༡. ཁ་དི་ར་ཝ་ནི་ཡ་རེ་ཝ་ཏ་ཏྠེ་ར་གཱ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ཙུ་དྡ་ས་ཀ་ནི་པཱ་ཏེ ཡ་དཱ ཨ་ཧནྟི་ཨཱ་དི་ཀཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ཁ་དི་ར་ཝ་ནི་ཡ་རེ་ཝ་ཏ་ཏྠེ་ར་སྶ གཱ་ཐཱ. ཀཱ ཨུ་པྤ་ཏྟི? ཀཱ་མ་ཉྩི་མ་སྶ ཐེ་ར་སྶ གཱ་ཐཱ ཧེ་ཊྛཱ ཨེ་ཀ་ཀ་ནི་པཱ་ཏེ (ཐེ་ར་གཱ. ཨ་ཊྛ. ༡. ཁ་དི་ར་ཝ་ནི་ཡ་ཏྠེ་ར་གཱ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ) ཨཱ་ག་ཏཱ. ཏ་ཏྠ པ་ན་སྶ ཨ་ཏྟ་ནོ བྷཱ་གི་ནེ་ཡྻེ་སུ ས་ཏི་ཛ་ན་ན་མ་ཏྟཾ ད་སྶི་ཏ་ནྟི ཏ་སྶཱ ཨེ་ཀ་ཀ་ནི་པཱ་ཏེ ས་ངྒ་ཧོ ཀ་ཏོ. ཨི་མཱ པ་ན ཐེ་ར་སྶ པ་བྦ་ཛི་ཏ་ཀཱ་ལ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཡཱ་ཝ པ་རི་ནི་བྦཱ་ནཱ པ་ཊི་པ་ཏྟི་པ་ཀཱ་སི་ཏཱ གཱ་ཐཱ ཨི་མ་སྨིཾ ཙུ་དྡ་ས་ཀ་ནི་པཱ་ཏེ ས་ངྒ་ཧཾ ཨཱ་རོ་པི་ཏཱ. ཏ་ཏྠ ཨ་ཊྛུ་པྤ་ཏྟི ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟཱ་ཡེ་ཝ. ཨ་ཡཾ པ་ན ཝི་སེ་སོ – ཐེ་རོ ཀི་ར ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ཏྭཱ ཀཱ་ལེ་ན ཀཱ་ལཾ ས་ཏྠུ དྷ་མྨ་སེ་ནཱ་པ་ཏི་པྤ་བྷཱུ་ཏཱི་ནཾ མ་ཧཱ་ཐེ་རཱ་ན་ཉྩ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ནཾ ག་ནྟྭཱ ཀ་ཏི་པཱ་ཧ་མེ་ཝ ཏ་ཏྠ ཝ་སི་ཏྭཱ ཁ་དི་ར་ཝ་ན་མེ་ཝ པ་ཙྩཱ་ག་ནྟྭཱ ཕ་ལ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་སུ་ཁེ་ན བྲ་ཧྨ་ཝི་ཧཱ་རེ་ཧི ཙ ཝཱི་ཏི་ནཱ་མེ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ག་ཙྪ་ནྟེ ཀཱ་ལེ ཛི་ཎྞོ ཝུ་ཌྜྷོ ཝ་ཡོ ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟོ ཨ་ཧོ་སི. སོ ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ བུ་དྡྷུ་པ་ཊྛཱ་ནཾ ག་ཙྪ་ནྟོ ཨ་ནྟ་རཱ་མ་གྒེ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཱ ཨ་ཝི་དཱུ་རེ ཨ་ར་ཉྙེ ཝ་སི. ཏེ་ན ཙ ས་མ་ཡེ་ན ཙོ་རཱ ན་ག་རེ ཀ་ཏ་ཀ་མྨཱ ཨཱ་ར་ཀྑ་མ་ནུ་སྶེ་ཧི