༤. ཙཱུ་ལ༹་པ་ནྠ་ཀ་ཏྠེ་ར་གཱ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ད་ནྡྷཱ མ་ཡ྄ཧཾ ག་ཏཱིཏི་ཨཱ་དི་ཀཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ཙཱུ་ལ༹་པ་ནྠ་ཀ་ཏྠེ་ར་སྶ གཱ་ཐཱ. ཀཱ ཨུ་པྤ་ཏྟི? ཡ་དེ་ཏྠ ཨ་ཊྛུ་པྤ་ཏྟི་ཝ་སེ་ན ཝ་ཏྟ་བྦཾ, ཏཾ ཨ་ཊྛ་ཀ་ནི་པཱ་ཏེ མ་ཧཱ་པ་ནྠ་ཀ་ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ (ཐེ་ར་གཱ. ཨ་ཊྛ. ༢.མ་ཧཱ་པ་ནྠ་ཀ་ཏྠེ་ར་གཱ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ) ཝུ་ཏྟ་མེ་ཝ. ཨ་ཡཾ པ་ན ཝི་སེ་སོ – མ་ཧཱ་པ་ནྠ་ཀ་ཏྠེ་རོ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ཏྭཱ ཨ་གྒ་ཕ་ལ་སུ་ཁེ་ན ཝཱི་ཏི་ནཱ་མེ་ནྟོ ཙི་ནྟེ་སི – ‘‘ཀ་ཐཾ ནུ ཁོ ས་ཀྐཱ ཙཱུ་ལ༹་པ་ནྠ་ཀ་མྤི ཨི་མ་སྨིཾ སུ་ཁེ པ་ཏི་ཊྛ་པེ་ཏུ’’ནྟི? སོ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཡྻ་ཀཾ དྷ་ན་སེ་ཊྛིཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨཱ་ཧ – ‘‘ས་ཙེ, མ་ཧཱ་སེ་ཊྛི, ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་ཐ, ཨ་ཧཾ ཙཱུ་ལ༹་པ་ནྠ་ཀཾ པ་བྦཱ་ཛེ་ཡྻ’’ནྟི. ‘‘པ་བྦཱ་ཛེ་ཐ, བྷ་ནྟེ’’ཏི. ཐེ་རོ ཏཾ པ་བྦཱ་ཛེ་སི. སོ ད་ས་སུ སཱི་ལེ་སུ པ་ཏི་ཊྛི་ཏོ བྷཱ་ཏུ ས་ནྟི་ཀེ –
‘‘པ་དུ་མཾ ཡ་ཐཱ ཀོ་ཀ་ན་དཾ སུ་ག་ནྡྷཾ, པཱ་ཏོ སི་ཡཱ ཕུ་ལླ་མ་ཝཱི་ཏ་ག་ནྡྷཾ;
ཨ་ངྒཱི་ར་སཾ པ་སྶ ཝི་རོ་ཙ་མཱ་ནཾ, ཏ་པ་ནྟ་མཱ་དི་ཙྩ་མི་ཝ་ནྟ་ལི་ཀྑེ’’ཏི. (སཾ. ནི. ༡.༡༢༣; ཨ. ནི. ༥.༡༩༥) –
གཱ་ཐཾ ཨུ་གྒ་ཎྷ་ནྟོ ཙ་ཏཱུ་ཧི མཱ་སེ་ཧི ག་ཧེ་ཏུཾ ནཱ་ས་ཀྑི, ག་ཧི་ཏ་ག་ཧི་ཏཾ པ་དཾ ཧ་ད་ཡེ ན ཏི་ཊྛ་ཏི. ཨ་ཐ ནཾ མ་ཧཱ་པ་ནྠ་ཀོ ཨཱ་ཧ – ‘‘པ་ནྠ་ཀ, ཏྭཾ ཨི་མ་སྨིཾ སཱ་ས་ནེ ཨ་བྷ་བྦོ, ཙ་ཏཱུ་ཧི མཱ་སེ་ཧི ཨེ་ཀ་གཱ་ཐ་མྤི ག་ཧེ་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་སི. པ་བྦ་ཛི་ཏ་ཀི་ཙྩཾ པ་ན ཏྭཾ ཀ་ཐཾ མ་ཏྠ་ཀཾ པཱ་པེ་སྶ་སི? ནི་ཀྑ་མ ཨི་ཏོ’’ཏི. སོ ཐེ་རེ་ན པ་ཎཱ་མི་ཏོ དྭཱ་ར་ཀོ་ཊྛ་ཀ་ས་མཱི་པེ རོ་ད་མཱ་ནོ ཨ་ཊྛཱ་སི.
