༨. ཨ་ཊྛ་ཀ་ནི་པཱ་ཏོ
༡. མ་ཧཱ་ཀ་ཙྩཱ་ཡ་ན་ཏྠེ་ར་གཱ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ཨ་ཊྛ་ཀ་ནི་པཱ་ཏེ ཀ་མྨཾ བ་ཧུ་ཀནྟི་ཨཱ་དི་ཀཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ མ་ཧཱ་ཀ་ཙྩཱ་ཡ་ན་ཏྠེ་ར་སྶ གཱ་ཐཱ. ཀཱ ཨུ་པྤ་ཏྟི? ཨ་ཡ་མྤི པུ་རི་མ་བུ་དྡྷེ་སུ ཀ་ཏཱ་དྷི་ཀཱ་རོ པ་དུ་མུ་ཏྟ་ར་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཀཱ་ལེ ག་ཧ་པ་ཏི་མ་ཧཱ་སཱ་ལ་ཀུ་ལེ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏྭཱ ཝུ་དྡྷི་པྤ་ཏྟོ, ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ ས་ཏྠུ ས་ནྟི་ཀེ དྷ་མྨཾ སུ་ཎ་ནྟོ ས་ཏྠཱ་རཱ སཾ་ཁི་ཏྟེ་ན བྷཱ་སི་ཏ་སྶ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ན ཨ་ཏྠཾ ཝི་བྷ་ཛ་ནྟཱ་ནཾ ཨ་གྒ་ཊྛཱ་ནེ ཋ་པི་ཡ་མཱ་ནཾ ཨེ་ཀཾ བྷི་ཀྑུཾ དི་སྭཱ, ས་ཡ་མྤི ཏཾ ཋཱ་ནཾ པ་ཏྠེ་ནྟོ པ་ཎི་དྷཱ་ནཾ ཀ་ཏྭཱ, དཱ་ནཱ་དཱི་ནི པུ་ཉྙཱ་ནི ཀ་ཏྭཱ, དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶེ་སུ སཾ་ས་ར་ནྟོ སུ་མེ་དྷ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཀཱ་ལེ ཝི་ཛྫཱ་དྷ་རོ ཧུ་ཏྭཱ ཨཱ་ཀཱ་སེ་ན ག་ཙྪ་ནྟོ ས་ཏྠཱ་རཾ ཧི་མ་ཝ་ནྟ་པ་བྦ་ཏེ ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཝ་ན་ས་ཎྜེ ནི་སི་ནྣཾ དི་སྭཱ པ་ས་ནྣ་མཱ་ན་སོ ཀ་ཎི་ཀཱ་ར་པུ་པྥེ་ཧི པཱུ་ཛཾ ཨ་ཀཱ་སི.
སོ ཏེ་ན པུ་ཉྙ་ཀ་མྨེ་ན ཨ་པ་རཱ་པ་རཾ སུ་ག་ཏཱི་སུ་ཡེ་ཝ པ་རི་ཝ་ཏྟེ་ནྟོ ཀ་སྶ་པ་ད་ས་བ་ལ་སྶ ཀཱ་ལེ བཱ་རཱ་ཎ་སི་ཡཾ ཀུ་ལ་གྷ་རེ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏྭཱ པ་རི་ནི་བྦུ་ཏེ བྷ་ག་ཝ་ཏི སུ་ཝ་ཎྞ་ཙེ་ཏི་ཡ་ཀ་ར་ཎ་ཊྛཱ་ནེ ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་གྒྷ་ནི་ཀཱ་ཡ སུ་ཝ་ཎྞི་ཊྛ་ཀཱ་ཡ པཱུ་ཛཾ ཀ་ཏྭཱ, ‘‘བྷ་ག་ཝཱ མ་ཡ྄ཧཾ ནི་བྦ་ཏྟ་ནི་བྦ་ཏྟ་ཊྛཱ་ནེ ས་རཱི་རཾ སུ་ཝ་ཎྞ་ཝ་ཎྞཾ ཧོ་ཏཱུ’’ཏི པ་ཏྠ་ནཾ ཨ་ཀཱ་སི.
ཏ་ཏོ ཡཱ་ཝ་ཛཱི་ཝཾ ཀུ་ས་ལ་ཀ་མྨཾ ཀ་ཏྭཱ ཨེ་ཀཾ བུ་དྡྷ་ནྟ་རཾ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶེ་སུ སཾ་ས་རི་ཏྭཱ ཨི་མ་སྨིཾ བུ་དྡྷུ་པྤཱ་དེ ཨུ་ཛྫེ་ནི་ཡཾ ར་ཉྙོ ཙ་ཎྜ་པ་ཛྫོ་ཏ་སྶ པུ་རོ་ཧི་ཏ་གེ་ཧེ ནི་བྦ་ཏྟི. ཏ་སྶ ནཱ་མ་གྒ་ཧ་ཎ་དི་ཝ་སེ མཱ་ཏཱ ‘‘མ་ཡ྄ཧཾ པུ་ཏྟོ སུ་ཝ་ཎྞ་ཝ་ཎྞོ, ཨ་ཏྟ་ནོ ནཱ་མཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨཱ་ག་ཏོ’’ཏི ཀ་ཉྩ་ན་མཱ་ཎ་ཝོ ཏྭེ་ཝ ནཱ་མཾ ཨ་ཀཱ་སི. སོ ཝུ་ཌྜྷི་མ་ནྭཱ་ཡ ཏ་ཡོ ཝེ་དེ ཨུ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ པི་ཏུ ཨ་ཙྩ་ཡེ་ན པུ་རོ་ཧི་ཏ་ཊྛཱ་ནཾ ལ་བྷི. སོ གོ་ཏྟ་ཝ་སེ་ན ཀ་ཙྩཱ་ཡ་ནོཏི པ་ཉྙཱ་ཡི་ཏྠ. ཏཾ རཱ་ཛཱ ཙ་ཎྜ་པ་ཛྫོ་ཏོ བུ་དྡྷུ་པྤཱ་དཾ སུ་ཏྭཱ, ‘‘ཨཱ་ཙ་རི་ཡ, ཏྭཾ ཏ་ཏྠ ག་ནྟྭཱ ས་ཏྠཱ་རཾ ཨི་དྷཱ་ནེ་ཧཱི’’ཏི པེ་སེ་སི. སོ ཨ་ཏྟ་ཊྛ་མོ ས་ཏྠུ ས་ནྟི་ཀཾ ཨུ་པ་ག་ཏོ. ཏ་སྶ ས་ཏྠཱ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏི. དེ་ས་ནཱ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ སོ ས་ཏྟ་ཧི ཛ་ནེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ས་ཧ པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ་ཧི ཨ་ར་ཧ་ཏྟེ པ་ཏི་ཊྛཱ་སི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ཨ་པ་དཱ་ནེ (ཨ་པ. ཐེ་ར ༢.༥༤.༡-༢༧) –
‘‘པ་དུ་མུ་ཏྟ་རོ ནཱ་མ ཛི་ནོ, ཨ་ནེ་ཛོ ཨ་ཛི་ཏཾ ཛ་ཡོ;
ས་ཏ་ས་ཧ་སྶེ ཀ་པྤཱ་ནཾ, ཨི་ཏོ ཨུ་པྤ་ཛྫི ནཱ་ཡ་ཀོ.
‘‘ཝཱི་རོ ཀ་མ་ལ་པ་ཏྟ་ཀྑོ, ས་ས་ངྐ་ཝི་མ་ལཱ་ན་ནོ;
ཀ་ན་ཀཱ་ཙ་ལ་ས་ངྐཱ་སོ, ར་ཝི་དི་ཏྟི་ས་མ་པྤ་བྷོ.
‘‘ས་ཏྟ་ནེ་ཏྟ་མ་ནོ་ཧཱ་རཱི, ཝ་ར་ལ་ཀྑ་ཎ་བྷཱུ་སི་ཏོ;
ས་བྦ་ཝཱ་ཀྱ་པ་ཐཱ་ཏཱི་ཏོ, མ་ནུ་ཛཱ་མ་ར་ས་ཀྐ་ཏོ.
‘‘ས་མྦུ་དྡྷོ བོ་དྷ་ཡཾ ས་ཏྟེ, ཝཱ་གཱི་སོ མ་དྷུ་ར་སྶ་རོ;
ཀ་རུ་ཎཱ་ནི་བ་ནྡྷ་ས་ནྟཱ་ནོ, པ་རི་སཱ་སུ ཝི་སཱ་ར་དོ.
‘‘དེ་སེ་ཏི མ་དྷུ་རཾ དྷ་མྨཾ, ཙ་ཏུ་ས་ཙྩཱུ་པ་སཾ་ཧི་ཏཾ;
ནི་མུ་གྒེ མོ་ཧ་པ་ངྐ་མྷི, ས་མུ་དྡྷ་ར་ཏི པཱ་ཎི་ནེ.
‘‘ཏ་དཱ ཨེ་ཀ་ཙ་རོ ཧུ་ཏྭཱ, ཏཱ་པ་སོ ཧི་མ་ཝཱ་ལ་ཡོ;
ན་བྷ་སཱ མཱ་ནུ་སཾ ལོ་ཀཾ, ག་ཙྪ་ནྟོ ཛི་ན་མ་དྡ་སཾ.
‘‘ཨུ་པེ་ཙྩ ས་ནྟི་ཀཾ ཏ་སྶ, ཨ་སྶོ་སིཾ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཾ;
ཝ་ཎྞ་ཡ་ནྟ་སྶ ཝཱི་ར་སྶ, སཱ་ཝ་ཀ་སྶ མ་ཧཱ་གུ་ཎཾ.
‘‘སཾ་ཁི་ཏྟེ་ན མ་ཡཱ ཝུ་ཏྟཾ, ཝི་ཏྠཱ་རེ་ན པ་ཀཱ་ས་ཡཾ;
པ་རི་སཾ མ་ཉྩ ཏོ་སེ་ཏི, ཡ་ཐཱ ཀ་ཙྩཱ་ཡ་ནོ ཨ་ཡཾ.
‘‘ནཱ་ཧཾ ཨེ་ཝ་མི་དྷེ་ཀ་ཙྩཾ, ཨ་ཉྙཾ པ་སྶཱ་མི སཱ་ཝ་ཀཾ;
ཏ་སྨཱ་ཏ་ད་གྒེ ཨེ་ས་གྒོ, ཨེ་ཝཾ དྷཱ་རེ་ཐ བྷི་ཀྑ་ཝོ.
‘‘ཏ་དཱ་ཧཾ ཝི་མྷི་ཏོ ཧུ་ཏྭཱ, སུ་ཏྭཱ ཝཱ་ཀྱཾ མ་ནོ་ར་མཾ;
ཧི་མ་ཝ་ནྟཾ ག་མི་ཏྭཱ་ན, ཨཱ་ཧི་ཏྭཱ པུ་པྥ་ས་ཉྩ་ཡཾ.
‘‘པཱུ་ཛེ་ཏྭཱ ལོ་ཀ་ས་ར་ཎཾ, ཏཾ ཋཱ་ན་མ་བྷི་པ་ཏྠ་ཡིཾ;
ཏ་དཱ མ་མཱ་ས་ཡཾ ཉ་ཏྭཱ, བྱཱ་ཀཱ་སི ས ར་ཎ་ཉྫ་ཧོ.
‘‘པ་སྶ་ཐེ་ཏཾ ཨི་སི་ཝ་རཾ, ནི་དྡྷ་ནྟ་ཀ་ན་ཀ་ཏྟ་ཙཾ;
ཨུ་དྡྷ་གྒ་ལོ་མཾ པཱི་ཎཾ་སཾ, ཨ་ཙ་ལཾ པ་ཉྫ་ལིཾ ཋི་ཏཾ.
‘‘ཧཱ་སཾ སུ་པུ་ཎྞ་ན་ཡ་ནཾ, བུ་དྡྷ་ཝ་ཎྞ་ག་ཏཱ་ས་ཡཾ;
དྷ་མྨ་ཛཾ ཨུ་གྒ་ཧ་ད་ཡཾ, ཨ་མ་ཏཱ་སི་ཏྟ་ས་ནྣི་བྷཾ.
