པ་ཏྭཱ ཨ་པ་རེ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཉཱ་ཏཱི་ནཾ ཨ་ནུ་ཀ་མྤཱ་ཡ སཱ་ཀེ་ཏཾ ག་ནྟྭཱ ཀ་ཏི་པཱ་ཧཾ ཏེ་ཧི ཨུ་པ་ཊྛི་ཡ་མཱ་ནོ ཨ་ཉྫ་ན་ཝ་ནེ ཝ་སི་ཏྭཱ པུ་ན ཨ་ཏྟ་ནཱ ཝ་སི་ཏ་ཊྛཱ་ན་མེ་ཝ ག་ནྟུ་ཀཱ་མོ ག་མ་ནཱ་ཀཱ་རཾ ད་སྶེ་སི. ཉཱ་ཏ་ཀཱ ‘‘ཨི་དྷེ་ཝ, བྷ་ནྟེ, ཝ་ས་ཐ, ཏུ་མྷེ་པི ན ཀི་ལ་མི་སྶ་ཐ, མ་ཡ་མྤི པུ་ཉྙེ་ན ཝ་ཌྜྷི་སྶཱ་མཱ’’ཏི ཐེ་རཾ ཡཱ་ཙིཾ་སུ. ཐེ་རོ ཨ་ཏྟ་ནོ ཝི་ཝེ་ཀཱ་བྷི་ར་ཏིཾ ཏ་ཏྠ ཙ ཕཱ་སུ་ཝི་ཧཱ་རཾ པ་ཀཱ་སེ་ནྟོ –
༥༡༨. ‘‘ཡ་དཱ དུ་ཀྑཾ ཛ་རཱ་མ་ར་ཎ་ནྟི པ་ཎྜི་ཏོ, ཨ་ཝི་དྡ་སཱུ ཡ་ཏྠ སི་ཏཱ པུ་ཐུ་ཛྫ་ནཱ;
དུ་ཀྑཾ པ་རི་ཉྙཱ་ཡ ས་ཏོ་ཝ ཛྷཱ་ཡ་ཏི, ཏ་ཏོ ར་ཏིཾ པ་ར་མ་ཏ་རཾ ན ཝི་ནྡ་ཏི.
༥༡༩. ‘‘ཡ་དཱ དུ་ཀྑ་སྶཱ་ཝ་ཧ་ནིཾ ཝི་ས་ཏྟི་ཀཾ, པ་པ་ཉྩ་ས་ངྒྷཱ་ཏ་དུ་ཁཱ་དྷི་ཝཱ་ཧི་ནིཾ;
ཏ་ཎྷཾ པ་ཧ་ནྟྭཱ་ན ས་ཏོ་ཝ ཛྷཱ་ཡ་ཏི, ཏ་ཏོ ར་ཏིཾ པ་ར་མ་ཏ་རཾ ན ཝི་ནྡ་ཏི.
༥༢༠. ‘‘ཡ་དཱ སི་ཝཾ དྭེ་ཙ་ཏུ་ར་ངྒ་གཱ་མི་ནཾ, མ་གྒུ་ཏྟ་མཾ ས་བྦ་ཀི་ལེ་ས་སོ་དྷ་ནཾ;
པ་ཉྙཱ་ཡ པ་སྶི་ཏྭ ས་ཏོ་ཝ ཛྷཱ་ཡ་ཏི, ཏ་ཏོ ར་ཏིཾ པ་ར་མ་ཏ་རཾ ན ཝི་ནྡ་ཏི.
༥༢༡. ‘‘ཡ་དཱ ཨ་སོ་ཀཾ ཝི་ར་ཛཾ ཨ་ས་ངྑ་ཏཾ, ས་ནྟཾ པ་དཾ ས་བྦ་ཀི་ལེ་ས་སོ་དྷ་ནཾ;
བྷཱ་ཝེ་ཏི ས་ཉྙོ་ཛ་ན་བ་ནྡྷ་ན་ཙྪི་དཾ, ཏ་ཏོ ར་ཏིཾ པ་ར་མ་ཏ་རཾ ན ཝི་ནྡ་ཏི.
