༡. ཨ་ངྒ་ཎི་ཀ་བྷཱ་ར་དྭཱ་ཛ་ཏྠེ་ར་གཱ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ

ཏི་ཀ་ནི་པཱ་ཏེ ཨ་ཡོ་ནི སུ་དྡྷི་མ་ནྭེ་སནྟི ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ཨ་ངྒ་ཎི་ཀ་བྷཱ་ར་དྭཱ་ཛ་ཏྠེ་ར་སྶ གཱ་ཐཱ. ཀཱ ཨུ་པྤ་ཏྟི? ཨ་ཡ་མྤི པུ་རི་མ་བུ་དྡྷེ་སུ ཀ་ཏཱ་དྷི་ཀཱ་རོ ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ བྷ་ཝེ ཝི་ཝ་ཊྚཱུ་པ་ནི་སྶ་ཡཾ པུ་ཉྙཾ ཨུ་པ་ཙི་ན་ནྟོ ཨི་ཏོ ཨེ་ཀ་ཏིཾ་སེ ཀ་པྤེ སི་ཁི་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཀཱ་ལེ ཀུ་ལ་གེ་ཧེ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏྭཱ ཝི་ཉྙུ་ཏཾ པ་ཏྟོ ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ ས་ཏྠཱ་རཾ པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ་ར་ནྟཾ དི་སྭཱ པ་ས་ནྣ་མཱ་ན་སོ པ་ཉྩ་པ་ཏི་ཊྛི་ཏེ་ན ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ཨ་ཉྫ་ལིཾ པ་གྒ་ཎྷི. སོ ཏེ་ན པུ་ཉྙ་ཀ་མྨེ་ན དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶེ་སུ སཾ་ས་ར་ནྟོ ཨི་མ་སྨིཾ བུ་དྡྷུ་པྤཱ་དེ ཧི་མ་ཝ་ནྟ་ས་མཱི་པེ ཨུ་ཀྐ་ཊྛེ ནཱ་མ ན་ག་རེ ཝི་བྷ་ཝ་ས་མྤ་ནྣ་སྶ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ གེ་ཧེ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏྭཱ ཨ་ངྒ་ཎི་ཀ་བྷཱ་ར་དྭཱ་ཛོཏི ལ་དྡྷ་ནཱ་མོ ཝ་ཡ་པྤ་ཏྟོ ཝི་ཛྫཱ་སི་པྤེ་སུ ནི་པྥ་ཏྟིཾ ག་ཏོ ནེ་ཀྑ་མྨ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡ་ཏཱ་ཡ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀ་པ་བྦ་ཛྫཾ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ཨ་མ་རཾ ཏ་པཾ ཙ་ར་ནྟོ ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ ཝི་ཙ་ར་ནྟོ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷཾ ཛ་ན་པ་ད་ཙཱ་རི་ཀཾ ཙ་ར་ནྟཾ དི་སྭཱ པ་ས་ནྣ་མཱ་ན་སོ ས་ཏྠུ ས་ནྟི་ཀེ དྷ་མྨཾ སུ་ཏྭཱ ཏཾ མི་ཙྪཱ་ཏ་པཾ པ་ཧཱ་ཡ སཱ་ས་ནེ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡ ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ནྟོ ན་ཙི་ར་སྶེ་ཝ ཚ་ལ༹་བྷི་ཉྙོ ཨ་ཧོ་སི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ཨ་པ་དཱ་ནེ (ཨ་པ. ཐེ་ར ༡.༢༣.༤༨-༥༡) –

‘‘ཨུ་ས་བྷཾ པ་ཝ་རཾ ཝཱི་རཾ, ཝེ་སྶ་བྷུཾ ཝི་ཛི་ཏཱ་ཝི་ནཾ;

པ་ས་ནྣ་ཙི་ཏྟོ སུ་མ་ནོ, བུ་དྡྷ་སེ་ཊྛ་མ་ཝ་ནྡ་ཧཾ.

‘‘ཨེ་ཀ་ཏིཾ་སེ ཨི་ཏོ ཀ་པྤེ, ཡཾ ཀ་མྨ་མ་ཀ་རིཾ ཏ་དཱ;

དུ་གྒ་ཏིཾ ནཱ་བྷི་ཛཱ་ནཱ་མི, ཝ་ནྡ་ནཱ་ཡ ཨི་དཾ ཕ་ལཾ.

‘‘ཙ་ཏུ་ཝཱི་ས་ཏི་ཀ་པྤ་མྷི, ཝི་ཀ་ཏཱ་ན་ནྡ་ནཱ་མ་ཀོ;

ས་ཏྟ་ར་ཏ་ན་ས་མྤ་ནྣོ, ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟཱི མ་ཧ་བྦ་ལོ.

‘‘ཀི་ལེ་སཱ ཛྷཱ་པི་ཏཱ མ་ཡ྄ཧཾ…པེ… ཀ་ཏཾ བུ་དྡྷ་སྶ སཱ་ས་ན’’ནྟི.

ཚ་ལ༹་བྷི་ཉྙོ པ་ན ཧུ་ཏྭཱ ཝི་མུ་ཏྟི་སུ་ཁེ་ན ཝི་ཧ་ར་ནྟོ ཉཱ་ཏཱི་ནཾ ཨ་ནུ་ཀ་མྤཱ་ཡ ཨ་ཏྟ་ནོ ཛཱ་ཏི་བྷཱུ་མིཾ ག་ནྟྭཱ བ་ཧཱུ ཉཱ་ཏ་ཀེ ས་ར་ཎེ་སུ ཙ སཱི་ལེ་སུ ཙ པ་ཏི་ཊྛཱ་པེ་ཏྭཱ ཏ་ཏོ ནི་ཝ་ཏྟི་ཏྭཱ ཀུ་རུ་ར་ཊྛེ ཀུ་ཎྜི་ཡ་སྶ ནཱ་མ ནི་ག་མ་སྶ ཨ་ཝི་དཱུ་རེ ཨ་ར་ཉྙེ ཝ་ས་ནྟོ ཀེ་ན་ཙི་དེ་ཝ ཀ་ར་ཎཱི་ཡེ་ན ཨུ་གྒཱ་རཱ་མཾ ག་ཏོ ཨུ་ཏྟ་རཱ་པ་ཐ་ཏོ ཨཱ་ག་ཏེ་ཧི ས་ནྡི་ཊྛེ་ཧི བྲཱ་ཧྨ་ཎེ་ཧི ས་མཱ་ག་ཏོ ཏེ་ཧི, ‘‘བྷོ བྷཱ་ར་དྭཱ་ཛ, ཀིཾ དི་སྭཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ་ནཾ ས་མ་ཡཾ པ་ཧཱ་ཡ ཨི་མཾ ས་མ་ཡཾ ག་ཎྷཱི’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏོ ཏེ་སཾ ཨི་ཏོ བུ་དྡྷ་སཱ་ས་ན་ཏོ བ་ཧི་དྡྷཱ སུ་དྡྷི ན་ཏྠཱི་ཏི ད་སྶེ་ནྟོ –

༢༡༩. ‘‘ཨ་ཡོ་ནི སུ་དྡྷི་མ་ནྭེ་སཾ, ཨ་གྒིཾ པ་རི་ཙ་རིཾ ཝ་ནེ;

སུ་དྡྷི་མ་གྒཾ ཨ་ཛཱ་ན་ནྟོ, ཨ་ཀཱ་སིཾ ཨ་མ་རཾ ཏ་པ’’ནྟི. – པ་ཋ་མཾ གཱ་ཐ་མཱ་ཧ;

ཏ་ཏྠ ཨ་ཡོ་ནཱིཏི ཨ་ཡོ་ནི་སོ ཨ་ནུ་པཱ་ཡེ་ན. སུ་དྡྷིནྟི སཾ་སཱ་ར་སུ་དྡྷིཾ བྷ་ཝ་ནི་སྶ་ར་ཎཾ. ཨ་ནྭེ་སནྟི ག་ཝེ་ས་ནྟོ. ཨ་གྒིཾ པ་རི་ཙ་རིཾ ཝ་ནེཏི ‘‘ཨ་ཡཾ སུ་དྡྷི་མ་གྒོ’’ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡེ་ན ཨ་ར་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནེ ཨ་གྒི་ཧུ་ཏ་སཱ་ལཱ་ཡཾ ཨ་གྱཱ་གཱ་རཾ ཀ་ཏྭཱ ཨཱ་ཧུ་ཏིཾ པ་གྒ་ཎྷ་ནྟོ ཨ་གྒི་དེ་ཝཾ པ་རི་ཙ་རིཾ ཝེ་དེ ཝུ་ཏྟ་ཝི་དྷི་ནཱ པཱུ་ཛེ་སིཾ. སུ་དྡྷི་མ་གྒཾ ཨ་ཛཱ་ན་ནྟོ, ཨ་ཀཱ་སིཾ ཨ་མ་རཾ ཏ་པནྟི སུ་དྡྷི་ཡཱ ནི་བྦཱ་ན་སྶ མ་གྒཾ ཨ་ཛཱ་ན་ནྟོ ཨ་གྒི་པ་རི་ཙ་ར་ཎཾ ཝི་ཡ པ་ཉྩ་ཏ་པ་ཏ་པྤ་ནཱ་དི་ཨ་ཏྟ་ཀི་ལ་མ་ཐཱ་ནུ་ཡོ་གཾ ‘‘སུ་དྡྷི་མ་གྒོ’’ཏི མ་ཉྙཱ་ཡ ཨ་ཀཱ་སིཾ ཨ་ཙ་རིཾ པ་ཊི་པ་ཛྫིཾ.