‘‘ཀ་ཙྩཱ་ན་སྶ གུ་ཎཾ སུ་ཏྭཱ, ཏཾ ཋཱ་ནཾ པ་ཏྠ་ཡཾ ཋི་ཏོ;
ཨ་ནཱ་ག་ཏ་མྷི ཨ་དྡྷཱ་ནེ, གོ་ཏ་མ་སྶ མ་ཧཱ་མུ་ནེ.
‘‘ཏ་སྶ དྷ་མྨེ་སུ དཱ་ཡཱ་དོ, ཨོ་ར་སོ དྷ་མྨ་ནི་མྨི་ཏོ;
ཀ་ཙྩཱ་ནོ ནཱ་མ ནཱ་མེ་ན, ཧེ་སྶ་ཏི ས་ཏྠུ སཱ་ཝ་ཀོ.
‘‘བ་ཧུ་སྶུ་ཏོ མ་ཧཱ་ཉཱ་ཎཱི, ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡ་ཝི་དཱུ མུ་ནེ;
པཱ་པུ་ཎི་སྶ་ཏི ཏཾ ཋཱ་ནཾ, ཡ་ཐཱ་ཡཾ བྱཱ་ཀ་ཏོ མ་ཡཱ.
‘‘ས་ཏ་ས་ཧ་སྶི་ཏོ ཀ་པྤེ, ཡཾ ཀ་མྨ་མ་ཀ་རིཾ ཏ་དཱ;
དུ་གྒ་ཏིཾ ནཱ་བྷི་ཛཱ་ནཱ་མི, བུ་དྡྷ་པཱུ་ཛཱ་ཡི་དཾ ཕ་ལཾ.
‘‘དུ་ཝེ བྷ་ཝེ སཾ་ས་རཱ་མི, དེ་ཝ་ཏྟེ ཨ་ཐ མཱ་ནུ་སེ;
ཨ་ཉྙཾ ག་ཏིཾ ན ག་ཙྪཱ་མི, བུ་དྡྷ་པཱུ་ཛཱ་ཡི་དཾ ཕ་ལཾ.
‘‘དུ་ཝེ ཀུ་ལེ པ་ཛཱ་ཡཱ་མི, ཁ་ཏྟི་ཡེ ཨ་ཐ བྲཱ་ཧྨ་ཎེ;
ནཱི་ཙེ ཀུ་ལེ ན ཛཱ་ཡཱ་མི, བུ་དྡྷ་པཱུ་ཛཱ་ཡི་དཾ ཕ་ལཾ.
‘‘པ་ཙྪི་མེ ཙ བྷ་ཝེ དཱ་ནི, ཛཱ་ཏོ ཨུ་ཛྫེ་ནི་ཡཾ པུ་རེ;
པ་ཛྫོ་ཏ་སྶ ཙ ཙ་ཎྜ་སྶ, པུ་རོ་ཧི་ཏ་དི་ཛཱ་དྷི་ནོ.
‘‘པུ་ཏྟོ ཏི་རི་ཊི་ཝ་ཙྪ་སྶ, ནི་པུ་ཎོ ཝེ་ད་པཱ་ར་གཱུ;
མཱ་ཏཱ ཙ ཙ་ནྡི་མཱ ནཱ་མ, ཀ་ཙྩཱ་ནོ་ཧཾ ཝ་ར་ཏྟ་ཙོ.
‘‘ཝཱི་མཾ་ས་ན་ཏྠཾ བུ་དྡྷ་སྶ, བྷཱུ་མི་པཱ་ལེ་ན པེ་སི་ཏོ;
དི་སྭཱ མོ་ཀྑ་པུ་ར་དྭཱ་རཾ, ནཱ་ཡ་ཀཾ གུ་ཎ་ས་ཉྩ་ཡཾ.
‘‘སུ་ཏྭཱ ཙ ཝི་མ་ལཾ ཝཱ་ཀྱཾ, ག་ཏི་པ་ངྐ་ཝི་སོ་ས་ནཾ;
པཱ་པུ་ཎིཾ ཨ་མ་ཏཾ ས་ནྟཾ, སེ་སེ་ཧི ས་ཧ ས་ཏྟ་ཧི.
‘‘ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡ་ཝི་དཱུ ཛཱ་ཏོ, སུ་ག་ཏ་སྶ མ་ཧཱ་མ་ཏེ.
ཋ་པི་ཏོ ཨེ་ཏ་ད་གྒེ ཙ, སུ་ས་མི་དྡྷ་མ་ནོ་ར་ཐོ.
‘‘ཀི་ལེ་སཱ ཛྷཱ་པི་ཏཱ མ་ཡ྄ཧཾ…པེ… ཀ་ཏཾ བུ་དྡྷ་སྶ སཱ་ས་ན’’ནྟི.
ཨ་ཐ ས་ཏྠཱ ‘‘ཨེ་ཐ, བྷི་ཀྑ་ཝོ’’ཏི ཧ་ཏྠཾ པ་སཱ་རེ་སི. ཏེ ཏཱ་ཝ་དེ་ཝ དྭ་ངྒུ་ལ་མ་ཏྟ་ཀེ་ས་མ་སྶུ་ཀཱ ཨི་དྡྷི་མ་ཡ་པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར་དྷ་རཱ ཝ་སྶ་ས་ཊྛི་ཀ་ཏྠེ་རཱ ཝི་ཡ ཨ་ཧེ་སུཾ. ཨེ་ཝཾ ཐེ་རོ ས་ད་ཏྠཾ ནི་པྥཱ་དེ་ཏྭཱ, ‘‘བྷ་ནྟེ, རཱ་ཛཱ པ་ཛྫོ་ཏོ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ པཱ་དེ ཝ་ནྡི་ཏུཾ དྷ་མྨ་ཉྩ སོ་ཏུཾ ཨི་ཙྪ་ཏཱི’’ཏི ས་ཏྠུ ཨཱ་རོ་ཙེ་སི. ས་ཏྠཱ, ‘‘ཏྭཾ་ཡེ་ཝ, བྷི་ཀྑུ, ཏ་ཏྠ ག་ཙྪ, ཏ་ཡི ག་ཏེ་པི རཱ་ཛཱ པ་སཱི་དི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཐེ་རོ ས་ཏྠུ ཨཱ་ཎཱ་ཡ ཨ་ཏྟ་ཊྛ་མོ ཏ་ཏྠ ག་ནྟྭཱ རཱ་ཛཱ་ནཾ པ་སཱ་དེ་ཏྭཱ ཨ་ཝ་ནྟཱི་སུ སཱ་ས་ནཾ པ་ཏི་ཊྛཱ་པེ་ཏྭཱ པུ་ན ས་ཏྠུ ས་ནྟི་ཀ་མེ་ཝ ག་ཏོ. སོ ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ ས་མྦ་ཧུ་ལེ བྷི་ཀྑཱུ ས་མ་ཎ་དྷ་མྨཾ པ་ཧཱ་ཡ ཀ་མྨཱ་རཱ་མེ ས་ངྒ་ཎི་ཀཱ་རཱ་མེ ར་ས་ཏ་ཎྷཱ་ནུ་ག་ཏེ ཙ པ་མཱ་ད་ཝི་ཧཱ་རི་ནོ དི་སྭཱ ཏེ་སཾ ཨོ་ཝཱ་ད་ཝ་སེ་ན –
༤༩༤. ‘‘ཀ་མྨཾ བ་ཧུ་ཀཾ ན ཀཱ་ར་ཡེ, པ་རི་ཝ་ཛྫེ་ཡྻ ཛ་ནཾ ན ཨུ་ཡྻ་མེ;
སོ ཨུ་སྶུ་ཀྐོ ར་སཱ་ནུ་གི་དྡྷོ, ཨ་ཏྠཾ རི་ཉྩ་ཏི ཡོ སུ་ཁཱ་དྷི་ཝཱ་ཧོ.
༤༩༥. ‘‘པ་ངྐོ་ཏི ཧི ནཾ ཨ་ཝེ་ད་ཡུཾ, ཡཱ་ཡཾ ཝ་ནྡ་ན་པཱུ་ཛ་ནཱ ཀུ་ལེ་སུ;
སུ་ཁུ་མཾ ས་ལླཾ དུ་རུ་བྦ་ཧཾ, ས་ཀྐཱ་རོ ཀཱ་པུ་རི་སེ་ན དུ་ཛྫ་ཧོ’’ཏི. –
དྭེ གཱ་ཐཱ ཨ་བྷཱ་སི.
ཏ་ཏྠ ཀ་མྨཾ བ་ཧུ་ཀཾ ན ཀཱ་ར་ཡེཏི ན་ཝཱ་ཝཱ་ས་ཀཱ་རཱ་པ་ནཱ་དིཾ ས་མ་ཎ་དྷ་མྨ་ཀ་ར་ཎ་སྶ པ་རི་བ་ནྡྷ་བྷཱུ་ཏཾ མ་ཧ་ནྟཾ ན་ཝ་ཀ་མྨཾ ན པ་ཊྛ་པེ་ཡྻ, ཁུ་དྡ་ཀཾ ཨ་པྤ་ས་མཱ་ར་མྦྷཾ ཁ་ཎྜ་ཕུ་ལླ་པ་ཊི་ས་ངྑ་ར་ཎཱ་དིཾ ས་ཏྠུ ཝ་ཙ་ན་པ་ཊི་པཱུ་ཛ་ན་ཏྠཾ ཀཱ་ཏ་བྦ་མེ་ཝ. པ་རི་ཝ་ཛྫེ་ཡྻ ཛ་ནནྟི ག་ཎ་ས་ངྒ་ཎི་ཀ་ཝ་སེ་ན ཛ་ནཾ ཝི་ཝ་ཛྫེ་ཡྻ. ཛ་ན་ནྟི ཝཱ ཡཱ་དི་སཾ སཾ་སེ་ཝ་ཏོ བྷ་ཛ་ཏོ པ་ཡི་རུ་པཱ་ས་ཏོ ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ པ་རི་ཧཱ་ཡ་ནྟི, ཨ་ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ ཨ་བྷི་ཝ་ཌྜྷ་ནྟི, ཏཱ་དི་སཾ ཨ་ཀ་ལྱཱ་ཎ་མི་ཏྟ་བྷཱུ་ཏཾ ཛ་ནཾ པ་རི་ཝ་ཛྫེ་ཡྻ. ན ཨུ་ཡྻ་མེཏི, པ་ཙྩ་ཡུ་པྤཱ་ད་ན་ཏྠཾ ཀུ་ལ་ས་ངྒ་ཎྷ་ན་ཝ་སེ་ན ན ཝཱ་ཡ་མེ་ཡྻ, ཡ་སྨཱ སོ ཨུ་སྶུ་ཀྐོ ར་སཱ་ནུ་གི་དྡྷོ, ཨ་ཏྠཾ རི་ཉྩ་ཏི ཡོ སུ་ཁཱ་དྷི་ཝཱ་ཧོཏི ཡོ ར་སཱ་ནུ་གི་དྡྷོ ར་ས་ཏ་ཎྷཱ་ཝ་སི་ཀོ བྷི་ཀྑུ པ་ཙྩ་ཡུ་པྤཱ་ད་ན་པ་སུ་ཏོ, སོ ཀུ་ལ་ས་ངྒ་ཎྷ་ན་ཏྠཾ ཨུ་སྶུ་ཀྐོ, ཏེ་སུ སུ་ཁི་ཏེ་སུ སུ་ཁི་ཏོ, དུ་ཀྑི་ཏེ་སུ དུ་ཀྑི་ཏོ, ཨུ་པྤ་ནྣེ་སུ ཀི་ཙྩ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡེ་སུ ཨ་ཏྟ་ནཱ ཡོ་གཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི, ཡོ སུ་ཁཱ་དྷི་ཝཱ་ཧོ ས་མ་ཐ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་མ་གྒ་ཕ་ལ་ནི་བྦཱ་ན་སུ་ཁཱ་ཝ་ཧོ སཱི་ལཱ་དི་ཨ་ཏྠོ, ཏཾ རི་ཉྩ་ཏི