༡༠. སཱ་ཊི་མ་ཏྟི་ཡ་ཏྠེ་ར་གཱ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ཨ་ཧུ ཏུ་ཡ྄ཧཾ པུ་རེ ས་དྡྷཱཏི ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ སཱ་ཊི་མ་ཏྟི་ཡ་ཏྠེ་ར་སྶ གཱ་ཐཱ. ཀཱ ཨུ་པྤ་ཏྟི? ཨ་ཡ་མྤི པུ་རི་མ་བུ་དྡྷེ་སུ ཀ་ཏཱ་དྷི་ཀཱ་རོ ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ བྷ་ཝེ པུ་ཉྙཱ་ནི ཨུ་པ་ཙི་ན་ནྟོ སི་དྡྷ་ཏྠ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཀཱ་ལེ ཀུ་ལ་གེ་ཧེ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏྭཱ ཝི་ཉྙུ་ཏཾ པ་ཏྟོ ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ ས་ཏྠཱ་རཾ དི་སྭཱ པ་ས་ནྣ་མཱ་ན་སོ ཏཱ་ལ་ཝ་ཎྚཾ ཨ་དཱ་སི. སོ ཏེ་ན པུ་ཉྙ་ཀ་མྨེ་ན དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶེ་སུ སཾ་ས་ར་ནྟོ ཨི་མ་སྨིཾ བུ་དྡྷུ་པྤཱ་དེ མ་ག་དྷ་ར་ཊྛེ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ཀུ་ལེ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏྭཱ སཱ་ཊི་མ་ཏྟི་ཡོཏི ལ་དྡྷ་ནཱ་མོ ཝ་ཡ་པྤ་ཏྟོ ཧེ་ཏུ་ས་མྤ་ནྣ་ཏཱ་ཡ ཨཱ་ར་ཉྙ་ཀ་བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ས་ནྟི་ཀེ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡ ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ནྟོ ཚ་ལ༹་བྷི་ཉྙོ ཨ་ཧོ་སི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ཨ་པ་དཱ་ནེ (ཨ་པ. ཐེ་ར ༡.༣༨.༤༣-༤༧) –
‘‘སི་དྡྷ་ཏྠ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ, ཏཱ་ལ་ཝ་ཎྚ་མ་དཱ་ས་ཧཾ;
སུ་མ་ནེ་ཧི པ་ཊི་ཙྪ་ནྣཾ, དྷཱ་ར་ཡཱ་མི མ་ཧཱ་ར་ཧཾ.
‘‘ཙ་ཏུ་ནྣ་ཝུ་ཏི་ཏོ ཀ་པྤེ, ཏཱ་ལ་ཝ་ཎྚ་མ་དཱ་ས་ཧཾ;
དུ་གྒ་ཏིཾ ནཱ་བྷི་ཛཱ་ནཱ་མི, ཏཱ་ལ་ཝ་ཎྚ་སྶི་དཾ ཕ་ལཾ.
‘‘ཀི་ལེ་སཱ ཛྷཱ་པི་ཏཱ མ་ཡ྄ཧཾ…པེ… ཀ་ཏཾ བུ་དྡྷ་སྶ སཱ་ས་ན’’ནྟི.
