༡༤. གོ་ཏ་མ་ཏྠེ་ར་གཱ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
སཾ་ས་རནྟི ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ གོ་ཏ་མ་ཏྠེ་ར་སྶ གཱ་ཐཱ. ཀཱ ཨུ་པྤ་ཏྟི? ཨ་ཡཾ ཀི་ར པུ་རི་མ་བུ་དྡྷེ་སུ ཀ་ཏཱ་དྷི་ཀཱ་རོ ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ བྷ་ཝེ པུ་ཉྙཱ་ནི ཀ་རོ་ནྟོ སི་ཁི་མྷི བྷ་ག་ཝ་ཏི པ་རི་ནི་བྦུ་ཏེ ཏ་སྶ ཙི་ཏ་ཀཾ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶེ་སུ པཱུ་ཛེ་ནྟེ་སུ ཨ་ཊྛ་ཧི ཙ་མྤ་ཀ་པུ་པྥེ་ཧི ཙི་ཏ་ཀཾ པཱུ་ཛེ་སི. སོ ཏེ་ན པུ་ཉྙ་ཀ་མྨེ་ན དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶེ་སུ སཾ་ས་ར་ནྟོ ཨི་མ་སྨིཾ བུ་དྡྷུ་པྤཱ་དེ ས་ཀྱ་རཱ་ཛ་ཀུ་ལེ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏྭཱ གོ་ཏ་མོཏི གོ་ཏྟ་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ཨ་བྷི་ལ་ཀྑི་ཏ་ནཱ་མོ ཝ་ཡ་པྤ་ཏྟོ ས་ཏྠུ ཉཱ་ཏི་ས་མཱ་ག་མེ པ་ཊི་ལ་དྡྷ་ས་དྡྷོ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡ ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ནྟོ ཚ་ལ༹་བྷི་ཉྙོ ཨ་ཧོ་སི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ཨ་པ་དཱ་ནེ (ཨ་པ. ཐེ་ར ༢.༤༧.༦-༡༠) –
‘‘ཛྷཱ་ཡ་མཱ་ན་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ, སི་ཁི་ནོ ལོ་ཀ་བ་ནྡྷུ་ནོ;
ཨ་ཊྛ ཙ་མྤ་ཀ་པུ་པྥཱ་ནི, ཙི་ཏ་ཀཾ ཨ་བྷི་རོ་པ་ཡིཾ.
‘‘ཨེ་ཀ་ཏིཾ་སེ ཨི་ཏོ ཀ་པྤེ, ཡཾ པུ་པྥ་མ་བྷི་རོ་པ་ཡིཾ;
དུ་གྒ་ཏིཾ ནཱ་བྷི་ཛཱ་ནཱ་མི, ཙི་ཏ་པཱུ་ཛཱ་ཡི་དཾ ཕ་ལཾ.
‘‘ཀི་ལེ་སཱ ཛྷཱ་པི་ཏཱ མ་ཡ྄ཧཾ…པེ… ཀ་ཏཾ བུ་དྡྷ་སྶ སཱ་ས་ན’’ནྟི.
ཚ་ལ༹་བྷི་ཉྙོ པ་ན ཧུ་ཏྭཱ ཝི་མུ་ཏྟི་སུ་ཁེ་ན ཝི་ཧ་ར་ནྟོ ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ ཉཱ་ཏ་ཀེ་ཧི ‘‘ཀ་སྨཱ, བྷ་ནྟེ, ཨ་མྷེ པ་ཧཱ་ཡ པ་བྦ་ཛི་ཏོ’’ཏི པུ་ཊྛོ སཾ་སཱ་རེ ཨ་ཏྟ་ནཱ ཨ་ནུ་བྷཱུ་ཏ་དུ་ཀྑ་ཉྩེ་ཝ ཨི་དཱ་ནི ཨ་དྷི་ག་ཏཾ ནི་བྦཱ་ན་སུ་ཁ་ཉྩ པ་ཀཱ་སེ་ནྟོ –
༢༥༨. ‘‘སཾ་ས་ར་ཉྷི ནི་ར་ཡཾ ཨ་ག་ཙྪི་སྶཾ, པེ་ཏ་ལོ་ཀ་མ་ག་མཾ པུ་ན་པྤུ་ནཾ;
དུ་ཀྑ་མ་མྷི་པི ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ཡོ་ནི་ཡཾ, ནེ་ཀ་དྷཱ ཧི ཝུ་སི་ཏཾ ཙི་རཾ མ་ཡཱ.
