༧. ཀཱ་ཏི་ཡཱ་ན་ཏྠེ་ར་གཱ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ཨུ་ཊྛེ་ཧཱིཏི་ཨཱ་དི་ཀཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ཀཱ་ཏི་ཡཱ་ན་ཏྠེ་ར་སྶ གཱ་ཐཱ. ཀཱ ཨུ་པྤ་ཏྟི? ཨ་ཡ་མྤི པུ་རི་མ་བུ་དྡྷེ་སུ ཀ་ཏཱ་དྷི་ཀཱ་རོ ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ བྷ་ཝེ པུ་ཉྙཱ་ནི ཨུ་པ་ཙི་ནི་ཏྭཱ ཨི་མ་སྨིཾ བུ་དྡྷུ་པྤཱ་དེ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་སྶ ཀོ་སི་ཡ་གོ་ཏྟ་སྶ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ པུ་ཏྟོ ཧུ་ཏྭཱ ནི་བྦ་ཏྟོ, མཱ་ཏུ་གོ་ཏྟ་ཝ་སེ་ན པ་ན ཀཱ་ཏི་ཡཱ་ནོཏི ལ་དྡྷ་ནཱ་མོ ཝ་ཡ་པྤ་ཏྟོ སཱ་མ་ཉྙ་ཀཱ་ནི་ཏྠེ་ར་སྶ གི་ཧི་ས་ཧཱ་ཡོ ཐེ་རཾ དི་སྭཱ པ་བྦ་ཛི་ཏོ ས་མ་ཎ་དྷ་མྨཾ ཀ་རོ་ནྟོ ར་ཏྟིཾ ‘‘ནི་དྡཱ་བྷི་བྷ་ཝཾ ཝི་ནོ་དེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཙ་ངྐ་མཾ ཨཱ་རུ་ཧི. སོ ཙ་ངྐ་མ་ནྟོ ནི་དྡཱ་ཡ ཨ་བྷི་བྷཱུ་ཏོ པ་ཙ་ལཱ་ཡ་མཱ་ནོ པ་རི་པ་ཏི་ཏྭཱ ཏ་ཏྠེ་ཝ ཨ་ན་ནྟ་ར་ཧི་ཏཱ་ཡ བྷཱུ་མི་ཡཱ ནི་པ་ཛྫི, ས་ཏྠཱ ཏ་སྶ ཏཾ པ་ཝ་ཏྟིཾ དི་སྭཱ ས་ཡཾ ཏ་ཏྠ ག་ནྟྭཱ ཨཱ་ཀཱ་སེ ཋ་ཏྭཱ ‘‘ཀཱ་ཏི་ཡཱ་ནཱ’’ཏི ས་ཉྙཾ ཨ་དཱ་སི. སོ ས་ཏྠཱ་རཾ དི་སྭཱ ཨུ་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ སཾ་ཝེ་ག་ཛཱ་ཏོ ཨ་ཊྛཱ་སི. ཨ་ཐ་སྶ ས་ཏྠཱ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ནྟོ –
༤༡༡. ‘‘ཨུ་ཊྛེ་ཧི ནི་སཱི་ད ཀཱ་ཏི་ཡཱ་ན, མཱ ནི་དྡཱ་བ་ཧུ་ལོ ཨ་ཧུ ཛཱ་ག་ར་སྶུ;
མཱ ཏཾ ཨ་ལ་སཾ པ་མ་ཏྟ་བ་ནྡྷུ, ཀཱུ་ཊེ་ནེ་ཝ ཛི་ནཱ་ཏུ མ་ཙྩུ་རཱ་ཛཱ.
༤༡༢. ‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡ་ཝེ་གོ, ཨེ་ཝཾ ཛཱ་ཏི་ཛ་རཱ་ཏི ཝ་ཏྟ་ཏེ ཏཾ;
སོ ཀ་རོ་ཧི སུ་དཱི་པ་མ་ཏྟ་ནོ ཏྭཾ, ན ཧི ཏཱ་ཎཾ ཏ་ཝ ཝི་ཛྫ་ཏེ་ཝ ཨ་ཉྙཾ.
༤༡༣. ‘‘ས་ཏྠཱ ཧི ཝི་ཛེ་སི མ་གྒ་མེ་ཏཾ, ས་ངྒཱ ཛཱ་ཏི་ཛ་རཱ་བྷ་ཡཱ ཨ་ཏཱི་ཏཾ;
པུ་བྦཱ་པ་ར་ར་ཏྟ་མ་པྤ་མ་ཏྟོ, ཨ་ནུ་ཡུ་ཉྫ་སྶུ ད་ལ༹ྷཾ ཀ་རོ་ཧི ཡོ་གཾ.
