༦. ན་དཱི་ཀ་སྶ་པ་ཏྠེ་ར་གཱ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ཨ་ཏྠཱ་ཡ ཝ་ཏ མེཏི་ཨཱ་དི་ཀཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ན་དཱི་ཀ་སྶ་པ་ཏྠེ་ར་སྶ གཱ་ཐཱ. ཀཱ ཨུ་པྤ་ཏྟི? ཨ་ཡ་མྤི པུ་རི་མ་བུ་དྡྷེ་སུ ཀ་ཏཱ་དྷི་ཀཱ་རོ ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ བྷ་ཝེ ཝི་ཝ་ཊྚཱུ་པ་ནི་སྶ་ཡཾ ཀུ་ས་ལཾ ཨུ་པ་ཙི་ན་ནྟོ པ་དུ་མུ་ཏྟ་ར་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཀཱ་ལེ ཀུ་ལ་གེ་ཧེ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏྭཱ ཝི་ཉྙུ་ཏཾ པ་ཏྟོ ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ ས་ཏྠཱ་རཾ པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ་ར་ནྟཾ དི་སྭཱ པ་ས་ནྣ་མཱ་ན་སོ ཨ་ཏྟ་ནཱ རོ་པི་ཏ་སྶ ཨ་མྦ་རུ་ཀྑ་སྶ པ་ཋ་མུ་པྤ་ནྣཾ མ་ནོ་སི་ལཱ་ཝ་ཎྞཾ ཨེ་ཀཾ ཨ་མྦ་ཕ་ལཾ ཨ་དཱ་སི. སོ ཏེ་ན པུ་ཉྙ་ཀ་མྨེ་ན དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶེ་སུ སཾ་ས་ར་ནྟོ ཨི་མ་སྨིཾ བུ་དྡྷུ་པྤཱ་དེ མ་ག་དྷ་ར་ཊྛེ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ཀུ་ལེ ཨུ་རུ་ཝེ་ལ་ཀ་སྶ་པ་སྶ བྷཱ་ཏཱ ཧུ་ཏྭཱ ནི་བྦ་ཏྟོ. ཝ་ཡ་པྤ་ཏྟོ ནི་སྶ་ར་ཎ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡ་ཏཱ་ཡ གྷ་རཱ་ཝཱ་སཾ ཨ་ནི་ཙྪ་ནྟོ ཏཱ་པ་ས་པ་བྦ་ཛྫཾ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ཏཱི་ཧི ཏཱ་པ་ས་ས་ཏེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ནེ་ར་ཉྫ་རཱ་ཡ ན་དི་ཡཱ ཏཱི་རེ ཨ་སྶ་མཾ མཱ་པེ་ཏྭཱ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ན་དཱི་ཏཱི་རེ ཝ་ས་ན་ཏོ ཧི་སྶ ཀ་སྶ་པ་གོ་ཏྟ་ཏཱ་ཡ ཙ ན་དཱི་ཀ་སྶ་པོཏི ས་མ་ཉྙཱ ཨ་ཧོ་སི. ཏ་སྶ བྷ་ག་ཝཱ ས་པ་རི་ས་སྶ ཨེ་ཧི་བྷི་ཀྑུ་བྷཱ་ཝེ་ན ཨུ་པ་ས་མྤ་དཾ ཨ་དཱ་སི. ཏཾ ས་བྦཾ ཁ་ནྡྷ་ཀེ (མ་ཧཱ་ཝ. ༣༦-༣༩) ཨཱ་ག་ཏ་མེ་ཝ. སོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨཱ་དི་ཏྟ་པ་རི་ཡཱ་ཡ་དེ་ས་ནཱ་ཡ (མ་ཧཱ་ཝ. ༥༤; སཾ. ནི. ༤.༢༨) ཨ་ར་ཧ་ཏྟེ པ་ཏི་ཊྛཱ་སི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ཨ་པ་དཱ་ནེ (ཨ་པ. ཐེ་ར ༢.༤༤.༨༡-༨༧) –
‘‘པ་དུ་མུ་ཏྟ་ར་བུ་དྡྷ་སྶ, ལོ་ཀ་ཛེ་ཊྛ་སྶ ཏཱ་དི་ནོ;
པི་ཎྜཱ་ཡ ཝི་ཙ་ར་ནྟ་སྶ, དྷཱ་ར་ཏོ ཨུ་ཏྟ་མཾ ཡ་སཾ.