ཚ་ལ༹་བྷི་ཉྙོ པ་ན ཧུ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨོ་ཝ་ད་ཏི ཨ་ནུ་སཱ་ས་ཏི བ་ཧཱུ ཙ ས་ཏྟེ དྷ་མྨཾ ཀ་ཐེ་ཏྭཱ ས་ར་ཎེ་སུ ཙ སཱི་ལེ་སུ ཙ པ་ཏི་ཊྛཱ་པེ་སི. ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་ཉྩ ཀུ་ལཾ ཨ་སྶ་དྡྷཾ ཨ་པྤ་ས་ནྣཾ ས་དྡྷཾ པ་ས་ནྣཾ ཨ་ཀཱ་སི. ཏེ་ན ཏ་སྨིཾ ཀུ་ལེ མ་ནུ་སྶཱ ཐེ་རེ ཨ་བྷི་པྤ་ས་ནྣཱ ཨ་ཧེ་སུཾ. ཏ་ཏྠེ་ཀཱ དཱ་རི་ཀཱ ཨ་བྷི་རཱུ་པཱ ད་སྶ་ནཱི་ཡཱ ཐེ་རཾ པི་ཎྜཱ་ཡ པ་ཝི་ཊྛཾ ས་ཀྐ་ཙྩཾ བྷོ་ཛ་ནེ་ན པ་རི་ཝི་ས་ཏི. ཨ་ཐེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ མཱ་རོ ‘‘ཨེ་ཝཾ ཨི་མ་སྶ ཨ་ཡ་སོ ཝ་ཌྜྷི་སྶ་ཏི, ཨ་པྤ་ཏི་ཊྛོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ ཐེ་ར་སྶ རཱུ་པེ་ན ག་ནྟྭཱ ཏཾ དཱ་རི་ཀཾ ཧ་ཏྠེ ཨ་གྒ་ཧེ་སི. དཱ་རི་ཀཱ ‘‘ནཱ་ཡཾ མ་ནུ་སྶ་ས་མྥ་སྶོ’’ཏི ཙ ཨ་ཉྙཱ་སི, ཧ་ཏྠ་ཉྩ མུ་ཉྩཱ་པེ་སི. ཏཾ དི་སྭཱ གྷ་ར་ཛ་ནོ ཐེ་རེ ཨ་པྤ་སཱ་དཾ ཛ་ནེ་སི. པུ་ན་དི་ཝ་སེ ཐེ་རོ ཏཾ ཀཱ་ར་ཎཾ ཨ་ནཱ་ཝ་ཛྫེ་ནྟོ ཏཾ གྷ་རཾ ཨ་ག་མཱ་སི. ཏ་ཏྠ མ་ནུ་སྶཱ ཨ་ནཱ་ད་རཾ ཨ་ཀཾ་སུ. ཐེ་རོ ཏཾ ཀཱ་ར་ཎཾ ཨཱ་ཝ་ཛྫེ་ནྟོ མཱ་ར་སྶ ཀི་རི་ཡཾ དི་སྭཱ ‘‘ཏ་སྶ གཱི་ཝཱ་ཡཾ ཀུ་ཀྐུ་ར་ཀུ་ཎ་པཾ པ་ཊི་མུ་ཉྩ་ཏཱུ’’ཏི ཨ་དྷི་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ ཏ་སྶ མོ་ཙ་ན་ཏྠཾ ཨུ་པ་ག་ཏེ་ན མཱ་རེ་ན ཨ་ཏཱི་ཏ་དི་ཝ་སེ ཀ་ཏ་ཀི་རི་ཡཾ ཀ་ཐཱ་པེ་ཏྭཱ ཏཾ ཏ་ཛྫེ་ཏྭཱ ཝི་སྶ་ཛྫེ་སི. ཏཾ དི་སྭཱ གྷ་ར་སཱ་མི་ཀོ ‘‘ཁ་མ་ཐ, བྷ་ནྟེ, ཨ་ཙྩ་ཡ’’ནྟི ཁ་མཱ་པེ་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ཛྫ་ཏ་གྒེ ཨ་ཧ་མེ་ཝ, བྷ་ནྟེ, ཏུ་མྷེ ཨུ་པ་ཊྛ་ཧཱ་མཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཐེ་རོ ཏ་སྶ དྷ་མྨཾ ཀ་ཐེ་ནྟོ –
༢༤༦. ‘‘ཨ་ཧུ ཏུ་ཡ྄ཧཾ པུ་རེ ས་དྡྷཱ, སཱ ཏེ ཨ་ཛྫ ན ཝི་ཛྫ་ཏི;
ཡཾ ཏུ་ཡ྄ཧཾ ཏུ་ཡ྄ཧ་མེ་ཝེ་ཏཾ, ན་ཏྠི དུ་ཙྩ་རི་ཏཾ མ་མ.
