༦. སེ་ན་ཀ་ཏྠེ་ར་གཱ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ

སྭཱ་ག་ཏཾ ཝ་ཏཱཏི་ཨཱ་དི་ཀཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ སེ་ན་ཀ་ཏྠེ་ར་སྶ གཱ་ཐཱ. ཀཱ ཨུ་པྤ་ཏྟི? ཨ་ཡ་མྤི པུ་རི་མ་བུ་དྡྷེ་སུ ཀ་ཏཱ་དྷི་ཀཱ་རོ ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ བྷ་ཝེ པུ་ཉྙཱ་ནི ཨུ་པ་ཙི་ན་ནྟོ སི་ཁི་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཀཱ་ལེ ཀུ་ལ་གེ་ཧེ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏྭཱ ཝི་ཉྙུ་ཏཾ པ་ཏྟོ ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ ས་ཏྠཱ་རཾ དི་སྭཱ པ་ས་ནྣ་མཱ་ན་སོ མོ་ར་ཧ་ཏྠེ་ན བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ པཱུ་ཛེ་སི. སོ ཏེ་ན པུ་ཉྙ་ཀ་མྨེ་ན དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶེ་སུ སཾ་ས་ར་ནྟོ ཨི་མ་སྨིཾ བུ་དྡྷུ་པྤཱ་དེ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ཀུ་ལེ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏྭཱ ཨུ་རུ་ཝེ་ལ་ཀ་སྶ་པ་ཏྠེ་ར་སྶ བྷ་གི་ནི་ཡཱ ཀུ་ཙྪི་མྷི ནི་བྦ་ཏྟི, སེ་ན་ཀོཏི་སྶ ནཱ་མཾ ཨ་ཧོ་སི. སོ ཝ་ཡ་པྤ་ཏྟོ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ་ནཾ ཝི་ཛྫཱ་སི་པྤེ་སུ ནི་པྥ་ཏྟིཾ ག་ཏོ གྷ་རཱ་ཝཱ་སཾ ཝ་ས་ཏི. ཏེ་ན ཙ ས་མ་ཡེ་ན མ་ཧཱ་ཛ་ནོ སཾ་ཝ་ཙྪ་རེ སཾ་ཝ་ཙྪ་རེ ཕ་གྒུ་ན་མཱ་སེ ཨུ་ཏྟ་ར་ཕ་གྒུ་ན་ན་ཀྑ་ཏྟེ ཨུ་སྶ་ཝཾ ཨ་ནུ་བྷ་ཝ་ནྟོ ག་ཡཱ་ཡཾ ཏི་ཏྠཱ་བྷི་སེ་ཀཾ ཀ་རོ་ཏི. ཏེ་ན ཏཾ ཨུ་སྶ་ཝཾ ‘‘ག་ཡཱ་ཕ་གྒཱུ’’ཏི ཝ་ད་ནྟི. ཨ་ཐ བྷ་ག་ཝཱ ཏཱ་དི་སེ ཨུ་སྶ་ཝ་དི་ཝ་སེ ཝེ་ནེ་ཡྻཱ་ནུ་ཀ་མྤཱ་ཡ ག་ཡཱ་ཏི་ཏྠ་ས་མཱི་པེ ཝི་ཧ་ར་ཏི, མ་ཧཱ་ཛ་ནོ་པི ཏི་ཏྠཱ་བྷི་སེ་ཀཱ་དྷི་པྤཱ་ཡེ་ན ཏ་ཏོ ཏ་ཏོ ཏཾ ཋཱ་ནཾ ཨུ་པ་ག་ཙྪ་ཏི. ཏ་སྨིཾ ཁ་ཎེ སེ་ན་ཀོ་པི ཏི་ཏྠཱ་བྷི་སེ་ཀ་ཏྠཾ ཏཾ ཋཱ་ནཾ ཨུ་པ་ག་ཏོ ས་ཏྠཱ་རཾ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ནྟཾ དི་སྭཱ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ དྷ་མྨཾ སུ་ཏྭཱ པ་ཊི་ལ་དྡྷ་ས་དྡྷོ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡ ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ནྟོ ན་ཙི་ར་སྶེ་ཝ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ཨ་པ་དཱ་ནེ (ཨ་པ. ཐེ་ར ༢.༤༦.༩-༡༦) –