ཨ་ནུ་བ་ནྡྷཱ པ་ལཱ་ཡ་ནྟཱ ཐེ་ར་སྶ ས་མཱི་པེ ག་ཧི་ཏ་བྷ་ཎྜཾ ཚ་ཌྜེ་ཏྭཱ པ་ལཱ་ཡིཾ་སུ. མ་ནུ་སྶཱ ཨ་ནུ་དྷཱ་ཝ་ནྟཱ ཐེ་ར་སྶ ས་མཱི་པེ བྷ་ཎྜཾ དི་སྭཱ ཐེ་རཾ བ་ནྡྷི་ཏྭཱ ‘‘ཙོ་རོ’’ཏི ས་ཉྙཱ་ཡ ག་ཧེ་ཏྭཱ ར་ཉྙོ ད་སྶེ་སུཾ, ‘‘ཨ་ཡཾ, དེ་ཝ, ཙོ་རོ’’ཏི. རཱ་ཛཱ ཐེ་རཾ མུ་ཉྩཱ་པེ་ཏྭཱ, ‘‘ཀིཾ, བྷ་ནྟེ, ཏུ་མྷེ་ཧི ཨི་དཾ ཙོ་རི་ཀ་ཀ་མྨཾ ཀ་ཏཾ ཝཱ, ནོ ཝཱ’’ཏི པུ་ཙྪི. ཐེ་རོ ཀི་ཉྩཱ་པི ཛཱ་ཏི་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཨ་ཏྟ་ནཱ ཏཱ་དི་སཾ ན ཀ་ཏ་པུ་བྦཾ, ཏཾ པ་བྦ་ཛི་ཏ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ པ་ན ཨ་ཀ་ཏ་བྷཱ་ཝ་སྶ, ས་བྦ་སོ ཀི་ལེ་སཱ་ནཾ ས་མུ་ཙྪི་ནྣ་ཏྟཱ ཏཱ་དི་ས་སྶ ཀ་ར་ཎེ ཨ་བྷ་བྦ་ཏཱ་ཡ པ་ཀཱ་ས་ན་ཏྠཾ ས་མཱི་པེ ཋི་ཏཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ར་ཉྙོ ཙ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ནྟོ –
༦༤༥. ‘‘ཡ་དཱ ཨ་ཧཾ པ་བྦ་ཛི་ཏོ, ཨ་གཱ་ར་སྨཱ་ན་གཱ་རི་ཡཾ;
ནཱ་བྷི་ཛཱ་ནཱ་མི ས་ངྐ་པྤཾ, ཨ་ན་རི་ཡཾ དོ་ས་སཾ་ཧི་ཏཾ.
༦༤༦. ‘‘‘ཨི་མེ ཧ་ཉྙ་ནྟུ ཝ་ཛ྄ཛྷ་ནྟུ, དུ་ཀྑཾ པ་པྤོ་ནྟུ པཱ་ཎི་ནོ’;
ས་ངྐ་པྤཾ ནཱ་བྷི་ཛཱ་ནཱ་མི, ཨི་མ་སྨིཾ དཱི་གྷ་མ་ནྟ་རེ.
༦༤༧. ‘‘མེ་ཏྟ་ཉྩ ཨ་བྷི་ཛཱ་ནཱ་མི, ཨ་པྤ་མཱ་ཎཾ སུ་བྷཱ་ཝི་ཏཾ;
ཨ་ནུ་པུ་བྦཾ པ་རི་ཙི་ཏཾ, ཡ་ཐཱ བུ་དྡྷེ་ན དེ་སི་ཏཾ.
༦༤༨. ‘‘ས་བྦ་མི་ཏྟོ ས་བྦ་ས་ཁོ, ས་བྦ་བྷཱུ་ཏཱ་ནུ་ཀ་མྤ་ཀོ;
མེ་ཏྟ་ཙི་ཏྟ་ཉྩ བྷཱ་ཝེ་མི, ཨ་བྱཱ་པ་ཛྫ་ར་ཏོ ས་དཱ.
༦༤༩. ‘‘ཨ་སཾ་ཧཱི་རཾ ཨ་སཾ་ཀུ་པྤཾ, ཙི་ཏྟཾ ཨཱ་མོ་ད་ཡཱ་མ་ཧཾ;
བྲ་ཧྨ་ཝི་ཧཱ་རཾ བྷཱ་ཝེ་མི, ཨ་ཀཱ་པུ་རི་ས་སེ་ཝི་ཏཾ.
༦༥༠. ‘‘ཨ་ཝི་ཏ་ཀྐཾ ས་མཱ་པ་ནྣོ, ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་སཱ་ཝ་ཀོ;
ཨ་རི་ཡེ་ན ཏུ་ཎྷཱི་བྷཱ་ཝེ་ན, ཨུ་པེ་ཏོ ཧོ་ཏི ཏཱ་ཝ་དེ.
༦༥༡. ‘‘ཡ་ཐཱ་པི པ་བྦ་ཏོ སེ་ལོ, ཨ་ཙ་ལོ སུ་པྤ་ཏི་ཊྛི་ཏོ;
ཨེ་ཝཾ མོ་ཧ་ཀྑ་ཡཱ བྷི་ཀྑུ, པ་བྦ་ཏོ་ཝ ན ཝེ་དྷ་ཏི.