༢༥༩. ‘‘མཱ་ནུ་སོ་པི ཙ བྷ་ཝོ་བྷི་རཱ་དྷི་ཏོ, ས་གྒ་ཀཱ་ཡ་མ་ག་མཾ ས་ཀིཾ ས་ཀིཾ;
རཱུ་པ་དྷཱ་ཏུ་སུ ཨ་རཱུ་པ་དྷཱ་ཏུ་སུ, ནེ་ཝ་ས་ཉྙི་སུ ཨ་ས་ཉྙི་སུ་ཊྛི་ཏཾ.
༢༦༠. ‘‘ས་མྦྷ་ཝཱ སུ་ཝི་དི་ཏཱ ཨ་སཱ་ར་ཀཱ, ས་ངྑ་ཏཱ པ་ཙ་ལི་ཏཱ ས་དེ་རི་ཏཱ;
ཏཾ ཝི་དི་ཏྭཱ མ་ཧ་མ་ཧ་ཏྟ་ས་མྦྷ་ཝཾ, ས་ནྟི་མེ་ཝ ས་ཏི་མཱ ས་མ་ཛ྄ཛྷ་ག’’ནྟི. –
ཏཱི་ཧི གཱ་ཐཱ་ཧི ཏེ་སཾ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་སི.
ཏ་ཏྠ སཾ་ས་རནྟི ཨ་ནཱ་དི་མ་ཏི སཾ་སཱ་རེ སཾ་ས་ར་ནྟོ ཀ་མྨ་ཀི་ལེ་སེ་ཧི པ་ཉྩ་སུ ག་ཏཱི་སུ ཙ་ཝ་ནུ་པ་པཱ་ཏ་ཝ་སེ་ན ཨ་པ་རཱ་པ་རཾ སཾ་ས་ར་ནྟོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཧཱིཏི ནི་པཱ་ཏ་མ་ཏྟཾ. ནི་ར་ཡཾ ཨ་ག་ཙྪི་སྶནྟི ས་ཉྫཱི་ཝཱ་དི་ཀཾ ཨ་ཊྛ་ཝི་དྷཾ མ་ཧཱ་ནི་ར་ཡཾ, ཀུ་ཀྐུ་ལཱ༹་དི་ཀཾ སོ་ལ༹་ས་ཝི་དྷཾ ཨུ་སྶ་ད་ནི་ར་ཡ་ཉྩ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཝ་སེ་ན ཨུ་པ་ག་ཙྪིཾ. ‘‘པུ་ན་པྤུ་ན’’ནྟི ཨི་དཾ ཨི་དྷཱ་པི ཨཱ་ནེ་ཏ་བྦཾ. པེ་ཏ་ལོ་ཀནྟི པེ་ཏྟི་ཝི་ས་ཡཾ, ཁུ་པྤི་པཱ་སཱ་དི་བྷེ་དཾ པེ་ཏ་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ག་མནྟི པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཝ་སེ་ན ཨུ་པ་ག་ཙྪིཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫིཾ. པུ་ན་པྤུ་ནནྟི ཨ་པ་རཱ་པ་རཾ. དུ་ཀྑ་མ་མྷི་པཱིཏི ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ ཏི་ཁི་ཎ་ཀ་སཱ་པ་ཏོ་དཱ་བྷི་གྷཱ་ཏཱ་དི་དུ་ཀྑེ་ཧི དུ་སྶ་ཧཱ་ཡ་པི. ལི་ངྒ་ཝི་པ་ལླཱ་སེ་ན ཧེ་ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘དུ་ཀྑ་མ་མྷི་པཱི’’ཏི. ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ཡོ་ནི་ཡནྟི མི་ག་པ་ཀྑི་ཨཱ་དི་བྷེ་དཱ་ཡ ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ཡོ་ནི་ཡཾ. ནེ་ཀ་དྷཱ ཧཱིཏི ཨོ་ཊྛ་གོ་ཎ་ག་དྲ་བྷཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཙེ་ཝ ཀཱ་ཀ་བ་ལཱ་ཀ་ཀུ་ལ་ལཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཙ ཨ་ནེ་ཀ་པྤ་ཀཱ་རཾ ཨ་ནེ་ཀ་ཝཱ་ར་ཉྩ ཙི་རཾ དཱི་གྷ་མ་དྡྷཱ་ནཾ མ་ཡཱ ཝུ་སི་ཏཾ ནི་ཙྩཾ ཨུ་ཏྲ་སྟ་མཱ་ན་ས་ཏཱ་དི་ཝ་སེ་ན དུ་ཀྑཾ ཨ་ནུ་བྷཱུ་ཏཾ. ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ཡོ་ནི་ཡཾ ནི་བྦ་ཏྟ་ས་ཏྟོ མ་ཧཱ་མཱུ་ལ༹ྷ་ཏཱ་ཡ ཙི་ར་ཏ་རཾ ཏ་ཏྠེ་ཝ ཨ་པ་རཱ་པ་རཾ པ་རི་ཝ་ཏྟ་ཏཱི་ཏི ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ཨི་དྷ ‘‘ཙི་ར’’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ.