ཏེ་ན ཙ ས་མ་ཡེ་ན ས་ཏྠཱ ཛཱི་ཝ་ཀ་མྦ་ཝ་ནེ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཨ་ཐ ཛཱི་ཝ་ཀོ པུ་རི་སཾ པེ་སེ་སི, ‘‘པ་ཉྩ་ཧི བྷི་ཀྑུ་ས་ཏེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ས་ཏྠཱ་རཾ ནི་མ་ནྟེ་ཧཱི’’ཏི. ཏེ་ན ཙ ས་མ་ཡེ་ན ཨཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་པ་ནྠ་ཀོ བྷ་ཏྟུ་དྡེ་ས་ཀོ ཧོ་ཏི. སོ ‘‘པ་ཉྩ་ནྣཾ བྷི་ཀྑུ་ས་ཏཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཾ པ་ཊི་ཙྪ་ཐ, བྷ་ནྟེ’’ཏི ཝུ་ཏྟོ ‘‘ཙཱུ་ལ༹་པ་ནྠ་ཀཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ སེ་སཱ་ནཾ པ་ཊི་ཙྪཱ་མཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཏཾ སུ་ཏྭཱ ཙཱུ་ལ༹་པ་ནྠ་ཀོ བྷི་ཡྻོ་སོ་མ་ཏྟཱ་ཡ དོ་མ་ན་སྶ་པྤ་ཏྟོ ཨ་ཧོ་སི. ས་ཏྠཱ ཏ་སྶ ཙི་ཏྟ་ཀྑེ་དཾ ཉ་ཏྭཱ, ‘‘ཙཱུ་ལ༹་པ་ནྠ་ཀོ མ་ཡཱ ཀ་ཏེ་ན ཨུ་པཱ་ཡེ་ན བུ་ཛ྄ཛྷི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཏ་སྶ ཨ་ཝི་དཱུ་རེ ཋཱ་ནེ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ ‘‘ཀིཾ, པ་ནྠ་ཀ, རོ་ད་སཱི’’ཏི པུ་ཙྪི. ‘‘བྷཱ་ཏཱ མཾ, བྷ་ནྟེ, པ་ཎཱ་མེ་ཏཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. ‘‘པ་ནྠ་ཀ, མཱ ཙི་ནྟ་ཡི, མ་མ སཱ་ས་ནེ ཏུ་ཡ྄ཧཾ པ་བྦ་ཛྫཱ, ཨེ་ཧི, ཨི་མཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ‘ར་ཛོ་ཧ་ར་ཎཾ, ར་ཛོ་ཧ་ར་ཎ’ནྟི མ་ན་སི ཀ་རོ་ཧཱི’’ཏི ཨི་དྡྷི་ཡཱ སུ་དྡྷཾ ཙོ་ལ༹་ཀྑ་ཎྜཾ ཨ་བྷི་ས་ངྑ་རི་ཏྭཱ ཨ་དཱ་སི. སོ ས་ཏྠཱ་རཱ དི་ནྣཾ ཙོ་ལ༹་ཀྑ་ཎྜཾ ‘‘ར་ཛོ་ཧ་ར་ཎཾ, ར་ཛོ་ཧ་ར་ཎ’’ནྟི ཧ་ཏྠེ་ན པ་རི་མ་ཛྫ་ནྟོ ནི་སཱི་དི. ཏ་སྶ ཏཾ པ་རི་མ་ཛྫ་ནྟ་སྶ ཀི་ལི་ཊྛ་དྷཱ་ཏུ་ཀཾ ཛཱ་ཏཾ, པུ་ན པ་རི་མ་ཛྫ་ནྟ་སྶ ཨུ་ཀྑ་ལི་པ་རི་པུ་ཉྪ་ན་ས་དི་སཾ ཛཱ་ཏཾ. སོ ཉཱ་ཎ་སྶ པ་རི་པ་ཀྐ་ཏྟཱ ཨེ་ཝཾ ཙི་ནྟེ་སི – ‘‘ཨི་དཾ ཙོ་ལ༹་ཀྑ་ཎྜཾ པ་ཀ་ཏི་ཡཱ པ་རི་སུ་དྡྷཾ, ཨི་མཾ ཨུ་པཱ་དི་ཎྞ་ཀ་ས་རཱི་རཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཀི་ལི་ཊྛཾ ཨ་ཉྙ་ཐཱ ཛཱ་ཏཾ, ཏ་སྨཱ ཨ་ནི་ཙྩཾ ཡ་ཐཱ་པེ་ཏཾ, ཨེ་ཝཾ ཙི་ཏྟ་མྤཱི’’ཏི ཁ་ཡ་ཝ་ཡཾ པ་ཊྛ་པེ་ཏྭཱ ཏ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ནི་མི་ཏྟེ ཛྷཱ་ནཱ་ནི ནི་བྦ་ཏྟེ་ཏྭཱ ཛྷཱ་ན་པཱ་ད་ཀཾ ཝི་པ་སྶ་ནཾ པ་ཊྛ་པེ་ཏྭཱ ས་ཧ པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ་ཧི ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ཨ་པ་དཱ་ནེ (ཨ་པ. ཐེ་ར ༡.༢.༣༥-༥༤) –
‘‘པ་དུ་མུ་ཏྟ་རོ ནཱ་མ ཛི་ནོ, ཨཱ་ཧུ་ཏཱི་ནཾ པ་ཊི་གྒ་ཧོ;
ག་ཎ་མྷཱ ཝཱུ་པ་ཀ་ཊྛོ སོ, ཧི་མ་ཝ་ནྟེ ཝ་སཱི ཏ་དཱ.
