༢. པི་ཎྜོ་ལ་བྷཱ་ར་དྭཱ་ཛ་ཏྠེ་ར་གཱ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ན་ཡི་དཾ ཨ་ན་ཡེ་ནཱཏི་ཨཱ་དི་ཀཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ པི་ཎྜོ་ལ་བྷཱ་ར་དྭཱ་ཛ་ཏྠེ་ར་སྶ གཱ་ཐཱ. ཀཱ ཨུ་པྤ་ཏྟི? ཨ་ཡཾ ཀི་ར པ་དུ་མུ་ཏྟ་ར་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཀཱ་ལེ སཱི་ཧ་ཡོ་ནི་ཡཾ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏྭཱ པ་བྦ་ཏ་གུ་ཧཱ་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི. བྷ་ག་ཝཱ ཏ་སྶ ཨ་ནུ་གྒ་ཧཾ ཀཱ་ཏུཾ གོ་ཙ་རཱ་ཡ པ་ཀྐ་ནྟ་ཀཱ་ལེ ས་ཡ་ན་གུ་ཧཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ནི་རོ་དྷཾ ས་མཱ་པ་ཛྫི་ཏྭཱ ནི་སཱི་དི. སཱི་ཧོ གོ་ཙ་རཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ནི་ཝ་ཏྟོ གུ་ཧཱ་དྭཱ་རེ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ དི་སྭཱ ཧ་ཊྛ་ཏུ་ཊྛོ ཛ་ལ་ཛ་ཐ་ལ་ཛ་པུ་པྥེ་ཧི པཱུ་ཛཾ ཀ་ཏྭཱ ཙི་ཏྟཾ པ་སཱ་དེ་ནྟོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨཱ་ར་ཀྑ་ཏྠཱ་ཡ ཨ་ར་ཉྙེ ཝཱ་ལ༹་མི་གེ ཨ་པ་ནེ་ཏུཾ ཏཱི་སུ ཝེ་ལཱ་སུ སཱི་ཧ་ནཱ་དཾ ན་ད་ནྟོ བུ་དྡྷ་ག་ཏཱ་ཡ ས་ཏི་ཡཱ ཨ་ཊྛཱ་སི. ཡ་ཐཱ པ་ཋ་མ་དི་ཝ་སཾ, ཨེ་ཝཾ ས་ཏྟཱ་ཧཾ པཱུ་ཛེ་སི. བྷ་ག་ཝཱ ས་ཏྟཱ་ཧ་ཙྩ་ཡེ་ན ནི་རོ་དྷཱ ཝུ་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ ‘‘ཝ་ཏྟི་སྶ་ཏི ཨི་མ་སྶ ཨེ་ཏྟ་ཀོ ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡོ’’ཏི ཏ་སྶ པ་སྶ་ནྟ་སྶེ་ཝ ཨཱ་ཀཱ་སཾ པ་ཀྑ་ནྡི་ཏྭཱ ཝི་ཧཱ་ར་མེ་ཝ ག་ཏོ. སཱི་ཧོ པཱ་ལི་ལེ་ཡྻ་ཀ་ཧ་ཏྠཱི ཝི་ཡ བུ་དྡྷ་ཝི་ཡོ་ག་དུ་ཀྑཾ ཨ་དྷི་ཝཱ་སེ་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟོ ཀཱ་ལཾ ཀ་ཏྭཱ ཧཾ་ས་ཝ་ཏཱི་ན་ག་རེ མ་ཧཱ་བྷོ་ག་ཀུ་ལེ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏྭཱ ཝ་ཡ་པྤ་ཏྟོ ན་ག་ར་ཝཱ་སཱི་ཧི ས་དྡྷིཾ ཝི་ཧཱ་རཾ ག་ཏོ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཾ སུ་ཏྭཱ ས་ཏྟཱ་ཧཾ མ་ཧཱ་དཱ་ནཾ པ་ཝ་ཏྟེ་ཏྭཱ ཡཱ་ཝ་ཛཱི་ཝཾ པུ་ཉྙཱ་ནི ཀ་ཏྭཱ ཨ་པ་རཱ་པ་རཾ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶེ་སུ སཾ་ས་ར་ནྟོ ཨ་མྷཱ་ཀཾ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཀཱ་ལེ ཀོ་ས་མྦི་ཡཾ ར་ཉྙོ ཨུ་ཏེ་ན་སྶ པུ་རོ་ཧི་ཏ་པུ་ཏྟོ ཧུ་ཏྭཱ ནི་བྦ་ཏྟི བྷཱ་ར་དྭཱ་ཛོ ནཱ་མ ནཱ་མེ་ན. སོ ཝ་ཡ་པྤ་ཏྟོ ཏ་ཡོ ཝེ་དེ ཨུ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ པ་ཉྩ མཱ་ཎ་ཝ་ཀ་ས་ཏཱ་ནི མ་ནྟེ ཝཱ་ཙེ་ནྟོ མ་ཧ་གྒྷ་ས་བྷཱ་ཝེ་ན ཨ་ན་ནུ་རཱུ་པཱ་ཙཱ་ར་ཏྟཱ ཏེ་ཧི པ་རི་ཙྩ་ཛྫ་ནྟོ རཱ་ཛ་ག་ཧཾ ག་ནྟྭཱ བྷ་ག་ཝ་ཏོ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་སྶ ཙ ལཱ་བྷ་ས་ཀྐཱ་རཾ དི་སྭཱ སཱ་ས་ནེ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ བྷོ་ཛ་ནེ ཨ་མ་ཏྟ་ཉྙཱུ ཧུ་ཏྭཱ ཝི་ཙ་ར་ནྟོ ས་ཏྠཱ་རཱ ཨུ་པཱ་ཡེ་ན མ་ཏྟ་ཉྙུ་ཏཱ་ཡ པ་ཏི་ཊྛཱ་པི་ཏོ ཝི་པ་སྶ་ནཾ པ་ཊྛ་པེ་ཏྭཱ ན་ཙི་ར་སྶེ་ཝ ཚ་ལ༹་བྷི་ཉྙོ ཨ་ཧོ་སི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ཨ་པ་དཱ་ནེ (ཨ་པ. ཐེ་ར ༢.༥༠.༡༠༤-༡༠༩) –
‘‘མི་ག་ལུ་དྡོ པུ་རེ ཨཱ་སིཾ, ཝི་པི་ནེ ཝི་ཙ་རཾ ཏ་དཱ;
ཨ་དྡ་སཾ ཝི་ར་ཛཾ བུ་དྡྷཾ, ས་བྦ་དྷ་མྨཱ་ན པཱ་ར་གུཾ.
‘‘པི་ཡཱ་ལ་ཕ་ལ་མཱ་དཱ་ཡ, བུ་དྡྷ་སེ་ཊྛ་སྶ་དཱ་ས་ཧཾ;
པུ་ཉྙ་ཀྑེ་ཏྟ་སྶ ཝཱི་ར་སྶ, པ་ས་ནྣོ སེ་ཧི པཱ་ཎི་བྷི.
‘‘ཨེ་ཀ་ཏིཾ་སེ ཨི་ཏོ ཀ་པྤེ, ཡཾ ཕ་ལཾ ཨ་ད་དིཾ ཏ་དཱ;
དུ་གྒ་ཏིཾ ནཱ་བྷི་ཛཱ་ནཱ་མི, ཕ་ལ་དཱ་ན་སྶི་དཾ ཕ་ལཾ.
‘‘ཀི་ལེ་སཱ ཛྷཱ་པི་ཏཱ མ་ཡ྄ཧཾ…པེ… ཀ་ཏཾ བུ་དྡྷ་སྶ སཱ་ས་ན’’ནྟི.