མཱ་ནུ་སོ་པི ཙ བྷ་ཝོ་བྷི་རཱ་དྷི་ཏོཏི མ་ནུ་སྶ་ཏྟ་བྷཱ་ཝོ་པི མ་ཡཱ ཏཱ་དི་སེ་ན ཀུ་ས་ལ་ཀ་མྨུ་ནཱ ས་མ་ཝཱ་ཡེ་ན ཨ་བྷི་རཱ་དྷི་ཏོ སཱ་དྷི་ཏོ ཨ་དྷི་ག་ཏོ. ཀཱ་ཎ་ཀ་ཙྪ་པོ་པ་མ་སུ་ཏྟ་མེ་ཏྠ (མ. ནི. ༣.༢༥༢; སཾ. ནི. ༥.༡༡༡༧) ཨུ་དཱ་ཧ་རི་ཏ་བྦཾ. ས་གྒ་ཀཱ་ཡ་མ་ག་མཾ ས་ཀིཾ ས་ཀིནྟི ས་གྒ་ག་ཏི་ས་ངྑཱ་ཏཾ ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་དེ་ཝ་ཀཱ་ཡཾ ས་ཀིཾ ས་ཀིཾ ཀ་དཱ་ཙི ཀ་དཱ་ཙི ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ན་ཝ་སེ་ན ཨ་ག་ཙྪིཾ. རཱུ་པ་དྷཱ་ཏུ་སཱུཏི པུ་ཐུ་ཛྫ་ན་བྷ་ཝ་གྒ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ་སུ རཱུ་པ་བྷ་ཝེ་སུ ཨ་རཱུ་པ་དྷཱ་ཏུ་སཱུཏི ཨ་རཱུ་པ་བྷ་ཝེ་སུ. ནེ་ཝ་ས་ཉྙི་སུ ཨ་ས་ཉྙི་སུ་ཊྛི་ཏནྟི རཱུ་པཱ་རཱུ་པ་དྷཱ་ཏཱུ་སུ ཙ ན ཀེ་ཝ་ལཾ ས་ཉྙཱི་སུ ཨེ་ཝ, ཨ་ཐ ཁོ ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱི་ནཱ་ས་ཉྙཱི་སུ ཨ་ས་ཉྙཱི་སུ ཙ ཨུ་པ་པ་ཛྫ ཋི་ཏཾ མ་ཡཱ་ཏི ཨཱ་ནེ་ཏྭཱ ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཾ. ནེ་ཝ་ས་ཉྙི་གྒ་ཧ་ཎེ་ན ཧེ་ཏྠ ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱི་ནཱ་ས་ཉྙཱི་བྷ་ཝོ ག་ཧི་ཏོ. ཡ་དི་པི་མེ དྭེ བྷ་ཝཱ རཱུ་པཱ་རཱུ་པ་དྷཱ་ཏུ་གྒ་ཧ་ཎེ་ནེ་ཝ ག་ཡ྄ཧ་ནྟི, ཡེ པ་ན ཨི་ཏོ བཱ་ཧི་ར་ཀཱ ཏ་ཏྠ ནི་ཙྩ་ས་ཉྙི་ནོ བྷ་ཝ་ཝི་མོ་ཀྑ་ས་ཉྙི་ནོ ཙ, ཏེ་སཾ ཏ་སྶཱ ས་ཉྙཱ་ཡ མི་ཙྪཱ་བྷཱ་ཝ་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ཝི་སུཾ ག་ཧི་ཏཱ་ཏི ད་ཊྛ་བྦཾ.