‘‘ཨ་ཧ་མྤི ཧི་མ་ཝ་ནྟ་མྷི, ཝ་སཱ་མི ཨ་སྶ་མེ ཏ་དཱ;
ཨ་ཙི་རཱ་ག་ཏཾ མ་ཧཱ་ཝཱི་རཾ, ཨུ་པེ་སིཾ ལོ་ཀ་ནཱ་ཡ་ཀཾ.
‘‘པུ་པྥ་ཙྪ་ཏྟཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ་ན, ཨུ་པ་ག་ཙྪིཾ ན་རཱ་ས་བྷཾ;
ས་མཱ་དྷིཾ ས་མཱ་པ་ཛྫ་ནྟཾ, ཨ་ནྟ་རཱ་ཡ་མ་ཀཱ་ས་ཧཾ.
‘‘ཨུ་བྷོ ཧ་ཏྠེ་ཧི པ་གྒ་ཡ྄ཧ, པུ་པྥ་ཙྪ་ཏྟཾ ཨ་དཱ་ས་ཧཾ;
པ་ཊི་གྒ་ཧེ་སི བྷ་ག་ཝཱ, པ་དུ་མུ་ཏྟ་རོ མ་ཧཱ་མུ་ནི.
‘‘ས་བྦེ དེ་ཝཱ ཨ་ཏྟ་མ་ནཱ, ཧི་མ་ཝ་ནྟཾ ཨུ་པེ་ནྟི ཏེ;
སཱ་དྷུ་ཀཱ་རཾ པ་ཝ་ཏྟེ་སུཾ, ཨ་ནུ་མོ་དི་སྶ་ཏི ཙ་ཀྑུ་མཱ.
‘‘ཨི་དཾ ཝ་ཏྭཱ་ན ཏེ དེ་ཝཱ, ཨུ་པ་ག་ཙྪུཾ ན་རུ་ཏྟ་མཾ;
ཨཱ་ཀཱ་སེ དྷཱ་ར་ཡ་ནྟ་སྶ, པ་དུ་མ་ཙྪ་ཏྟ་མུ་ཏྟ་མཾ.
‘‘ས་ཏ་པ་ཏྟ་ཚ་ཏྟཾ པ་གྒ་ཡ྄ཧ, ཨ་དཱ་སི ཏཱ་པ་སོ མ་མ;
ཏ་མ་ཧཾ ཀི་ཏྟ་ཡི་སྶཱ་མི, སུ་ཎཱ་ཐ མ་མ བྷཱ་ས་ཏོ.
‘‘པ་ཉྩ་ཝཱི་ས་ཏི་ཀ་པྤཱ་ནི, དེ་ཝ་ར་ཛྫཾ ཀ་རི་སྶ་ཏི;
ཙ་ཏུ་ཏྟིཾ་ས་ཏི་ཀྑ་ཏྟུ་ཉྩ, ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟཱི བྷ་ཝི་སྶ་ཏི.
‘‘ཡཾ ཡཾ ཡོ་ནིཾ སཾ་ས་ར་ཏི, དེ་ཝ་ཏྟཾ ཨ་ཐ མཱ་ནུ་སཾ;
ཨ་བྦྷོ་ཀཱ་སེ པ་ཏི་ཊྛ་ནྟཾ, པ་དུ་མཾ དྷཱ་ར་ཡི་སྶ་ཏི.
‘‘ཀ་པྤ་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་མྷི, ཨོ་ཀྐཱ་ཀ་ཀུ་ལ་ས་མྦྷ་ཝོ;
གོ་ཏ་མོ ནཱ་མ གོ་ཏྟེ་ན, ས་ཏྠཱ ལོ་ཀེ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི.
‘‘པ་ཀཱ་སི་ཏེ པཱ་ཝ་ཙ་ནེ, མ་ནུ་སྶ་ཏྟཾ ལ་བྷི་སྶ་ཏི;
མ་ནོ་མ་ཡ་མྷི ཀཱ་ཡ་མྷི, ཨུ་ཏྟ་མོ སོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི.