༦༥༢. ‘‘ཨ་ན་ངྒ་ཎ་སྶ པོ་ས་སྶ, ནི་ཙྩཾ སུ་ཙི་ག་ཝེ་སི་ནོ;
ཝཱ་ལ་གྒ་མ་ཏྟཾ པཱ་པ་སྶ, ཨ་བྦྷ་མ་ཏྟཾ་ཝ ཁཱ་ཡ་ཏི.
༦༥༣. ‘‘ན་ག་རཾ ཡ་ཐཱ པ་ཙྩ་ནྟཾ, གུ་ཏྟཾ ས་ནྟ་ར་བཱ་ཧི་རཾ;
ཨེ་ཝཾ གོ་པེ་ཐ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ, ཁ་ཎོ ཝོ མཱ ཨུ་པ་ཙྩ་གཱ.
༦༥༤. ‘‘ནཱ་བྷི་ན་ནྡཱ་མི མ་ར་ཎཾ, ནཱ་བྷི་ན་ནྡཱ་མི ཛཱི་ཝི་ཏཾ;
ཀཱ་ལ་ཉྩ པ་ཊི་ཀ་ངྑཱ་མི, ནི་བྦི་སཾ བྷ་ཏ་ཀོ ཡ་ཐཱ.
༦༥༥. ‘‘ནཱ་བྷི་ན་ནྡཱ་མི མ་ར་ཎཾ, ནཱ་བྷི་ན་ནྡཱ་མི ཛཱི་ཝི་ཏཾ;
ཀཱ་ལ་ཉྩ པ་ཊི་ཀ་ངྑཱ་མི, ས་མྤ་ཛཱ་ནོ པ་ཏི་སྶ་ཏོ.
༦༥༦. ‘‘པ་རི་ཙི་ཎྞོ མ་ཡཱ ས་ཏྠཱ, ཀ་ཏཾ བུ་དྡྷ་སྶ སཱ་ས་ནཾ;
ཨོ་ཧི་ཏོ ག་རུ་ཀོ བྷཱ་རོ, བྷ་ཝ་ནེ་ཏྟི ས་མཱུ་ཧ་ཏཱ.
༦༥༧. ‘‘ཡ་སྶ ཙ་ཏྠཱ་ཡ པ་བྦ་ཛི་ཏོ, ཨ་གཱ་ར་སྨཱ་ན་གཱ་རི་ཡཾ;
སོ མེ ཨ་ཏྠོ ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟོ, ས་བྦ་སཾ་ཡོ་ཛ་ན་ཀྑ་ཡོ.
༦༥༨. ‘‘ས་མྤཱ་དེ་ཐ་པྤ་མཱ་དེ་ན, ཨེ་སཱ མེ ཨ་ནུ་སཱ་ས་ནཱི;
ཧ་ནྡཱ་ཧཾ པ་རི་ནི་བྦི་སྶཾ ཝི་པྤ་མུ་ཏྟོ་མྷི ས་བྦ་དྷཱི’’ཏི. – ཨི་མཱ གཱ་ཐཱ ཨ་བྷཱ་སི;
ཏ་ཏྠཱ་ཡཾ ཨ་པུ་བྦ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ ཨི་མ་སྨིཾ དཱི་གྷ་མ་ནྟ་རེཏི, ཡ་དཱ ཨ་ཧཾ པ་བྦ་ཛི་ཏོ་མྷི, ཏ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཨ་ཡ་ཉྩ མེ ཙ་རི་མ་ཀཱ་ལོ, ཨེ་ཏ་སྨིཾ དཱི་གྷ་མ་ནྟ་རེ ཀཱ་ལེ ‘‘ཨི་དཾ མ་ཡ྄ཧཾ ཧོ་ཏཱུ’’ཏི ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་ཝ་སེ་ན ཝཱ, ‘‘ཨི་མེ ས་ཏྟཱ ཧ་ཉྙ་ནྟཱུ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ བྱཱ་པཱ་ད་ཝ་སེ་ན ཝཱ ཨ་ན་རི་ཡཾ དོ་ས་སཾ་ཧི་ཏཾ ས་ངྐ་པྤཾ ནཱ་བྷི་ཛཱ་ནཱ་མཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ.