༢༤༧. ‘‘ཨ་ནི་ཙྩཱ ཧི ཙ་ལཱ ས་དྡྷཱ, ཨེ་ཝཾ དི་ཊྛཱ ཧི སཱ མ་ཡཱ;
ར་ཛྫ་ནྟི་པི ཝི་ར་ཛྫ་ནྟི, ཏ་ཏྠ ཀིཾ ཛི་ཡྻ་ཏེ མུ་ནི.
༢༤༨. ‘‘པ་ཙྩ་ཏི མུ་ནི་ནོ བྷ་ཏྟཾ, ཐོ་ཀཾ ཐོ་ཀཾ ཀུ་ལེ ཀུ་ལེ;
པི་ཎྜི་ཀཱ་ཡ ཙ་རི་སྶཱ་མི, ཨ་ཏྠི ཛ་ངྒྷ་བ་ལཾ མ་མཱ’’ཏི. –
ཏི་སྶོ གཱ་ཐཱ ཨ་བྷཱ་སི.
ཏ་ཏྠ ཨ་ཧུ ཏུ་ཡ྄ཧཾ པུ་རེ ས་དྡྷཱ, སཱ ཏེ ཨ་ཛྫ ན ཝི་ཛྫ་ཏཱིཏི, ཨུ་པཱ་ས་ཀ, ཨི་ཏོ པུ་བྦེ ཏ་ཝ མ་ཡི ‘‘ཨ་ཡྻོ དྷ་མྨ་ཙཱ་རཱི ས་མ་ཙཱ་རཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ས་དྡྷཱ ཨ་ཧོ་སི, སཱ ས་དྡྷཱ ཏེ ཏ་ཝ ཨ་ཛྫ ཨི་དཱ་ནི ན ཨུ་པ་ལ་བྦྷ་ཏི. ཏ་སྨཱ ཡཾ ཏུ་ཡ྄ཧཾ ཏུ་ཡ྄ཧ་མེ་ཝེ་ཏནྟི ཙ་ཏུ་པ་ཙྩ་ཡ་དཱ་ནཾ, ཏུ་ཡ྄ཧ་མེ་ཝ ཨེ་ཏཾ ཧོ་ཏུ, ན ཏེ་ན མ་ཡ྄ཧཾ ཨ་ཏྠོ, ས་མྨཱ པ་ས་ནྣ་ཙི་ཏྟེ་ན ཧི དཱ་ནཾ ནཱ་མ དཱ་ཏ་བྦ་ནྟི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ཨ་ཐ ཝཱ ཡཾ ཏུ་ཡ྄ཧཾ ཏུ་ཡ྄ཧ་མེ་ཝེ་ཏནྟི ཡཾ ཏ་ཝ མ་ཡི ཨ་ཛྫ ཨ་གཱ་ར་ཝཾ པ་ཝ་ཏྟཾ, ཏཾ ཏུ་ཡ྄ཧ་མེ་ཝ, ཏ་སྶ ཕ་ལཾ ཏ་ཡཱ ཨེ་ཝ པ་ཙྩ་ནུ་བྷ་ཝི་ཏ་བྦཾ, ན མ་ཡཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ན་ཏྠི དུ་ཙྩ་རི་ཏཾ མ་མཱཏི མ་མ པ་ན དུ་ཙྩ་རི་ཏཾ ནཱ་མ ན་ཏྠི མ་གྒེ་ནེ་ཝ དུ་ཙྩ་རི་ཏ་ཧེ་ཏཱུ་ནཾ ཀི་ལེ་སཱ་ནཾ ས་མུ་ཙྪི་ནྣ་ཏྟཱ.