‘‘དྭེ བྷཱ་ཏ་རོ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི, ཨུ་བྷོ་པི པ་ནྠ་ཀ་ཝ྄ཧ་ཡཱ;
ཨ་ནུ་བྷོ་ཏྭཱ ཨུ་ཏྟ་མ་ཏྠཾ, ཛོ་ཏ་ཡི་སྶ་ནྟི སཱ་ས་ནཾ.
‘‘སོ་ཧཾ ཨ་ཊྛཱ་ར་ས་ཝ་སྶོ, པ་བྦ་ཛིཾ ཨ་ན་གཱ་རི་ཡཾ;
ཝི་སེ་སཱ་ཧཾ ན ཝི་ནྡཱ་མི, ས་ཀྱ་པུ་ཏྟ་སྶ སཱ་ས་ནེ.
‘‘ད་ནྡྷཱ མ་ཡ྄ཧཾ ག་ཏཱི ཨཱ་སི, པ་རི་བྷཱུ་ཏོ པུ་རེ ཨ་ཧུཾ;
བྷཱ་ཏཱ ཙ མཾ པ་ཎཱ་མེ་སི, ག་ཙྪ དཱ་ནི ས་ཀཾ གྷ་རཾ.
‘‘སོ་ཧཾ པ་ཎཱ་མི་ཏོ ས་ནྟོ, ས་ངྒྷཱ་རཱ་མ་སྶ ཀོ་ཊྛ་ཀེ;
དུ་མྨ་ནོ ཏ་ཏྠ ཨ་ཊྛཱ་སིཾ, སཱ་མ་ཉྙ་སྨིཾ ཨ་པེ་ཀྑ་ཝཱ.
‘‘བྷ་ག་ཝཱ ཏ་ཏྠ ཨཱ་ག་ཙྪི, སཱི་སཾ མ་ཡ྄ཧཾ པ་རཱ་མ་སི;
བཱ་ཧཱ་ཡ མཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ་ན, ས་ངྒྷཱ་རཱ་མཾ པ་ཝེ་ས་ཡི.
‘‘ཨ་ནུ་ཀ་མྤཱ་ཡ མེ ས་ཏྠཱ, ཨ་དཱ་སི པཱ་ད་པུ་ཉྪ་ནིཾ;
ཨེ་ཝཾ སུ་དྡྷཾ ཨ་དྷི་ཊྛེ་ཧི, ཨེ་ཀ་མ་ནྟ་མ་དྷི་ཊྛ་ཧཾ.
‘‘ཧ་ཏྠེ་ཧི ཏ་མ་ཧཾ ག་ཡ྄ཧ, ས་རིཾ ཀོ་ཀ་ན་དཾ ཨ་ཧཾ;
ཏ་ཏྠ ཙི་ཏྟཾ ཝི་མུ་ཙྩི མེ, ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ ཨ་པཱ་པུ་ཎིཾ.
‘‘མ་ནོ་མ་ཡེ་སུ ཀཱ་ཡེ་སུ, ས་བྦ་ཏྠ པཱ་ར་མིཾ ག་ཏོ;
ས་བྦཱ་ས་ཝེ པ་རི་ཉྙཱ་ཡ, ཝི་ཧ་རཱ་མི ཨ་ནཱ་ས་ཝོ.
‘‘པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ ཙ་ཏ་སྶོ…པེ… ཀ་ཏཾ བུ་དྡྷ་སྶ སཱ་ས་ན’’ནྟི.
ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒེ་ནེ་ཝ་སྶ ཏེ་པི་ཊ་ཀཾ པ་ཉྩཱ་བྷི་ཉྙཱ ཙ ཨཱ་ག་མིཾ་སུ. ས་ཏྠཱ ཨེ་ཀེ་ན ཨཱུ་ནེ་ཧི པ་ཉྩ་ཧི བྷི་ཀྑུ་ས་ཏེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ག་ནྟྭཱ ཛཱི་ཝ་ཀ་སྶ ནི་ཝེ་ས་ནེ པ་ཉྙ་ཏྟེ ཨཱ་ས་ནེ ནི་སཱི་དི. ཙཱུ་ལ༹་པ་ནྠ་ཀོ པ་ན ཨ་ཏྟ་ནོ བྷི་ཀྑཱ་ཡ ཨ་པྤ་ཊི་ཙྪི་ཏ་ཏྟཱ ཨེ་ཝ ན ག་ཏོ. ཛཱི་ཝ་ཀོ ཡཱ་གུཾ དཱ་ཏུཾ ཨཱ་ར་བྷི, ས་ཏྠཱ པ་ཏྟཾ ཧ་ཏྠེ་ན པི་ད་ཧི. ‘‘ཀ་སྨཱ, བྷ་ནྟེ, ན ག་ཎྷ་ཐཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ – ‘‘ཝི་ཧཱ་རེ ཨེ་ཀོ བྷི་ཀྑུ ཨ་ཏྠི, ཛཱི་ཝ་ཀཱ’’ཏི. སོ པུ་རི་སཾ པ་ཧི་ཎི, ‘‘ག་ཙྪ, བྷ་ཎེ, ཝི་ཧཱ་རེ ནི་སི་ནྣཾ ཨ་ཡྻཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨེ་ཧཱི’’ཏི. ཙཱུ་ལ༹་པ་ནྠ་ཀ་ཏྠེ་རོ་པི རཱུ་པེ་ན ཀི་རི་ཡཱ་ཡ ཙ ཨེ་ཀ་མྤི ཨེ་ཀེ་ན ཨ་ས་དི་སཾ བྷི་ཀྑུ་ས་ཧ་སྶཾ ནི་མྨི་ནི་ཏྭཱ ནི་སཱི་དི. སོ པུ་རི་སོ ཝི་ཧཱ་རེ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ བ་ཧུ་བྷཱ་ཝཾ དི་སྭཱ ག་ནྟྭཱ ཛཱི་ཝ་ཀ་སྶ ཀ་ཐེ་སི – ‘‘ཨི་མ་སྨཱ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷཱ ཝི་ཧཱ་རེ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷོ བ་ཧུ་ཏ་རོ, པ་ཀྐོ་སི་ཏ་བྦཾ ཨ་ཡྻཾ ན ཛཱ་ནཱ་མཱི’’ཏི. ཛཱི་ཝ་ཀོ ས་ཏྠཱ་རཾ པ་ཊི་པུ་ཙྪི – ‘‘ཀོ་ནཱ་མོ, བྷ་ནྟེ, ཝི་ཧཱ་རེ ནི་སི་ནྣོ བྷི་ཀྑཱུ’’ཏི? ‘‘ཙཱུ་ལ༹་པ་ནྠ་ཀོ ནཱ་མ, ཛཱི་ཝ་ཀཱ’’ཏི. ‘‘ག་ཙྪ, བྷ་ཎེ, ‘ཙཱུ་ལ༹་པ་ནྠ་ཀོ ནཱ་མ ཀ་ཏ་རོ’ཏི པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ཏཾ ཨཱ་ནེ་ཧཱི’’ཏི. སོ ཝི་ཧཱ་རཾ ག་ནྟྭཱ ‘‘ཙཱུ་ལ༹་པ་ནྠ་ཀོ ནཱ་མ ཀ་ཏ་རོ, བྷ་ནྟེ’’ཏི པུ་ཙྪི. ‘‘ཨ་ཧཾ ཙཱུ་ལ༹་པ་ནྠ་ཀོ’’,‘‘ཨ་ཧཾ ཙཱུ་ལ༹་པ་ནྠ་ཀོ’’ཏི ཨེ་ཀ་པ་ཧཱ་རེ་ནེ་ཝ བྷི་ཀྑུ་ས་ཧ་སྶ་མྤི ཀ་ཐེ་སི. སོ པུ་ནཱ་ག་ནྟྭཱ ཏཾ པ་ཝ་ཏྟིཾ ཛཱི་ཝ་ཀ་སྶ ཨཱ་རོ་ཙེ་སི. ཛཱི་ཝ་ཀོ པ་ཊི་ཝི་དྡྷ་ས་ཙྩ་ཏྟཱ ‘‘ཨི་དྡྷི་མཱ མ་ཉྙེ, ཨ་ཡྻོ’’ཏི ན་ཡ་ཏོ ཉ་ཏྭཱ ‘‘ག་ཙྪ, བྷ་ཎེ, པ་ཋ་མཾ ཀ་ཐ་ན་ཀ་མ་ཡྻ་མེ་ཝ ‘ཏུ་མྷེ ས་ཏྠཱ པ་ཀྐོ་ས་ཏཱི’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཙཱི་ཝ་ར་ཀ་ཎྞེ ག་ཎྷཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. སོ ཝི་ཧཱ་རཾ ག་ནྟྭཱ ཏ་ཐཱ ཨ་ཀཱ་སི, ཏཱ་ཝ་དེ་ཝ ནི་མྨི་ཏ་བྷི་ཀྑཱུ ཨ་ནྟ་ར་དྷཱ་ཡིཾ་སུ. སོ ཐེ་རཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་ག་མཱ་སི.