ཨེ་ཝཾ ཐེ་རོ ཨ་སྶ་མ་ཏོ ཨ་སྶ་མཾ ག་ཙྪ་ནྟོ ཝི་ཡ ཝེ་དེ ཝུ་ཏྟ་ཝི་དྷི་ནཱ ཨ་གྒི་པ་རི་ཙ་ར་ཎཱ་དི་ནཱ ཨ་ནུ་ཊྛཱ་ཡ སུ་དྡྷི་ཡཱ ཨ་པྤ་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ་ན བ་ཧི་དྡྷཱ སུ་དྡྷི་ཡཱ ཨ་བྷཱ་ཝཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི ཨི་མ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ སཱ་ས་ནེ སུ་དྡྷི ཙ མ་ཡཱ ཨ་དྷི་ག་ཏཱ་ཏི ད་སྶེ་ནྟོ –

༢༢༠. ‘‘ཏཾ སུ་ཁེ་ན སུ་ཁཾ ལ་དྡྷཾ, པ་སྶ དྷ་མྨ་སུ་དྷ་མྨ་ཏཾ;

ཏི་སྶོ ཝི་ཛྫཱ ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟཱ, ཀ་ཏཾ བུ་དྡྷ་སྶ སཱ་ས་ན’’ནྟི. – དུ་ཏི་ཡ་གཱ་ཐ་མཱ་ཧ;

ཏ་ཏྠ ཏནྟི ཡ་སྶ་ཏྠཱ་ཡ སུ་དྡྷིཾ ཨ་ནྭེ་ས་ནྟོ ཏ་སྶ མ་གྒཾ ཨ་ཛཱ་ན་ནྟོ ཨ་གྒིཾ པ་རི་ཙ་རིཾ ཨ་མ་རཾ ཏ་པཾ ཨ་ཙ་རིཾ, ཏཾ ནི་བྦཱ་ནསུ་ཁཾ སུ་ཁེ་ན ས་མ་ཐ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡ སུ་ཁཱ་ཡ པ་ཊི་པ་དཱ་ཡ ཨ་ཏྟ་ཀི་ལ་མ་ཐཱ་ནུ་ཡོ་གཾ ཨ་ནུ་པ་ག་མྨ མ་ཡཱ ལ་དྡྷཾ པ་ཏྟཾ ཨ་དྷི་ག་ཏཾ. པ་སྶ དྷ་མྨ་སུ་དྷ་མྨ་ཏནྟི ས་ཏྠུ སཱ་ས་ན་དྷ་མྨ་སྶ སུ་དྷ་མྨ་ཏཾ ཨ་ཝི་པ་རཱི་ཏ་ནི་ཡྻཱ་ནི་ཀ་དྷ་མྨ་ས་བྷཱ་ཝཾ པ་སྶ ཛཱ་ནཱ་ཧཱི་ཏི དྷ་མྨཱ་ལ་པ་ན་ཝ་སེ་ན ཝ་ད་ཏི, ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ཝཱ ཨཱ་ལ་པ་ཏི. ཏ་སྶ ལ་དྡྷ་བྷཱ་ཝཾ པ་ན ད་སྶེ་ནྟོ –

‘‘ཏི་སྶོ ཝི་ཛྫཱ ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟཱ, ཀ་ཏཾ བུ་དྡྷ་སྶ སཱ་ས་ན’’ནྟི. –

ཨཱ་ཧ, ཏཾ ཝུ་ཏྟ་ཏྠ་མེ་ཝ. ཨེ་ཝཾ སུ་དྡྷི་ཡཱ ཨ་དྷི་ག་ཏ་ཏྟཱ ‘‘ཨི་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡཱ་ཧཾ པ་ར་མ་ཏྠ་ཏོ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ’’ཏི ད་སྶེ་ནྟོ –

༢༢༡. ‘‘བྲ་ཧྨ་བ་ནྡྷུ པུ་རེ ཨཱ་སིཾ, ཨི་དཱ་ནི ཁོ་མྷི བྲཱ་ཧྨ་ཎོ;

ཏེ་ཝི་ཛྫོ ནྷཱ་ཏ་ཀོ་ཙ་མྷི, སོ་ཏྟི་ཡོ ཙ་མྷི ཝེ་ད་གཱུ’’ཏི. – ཏ་ཏི་ཡཾ གཱ་ཐ་མཱ་ཧ;

