༢. ལ་ཀུ་ཎྜ་ཀ་བྷ་དྡི་ཡ་ཏྠེ་ར་གཱ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
པ་རེ ཨ་མྦཱ་ཊ་ཀཱ་རཱ་མེཏི་ཨཱ་དི་ཀཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ལ་ཀུ་ཎྜ་ཀ་བྷ་དྡི་ཡ་ཏྠེ་ར་སྶ གཱ་ཐཱ. ཀཱ ཨུ་པྤ་ཏྟི? ཨ་ཡཾ ཀི་ར པ་དུ་མུ་ཏྟ་ར་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཀཱ་ལེ ཧཾ་ས་ཝ་ཏཱི་ན་ག་རེ མ་ཧཱ་བྷོ་གེ ཀུ་ལེ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏྭཱ, ཝ་ཡ་པྤ་ཏྟོ ས་ཏྠུ ས་ནྟི་ཀེ དྷ་མྨཾ སུ་ཎ་ནྟོ ནི་སི་ནྣོ ཏ་སྨིཾ ཁ་ཎེ ས་ཏྠཱ་རཾ ཨེ་ཀཾ བྷི་ཀྑུཾ མ་ཉྫུ་སྶ་རཱ་ནཾ ཨ་གྒ་ཊྛཱ་ནེ ཋ་པེ་ནྟཾ དི་སྭཱ, ས་ཡ་མྤི ཏཾ ཋཱ་ནཾ པ་ཏྠེ་ནྟོ བུ་དྡྷ་པྤ་མུ་ཁ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་སྶ མ་ཧཱ་དཱ་ནཾ ད་ཏྭཱ, ‘‘ཨ་ཧོ ཝ་ཏཱ་ཧ་མྤི ཨ་ནཱ་ག་ཏེ ཨ་ཡཾ བྷི་ཀྑུ ཝི་ཡ ཨེ་ཀ་སྶ བུ་དྡྷ་སྶ སཱ་ས་ནེ མ་ཉྫུ་སྶ་རཱ་ནཾ ཨ་གྒོ བྷ་ཝེ་ཡྻ’’ནྟི པ་ཎི་དྷཱ་ནཾ ཨ་ཀཱ་སི. བྷ་ག་ཝཱ ཙ ཏ་སྶ ཨ་ན་ནྟ་རཱ་ཡ་ཏཾ དི་སྭཱ བྱཱ་ཀ་རི་ཏྭཱ པ་ཀྐཱ་མི.
སོ ཏ་ཏྠ ཡཱ་ཝ་ཛཱི་ཝཾ པུ་ཉྙཱ་ནི ཀ་ཏྭཱ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶེ་སུ སཾ་ས་ར་ནྟོ ཕུ་སྶ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཀཱ་ལེ ཙི་ཏྟ་པ་ཏྟ་ཀོ་ཀི་ལོ ཧུ་ཏྭཱ རཱ་ཛུ་ཡྻཱ་ན་ཏོ མ་དྷུ་རཾ ཨ་མྦ་ཕ་ལཾ ཏུ་ཎྜེ་ནཱ་དཱ་ཡ ག་ཙྪ་ནྟོ ས་ཏྠཱ་རཾ དི་སྭཱ པ་ས་ནྣ་མཱ་ན་སོ ‘‘ད་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཙི་ཏྟཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་སི. ས་ཏྠཱ ཏ་སྶ ཙི་ཏྟཾ ཉ་ཏྭཱ པ་ཏྟཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ནི་སཱི་དི. ཀོ་ཀི་ལོ ད་ས་བ་ལ་སྶ པ་ཏྟེ ཨ་མྦ་པ་ཀྐཾ པ་ཏི་ཊྛཱ་པེ་སི. ས་ཏྠཱ ཏཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫི. སོ ཀོ་ཀི་ལོ པ་ས་ནྣ་མཱ་ན་སོ ཏེ་ནེ་ཝ པཱི་ཏི་སུ་ཁེ་ན ས་ཏྟཱ་ཧཾ ཝཱི་ཏི་ནཱ་མེ་སི. ཏེ་ན ཙ པུ་ཉྙ་ཀ་མྨེ་ན མ་ཉྫུ་སྶ་རོ ཨ་ཧོ་སི. ཀ་སྶ་པ་ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་ཀཱ་ལེ པ་ན ཙེ་ཏི་ཡེ ཨཱ་ར་དྡྷེ ཀིཾ པ་མཱ་ཎཾ ཀ་རོ་མ? ས་ཏྟ་ཡོ་ཛ་ན་པྤ་མཱ་ཎཾ. ཨ་ཏི་མ་ཧ་ནྟ་མེ་ཏཾ. ཚ་ཡོ་ཛ་ན་པྤ་མཱ་ཎཾ. ཨེ་ཏ་མྤི ཨ་ཏི་མ་ཧ་ནྟཾ. པ་ཉྩ་ཡོ་ཛ་ནཾ, ཙ་ཏུ་ཡོ་ཛ་ནཾ, ཏི་ཡོ་ཛ་ནཾ, དྭི་ཡོ་ཛ་ན་ནྟི