༥༢༢. ‘‘ཡ་དཱ ན་བྷེ ག་ཛྫ་ཏི མེ་གྷ་དུ་ནྡུ་བྷི, དྷཱ་རཱ་ཀུ་ལཱ ཝི་ཧ་ག་པ་ཐེ ས་མ་ནྟ་ཏོ;
བྷི་ཀྑཱུ ཙ པ་བྦྷཱ་ར་ག་ཏོ་ཝ ཛྷཱ་ཡ་ཏི, ཏ་ཏོ ར་ཏིཾ པ་ར་མ་ཏ་རཾ ན ཝི་ནྡ་ཏི.
༥༢༣. ‘‘ཡ་དཱ ན་དཱི་ནཾ ཀུ་སུ་མཱ་ཀུ་ལཱ་ནཾ, ཝི་ཙི་ཏྟ-ཝཱ་ནེ་ཡྻ-ཝ་ཊཾ་ས་ཀཱ་ནཾ;
ཏཱི་རེ ནི་སི་ནྣོ སུ་མ་ནོ་ཝ ཛྷཱ་ཡ་ཏི, ཏ་ཏོ ར་ཏིཾ པ་ར་མ་ཏ་རཾ ན ཝི་ནྡ་ཏི.
༥༢༤. ‘‘ཡ་དཱ ནི་སཱི་ཐེ ར་ཧི་ཏ་མྷི ཀཱ་ན་ནེ, དེ་ཝེ ག་ལ༹་ནྟ་མྷི ན་ད་ནྟི དཱ་ཋི་ནོ;
བྷི་ཀྑཱུ ཙ པ་བྦྷཱ་ར་ག་ཏོ་ཝ ཛྷཱ་ཡ་ཏི, ཏ་ཏོ ར་ཏིཾ པ་ར་མ་ཏ་རཾ ན ཝི་ནྡ་ཏི.
༥༢༥. ‘‘ཡ་དཱ ཝི་ཏ་ཀྐེ ཨུ་པ་རུ་ནྡྷི་ཡ་ཏྟ་ནོ, ན་ག་ནྟ་རེ ན་ག་ཝི་ཝ་རཾ ས་མ་སྶི་ཏོ;
ཝཱི་ཏ་དྡ་རོ ཝཱི་ཏ་ཁི་ལོ་ཝ ཛྷཱ་ཡ་ཏི, ཏ་ཏོ ར་ཏིཾ པ་ར་མ་ཏ་རཾ ན ཝི་ནྡ་ཏི.
༥༢༦. ‘‘ཡ་དཱ སུ་ཁཱི མ་ལ་ཁི་ལ་སོ་ཀ་ནཱ་ས་ནོ,
ནི་ར་གྒ་ལོ༹ ནི་བྦ་ན་ཐོ ཝི་ས་ལློ;
ས་བྦཱ་ས་ཝེ བྱ་ནྟི་ཀ་ཏོ་ཝ ཛྷཱ་ཡ་ཏི,
ཏ་ཏོ ར་ཏིཾ པ་ར་མ་ཏ་རཾ ན ཝི་ནྡ་ཏཱི’’ཏི. – ཨི་མཱ གཱ་ཐཱ ཨ་བྷཱ་སི;
ཏ་ཏྠཱ་ཡཾ པ་ད་ཡོ་ཛ་ནཱ་མུ་ཁེ་ན པ་ཋ་མ་གཱ་ཐཱ་ཡ ཨ་ཏྠ་ཝ་ཎྞ་ནཱ – ཁ་ནྡྷཱ་ནཾ པ་རི་པཱ་ཀོ ཛ་རཱ. བྷེ་དོ མ་ར་ཎཾ. ཛ་རཱ་མ་ར་ཎ་སཱི་སེ་ན ཙེ་ཏྠ ཛ་རཱ་མ་ར་ཎ་ཝ་ནྟོ དྷ་མྨཱ ག་ཧི་ཏཱ. ‘‘ཏ་ཡི་དཾ ཛ་རཱ་མ་ར་ཎཾ དུ་ཀྑ’’ནྟི ཨ་ཝི་དྡ་སཱུ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ཨ་ཛཱ་ན་ནྟཱ པུ་ཐུ་ཛྫ་ནཱ ཡ་ཏྠ ཡ་སྨིཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ནྡྷ་པ་ཉྩ་ཀེ སི་ཏཱ པ་ཊི་བ་ནྡྷཱ ཨ་ལླཱི་ནཱ, ཏཾ ‘‘ཨི་དཾ དུ་ཀྑཾ, ཨེ་ཏྟ་ཀཾ དུ་ཀྑཾ, ན ཨི་ཏོ བྷི་ཡྻོ’’ཏི ཝི་པ་སྶ་ནཱ་པ་ཉྙཱ་ས་ཧི་ཏཱ་ཡ མ་གྒ་པ་ཉྙཱ་ཡ པ་རི་ཛཱ་ནི་ཏྭཱ, ཨི་དྷ ཨི་མ་སྨིཾ སཱ་ས་ནེ ས་ཏོ ས་མྤ་ཛཱ་ནོ, པ་ཎྜི་ཏོ བྷི་ཀྑུ, ཡ་དཱ ཡ་སྨིཾ ཀཱ་ལེ ལ་ཀྑ་ཎཱུ་པ་ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ནེ་ན ཛྷཱ་ཡ་ཏི. ཏ་ཏོ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ར་ཏི་ཏོ མ་གྒ་ཕ་ལ་ར་ཏི་ཏོ ཙ པ་ར་མ་ཏ་རཾ ཨུ་ཏྟ་མ་ཏ་རཾ ར་ཏིཾ ན ཝི་ནྡ་ཏི ན་པྤ་ཊི་ལ་བྷ་ཏི. ཏེ་ནཱ་ཧ བྷ་ག་ཝཱ –
‘‘ཡ་ཏོ ཡ་ཏོ ས་མྨ་ས་ཏི, ཁ་ནྡྷཱ་ནཾ ཨུ་ད་ཡ་བྦ་ཡཾ;
ལ་བྷ་ཏཱི པཱི་ཏི་པཱ་མོ་ཛྫཾ, ཨ་མ་ཏཾ ཏཾ ཝི་ཛཱ་ན་ཏཾ.
‘‘པ་ཋ་བྱཱ ཨེ་ཀ་ར་ཛྫེ་ན, ས་གྒ་སྶ ག་མ་ནེ་ན ཝཱ;
ས་བྦ་ལོ་ཀཱ་དྷི་པ་ཙྩེ་ན, སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཕ་ལཾ ཝ་ར’’ནྟི. (དྷ. པ. ༣༧༤, ༡༧༨);
ཨེ་ཝཾ པ་རི་ཉྙཱ་བྷི་ས་མ་ཡ་མུ་ཁེ་ན ཝི་ཝེ་ཀ་ར་ཏིཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི པ་ཧཱ་ནཱ་བྷི་ས་མ་ཡཱ་དི་མུ་ཁེ་ན་པི ཏཾ ད་སྶེ་ཏུཾ དུ་ཏི་ཡཱ་དི་ཀཱ ཏི་སྶོ གཱ་ཐཱ ཨ་བྷཱ་སི. ཏ་ཏྠ དུ་ཀྑ་སྶཱ་ཝ་ཧ་ནིནྟི དུ་ཀྑ་སྶ ཨཱ་ཡ་ཏིཾ པ་ཝ་ཏྟིཾ, དུ་ཀྑ་སྶ ནི་པྥ་ཏྟི་ཀ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཝི་ས་ཏྟི་ཀནྟི ཏ་ཎྷཾ. སཱ ཧི ཝི་ས་ཏཱ་ཏི ཝི་ས་ཏྟི་ཀཱ, ཝི་སཱ་ལཱ་ཏི ཝི་ས་ཏྟི་ཀཱ, ཝི་ས་ཊཱ་ཏི ཝི་ས་ཏྟི་ཀཱ, ཝི་ས་ཀྐ་ཏཱི་ཏི ཝི་ས་ཏྟི་ཀཱ, ཝི་སཾ ཧ་ར་ཏཱི་ཏི ཝི་ས་ཏྟི་ཀཱ, ཝི་སཾ་ཝཱ་དི་ཀཱ་ཏི ཝི་ས་ཏྟི་ཀཱ, ཝི་ས་མཱུ་ལཱ་ཏི