པ་ཛ་ཧ་ཏི ཨེ་ཀཾ་སེ་ན ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ཏ་ཏོ ཝི་ཝེ་ཙེ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ཨེ་ཝཾ པ་ཋ་མ་གཱ་ཐཱ་ཡ ‘‘ཀ་མྨཱ་རཱ་མ་ཏཾ ས་ངྒ་ཎི་ཀཱ་རཱ་མ་ཏཾ པ་ཙྩ་ཡ་གེ་དྷ་ཉྩ ཝ་ཛྫེ་ཐཱ’’ཏི ཨོ་ཝ་དི་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི ས་ཀྐཱ་རཱ་བྷི་ལཱ་སཾ ག་ར་ཧ་ནྟོ དུ་ཏི་ཡཾ གཱ་ཐ་མཱ་ཧ. ཏ་སྶ་ཏྠོ – ཡཱ ཨ་ཡཾ བྷི་ཀྑཱ་ཡ ཨུ་པ་ག་ཏཱ་ནཾ པ་བྦ་ཛི་ཏཱ་ནཾ ཀུ་ལེ་སུ གེ་ཧ་ཝཱ་སཱི་ཧི གུ་ཎ་ས་མྦྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡ ཀ་རཱི་ཡ་མཱ་ནཱ ཝ་ནྡ་ནཱ པཱུ་ཛ་ནཱ ཙ, ཡ་སྨཱ ཏཾ ཨ་བྷཱ་ཝི་ཏ་ཏྟཱ་ནཾ ཨོ་སཱི་དཱ་པ་ན་ཊྛེ་ན མ་ལི་ན་བྷཱ་ཝ་ཀ་ར་ཎ་ཊྛེ་ན ཙ པ་ངྐོ ཀ་དྡ་མོ་ཏི བུ་དྡྷཱ་ད་ཡོ ཨ་རི་ཡཱ པ་ཝེ་ད་ཡུཾ ཨ་བྦྷ་ཉྙཾ་སུ པ་ཝེ་དེ་སུཾ ཝཱ, ཡ་སྨཱ ཙ ཨ་པ་རི་ཉྙཱ་ཏ་ཀྑ་ནྡྷཱ་ནཾ ཨ་ནྡྷ་པུ་ཐུ་ཛྫ་ནཱ་ནཾ ས་ཀྐཱ་རཱ་བྷི་ལཱ་སཾ དུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻ་ས་བྷཱ་ཝ་ཏཱ་ཡ པཱི་ལཱ༹་ཛ་ན་ན་ཏོ ཨ་ནྟོ ཏུ་ད་ན་ཏོ དུ་རུ་དྡྷ་ར་ཎ་ཏོ ཙ སུ་ཁུ་མཾ ས་ལླཾ དུ་རུ་བྦ་ཧཾ པ་ཝེ་ད་ཡུཾ, ཏ་ཏོ ཨེ་ཝ ས་ཀྐཱ་རོ ཀཱ་པུ་རི་སེ་ན དུ་ཛྫ་ཧོ དུ་པྤ་ཛ་ཧེ་ཡྻོ ཏ་སྶ པ་ཧཱ་ན་པ་ཊི་པ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་པྤ་ཊི་པ་ཛྫ་ན་ཏོ. ས་ཀྐཱ་རཱ་བྷི་ལཱ་ས་པྤ་ཧཱ་ནེ་ན ཧི ས་ཀྐཱ་རོ པ་ཧཱི་ནོ ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཏ་སྶ པ་ཧཱ་ནཱ་ཡ ཨཱ་ཡོ་གོ ཀ་ར་ཎཱི་ཡོ་ཏི ད་སྶེ་ཏི –
༤༩༦. ‘‘ན པ་ར་སྶུ་པ་ནི་དྷཱ་ཡ, ཀ་མྨཾ མ་ཙྩ་སྶ པཱ་པ་ཀཾ;
ཨ་ཏྟ་ནཱ ཏཾ ན སེ་ཝེ་ཡྻ, ཀ་མྨ་བ་ནྡྷཱུ ཧི མཱ་ཏི་ཡཱ.
༤༩༧. ‘‘ན པ་རེ ཝ་ཙ་ནཱ ཙོ་རོ, ན པ་རེ ཝ་ཙ་ནཱ མུ་ནི;
ཨ་ཏྟཱ ཙ ནཾ ཡ་ཐཱ ཝེ་དི, དེ་ཝཱ་པི ནཾ ཏ་ཐཱ ཝི་དཱུ.
༤༩༨. ‘‘པ་རེ ཙ ན ཝི་ཛཱ་ན་ནྟི, མ་ཡ་མེ་ཏྠ ཡ་མཱ་མ་སེ;
ཡེ ཙ ཏ་ཏྠ ཝི་ཛཱ་ན་ནྟི, ཏ་ཏོ ས་མྨ་ནྟི མེ་དྷ་གཱ.
༤༩༩. ‘‘ཛཱི་ཝ་ཏེ ཝཱ་པི ས་པྤ་ཉྙོ, ཨ་པི ཝི་ཏྟ་པ་རི་ཀྑ་ཡོ;
པ་ཉྙཱ་ཡ ཙ ཨ་ལཱ་བྷེ་ན, ཝི་ཏྟ་ཝཱ་པི ན ཛཱི་ཝ་ཏི.
༥༠༠. ‘‘ས་བྦཾ སུ་ཎཱ་ཏི སོ་ཏེ་ན, ས་བྦཾ པ་སྶ་ཏི ཙ་ཀྑུ་ནཱ;
ན ཙ དི་ཊྛཾ སུ་ཏཾ དྷཱི་རོ, ས་བྦཾ ཨུ་ཛ྄ཛྷི་ཏུ་མ་ར་ཧ་ཏི.
༥༠༡. ‘‘ཙ་ཀྑུ་མཱ་སྶ ཡ་ཐཱ ཨ་ནྡྷོ, སོ་ཏ་ཝཱ བ་དྷི་རོ ཡ་ཐཱ;
པ་ཉྙ་ཝཱ་སྶ ཡ་ཐཱ མཱུ་གོ, བ་ལ་ཝཱ དུ་བྦ་ལོ་རི་ཝ;
ཨ་ཐ ཨ་ཏྠེ ས་མུ་པྤ་ནྣེ, ས་ཡེ་ཐ མ་ཏ་སཱ་ཡི་ཀ’’ནྟི. –
ཨི་མཱ ཚ གཱ་ཐཱ ར་ཉྙོ པ་ཛྫོ་ཏ་སྶ ཨོ་ཝཱ་ད་ཝ་སེ་ན ཨ་བྷཱ་སི. སོ ཀི་ར བྲཱ་ཧྨ་ཎེ ས་དྡ་ཧི་ཏྭཱ པ་སུ་གྷཱ་ཏ་ཡ་ཉྙཾ ཀཱ་རེ་ཏི, ཀ་མྨཾ ཨ་སོ་དྷེ་ཏྭཱ་ཝ ཨ་ཙོ་རེ ཙོ་ར་ས་ཉྙཱ་ཡ ད་ཎྜེ་སི, ཨ་ཊྚ་ཀ་ར་ཎེ ཙ ཨ་སྶཱ་མི་ཀེ སཱ་མི་ཀེ ཀ་རོ་ཏི, སཱ་མི་ཀེ ཙ ཨ་སྶཱ་མི་ཀེ. ཏ་ཏོ ནཾ ཐེ་རོ ཝི་ཝེ་ཙེ་ཏུཾ ‘‘ན པ་ར་སྶཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཚ གཱ་ཐཱ ཨ་བྷཱ་སི.
ཏ་ཏྠ ན པ་ར་སྶུ་པ་ནི་དྷཱ་ཡ, ཀ་མྨཾ མ་ཙྩ་སྶ པཱ་པ་ཀནྟི པ་ར་སྶ མ་ཙྩ་སྶ ས་ཏྟ་སྶ ཨུ་པ་ནི་དྷཱ་ཡ ཨུ་དྡི་སྶ ཀཱ་ར་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ པཱ་པ་ཀཾ ཝ་དྷ་བ་ནྡྷཱ་དི་ཀ་མྨཾ ན སེ་ཝེ་ཡྻ, པ་རེ་ན ན ཀཱ་རཱ་པེ་ཡྻཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ཏྟ་ནཱ ཏཾ ན སེ་ཝེ་ཡྻཱཏི ཨ་ཏྟ་ནཱ་པི ཏཾ པཱ་པ་ཀཾ ན ཀ་རེ་ཡྻ. ཀ་སྨཱ? ཀ་མྨ་བ་ནྡྷཱུ ཧི མཱ་ཏི་ཡཱ ཨི་མེ མཱ་ཏི་ཡཱ མ་ཙྩཱ ཀ་མྨ་དཱ་ཡཱ་དཱ, ཏ་སྨཱ ཨ་ཏྟ་ནཱ ཙ ཀི་ཉྩི པཱ་པ་ཀ་མྨཾ ན ཀ་རེ་ཡྻ, པ་རེ་ན་པི ན ཀཱ་རཱ་པེ་ཡྻཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ན པ་རེ ཝ་ཙ་ནཱ ཙོ་རོཏི ཨ་ཏྟ་ནཱ ཙོ་རི་ཡཾ ཨ་ཀ་ཏྭཱ པ་ར་ཝ་ཙ་ནཱ པ་ར་སྶ ཝ་ཙ་ན་མ་ཏྟེ་ན ཙོ་རོ ནཱ་མ ན ཧོ་ཏི, ཏ་ཐཱ ན པ་རེ ཝ་ཙ་ནཱ མུ་ནི པ་ར་སྶ ཝ་ཙ་ན་མ་ཏྟེ་ན མུ་ནི སུ་ཝི་སུ་དྡྷ་ཀཱ་ཡ་ཝ་ཙཱི་མ་ནོ་ས་མཱ་ཙཱ་རོ ན ཧོ་ཏི. ཨེ་ཏྠ ཧི པ་རེཏི ཝི་བྷ་ཏྟི་ཨ་ལོ་པཾ ཀ་ཏྭཱ ནི་དྡེ་སོ. ཀེ་ཙི པ་ན ‘‘པ་རེ་ས་ནྟི ཝ་ཏྟ་བྦེ པ་རེ་ཏི སཾ-ཀཱ་ར་ལོ་པཾ ཀ་ཏྭཱ ནི་དྡི་ཊྛ’’ནྟི ཝ་ད་ནྟི. ཨ་ཏྟཱ ཙ ནཾ ཡ་ཐཱ ཝེ་དཱིཏི ནཾ ས་ཏྟཾ ཏ་སྶ ཨ་ཏྟཱ ཙི་ཏྟཾ ཡ་ཐཱ ‘‘ཨ་ཧཾ པ་རི་སུ་དྡྷོ, ཨ་པ་རི་སུ་དྡྷོ ཝཱ’’ཏི ཡཱ་ཐཱ་ཝ་ཏོ ཨ་ཝེ་དི ཛཱ་ནཱ་ཏི. དེ་ཝཱ་པི ནཾ ཏ་ཐཱ ཝི་དཱུཏི ཝི་སུ་དྡྷི་དེ་ཝཱ, ཨུ་པ་པ་ཏྟི་དེ་ཝཱ ཙ ཏ་ཐཱ ཝི་དཱུ ཝི་ད་ནྟི ཛཱ་ན་ནྟི, ཏ་སྨཱ ས་ཡཾ ཏཱ་དི་སཱ དེ་ཝཱ ཙ པ་མཱ་ཎཾ སུ་དྡྷཱ་སུ་དྡྷཱ་ནཾ སུ་དྡྷཱ་སུ་དྡྷ་བྷཱ་ཝ་ཛཱ་ན་ནེ, ན ཡེ ཀེ་ཙི ཨི་ཙྪཱ་དོ་ས་པ་རེ་ཏཱ ས་ཏྟཱ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ.
པ་རེཏི པ་ཎྜི་ཏེ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཏ་ཏོ ཨ་ཉྙེ, ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལ་སཱ་ཝ་ཛྫཱ་ན་ཝ་ཛྫཾ ཀ་མྨཾ ཀ་མྨ་ཕ་ལཾ ཀཱ་ཡ་སྶ ཨ་སུ་བྷ་ཏཾ ས་ངྑཱ་རཱ་ནཾ ཨ་ནི་ཙྩ་ཏཾ ཨ་ཛཱ་ན་ནྟཱ ཨི་དྷ པ་རེ ནཱ་མ. ཏེ མ་ཡ་མེ་ཏྠ ཨི་མ་སྨིཾ ཛཱི་ཝ་ལོ་ཀེ ཡ་མཱ་མ ཨུ་པ་ར་མཱ་མ, ‘‘ས་ཏ་ཏཾ ས་མི་ཏཾ མ་ཙྩུ ས་ནྟི་ཀཾ ག་ཙྪཱ་མཱ’’ཏི ན ཛཱ་ན་ནྟི. ཡེ ཙ ཏ་ཏྠ ཝི་ཛཱ་ན་ནྟཱིཏི ཡེ ཙ ཏ་ཏྠ པ་ཎྜི་ཏཱ ‘‘མ་ཡཾ མ་ཙྩུ ས་མཱི་པཾ ག་ཙྪཱ་མཱ’’ཏི ཝི་ཛཱ་ན་ནྟི. ཏ་ཏོ ས་མྨ་ནྟི མེ་དྷ་གཱཏི ཨེ་ཝ་ཉྷི ཏེ ཛཱ་ན་ནྟཱ མེ་དྷ་གཱ་ནཾ པ་ར་ཝི་ཧིཾ་ས་ནཱ་ནཾ ཝཱུ་པ་ས་མཱ་ཡ པ་ཊི་པ་ཛྫ་ནྟི, ཨ་ཏྟ་ནཱ པ་རེ ཙ ཨ་ཉྙེ ན མེ་དྷ་ནྟི ན བཱ་དྷེ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏྭཾ པ་ན ཛཱི་ཝི་ཏ་ནི་མི་ཏྟཾ ཨ་ཙོ་རེ ཙོ་རེ ཀ་རོ་ནྟོ་པི ད་ཎྜ་ནེ་ན སཱ་མི་ཀེ ཨ་སྶཱ་མི་ཀེ ཀ་རོ་ནྟོ་པི དྷ་ན་ཛཱ་ནི་ཡཱ བཱ་དྷ་སི པ་ཉྙཱ་ཝེ་ཀ་ལླ་ཏོ. ཏ་ཐཱ ཨ་ཀ་རོ་ནྟོ་པི ཛཱི་ཝ་ཏེ ཝཱ་པི ས་པྤ་ཉྙོ, ཨ་པི ཝི་ཏྟ་པ་རི་ཀྑ་ཡོ པ་རི་ཀྑཱི་ཎ་དྷ་ནོ་པི ས་པྤ་ཉྙ་ཛཱ་ཏི་ཀོ ཨི་ཏ་རཱི་ཏ་ར་ས་ནྟོ་སེ་ན ས་ནྟུ་ཊྛོ ཨ་ན་ཝ་ཛྫཱ་ཡ ཛཱི་ཝི་ཀཱ་ཡ ཛཱི་ཝ་ཏི་ཡེ་ཝ. ཏ་སྶ ཧི ཛཱི་ཝི་ཏཾ ནཱ་མ. ཏེ་ནཱ་ཧ བྷ་ག་ཝཱ – ‘‘པ་ཉྙཱ་ཛཱི་ཝིཾ ཛཱི་ཝི་ཏ་མཱ་ཧུ སེ་ཊྛ’’ནྟི (སཾ. ནི. ༡.༧༣, ༢༤༦; སུ. ནི. ༡༨༤). དུ་མྨེ་དྷ་པུ་གྒ་ལོ པ་ན པ་ཉྙཱ་ཡ ཙ ཨ་ལཱ་བྷེ་ན དི་ཊྛ་དྷ་མྨི་ཀཾ ས་མྤ་རཱ་ཡི་ཀ་ཉྩ ཨ་ཏྠཾ ཝི་རཱ་དྷེ་ནྟོ ཝི་ཏྟ་ཝཱ་པི ན ཛཱི་ཝ་ཏི ག་ར་ཧཱ་དི་པ་ཝ་ཏྟི་ཡཱ ཛཱི་ཝ་ནྟོ ནཱ་མ ན ཧོ་ཏི, ཨ་ནུ་པཱ་ཡ་ཉྙུ་ཏཱ་ཡ ཡ་ཐཱ་དྷི་ག་ཏཾ དྷ་ནཾ ནཱ་སེ་ནྟོ ཛཱི་ཝི་ཏ་མྤི ས་ནྡྷཱ་རེ་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི་ཡེ་ཝ.
ཨི་མཱ ཀི་ར ཙ་ཏ་སྶོ་པི གཱ་ཐཱ ཐེ་རོ སུ་པི་ན་ནྟེ་ན ར་ཉྙོ ཀ་ཐེ་སི. རཱ་ཛཱ སུ་པི་ནཾ དི་སྭཱ ཐེ་རཾ ན་མ་སྶ་ནྟོ་ཡེ་ཝ པ་བུ་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ པ་བྷཱ་ཏཱ་ཡ ར་ཏྟི་ཡཱ ཐེ་རཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནཱ དི་ཊྛ་ནི་ཡཱ་མེ་ན སུ་པི་ནཾ ཀ་ཐེ་སི. ཏཾ སུ་ཏྭཱ ཐེ་རོ ཏཱ གཱ་ཐཱ པ་ཙྩུ་ནུ་བྷཱ་སི་ཏྭཱ ‘‘ས་བྦཾ སུ་ཎཱ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ དྭཱི་ཧི གཱ་ཐཱ་ཧི རཱ་ཛཱ་ནཾ ཨོ་ཝ་དི. ཏ་ཏྠ ས་བྦཾ སུ་ཎཱ་ཏི སོ་ཏེ་ནཱཏི ཨི་དྷ སོ་ཏ་བྦཾ ས་དྡཾ ཨཱ་པཱ་ཐ་ག་ཏཾ ས་བྦཾ སུ་བྷཱ་སི་ཏཾ དུ་བྦྷཱ་སི་ཏ་ཉྩ ཨ་བ་དྷི་རོ སོ་ཏེ་ན སུ་ཎཱ་ཏི. ཏ་ཐཱ ས་བྦཾ རཱུ་པཾ སུ་ནྡ་རཾ ཨ་སུ་ནྡ་ར་མྤི ཙ་ཀྑུ་ནཱ ཨ་ན་ནྡྷོ པ་སྶ་ཏི, ཨ་ཡ་མི་ནྡྲི་ཡཱ་ནཾ ས་བྷཱ་ཝོ. ཏ་ཏྠ པ་ན ན ཙ དི་ཊྛཾ སུ་ཏཾ དྷཱི་རོ, ས་བྦཾ ཨུ་ཛ྄ཛྷི་ཏུནྟི ཙ ནི་ད་སྶ་ན་མ་ཏྟ་མེ་ཏཾ. ཡ་ཉྷི ཏཾ དི་ཊྛཾ སུ་ཏཾ ཝཱ, ན ཏཾ ས་བྦཾ དྷཱི་རོ ས་པྤ་ཉྙོ ཨུ་ཛ྄ཛྷི་ཏུཾ པ་རི་ཙྩ་ཛི་ཏུཾ ག་ཧེ་ཏུཾ ཝཱ ཨ་ར་ཧ་ཏི. གུ་ཎཱ་གུ་ཎཾ པ་ན ཏ་ཏྠ ཨུ་པ་པ་རི་ཀྑི་ཏྭཱ ཨུ་ཛ྄ཛྷི་ཏ་བྦ་མེ་ཝ ཨུ་ཛ྄ཛྷི་ཏུཾ ག་ཧེ་ཏ་བྦ་ཉྩ ག་ཧེ་ཏུཾ ཨ་ར་ཧ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཙ་ཀྑུ་མཱ་སྶ ཡ་ཐཱ ཨ་ནྡྷོ ཙ་ཀྑུ་མཱ་པི ས་མཱ་ནོ ཨུ་ཛ྄ཛྷི་ཏ་བྦེ དི་ཊྛེ ཨ་ནྡྷོ ཡ་ཐཱ ཨ་སྶ ཨ་པ་སྶ་ནྟོ ཝི་ཡ བྷ་ཝེ་ཡྻ, ཏ་ཐཱ ཨུ་ཛ྄ཛྷི་ཏ་བྦེ སུ་ཏེ སོ་ཏ་ཝཱ་པི བ་དྷི་རོ ཡ་ཐཱ ཨ་སྶ ཨ་སུ་ཎ་ནྟོ ཝི་ཡ བྷ་ཝེ་ཡྻ. པ་ཉྙ་ཝཱ་སྶ ཡ་ཐཱ མཱུ་གོཏི ཝི་ཙཱ་ར་ཎ་པ་ཉྙཱ་ཡ པ་ཉྙ་ཝཱ ཝ་ཙ་ན་ཀུ་ས་ལོ་པི ཨ་ཝ་ཏྟ་བྦེ མཱུ་གོ ཝི་ཡ བྷ་ཝེ་ཡྻ. བ་ལ་ཝཱ ཐཱ་མ་ས་མྤ་ནྣོ་པི ཨ་ཀ་ཏྟ་བྦེ དུ་བྦ་ལོ་རི་ཝ, ར་ཀཱ་རོ པ་ད་ས་ནྡྷི་ཀ་རོ, ཨ་ས་མ་ཏྠོ ཝི་ཡ བྷ་ཝེ་ཡྻ. ཨ་ཐ ཨ་ཏྠེ ས་མུ་པྤ་ནྣེ, ས་ཡེ་ཐ མ་ཏ་སཱ་ཡི་ཀནྟི ཨ་ཏྟ་ནཱ ཀཱ་ཏ་བྦ་ཀི་ཙྩེ ཨུ་པྤ་ནྣེ ཨུ་པ་ཊྛི་ཏེ མ་ཏ་སཱ་ཡི་ཀཾ ས་ཡེ་ཐ, མ་ཏ་སཱ་ཡི་ཀཾ ས་ཡི་ཏྭཱ་པི ཏཾ ཀི་ཙྩཾ ཏཱི་རེ་ཏ་བྦ་མེ་ཝ, ན ཝི་རཱ་དྷེ་ཏ་བྦཾ. ཨ་ཐ ཝཱ ཨ་ཐ ཨ་ཏྠེ ས་མུ་པྤ་ནྣེཏི ཨ་ཏྟ་ནཱ ཨ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡེ ཨ་ཏྠེ ཀི་ཙྩེ ཨུ་པྤ་ནྣེ ཨུ་པ་ཊྛི་ཏེ མ་ཏ་སཱ་ཡི་ཀཾ ས་ཡེ་ཐ, མ་ཏ་སཱ་ཡི་ཀཾ ས་ཡི་ཏྭཱ་པི ཏཾ ན ཀཱ་ཏ་བྦ་མེ་ཝ. ན ཧི པ་ཎྜི་ཏོ ཨ་ཡུ་ཏྟཾ ཀཱ་ཏུ་མ་ར་ཧ་ཏཱི་ཏི ཨེ་ཝཾ ཐེ་རེ་ན ཨོ་ཝ་དི་ཏོ རཱ་ཛཱ ཨ་ཀ་ཏྟ་བྦཾ པ་ཧཱ་ཡ ཀཱ་ཏ་བྦེ་ཡེ་ཝ ཡུ་ཏྟ་པྤ་ཡུ་ཏྟོ ཨ་ཧོ་སཱི་ཏི.