ཝུ་ཏྟེ ཨ་ཡཾ ཏ་དཱ ཛེ་ཊྛ་ཝ་ཌྜྷ་ཀཱི ཧུ་ཏྭཱ ‘‘ཨེ་ཐ, བྷོ, ཨ་ནཱ་ག་ཏེ སུ་ཁ་པ་ཊི་ཛ་གྒི་ཡཾ ཀཱ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ར་ཛྫུ་ཡཱ པ་རི་ཀྑི་པ་ནྟོ གཱ་ཝུ་ཏ་མ་ཏྟ་ཀེ ཋ་ཏྭཱ ‘‘ཨེ་ཀེ་ཀཾ མུ་ཁཾ གཱ་ཝུ་ཏཾ གཱ་ཝུ་ཏཾ ཧོ་ཏུ, ཙེ་ཏི་ཡཾ ཨེ་ཀ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ཝ་ཊྚཾ ཡོ་ཛ་ནུ་བྦེ་དྷཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཏེ ཏ་སྶ ཝ་ཙ་ནེ ཨ་ཊྛཾ་སུ. ཨི་ཏི ཨ་པྤ་མཱ་ཎ་སྶ བུ་དྡྷ་སྶ པ་མཱ་ཎཾ ཨ་ཀཱ་སཱི་ཏི. ཏེ་ན པ་ན ཀ་མྨེ་ན ནི་བྦ་ཏྟ་ནི་བྦ་ཏྟ་ཊྛཱ་ནེ ཨ་ཉྙེ་ཧི ནཱི་ཙ་ཏ་ར་པྤ་མཱ་ཎོ ཧོ་ཏི.
སོ ཨ་མྷཱ་ཀཾ ས་ཏྠུ ཀཱ་ལེ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ མ་ཧཱ་བྷོ་ག་ཀུ་ལེ ནི་བྦ་ཏྟི, བྷ་དྡི་ཡོཏི་སྶ ནཱ་མཾ ཨ་ཧོ་སི. ཨ་ཏི་ར་སྶ་ཏཱ་ཡ པ་ན ལ་ཀུ་ཎྜ་ཀ་བྷ་དྡི་ཡོཏི པ་ཉྙཱ་ཡི་ཏྠ. སོ ས་ཏྠུ ས་ནྟི་ཀེ དྷ་མྨཾ སུ་ཏྭཱ, པ་ཊི་ལ་དྡྷ་ས་དྡྷོ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ, བ་ཧུ་སྶུ་ཏོ དྷ་མྨ་ཀ་ཐི་ཀོ ཧུ་ཏྭཱ མ་དྷུ་རེ་ན ས་རེ་ན པ་རེ་སཾ དྷ་མྨཾ ཀ་ཐེ་སི. ཨ་ཐེ་ཀ་སྨིཾ ཨུ་སྶ་ཝ་དི་ཝ་སེ ཨེ་ཀེ་ན བྲཱ་ཧྨ་ཎེ་ན ས་དྡྷིཾ ར་ཐེ་ན ག་ཙྪ་ནྟཱི ཨ་ཉྙ་ཏ་རཱ ག་ཎི་ཀཱ ཐེ་རཾ དི་སྭཱ ད་ནྟ་ཝི་དཾ་ས་ཀཾ ཧ་སི. ཐེ་རོ ཏ་སྶཱ ད་ནྟ་ཊྛི་ཀེ ནི་མི་ཏྟཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཛྷཱ་ནཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏྭཱ, ཏཾ པཱ་ད་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ, ཝི་པ་སྶ་ནཾ པ་ཊྛ་པེ་ཏྭཱ, ཨ་ནཱ་གཱ་མཱི ཨ་ཧོ་སི. སོ ཨ་བྷི་ཎྷཾ ཀཱ་ཡ་ག་ཏཱ་ཡ ས་ཏི་ཡཱ ཝི་ཧ་ར་ནྟོ ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏཱ དྷ་མྨ་སེ་ནཱ་པ་ཏི་ནཱ ཨོ་ཝ་དི་ཡ་མཱ་ནོ ཨ་ར་ཧ་ཏྟེ པ་ཏི་ཊྛ་ཧི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ཨ་པ་དཱ་ནེ (ཨ་པ. ཐེ་ར ༢.༥༥.༡-༣༣) –
‘‘པ་དུ་མུ་ཏྟ་རོ ནཱ་མ ཛི་ནོ, ས་བྦ་དྷ་མྨེ་སུ ཙ་ཀྑུ་མཱ;
ཨི་ཏོ ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་མྷི, ཀ་པྤེ ཨུ་པྤ་ཛྫི ནཱ་ཡ་ཀོ.
‘‘ཏ་དཱ་ཧཾ ཧཾ་ས་ཝ་ཏི་ཡཾ སེ་ཊྛི་པུ་ཏྟོ མ་ཧ་དྡྷ་ནོ;
ཛ་ངྒྷཱ་ཝི་ཧཱ་རཾ ཝི་ཙ་རཾ, ས་ངྒྷཱ་རཱ་མཾ ཨ་ག་ཙྪ་ཧཾ.