༤༡༤. ‘‘པུ་རི་མཱ་ནི པ་མུ་ཉྩ བ་ནྡྷ་ནཱ་ནི, ས་ངྒྷཱ་ཊི་ཁུ་ར་མུ་ཎྜ་བྷི་ཀྑ་བྷོ་ཛཱི;
མཱ ཁི་ཌྜཱ་ར་ཏི་ཉྩ མཱ ནི་དྡཾ, ཨ་ནུ་ཡུ་ཉྫི་ཏྠ ཛྷཱ་ཡ ཀཱ་ཏི་ཡཱ་ན.
༤༡༥. ‘‘ཛྷཱ་ཡཱ་ཧི ཛི་ནཱ་ཧི ཀཱ་ཏི་ཡཱ་ན, ཡོ་ག་ཀྑེ་མ་པ་ཐེ་སུ ཀོ་ཝི་དོ་སི;
པ་པྤུ་ཡྻ ཨ་ནུ་ཏྟ་རཾ ཝི་སུ་དྡྷིཾ, པ་རི་ནི་བྦཱ་ཧི་སི ཝཱ་རི་ནཱ་ཝ ཛོ་ཏི.
༤༡༦. ‘‘པ་ཛྫོ་ཏ་ཀ་རོ པ་རི་ཏྟ་རཾ་སོ, ཝཱ་ཏེ་ན ཝི་ན་མྱ་ཏེ ལ་ཏཱ་ཝ;
ཨེ་ཝ་མྤི ཏུ་ཝཾ ཨ་ནཱ་དི་ཡཱ་ནོ, མཱ་རཾ ཨི་ནྡ་ས་གོ་ཏྟ ནི་དྡྷུ་ནཱ་ཧི;
སོ ཝེ་ད་ཡི་ཏཱ་སུ ཝཱི་ཏ་རཱ་གོ, ཀཱ་ལཾ ཀ་ངྑ ཨི་དྷེ་ཝ སཱི་ཏི་བྷཱུ་ཏོ’’ཏི. –
ཨི་མཱ གཱ་ཐཱ ཨ་བྷཱ་སི.
ཏ་ཏྠ ཨུ་ཊྛེ་ཧཱིཏི ནི་དྡཱུ་པ་ག་མ་ན་ཏོ ཨུ་ཊྛ་ཧ་ནྟོ ཨུ་ཊྛཱ་ན་ཝཱི་རི་ཡཾ ཀ་རོ་ཧི. ཡ་སྨཱ ནི་པ་ཛྫཱ ནཱ་མ ཀོ་ས་ཛྫ་པ་ཀྑི་ཡཱ, ཏ་སྨཱ མཱ ས་ཡི. ནི་སཱི་དཱཏི པ་ལླ་ངྐཾ ཨཱ་བྷུ་ཛི་ཏྭཱ ཨུ་ཛུཾ ཀཱ་ཡཾ པ་ཎི་དྷཱ་ཡ པ་རི་མུ་ཁཾ ས་ཏིཾ ཨུ་པ་ཊྛ་པེ་ཏྭཱ ནི་སཱི་ད. ཀཱ་ཏི་ཡཱ་ནཱཏི ཏཾ ནཱ་མེ་ན ཨཱ་ལ་པ་ཏི. མཱ ནི་དྡཱ་བ་ཧུ་ལོ ཨ་ཧཱུཏི ནི་དྡཱ་བ་ཧུ་ལོ ནི་དྡཱ་བྷི་བྷཱུ་ཏོ མཱ ཨ་ཧུ. ཛཱ་ག་ར་སྶཱུཏི ཛཱ་ག་ར, ཛཱ་ག་རི་ཡ་མ་ནུ་ཡུ་ཏྟོ ཧོ་ཧི. མཱ ཏཾ ཨ་ལ་སནྟི ཛཱ་ག་རི་ཡཾ ཨ་ན་ནུ་ཡུ་ཉྫ་ནྟཾ ཏཾ ཨ་ལ་སཾ ཀུ་སཱི་ཏཾ པ་མ་ཏྟ་བ་ནྡྷུ མ་ཙྩུ་རཱ་ཛཱ ཀཱུ་ཊེ་ནེ་ཝ ཨ་དྡུ་ཧ་ནེ་ན ཝི་ཡ ནེ་སཱ་དོ མི་གཾ ཝཱ པ་ཀྑིཾ ཝཱ ཛ་རཱ་རོ་གེ་ཧི མཱ ཛི་ནཱ་ཏུ མཱ ཨ་བྷི་བྷ་ཝ་ཏུ, མཱ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཏྠ་ར་ཏཱུ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
སེ་ཡྻ་ཐཱ་པཱིཏི སེ་ཡྻ་ཐཱ ཨ་པི. མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡ་ཝེ་གོཏི མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡ་སྶ ཨཱུ་མི་ཝེ་གོ. ཨེ་ཝནྟི ཡ་ཐཱ ནཱ་མ མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡ་ཨཱུ་མི་ཝེ་གོ ཨུ་པ་རཱུ་པ་རི ཨུ་ཊྛ་ཧ་ནྟོ ཏཾ ཨ་བྷི་ཀྐ་མི་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟཾ པུ་རི་སཾ ཨ་བྷི་བྷ་ཝ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཛཱ་ཏི ཛ་རཱ ཙ ཀོ་ས་ཛྫཱ་བྷི་བྷཱུ་ཏཾ ཏཾ ཨ་ཏི་ཝ་ཏྟ་ཏེ ཨུ་པ་རཱུ་པ་རི ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཏྠ་ར་ཏི. སོ ཀ་རོ་ཧཱིཏི སོ ཏྭཾ, ཀཱ་ཏི་ཡཱ་ན, ཙ་ཏཱུ་ཧི ཨོ་གྷེ་ཧི ཨ་ན་ཛ྄ཛྷོ་ཏྠ་ར་ཎཱི་ཡཾ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ཕ་ལ་ས་ངྑཱ་ཏཾ སུ་དཱི་པཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ཀ་རོ་ཧི ཨ་ཏྟ་ནོ ས་ནྟཱ་ནེ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཧི. ན ཧི ཏཱ་ཎཾ ཏ་ཝ ཝི་ཛྫ་ཏེ་ཝ ཨ་ཉྙནྟི ཧཱིཏི ཧེ་ཏུ་ཨ་ཏྠེ ནི་པཱ་ཏོ. ཡ་སྨཱ ཏ་ཏོ ཨ་གྒ་ཕ་ལ་ཏོ ཨ་ཉྙཾ ཏ་ཝ ཏཱ་ཎཾ ནཱ་མ ཨི་དྷ ཝཱ ཧུ་རཾ ཝཱ ན ཨུ་པ་ལ་བྦྷ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཏཾ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ས་ངྑཱ་ཏཾ སུ་དཱི་པཾ ཀ་རོ་ཧཱི་ཏི.
ས་ཏྠཱ ཧི ཝི་ཛེ་སི མ་གྒ་མེ་ཏནྟི ཡཾ སཱ་དྷེ་ཏུཾ ཨ་ཝི་ས་ཧ་ནྟཱ ཡ་ཏོ པ་རཱ་ཛི་ཏཱ པུ་ཐཱུ ཨ་ཉྙ་ཏི་ཏྠི་ཡཱ, ཏ་དེ་ཏཾ ཏ་སྶ སུ་དཱི་པ་སྶ ཀཱ་ར་ཎ་བྷཱུ་ཏཾ པ་ཉྩ་ཝི་དྷ་ས་ངྒ་ཏོ ཛཱ་ཏི་ཨཱ་དི་བྷ་ཡ་ཏོ ཙ ཨ་ཏཱི་ཏཾ ཨ་རི་ཡ་མ་གྒཾ དེ་ཝ་པུ་ཏྟ་མཱ་རཱ་དི་ཀེ ཨ་བྷི་བྷ་ཝི་ཏྭཱ ཏུ་ཡ྄ཧཾ ས་ཏྠཱ ཝི་ཛེ་སི སཱ་དྷེ་སི. ཡ་སྨཱ ས་ཏྠུ ས་ནྟ་ཀཾ ནཱ་མ སཱ་ཝ་ཀེ་ན ཨ་དྷི་ག་ནྟ་བྦཾ ན ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཏ་བྦཾ, ཏ་སྨཱ ཏ་སྶ ཨ་དྷི་ག་མཱ་ཡ པུ་བྦ་ར་ཏྟཱ་པ་ར་ར་ཏྟཾ པུ་རི་མ་ཡཱ་མཾ པ་ཙྪི་མ་ཡཱ་མ་ཉྩ, ཨ་པྤ་མ་ཏྟོ ས་ཏོ ས་མྤ་ཛཱ་ནོ ཧུ་ཏྭཱ ཨ་ནུ་ཡུ་ཉྫ ཡོ་གཾ བྷཱ་ཝ་ནཾ ད་ལ༹ྷ་ཉྩ ཀ་རོ་ཧི.