‘‘མོ་ར་ཧ་ཏྠཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ་ན, ཨུ་པེ་སིཾ ལོ་ཀ་ནཱ་ཡ་ཀཾ;

པ་ས་ནྣ་ཙི་ཏྟོ སུ་མ་ནོ, མོ་ར་ཧ་ཏྠ་མ་དཱ་ས་ཧཾ.

‘‘ཨི་མི་ནཱ མོ་ར་ཧ་ཏྠེ་ན, ཙེ་ཏ་ནཱ་པ་ཎི་དྷཱི་ཧི ཙ;

ནི་བྦཱ་ཡིཾ་སུ ཏ་ཡོ ཨ་གྒཱི, ལ་བྷཱ་མི ཝི་པུ་ལཾ སུ་ཁཾ.

‘‘ཨ་ཧོ བུ་དྡྷོ ཨ་ཧོ དྷ་མྨོ, ཨ་ཧོ ནོ ས་ཏྠུ་ས་མྤ་དཱ;

ད་ཏྭཱ་ན་ཧཾ མོ་ར་ཧ་ཏྠཾ, ལ་བྷཱ་མི ཝི་པུ་ལཾ སུ་ཁཾ.

‘‘ཏི་ཡ་གྒཱི ནི་བྦུ་ཏཱ མ་ཡ྄ཧཾ, བྷ་ཝཱ ས་བྦེ ས་མཱུ་ཧ་ཏཱ;

ས་བྦཱ་ས་ཝཱ པ་རི་ཀྑཱི་ཎཱ, ན་ཏྠི དཱ་ནི པུ་ན་བྦྷ་ཝོ.

‘‘ཨེ་ཀ་ཏིཾ་སེ ཨི་ཏོ ཀ་པྤེ, ཡཾ དཱ་ན་མ་ད་དིཾ ཏ་དཱ;

དུ་གྒ་ཏིཾ ནཱ་བྷི་ཛཱ་ནཱ་མི, མོ་ར་ཧ་ཏྠ་སྶི་དཾ ཕ་ལཾ.

‘‘ཀི་ལེ་སཱ ཛྷཱ་པི་ཏཱ མ་ཡ྄ཧཾ…པེ… ཀ་ཏཾ བུ་དྡྷ་སྶ སཱ་ས་ན’’ནྟི.

ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ན པ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ པ་ཊི་པ་ཏྟིཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑི་ཏྭཱ ས་ཉྫཱ་ཏ་སོ་མ་ན་སྶོ ཨུ་དཱ་ན་ཝ་སེ་ན –

༢༨༧. ‘‘སྭཱ་ག་ཏཾ ཝ་ཏ མེ ཨཱ་སི, ག་ཡཱ་ཡཾ ག་ཡ་ཕ་གྒུ་ཡཱ;

ཡཾ ཨ་དྡ་སཱ་སིཾ ས་མྦུ་དྡྷཾ, དེ་སེ་ནྟཾ དྷ་མྨ་མུ་ཏྟ་མཾ.

༢༨༨. ‘‘མ་ཧ་པྤ་བྷཾ ག་ཎཱ་ཙ་རི་ཡཾ, ཨ་གྒ་པ་ཏྟཾ ཝི་ནཱ་ཡ་ཀཾ;

ས་དེ་ཝ་ཀ་སྶ ལོ་ཀ་སྶ, ཛི་ནཾ ཨ་ཏུ་ལ་ད་སྶ་ནཾ.