‘‘ཏ་དཱ སོ ལོ་ཀ་པ་ཛྫོ་ཏོ, དྷ་མྨཾ དེ་སེ་སི ནཱ་ཡ་ཀོ;
མ་ཉྫུ་སྶ་རཱ་ནཾ པ་ཝ་རཾ, སཱ་ཝ་ཀཾ ཨ་བྷི་ཀི་ཏྟ་ཡི.
‘‘ཏཾ སུ་ཏྭཱ མུ་དི་ཏོ ཧུ་ཏྭཱ, ཀཱ་རཾ ཀ་ཏྭཱ མ་ཧེ་སི་ནོ;
ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ས་ཏྠུ་ནོ པཱ་དེ, ཏཾ ཋཱ་ན་མ་བྷི་པ་ཏྠ་ཡིཾ.
‘‘ཏ་དཱ བུ་དྡྷོ ཝི་ཡཱ་ཀཱ་སི, ས་ངྒྷ་མ་ཛ྄ཛྷེ ཝི་ནཱ་ཡ་ཀོ;
ཨ་ནཱ་ག་ཏ་མྷི ཨ་དྡྷཱ་ནེ, ལ་ཙྪ་སེ ཏཾ མ་ནོ་ར་ཐཾ.
‘‘ས་ཏ་ས་ཧ་སྶི་ཏོ ཀ་པྤེ, ཨོ་ཀྐཱ་ཀ་ཀུ་ལ་ས་མྦྷ་ཝོ;
གོ་ཏ་མོ ནཱ་མ གོ་ཏྟེ་ན, ས་ཏྠཱ ལོ་ཀེ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི.
‘‘ཏ་སྶ དྷ་མྨེ་སུ དཱ་ཡཱ་དོ, ཨོ་ར་སོ དྷ་མྨ་ནི་མྨི་ཏོ;
བྷ་དྡི་ཡོ ནཱ་མ ནཱ་མེ་ན, ཧེ་སྶ་ཏི ས་ཏྠུ སཱ་ཝ་ཀོ.
‘‘ཏེ་ན ཀ་མྨེ་ན སུ་ཀ་ཏེ་ན, ཙེ་ཏ་ནཱ་པ་ཎི་དྷཱི་ཧི ཙ;
ཛ་ཧི་ཏྭཱ མཱ་ནུ་སཾ དེ་ཧཾ, ཏཱ་ཝ་ཏིཾ་ས་མ་ག་ཙྪ་ཧཾ.
‘‘དྭེ་ན་ཝུ་ཏེ ཨི་ཏོ ཀ་པྤེ, ཕུ་སྶོ ཨུ་པྤ་ཛྫི ནཱ་ཡ་ཀོ;
དུ་རཱ་ས་དོ དུ་པྤ་ས་ཧོ, ས་བྦ་ལོ་ཀུ་ཏྟ་མོ ཛི་ནོ.
‘‘ཙ་ར་ཎེ་ན ཙ ས་མྤ་ནྣོ, བྲ་ཧཱ ཨུ་ཛུ པ་ཏཱ་པ་ཝཱ;
ཧི་ཏེ་སཱི ས་བྦ་ས་ཏྟཱ་ནཾ, བ་ཧུཾ མོ་ཙེ་སི བ་ནྡྷ་ནཱ.
‘‘ན་ནྡཱ་རཱ་མ་ཝ་ནེ ཏ་སྶ, ཨ་ཧོ་སིཾ ཕུ་སྶ་ཀོ་ཀི་ལོ;
ག་ནྡྷ་ཀུ་ཊི་ས་མཱ་ས་ནྣེ, ཨ་མྦ་རུ་ཀྑེ ཝ་སཱ་མ་ཧཾ.
‘‘ཏ་དཱ པི་ཎྜཱ་ཡ ག་ཙྪ་ནྟཾ, ད་ཀྑི་ཎེ་ཡྻཾ ཛི་ནུ་ཏྟ་མཾ;
དི་སྭཱ ཙི་ཏྟཾ པ་སཱ་དེ་ཏྭཱ, མ་ཉྫུ་ནཱ་བྷི་ནི་ཀཱུ་ཛ་ཧཾ.
‘‘རཱ་ཛུ་ཡྻཱ་ནཾ ཏ་དཱ ག་ནྟྭཱ, སུ་པ་ཀྐཾ ཀ་ན་ཀ་ཏྟ་ཙཾ;
ཨ་མྦ་པི་ཎྜཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ་ན, ས་མྦུ་དྡྷ་སྶོ་པ་ནཱ་མ་ཡིཾ.
‘‘ཏ་དཱ མེ ཙི་ཏྟ་མ་ཉྙཱ་ཡ, མ་ཧཱ་ཀཱ་རུ་ཎི་ཀོ ཛི་ནོ;
ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཀ་སྶ ཧ་ཏྠ་ཏོ, པ་ཏྟཾ པ་གྒ་ཎྷི ནཱ་ཡ་ཀོ.