པུ་རི་མཱ་ནི པ་མུ་ཉྩ བ་ནྡྷ་ནཱ་ནཱིཏི པུ་རི་མ་ཀཱ་ནི གི་ཧི་ཀཱ་ལེ ཨཱ་བ་དྡྷཱ་ནི གི་ཧི་བ་ནྡྷ་ནཱ་ནི ཀཱ་མ་གུ་ཎ་བ་ནྡྷ་ནཱ་ནི པ་མུ་ཉྩ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཧི, ཏ་ཏྠ ཨ་ན་པེ་ཀྑོ ཧོ་ཧི. ས་ངྒྷཱ་ཊི་ཁུ་ར་མུ་ཎྜ་བྷི་ཀྑ་བྷོ་ཛཱིཏི ས་ངྒྷཱ་ཊི་དྷཱ་རཱི ཁུ་རེ་ན ཀ་ཏ་སི་ར་མུ་ཎྜོ བྷི་ཀྑཱ་ཧཱ་ར་བྷོ་ཛཱི, ཏི་ཝི་དྷ་མྤེ་ཏཾ པུ་རི་མ་བ་ནྡྷ་ན་པ་མོ་ཀྑ་སྶ ཁི་ཌྜཱ་ར་ཏི་ནི་དྡཱ་ན་ནུ་ཡོ་ག་སྶ ཙ ཀཱ་ར་ཎ་ཝ་ཙ་ནཾ. ཡ་སྨཱ ཏྭཾ ས་ངྒྷཱ་ཊི་པཱ་རུ་ཏོ མུ་ཎྜོ བྷི་ཀྑཱ་ཧཱ་རོ ཛཱི་ཝ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཏེ ཀཱ་མ་སུ་ཁཱ་ནུ་ཡོ་གོ ཁི་ཌྜཱ་ར་ཏི་ནི་དྡཱ་ནུ་ཡོ་གོ ཙ ན ཡུ་ཏྟོ་ཏི ཏ་ཏོ པུ་རི་མཱ་ནི པ་མུ་ཉྩ བ་ནྡྷ་ནཱ་ནི ཁི་ཌྜཱ་ར་ཏིཾ ནི་དྡ་ཉྩ མཱ་ནུ་ཡུ་ཉྫི་ཏྠཱ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཛྷཱ་ཡཱཏི ཛྷཱ་ཡ་སྶུ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཱུ་པ་ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ནཾ ཨ་ནུ་ཡུ་ཉྫ.
ཏཾ པ་ན ཨ་ནུ་ཡུ་ཉྫ་ནྟོ ཡེ་ན ཛྷཱ་ནེ་ན ཛྷཱ་ཡ་ཏོ ཀི་ལེ་སཱ ས་བྦ་སོ ཛི་ཏཱ ཧོ་ནྟི, ཏཾ ལ་ཀྑ་ཎཱུ་པ་ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ནཾ ཨ་ནུ་ཡུ་ཉྫཱ་ཏི ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘ཛྷཱ་ཡཱ་ཧི ཛི་ནཱ་ཧཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཡོ་ག་ཀྑེ་མ་པ་ཐེ་སུ ཀོ་ཝི་དོ་སཱིཏི ཙ་ཏཱུ་ཧི ཡོ་གེ་ཧི ཁེ་མ་སྶ ནི་བྦཱ་ན་སྶ པ་ཐ་བྷཱུ་ཏེ་སུ བོ་དྷི་པ་ཀྑི་ཡ་དྷ་མྨེ་སུ ཀུ་ས་ལོ ཚེ་ཀོ ཨ་སི, ཏ་སྨཱ བྷཱ་ཝ་ནཾ ཨུ་སྶུ་ཀྐཱ་པེ་ནྟོ ཨ་ནུ་ཏྟ་རཾ ཨུ་ཏྟ་ར་ར་ཧི་ཏཾ, ཝི་སུ་དྡྷིཾ ནི་བྦཱ་ནཾ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ཉྩ པ་པྤུ་ཡྻ པཱ་པུ་ཎི་ཏྭཱ པ་ན ཏྭཾ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཧི་སི. ཝཱ་རི་ནཱ་ཝ ཛོ་ཏཱིཏི མ་ཧ་ཏཱ ས་ལི་ལ་ཝུ་ཊྛི་ནི་པཱ་ཏེ་ན ཨ་གྒི་ཁ་ནྡྷོ ཝི་ཡ ཨ་རི་ཡ་མ་གྒ་ཝུ་ཊྛི་ནི་པཱ་ཏེ་ན པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡི་སྶ་ཏི.