‘‘ཨ་གྒ་ཕ་ལཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ་ན, ཝི་པྤ་ས་ནྣེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ;
ད་ཀྑི་ཎེ་ཡྻ་སྶ ཝཱི་ར་སྶ, ཨ་དཱ་སིཾ ས་ཏྠུ་ནོ ཨ་ཧཾ.
‘‘ཏེ་ན ཀ་མྨེ་ན དྭི་པ་དི་ནྡ, ལོ་ཀ་ཛེ་ཊྛ ན་རཱ་ས་བྷ;
པ་ཏྟོ་མྷི ཨ་ཙ་ལཾ ཋཱ་ནཾ, ཧི་ཏྭཱ ཛ་ཡ་པ་རཱ་ཛ་ཡཾ.
‘‘ས་ཏ་ས་ཧ་སྶི་ཏོ ཀ་པྤེ, ཡཾ དཱ་ན་མ་ད་དིཾ ཏ་དཱ;
དུ་གྒ་ཏིཾ ནཱ་བྷི་ཛཱ་ནཱ་མི, ཨ་གྒ་དཱ་ན་སྶི་དཾ ཕ་ལཾ.
‘‘ཀི་ལེ་སཱ ཛྷཱ་པི་ཏཱ མ་ཡ྄ཧཾ…པེ… ཀ་ཏཾ བུ་དྡྷ་སྶ སཱ་ས་ན’’ནྟི.
ཨ་ར་ཧ་ཏྟེ པ་ན པ་ཏི་ཊྛི་ཏོ ཨ་པ་ར་བྷཱ་གེ ཨ་ཏྟ་ནོ པ་ཊི་པ་ཏྟིཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑི་ཏྭཱ དི་ཊྛི་ས་མུ་གྒྷཱ་ཏ་ཀི་ཏྟ་ན་མུ་ཁེ་ན ཨ་ཉྙཾ བྱཱ་ཀ་རོ་ནྟོ –
༣༤༠. ‘‘ཨ་ཏྠཱ་ཡ ཝ་ཏ མེ བུ་དྡྷོ, ན་དིཾ ནེ་ར་ཉྫ་རཾ ཨ་གཱ;
ཡ་སྶཱ་ཧཾ དྷ་མྨཾ སུ་ཏྭཱ་ན, མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛིཾ ཝི་ཝ་ཛྫ་ཡིཾ.
༣༤༡. ‘‘ཡ་ཛིཾ ཨུ་ཙྩཱ་ཝ་ཙེ ཡ་ཉྙེ, ཨ་གྒི་ཧུ་ཏྟཾ ཛུ་ཧིཾ ཨ་ཧཾ;
ཨེ་སཱ སུ་དྡྷཱི་ཏི མ་ཉྙ་ནྟོ, ཨ་ནྡྷ་བྷཱུ་ཏོ པུ་ཐུ་ཛྫ་ནོ.
༣༤༢. ‘‘དི་ཊྛི་ག་ཧ་ན་པ་ཀྑ་ནྡོ, པ་རཱ་མཱ་སེ་ན མོ་ཧི་ཏོ;
ཨ་སུ་དྡྷིཾ མ་ཉྙི་སཾ སུ་དྡྷིཾ, ཨ་ནྡྷ་བྷཱུ་ཏོ ཨ་ཝི་དྡ་སུ.
༣༤༣. ‘‘མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི པ་ཧཱི་ནཱ མེ, བྷ་ཝཱ ས་བྦེ ཝི་དཱ་ལི་ཏཱ;
ཛུ་ཧཱ་མི ད་ཀྑི་ཎེ་ཡྻ་གྒིཾ, ན་མ་སྶཱ་མི ཏ་ཐཱ་ག་ཏཾ.