མ་ཧཱ་ཀ་ཙྩཱ་ཡ་ན་ཏྠེ་ར་གཱ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༢. སི་རི་མི་ཏྟ་ཏྠེ་ར་གཱ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ཨ་ཀྐོ་དྷ་ནོཏི་ཨཱ་དི་ཀཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ སི་རི་མི་ཏྟ་ཏྠེ་ར་སྶ གཱ་ཐཱ. ཀཱ ཨུ་པྤ་ཏྟི? ཨ་ཡ་མྤི པུ་རི་མ་བུ་དྡྷེ་སུ ཀ་ཏཱ་དྷི་ཀཱ་རོ ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ བྷ་ཝེ ཝི་ཝ་ཊྚཱུ་པ་ནི་སྶ་ཡཾ ཀུ་ས་ལཾ ཨུ་པ་ཙི་ནི་ཏྭཱ ཨི་མ་སྨིཾ བུ་དྡྷུ་པྤཱ་དེ རཱ་ཛ་ག་ཧེ མ་ཧ་དྡྷ་ན་ཀུ་ཊུ་མྦི་ཀ་སྶ པུ་ཏྟོ ཧུ་ཏྭཱ ནི་བྦ་ཏྟི, སི་རི་མི་ཏྟོཏི ལ་དྡྷ་ནཱ་མོ. ཏ་སྶ ཀི་ར མཱ་ཏཱ སི་རི་གུ་ཏྟ་སྶ བྷ་གི་ནཱི. ཏ་སྶ ཝ་ཏྠུ དྷ་མྨ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཡཾ (དྷ. པ. ཨ་ཊྛ. ༡.ག་ར་ཧ་དི་ནྣ་ཝ་ཏྠུ) ཨཱ་ག་ཏ་མེ་ཝ. སོ སི་རི་གུ་ཏྟ་སྶ བྷཱ་གི་ནེ་ཡྻོ སི་རི་མི་ཏྟོ ཝ་ཡ་པྤ་ཏྟོ ས་ཏྠུ དྷ་ན་པཱ་ལ་ད་མ་ནེ ལ་དྡྷ་པྤ་སཱ་དོ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡ ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ནྟོ ན་ཙི་ར་སྶེ་ཝ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ཏྟོ. ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ པཱ་ཏི་མོ་ཀྑཾ ཨུ་དྡི་སི་ཏུཾ ཨཱ་ས་ནཾ ཨ་བྷི་རུ་ཧི་ཏྭཱ ཙི་ཏྟ་བཱི་ཛ་ནིཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ནི་སི་ནྣོ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ དྷ་མྨཾ ཀ་ཐེ་སི. ཀ་ཐེ་ནྟོ ཙ ཨུ་ལཱ༹་ར་ཏ་རེ གུ་ཎེ ཝི་བྷ་ཛི་ཏྭཱ ད་སྶེ་ནྟོ –
༥༠༢. ‘‘ཨ་ཀྐོ་དྷ་ནོ་ནུ་པ་ནཱ་ཧཱི, ཨ་མཱ་ཡོ རི་ཏྟ་པེ་སུ་ཎོ;
ས ཝེ ཏཱ་དི་ས་ཀོ བྷི་ཀྑུ, ཨེ་ཝཾ པེ་ཙྩ ན སོ་ཙ་ཏི.
༥༠༣. ‘‘ཨ་ཀྐོ་དྷ་ནོ་ནུ་པ་ནཱ་ཧཱི, ཨ་མཱ་ཡོ རི་ཏྟ་པེ་སུ་ཎོ;
གུ་ཏྟ་དྭཱ་རོ ས་དཱ བྷི་ཀྑུ, ཨེ་ཝཾ པེ་ཙྩ ན སོ་ཙ་ཏི.
༥༠༤. ‘‘ཨ་ཀྐོ་དྷ་ནོ་ནུ་པ་ནཱ་ཧཱི, ཨ་མཱ་ཡོ རི་ཏྟ་པེ་སུ་ཎོ;
ཀ་ལྱཱ་ཎ་སཱི་ལོ སོ བྷི་ཀྑུ, ཨེ་ཝཾ པེ་ཙྩ ན སོ་ཙ་ཏི.
༥༠༥. ‘‘ཨ་ཀྐོ་དྷ་ནོ་ནུ་པ་ནཱ་ཧཱི, ཨ་མཱ་ཡོ རི་ཏྟ་པེ་སུ་ཎོ;
ཀ་ལྱཱ་ཎ་མི་ཏྟོ སོ བྷི་ཀྑུ, ཨེ་ཝཾ པེ་ཙྩ ན སོ་ཙ་ཏི.
༥༠༦. ‘‘ཨ་ཀྐོ་དྷ་ནོ་ནུ་པ་ནཱ་ཧཱི, ཨ་མཱ་ཡོ རི་ཏྟ་པེ་སུ་ཎོ;
ཀ་ལྱཱ་ཎ་པ་ཉྙོ སོ བྷི་ཀྑུ, ཨེ་ཝཾ པེ་ཙྩ ན སོ་ཙ་ཏི.
༥༠༧. ‘‘ཡ་སྶ ས་དྡྷཱ ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ, ཨ་ཙ་ལཱ སུ་པྤ་ཏི་ཊྛི་ཏཱ;
སཱི་ལ་ཉྩ ཡ་སྶ ཀ་ལྱཱ་ཎཾ, ཨ་རི་ཡ་ཀ་ནྟཾ པ་སཾ་སི་ཏཾ.
༥༠༨. ‘‘ས་ངྒྷེ པ་སཱ་དོ ཡ་སྶ་ཏྠི, ཨུ་ཛུ་བྷཱུ་ཏ་ཉྩ ད་སྶ་ནཾ;
ཨ་ད་ལི་དྡོ་ཏི ཏཾ ཨཱ་ཧུ, ཨ་མོ་གྷཾ ཏ་སྶ ཛཱི་ཝི་ཏཾ.
༥༠༩. ‘‘ཏ་སྨཱ ས་དྡྷ་ཉྩ སཱི་ལ་ཉྩ, པ་སཱ་དཾ དྷ་མྨ་ད་སྶ་ནཾ;
ཨ་ནུ་ཡུ་ཉྫེ་ཐ མེ་དྷཱ་ཝཱི, ས་རཾ བུ་དྡྷཱ་ན སཱ་ས་ན’’ནྟི. – ཨི་མཱ གཱ་ཐཱ ཨ་བྷཱ་སི;
ཏ་ཏྠ ཨ་ཀྐོ་དྷ་ནོཏི ཨ་ཀུ་ཛ྄ཛྷ་ན་སཱི་ལོ. ཨུ་པ་ཊྛི་ཏེ ཧི ཀོ་དྷུ་པྤ་ཏྟི་ནི་མི་ཏྟེ ཨ་དྷི་ཝཱ་ས་ན་ཁ་ནྟི་ཡཾ ཋ་ཏྭཱ ཀོ་པ་སྶ ཨ་ནུ་པྤཱ་ད་ཀོ. ཨ་ནུ་པ་ནཱ་ཧཱིཏི ན ཨུ་པ་ནཱ་ཧ་ཀོ, པ་རེ་ཧི ཀ་ཏཾ ཨ་པ་རཱ་དྷཾ པ་ཊི་ཙྩ ‘‘ཨ་ཀྐོ་ཙྪི མཾ ཨ་ཝ་དྷི མཾ, ཨ་ཛི་ནི མཾ ཨ་ཧཱ་སི མེ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ (དྷ. པ. ༣; མ་ཧཱ་ཝ. ༤༦༤; མ. ནི. ༣.༢༣༧) ཀོ་དྷ་སྶ ཨ་ནུ་པ་ན་ཡ྄ཧ་ན་སཱི་ལོ. ས་ནྟ་དོ་ས་པ་ཊི་ཙྪཱ་ད་ན་ལ་ཀྑ་ཎཱ་ཡ མཱ་ཡཱ་ཡ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཨ་མཱ་ཡོ. པི་སུ་ཎ་ཝཱ་ཙཱ་ཝི་ར་ཧི་ཏ་ཏོ རི་ཏྟ་པེ་སུ་ཎོ, ས ཝེ ཏཱ་དི་ས་ཀོ བྷི་ཀྑཱུཏི སོ ཏ་ཐཱ་རཱུ་པོ ཏ་ཐཱ་ཛཱ་ཏི་ཀོ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་གུ་ཎ་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ བྷི་ཀྑུ. ཨེ་ཝཾ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་པ་ཊི་པ་ཏྟི་ཡཱ པེ་ཙྩ པ་ར་ལོ་ཀེ ན སོ་ཙ་ཏི སོ་ཀ་ནི་མི་ཏྟ་སྶ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ. ཙ་ཀྑུ་དྭཱ་རཱ་ད་ཡོ ཀཱ་ཡ་དྭཱ་རཱ་ད་ཡོ ཙ གུ་ཏྟཱ པི་ཧི་ཏཱ སཾ་ཝུ་ཏཱ ཨེ་ཏ་སྶཱ་ཏི གུ་ཏྟ་དྭཱ་རོ. ཀ་ལྱཱ་ཎ་སཱི་ལོཏི སུ་ནྡ་ར་སཱི་ལོ སུ་ཝི་སུ་དྡྷ་སཱི་ལོ. ཀ་ལྱཱ་ཎ་མི་ཏྟོཏི –
‘‘པི་ཡོ ག་རུ་བྷཱ་ཝ་ནི་ཡོ, ཝ་ཏྟཱ ཙ ཝ་ཙ་ན་ཀྑ་མོ;
ག་མྦྷཱི་ར་ཉྩ ཀ་ཐཾ ཀ་ཏྟཱ, ནོ ཙ་ཊྛཱ་ནེ ནི་ཡོ་ཛ་ཡེ’’ཏི. (ཨ. ནི. ༧.༣༧) –
ཨེ་ཝཾ ཝི་བྷཱ་ཝི་ཏ་ལ་ཀྑ་ཎོ ཀ་ལྱཱ་ཎ་མི་ཏྟོ ཨེ་ཏ་སྶཱ་ཏི ཀ་ལྱཱ་ཎ་མི་ཏྟོ. ཀ་ལྱཱ་ཎ་པ་ཉྙོཏི སུ་ནྡ་ར་པ་ཉྙོ. ཡ་དི་པི པ་ཉྙཱ ནཱ་མ ཨ་སུ་ནྡ་རཱ ན་ཏྠི, ནི་ཡྻཱ་ནི་ཀཱ་ཡ པ་ན པ་ཉྙཱ་ཡ ཝ་སེ་ན ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟཾ
ཨེ་ཝ་མེ་ཏྠ ཀོ་དྷཱ་དཱི་ནཾ ཝི་ཀྑ་མྦྷ་ན་ཝ་སེ་ན ས་མུ་ཙྪེ་ད་ཝ་སེ་ན ཙ ཨ་ཀྐོ་དྷ་ནཱ་དི་མུ་ཁེ་ན, པུ་གྒ་ལཱ་དྷི་ཊྛཱ་ནཱ་ཡ གཱ་ཐཱ་ཡ ས་མྨཱ་པ་ཊི་པ་ཏྟིཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི ནི་པྥ་ཏྟི་ཏ་ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་ས་དྡྷཱ་དི་ཀེ ཨུ་དྡྷ་རི་ཏྭཱ པུ་གྒ་ལཱ་དྷི་ཊྛཱ་ནཱ་ཡ ཨེ་ཝ གཱ་ཐཱ་ཡ ས་མྨཱ་པ་ཊི་པ་ཏྟིཾ ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘ཡ་སྶ ས་དྡྷཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་སྶ་ཏྠོ – ཡ་སྶ པུ་གྒ་ལ་སྶ ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷེ ‘‘ཨི་ཏི་པི སོ བྷ་ག་ཝཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ན་ཡ་པྤ་ཝ་ཏྟཱ མ་གྒེ་ནཱ་ག་ཏ་ས་དྡྷཱ, ཏ་ཏོ ཨེ་ཝ ཨ་ཙ་ལཱ ཨ་ཝི་ཀ་མྤཱ སུ་ཊྛུ པ་ཏི་ཊྛི་ཏཱ. ‘‘ཨ་ཏྠཱི’’ཏི, པ་དཾ ཨཱ་ནེ་ཏྭཱ ས་མྦ་ནྡྷི་ཏ་བྦཾ. ཨ་རི་ཡ་ཀ་ནྟནྟི ཨ་རི་ཡཱ་ནཾ ཀ་ནྟཾ པི་ཡཱ་ཡི་ཏཾ བྷ་ཝ་ནྟ་རེ་པི ཨ་ཝི་ཛ་ཧ་ན་ཏོ. པ་སཾ་སི་ཏནྟི བུ་དྡྷཱ་དཱི་ཧི པ་ས་ཊྛཾ, ཝ་ཎྞི་ཏཾ ཐོ་མི་ཏཾ ཨ་ཏྠཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཏཾ པ་ནེ་ཏཾ སཱི་ལཾ ག་ཧ་ཊྛ་སཱི་ལཾ པ་བྦ་ཛི་ཏ་སཱི་ལ་ནྟི དུ་ཝི་དྷཾ. ཏ་ཏྠ ག་ཧ་ཊྛ་སཱི་ལཾ ནཱ་མ པ་ཉྩ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་སཱི་ལཾ, ཡཾ ག་ཧ་ཊྛེ་ན ར་ཀྑི་ཏུཾ ས་ཀྐཱ. པ་བྦ་ཛི་ཏ་སཱི་ལཾ ནཱ་མ ད་ས་སི་ཀྑཱ་པ་ད་སཱི་ལཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ ས་བྦཾ ཙ་ཏུ་པཱ་རི་སུ་དྡྷི་སཱི་ལཾ, ཏ་ཡི་དཾ ས་བྦ་མྤི ཨ་ཁ་ཎྜཱ་དི་བྷཱ་ཝེ་ན ཨ་པ་རཱ་མ་ཊྛ་ཏཱ་ཡ ‘‘ཀ་ལྱཱ་ཎ’’ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