ཝི་ས་ཏྟི་ཀཱ, ཝི་ས་ཕ་ལཱ་ཏི ཝི་ས་ཏྟི་ཀཱ, ཝི་ས་པ་རི་བྷོ་གཱ་ཏི ཝི་ས་ཏྟི་ཀཱ, ཝི་སཱ་ལཱ ཝཱ པ་ན སཱ ཏ་ཎྷཱ རཱུ་པེ ས་དྡེ ག་ནྡྷེ ར་སེ ཕོ་ཊྛ་བྦེ དྷ་མྨེ ཀུ་ལེ ག་ཎེ ཝི་ཏྠ་ཊཱ་ཏི ཝི་ས་ཏྟི་ཀཱ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. པ་པ་ཉྩ་ས་ངྒྷཱ་ཏ་དུ་ཁཱ་དྷི་ཝཱ་ཧི་ནིནྟི ས་ཏྟ་ས་ནྟཱ་ནཾ སཾ་སཱ་རེ པ་པ་ཉྩེ་ནྟི ཝི་ཏྠཱ་རེ་ནྟཱི་ཏི པ་པ་ཉྩཱ, རཱ་གཱ་ད་ཡོ མཱ་ནཱ་ད་ཡོ ཙ. ཏེ ཨེ་ཝ པ་ཝ་ཏྟི་དུ་ཀྑ་སྶ ས་ངྒྷཱ་ཏ་ཊྛེ་ན ས་ངྒྷཱ་ཏཱ, ས་ད་ར་ཐ་པ་རི་ལཱ༹་ཧ་ས་བྷཱ་ཝ་ཏྟཱ དུ་ཀྑ་ཉྩཱ་ཏི པ་པ་ཉྩ་ས་ངྒྷཱ་ཏ་དུ་ཁཾ, ཏ་སྶ ཨ་དྷི་ཝཱ་ཧ་ཏོ ནི་བྦ་ཏྟ་ན་ཏོ པ་པ་ཉྩ་ས་ངྒྷཱ་ཏ་དུ་ཁཱ་དྷི་ཝཱ་ཧི་ནཱི. ཏཾ ཏ་ཎྷཾ པ་ཧ་ནྟྭཱ་ནཱཏི ཨ་རི་ཡ་མ་གྒེ་ན ས་མུ་ཙྪི་ནྡི་ཏྭཱ.
སི་ཝནྟི ཁེ་མཾ, ཨ་ཁེ་མ་ཀ་རཱ་ནཾ ཀི་ལེ་སཱ་ནཾ ས་མུ་ཙྪི་ནྡ་ནེ་ན ཏེ་ཧི ཨ་ནུ་པ་དྡུ་ཏ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ས་མྨཱ་དི་ཊྛི་ཨཱ་དཱི་ནཾ ཝ་སེ་ན དྭི་ཙ་ཏུ་ར་ངྒོ ཧུ་ཏྭཱ ཨ་རི་ཡེ ནི་བྦཱ་ནཾ ག་མེ་ཏཱི་ཏི དྭེ་ཙ་ཏུ་ར་ངྒ་གཱ་མི་ནཾ, གཱ་ཐཱ་སུ་ཁ་ཏྠ་ཉྩེ་ཏྠ ཝི་བྷ་ཏྟི་ཨ་ལོ་པོ ཀ་ཏོ་ཏི ད་ཊྛ་བྦཾ. རཱུ་པཱུ་པ་པ་ཏྟི་མ་གྒཱ་དཱི་སུ ས་བྦེ་སུ མ་གྒེ་སུ ཨུ་ཏྟ་མ་ཏྟཱ མ་གྒུ་ཏྟ་མཾ. ཏེ་ནཱ་ཧ བྷ་ག་ཝཱ – ‘‘མ་གྒཱ་ན་ཊྛ་ངྒི་ཀོ སེ་ཊྛོ’’ཏི་ཨཱ་དི (དྷ. པ. ༢༧༣). ས་བྦེ་ཧི ཀི་ལེ་ས་མ་ལེ་ཧི ས་ཏྟཱ་ནཾ སོ་དྷ་ན་ཏོ ས་བྦ་ཀི་ལེ་ས་སོ་དྷ་ནཾ. པ་ཉྙཱ་ཡ པ་སྶི་ཏྭཱཏི པ་ཊི་ཝེ་དྷ་པ་ཉྙཱ་ཡ བྷཱ་ཝ་ནཱ་བྷི་ས་མ་ཡ་ཝ་སེ་ན ཨ་བྷི་ས་མེ་ཙྩ.