ས་ཏྠཱ ཏ་སྨིཾ ཁ་ཎེ ཡཱ་གུ་ཉྩ ཁ་ཛྫ་ཀཱ་དི་བྷེ་ད་ཉྩ པ་ཊི་གྒ་ཎྷི. ད་ས་བ་ལེ བྷ་ཏྟ་ཀི་ཙྩཾ ཀ་ཏྭཱ ཝི་ཧཱ་རཾ ག་ཏེ དྷ་མྨ་ས་བྷཱ་ཡཾ ཀ་ཐཱ ཨུ་ད་པཱ་དི – ‘‘ཨ་ཧོ བུ་དྡྷཱ་ནཾ ཨཱ་ནུ་བྷཱ་ཝོ, ཡ་ཏྲ ཧི ནཱ་མ ཙ་ཏྟཱ་རོ མཱ་སེ ཨེ་ཀ་གཱ་ཐཾ ག་ཧེ་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟ་མྤི ལ་ཧུ་ཀེ་ན ཁ་ཎེ་ནེ་ཝ ཨེ་ཝཾ མ་ཧི་དྡྷི་ཀཾ ཨ་ཀཾ་སཱུ’’ཏི. ས་ཏྠཱ ཏེ་སཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཀ་ཐཱ་ས་ལླཱ་པཾ སུ་ཏྭཱ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ བུ་དྡྷཱ་ས་ནེ ནི་ས་ཛྫ, ‘‘ཀིཾ ཝ་དེ་ཐ, བྷི་ཀྑ་ཝེ’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏྭཱ, ‘‘ཨི་མཾ ནཱ་མ, བྷ་ནྟེ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ, ‘‘བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙཱུ་ལ༹་པ་ནྠ་ཀེ་ན ཨི་དཱ་ནི མ་ཡ྄ཧཾ ཨོ་ཝཱ་དེ ཋ་ཏྭཱ ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་དཱ་ཡ་ཛྫཾ ལ་དྡྷཾ, པུ་བྦེ པ་ན ལོ་ཀི་ཡ་དཱ་ཡ་ཛྫ’’ནྟི ཝ་ཏྭཱ ཏེ་ཧི ཡཱ་ཙི་ཏོ ཙཱུ་ལ༹་སེ་ཊྛི་ཛཱ་ཏ་ཀཾ (ཛཱ. ༡.༡.༤) ཀ་ཐེ་སི. ཨ་པ་ར་བྷཱ་གེ ཏཾ ས་ཏྠཱ ཨ་རི་ཡ་ག་ཎ་པ་རི་ཝུ་ཏོ དྷ་མྨཱ་ས་ནེ ནི་སི་ནྣོ མ་ནོ་མ་ཡཾ ཀཱ་ཡཾ ཨ་བྷི་ནི་མྨི་ན་ནྟཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཙེ་ཏོ་ཝི་ཝ་ཊྚ་ཀུ་ས་ལཱ་ན་ཉྩ ཨ་གྒ་ཊྛཱ་ནེ ཋ་པེ་སི. སོ ཨ་པ་རེ་ན ས་མ་ཡེ་ན བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ‘‘ཏ་ཐཱ ད་ནྡྷ་དྷཱ་ཏུ་ཀེ་ན ཀ་ཐཾ ཏ་ཡཱ ས་ཙྩཱ་ནི པ་ཊི་ཝི་དྡྷཱ་ནཱི’’ཏི པུ་ཊྛོ བྷཱ་ཏུ པ་ཎཱ་མ་ན་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཨ་ཏྟ་ནོ པ་ཊི་པ་ཏྟིཾ པ་ཀཱ་སེ་ནྟོ –
༥༥༧. ‘‘ད་ནྡྷཱ མ་ཡ྄ཧཾ ག་ཏཱི ཨཱ་སི, པ་རི་བྷཱུ་ཏོ པུ་རེ ཨ་ཧཾ;
བྷཱ་ཏཱ ཙ མཾ པ་ཎཱ་མེ་སི, ག་ཙྪ དཱ་ནི ཏུ་ཝཾ གྷ་རཾ.
༥༥༨. ‘‘སོ་ཧཾ པ་ཎཱ་མི་ཏོ ས་ནྟོ, ས་ངྒྷཱ་རཱ་མ་སྶ ཀོ་ཊྛ་ཀེ;
དུ་མྨ་ནོ ཏ་ཏྠ ཨ་ཊྛཱ་སིཾ, སཱ་ས་ན་སྨིཾ ཨ་པེ་ཀྑ་ཝཱ.
༥༥༩. ‘‘བྷ་ག་ཝཱ ཏ་ཏྠ ཨཱ་ག་ཙྪི, སཱི་སཾ མ་ཡ྄ཧཾ པ་རཱ་མ་སི;
བཱ་ཧཱ་ཡ མཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ་ན, ས་ངྒྷཱ་རཱ་མཾ པ་ཝེ་ས་ཡི.