‘‘ཨ་དཱ་སིཾ ཧ་ཊྛ་ཙི་ཏྟོ་ཧཾ, ཨ་མྦ་པི་ཎྜཾ མ་ཧཱ་མུ་ནེ;
པ་ཏྟེ པ་ཀྑི་པྤ པ་ཀྑེ་ཧི, པ་ཉྫ་ལིཾ ཀ་ཏྭཱ་ན མ་ཉྫུ་ནཱ.
‘‘ས་རེ་ན ར་ཛ་ནཱི་ཡེ་ན, ས་ཝ་ནཱི་ཡེ་ན ཝ་གྒུ་ནཱ;
ཝ་སྶ་ནྟོ བུ་དྡྷ་པཱུ་ཛ་ཏྠཾ, ནཱི་ལ༹ཾ ག་ནྟྭཱ ནི་པ་ཛྫ་ཧཾ.
‘‘ཏ་དཱ མུ་དི་ཏ་ཙི་ཏྟཾ མཾ, བུ་དྡྷ་པེ་མ་ག་ཏཱ་ས་ཡཾ;
ས་ཀུ་ཎ་གྒྷི ཨུ་པཱ་ག་ནྟྭཱ, གྷཱ་ཏ་ཡཱི དུ་ཊྛ་མཱ་ན་སོ.
‘‘ཏ་ཏོ ཙུ་ཏོ་ཧཾ ཏུ་སི་ཏེ, ཨ་ནུ་བྷོ་ཏྭཱ མ་ཧཱ་སུ་ཁཾ;
མ་ནུ་སྶ་ཡོ་ནི་མཱ་ག་ཙྪིཾ, ཏ་སྶ ཀ་མྨ་སྶ ཝཱ་ཧ་སཱ.
‘‘ཨི་མ་མྷི བྷ་དྡ་ཀེ ཀ་པྤེ, བྲ་ཧྨ་བ་ནྡྷུ མ་ཧཱ་ཡ་སོ;
ཀ་སྶ་པོ ནཱ་མ གོ་ཏྟེ་ན, ཨུ་པྤ་ཛྫི ཝ་ད་ཏཾ ཝ་རོ.
‘‘སཱ་ས་ནཾ ཛོ་ཏ་ཡི་ཏྭཱ སོ, ཨ་བྷི་བྷུ་ཡྻ ཀུ་ཏི་ཏྠི་ཡེ;
ཝི་ན་ཡི་ཏྭཱ་ན ཝེ་ནེ་ཡྻེ, ནི་བྦུ་ཏོ སོ ས་སཱ་ཝ་ཀོ.
‘‘ནི་བྦུ་ཏེ ཏ་མྷི ལོ་ཀ་གྒེ, པ་ས་ནྣཱ ཛ་ན་ཏཱ བ་ཧཱུ;
པཱུ་ཛ་ན་ཏྠཱ་ཡ བུ་དྡྷ་སྶ, ཐཱུ་པཾ ཀུ་བྦ་ནྟི ས་ཏྠུ་ནོ.
‘‘ས་ཏྟ་ཡོ་ཛ་ནི་ཀཾ ཐཱུ་པཾ, ས་ཏྟ་ར་ཏ་ན་བྷཱུ་སི་ཏཾ;
ཀ་རི་སྶཱ་མ མ་ཧེ་སི་སྶ, ཨི་ཙྩེ་ཝཾ མ་ནྟ་ཡ་ནྟི ཏེ.
‘‘ཀི་ཀི་ནོ ཀཱ་སི་རཱ་ཛ་སྶ, ཏ་དཱ སེ་ནཱ་ཡ ནཱ་ཡ་ཀོ;
ཧུ་ཏྭཱ་ཧཾ ཨ་པྤ་མཱ་ཎ་སྶ, པ་མཱ་ཎཾ ཙེ་ཏི་ཡེ ཝ་དིཾ.
‘‘ཏ་དཱ ཏེ མ་མ ཝཱ་ཀྱེ་ན, ཙེ་ཏི་ཡཾ ཡོ་ཛ་ནུ་གྒ་ཏཾ;
ཨ་ཀཾ་སུ ན་ར་ཝཱི་ར་སྶ, ནཱ་ནཱ་ར་ཏ་ན་བྷཱུ་སི་ཏཾ.
‘‘ཏེ་ན ཀ་མྨེ་ན སུ་ཀ་ཏེ་ན, ཙེ་ཏ་ནཱ་པ་ཎི་དྷཱི་ཧི ཙ;
ཛ་ཧི་ཏྭཱ མཱ་ནུ་སཾ དེ་ཧཾ, ཏཱ་ཝ་ཏིཾ་ས་མ་ག་ཙྪ་ཧཾ.
‘‘པ་ཙྪི་མེ ཙ བྷ་ཝེ དཱ་ནི, ཛཱ་ཏོ སེ་ཊྛི་ཀུ་ལེ ཨ་ཧཾ;
སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ པུ་ར་ཝ་རེ, ཨི་དྡྷེ ཕཱི་ཏེ མ་ཧ་དྡྷ་ནེ.