ཨེ་ཝཾ དྭཱི་ཧི གཱ་ཐཱ་ཧི བྷ་ཝ་མཱུ་ལ་སྶ ཨ་ནུ་པ་ཙྪི་ནྣ་ཏྟཱ ཨ་ནཱ་དི་མ་ཏི སཾ་སཱ་རེ ཨ་ཏྟ་ནོ ཝ་ཊྚ་དུ་ཀྑཱ་ནུ་བྷ་ཝཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི ཏ་དུ་པ་ཙྪེ་དེ་ན ཝི་ཝ་ཊྚ་སུ་ཁཱ་ནུ་བྷ་ཝཾ ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘ས་མྦྷ་ཝཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཏ་ཏི་ཡཾ གཱ་ཐ་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ས་མྦྷ་ཝཱཏི བྷ་ཝཱ. ཀཱ་མ་བྷ་ཝཱ་ད་ཡོ ཨེ་ཝ ཧི ཧེ་ཏུ་པ་ཙྩ་ཡ་ས་མ་ཝཱ་ཡེ་ན བྷ་ཝ་ནྟཱི་ཏི ཨི་དྷ ས་མྦྷ་ཝཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཱ. སུ་ཝི་དི་ཏཱཏི ཝི་པ་སྶ་ནཱ་པ་ཉྙཱ་ས་ཧི་ཏཱ་ཡ མ་གྒ་པ་ཉྙཱ་ཡ སུ་ཊྛུ ཝི་དི་ཏཱ. ཨ་སཱ་ར་ཀཱཏི་ཨཱ་དི ཏེ་སཾ ཝི་དི་ཏཱ་ཀཱ་ར་ད་སྶ་ནཾ. ཏ་ཏྠ ཨ་སཱ་ར་ཀཱཏི ནི་ཙྩ་སཱ་རཱ་དི་སཱ་ར་ར་ཧི་ཏཱ. ས་ངྑ་ཏཱཏི ས་མེ་ཙྩ ས་མྦྷུ་ཡྻ པ་ཙྩ་ཡེ་ཧི ཀ་ཏཱ. པ་ཙ་ལི་ཏཱཏི ས་ངྑ་ཏ་ཏྟཱ ཨེ་ཝ ཨུ་པྤཱ་ད་ཛ་རཱ་དཱི་ཧི པ་ཀཱ་ར་ཏོ ཙ་ལི་ཏཱ ཨ་ན་ཝ་ཊྛི་ཏཱ. ས་དེ་རི་ཏཱཏི ས་དཱ ས་བྦ་ཀཱ་ལཾ བྷ་ངྒེ་ན ཨེ་རི་ཏཱ, ཨི་ཏྟ་རཱ བྷ་ངྒ་གཱ་མི་ནོ པ་བྷ་ངྒུ་ནོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏཾ ཝི་དི་ཏྭཱ མ་ཧ་མ་ཏྟ་ས་མྦྷ་ཝནྟི ཏཾ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟཾ ས་ངྑ་ཏ་ས་བྷཱ་ཝཾ ཨ་ཏྟ་ས་མྦྷ་ཝཾ ཨ་ཏྟ་ནི ས་མྦྷཱུ་ཏཾ ཨ་ཏྟཱ་ཡ་ཏྟཾ ཨི་སྶ་རཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཨ་པ་རཱ་ཡ་ཏྟཾ པ་རི་ཉྙཱ་བྷི་ས་མ་ཡ་ཝ་སེ་ན ཨ་ཧཾ ཝི་དི་ཏྭཱ ཏ་པྤ་ཊི་པ་ཀྑ་བྷཱུ་ཏཾ ས་ནྟི་མེ་ཝ ནི་བྦཱ་ན་མེ་ཝ མ་གྒ་པ་ཉྙཱ་ས་ཏི་ཡཱ ས་ཏི་མཱ ཧུ་ཏྭཱ ས་མ་ཛ྄ཛྷ་གཾ ཨ་དྷི་ག་ཙྪིཾ ཨ་རི་ཡ་མ་གྒ་བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡ ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟོ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཐེ་རོ ཉཱ་ཏ་ཀཱ་ནཾ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཱ་མུ་ཁེ་ན ཨ་ཉྙཾ བྱཱ་ཀཱ་སི.
གོ་ཏ་མ་ཏྠེ་ར་གཱ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.