༥༦༠. ‘‘ཨ་ནུ་ཀ་མྤཱ་ཡ མེ ས་ཏྠཱ, པཱ་དཱ་སི པཱ་ད་པུ་ཉྪ་ནིཾ;
ཨེ་ཏཾ སུ་དྡྷཾ ཨ་དྷི་ཊྛེ་ཧི, ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ སྭ་དྷི་ཊྛི་ཏཾ.
༥༦༡. ‘‘ཏ་སྶཱ་ཧཾ ཝ་ཙ་ནཾ སུ་ཏྭཱ, ཝི་ཧཱ་སིཾ སཱ་ས་ནེ ར་ཏོ;
ས་མཱ་དྷིཾ པ་ཊི་པཱ་དེ་སིཾ, ཨུ་ཏྟ་མ་ཏྠ་སྶ པ་ཏྟི་ཡཱ.
༥༦༢. ‘‘པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་སཾ ཛཱ་ནཱ་མི, དི་བྦ་ཙ་ཀྑུ ཝི་སོ་དྷི་ཏཾ;
ཏི་སྶོ ཝི་ཛྫཱ ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟཱ, ཀ་ཏཾ བུ་དྡྷ་སྶ སཱ་ས་ནཾ.
༥༦༣. ‘‘ས་ཧ་སྶ་ཀྑ་ཏྟུ་མ་ཏྟཱ་ནཾ, ནི་མྨི་ནི་ཏྭཱ་ན པ་ནྠ་ཀོ;
ནི་སཱི་ད་མྦ་ཝ་ནེ ར་མྨེ, ཡཱ་ཝ ཀཱ་ལ་པྤ་ཝེ་ད་ནཱ.
༥༦༤. ‘‘ཏ་ཏོ མེ ས་ཏྠཱ པཱ་ཧེ་སི, དཱུ་ཏཾ ཀཱ་ལ་པྤ་ཝེ་ད་ཀཾ;
པ་ཝེ་དི་ཏ་མྷི ཀཱ་ལ་མྷི, ཝེ་ཧཱ་སཱ་དུ་པ་ས་ངྐ་མིཾ.
༥༦༥. ‘‘ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ས་ཏྠུ་ནོ པཱ་དེ, ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་ད་ཧཾ;
ནི་སི་ནྣཾ མཾ ཝི་དི་ཏྭཱ་ན, ཨ་ཏྠ ས་ཏྠཱ པ་ཊི་གྒ་ཧི.
༥༦༦. ‘‘ཨཱ་ཡཱ་གོ ས་བྦ་ལོ་ཀ་སྶ, ཨཱ་ཧུ་ཏཱི་ནཾ པ་ཊི་གྒ་ཧོ;
པུ་ཉྙ་ཀྑེ་ཏྟཾ མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ, པ་ཊི་གྒ་ཎྷི་ཏྠ ད་ཀྑི་ཎ’’ནྟི. –
ཨི་མཱ གཱ་ཐཱ ཨ་བྷཱ་སི.
ཏ་ཏྠ ད་ནྡྷཱཏི, མ་ནྡཱ, ཙ་ཏུ་པྤ་དི་ཀཾ གཱ་ཐཾ ཙ་ཏཱུ་ཧི མཱ་སེ་ཧི ག་ཧེ་ཏུཾ ཨ་ས་མ་ཏྠ་བྷཱ་ཝེ་ན དུ་བྦ་ལཱ. ག་ཏཱིཏི ཉཱ་ཎ་ག་ཏི. ཨཱ་སཱིཏི, ཨ་ཧོ་སི. པ་རི་བྷཱུ་ཏོཏི, ཏ་ཏོ ཨེ་ཝ ‘‘མུ་ཊྛ་སྶ་ཏི ཨ་ས་མྤ་ཛཱ་ནོ’’ཏི ཧཱི་ལི༹་ཏོ. པུ་རེཏི, པུ་བྦེ པུ་ཐུ་ཛྫ་ན་ཀཱ་ལེ. བྷཱ་ཏཱ ཙཱཏི ས་མུ་ཙྩ་ཡ་ཏྠོ ཙ-ས་དྡོ, ན ཀེ་ཝ་ལཾ པ་རི་བྷཱུ་ཏོ་ཝ, ཨ་ཐ ཁོ བྷཱ་ཏཱ་པི མཾ པ་ཎཱ་མེ་སི, ‘‘པ་ནྠ་ཀ, ཏྭཾ དུ་པྤ་ཉྙོ ཨ་ཧེ་ཏུ་ཀོ མ་ཉྙེ, ཏ་སྨཱ པ་བྦ་ཛི་ཏ་ཀི་ཙྩཾ མ་ཏྠ་ཀཾ པཱ་པེ་ཏུཾ ཨ་ས་མ་ཏྠོ, ན ཨི་མ་སྶ སཱ་ས་ན་སྶ ཨ་ནུ་ཙྪ་ཝི་ཀོ, ག་ཙྪ དཱ་ནི ཏུ་ཡ྄ཧཾ ཨ་ཡྻ་ཀ་གྷ་ར’’ནྟི ནི་ཀྐ་ཌྜྷེ་སི. བྷཱ་ཏཱཏི, བྷཱ་ཏ་རཱ.