ས་ངྒྷེ པ་སཱ་དོ ཡ་སྶ་ཏྠཱིཏི ‘‘སུ་པྤ་ཊི་པ་ནྣོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ སཱ་ཝ་ཀ་ས་ངྒྷོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཨ་རི་ཡ་ས་ངྒྷེ པ་སཱ་དོ ས་དྡྷཱ ཡ་སྶ པུ་གྒ་ལ་སྶ ཨ་ཏྠི ཨ་ཙ་ལོ སུ་པྤ་ཏི་ཊྛི་ཏོ་ཏི ཨཱ་ནེ་ཏྭཱ ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཾ. ཨུ་ཛུ་བྷཱུ་ཏ་ཉྩ ད་སྶ་ནནྟི དི་ཊྛི་ཝ་ངྐཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཀི་ལེ་ས་ཝ་ངྐཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཙ ཨུ་ཛུ་བྷཱུ་ཏཾ. ཨ་ཀུ་ཊི་ལཾ ཨ་ཛི་མྷཾ ཀ་མྨ་སྶ་ཀ་ཏཱ་ད་སྶ་ན་ཉྩེ་ཝ ས་པྤ་ཙྩ་ཡ་ནཱ་མ་རཱུ་པ་ད་སྶ་ན་ཉྩཱ་ཏི དུ་ཝི་དྷ་མྤི ད་སྶ་ནཾ ཡ་སྶ ཨ་ཏྠི ཨ་ཙ་ལཾ སུ་པྤ་ཏི་ཊྛི་ཏ་ནྟི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཨ་ད་ལི་དྡོ་ཏི ཏཾ ཨཱ་ཧུ ས་དྡྷཱ་དྷ་ནཾ, སཱི་ལ་དྷ་ནཾ, སུ་ཏ་དྷ་ནཾ, ཙཱ་ག་དྷ་ནཾ, པ་ཉྙཱ་དྷ་ན་ནྟི ཨི་མེ་སཾ སུ་ཝི་སུ་དྡྷཱ་ནཾ དྷ་ནཱ་ནཾ ཨ་ཏྠི་ཏཱ་ཡ ‘‘ཨ་ད་ལི་དྡོ’’ཏི ཏཾ ཏཱ་དི་སཾ པུ་གྒ་ལཾ བུ་དྡྷཱ་ད་ཡོ ཨ་རི་ཡཱ ཨཱ་ཧུ. ཨ་མོ་གྷཾ ཏ་སྶ ཛཱི་ཝི་ཏཾ ཏ་སྶ ཏ་ཐཱ་རཱུ་པ་སྶ ཛཱི་ཝི་ཏཾ དི་ཊྛ་དྷ་མྨི་ཀཱ་དི་ཨ་ཏྠཱ་དྷི་ག་མེ་ན ཨ་མོ་གྷཾ ཨ་ཝ་ཉྫྷཾ ས་ཕ་ལ་མེ་ཝཱ་ཏི ཨཱ་ཧཱུ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ཏ་སྨཱཏི, ཡ་སྨཱ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་ས་དྡྷཱ་དི་གུ་ཎ་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ པུ་གྒ་ལོ ‘‘ཨ་ད་ལི་དྡོ ཨ་མོ་གྷ་ཛཱི་ཝི་ཏོ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཨ་ཧ་མྤི ཏ་ཐཱ་རཱུ་པོ བྷ་ཝེ་ཡྻ་ནྟི. ས་དྡྷ་ཉྩ…པེ… སཱ་ས་ནནྟི ‘‘ས་བྦ་པཱ་པ་སྶ ཨ་ཀ་ར་ཎ’’ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ (དྷ. པ. ༡༨༣; དཱི. ནི. ༢.༩༠) ཝུ་ཏྟཾ བུ་དྡྷཱ་ནཾ སཱ་ས་ནཾ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ནྟོ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟོ ཝུ་ཏྟ་པྤ་བྷེ་དཾ ས་དྡྷ་ཉྩེ་ཝ སཱི་ལ་ཉྩ དྷ་མྨ་ད་སྶ་ན་ཧེ་ཏུ་ཀཾ དྷ་མྨེ སུ་ནི་ཙྪ་ཡཱ ཝི་མོ་ཀྑ་བྷཱུ་ཏཾ པ་སཱ་ད་ཉྩ ཨ་ནུ་ཡུ་ཉྫེ་ཡྻ ཝ་ཌྜྷེ་ཡྻཱ་ཏི.
ཨེ་ཝཾ ཐེ་རོ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཱ་མུ་ཁེ་ན ཨ་ཏྟ་ནི ཝི་ཛྫ་མཱ་ནེ གུ་ཎེ པ་ཀཱ་སེ་ནྟོ ཨ་ཉྙཾ བྱཱ་ཀཱ་སི.
སི་རི་མི་ཏྟ་ཏྠེ་ར་གཱ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༣. མ་ཧཱ་པ་ནྠ་ཀ་ཏྠེ་ར་གཱ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ཡ་དཱ པ་ཋ་མ་མ་དྡ་ཀྑིནྟི་ཨཱ་དི་ཀཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ མ་ཧཱ་པ་ནྠ་ཀ་ཏྠེ་ར་སྶ གཱ་ཐཱ. ཀཱ ཨུ་པྤ་ཏྟི? ཨ་ཡཾ ཀི་ར པ་དུ་མུ་ཏྟ་ར་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཀཱ་ལེ ཧཾ་ས་ཝ་ཏཱི་ན་ག་རེ ཝི་བྷ་ཝ་ས་མྤ་ནྣོ ཀུ་ཊུ་མྦི་ཡོ ཧུ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ ས་ཏྠུ ས་ནྟི་ཀེ དྷ་མྨཾ སུ་ཎ་ནྟོ ས་ཏྠཱ་རཾ ཨེ་ཀཾ བྷི་ཀྑུཾ ས་ཉྙཱ་ཝི་ཝ་ཊྚ་ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ ཨ་གྒ་ཊྛཱ་ནེ ཋ་པེ་ནྟཾ དི་སྭཱ ས་ཡ་མྤི ཏཾ ཋཱ་ན་ནྟ་རཾ པ་ཏྠེ་ནྟོ བུ་དྡྷ་པྤ་མུ་ཁ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་སྶ ས་ཏྟཱ་ཧཾ མ་ཧཱ་དཱ་ནཾ པ་ཝ་ཏྟེ་ཏྭཱ, ‘‘བྷ་ནྟེ, ཡཾ བྷི་ཀྑུཾ ཏུ་མྷེ ཨི་ཏོ ས་ཏྟ་དི་ཝ་ས་མ་ཏྠ་ཀེ – ‘ས་ཉྙཱ་ཝི་ཝ་ཊྚ་ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ ཨ་ཡཾ མ་མ སཱ་ས་ནེ ཨ་གྒོ’ཏི ཨེ་ཏ་ད་གྒེ ཋ་པ་ཡི་ཏྠ, ཨ་ཧ་མྤི ཨི་མ་སྶ ཨ་དྷི་ཀཱ་ར་ཀ་མྨ་སྶ བ་ལེ་ན སོ བྷི་ཀྑུ ཝི་ཡ ཨ་ནཱ་ག་ཏེ ཨེ་ཀ་སྶ བུ་དྡྷ་སྶ སཱ་ས་ནེ ཨ་གྒོ བྷ་ཝེ་ཡྻ’’ནྟི པ་ཏྠ་ནཾ ཨ་ཀཱ་སི. ཀ་ནི་ཊྛ་བྷཱ་ཏཱ པ་ན་སྶ ཏ་ཐེ་ཝ བྷ་ག་ཝ་ཏི ཨ་དྷི་ཀཱ་ར་ཀ་མྨཾ ཀ་ཏྭཱ མ་ནོ་མ་ཡ་སྶ ཀཱ་ཡ་སྶཱ་བྷི་ནི་མྨཱ་ནཾ ཙེ་ཏོ་ཝི་ཝ་ཊྚ་ཀོ་ས་ལླ་ནྟི དྭི་ནྣཾ ཨ་ངྒཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ པ་ཎི་དྷཱ་ནཾ ཨ་ཀཱ་སི. བྷ་ག་ཝཱ དྭི་ནྣ་མྤི པ་ཏྠ་ནཾ ཨ་ན་ནྟ་རཱ་ཡེ་ན ས་མི་ཛ྄ཛྷ་ན་བྷཱ་ཝཾ དི་སྭཱ ‘‘ཨ་ནཱ་ག་ཏེ ཀ་པྤ་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་མ་ཏྠ་ཀེ གོ་ཏ་མ་སྶ ནཱ་མ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་སྶ སཱ་ས་ནེ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ པ་ཏྠ་ནཱ ས་མི་ཛ྄ཛྷི་སྶ་ཏཱི’’ཏི བྱཱ་ཀཱ་སི.
ཏེ ཨུ་བྷོ་པི ཛ་ནཱ ཏ་ཏྠ ཡཱ་ཝ་ཛཱི་ཝཾ པུ་ཉྙཱ་ནི ཀ་ཏྭཱ ཏ་ཏོ ཙུ་ཏོ དེ་ཝ་ལོ་ཀེ ནི་བྦ་ཏྟིཾ་སུ. ཏ་ཏྠ མ་ཧཱ་པ་ནྠ་ཀ་སྶ ཨ་ནྟ་རཱ་ཀ་ཏཾ ཀ་ལྱཱ་ཎ་དྷ་མྨཾ ན ཀ་ཐཱི་ཡ་ཏི. ཙཱུ་ལ༹་པ་ནྠ་ཀོ པ་ན ཀ་སྶ་པ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ སཱ་ས་ནེ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ཝཱི་ས་ཏི ཝ་སྶ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ཨོ་དཱ་ཏ་ཀ་སི་ཎ་ཀ་མྨཾ ཀ་ཏྭཱ དེ་ཝ་པུ་རེ ནི་བྦ་ཏྟི. ཨ་པ་དཱ་ནེ པ་ན ‘‘ཙཱུ་ལ༹་པ་ནྠ་ཀོ པ་དུ་མུ་ཏྟ་ར་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཀཱ་ལེ ཏཱ་པ་སོ ཧུ་ཏྭཱ ཧི་མ་ཝ་ནྟེ ཝ་ས་ནྟོ ཏ་ཏྠ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ དི་སྭཱ པུ་པྥ་ཙྪ་ཏྟེ་ན པཱུ་ཛཾ ཨ་ཀཱ་སཱི’’ཏི ཨཱ་ག་ཏཾ. ཏེ་སཾ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶེ་སུ སཾ་ས་ར་ནྟཱ་ནཾ་ཡེ་ཝ ཀ་པྤ་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཾ ཨ་ཏི་ཀྐ་ནྟཾ. ཨ་ཐ ཨ་མྷཱ་ཀཾ ས་ཏྠཱ ཨ་བྷི་ས་མྦོ་དྷིཾ པ་ཏྭཱ པ་ཝ་ཏྟི་ཏ་ཝ་ར་དྷ་མྨ་ཙ་ཀྐོ རཱ་ཛ་ག་ཧཾ ཨུ་པ་ནི་སྶཱ་ཡ ཝེ་ལུ༹་ཝ་ནེ མ་ཧཱ་ཝི་ཧཱ་རེ ཝི་ཧ་ར་ཏི.