སོ་ཀ་ཧེ་ཏཱུ་ནཾ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ པུ་གྒ་ལ་སྶ ཙ སོ་ཀཱ་བྷཱ་ཝ་ཧེ་ཏུ་ཏོ ན་ཏྠི ཨེ་ཏྠ སོ་ཀོ་ཏི ཨ་སོ་ཀཾ. ཏ་ཐཱ ཝི་ག་ཏ་རཱ་གཱ་དི་ར་ཛ་ཏྟཱ ཝི་ར་ཛཾ. ན ཀེ་ན་ཙི པ་ཙྩ་ཡེ་ན ས་ངྑ་ཏ་ནྟི ཨ་ས་ངྑ་ཏཾ. ས་བྦེ་སཾ ཀི་ལེ་སཱ་ནཾ ས་བྦ་སྶ ཙ དུ་ཀྑ་སྶ ཝཱུ་པ་ས་མ་བྷཱ་ཝ་ཏོ, སཾ་སཱ་ར་དུ་ཀྑ་དྡི་ཏེ་ཧི པ་ཛྫི་ཏ་བྦ་ཏོ ཨ་དྷི་ག་ནྟ་བྦ་ཏོ ཙ ས་ནྟཾ པ་དཾ. ས་བྦེ་ཧི ཀི་ལེ་ས་མ་ལེ་ཧི ས་ཏྟ་ས་ནྟཱ་ན་སྶ སོ་དྷ་ན་ནི་མི་ཏྟ་ཏོ ས་བྦ་ཀི་ལེ་ས་སོ་དྷ་ནཾ. བྷཱ་ཝེ་ཏཱིཏི ས་ཙྪི་ཀི་རི་ཡཱ་བྷི་ས་མ་ཡ་ཝ་སེ་ན ཨ་བྷི་ས་མེ་ཏི. བ་ཧུ་ཀྑ་ཏྟུ་ཉྷི ནི་བྦཱ་ནཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ས་ཙྪི་ཀི་རི་ཡཱ་བྷི་ས་མ་ཡཾ པ་ཝ་ཏྟེ་ནྟ་སྶ ཨཱ་ལ་མྦ་ཀེ ལ་བྦྷ་མཱ་ན་ཝི་སེ་ས་ཀཾ ཨཱ་ལ་མྦི་ཏ་བྦེ ཨཱ་རོ་པེ་ཏྭཱ ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟཾ. སཾ་ཡོ་ཛ་ན་ས་ངྑཱ་ཏཱ་ནཾ བ་ནྡྷ་ནཱ་ནཾ ཚེ་ད་ན་ཏོ སཾ་ཡོ་ཛ་ན་བ་ནྡྷ་ན་ཙྪི་དཾ. ནི་མི་ཏྟ་ཉྷེ་ཏྠ ཀ་ཏྟུ་བྷཱ་ཝེ་ན ཨུ་པ་ཙཱ་རི་ཏཾ, ཡ་ཐཱ ཨ་རི་ཡ་བྷཱ་ཝ་ཀ་རཱ་ནི ས་ཙྩཱ་ནི ཨ་རི་ཡ་ས་ཙྩཱ་ནཱི་ཏི. ཡ་ཐཱ པུ་རི་མ་གཱ་ཐཱ་སུ ཡ་དཱ ཛྷཱ་ཡ་ཏི, ཏ་དཱ ཏ་ཏོ ར་ཏིཾ པ་ར་མ་ཏ་རཾ ན ཝི་ནྡ་ཏཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཨེ་ཝཾ ཨི་དྷ ཡ་དཱ བྷཱ་ཝེ་ཏི, ཏ་དཱ ཏ་ཏོ ར་ཏིཾ པ་ར་མ་ཏ་རཾ ན ཝི་ནྡ་ཏཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ.