ཀོ་ཊྛ་ཀེཏི, དྭཱ་ར་ཀོ་ཊྛ་ཀ་ས་མཱི་པེ. དུ་མྨ་ནོཏི, དོ་མ་ན་སྶི་ཏོ. སཱ་ས་ན་སྨིཾ ཨ་པེ་ཀྑ་ཝཱཏི, ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་སྶ སཱ་ས་ནེ སཱ་པེ་ཀྑོ ཨ་ཝི་བྦྷ་མི་ཏུ་ཀཱ་མོ.
བྷ་ག་ཝཱ ཏ་ཏྠ ཨཱ་ག་ཙྪཱིཏི, མ་ཧཱ་ཀ་རུ་ཎཱ་ས་ཉྩོ་དི་ཏ་མཱ་ན་སོ མཾ ཨ་ནུ་གྒ་ཎྷ་ནྟོ བྷ་ག་ཝཱ ཡ་ཏྠཱ་ཧཾ ཋི་ཏོ, ཏ་ཏྠ ཨཱ་ག་ཙྪི. ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཙ, ‘‘པ་ནྠ་ཀ, ཨ་ཧཾ ཏེ ས་ཏྠཱ, ན མ་ཧཱ་པ་ནྠ་ཀོ, མཾ ཨུ་དྡི་སྶ ཏ་ཝ པ་བྦ་ཛྫཱ’’ཏི ས་མ་སྶཱ་སེ་ནྟོ སཱི་སཾ མ་ཡ྄ཧཾ པ་རཱ་མ་སི ཛཱ་ལཱ་བ་ནྡྷ་ན་མུ་དུ་ཏ་ལུ་ན་པཱི་ཎ་ཝ་རཱ་ཡ་ཏ་ངྒུ་ལི་ས་མུ་པ་སོ་བྷི་ཏེ་ན ཝི་ཀ་སི་ཏ་པ་དུ་མ་ས་སྶི་རཱི་ཀེ་ན ཙ་ཀྐ་ངྐི་ཏེ་ན ཧ་ཏྠ་ཏ་ལེ་ན ‘‘ཨི་དཱ་ནི་ཡེ་ཝ མ་མ པུ་ཏྟོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི དཱི་པེ་ནྟོ མ་ཡ྄ཧཾ སཱི་སཾ པ་རཱ་མ་སི. བཱ་ཧཱ་ཡ མཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ་ནཱཏི, ‘‘ཀ་སྨཱ ཏྭཾ, ཨི་དྷ ཏི་ཊྛ་སཱི’’ཏི ཙ་ནྡ་ན་ག་ནྡྷ་ག་ནྡྷི་ནཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཧ་ཏྠེ་ན མཾ བྷུ་ཛེ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་ནྟོ་ས་ངྒྷཱ་རཱ་མཾ པ་ཝེ་སེ་སི. པཱ་དཱ་སི པཱ་ད་པུ་ཉྪ་ནིནྟི པཱ་ད་པུ་ཉྪ་ནིཾ ཀ་ཏྭཱ པཱ་དཱ་སི ‘‘ར་ཛོ་ཧ་ར་ཎ་ནྟི མ་ན་སི ཀ་རོ་ཧཱི’’ཏི ཨ་དཱ་སཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ‘‘ཨ་དཱ་སཱི’’ཏི ‘‘པཱ་ད་པུ་ཉྪ་ནི’’ནྟི ཙ པ་ཋ་ནྟི. ཀེ་ཙི པ་ན ‘‘པཱ་ད་པུ་ཉྪ་ནི’’ནྟི པཱ་ད་པུ་ཉྪ་ན་ཙོ་ལ༹་ཀྑ་ཎྜཾ པཱ་དཱ་སཱི’’ཏི ཝ་ད་ནྟི. ཏ་ད་ཡུ་ཏྟཾ ཨི་དྡྷི་ཡཱ ཨ་བྷི་ས་ངྑ་རི་ཏྭཱ ཙོ་ལ༹་ཀྑ་ཎྜ་སྶ དི་ནྣ་ཏྟཱ. ཨེ་ཏཾ སུ་དྡྷཾ ཨ་དