༩. གོ་ཏ་མ་ཏྠེ་ར་གཱ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
སུ་ཁཾ སུ་པ་ནྟཱིཏི ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ གོ་ཏ་མ་ཏྠེ་ར་སྶ གཱ་ཐཱ. ཀཱ ཨུ་པྤ་ཏྟི? ཨ་ཡ་མྤི པུ་རི་མ་བུ་དྡྷེ་སུ ཀ་ཏཱ་དྷི་ཀཱ་རོ ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ བྷ་ཝེ ཝི་ཝ་ཊྚཱུ་པ་ནི་སྶ་ཡཾ པུ་ཉྙཾ ཨུ་པ་ཙི་ན་ནྟོ ཝི་པ་སྶི་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཀཱ་ལེ ཀུ་ལ་གེ་ཧེ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏྭཱ ཝི་ཉྙུ་ཏཾ པ་ཏྟོ ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ དི་སྭཱ པ་ས་ནྣ་མཱ་ན་སོ ཨཱ་མོ་ད་ཕ་ལ་མ་དཱ་སི. ཏེ་ན པུ་ཉྙ་ཀ་མྨེ་ན དེ་ཝ་ལོ་ཀེ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏྭཱ ཨ་པ་རཱ་པ་རཾ པུ་ཉྙཱ་ནི ཀ་ཏྭཱ སུ་ག་ཏཱི་སུ་ཡེ་ཝ སཾ་ས་ར་ནྟོ ཨི་མ་སྨིཾ བུ་དྡྷུ་པྤཱ་དེ རཱ་ཛ་ག་ཧེ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ཀུ་ལེ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏྭཱ གོ་ཏ་མོཏི ལ་དྡྷ་ནཱ་མོ ས་ཏྟ་ཝ་སྶི་ཀ་ཀཱ་ལེ ཨུ་པ་ན་ཡ་ནཾ ཀ་ཏྭཱ ར་ཏ་ན་བྷི་ཀྑཾ ཙ་རི་ཏྭཱ ས་ཧ་སྶཾ ལ་བྷི་ཏྭཱ ཏཾ ཏཱ་དི་སེ ཋཱ་ནེ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཝ་ཏཾ ཙ་ར་ནྟོ སོ་ལ༹་ས་ས་ཏྟ་ར་ས་ཝ་སྶུ་དྡེ་སི་ཀ་ཀཱ་ལེ ཨ་ཀ་ལྱཱ་ཎ་མི་ཏྟེ་ཧི ཀཱ་མེ་སུ པ་རི་ནཱི་ཡ་མཱ་ནོ ཨེ་ཀི་སྶཱ རཱུ་པཱུ་པ་ཛཱི་ཝི་ནི་ཡཱ ཏཾ ས་ཧ་སྶ་བྷ་ཎྜི་ཀཾ ད་ཏྭཱ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་ཝི་ནཱ་སཾ པ་ཏྭཱ ཏཱ་ཡ ཙ་སྶ བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རི་རཱུ་པཾ དི་སྭཱ ཝི་ར་ཏྟཱ་ཀཱ་རེ ད་སྶི་ཏེ ཨེ་ཀ་ར་ཏྟི་ཝཱ་སེ་ནེ་ཝ ནི་བྦི་ནྣ་རཱུ་པོ ཨ་ཏྟ་ནོ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་ནི་ཝཱ་སཾ དྷ་ན་ཛཱ་ནི་ཉྩ ས་རི་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ཡུ་ཏྟཾ མ་ཡཱ ཀ་ཏ’’ནྟི ཝི་པྤ་ཊི་སཱ་རཱི ཨ་ཧོ་སི. ས་ཏྠཱ ཏ་སྶ ཧེ་ཏུ་ས་མྤ་ཏྟིཾ ཙི་ཏྟཱ་ཙཱ་ར་ཉྩ ཉ་ཏྭཱ ཏ་སྶ ཨཱ་ས་ནྣ་ཊྛཱ་ནེ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ད་སྶེ་སི. སོ ས་ཏྠཱ་རཾ དི་སྭཱ པ་ས་ནྣ་མཱ་ན་སོ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི, ཏ་སྶ བྷ་ག་ཝཱ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་སི. སོ དྷ་མྨཾ སུ་ཏྭཱ པ་ཊི་ལ་དྡྷ་ས་དྡྷོ པ་བྦ་ཛ་ནྟོ ཁུ་ར་གྒེ་ཡེ་ཝ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ཨ་པ་དཱ་ནེ (ཨ་པ. ཐེ་ར ༢.༥༡.༨༠-༨༤) –
‘‘སུ་ཝ་ཎྞ་ཝ་ཎྞཾ ས་མྦུ་དྡྷཾ, ཨཱ་ཧུ་ཏཱི་ནཾ པ་ཊི་གྒ་ཧཾ;
ར་ཐི་ཡཾ པ་ཊི་པ་ཛྫ་ནྟཾ, ཨཱ་མོ་ད་མ་ད་དིཾ ཕ་ལཾ.