༢༨༩. ‘‘མ་ཧཱ་ནཱ་གཾ མ་ཧཱ་ཝཱི་རཾ, མ་ཧཱ་ཛུ་ཏི་མ་ནཱ་ས་ཝཾ;

ས་བྦཱ་ས་ཝ་པ་རི་ཀྑཱི་ཎཾ, ས་ཏྠཱ་ར་མ་ཀུ་ཏོ་བྷ་ཡཾ.

༢༩༠. ‘‘ཙི་ར་ས་ངྐི་ལི་ཊྛཾ ཝ་ཏ མཾ, དི་ཊྛི་ས་ནྡཱ་ན་བ་ནྡྷི་ཏཾ;

ཝི་མོ་ཙ་ཡི སོ བྷ་ག་ཝཱ, ས་བྦ་ག་ནྠེ་ཧི སེ་ན་ཀ’’ནྟི. –

ཙ་ཏ་སྶོ གཱ་ཐཱ ཨ་བྷཱ་སི.

ཏ་ཏྠ སྭཱ་ག་ཏཾ ཝ་ཏ མེ ཨཱ་སཱིཏི མ་ཡཱ སུ་ཊྛུ ཨཱ་ག་ཏཾ ཝ་ཏ ཨཱ་སི. མ་མ ཝཱ སུ་ནྡ་རཾ ཝ་ཏ ཨཱ་ག་མ་ནཾ ཨཱ་སི. ག་ཡཱ་ཡནྟི ག་ཡཱ་ཏི་ཏྠ་ས་མཱི་པེ. ག་ཡ་ཕ་གྒུ་ཡཱཏི ‘‘ག་ཡཱ་ཕ་གྒཱུ’’ཏི ལ་དྡྷ་ཝོ་ཧཱ་རེ ཕ་གྒུ་ན་མཱ་ས་སྶ ཨུ་ཏྟ་ར་ཕ་གྒུ་ནཱི་ན་ཀྑ་ཏྟེ. ‘‘ཡ’’ནྟི་ཨཱ་དི སྭཱ་ག་ཏ་བྷཱ་ཝ་སྶ ཀཱ་ར་ཎ་ད་སྶ་ནཾ. ཏ་ཏྠ ཡནྟི ཡ་སྨཱ. ཨ་དྡ་སཱ་སིནྟི ཨ་དྡ་ཀྑིཾ. ས་མྦུ་དྡྷནྟི ས་མྨཱ སཱ་མཾ ས་བྦ་དྷ་མྨཱ་ནཾ བུ་དྡྷ་ཏྟཱ ས་མྦུ་དྡྷཾ. དེ་སེ་ནྟཾ དྷ་མྨ་མུ་ཏྟ་མནྟི ཨུ་ཏྟ་མཾ ཨ་གྒཾ ས་བྦ་སེ་ཊྛཾ ཨེ་ཀ་ནྟ་ནི་ཡྻཱ་ནི་ཀཾ དྷ་མྨཾ ཝེ་ནེ་ཡྻ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡཱ་ནུ་རཱུ་པཾ བྷཱ་ས་ནྟཾ.