‘‘པུ་ར་པྤ་ཝེ་སེ སུ་ག་ཏཾ, དི་སྭཱ ཝི་མྷི་ཏ་མཱ་ན་སོ;
པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ་ན ན ཙི་རཾ, ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་པཱ་པུ་ཎིཾ.
‘‘ཙེ་ཏི་ཡ་སྶ པ་མཱ་ཎཾ ཡཾ, ཨ་ཀ་རིཾ ཏེ་ན ཀ་མྨུ་ནཱ;
ལ་ཀུ་ཎྜ་ཀ་ས་རཱི་རོ་ཧཾ, ཛཱ་ཏོ པ་རི་བྷ་ཝཱ་ར་ཧོ.
‘‘ས་རེ་ན མ་དྷུ་རེ་ནཱ་ཧཾ, པཱུ་ཛི་ཏྭཱ ཨི་སི་ས་ཏྟ་མཾ;
མ་ཉྫུ་སྶ་རཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ, ཨ་གྒ་ཏྟ་མ་ནུ་པཱ་པུ་ཎིཾ.
‘‘ཕ་ལ་དཱ་ནེ་ན བུ་དྡྷ་སྶ, གུ་ཎཱ་ནུ་སྶ་ར་ཎེ་ན ཙ;
སཱ་མ་ཉྙ་ཕ་ལ་ས་མྤ་ནྣོ, ཝི་ཧ་རཱ་མི ཨ་ནཱ་ས་ཝོ.
‘‘ཀི་ལེ་སཱ ཛྷཱ་པི་ཏཱ མ་ཡ྄ཧཾ…པེ… ཀ་ཏཾ བུ་དྡྷ་སྶ སཱ་ས་ན’’ནྟི.
ཨ་པ་ར་བྷཱ་གེ ཨ་ཉྙཾ བྱཱ་ཀ་རོ་ནྟོ –
༤༦༦. ‘‘པ་རེ ཨ་མྦཱ་ཊ་ཀཱ་རཱ་མེ, ཝ་ན་ས་ཎྜ་མྷི བྷ་དྡི་ཡོ;
ས་མཱུ་ལཾ ཏ་ཎྷ་མ་བྦུ་ཡ྄ཧ, ཏ་ཏྠ བྷ་དྡོ་ཝ ཛྷཱ་ཡ་ཏི.
༤༦༧. ‘‘ར་མ་ནྟེ་ཀེ མུ་དི་ངྒེ་ཧི, ཝཱི་ཎཱ་ཧི པ་ཎ་ཝེ་ཧི ཙ;
ཨ་ཧ་ཉྩ རུ་ཀྑ་མཱུ་ལ་སྨིཾ, ར་ཏོ བུ་དྡྷ་སྶ སཱ་ས་ནེ.
༤༦༨. ‘‘བུ་དྡྷོ ཙེ མེ ཝ་རཾ ད་ཛྫཱ, སོ ཙ ལ་བྦྷེ་ཐ མེ ཝ་རོ;
ག་ཎྷེ་ཧཾ ས་བྦ་ལོ་ཀ་སྶ, ནི་ཙྩཾ ཀཱ་ཡ་ག་ཏཾ ས་ཏི’’ནྟི. –
ཨི་མཱ ཏི་སྶོ གཱ་ཐཱ ཨ་བྷཱ་སི.
ཏ་ཏྠ པ་རེཏི སེ་ཊྛེ ཨ་དྷི་ཀེ, ཝི་སི་ཊྛེ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་དྷི་ཀ་ཝཱ་ཙཱི ཧི ཨ་ཡཾ པ་ར་ས་དྡོ ‘‘པ་རཾ ཝི་ཡ མ་ཏྟཱ་ཡཱ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཝི་ཡ. ཨ་མྦཱ་ཊ་ཀཱ་རཱ་མེཏི ཨེ་ཝཾ་ནཱ་མ་ཀེ ཨཱ་རཱ་མེ. སོ ཀི་ར ཚཱ་ཡཱུ་ད་ཀ་ས་མྤ་ནྣོ ཝ་ན་ས་ཎྜ་མ་ཎྜི་ཏོ ར་མ་ཎཱི་ཡོ ཧོ་ཏི ཏེ་ན ‘‘པ་རེ’’ཏི ཝི་སེ་སེ་ཏྭཱ ཝུ་ཏྟོ. ‘‘ཨ་མྦཱ་ཊ་ཀ་ཝ་ནེ ཨ་མྦཱ་ཊ་ཀེ་ཧི ཨ་བྷི་ལ་ཀྑི་ཏ་ཝ་ནེ’’ཏི ཙ ཝ་ད་ནྟི. ཝ་ན་ས་ཎྜ་མྷཱིཏི ཝ་ན་ག་ཧ་ནེ, གྷ་ན་ནི་ཙི་ཏ་རུ་ཀྑ་ག་ཙྪ་ལ་ཏཱ་ས་མཱུ་ཧེ ཝ་ནེ་ཏི ཨ་ཏྠོ. བྷ་དྡི་ཡོཏི ཨེ་ཝཾ་ནཱ་མ་ཀོ, ཨ་ཏྟཱ་ན་མེ་ཝ ཐེ་རོ ཨ་ཉྙཾ ཝི་ཡ ཝ་ད་ཏི. ས་མཱུ་ལཾ ཏ་ཎྷ་མ་བྦུ་ཡ྄ཧཱཏི ཏ་ཎྷཱ་ཡ མཱུ་ལཾ ནཱ་མ ཨ་ཝི་ཛྫཱ. ཏ་སྨཱ སཱ་ཝི་ཛྫཾ ཏ་ཎྷཾ ཨ་གྒ་མ་གྒེ་ན ས་མུ་གྒྷཱ་ཊེ་ཏྭཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏ་ཏྠ བྷ་དྡོ་ཝ ཛྷཱ་ཡ་ཏཱིཏི ལོ་ཀུ་ཏྟ་རེ་ཧི སཱི་ལཱ་དཱི་ཧི བྷ་དྡོ སུ་ནྡ་རོ ཏ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ཝ་ན་ས་ཎྜེ ཀ་ཏ་ཀི་ཙྩ་ཏཱ་ཡ དི་ཊྛ་དྷ་མྨ་སུ་ཁ་ཝི་ཧཱ་ར་ཝ་སེ་ན ཨ་གྒ་ཕ་ལ་ཛྷཱ་ནེ་ན ཛྷཱ་ཡ་ཏི.
ཕ་ལ་སུ་ཁེ་ན ཙ ཛྷཱ་ན་ས་མཱ་པ་ཏྟཱི་ཧི ཙ ཝཱི་ཏི་ནཱ་མེ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྟ་ནོ ཝི་ཝེ་ཀ་ར་ཏིཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ ‘‘ར་མ་ནྟེ་ཀེ’’ཏི གཱ་ཐཱ་ཡ་པི བྱ་ཏི་རེ་ཀ་མུ་ཁེ་ན ཏ་མེ་ཝ་ཏྠཾ ད་སྶེ་ཏི. ཏ་ཏྠ མུ་དི་ངྒེ་ཧཱིཏི ཨ་ངྒི་ཀཱ་དཱི་ཧི མུ་ར་ཛེ་ཧི. ཝཱི་ཎཱ་ཧཱིཏི ན་ནྡི་ནཱི་ཨཱ་དཱི་ཧི ཝཱི་ཎཱ་ཧི. པ་ཎ་ཝེ་ཧཱིཏི ཏུ་རི་ཡེ་ཧི ར་མ་ནྟི ཨེ་ཀེ ཀཱ་མ་བྷོ་གི་ནོ, སཱ པ་ན ཏེ་སཾ ར་ཏི ཨ་ན་རི་ཡཱ ཨ་ན་ཏྠ་སཾ་ཧི་ཏཱ. ཨ་ཧ་ཉྩཱ ཏི ཨ་ཧཾ པ་ན, ཨེ་ཀ་ཀོ བུ་དྡྷ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ སཱ་ས་ནེ ར་ཏོ, ཏ་ཏོ ཨེ་ཝ རུ་ཀྑ་མཱུ་ལ་སྨིཾ ར་ཏོ ཨ་བྷི་ར་ཏོ ཝི་ཧ་རཱ་མཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ཨེ་ཝཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ཝི་ཝེ་ཀཱ་བྷི་ར་ཏིཾ ཀི་ཏྟེ་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི ཡཾ ཀཱ་ཡ་ག་ཏཱ་ས་ཏི་ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ བྷཱ་ཝེ་ཏྭཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ཏྟོ, ཏ་སྶ པ་སཾ་ས་ན་ཏྠཾ ‘‘བུ་དྡྷོ ཙེ མེ’’ཏི གཱ་ཐ་མཱ་ཧ. ཏ་སྶ་ཏྠོ – ས་ཙེ བུ་དྡྷོ བྷ་ག་ཝཱ ‘‘ཨེ་ཀཱ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཝ་རཾ ཡཱ་ཙཱ་མཱི’’ཏི མ་ཡཱ ཡཱ་ཙི་ཏོ ‘‘ཨ་ཏི་ཀྐ་ནྟ་ཝ་རཱ ཁོ, བྷི་ཀྑུ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏཱ’’ཏི ཨ་པ་ཊི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ མ་ཡ྄ཧཾ ཡ་ཐཱ་ཡཱ་ཙི་ཏཾ ཝ་རཾ ད་དེ་ཡྻ, སོ ཙ ཝ་རོ མ་མཱ་དྷི་པྤཱ་ཡ་པཱུ་ར་ཀོ ལ་བྦྷེ་ཐ མ་ཡ྄ཧཾ མ་ནོ་ར་ཐཾ མ་ཏྠ་ཀཾ པཱ་པེ་ཡྻཱ་ཏི ཐེ་རོ པ་རི་ཀ་པྤ་ཝ་སེ་ན