‘‘ཨེ་ཀ་ན་ཝུ་ཏི་ཏོ ཀ་པྤེ, ཡཾ ཕ་ལཾ ཨ་ད་དིཾ ཏ་དཱ;
དུ་གྒ་ཏིཾ ནཱ་བྷི་ཛཱ་ནཱ་མི, ཕ་ལ་དཱ་ན་སྶི་དཾ ཕ་ལཾ.
‘‘ཀི་ལེ་སཱ ཛྷཱ་པི་ཏཱ མ་ཡ྄ཧཾ…པེ… ཀ་ཏཾ བུ་དྡྷ་སྶ སཱ་ས་ན’’ནྟི.
ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ན པ་ཏྭཱ ཛྷཱ་ན་སུ་ཁེ་ན ཕ་ལ་སུ་ཁེ་ན ཝཱི་ཏི་ནཱ་མེ་ནྟཾ ཨེ་ཀོ གི་ཧི་ས་ཧཱ་ཡོ ཨུ་པ་ག་ནྟྭཱ, ‘‘ཨཱ་ཝུ་སོ, ཏ་ཡཱ ར་ཏ་ན་བྷི་ཀྑཱ་ཡ ལ་དྡྷཾ པ་བྦ་ཛ་ནྟོ ཀིཾ ཨ་ཀཱ་སཱི’’ཏི པུ་ཙྪི. ཏཾ སུ་ཏྭཱ ཐེ་རོ ‘‘ཨི་དཾ ནཱ་མ ཀ་ཏ’’ནྟི ཨ་ནཱ་ཙི་ཀྑི་ཏྭཱ མཱ་ཏུ་གཱ་མེ དོ་སཾ པ་ཀཱ་སེ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཝཱི་ཏ་རཱ་ག་བྷཱ་ཝེ་ན ཨ་ཉྙཾ བྱཱ་ཀ་རོ་ནྟོ ‘‘སུ་ཁཾ སུ་པ་ནྟཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ གཱ་ཐཱ་དྭ་ཡ་མཱ་ཧ.
༡༣༧. ཏ་ཏྠ སུ་ཁཾ སུ་པ་ནྟི མུ་ན་ཡོ, ཡེ ཨི་ཏྠཱི་སུ ན བ་ཛ྄ཛྷ་རེཏི ཡེ ཨི་ཏྠཱི་སུ ཝི་ས་ཡ་བྷཱུ་ཏཱ་སུ ནི་མི་ཏྟ་བྷཱུ་ཏཱ་སུ ཝཱ རཱ་ག་བ་ནྡྷ་ནེ་ན ན བ་ཛ྄ཛྷ་ནྟི, ཏེ མུ་ན་ཡོ ཏ་པ་སྶི་ནོ སཾ་ཡ་ཏི་ནྡྲི་ཡཱ སུ་ཁཾ སུ་པ་ནྟི སུ་ཁཾ ཝི་ཧ་ར་ནྟི, ན་ཏྠི ཏེ་སཾ དུ་ཀྑ་ནྟི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ‘‘སུ་པ་ནྟཱི’’ཏི ཧི ནི་ད་སྶ་ན་མ་ཏྟ་མེ་ཏཾ. ས་དཱ ཝེ ར་ཀྑི་ཏ་བྦཱ་སཱུཏི ཨེ་ཀཾ་སེ་ན ས་བྦ་ཀཱ་ལཾ ར་ཀྑི་ཏ་བྦཱ་སུ. ཨི་ཏྠི་ཡོ ཧི ས་ཏྟ་བྷཱུ་མི་ཀེ ནི་པྤུ་རི་སེ པཱ་སཱ་དེ ཨུ་པ་རི་བྷཱུ་མི་ཡཾ ཝ་སཱ་པེ་ཏྭཱ་པི, ཀུ་ཙྪི་ཡཾ པ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ་པི ན ས་ཀྐཱ ར་ཀྑི་ཏུཾ, ཏ་སྨཱ ཏཱ ཀི་ཊྛཱ་དི་གཱ་ཝི་ཡོ ཝི་ཡ ས་བྦ་ཀཱ་ལཾ ར་ཀྑ་ཎཱི་ཡཱ ཧོ་ནྟི. བ་ཧུ་ཙི་ཏྟ་ཏཱ་ཡ ཝཱ སཱ་མི་ཀེ་ན ཝ་ཏྠཱ་ལ་ངྐཱ་རཱ་ནུ་པྤ་དཱ་ནཱ་དི་ནཱ ཙི་ཏྟ་ཉྙ་ཐ་ཏྟ་ཏོ ས་བྦ་ཀཱ་ལཾ ར་ཀྑི་ཏ་བྦཱ. ས་རཱི་ར་ས་བྷཱ་ཝཾ ཝཱ མཱ་ལཱ་ག་ནྡྷཱ་དཱི་ཧི པ་ཊི་ཙྪཱ་ད་ན་ཝ་སེ་ན ར་ཀྑི་ཏ་བྦ་ཙི་ཏྟ་ཏཱ་ཡ ར་ཀྑི་ཏ་བྦཱ་ཏི. ཡཱ་སུ ས་ཙྩཾ སུ་དུ་ལླ་བྷནྟི