ཏེ་ན ཙ ས་མ་ཡེ་ན རཱ་ཛ་ག་ཧེ དྷ་ན་སེ་ཊྛི་སྶ དྷཱི་ཏཱ ཨ་ཏྟ་ནོ དཱ་སེ་ན ས་དྡྷིཾ ས་ནྠ་ཝཾ ཀ་ཏྭཱ ཉཱ་ཏ་ཀེ་ཧི བྷཱི་ཏཱ ཧ་ཏྠ་སཱ་རཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཏེ་ན ས་དྡྷིཾ པ་ལཱ་ཡི་ཏྭཱ ཨ་ཉྙ་ཏྠ ཝ་ས་ནྟཱི ཏཾ པ་ཊི་ཙྩ ག་བྦྷཾ ལ་བྷི་ཏྭཱ པ་རི་པ་ཀྐ་ག་བྦྷཱ ‘‘ཉཱ་ཏི་གྷ་རཾ ག་ནྟྭཱ ཝི་ཛཱ་ཡི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ག་ཙྪ་ནྟཱི ཨ་ནྟ་རཱ་མ་གྒེ་ཡེ་ཝ པུ་ཏྟཾ ཝི་ཛཱ་ཡི་ཏྭཱ སཱ་མི་ནཱ ནི་ཝ་ཏྟི་ཏཱ པུ་བྦེ ཝ་སི་ཏ་ཊྛཱ་ནེ ཝ་ས་ནྟཱི པུ་ཏྟ་སྶ པ་ནྠེ ཛཱ་ཏ་ཏྟཱ པ་ནྠ་ཀོཏི, ནཱ་མཾ ཨ་ཀཱ་སི. ཏ་སྨིཾ ཨཱ་དྷཱ་ཝི་ཏྭཱ ཝི་དྷཱ་ཝི་ཏྭཱ ཝི་ཙ་ར་ཎ་ཀཱ་ལེ ཏ་མེ་ཝ པ་ཊི་ཙྩ དུ་ཏི་ཡཾ ག་བྦྷཾ པ་ཊི་ལ་བྷི་ཏྭཱ པ་རི་པ་ཀྐ་ག་བྦྷཱ པུ་བྦེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཨ་ནྟ་རཱ་མ་གྒེ པུ་ཏྟཾ ཝི་ཛཱ་ཡི་ཏྭཱ སཱ་མི་ནཱ ནི་ཝ་ཏྟི་ཏཱ ཛེ་ཊྛ་པུ་ཏྟ་སྶ མ་ཧཱ་པ་ནྠ་ཀོཏི ཀ་ནི་ཊྛ་སྶ ཙཱུ་ལ༹་པ་ནྠ་ཀོཏི ནཱ་མཾ ཀ་ཏྭཱ ཡ་ཐཱ་ཝ་སི་ཏ་ཊྛཱ་ནེ་ཡེ་ཝ ཝ་ས་ནྟཱི ཨ་ནུ་ཀྐ་མེ་ན དཱ་ར་ཀེ་སུ ཝ་ཌྜྷ་ནྟེ་སུ ཏེ་ཧི, ‘‘ཨ་མྨ, ཨ་ཡྻ་ཀ་ཀུ་ལཾ ནོ ད་སྶེ་ཧཱི’’ཏི ནི་བུ་ནྡྷི་ཡ་མཱ་ནཱ དཱ་ར་ཀེ མཱ་ཏཱ་པི་ཏཱུ་ནཾ ས་ནྟི་ཀཾ པེ་སེ་སི. ཏ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ དཱ་ར་ཀཱ དྷ་ན་སེ་ཊྛི་ནོ གེ་ཧེ ཝ་ཌྜྷ་ནྟི. ཏེ་སུ ཙཱུ་ལ༹་པ་ནྠ་ཀོ ཨ་ཏི་ད་ཧ་རོ. མ་ཧཱ་པ་ནྠ་ཀོ པ་ན ཨ་ཡྻ་ཀེ་ན ས་དྡྷིཾ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ས་ནྟི་ཀཾ ག་ཏོ ས་ཏྠཱ་རཾ དི་སྭཱ ས་ཧ ད་སྶ་ནེ་ན པ་ཊི་ལ་དྡྷ་ས་དྡྷོ དྷ་མྨཾ སུ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་ས་མྤ་ནྣ་ཏཱ་ཡ པ་བྦ་ཛི་ཏུ་ཀཱ་མོ ཧུ་ཏྭཱ པི་ཏཱ་མ་ཧཾ ཨཱ་པུ་ཙྪི. སོ ས་ཏྠུ ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་ཏྭཱ ཏཾ པ་བྦཱ་ཛེ་སི. སོ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ བ་ཧུཾ བུ་དྡྷ་ཝ་ཙ་ནཾ ཨུ་གྒ་ཎྷི་ཏྭཱ པ་རི་པུ་ཎྞ་ཝ་སྶོ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫི་ཏྭཱ ཡོ་ནི་སོ་མ་ན་སི་ཀཱ་རེ ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ནྟོ ཝི་སེ་ས་ཏོ ཙ་ཏུ་ནྣཾ ཨ་རཱུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཱ་ནཾ ལཱ་བྷཱི ཧུ་ཏྭཱ ཏ་ཏོ ཝུ་ཊྛཱ་ཡ ཝི་པ་སྶ་ནཾ ཨུ་སྶུ་ཀྐཱ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎི. ཨི་ཏི སོ ས་ཉྙཱ་ཝི་ཝ་ཊྚ་ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ ཨ་གྒོ ཛཱ་ཏོ. སོ ཛྷཱ་ན་སུ་ཁེ་ན ཕ་ལ་སུ་ཁེ་ན ཝཱི་ཏི་ནཱ་མེ་ནྟོ ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ ཨ་ཏྟ་ནོ པ་ཊི་པ་ཏྟིཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑི་ཏྭཱ ཨ་དྷི་ག་ཏ་ས་མྤ་ཏྟིཾ པ་ཊི་ཙྩ ས་ཉྫཱ་ཏ་སོ་མ་ན་སྶོ སཱི་ཧ་ནཱ་དཾ ན་ད་ནྟོ –
༥༡༠. ‘‘ཡ་དཱ པ་ཋ་མ་མ་དྡ་ཀྑིཾ, ས་ཏྠཱ་ར་མ་ཀུ་ཏོ་བྷ་ཡཾ;
ཏ་ཏོ མེ ཨ་ཧུ སཾ་ཝེ་གོ, པ་སྶི་ཏྭཱ པུ་རི་སུ་ཏྟ་མཾ.
༥༡༡. ‘‘སི་རིཾ ཧ་ཏྠེ་ཧི པཱ་དེ་ཧི, ཡོ པ་ཎཱ་མེ་ཡྻ ཨཱ་ག་ཏཾ;
ཨེ་ཏཱ་དི་སཾ སོ ས་ཏྠཱ་རཾ, ཨཱ་རཱ་དྷེ་ཏྭཱ ཝི་རཱ་དྷ་ཡེ.
༥༡༢. ‘‘ཏ་དཱ་ཧཾ པུ་ཏྟ་དཱ་ར་ཉྩ, དྷ་ན་དྷ་ཉྙ་ཉྩ ཚ་ཌྜ་ཡིཾ;
ཀེ་ས་མ་སྶཱུ་ནི ཚེ་དེ་ཏྭཱ, པ་བྦ་ཛིཾ ཨ་ན་གཱ་རི་ཡཾ.
༥༡༣. ‘‘སི་ཀྑཱ་སཱ་ཛཱི་ཝ་ས་མྤ་ནྣོ, ཨི་ནྡྲི་ཡེ་སུ སུ་སཾ་ཝུ་ཏོ;
ན་མ་སྶ་མཱ་ནོ ས་མྦུ་དྡྷཾ, ཝི་ཧཱ་སིཾ ཨ་པ་རཱ་ཛི་ཏོ.
༥༡༤. ‘‘ཏ་ཏོ མེ པ་ཎི་དྷཱི ཨཱ་སི, ཙེ་ཏ་སོ ཨ་བྷི་པ་ཏྠི་ཏོ;
ན ནི་སཱི་དེ མུ་ཧུ་ཏྟ་མྤི, ཏ་ཎྷཱ་ས་ལླེ ཨ་ནཱུ་ཧ་ཏེ.
༥༡༥. ‘‘ཏ་སྶ མེ་ཝཾ ཝི་ཧ་ར་ཏོ, པ་སྶ ཝཱི་རི་ཡ་པ་ར་ཀྐ་མཾ;
ཏི་སྶོ ཝི་ཛྫཱ ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟཱ, ཀ་ཏཾ བུ་དྡྷ་སྶ སཱ་ས་ནཾ.
༥༡༦. ‘‘པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་སཾ ཛཱ་ནཱ་མི, དི་བྦ་ཙ་ཀྑུ ཝི་སོ་དྷི་ཏཾ;
ཨ་ར་ཧཱ ད་ཀྑི་ཎེ་ཡྻོ་མྷི, ཝི་པྤ་མུ་ཏྟོ ནི་རཱུ་པ་དྷི.