ཝ་ད་ཏི. ‘‘བྷ་ནྟེ, ས་བྦོ ལོ་ཀོ ས་བྦ་ཀཱ་ལཾ ཀཱ་ཡ་ག་ཏཱ་ས་ཏི་ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ བྷཱ་ཝེ་ཏཱུ’’ཏི ‘‘ས་བྦ་ལོ་ཀ་སྶ ནི་ཙྩཾ ཀཱ་ཡ་ག་ཏཱ་ས་ཏི བྷཱ་ཝེ་ཏ་བྦཱ’’ཏི ཀ་ཏྭཱ ཝ་རཾ ག་ཎྷེ ཨ་ཧ་ནྟི ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘ག་ཎྷེ་ཧཾ ས་བྦ་ལོ་ཀ་སྶ, ནི་ཙྩཾ ཀཱ་ཡ་ག་ཏཾ ས་ཏི’’ནྟི. ཨི་དཱ་ནི ཨ་པ་རི་ཀྑ་ཎ་ག་ར་ཧཱ་མུ་ཁེ་ན པ་རི་ཀྑ་ཎཾ པ་སཾ་ས་ནྟོ –
༤༦༩. ‘‘ཡེ མཾ རཱུ་པེ་ན པཱ་མིཾ་སུ, ཡེ ཙ གྷོ་སེ་ན ཨ་ནྭ་གཱུ;
ཚ་ནྡ་རཱ་ག་ཝ་སཱུ་པེ་ཏཱ, ན མཾ ཛཱ་ན་ནྟི ཏེ ཛ་ནཱ.
༤༧༠. ‘‘ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་ཉྩ ན ཛཱ་ནཱ་ཏི, བ་ཧི་དྡྷཱ ཙ ན པ་སྶ་ཏི;
ས་མ་ནྟཱ་ཝ་ར་ཎོ བཱ་ལོ, ས ཝེ གྷོ་སེ་ན ཝུ་ཡ྄ཧ་ཏི.
༤༧༡. ‘‘ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་ཉྩ ན ཛཱ་ནཱ་ཏི, བ་ཧི་དྡྷཱ ཙ ཝི་པ་སྶ་ཏི;
བ་ཧི་དྡྷཱ ཕ་ལ་ད་སྶཱ་ཝཱི, སོ་པི གྷོ་སེ་ན ཝུ་ཡ྄ཧ་ཏི.
༤༧༢. ‘‘ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་ཉྩ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, བ་ཧི་དྡྷཱ ཙ ཝི་པ་སྶ་ཏི;
ཨ་ནཱ་ཝ་ར་ཎ་ད་སྶཱ་ཝཱི, ན སོ གྷོ་སེ་ན ཝུ་ཡ྄ཧ་ཏཱི’’ཏི. –
ཨི་མཱ ཙ་ཏ་སྶོ གཱ་ཐཱ ཨ་བྷཱ་སི.
ཏ་ཏྠ ཡེ མཾ རཱུ་པེ་ན པཱ་མིཾ་སཱུཏི ཡེ ཛ་ནཱ ཨ་ཝི་དྡ་སཱུ མ་མ རཱུ་པེ་ན ཨ་པ་སཱ་དི་ཀེ་ན ནི་ཧཱི་ནེ་ན ‘‘ཨཱ་ཀཱ་ར་ས་དི་སཱི པ་ཉྙཱ’’ཏི, དྷ་མྨ་ས་རཱི་རེ་ན ཙ མཾ ནི་ཧཱི་ནཾ པཱ་མིཾ་སུ, ‘‘ཨོ་ར་ཀོ ཨ་ཡ’’ནྟི ཧཱི་ལེ༹་ནྟཱ པ་རི་ཙྪི་ནྡ་ན་ཝ་སེ་ན མ་ཉྙིཾ་སཱུ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཡེ ཙ གྷོ་སེ་ན ཨ་ནྭ་གཱུཏི ཡེ ཙ ས་ཏྟཱ གྷོ་སེ་ན མ་ཉྫུ་ནཱ མཾ ས་མྦྷཱ་ཝ་ནཱ་ཝ་སེ་ན ཨ་ནུ་ག་ཏཱ བ་ཧུ མ་ཉྙིཾ་སུ, ཏཾ ཏེ་སཾ མི་ཙྪཱ, ན ཧི ཨ་ཧཾ རཱུ་པ་མ་ཏྟེ་ན ཨ་ཝ་མ་ནྟ་བྦོ, གྷོ་ས་མ་ཏྟེ་ན ཝཱ ན བ་ཧུཾ མ་ནྟ་བྦོ, ཏ་སྨཱ ཚ་ནྡ་རཱ་ག་ཝ་སཱུ་པེ་ཏཱ, ན མཾ ཛཱ་ན་ནྟི ཏེ ཛ་ནཱཏི ཏེ དུ་ཝི་དྷཱ་པི ཛ་ནཱ ཚ་ནྡ་རཱ་ག་སྶ ཝ་སཾ ཨུ་པེ་ཏཱ ཨ་པྤ་ཧཱི་ན་ཚ་ནྡ་རཱ་གཱ ས་བྦ་སོ པ་ཧཱི་ན་ཚ་ནྡ་རཱ་གཾ མཾ ན ཛཱ་ན་ནྟི.
