༤. ག་ངྒཱ་ཏཱི་རི་ཡ་ཏྠེ་ར་གཱ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ

ཏི་ཎྞཾ མེ ཏཱ་ལ་པ་ཏྟཱ་ནནྟི་ཨཱ་དི་ཀཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ག་ངྒཱ་ཏཱི་རི་ཡ་ཏྠེ་ར་སྶ གཱ་ཐཱ. ཀཱ ཨུ་པྤ་ཏྟི? ཨ་ཡཾ ཀི་ར པ་དུ་མུ་ཏྟ་ར་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཀཱ་ལེ ཀུ་ལ་གེ་ཧེ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏྭཱ ཝི་ཉྙུ་ཏཾ པ་ཏྟོ སཱ་ས་ནེ ཨ་བྷི་པྤ་ས་ནྣོ ཧུ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་སྶ པཱ་ནཱི་ཡ་མ་དཱ་སི. སོ ཏེ་ན པུ་ཉྙ་ཀ་མྨེ་ན དེ་ཝ་ལོ་ཀེ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏྭཱ ཨ་པ་རཱ་པ་རཾ པུ་ཉྙཱ་ནི ཀ་ཏྭཱ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶེ་སུ སཾ་ས་ར་ནྟོ ཨི་མ་སྨིཾ བུ་དྡྷུ་པྤཱ་དེ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་སྶ ག་ཧ་པ་ཏི་སྶ པུ་ཏྟོ ཧུ་ཏྭཱ ནི་བྦ་ཏྟི, ‘‘ད་ཏྟོ’’ཏི་སྶ ནཱ་མཾ ཨ་ཧོ་སི. སོ ཝ་ཡ་པྤ་ཏྟོ གྷ་རཱ་ཝཱ་སཾ ཝ་ས་ནྟོ ཨ་ག་མ་ནཱི་ཡ་ཊྛཱ་ན་བྷཱ་ཝཾ ཨ་ཛཱ་ནི་ཏྭཱ ཝཱི་ཏི་ཀྐ་མཾ ཀ་ཏྭཱ པུ་ན ཨ་ག་མ་ནཱི་ཡ་ཊྛཱ་ན་བྷཱ་ཝཾ ཉ་ཏྭཱ སཾ་ཝེ་ག་ཛཱ་ཏོ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ཏཾ ཀ་མྨཾ ཛི་གུ་ཙྪི་ཏྭཱ ལཱུ་ཁ་པ་ཊི་པ་ཏྟིཾ ཨ་ནུ་ཏི་ཊྛ་ནྟོ པཾ་སུ་ཀཱུ་ལ་ཙཱི་ཝ་རཾ ཚ་ཝ་སི་ཏྟ་ས་དི་སཾ མ་ཏྟི་ཀཱ་པ་ཏྟ་ཉྩ ག་ཧེ་ཏྭཱ ག་ངྒཱ་ཏཱི་རེ ཏཱི་ཧི ཏཱ་ལ་པ་ཏྟེ་ཧི ཀུ་ཊི་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ ཝི་ཧཱ་སི, ཏེ་ནེ་ཝ་སྶ ག་ངྒཱ་ཏཱི་རི་ཡོཏི ས་མ་ཉྙཱ ཨ་ཧོ་སི. སོ ‘‘ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ ཨ་པྤ་ཏྭཱ ན ཀེ་ན་ཙི ས་ལླ་པི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཙི་ཏྟཾ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཡ པ་ཋ་མཾ སཾ་ཝ་ཙྪ་རཾ ཏུ་ཎྷཱི་བྷཱུ་ཏོ ཝ་ཙཱི་བྷེ་དཾ ཨ་ཀ་རོ་ནྟོ་ཝ ཝི་ཧཱ་སི. དུ་ཏི་ཡེ སཾ་ཝ་ཙྪ་རེ གོ་ཙ་ར་གཱ་མེ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཱ་ཡ ཨི་ཏྠི་ཡཱ ‘‘མཱུ་གོ ནུ ཁོ ནོ’’ཏི ཝཱི་མཾ་སི་ཏུ་ཀཱ་མཱ་ཡ པ་ཏྟེ ཁཱི་རཾ ཨཱ་སི་ཉྩ་ནྟི་ཡཱ ཧ་ཏྠ་ཝི་ཧཱ་རེ ཀ་ཏེ་པི ཨོ་ཀི་རི་ཏེ, ‘‘ཨ་ལཾ, བྷ་གི་ནཱི’’ཏི ཝཱ་ཙཾ ནི་ཙྪ་རི. ཏ་ཏི་ཡེ པ་ན སཾ་ཝ་ཙྪ་རེ ཨ་ནྟ་ར་ཝ་སྶེ་ཝ གྷ་ཊ་ཡ་ནྟོ ཝཱ་ཡ་མ་ནྟོ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎི, ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ཨ་པ་དཱ་ནེ (ཨ་པ. ཐེ་ར ༢.༥༠.༥༡-༥༦) –