༥༡༧. ‘‘ཏ་ཏོ ར་ཏྱཱ་ཝི་ཝ་སཱ་ནེ, སཱུ་རི་ཡུ་གྒ་མ་ནཾ པ་ཏི;
ས་བྦཾ ཏ་ཎྷཾ ཝི་སོ་སེ་ཏྭཱ, པ་ལླ་ངྐེ་ན ཨུ་པཱ་ཝི་སི’’ནྟི. – ཨི་མཱ གཱ་ཐཱ ཨ་བྷཱ་སི;
ཏ་ཏྠ ཡ་དཱཏི ཡ་སྨིཾ ཀཱ་ལེ. པ་ཋ་མནྟི ཨཱ་དི་ཏོ. ཨ་དྡ་ཀྑིནྟི པ་སྶིཾ, ས་ཏྠཱ་རནྟི, བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ. ཨ་ཀུ་ཏོ་བྷ་ཡནྟི ནི་བྦྷ་ཡཾ. ཨ་ཡ་ཉྷེ་ཏྠ ཨ་ཏྠོ – ས་བྦེ་སཾ བྷ་ཡ་ཧེ་ཏཱུ་ནཾ བོ་དྷི་མཱུ་ལེ་ཡེ་ཝ པ་ཧཱི་ན་ཏྟཱ ཀུ་ཏོ་ཙི་པི བྷ་ཡཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཨ་ཀུ་ཏོ་བྷ་ཡཾ ནི་བྦྷ་ཡཾ, ཙ་ཏུ་ཝེ་སཱ་ར་ཛྫ་ཝི་སཱ་ར་དཾ དི་ཊྛ་དྷ་མྨི་ཀ་ས་མྤ་རཱ་ཡི་ཀ་པ་ར་མ་ཏྠེ་ཧི ཝེ་ནེ་ཡྻཱ་ནཾ ཡ་ཐཱ་ར་ཧ་མ་ནུ་སཱ་ས་ན་ཏོ ས་ཏྠཱ་རཾ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷཾ མ་ཡ྄ཧཾ པི་ཏཱ་མ་ཧེ་ན ས་དྡྷིཾ ག་ནྟྭཱ ཡཱ་ཡ ཝེ་ལཱ་ཡ ས་བྦ་པ་ཋ་མཾ པ་སྶིཾ, ཏཾ པུ་རི་སུ་ཏྟ་མཾ ས་དེ་ཝ་ཀེ ལོ་ཀེ ཨ་གྒ་པུ་གྒ་ལཾ པ་སྶི་ཏྭཱ ཏ་ཏོ ད་སྶ་ན་ཧེ་ཏུ ཏ་ཏོ ད་སྶ་ན་ཏོ པ་ཙྪཱ ‘‘ཨེ་ཏྟ་ཀཾ ཀཱ་ལཾ ས་ཏྠཱ་རཾ ད་ཊྛུཾ དྷ་མྨ་ཉྩ སོ་ཏུཾ ནཱ་ལ་ཏྠ’’ནྟི མ་ཡ྄ཧཾ སཾ་ཝེ་གོ ཨ་ཧུ ས་ཧོ་ཏྟ་པྤཾ ཉཱ་ཎཾ ཨུ་པྤ་ཛྫི. ཨུ་པྤ་ནྣ་སཾ་ཝེ་གོ པ་ནཱ་ཧཾ ཨེ་ཝཾ ཙི་ནྟེ་སི་ནྟི ད་སྶེ་ཏི སི་རིཾ ཧ་ཏྠེ་ཧཱིཏི གཱ་ཐཱ་ཡ. ཏ་སྶ་ཏྠོ – ཡོ ཝི་བྷ་ཝ་ཏྠི་ཀོ པུ་རི་སོ ‘‘ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཡི་ཀོ ཧུ་ཏྭཱ ཏ་ཝ ས་ནྟི་ཀེ ཝ་སི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ས་ཝི་གྒ་ཧཾ སི་རིཾ ས་ཡ་ནེ ཨུ་པ་ག་ཏཾ ཧ་ཏྠེ་ཧི ཙ པཱ་དེ་ཧི ཙ ཀོ་ཊྚེ་ནྟོ པ་ཎཱ་མེ་ཡྻ ནཱི་ཧ་རེ་ཡྻ, སོ ཏ་ཐཱ་རཱུ་པོ ཨ་ལ་ཀྑི་ཀ་པུ་རི་སོ ཨེ་ཏཱ་དི་སཾ ས་ཏྠཱ་རཾ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷཾ ཨཱ་རཱ་དྷེ་ཏྭཱ ཨི་མ་སྨིཾ ན་ཝ་མེ ཁ་ཎེ པ་ཊི་ལ་བྷི་ཏྭཱ ཝི་རཱ་དྷ་ཡེ ཏ་སྶ ཨོ་ཝཱ་དཱ་ཀ་ར་ཎེ་ན ཏཾ ཝི་ར་ཛ྄ཛྷེ་ཡྻ, ཨ་ཧཾ པ་ནེ་ཝཾ ན ཀ་རོ་མཱི་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཏ་དཱ་ཧཾ…པེ… ཨ་ན་གཱ་རི་ཡ’’ནྟི. ཏ་ཏྠ ཚ་ཌྜ་ཡིནྟི, པ་ཛ་ཧིཾ. ‘‘ཚ་ཌྜི་ཡ’’ནྟི་པི པཱ་ཋོ. ན་ནུ ཨ་ཡཾ ཐེ་རོ དཱ་ར་པ་རི་གྒ་ཧཾ ཨ་ཀ་ཏྭཱ་ཝ པ་བྦ་ཛི་ཏོ, སོ ཀ་སྨཱ ‘‘པུ་ཏྟ་དཱ་ར་ཉྩ ཚ་ཌྜ་ཡི’’ནྟི ཨ་ཝོ་ཙཱ་ཏི? ཡ་ཐཱ ནཱ་མ པུ་རི་སོ ཨ་ནི་བྦ་ཏྟ་ཕ་ལ་མེ་ཝ རུ་ཀྑཾ ཚི་ནྡ་ནྟོ ཨ་ཙྪི་ནྣེ ཏ་ཏོ ལ་དྡྷ་ཕ་ལེ་ཧི པ་རི་ཧཱི་ནོ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝཾ་ས་མྤ་ད་མི་དཾ ད་ཊྛ་བྦཾ.
སི་ཀྑཱ་སཱ་ཛཱི་ཝ་ས་མཱ་པ་ནྣོཏི ཡཱ ཨ་དྷི་སཱི་ལ་སི་ཀྑཱ, ཏཱ་ཡ ཙ, ཡ་ཏྠ བྷི་ཀྑཱུ ས་ཧ ཛཱི་ཝ་ནྟི, ཨེ་ཀ་ཛཱི་ཝི་ཀཱ ས་བྷཱ་ག་ཝུ་ཏྟི་ནོ ཧོ་ནྟི, ཏེ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏཱ པ་ཉྙ་ཏྟ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ས་ངྑཱ་ཏེ་ན སཱ་ཛཱི་ཝེ་ན ཙ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ སི་ཀྑ་ན་བྷཱ་ཝེ་ན ས་མ་ངྒཱི་བྷཱུ་ཏོ, སི་ཀྑཾ པ་རི་པཱུ་རེ་ནྟོ སཱ་ཛཱི་ཝ་ཉྩ ཨ་ཝཱི་ཏི་ཀྐ་མ་ནྟོ ཧུ་ཏྭཱ ཏ་དུ་བྷ་ཡཾ ས་མྤཱ་དེ་ནྟོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏེ་ན སུ་ཝི་སུ་དྡྷེ པཱ་ཏི་མོ་ཀྑེ སཱི་ལེ པ་ཏི་ཊྛི་ཏ་བྷཱ་ཝཾ ད་སྶེ་ཏི. ཨི་ནྡྲི་ཡེ་སུ སུ་སཾ་ཝུ་ཏོཏི མ་ན་ཙྪ་ཊྛེ་སུ ཨི་ནྡྲི་ཡེ་སུ སུ་ཊྛུ སཾ་ཝུ་ཏོ. རཱུ་པཱ་དི་ཝི་ས་ཡེ་སུ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ན་ཀཱ་ནཾ ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་དཱི་ནཾ པ་ཝ་ཏྟི་ནི་ཝཱ་ར་ཎ་ཝ་སེ་ན ས་ཏི་ཀ་ཝཱ་ཊེ་ན སུ་པི་ཧི་ཏ་ཙ་ཀྑཱ་དི་དྭཱ་རོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨེ་ཝཾ པཱ་ཏི་མོ་ཀྑ་སཾ་ཝ་ར་ཨི་ནྡྲི་ཡ་སཾ་ཝ་ར་སཱི་ལ་ས་མྤ་ཏྟི་ད་སྶ་ནེ་ན ཨི་ཏ་ར་སཱི་ལ་མྤི ཨ་ཏྠ་ཏོ ད་སྶི་ཏ་མེ་ཝ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཐེ་རོ ཨ་ཏྟ་ནོ ཙ་ཏུ་པཱ་རི་སུ་དྡྷི་སཱི་ལ་ས་མྤ་དཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ ‘‘ན་མ་སྶ་མཱ་ནོ ས་མྦུ་དྡྷ’’ནྟི ཨི་མི་ནཱ བུ་དྡྷཱ་ནུ་སྶ་ཏི་བྷཱ་ཝ་ནཱ་ནུ་ཡོ་ག་མཱ་ཧ. ཝི་ཧཱ་སིཾ ཨ་པ་རཱ་ཛི་ཏོཏི ཀི་ལེ་ས་མཱ་རཱ་དཱི་ཧི ཨ་པ་རཱ་ཛི་ཏོ ཨེ་ཝ ཧུ་ཏྭཱ ཝི་ཧ་རིཾ, ཡཱ་ཝ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་པྤ་ཏྟི, ཏཱ་ཝ ཏེ་ཧི ཨ་ན་བྷི་བྷཱུ་ཏོ, ཨ་ཉྙ་ད་ཏྠུ ཏེ ཨ་བྷི་བྷ་ཝ་ནྟོ ཨེ་ཝ ཝི་ཧཱ་སི་ནྟི ཨ་ཏྠོ.
ཏ་ཏོཏི ཏ་སྨཱ, ཡ་སྨཱ སུ་ཝི་སུ་དྡྷ་སཱི་ལོ ས་ཏྠ་རི ཨ་བྷི་པྤ་ས་ནྣོ ཀི་ལེ་སཱ་བྷི་བྷ་ཝ་ན་པ་ཊི་པ་ཏྟི་ཡ་ཉྩ ཋི་ཏོ, ཏ་སྨཱ. པ་ཎི་དྷཱིཏི པ་ཎི་དྷཱ་ནཾ. ཏ་ཏོ ཝཱ ཙི་ཏྟཱ་བྷི་ནཱི་ཧཱ་རོ. ཨཱ་སཱིཏི ཨ་ཧོ་སི. ཙེ་ཏ་སོ ཨ་བྷི་པ་ཏྠི་ཏོཏི, མ་མ ཙི་ཏྟེ་ན ཨི་ཙྪི་ཏོ. ཀཱི་དི་སོ པ་ན སོ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ན ནི་སཱི་དེ མུ་ཧུ་ཏྟ་མྤི, ཏ་ཎྷཱ་ས་ལླེ ཨ་ནཱུ་ཧ་ཏེ’’ཏི. ‘‘ཨ་གྒ་མ་གྒ་ས་ཎྜཱ་སེ་ན མ་མ ཧ་ད་ཡ་ཏོ ཏ་ཎྷཱ་ས་ལླེ ཨ་ནུ་དྡྷ་ཊེ མུ་ཧུ་ཏྟ་མྤི ན ནི་སཱི་དེ, ནི་ས་ཛྫཾ ན ཀ་པྤེ་ཡྻ’’ནྟི ཨེ་ཝཾ མེ ཙི་ཏྟཱ་བྷི་ནཱི་ཧཱ་རོ ཨ་ཧོ་སཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ཨེ་ཝཾ པ་ན ཙི་ཏྟཾ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཡ བྷཱ་ཝ་ནཾ བྷཱ་ཝ་ཡི་ཏྭཱ ཋཱ་ན་ཙ་ངྐ་མེ་ཧེ་ཝ ར་ཏྟིཾ ཝཱི་ཏི་ནཱ་མེ་ནྟོ ཨ་རཱུ་པ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཏོ ཝུ་ཊྛཱ་ཡ ཛྷཱ་ན་ངྒ་མུ་ཁེ་ན ཝི་པ་སྶ་ནཾ པ་ཊྛ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ ས་ཙྪཱ་ཀཱ་སི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཏ་སྶ མེ’’ཏི་ཨཱ་དི. ནི་རཱུ་པ་དྷཱིཏི ཀི་ལེ་སུ་པ་དྷི་ཨཱ་དཱི་ནཾ ཨ་བྷཱ་ཝེ་ན ནི་རུ་པ་དྷི. ར་ཏྱཱ་ཝི་ཝ་སཱ་ནེཏི ར་ཏྟི་བྷཱ་ག་སྶ ཝི་ག་མ་ནེ ཝི་བྷཱ་ཏཱ་ཡ ར་ཏྟི་ཡཱ. སཱུ་རི་ཡུ་གྒ་མ་ནཾ པ་ཏཱིཏི སཱུ་རི་ཡུ་གྒ་མ་ནཾ ལ་ཀྑ་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ. ས་བྦཾ ཏ་ཎྷནྟི ཀཱ་མ་ཏ་ཎྷཱ་དི་བྷེ་དཾ ས་བྦཾ ཏ་ཎྷཱ་སོ་ཏཾ ཨ་གྒ་མ་གྒེ་ན ཝི་སོ་སེ་ཏྭཱ སུ་ཀྑཱ་པེ་ཏྭཱ ‘‘ཏ་ཎྷཱ་ས་ལླེ ཨ་ནཱུ་ཧ་ཏེ ན ནི་སཱི་དེ’’ཏི, པ་ཊི་ཉྙཱ་ཡ མོ་ཙི་ཏ་ཏྟཱ. པ་ལླ་ངྐེ་ན ཨུ་པཱ་ཝི་སིནྟི པ་ལླ་ངྐཾ ཨཱ་བྷུ་ཛི་ཏྭཱ ནི་སཱི་དི་ནྟི. སེ་སཾ ཨུ་ཏྟཱ་ན་ཏྠ་མེ་ཝ.
མ་ཧཱ་པ་ནྠ་ཀ་ཏྠེ་ར་གཱ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
ཨ་ཊྛ་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.