ཨ་ཝི་ས་ཡོ ཏེ་སཾ མཱ་དི་སོ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ བ་ཧི་དྡྷཱ ཙ ཨ་པ་རི་ཉྙཱ་ཏ་ཝ་ཏྠུ་ཏཱ་ཡཱ་ཏི ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ’’ནྟི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟནྟི ཨ་ཏྟ་ནོ ས་ནྟཱ་ནེ ཁ་ནྡྷཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་དི་དྷ་མྨཾ. བ་ཧི་དྡྷཱཏི པ་ར་ས་ནྟཱ་ནེ. ཨ་ཐ ཝཱ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་ནྟི, མ་མ ཨ་བྦྷ་ནྟ་རེ ཨ་སེ་ཀྑ་སཱི་ལ་ཀྑ་ནྡྷཱ་དིཾ. བ་ཧི་དྡྷཱ་ཏི, མ་མེ་ཝ ཨཱ་ཀ་པྤ་ས་མྤ་ཏྟི་ཡཱ་དི་ཡུ་ཏྟཾ བ་ཧི་དྡྷཱ རཱུ་པ་དྷ་མྨ་པྤ་ཝ་ཏྟིཾ ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་དི་པྤ་ཝ་ཏྟི་ཉྩ. ས་མ་ནྟཱ་ཝ་ར་ཎོཏི ཨེ་ཝཾ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་ཉྩ བ་ཧི་དྡྷཱ ཙ ཨ་ཛཱ་ན་ནེ་ན ས་མ་ནྟ་ཏོ ཨཱ་ཝ་ར་ཎ་ཡུ་ཏྟོ ཨཱ་ཝ་ཊ་ཉཱ་ཎ་ག་ཏི་ཀོ. ས ཝེ གྷོ་སེ་ན ཝུ་ཡ྄ཧ་ཏཱིཏི སོ པ་ར་ནེ་ཡྻ་བུ་དྡྷི་ཀོ བཱ་ལོ གྷོ་སེ་ན པ་རེ་སཾ ཝ་ཙ་ནེ་ན ཝུ་ཡ྄ཧ་ཏི ནི་ཡྻ་ཏི ཨཱ་ཀ་ཌྜྷཱི་ཡ་ཏི.
བ་ཧི་དྡྷཱ ཙ ཝི་པ་སྶ་ཏཱིཏི ཡོ ཙ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ན ཛཱ་ནཱ་ཏི, བ་ཧི་དྡྷཱ པ་ན སུ་ཏཱ་ནུ་སཱ་རེ་ན ཨཱ་ཀ་པྤ་ས་མྤ་ཏྟི་ཨཱ་དི་ཨུ་པ་དྷཱ་ར་ཎེ་ན ཝཱ ཝི་སེ་ས་ཏོ པ་སྶ་ཏི. ‘‘གུ་ཎ་ཝི་སེ་ས་ཡུ་ཏྟོ སི་ཡཱ’’ཏི མ་ཉྙ་ཏི, སོ་པི བ་ཧི་དྡྷཱ ཕ་ལ་ད་སྶཱ་ཝཱི ན་ཡ་གྒཱ་ཧེ་ན ཕ་ལ་མ་ཏྟཾ ག་ཎྷ་ནྟོ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན གྷོ་སེ་ན ཝུ་ཡ྄ཧ་ཏི, སོ་པི མཱ་དི་སེ ན ཛཱ་ནཱ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ཡོ པ་ན ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་ཉྩ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝ་སྶ ཨ་བྦྷ་ནྟ་རེ ཨ་སེ་ཀྑ་སཱི་ལ་ཀྑ་ནྡྷཱ་དི་གུ་ཎཾ ཛཱ་ནཱ་ཏི, བ་ཧི་དྡྷཱ ཙ་སྶ པ་ཊི་པ་ཏྟི་ས་ལླ་ཀྑ་ཎེ་ན ཝི་སེ་ས་ཏོ གུ་ཎ་ཝི་སེ་ས་ཡོ་གཾ པ་སྶ་ཏི. ཨ་ནཱ་ཝ་ར་ཎ་ད་སྶཱ་ཝཱི ཀེ་ན་ཙི ཨ་ནཱ་ཝ་ཊོ ཧུ་ཏྭཱ ཨ་རི་ཡཱ་ནཾ གུ་ཎེ ད་ཊྛུཾ ཉཱ་ཏུཾ ས་མ་ཏྠོ, ན སོ གྷོ་ས་མ་ཏྟེ་ན ཝུ་ཡ྄ཧ་ཏི ཡཱ་ཐཱ་ཝ་ཏོ ད་སྶ་ན་ཏོ་ཏི.
ལ་ཀུ་ཎྜ་ཀ་བྷ་དྡི་ཡ་ཏྠེ་ར་གཱ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.