‘‘པ་དུ་མུ་ཏྟ་ར་བུ་དྡྷ་སྶ, བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷེ ཨ་ནུ་ཏྟ་རེ;

པ་ས་ནྣ་ཙི་ཏྟོ སུ་མ་ནོ, པཱ་ནཱི་གྷ་ཊ་མ་པཱུ་ར་ཡིཾ.

‘‘པ་བྦ་ཏ་གྒེ དུ་མ་གྒེ ཝཱ, ཨཱ་ཀཱ་སེ ཝཱ་ཐ བྷཱུ་མི་ཡཾ;

ཡ་དཱ པཱ་ནཱི་ཡ་མི་ཙྪཱ་མི, ཁི་པྤཾ ནི་བྦ་ཏྟ་ཏེ མ་མ.

‘‘ས་ཏ་ས་ཧ་སྶི་ཏོ ཀ་པྤེ, ཡཾ དཱ་ན་མ་ད་དིཾ ཏ་དཱ;

དུ་གྒ་ཏིཾ ནཱ་བྷི་ཛཱ་ནཱ་མི, ད་ཀ་དཱ་ན་སྶི་དཾ ཕ་ལཾ.

‘‘ཀི་ལེ་སཱ ཛྷཱ་པི་ཏཱ མ་ཡ྄ཧཾ…པེ… ཀ་ཏཾ བུ་དྡྷ་སྶ སཱ་ས་ན’’ནྟི.

ཨ་ར་ཧཱ པ་ན ཧུ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ པུ་བྦ་བྷཱ་ག་པ་ཊི་པ་ཏྟི་ཡཱ ཝི་བྷཱ་ཝ་ན་མུ་ཁེ་ན ཨ་ཉྙཾ བྱཱ་ཀ་རོ་ནྟོ –

༡༢༧. ‘‘ཏི་ཎྞཾ མེ ཏཱ་ལ་པ་ཏྟཱ་ནཾ, ག་ངྒཱ་ཏཱི་རེ ཀུ་ཊཱི ཀ་ཏཱ;

ཚ་ཝ་སི་ཏྟོ་ཝ མེ པ་ཏྟོ, པཾ་སུ་ཀཱུ་ལ་ཉྩ ཙཱི་ཝ་རཾ.

༡༢༨. ‘‘དྭི་ནྣཾ ཨ་ནྟ་ར་ཝ་སྶཱ་ནཾ, ཨེ་ཀཱ ཝཱ་ཙཱ མེ བྷཱ་སི་ཏཱ;

ཏ་ཏི་ཡེ ཨ་ནྟ་ར་ཝ་སྶ་མྷི, ཏ་མོ་ཁ་ནྡྷོ པ་དཱ་ལི་ཏོ’’ཏི. – གཱ་ཐཱ་དྭ་ཡཾ ཨ་བྷཱ་སི;

ཏ་ཏྠ ཏི་ཎྞཾ མེ ཏཱ་ལ་པ་ཏྟཱ་ནཾ, ག་ངྒཱ་ཏཱི་རེ ཀུ་ཊཱི ཀ་ཏཱཏི ཏཱ་ལ་རུ་ཀྑ་ཏོ པ་ཧི་ཏེ་ཧི ཏཱི་ཧི ཏཱ་ལ་པ་ཎྞེ་ཧི མ་ཡ྄ཧཾ ཝ་སྶ་ན་པ་རི་ཧ་ར་ཎ་ཏྠཾ ག་ངྒཱ་ཡ ན་དི་ཡཱ ཏཱི་རེ ཀུ་ཊི་ཀཱ ཀ་ཏཱ. ཏེ་ན ཨ་ཏྟ་ནོ སེ་ནཱ་ས་ན་ས་ནྟོ་སཾ ད་སྶེ་ཏི. ཝུ་ཏྟ་ཉྷི དྷ་མྨ་སེ་ནཱ་པ་ཏི་ནཱ –