མ་ཧ་པྤ་བྷནྟི མ་ཧ་ཏི་ཡཱ ས་རཱི་ར་པྤ་བྷཱ་ཡ ཉཱ་ཎ་པྤ་བྷཱ་ཡ ཙ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཾ. ག་ཎཱ་ཙ་རི་ཡནྟི བྷི་ཀྑུ་པ་རི་སཱ་དཱི་ནཾ ག་ཎཱ་ནཾ ཨུ་ཏྟ་མེ་ན ད་མ་ཐེ་ན ཨཱ་ཙཱ་ར་སི་ཀྑཱ་པ་ནེ་ན ག་ཎཱ་ཙ་རི་ཡཾ. ཨ་གྒ་བྷཱུ་ཏཱ་ནཾ སཱི་ལཱ་དཱི་ནཾ གུ་ཎཱ་ནཾ ཨ་དྷི་ག་མེ་ན ཨ་གྒ་པྤ་ཏྟཾ. དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ་དཱི་ནཾ པ་ར་མེ་ན ཝི་ན་ཡེ་ན ཝི་ན་ཡ་ན་ཏོ, ས་ཡཾ ནཱ་ཡ་ཀ་ར་ཧི་ཏ་ཏྟཱ ཙ ཝི་ནཱ་ཡ་ཀཾ. ཀེ་ན་ཙི ཨ་ན་བྷི་བྷཱུ་ཏོ ཧུ་ཏྭཱ ས་ཀ་ལཾ ལོ་ཀཾ ཨ་བྷི་བྷ་ཝི་ཏྭཱ ཋི་ཏ་ཏྟཱ, པ་ཉྩ་ནྣ་མྤི མཱ་རཱ་ནཾ ཛི་ཏ་ཏྟཱ ཙ ས་དེ་ཝ་ཀ་སྶ ལོ་ཀ་སྶ ཛི་ནཾ ས་དེ་ཝ་ཀེ ལོ་ཀེ ཨ་གྒ་ཛི་ནཾ, བཱ་ཏྟིཾ་ས་ཝ་ར་མ་ཧཱ་པུ་རི་ས་ལ་ཀྑ་ཎ་ཨ་སཱི་ཏི་ཨ་ནུ་བྱ་ཉྫ་ནཱ་དི་པ་ཊི་མ་ཎྜི་ཏ་རཱུ་པ་ཀཱ་ཡ་ཏཱ་ཡ ད་ས་བ་ལ་ཙ་ཏུ་ཝེ་སཱ་ར་ཛྫཱ་དི་གུ་ཎ་པ་ཊི་མ་ཎྜི་ཏ་དྷ་མྨ་ཀཱ་ཡ་ཏཱ་ཡ ཙ ས་དེ་ཝ་ཀེ་ན ལོ་ཀེ་ན ཨ་པ་རི་མེ་ཡྻ་ད་སྶ་ན་ཏཱ་ཡ ཨ་ས་དི་ས་ད་སྶ་ན་ཏཱ་ཡ ཙ ཨ་ཏུ་ལ་ད་སྶ་ནཾ.

ག་ཏི་བ་ལ་པ་ར་ཀྐ་མཱ་དི་ས་མྤ་ཏྟི་ཡཱ མ་ཧཱ་ནཱ་ག་ས་དི་ས་ཏྟཱ, ནཱ་གེ་སུ་པི ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝེ་སུ མ་ཧཱ་ནུ་བྷཱ་ཝ་ཏཱ་ཡ ཙ མ་ཧཱ་ནཱ་གཾ. མཱ་ར་སེ་ནཱ་ཝི་མ་ཐ་ན་ཏོ མ་ཧཱ་ཝི་ཀྐ་ནྟ་ཏཱ་ཡ ཙ མ་ཧཱ་ཝཱི་རཾ. མ་ཧཱ་ཛུ་ཏིནྟི མ་ཧཱ་པ་ཏཱ་པཾ མ་ཧཱ་ཏེ་ཛ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ན་ཏྠི ཨེ་ཏ་སྶ ཙ་ཏྟཱ་རོ་པི ཨཱ་ས་ཝཱ་ཏི ཨ་ནཱ་ས་ཝཾ. ས་བྦེ ཨཱ་ས་ཝཱ ས་ཝཱ་ས་ནཱ པ་རི་ཀྑཱི་ཎཱ ཨེ་ཏ་སྶཱ་ཏི ས་བྦཱ་ས་ཝ་པ་རི་ཀྑཱི་ཎཾ. ཀཱ་མཾ སཱ་ཝ་ཀ་བུ་དྡྷཱ པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷཱ ཙ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝཱ་ཝ, ས་བྦ་ཉྙུ་བུ་དྡྷཱ ཨེ་ཝ པ་ན ས་ཝཱ་ས་ནེ ཨཱ་ས་ཝེ ཁེ་པེ་ནྟཱི་ཏི ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ‘‘ཨ་ནཱ་ས་ཝ’’ནྟི ཝ་ཏྭཱ པུ་ན ‘‘ས་བྦཱ་ས་ཝ་པ་རི་ཀྑཱི་ཎ’’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘ས་བྦེ ཨཱ་ས་ཝཱ ས་ཝཱ་ས་ནཱ པ་རི་ཀྑཱི་ཎཱ ཨེ་ཏ་སྶཱ་ཏི ས་བྦཱ་ས་ཝ་པ་རི་ཀྑཱི་ཎ’’ནྟི. དི་ཊྛ་དྷ་མྨི་ཀ་ས་མྤ་རཱ་ཡི་ཀ་པ་ར་མ་ཏྠེ་ཧི ཡ་ཐཱ་ར་ཧཾ ཝེ་ནེ་ཡྻཱ་ནཾ ཨ་ནུ་སཱ་ས་ན་ཏོ ས་ཏྠཱ་རཾ, ཙ་ཏུ་ཝེ་སཱ་ར་ཛྫ་ཝི་སཱ་ར་ད་ཏཱ་ཡ ཀུ་ཏོ་ཙི་པི བྷ་ཡཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཨ་ཀུ་ཏོ་བྷ་ཡཾ, ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷཾ ཡཾ ཡ་སྨཱ ཨ་དྡ་སཱ་སིཾ, ཏ་སྨཱ སྭཱ་ག་ཏཾ ཝ་ཏ མེ ཨཱ་སཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ.

ཨི་དཱ་ནི ས་ཏྠུ ད་སྶ་ནེ་ན ཨ་ཏྟ་ནཱ ལ་དྡྷ་གུ་ཎཾ ད་སྶེ་ནྟོ ཙ་ཏུ་ཏྠཾ གཱ་ཐ་མཱ་ཧ. ཏ་སྶ་ཏྠོ – ཀ་ཉྫི་ཡ་པུ་ཎྞ་ལཱ་བུ ཝི་ཡ ཏ་ཀྐ་བྷ་རི་ཏ་ཙཱ་ཊི ཝི་ཡ ཝ་སཱ་པཱི་ཏ་པི་ལོ་ཏི་ཀཱ ཝི་ཡ ཙ སཾ་ཀི་ལེ་ས་ཝ་ཏྠཱུ་ཧི ཨ་ན་མ་ཏ་གྒེ སཾ་སཱ་རེ ཙི་ར་ཀཱ་ལཾ སཾ་ཀི་ལི་ཊྛཾ. ག་དྡུ་ལ་བ་ནྡྷི་ཏཾ ཝི་ཡ ཐ་མྦྷེ སཱ་ར་མེ་ཡཾ ས་ཀྐཱ་ཡ་ཐ་མྦྷེ དི་ཊྛི་ས་ནྡཱ་ནེ་ན, དི་ཊྛི་བ་ནྡྷ་ནེ་ན བ་ནྡྷི་ཏཾ བ་དྡྷཾ, ཏ་ཏོ ཝི་མོ་ཙེ་ནྟོ ཙ ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་དཱི་ཧི ས་བྦ་ག་ནྠེ ཧི མཾ སེ་ན་ཀཾ ཨ་རི་ཡ་མ་གྒ་ཧ་ཏྠེ་ན, ཝི་མོ་ཙ་ཡི ཝ་ཏ སོ བྷ་ག་ཝཱ མ་ཡ྄ཧཾ ས་ཏྠཱ་ཏི བྷ་ག་ཝ་ཏི ཨ་བྷི་པྤ་སཱ་དཾ པ་ཝེ་དེ་ཏི.

སེ་ན་ཀ་ཏྠེ་ར་གཱ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.