མེ་ཏྟ་ཉྩ ཨ་བྷི་ཛཱ་ནཱ་མཱིཏི, མི་ཛྫ་ཏི སི་ནི་ཡ྄ཧ་ཏི ཨེ་ཏཱ་ཡཱ་ཏི མེ་ཏྟཱ, ཨ་བྱཱ་པཱ་དོ. མེ་ཏྟཱ ཨེ་ཏི་སྶཱ ཨ་ཏྠཱི་ཏི མེ་ཏྟཱ, མེ་ཏྟཱ་བྷཱ་ཝ་ནཱ མེ་ཏྟཱ་བྲ་ཧྨ་ཝི་ཧཱ་རོ, ཏཾ མེ་ཏྟཾ. ཙ-ས་དྡེ་ན ཀ་རུ་ཎཾ མུ་དི་ཏཾ ཨུ་པེ་ཀྑ་ཉྩཱ་ཏི ཨི་ཏ་ར་བྲ་ཧྨ་ཝི་ཧཱ་རེ ས་ངྒ་ཎྷཱ་ཏི. ཨ་བྷི་ཛཱ་ནཱ་མཱིཏི, ཨ་བྷི་མུ་ཁ་ཏོ ཛཱ་ནཱ་མི. ཨ་དྷི་ག་ཏ་ཉྷི ཛྷཱ་ནཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཏོ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎ་ཉཱ་ཎ་སྶ ཨ་བྷི་མུ་ཁཾ ཧོ་ཏི. ཀཱི་དི་ས་ནྟི ཨཱ་ཧ ‘‘ཨ་པྤ་མཱ་ཎ’’ནྟི་ཨཱ་དི. ཏ་ཉྷི ཡ་ཐཱ བུ་དྡྷེ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏཱ དེ་སི་ཏཾ, ཏ་ཐཱ ཨ་ནོ་དི་སྶ་ཀ་ཕ་ར་ཎ་ཝ་སེ་ན ཨ་པ་རི་མཱ་ཎ་ས་ཏྟཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏཱ་ཡ ཨ་པྤ་མཱ་ཎཾ. པ་གུ་ཎ་བ་ལ་ཝ་བྷཱ་ཝཱ་པཱ་ད་ནེ་ན སུ་ཊྛུ བྷཱ་ཝི་ཏ་ཏྟཱ སུ་བྷཱ་ཝི་ཏཾ. པ་ཋ་མཾ མེ་ཏྟཱ, ཏ་ཏོ ཀ་རུ་ཎཱ, ཏ་ཏོ མུ་དི་ཏཱ, པ་ཙྪཱ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ ཨ་ནུ་པུ་བྦཾ ཨ་ནུ་ཀྐ་མེ་ན པ་རི་ཙི་ཏཾ ཨཱ་སེ་ཝི་ཏཾ, བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏཾ ཨ་བྷི་ཛཱ་ནཱ་མཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ.
ས་བྦེ་སཾ ས་ཏྟཱ་ནཾ མི་ཏྟོ, ས་བྦེ ཝཱ ཏེ མ་ཡ྄ཧཾ མི་ཏྟཱ་ཏི ས་བྦ་མི་ཏྟོ. མེ་ཏྟ་ཉྷི བྷཱ་ཝེ་ནྟོ ས་ཏྟཱ་ནཾ པི་ཡོ ཧོ་ཏི. ས་བྦ་ས་ཁོཏི, ཨེ་ཏྠཱ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ས་བྦ་བྷཱུ་ཏཱ་ནུ་ཀ་མྤ་ཀོཏི, ས་བྦ་ས་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་ནུ་གྒ་ཎྷ་ན་ཀོ. མེ་ཏྟ་ཙི་ཏྟ་ཉྩ བྷཱ་ཝེ་མཱིཏི, མེ་ཏྟཱ་ཡ ས་ཧི་ཏཾ ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཾ ཙི་ཏྟཾ ཝི་སེ་ས་ཏོ བྷཱ་ཝེ་མི, ཝ་ཌྜྷེ་མི, པ་ཀཱ་སེ་མི ཝཱ ཨ་ཀ་ཐེ་ནྟེ་པི བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡ ཨུ་ཀྐཾ་ས་ག་ཏ་བྷཱ་ཝ་ཏོ. ‘‘མེ་ཏྟཾ ཙི་ཏྟ་ཉྩ བྷཱ་ཝེ་མཱི’’ཏི ཝཱ པཱ་ཋོ. ཏ་སྶ་ཏྠོ ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡོ་ཝ. ཨ་བྱཱ་པ་ཛྫ་ར་ཏོཏི, ཨ་བྱཱ་པ་ཛྫེ ས་ཏྟཱ་ནཾ ཧི་ཏཱུ་པ་སཾ་ཧཱ་རེ ཨ་བྷི་ར་ཏོ. ས་དཱཏི, ས་བྦ་ཀཱ་ལཾ, ཏེ་ན ཏ་ཏྠ སཱ་ཏ་ཙྩ་ཀི་རི་ཡཾ ད་སྶེ་ཏི.