ཚ་ལ༹་བྷི་ཉྙོ པ་ན ཧུ་ཏྭཱ ‘‘བྷ་ག་ཝ་ཏོ ས་མྨུ་ཁཱ ཡཾ སཱ་ཝ་ཀེ་ཧི པ་ཏྟ་བྦཾ, ཏཾ མ་ཡཱ པ་ཏྟ’’ནྟི, བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷེ ཙ ‘‘ཡ་སྶ མ་གྒེ ཝཱ ཕ་ལེ ཝཱ ཀ་ངྑཱ ཨ་ཏྠི, སོ མཾ པུ་ཙྪ་ཏཱུ’’ཏི སཱི་ཧ་ནཱ་དཾ ན་དི. ཏེ་ན ཏཾ བྷ་ག་ཝཱ, ‘‘ཨེ་ཏ་ད་གྒཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་མ སཱ་ཝ་ཀཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ སཱི་ཧ་ནཱ་དི་ཀཱ་ནཾ ཡ་དི་དཾ པི་ཎྜོ་ལ་བྷཱ་ར་དྭཱ་ཛོ’’ཏི (ཨ. ནི. ༡.༡༨༨, ༡༩༥) ཨེ་ཏ་ད་གྒེ ཋ་པེ་སི. སོ ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ས་ནྟི་ཀཾ ཨུ་པ་ག་ཏཾ གི་ཧི་ཀཱ་ལེ ས་ཧཱ་ཡ་བྷཱུ་ཏཾ མ་ཙྪ་རིཾ མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་བྲཱ་ཧྨ་ཎཾ ཨ་ནུ་ཀ་མྤ་མཱ་ནོ ཏ་སྶ དཱ་ན་ཀ་ཐཾ ཀ་ཐེ་ཏྭཱ ཏེ་ན ཙ ‘‘ཨ་ཡཾ མ་མ དྷ་ནཾ ཝི་ནཱ་སེ་ཏུ་ཀཱ་མོ’’ཏི བྷ་ཀུ་ཊིཾ ཀ་ཏྭཱ་པི ‘‘ཏུ་ཡ྄ཧཾ ཨེ་ཀ་བྷ་ཏྟཾ དེ་མཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟེ, ‘‘ཏཾ ས་ངྒྷ་སྶ དེ་ཧི མཱ མ་ཡ྄ཧ’’ནྟི ས་ངྒྷ་སྶ པ་རི་ཎཱ་མེ་སི. པུ་ན བྲཱ་ཧྨ་ཎེ་ན ‘‘ཨ་ཡཾ མཾ བ་ཧཱུ་ནཾ དཱ་པེ་ཏུ་ཀཱ་མོ’’ཏི ཨ་པྤ་ཙྩ་ཡེ པ་ཀཱ་སི་ཏེ དུ་ཏི་ཡ་དི་ཝ་སཾ དྷ་མྨ་སེ་ནཱ་པ་ཏི་ནཱ ས་ངྒྷ་ག་ཏཱ་ཡ ད་ཀྑི་ཎཱ་ཡ མ་ཧ་པྥ་ལ་བྷཱ་ཝ་པྤ་ཀཱ་ས་ནེ་ན ཏཾ པ་སཱ་དེ་ཏྭཱ, ‘‘ཨ་ཡཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ‘ཨཱ་ཧཱ་ར་གེ་དྷེ་ན མཾ དཱ་ནེ ནཱི་ཡོ་ཛེ་སཱི’ཏི མ་ཉྙ་ཏི, ཨཱ་ཧཱ་ར་སྶ པ་ན མ་ཡཱ ས་བྦ་སོ པ་རི་ཉྙཱ་ཏ་བྷཱ་ཝཾ ན ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཧ་ནྡ ནཾ ཛཱ་ནཱ་པེ་མཱི’’ཏི –
༡༢༣. ‘‘ན་ཡི་དཾ ཨ་ན་ཡེ་ན ཛཱི་ཝི་ཏཾ, ནཱ་ཧཱ་རོ ཧ་ད་ཡ་སྶ ས་ནྟི་ཀོ;
ཨཱ་ཧཱ་ར་ཊྛི་ཏི་ཀོ ས་མུ་སྶ་ཡོ, ཨི་ཏི དི་སྭཱ་ན ཙ་རཱ་མི ཨེ་ས་ནཾ.
༡༢༤. ‘‘པ་ངྐོ་ཏི ཧི ནཾ ཨ་ཝེ་ད་ཡུཾ, ཡཱ་ཡཾ ཝ་ནྡ་ན་པཱུ་ཛ་ནཱ ཀུ་ལེ་སུ;
སུ་ཁུ་མཾ ས་ལླཾ དུ་རུ་བྦ་ཧཾ, ས་ཀྐཱ་རོ ཀཱ་པུ་རི་སེ་ན དུ་ཛྫ་ཧོ’’ཏི. –
གཱ་ཐཱ་དྭ་ཡཾ ཨ་བྷཱ་སི.