ཨེ་ཝཾ ཐེ་རོ ཙ་ཏཱུ་ཧི གཱ་ཐཱ་ཧི ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་ནུ་པ་ནེ་ཏྭཱ་ཝ ཙ་ཏུ་ས་ཙྩ་པ་ཊི་ཝེ་དྷ་ཀི་ཏྟ་ནེ་ན ཨ་ཉྙཾ བྱཱ་ཀ་རི་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི ཨ་ཏྟ་ནཱ ཝ་སི་ཏ་ཊྛཱ་ན་སྶ ཝི་ཝི་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ་ན ཕཱ་སུ་ཏཾ ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘ཡ་དཱ ན་བྷེ’’ཏི་ཨཱ་དི་ཀཱ གཱ་ཐཱ ཨ་བྷཱ་སི. ཏ་ཏྠ ན་བྷེཏི ཨཱ་ཀཱ་སེ. སི་ནི་དྡྷ་ག་མྦྷཱི་ར་ནི་གྒྷོ་ས་ཏཱ་ཡ མེ་གྷོ་ཡེ་ཝ དུ་ནྡུ་བྷི མེ་གྷ་དུ་ནྡུ་བྷི. ས་མ་ནྟ་ཏོ པ་གྒྷ་ར་ནྟཱི་ཧི དྷཱ་རཱ་ཧི ཨཱ་ཀུ་ལཱ་ཏི དྷཱ་རཱ་ཀུ་ལཱ. ཝི་ཧ་གཱ་ནཾ པ་ཀྑཱི་ནཾ ག་མ་ན་མ་གྒ་ཏྟཱ ཝི་ཧ་ག་པ་ཐེ ན་བྷེ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཏ་ཏོཏི ཛྷཱ་ན་ར་ཏི་ཏོ.
ཀུ་སུ་མཱ་ཀུ་ལཱ་ནནྟི ཏ་རཱུ་ཧི ག་ལི༹་ཏ་ཀུ་སུ་མེ་ཧི ས་མོ་ཧི་ཏཱ་ནཾ. ཝི་ཙི་ཏྟ་ཝཱ་ནེ་ཡྻ་ཝ་ཊཾ་ས་ཀཱ་ནནྟི ཝ་ནེ ཛཱ་ཏ་ཏྟཱ ཝཱ་ནེ་ཡྻཱ་ནི ཝ་ན་པུ་པྥཱ་ནི, ཝི་ཙི་ཏྟཱ་ནི ཝཱ་ནེ་ཡྻཱ་ནི ཝ་ཊཾ་ས་ཀཱ་ནི ཨེ་ཏཱ་ས་ནྟི ཝི་ཙི་ཏྟ་ཝཱ་ནེ་ཡྻ་ཝ་ཊཾ་ས་ཀཱ ན་དི་ཡོ, ཏཱ་སཾ ནཱ་ནཱ་ཝི་དྷ་ཝ་ན་པུ་པྥ་ཝ་ཊཾ་ས་ཀཱ་ན་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཨུ་ཏྟ་རི་མ་ནུ་སྶ་དྷ་མྨ་ཝ་སེ་ན སུ་ནྡ་རོ མ་ནོ ཨེ་ཏ་སྶཱ་ཏི སུ་མ་ནོ ཛྷཱ་ཡ་ཏི.
ནི་སཱི་ཐེཏི ར་ཏྟི་ཡཾ. ར་ཧི་ཏ་མྷཱིཏི, ཛ་ན་ས་མྦཱ་དྷ་ཝི་ར་ཧི་ཏེ ཝི་ཝི་ཏྟེ. དེ་ཝེཏི མེ་གྷེ. ག་ལ༹་ནྟ་མྷཱིཏི ཝུ་ཊྛི་དྷཱ་རཱ་ཡོ པ་གྒྷ་ར་ནྟེ ཝ་སྶ་ནྟེ. དཱ་ཋི་ནོཏི སཱི་ཧ་བྱ་གྒྷཱ་ད་ཡོ པ་ཊི་པ་ཀྑ་ས་ཏྟཱ. ཏེ ཧི དཱ་ཋཱ་ཝུ་དྷཱ་ཏི ‘‘དཱ་ཋི་ནོ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ནྟི, ན་ད་ནྟི དཱ་ཋི་ནོཏི ཨི་ད་མྤི ཛ་ན་ཝི་ཝེ་ཀ་ད་སྶ་ན་ཏྠ་མེ་ཝ ག་ཧི་ཏཾ.
ཝི་ཏ་ཀྐེ ཨུ་པ་རུ་ནྡྷི་ཡ་ཏྟ་ནོཏི ཨ་ཏྟ་ས་ནྟཱ་ན་པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣ་ཏཱ་ཡ ཨ་ཏྟ་ནོ ཀཱ་མ་ཝི་ཏ་ཀྐཱ་དི་ཀེ མི་ཙྪཱ་ཝི་ཏ་ཀྐེ པ་ཊི་པ་ཀྑ་བ་ལེ་ན ནི་སེ་དྷེ་ཏྭཱ. ཨ་ཏྟ་ནོ་ཏི ཝཱ ཨི་དཾ ཝི་ནྡ་ཏཱི་ཏི ཨི་མི་ནཱ ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཾ ‘‘ཏ་ཏོ ར་ཏིཾ པ་ར་མ་ཏ་རཾ ཨ་ཏྟ་ནཱ ན ཝི་ནྡ་ཏཱི’’ཏི. ན་ག་ནྟ་རེཏི པ་བྦ་ཏ་ནྟ་རེ. ན་ག་ཝི་ཝ་རནྟི པ་བྦ་ཏ་གུ་ཧཾ པ་བྦྷཱ་རཾ ཝཱ. ས་མ་སྶི་ཏོཏི ནི་སྶི་ཏོ ཨུ་པ་ག་ཏོ. ཝཱི་ཏ་དྡ་རོཏི ཝི་ག་ཏ་ཀི་ལེ་ས་ད་ར་ཐོ. ཝཱི་ཏ་ཁི་ལོཏི པ་ཧཱི་ན་ཙེ་ཏོ་ཁི་ལོ.
སུ་ཁཱིཏི ཛྷཱ་ནཱ་དི་སུ་ཁེ་ན སུ་ཁི་ཏོ. མ་ལ་ཁི་ལ་སོ་ཀ་ནཱ་ས་ནོཏི རཱ་གཱ་དཱི་ནཾ མ་ལཱ་ནཾ པ་ཉྩ་ནྣ་ཉྩ ཙེ་ཏོ་ཁི་ལཱ་ནཾ ཉཱ་ཏི་ཝི་ཡོ་གཱ་དི་ཧེ་ཏུ་ཀ་སྶ སོ་ཀ་སྶ ཙ པ་ཧཱ་ཡ་ཀོ. ནི་ར་གྒ་ལོ༹ཏི, ཨ་གྒ་ལ༹ཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ཨ་ཝི་ཛྫཱ ནི་བྦཱ་ན་པུ་ར་པ་ཝེ་ས་ནི་ཝཱ་ར་ཎ་ཏོ, ཏ་ད་བྷཱ་ཝ་ཏོ ནི་ར་གྒ་ལོ༹. ནི་བྦ་ན་ཐོཏི ནི་ཏ་ཎྷོ. ཝི་ས་ལློཏི, ཝི་ག་ཏ་རཱ་གཱ་དི་ས་ལློ. ས་བྦཱ་ས་ཝེཏི, ཀཱ་མཱ་ས་ཝཱ་དི་ཀེ ས་བྦེ་པི ཨཱ་ས་ཝེ. བྱ་ནྟི་ཀ་ཏོཏི བྱ་ནྟི་ཀ་ཏཱ་ཝཱི ཨ་རི་ཡ་མ་གྒེ་ན ཝི་ག་ཏ་ནྟེ ཀ་ཏྭཱ ཋི་ཏོ དི་ཊྛ་དྷ་མྨ་སུ་ཁ་ཝི་ཧཱ་ར་ཏྠཾ ཡ་དཱ ཛྷཱ་ཡ་ཏི, ཏ་ཏོ ཛྷཱ་ན་ར་ཏི་ཏོ པ་ར་མ་ཏ་རཾ ར་ཏིཾ ན ཝི་ནྡ་ཏཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཨེ་ཝཾ པ་ན ཝ་ཏྭཱ ཐེ་རོ ཨ་ཛ་ཀ་ར་ཎཱི་ཏཱི་ར་མེ་ཝ ག་ཏོ.
བྷཱུ་ཏ་ཏྠེ་ར་གཱ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
ན་ཝ་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.