ཨ་སཾ་ཧཱི་རནྟི ན སཾ་ཧཱི་རཾ, ཨཱ་ས་ནྣ་པ་ཙྩ་ཏྠི་ཀེ་ན རཱ་གེ་ན ཨ་ནཱ་ཀ་ཌྜྷ་ནི་ཡཾ. ཨ་སཾ་ཀུ་པྤནྟི ན ཀུ་པྤཾ, དཱུ་ར་པ་ཙྩ་ཏྠི་ཀེ་ན བྱཱ་པཱ་དེ་ན ཨ་ཀོ་པི་ཡཾ, ཨེ་ཝཾ་བྷཱུ་ཏཾ ཀ་ཏྭཱ མ་མ མེ་ཏྟ་ཙི་ཏྟཾ ཨཱ་མོ་ད་ཡཱ་མི ཨ་བྷི་པྤ་མོ་ད་ཡཱ་མི བྲ་ཧྨ་ཝི་ཧཱ་རཾ བྷཱ་ཝེ་མི. ཨ་ཀཱ་པུ་རི་ས་སེ་ཝི་ཏནྟི, ཀཱ་པུ་རི་སེ་ཧི ནཱི་ཙ་ཛ་ནེ་ཧི ཨ་སེ་ཝི་ཏཾ, ཨ་ཀཱ་པུ་རི་སེ་ཧི ཝཱ ཨ་རི་ཡེ་ཧི བུ་དྡྷཱ་དཱི་ཧི སེ་ཝི་ཏཾ བྲ་ཧྨཾ སེ་ཊྛཾ ནི་དྡོ་སཾ མེ་ཏྟཱ་དི་ཝི་ཧཱ་རཾ བྷཱ་ཝེ་མི ཝ་ཌྜྷེ་མཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ཨེ་ཝཾ ཨ་ཏྟུ་དྡེ་ས་ཝ་སེ་ན པ་ཉྩ་ཧི གཱ་ཐཱ་ཧི ཨ་ཏྟ་ནོ པ་ཊི་པ་ཏྟིཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི ཏཾ ཨ་ཉྙཱ་པ་དེ་སེ་ན ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘ཨ་ཝི་ཏ་ཀྐ’’ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ ཙ་ཏ་སྶོ གཱ་ཐཱ ཨ་བྷཱ་སི. ཏ་ཏྠ ཨ་ཝི་ཏ་ཀྐཾ ས་མཱ་པ་ནྣོཏི, ཝི་ཏ་ཀྐ་ཝི་ར་ཧི་ཏཾ དུ་ཏི་ཡཱ་དི་ཛྷཱ་ནཾ ས་མཱ་པ་ནྣོ, ཨེ་ཏེ་ན ཐེ་རོ བྲ་ཧྨ་ཝི་ཧཱ་ར་བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡ ཨ་ཉྙཱ་པ་དེ་སེ་ན ཨ་ཏྟ་ནཱ དུ་ཏི་ཡཱ་དི་ཛྷཱ་ནཱ་དྷི་ག་མ་མཱ་ཧ. ཡ་སྨཱ པ་ནཱ་ཡཾ ཐེ་རོ ཏ་མེ་ཝ ཛྷཱ་ནཾ པཱ་ད་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ ཝི་པ་སྶ་ནཾ ཝ་ཌྜྷེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀཱ་ས་ནེ་ནེ་ཝ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ ག་ཎྷི, ཏ་སྨཱ ཏ་མ་ཏྠཾ ཨ་ཉྙཱ་པ་དེ་སེ་ནེ་ཝ ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘ཨ་ཝི་ཏ་ཀྐཾ ས་མཱ་པ་ནྣོ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ‘‘ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་སཱ་ཝ་ཀོ. ཨ་རི་ཡེ་ན ཏུ་ཎྷཱི་བྷཱ་ཝེ་ན, ཨུ་པེ་ཏོ ཧོ་ཏི ཏཱ་ཝ་དེ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཝ་ཙཱི་ས་ངྑཱ་རཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཨ་ཝི་ཏ་ཀྐཱ་ཝི་ཙཱ་རཱ ས་མཱ་པ་ཏྟི ‘‘ཨ་རི་ཡོ ཏུ་ཎྷཱི་བྷཱ་ཝོ’’ཏི ཝ་ད་ནྟི. ‘‘ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏཱ་ནཾ ཝོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དྭ་ཡཾ ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ དྷ་མྨཱི ཝཱ ཀ་ཐཱ ཨ་རི་ཡོ ཝཱ ཏུ་ཎྷཱི་བྷཱ་ཝོ’’ཏི (མ. ནི. ༡.༢༧༣) པ་ན ཝ་ཙ་ན་ཏོ ཡཱ ཀཱ་ཙི ས་མཱ་པ་ཏྟི ཨ་རི་ཡོ ཏུ་ཎྷཱི་བྷཱ་ཝོ ནཱ་མ. ཨི་དྷ པ་ན ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཛ྄ཛྷཱ་ནི་ཀཱ ཨ་གྒ་ཕ་ལ་ས་མཱ་པ་ཏྟི ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཱ.