༣༤༤. ‘‘མོ་ཧཱ ས་བྦེ པ་ཧཱི་ནཱ མེ, བྷ་ཝ་ཏ་ཎྷཱ པ་དཱ་ལི་ཏཱ;
ཝི་ཀྑཱི་ཎོ ཛཱ་ཏི་སཾ་སཱ་རོ, ན་ཏྠི དཱ་ནི པུ་ན་བྦྷ་ཝོ’’ཏི. –
ཨི་མཱ པ་ཉྩ གཱ་ཐཱ ཨ་བྷཱ་སི.
ཏ་ཏྠ ཨ་ཏྠཱ་ཡ ཝ་ཏ མེཏི མ་ཡ྄ཧཾ ཨ་ཏྠཱ་ཡ ཝ་ཏ ཧི་ཏཱ་ཡ ཝ་ཏ. བུ་དྡྷོཏི ས་བྦ་ཉྙུ་བུ་དྡྷོ. ན་དིཾ ནེ་ར་ཉྫ་རཾ ཨ་གཱཏི ནེ་ར་ཉྫ་རཱ་ས་ངྑཱ་ཏཾ ན་དིཾ ཨ་ག་ཉྪི, ཏ་སྶཱ ན་དི་ཡཱ ཏཱི་རེ ཙ མ་མ བྷཱ་ཏུ ཨུ་རུ་ཝེ་ལ་ཀ་སྶ་པ་སྶ ཨ་སྶ་མཾ ཨུ་པ་ག་ཏོ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ.
ཨི་དཱ་ནི ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་མ་ཏྠཾ ཝི་ཝ་རི་ཏུཾ ‘‘ཡ་སྶཱ་ཧ’’ནྟི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཡ་སྶཱཏི ཡ་སྶ བུ་དྡྷ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ. དྷ་མྨཾ སུ་ཏྭཱ་ནཱཏི ཙ་ཏུ་ས་ཙྩ་པ་ཊི་སཾ་ཡུ་ཏྟཾ དྷ་མྨཾ སུ་ཏྭཱ, སོ་ཏ་དྭཱ་རཱ་ནུ་སཱ་རེ་ན ཨུ་པ་ལ་བྷི་ཏྭཱ. མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛིཾ ཝི་ཝ་ཛྫ་ཡིནྟི ‘‘ཡ་ཉྙཱ་དཱི་ཧི སུ་དྡྷི ཧོ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ན་ཡ་པྤ་ཝ་ཏྟཾ ཝི་པ་རཱི་ཏ་ད་སྶ་ནཾ པ་ཛ་ཧིཾ.
མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛིཾ ཝི་ཝ་ཛྫ་ཡི་ནྟི ཝུ་ཏྟ་མེ་ཝ་ཏྠཾ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ཏྭཱ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཡ་ཛི’’ནྟི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཡ་ཛིཾ ཨུ་ཙྩཱ་ཝ་ཙེ ཡ་ཉྙེཏི པཱ་ཀ་ཊ་ཡ་ཉྙེ སོ་མ་ཡཱ་ག་ཝཱ་ཛ་པེ་ཡྻཱ་དི་ཀེ ནཱ་ནཱ་ཝི་དྷེ ཡ་ཉྙེ ཡ་ཛིཾ. ཨ་གྒི་ཧུ་ཏྟཾ ཛུ་ཧིཾ ཨ་ཧནྟི ཏེ་སཾ ཡ་ཉྙཱ་ནཾ ཡ་ཛ་ན་ཝ་སེ་ན ཨཱ་ཧུ་ཏིཾ པ་གྒ་ཎྷ་ནྟོ ཨ་གྒིཾ པ་རི་ཙ་རིཾ. ཨེ་སཱ སུ་དྡྷཱི་ཏི མ་ཉྙ་ནྟོཏི ཨེ་སཱ ཡ་ཉྙ་ཀི་རི་ཡཱ ཨ་གྒི་པཱ་རི་ཙ་རི་ཡཱ སུ་དྡྷི་ཧེ་ཏུ་བྷཱ་ཝ་ཏོ སུ་དྡྷི ‘‘ཨེ་ཝཾ མེ སཾ་སཱ་ར་སུ་དྡྷི ཧོ་ཏཱི’’ཏི མ་ཉྙ་མཱ་ནོ. ཨ་ནྡྷ་བྷཱུ་ཏོ པུ་ཐུ་ཛྫ་ནོཏི པ་ཉྙཱ་ཙ་ཀྑུ་ཝེ་ཀ་ལླེ་ན ཨ་ཝི་ཛྫ་ནྡྷ་ཏཱ་ཡ ཨ་ནྡྷ་བྷཱུ་ཏོ པུ་ཐུ་ཛྫ་ནོ ཧུ་ཏྭཱ ཝ་ན་ག་ཧ་ན་པ་བྦ་ཏ་ག་ཧ་ནཱ་དཱི་ནི ཝི་ཡ དུ་ར་ཏི་ཀྐ་མ་ན་ཊྛེ་ན དི་ཊྛི་ཡེ་ཝ ག་ཧ་ནཾ དི་ཊྛི་ག་ཧ་ནཾ, ཏཾ པ་ཀྑ་ནྡོ ཨ་ནུ་པ་ཝི་ཊྛོ་ཏི དི་ཊྛི་ག་ཧ་ན་པ་ཀྑ་ནྡོ. པ་རཱ་མཱ་སེ་ནཱཏི དྷ་མྨ་ས་བྷཱ་ཝཾ ཨ་ཏི་ཀྐ་མི་ཏྭཱ ‘‘ཨི་ད་མེ་ཝ ས་ཙྩ’’ནྟི པ་རཱ་མ་ས་ན་ཏོ པ་རཱ་མཱ་ས་ས་ངྑཱ་ཏེ་ན མི་ཙྪཱ་བྷི་ནི་ཝེ་སེ་ན. མོ་ཧི་ཏོཏི མཱུ་ལ༹ྷ་བྷཱ་ཝཾ པཱ་པི་ཏོ. ཨ་སུ་དྡྷིཾ མ་ཉྙི་སཾ སུ་དྡྷིནྟི ཨ་སུ་དྡྷིཾ མ་གྒཾ ‘‘སུ་དྡྷིཾ མ་གྒ’’ནྟི མ་ཉྙི་སཾ མ་ཉྙིཾ. ཏ་ཏྠ ཀཱ་ར་ཎ་མཱ་ཧ ‘‘ཨ་ནྡྷ་བྷཱུ་ཏོ ཨ་ཝི་དྡ་སཱུ’’ཏི. ཡ་སྨཱ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཡ ཨ་ནྡྷ་བྷཱུ་ཏོ, ཏ་ཏོ ཨེ་ཝ དྷ་མྨཱ་དྷ་མྨཾ ཡུ་ཏྟཱ་ཡུ་ཏྟ་ཉྩ ཨ་ཝི་དྭཱ, ཏ་སྨཱ ཏ་ཐཱ མ་ཉྙི་ནྟི ཨ་ཏྠོ.
མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི པ་ཧཱི་ནཱ མེཏི ཨེ་ཝཾ་བྷཱུ་ཏ་སྶ པ་ན ས་ཏྠུ ས་མྨུ་ཁཱ ཙ་ཏུ་ས་ཙྩ་ག་བྦྷཾ དྷ་མྨ་ཀ་ཐཾ སུ་ཏྭཱ ཡོ་ནི་སོ པ་ཊི་པ་ཛྫ་ནྟ་སྶ ཨ་རི་ཡ་མ་གྒ་ས་མྨཱ་དི་ཊྛི་ཡཱ ས་བྦཱ་པི མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི ས་མུ་ཙྪེ་ད་པྤ་ཧཱ་ན་ཝ་སེ་ན མ་ཡ྄ཧཾ པ་ཧཱི་ནཱ. བྷ་ཝཱཏི ཀཱ་མ་བྷ་ཝཱ་ད་ཡོ ས་བྦེ་པི བྷ་ཝཱ ཨ་རི་ཡ་མ་གྒ་ས་ཏྠེ་ན ཝི་དཱ་ལི་ཏཱ ཝི་དྡྷཾ་སི་ཏཱ. ཛུ་ཧཱ་མི ད་ཀྑི་ཎེ་ཡྻ་གྒིནྟི ཨཱ་ཧ་ཝ་ནཱི་ཡཱ་དི་ཀེ ཨ་གྒཱི ཚ་ཌྜེ་ཏྭཱ ས་དེ་ཝ་ཀ་སྶ ལོ་ཀ་སྶ ཨ་གྒ་ད་ཀྑི་ཎེ་ཡྻ་ཏཱ་ཡ ས་བྦ་སྶ ཙ པཱ་པ་སྶ ད་ཧ་ན་ཏོ ད་ཀྑི་ཎེ་ཡྻ་གྒིཾ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷཾ ཛུ་ཧཱ་མི པ་རི་ཙ་རཱ་མི. ཏ་ཡི་དཾ མ་ཡ྄ཧཾ ད་ཀྑི་ཎེ་ཡྻ་གྒི་པ་རི་ཙ་ར་ཎཾ ད་དྷི་ན་ཝ་ནཱི་ཏ་མ་ཐི་ཏ་ས་པྤི་ཨཱ་དི་ནི་ར་པེ་ཀྑཾ ས་ཏྠུ ན་མ་སྶ་ན་མེ་ཝཱ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ན་མ་སྶཱ་མི ཏ་ཐཱ་ག་ཏ’’ནྟི. ཨ་ཐ ཝཱ ཛུ་ཧཱ་མི ད་ཀྑི་ཎེ་ཡྻ་གྒིནྟི དཱ་ཡ་ཀཱ་ནཾ ད་ཀྑི་ཎཱ་ཡ མ་ཧ་པྥ་ལ་བྷཱ་ཝ་ཀ་ར་ཎེ་ན པཱ་པ་སྶ ཙ ད་ཧ་ནེ་ན ད་ཀྑི་ཎེ་ཡྻ་གྒི་བྷཱུ་ཏཾ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ཛུ་ཧཱ་མི པ་རི་ཙ་རཱ་མི ཏ་ཐཱ ཀ་ཏྭཱ པ་རི་ཙ་རཱ་མི, ཏ་ཐཱ ཀ་ཏྭཱ པ་རི་ཧ་རཱ་མི. པུ་བྦེ ཨ་གྒི་དེ་ཝཾ ན་མ་སྶཱ་མི, ཨི་དཱ་ནི པ་ན ན་མ་སྶཱ་མི ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་ནྟི.
མོ་ཧཱ ས་བྦེ པ་ཧཱི་ནཱ མེཏི དུ་ཀྑེ ཨ་ཉྙཱ་ཎཱ་དི་བྷེ་དཱ ས་བྦེ མོ་ཧཱ མ་ཡ྄ཧཾ པ་ཧཱི་ནཱ ས་མུ་ཙྪི་ནྣཱ, ཏ་ཏོ ཨེ་ཝ ‘‘བྷ་ཝ་ཏ་ཎྷཱ པ་དཱ་ལི་ཏཱ. ཝི་ཀྑཱི་ཎོ ཛཱ་ཏི་སཾ་སཱ་རོ, ན་ཏྠི དཱ་ནི པུ་ན་བྦྷ་ཝོ’’ཏི ཏཱི་སུ པ་དེ་སུ མེ-ས་དྡོ ཨཱ་ནེ་ཏྭཱ ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦོ.
ན་དཱི་ཀ་སྶ་པ་ཏྠེ་ར་གཱ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.