‘‘པ་ལླ་ངྐེ་ན ནི་སི་ནྣ་སྶ, ཛ་ཎྞུ་ཀེ ནཱ་བྷི་ཝ་སྶ་ཏི;

ཨ་ལཾ ཕཱ་སུ་ཝི་ཧཱ་རཱ་ཡ, པ་ཧི་ཏ་ཏྟ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ’’ཏི. (ཐེ་ར་གཱ. ༩༨༥; མི. པ. ༦.༡.༡);

‘‘ཏཱ་ལ་པ་ཏྟཱི་ན’’ནྟི་པི པཱ་ཋོ, སོ ཨེ་ཝ་ཏྠོ. ཚ་ཝ་སི་ཏྟོ་ཝ མེ པ་ཏྟོཏི མ་ཡ྄ཧཾ པ་ཏྟོ ཚ་ཝ་སི་ཏྟ་ས་དི་སོ, མ་ཏཱ་ནཾ ཁཱི་ར་སེ་ཙ་ན་ཀུ་ཎྜ་ས་དི་སོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. པཾ་སུ་ཀཱུ་ལ་ཉྩ ཙཱི་ཝ་རནྟི ཙཱི་ཝ་ར་ཉྩ མེ ཨ་ནྟ་ར་མ་གྒ་སུ་སཱ་ནཱ་དཱི་སུ ཚ་ཌྜི་ཏ་ན་ནྟ་ཀེ་ཧི ཀ་ཏཾ པཾ་སུ་ཀཱུ་ལཾ. པ་ད་དྭ་ཡེ་ན པ་རི་ཀྑཱ་ར་ས་ནྟོ་སཾ ད་སྶེ་ཏི.

དྭི་ནྣཾ ཨ་ནྟ་ར་ཝ་སྶཱ་ནནྟི དྭཱི་སུ ཨ་ནྟ་ར་ཝ་སྶེ་སུ པ་བྦ་ཛི་ཏ་ཏོ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་པྤ་ཏྟ་སཾ་ཝ་ཙྪ་རེ་སུ. ཨེ་ཀཱ ཝཱ་ཙཱ མེ བྷཱ་སི་ཏཱཏི ཨེ་ཀཱ, ‘‘ཨ་ལཾ, བྷ་གི་ནཱི’’ཏི ཁཱི་ར་པ་ཊི་ཀྑེ་པ་ཝཱ་ཙཱ ཨེ་ཝ མ་ཡཱ ཝུ་ཏྟཱ, ཨ་ཉྙོ ཏ་ཏྠ ཝ་ཙཱི་བྷེ་དོ ནཱ་ཧོ་སི. ཏེ་ན ཨུ་ཀྐཾ་ས་ག་ཏཾ ཀཱ་ཡ་ཝ་ཙཱི་སཾ་ཡ་མཾ ད་སྶེ་ཏི. ཏ་ཏི་ཡེ ཨ་ནྟ་ར་ཝ་སྶ་མྷཱིཏི ཏ་ཏི་ཡ་སྶ སཾ་ཝ་ཙྪ་ར་སྶ ཨ་བྦྷ་ནྟ་རེ, ཏ་སྨིཾ ཨ་པ་རི་པུ་ཎྞེ་ཡེ་ཝ. ཏ་མོ་ཁ་ནྡྷོ པ་དཱ་ལི་ཏོཏི ཨ་གྒ་མ་གྒེ་ན ཏ་མོ་ཁ་ནྡྷོ བྷི་ནྣོ, ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ནུ་ས་ཡོ ས་མུ་ཙྪི་ནྣོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏེ་ན ཏ་དེ་ཀ་ཊྛ་ཏཱ་ཡ ས་བྦ་ཀི་ལེ་སཱ་ནཾ ཨ་ན་ཝ་སེ་ས་པྤ་ཧཱ་ནཾ ཝ་ད་ཏི.

ག་ངྒཱ་ཏཱི་རི་ཡ་ཏྠེ་ར་གཱ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.