ཨི་དཱ་ནི ཏ་སྶཱ་དྷི་ག་ཏ་ཏྟཱ ལོ་ཀ་དྷ་མྨེ་ཧི ཨ་ཀ་མྤ་ནཱི་ཡ་ཏཾ ཨུ་པ་མཱ་ཡ པ་ཀཱ་སེ་ནྟོ ‘‘ཡ་ཐཱ་པི པ་བྦ་ཏོ’’ཏི གཱ་ཐ་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཡ་ཐཱ་པི པ་བྦ་ཏོ སེ་ལོཏི, ཡ་ཐཱ སི་ལཱ་མ་ཡོ ཨེ་ཀ་གྷ་ན་སེ་ལོ པ་བྦ་ཏོ, ན པཾ་སུ་པ་བྦ་ཏོ ན མི་སྶ་ཀ་པ་བྦ་ཏོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ཙ་ལོ སུ་པྤ་ཏི་ཊྛི་ཏོཏི, སུ་ཊྛུ པ་ཏི་ཊྛི་ཏ་མཱུ་ལོ པ་ཀ་ཏི་ཝཱ་ཏེ་ཧི ཨ་ཙ་ལོ ཨ་ཀ་མྤ་ནཱི་ཡོ ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ ནི་བྦཱ་ན་ཉྩ ཨེ་ཝཾ མོ་ཧ་ཀྑ་ཡཱ བྷི་ཀྑུ, པ་བྦ་ཏོ་ཝ ན ཝེ་དྷ་ཏཱིཏི མོ་ཧ་སྶ ཨ་ན་ཝ་སེ་ས་པྤ་ཧཱ་ནཱ, མོ་ཧ་མཱུ་ལ་ཀ་ཏྟཱ ཙ ས་བྦཱ་ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ པ་ཧཱི་ན་ས་བྦཱ་ཀུ་ས་ལོ བྷི་ཀྑུ ཡ་ཐཱ སོ པ་བྦ་ཏོ པ་ཀ་ཏི་ཝཱ་ཏེ་ཧི, ཨེ་ཝཾ ལོ་ཀ་དྷ་མྨེ་ཧི ན ཝེ་དྷ་ཏི ན ཀ་མྤ་ཏི, མོ་ཧ་ཀྑ་ཡོ་ཏི ཝཱ ཡ་སྨཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ ནི་བྦཱ་ན་ཉྩ ཝུ་ཙྩ་ཏི, ཏ་སྨཱ མོ་ཧ་ཀྑ་ཡཱ་ཏི མོ་ཧ་ཀྑ་ཡ་སྶ ཧེ་ཏུ ནི་བྦཱ་ན་སྶ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་སྶ ཙ ཨ་དྷི་ག་ཏ་ཏྟཱ ཙ་ཏཱུ་སུ ཨ་རི་ཡ་ས་ཙྩེ་སུ སུ་པྤ་ཏི་ཊྛི་ཏོ ཨ་ས་མཱ་པ་ནྣ་ཀཱ་ལེ་པི པ་བྦ་ཏོ ཝི་ཡ ན ཝེ་དྷ་ཏི, པ་གེ་ཝ ས་མཱ་པ་ནྣ་ཀཱ་ལེ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ.