ཡཱ་སུ ས་ཙྩ་ཝ་ཙ་ནཾ ལ་དྡྷུཾ ན ས་ཀྐཱ, ཨི་ཏྠི་ཡོ ཧི ཨ་གྒི་མྤི པ་ཝི་ས་ནྟི, ཝི་ས་མྤི ཁཱ་ད་ནྟི, ས་ཏྠ་མྤི ཨཱ་ཧ་ར་ནྟི, ཨུ་བྦ་ནྡྷི་ཏྭཱ་པི ཀཱ་ལཾ ཀ་རོ་ནྟི, ན པ་ན ས་ཙྩེ ཋཱ་ཏུཾ ས་ཀྐོ་ནྟི. ཏ་སྨཱ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ ཨི་ཏྠི་ཡོ ཝ་ཛྫེ་ཏྭཱ ཋི་ཏཱ མུ་ན་ཡོ སུ་ཁི་ཏཱ ཝ་ཏཱ་ཏི ད་སྶེ་ཏི.
༡༣༨. ཨི་དཱ་ནི ཡ་སྶ ཨ་པྤ་ཧཱི་ན་ཏྟཱ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ་སུ ཨི་ཏྠཱི་སུ་པི བ་ཛ྄ཛྷ་ནྟི, ཏ་སྶ ཀཱ་མ་སྶ ཨ་ཏྟ་ནོ སུ་པྤ་ཧཱི་ན་ཏཾ ཨ་ཙྩ་ནྟ་ནི་ཊྛི་ཏ་ཏ་ཉྩ ད་སྶེ་ནྟོ དུ་ཏི་ཡཾ གཱ་ཐ་མཱ་ཧ. ཝ་དྷཾ ཙ་རི་མྷ ཏེ ཀཱ་མཱཏི ཨ་མྦྷོ ཀཱ་མ, ཏ་ཝ ཝ་དྷཾ ཨ་ཙྩ་ནྟ་ས་མུ་ཙྪེ་དཾ ཨ་རི་ཡ་མ་གྒེ་ན ཙ་རི་མྷ, ‘‘ཝ་དྷཾ ཙ་རི་མྷ་སེ’’ཏི་པི པཱ་ཋོ, ཝ་དྷཱ་ཡ པ་ཧཱ་ནཱ་ཡ མ་གྒ་བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཨ་ཙ་རི་མྷཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ན་ཎཱ དཱ་ནི ཏེ མ་ཡནྟི ཨི་དཱ་ནི ཨ་གྒ་མ་གྒ་པ་ཏྟི་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཨི་ཎ་བྷཱ་ཝ་ཀ་རཱ་ཡ པ་ཧཱི་ན་ཏྟཱ ཀཱ་མ ཏེ ཨ་ན་ཎཱ མ་ཡཾ, ན ཏུ་ཡ྄ཧཾ ཨི་ཎཾ དྷཱ་རེ་མ. ཨ་ཝཱི་ཏ་རཱ་གོ ཧི རཱ་ག་སྶ ཝ་སེ ཝ་ཏྟ་ན་ཏོ ཏ་སྶ ཨི་ཎཾ དྷཱ་རེ་ནྟོ ཝི་ཡ ཧོ་ཏི, ཝཱི་ཏ་རཱ་གོ པ་ན ཏཾ ཨ་ཏི་ཀྐ་མི་ཏྭཱ པ་ར་མེ་ན ཙི་ཏྟི་སྶ་རི་ཡེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ. ཨ་ན་ཎ་ཏྟཱ ཨེ་ཝ ག་ཙྪཱ་མ དཱ་ནི ནི་བྦཱ་ནཾ, ཡ་ཏྠ ག་ནྟྭཱ ན སོ་ཙ་ཏི ཡ་སྨིཾ ནི་བྦཱ་ནེ ག་མ་ན་ཧེ་ཏུ ས་བྦ་སོ སོ་ཀ་ཧེ་ཏཱུ་ནཾ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ན སོ་ཙ་ཏི, ཏཾ ཨ་ནུ་པཱ་དི་སེ་ས་ནི་བྦཱ་ན་མེ་ཝ ཨི་དཱ་ནི ག་ཙྪཱ་མ ཨ་ནུ་པཱ་པུ་ཎཱ་མཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
གོ་ཏ་མ་ཏྠེ་ར་གཱ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.