ཏ་ཏྠ ན་ཡི་དཾ ཨ་ན་ཡེ་ན ཛཱི་ཝི་ཏནྟི ཨི་དཾ མ་མ ཛཱི་ཝི་ཏཾ ཨ་ན་ཡེ་ན ཨ་ཉཱ་ཡེ་ན ཝེ་ལུ༹་དཱ་ན་པུ་པྥ་དཱ་ནཱ་དི་ཨ་ནེ་ས་ནཱ་ཡ ན ཧོ་ཏི ཛཱི་ཝི་ཏ་ནི་ཀ་ནྟི་ཡཱ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ. ནཱ་ཧཱ་རོ ཧ་ད་ཡ་སྶ ས་ནྟི་ཀོཏི ཨཱ་ཧཱ་རོ ཙ ཨཱ་ཧ་རི་ཡ་མཱ་ནོ མ་གྒ་ཕ་ལ་ཉཱ་ཎཾ ཝི་ཡ ཧ་ད་ཡ་སྶ ཙི་ཏྟ་སྶ ས་ནྟི་ཀ་རོ ན ཧོ་ཏི, ཀེ་ཝ་ལཾ པ་ན ས་ཛྫུ་ཀཾ ཁུ་དཱ་པ་ཊི་གྷཱ་ཏ་མ་ཏྟཾ ཀ་རོ་ཏཱི་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ཨ་ཐ ཝཱ ནཱ་ཧཱ་རོ ཧ་ད་ཡ་སྶ ས་ནྟི་ཀོཏི ཨཱ་ཧཱ་རོ ར་ས་ཏ་ཎྷཱ་ཝ་ཏྠུ མེ ཧ་ད་ཡ་སྶ ས་ནྟི་ཀོ ཨཱ་ས་ཏྟོ ན ཧོ་ཏི ར་ས་ཏ་ཎྷཱ་ཡ ཨེ་ཝ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ. ‘‘ས་ནྟི་ཀེ’’ཏི་པི པ་ཋ་ནྟི. ཡོ ཧི ཨཱ་ཧཱ་ར་གི་དྡྷོ ལཱ་བྷ་ས་ཀྐཱ་ར་པྤ་སུ་ཏོ ཝི་ཙ་ར་ཏི, ཏ་སྶ ཨཱ་ཧཱ་རོ ཧ་ད་ཡ་སྶ ས་ནྟི་ཀེ ནཱ་མ ཨ་བྷི་ཎྷཾ མ་ན་སི་ཀཱ་ཏ་བྦ་ཏོ. ཡོ པ་ན པ་རི་ཉྙཱ་ཏཱ་ཧཱ་རོ, སོ ཏ་ཏྠ པ་ཧཱི་ན་ཙྪ་ནྡ་རཱ་གོ, ན ཏ་སྶཱ་ཧཱ་རོ ཧ་ད་ཡ་སྶ ས་ནྟི་ཀེ ནཱ་མ – ‘‘ཀ་ཐཾ ནུ ཁོ ལ་བྷེ་ཡྻ’’ནྟི་ཨཱ་དི་མ་ན་སི་ཀ་ར་ཎ་སྶེ་ཝ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ. ཡ་དི ཧི ཛཱི་ཝི་ཏ་ནི་ཀ་ནྟི ཨཱ་ཧཱ་ར་ར་ས་ཏ་ཎྷཱ ཙ ན་ཏྠི, ཨ་ཐ ཀ་སྨཱ པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ་ར་སཱི་ཏི ཨ་ནུ་ཡོ་གཾ མ་ན་སི ཀ་ཏྭཱ ཨཱ་ཧ ‘‘ཨཱ་ཧཱ་ར་ཊྛི་ཏི་ཀོ ས་མུ་སྶ་ཡོ, ཨི་ཏི དི་སྭཱ་ན ཙ་རཱ་མི ཨེ་ས་ན’’ནྟི. ཨཱ་ཧཱ་རོ བྷོ་ཛ་ནཾ ཋི་ཏི ཋཱ་ནཾ པ་ཙྩ་ཡོ ཨེ་ཏ་སྶཱ་ཏི ཨཱ་ཧཱ་ར་ཊྛི་ཏི་ཀོ. ‘‘ཨཱ་ཧཱ་ར་པ་ཊི་བ་དྡྷ་ཝུ་ཏྟི་ཀོ ས་མུ་སྶ་ཡོ ཀཱ་ཡོ’’ཨི་ཏི དི་སྭཱ་ན ཨེ་ཝཾ ཉ་ཏྭཱ ཨི་མ་མ་ཏྠཾ བུ་དྡྷི་ཡཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཙ་རཱ་མི ཨེ་ས་ནཾ, བྷི་ཀྑཱ་པ་རི་ཡེ་ས་ནཾ ཀ་རོ་མཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
པ་ཙྩ་ཡ་ནི་མི་ཏྟཾ ཀུ་ལཱ་ནི ཨུ་པ་ས་ངྐ་མ་ནྟོ ཏ་ཏྠ ཝ་ནྡ་ན་པཱུ་ཛ་ནཱ་ཧི ལཱ་བྷ་ས་ཀྐཱ་རེ་ཧི ཙ བ་ཛ྄ཛྷ་ཏཱི་ཏི ཨེ་ཝཾ མཱ་དི་སེ་སུ ན ཙི་ནྟེ་ཏ་བྦ་ནྟི ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘པ་ངྐོ’’ཏི་གཱ་ཐཾ ཨ་བྷཱ་སི. ཏ་སྶ་ཏྠོ – ཡཱ ཨ་ཡཾ པ་ཙྩ་ཡ་ནི་མི་ཏྟཾ ཨུ་པ་ག་ཏཱ་ནཾ པ་བྦ་ཛི་ཏཱ་ནཾ ཀུ་ལེ་སུ གེ་ཧ་ཝཱ་སཱི་སུ པ་ཝ་ཏྟི་སྶ་ཏི གུ་ཎ་ས་མྦྷཱ་ཝ་ནཱ པཱུ་ཛ་ནཱ ཙ, ཡ་སྨཱ ཏཾ ཨ་བྷཱ་ཝི་ཏ་ཏྟཱ་ནཾ ཨོ་སཱི་དཱ་པ་ན་ཊྛེ་ན མ་ལཱི་ན་བྷཱ་ཝ་ཀ་ར་ཎེ་ན ཙ པ་ངྐོ ཀ་དྡ་མོ་ཏི བུ་དྡྷཱ་ད་ཡོ ཨ་ཝེ་ད་ཡུཾ ཨ་བྦྷ་ཉྙཱ་སུཾ པ་ཝེ་དེ་སུཾ ཝཱ, ཏ་སྨཱ སཱ ས་པྤུ་རི་སཱ་ནཾ བ་ནྡྷཱ་ཡ ན ཧོ་ཏི ས་ཀྐཱ་རཱ་སཱ་ཡ པ་གེ་ཝ པ་ཧཱི་ན་ཏྟཱ. ཨ་ས་པྤུ་རི་ས་སྶ པ་ན ས་ཀྐཱ་རཱ་སཱ དུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻ་ས་བྷཱ་ཝ་ཏཱ་ཡ པཱི་ལཱ༹་ཛ་ན་ན་ཏོ ཨ་ནྟོ ཏུ་ད་ན་ཏོ ཨུ་དྡྷ་རི་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐུ་ཎེ་ཡྻ་ཏོ ཙ སུ་ཁུ་མཾ ས་ལླཾ དུ་རུ་བྦ་ཧཾ. ཏ་ཏོ ཨེ་ཝ ཏེ་ན ས་ཀྐཱ་རོ ཀཱ་པུ་རི་སེ་ན དུ་ཛྫ་ཧོ དུ་རུ་བྦ་ཧེ་ཡྻོ ཏ་སྶ པ་ཧཱ་ན་པ་ཊི་པ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་པྤ་ཊི་པ་ཛྫ་ན་ཏོ, ས་ཀྐཱ་རཱ་སཱ་པ་ཧཱ་ནེ་ན པ་ཧཱི་ནོ ཧོ་ཏཱི་ཏི. ཏཾ སུ་ཏྭཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཐེ་རེ ཨ་བྷི་པྤ་ས་ནྣོ ཨ་ཧོ་སི.
པི་ཎྜོ་ལ་བྷཱ་ར་དྭཱ་ཛ་ཏྠེ་ར་གཱ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.