ཨ་ནི་ཙྩཱ ཧི ཙ་ལཱ ས་དྡྷཱཏི ཡ་སྨཱ པོ་ཐུ་ཛྫ་ནི་ཀཱ ས་དྡྷཱ ཨ་ནི་ཙྩཱ ཨེ་ཀ་ནྟི་ཀཱ ན ཧོ་ཏི, ཏ་ཏོ ཨེ་ཝ ཙ་ལཱ ཨ་སྶ་པི་ཊྛེ ཋ་པི་ཏ་ཀུ་མྦྷ་ཎྜཾ ཝི་ཡ, ཐུ་ས་རཱ་སི་མྷི ནི་ཁཱ་ཏ་ཁཱ་ཎུ་ཀཾ ཝི་ཡ ཙ ཨ་ན་ཝ་ཊྛི་ཏཱ. ཨེ་ཝཾ དི་ཊྛཱ ཧི སཱ མ་ཡཱཏི ཨེ་ཝཾ བྷཱུ་ཏཱ ཙ སཱ ས་དྡྷཱ མ་ཡཱ ཏ་ཡི དི་ཊྛཱ པ་ཙྩ་ཀྑ་ཏོ ཝི་དི་ཏཱ. ར་ཛྫ་ནྟི་པི ཝི་ར་ཛྫ་ནྟཱིཏི ཨེ་ཝཾ ཏ་སྶཱ ཨ་ན་ཝ་ཊྛི་ཏ་ཏྟཱ ཨེ་ཝ ཨི་མེ ས་ཏྟཱ ཀ་དཱ་ཙི ཀ་ཏྠ་ཙི མི་ཏྟ་ས་ནྠ་ཝ་ཝ་སེ་ན ར་ཛྫ་ནྟི སི་ནེ་ཧ་མྤི ཀ་རོ་ནྟི, ཀ་དཱ་ཙི ཝི་ར་ཛྫ་ནྟི ཝི་ར་ཏྟ་ཙི་ཏྟཱ ཧོ་ནྟི. ཏ་ཏྠ ཀིཾ ཛི་ཡྻ་ཏེ མུ་ནཱིཏི ཏ་སྨིཾ པུ་ཐུ་ཛྫ་ནཱ་ནཾ ར་ཛྫ་ནེ ཝི་ར་ཛྫ་ནེ ཙ མུ་ནི པ་བྦ་ཛི་ཏོ ཀིཾ ཛི་ཡྻ་ཏི, ཀཱ ཏ་སྶ ཧཱ་ནཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
‘‘ས་ཙེ མ་མ པ་ཙྩ་ཡེ ན ག་ཎྷ་ཐ, ཀ་ཐཾ ཏུ་མྷེ ཡཱ་པེ་ཐཱ’’ཏི ཨེ་ཝཾ མཱ ཙི་ནྟ་ཡཱི་ཏི ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘པ་ཙྩ་ཏཱི’’ཏི གཱ་ཐ་མཱ་ཧ. ཏ་སྶ་ཏྠོ མུ་ནི་ནོ པ་བྦ་ཛི་ཏ་སྶ བྷ་ཏྟཾ ནཱ་མ ཀུ་ལེ ཀུ་ལེ ཨ་ནུ་གྷ་རཾ དི་ཝ་སེ དི་ཝ་སེ ཐོ་ཀཾ ཐོ་ཀཾ པ་ཙྩ་ཏེ, ན ཙ ཏུ་ཡ྄ཧཾ ཨེ་ཝ གེ་ཧེ. པི་ཎྜི་ཀཱ་ཡ ཙ་རི་སྶཱ་མི, ཨ་ཏྠི ཛ་ངྒྷ་བ་ལཾ མ་མཱཏི ཨ་ཏྠི མེ ཛ་ངྒྷ་བ་ལཾ, ནཱ་ཧཾ ཨོ་བྷ་གྒ་ཛ་ངྒྷོ ན ཁ་ཉྫོ ན ཙ པཱ་ད་རོ་གཱི, ཏ་སྨཱ པི་ཎྜི་ཀཱ་ཡ མི་སྶ་ཀ་བྷི་ཀྑཱ་ཡ ཙ་རི་སྶཱ་མི, ‘‘ཡ་ཐཱ་པི བྷ་མ་རོ པུ་པྥ’’ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ (དྷ. པ. ༤༩; ནེ་ཏྟི. ༡༢༣) ས་ཏྠཱ་རཱ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ་རི་ཏྭཱ ཡཱ་པེ་སྶཱ་མཱི་ཏི ད་སྶེ་ཏི.
སཱ་ཊི་མ་ཏྟི་ཡ་ཏྠེ་ར་གཱ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.