ཨི་དཱ་ནི པཱ་པཾ ནཱ་མེ་ཏཾ ཨ་སུ་ཙི་སཱི་ལོ ཨེ་ཝ ས་མཱ་ཙ་ར་ཏི, ན ཙ སུ་ཙི་སཱི་ལོ, སུ་ཙི་སཱི་ལ་སྶ པ་ན ཏཾ ཨ་ཎུ་མ་ཏྟ་མྤི བྷཱ་རི་ཡཾ ཧུ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཏཱི་ཏི ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘ཨ་ན་ངྒ་ཎ་སྶཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་གཱ་ཐ་མཱ་ཧ. ཏ་སྶ་ཏྠོ – རཱ་གཱ་དི་ཨ་ངྒ་ཎཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཨ་ན་ངྒ་ཎ་སྶ ས་བྦ་ཀཱ་ལཾ སུ་ཙི་ཨ་ན་ཝ་ཛྫ་དྷ་མྨེ ཨེ་ཝ ག་ཝེ་ས་ནྟ་སྶ ས་པྤུ་རི་ས་སྶ ཝཱ་ལ་གྒ་མ་ཏྟཾ ཀེ་ས་གྒ་མ་ཏྟཾ པཱ་པ་སྶ ལེ་ས་མ་ཏྟ་མྤི ས་ཀ་ལཾ ལོ་ཀ་དྷཱ་ཏུཾ ཕ་རི་ཏྭཱ ཋི་ཏཾ ཨ་བྦྷ་མ་ཏྟཾ ཧུ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཏི, ཏ་སྨཱ ན ཨེ་ཝ་རཱུ་པེ ཀ་མྨེ མཱ་དི་སཱ ཨཱ་ས་ངྐི་ཏ་བྦཱ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ.
ཡ་སྨཱ ནི་ཀྐི་ལེ་སེ་སུ་པི ཨ་ནྡྷ་བཱ་ལཱ ཨེ་ཝ་རཱུ་པེ ཨ་པ་ཝཱ་དེ ས་མུ་ཊྛཱ་པེ་ནྟི, ཏ་སྨཱ ཨ་ཏྠ་ཀཱ་མེ་ཧི ས་ཀྐ་ཙྩཾ ཨ་ཏྟཱ ར་ཀྑི་ཏ་བྦོ་ཏི ཨོ་ཝཱ་དཾ དེ་ནྟོ ‘‘ན་ག་རཾ ཡ་ཐཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་གཱ་ཐ་མཱ་ཧ. ཏ་སྶ་ཏྠོ – ཡ་ཐཱ པ་ན པ་ཙྩ་ནྟ་ན་ག་ར་ཝཱ་སཱི་ཧི མ་ནུ་སྶེ་ཧི པ་ཙྩ་ནྟཾ ན་ག་རཾ དྭཱ་ར་པཱ་ཀཱ་རཱ་དཱི་ནི ཐི་རཱ་ནི ཀ་རོ་ནྟེ་ཧི ས་ཨ་ནྟ་རཾ, ཨུ་དྡཱ་པ་པ་རི་ཁཱ་དཱི་ནི ཐི་རཱ་ནི ཀ་རོ་ནྟེ་ཧི ས་བཱ་ཧི་ར་ནྟི ས་ནྟ་ར་བཱ་ཧི་རཾ གུ་ཏྟཾ ཀ་རཱི་ཡ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཏུ་མྷེ་ཧི་པི ས་ཏིཾ ཨུ་པ་ཊྛ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟི་ཀཱ་ནི ཚ དྭཱ་རཱ་ནི པི་ད་ཧི་ཏྭཱ དྭཱ་ར་ར་ཀྑི་ཏཾ ས་ཏིཾ ཨ་ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཏྭཱ ཡ་ཐཱ ག་ཡ྄ཧ་མཱ་ནཱ་ནི བཱ་ཧི་རཱ་ནི ཚ ཨཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནི ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟི་ཀཱ་ནི ཨུ་པ་གྷཱ་ཏཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ནྟི, ཏ་ཐཱ ཨ་གྒ་ཧ་ཎེ་ན ཏཱ་ནི་པི ཐི་རཱ་ནི ཀ་ཏྭཱ ཏེ་སཾ ཨ་པྤ་ཝེ་སཱ་ཡ དྭཱ་ར་ར་ཀྑི་ཏཾ ས་ཏིཾ ཨ་པྤ་ཧཱ་ཡ ཝི་ཙ་ར་ནྟཱ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ གོ་པེ་ཐ. ཀ་སྨཱ? ཁ་ཎོ ཝོ མཱ ཨུ་པ་ཙྩ་གཱ. ཡོ ཧི ཨེ་ཝཾ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ན གོ་པེ་ཏི, ཏཾ པུ་གྒ་ལཾ བུ་དྡྷུ་པྤཱ་ད་ཀྑ་ཎོ, མ་ནུ་སྶ་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་ཀྑ་ཎོ, མ་ཛ྄ཛྷི་མ་དེ་སེ ཨུ་པྤ་ཏྟི་ཀྑ་ཎོ, ས་མྨཱ་དི་ཊྛི་ཡཱ པ་ཊི་ལ་དྡྷ་ཀྑ་ཎོ, ཚ་ནྣཾ ཨཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནཾ ཨ་ཝེ་ཀ་ལླ་ཀྑ་ཎོ་ཏི ས་བྦོ་པི ཨ་ཡཾ ཁ་ཎོ ཨ་ཏི་ཀྐ་མ་ཏི, སོ ཁ་ཎོ ཏུ་མྷེ མཱ ཨ་ཏི་ཀྐ་མ་ཏཱུ་ཏི.