ཏ་སྶ་ཏྠོ – ཨི་ཏོ པུ་བྦེ ཛཱ་ཏི་མ་ཏྟེ་ན བྲཱ་ཧྨ་ཎ་བྷཱ་ཝ་ཏོ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ་ནཾ ས་མ་ཉྙཱ་ཡ བྲ་ཧྨ་བ་ནྡྷུ ནཱ་མ ཨཱ་སིཾ. བཱ་ཧི་ཏ་པཱ་པ་ཏྟཱ པ་ན ཨི་དཱ་ནི ཁོ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཱ་དྷི་ག་མེ་ན པ་ར་མ་ཏྠ་ཏོ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཙ ཨ་མྷི. ཨི་ཏོ པུ་བྦེ བྷ་ཝ་ས་ཉྩ་ཡ་ཀ་རཱ་ནཾ ཏི་སྶ་ནྣཾ ཝེ་ད་ས་ངྑཱ་ཏཱ་ནཾ ཝི་ཛྫཱ་ནཾ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཡ་ནེ་ན ས་མ་ཉྙཱ་མ་ཏྟེ་ན ཏེ་ཝི་ཛྫོ ནཱ་མ ཧུ་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི བྷ་ཝ་ཀྑ་ཡ་ཀ་རཱ་ཡ ཝི་ཛྫཱ་ཡ ཝ་སེ་ན ཏི་སྶ་ནྣཾ ཝི་ཛྫཱ་ནཾ ཨ་དྷི་ག་ཏ་ཏྟཱ པ་ར་མ་ཏྠ་ཏོ ཏེ་ཝི་ཛྫོ ཙ ཨ་མྷི. ཏ་ཐཱ ཨི་ཏོ པུ་བྦེ བྷ་ཝ་སྶཱ་ད་ག་དྷི་ཏཱ་ཡ ནྷཱ་ཏ་ཀ་ཝ་ཏ་ནི་པྥ་ཏྟི་ཡཱ ས་མ་ཉྙཱ་མ་ཏྟེ་ན ནྷཱ་ཏ་ཀོ ནཱ་མ ཧུ་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི ཨ་ཊྛ་ངྒི་ཀ་མ་གྒ་ཛ་ལེ་ན སུ་ཝི་ཀྑཱ་ལི་ཏ་ཀི་ལེ་ས་མ་ལ་ཏཱ་ཡ པ་ར་མ་ཏྠ་ཏོ ནྷཱ་ཏ་ཀོ ཙ་མྷི. ཨི་ཏོ པུ་བྦེ ཨ་ཝི་མུ་ཏྟ་བྷ་ཝ་སྶཱ་ད་མ་ནྟ་ཛ྄ཛྷཱ་ནེ་ན ཝོ་ཧཱ་ར་མ་ཏྟ་ཏོ སོ་ཏྟི་ཡོ ནཱ་མ ཧུ་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི སུ་ཝི་མུ་ཏྟ་བྷ་ཝ་སྶཱ་ད་དྷ་མྨ་ཛ྄ཛྷཱ་ནེ་ན པ་ར་མ་ཏྠ་ཏོ སོ་ཏྟི་ཡོ ཙ་མྷི. ཨི་ཏོ པུ་བྦེ ཨ་པྤ་ཊི་ནི་སྶ་ཊྛ་པཱ་པ་དྷ་མྨཱ་ནཾ ཝེ་དཱ་ནཾ ག་ཏ་མ་ཏྟེ་ན ཝེ་ད་གཱུ ནཱ་མ ཧུ་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི ཝེ་ད་ས་ངྑཱ་ཏེ་ན མ་གྒ་ཉཱ་ཎེ་ན སཾ་སཱ་ར་མ་ཧོ་གྷ་སྶ ཝེ་ད་སྶ ཙ་ཏུ་ས་ཙྩ་སྶ ཙ པཱ་རཾ ག་ཏ་ཏྟཱ ཨ་དྷི་ག་ཏ་ཏྟཱ ཉཱ་ཏ་ཏྟཱ པ་ར་མ་ཏྠ་ཏོ ཝེ་ད་གཱུ ཛཱ་ཏོ་ཏི. ཏཾ སུ་ཏྭཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ སཱ་ས་ནེ ཨུ་ལཱ༹་རཾ པ་སཱ་དཾ པ་ཝེ་དེ་སུཾ.

ཨ་ངྒ་ཎི་ཀ་བྷཱ་ར་དྭཱ་ཛ་ཏྠེ་ར་གཱ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.