པ་ཛྫོ་ཏ་ཀ་རོཏི པ་ཛྫོ་ཏིཾ ཀ་རོ པ་དཱི་པོ. པ་རི་ཏྟ་རཾ་སོཏི ཁུ་དྡ་ཀ་ཙྩི་ཀོ. ཝི་ན་མྱ་ཏེཏི ཝི་ན་མཱི་ཡ་ཏི ཨ་པ་ནི་ཡྻ་ཏི. ལ་ཏཱ་ཝཱཏི ཝ་ལླི ཝི་ཡ. ཨི་དཾ ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི – ཡ་ཐཱ ཝ་ཊྚི་ཨཱ་དི་པ་ཙྩ་ཡ་ཝེ་ཀ་ལླེ་ན པ་རི་ཏྟ་རཾ་སོ མ་ནྡ་པ་བྷོ པ་དཱི་པོ ཨ་པྤི་ཀཱ ལ་ཏཱ ཝཱ ཝཱ་ཏེ་ན ཝི་དྷ་མི་ཡྻ་ཏི ཝི་དྡྷཾ་སི་ཡྻ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཏུ་ཝ་མྤི. ཀོ་སི་ཡ་གོ་ཏྟ་ཏཱ་ཡ, ཨི་ནྡ་ས་གོ་ཏྟ, ཨི་ནྡ་ས་མཱ་ན་གོ་ཏྟཾ. མཱ་རཾ ཏ་སྶ ཝ་སེ ཨ་ནཱ་ཝ་ཏྟ་ནཱ ཨ་ནུ་པཱ་དཱ་ན་ཏོ ཙ ཨ་ནཱ་དི་ཡཱ་ནོ, ནི་དྡྷུ་ནཱ་ཧི ཝི་དྷ་མེ་ཧི ཝི་དྡྷཾ་སེ་ཧི. ཨེ་ཝཾ པ་ན ཝི་དྡྷཾ་ས་མཱ་ནོ སོ ཏྭཾ ཝེ་ད་ཡི་ཏཱ་སུ ས་བྦཱ་སུ ཝེ་ད་ནཱ་སུ ཝི་ག་ཏ་ཙྪ་ནྡ་རཱ་གོ ཨི་དྷེ་ཝ ཨི་མ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ ས་བྦ་ཀི་ལེ་ས་ད་ར་ཐ་པ་རི་ལཱ༹་ཧཱ་བྷཱ་ཝེ་ན སཱི་ཏི་བྷཱུ་ཏོ ནི་བྦུ་ཏོ ཨ་ཏྟ་ནོ པ་རི་ནི་བྦཱ་ན་ཀཱ་ལཾ ཀ་ངྑ ཨཱ་ག་མེ་ཧཱི་ཏི. ཨེ་ཝཾ ས་ཏྠཱ་རཱ ཨ་ནུ་པཱ་དི་སེ་སཾ ནི་བྦཱ་ནཾ པཱ་པེ་ཏྭཱ དེ་ས་ནཱ་ཡ ཀ་ཏཱ་ཡ ཐེ་རོ དེ་ས་ནཱ་ཝ་སཱ་ནེ ཝི་པ་སྶ་ནཾ ཝ་ཌྜྷེ་ཏྭཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎི. ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ན པ་ཏྭཱ ས་ཏྠཱ་རཱ དེ་སི་ཏ་ནི་ཡཱ་མེ་ནེ་ཝ ཨི་མཱ གཱ་ཐཱ ཨ་བྷཱ་སི. ཏཱ ཨེ་ཝ ཨི་མཱ གཱ་ཐཱ ཐེ་ར་སྶ ཨ་ཉྙཱ་བྱཱ་ཀ་ར་ཎ་ཉྩ ཛཱ་ཏཱ.
ཀཱ་ཏི་ཡཱ་ན་ཏྠེ་ར་གཱ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.