ཨེ་ཝཾ ཐེ་རོ ཨི་མཱ་ཡ གཱ་ཐཱ་ཡ ས་རཱ་ཛི་ཀཾ པ་རི་སཾ བྷི་ཀྑཱུ ཙ ཨོ་ཝ་དི་ཏྭཱ པུ་ན མ་ར་ཎེ ཛཱི་ཝི་ཏེ ཙ ཨ་ཏྟ་ནོ ས་མ་ཙི་ཏྟ་ཏཾ ཀ་ཏ་ཀི་ཙྩ་ཏ་ཉྩ པ་ཀཱ་སེ་ནྟོ ‘‘ནཱ་བྷི་ན་ནྡཱ་མི མ་ར་ཎ’’ནྟི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏཾ ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟ་ཏྠ་མེ་ཝ (ཐེ་ར་གཱ. ཨ་ཊྛ. ༢.༦༠༧).
ཨེ་ཝཾ པ་ན ཝ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ པ་རི་ནི་བྦཱ་ན་ཀཱ་ལཾ ཨུ་པ་ཊྛི་ཏཾ དི་སྭཱ ས་ངྑེ་པེ་ནེ་ཝ ནེ་སཾ ཨོ་ཝཱ་དཾ ད་ཏྭཱ པ་རི་ནི་བྦཱ་ནཾ པ་ཝེ་དེ་ནྟོ ཨོ་སཱ་ན་གཱ་ཐ་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ས་མྤཱ་དེ་ཐ་པྤ་མཱ་དེ་ནཱཏི ས་མྤཱ་དེ་ཏ་བྦཾ དཱ་ན་སཱི་ལཱ་དིཾ ཨ་པྤ་མཱ་དེ་ན ས་མྤཱ་དེ་ཐ, དི་ཊྛ་དྷ་མྨི་ཀ་ས་མྤ་རཱ་ཡི་ཀ་པ་བྷེ་དེ ག་ཧ་ཊྛ་ཝ་ཏྟེ སཱི་ལཱ་ནུ་ར་ཀྑ་ཎེ ས་མ་ཐ་ཨ་ནུ་ཡོ་གེ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡ ཙ ཨ་པྤ་མ་ཏྟཱ ཧོ་ཐ. ཨེ་སཱ མེ ཨ་ནུ་སཱ་ས་ནཱིཏི དཱ་ན་སཱི་ལཱ་དཱི་སུ ན པ་མ་ཛྫ་ཐཱ་ཏི ཨེ་སཱ མ་མ ཨ་ནུ་སི་ཊྛི ཨོ་ཝཱ་དོ.
ཨེ་ཝཾ སི་ཁཱ་པ་ཏྟཾ པ་ར་ཧི་ཏ་པ་ཊི་པ་ཏྟིཾ དཱི་པེ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ཧི་ཏ་པ་ཊི་པ་ཏྟི་ཡཱ་པི མ་ཏྠ་ཀཾ ག་ཎྷ་ནྟོ ‘‘ཧ་ནྡཱ་ཧཾ པ་རི་ནི་བྦི་སྶཾ, ཝི་པྤ་མུ་ཏྟོ་མྷི ས་བྦ་དྷཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཝི་པྤ་མུ་ཏྟོ་མྷི ས་བྦ་དྷཱིཏི ས་བྦ་སོ ཀི་ལེ་སེ་ཧི བྷ་ཝེ་ཧི ཙ ཝི་པྤ་མུ་ཏྟོ ཨ་མྷི, ཏ་སྨཱ ཨེ་ཀཾ་སེ་ན པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡི་སྶཱ་མཱི་ཏི.
ཨེ་ཝཾ པ་ན ཝ་ཏྭཱ ཨཱ་ཀཱ་སེ པ་ལླ་ངྐེ་ན ནི་སི་ནྣོ ཏེ་ཛོ་དྷཱ་ཏུཾ ས་མཱ་པ་ཛྫི་ཏྭཱ པ་ཛྫ་ལ་ནྟོ ཨ་ནུ་པཱ་དི་སེ་སཱ་ཡ ནི་བྦཱ་ན་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡི.
ཁ་དི་ར་ཝ་ནི་ཡ་རེ་ཝ་ཏ་ཏྠེ་ར་གཱ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.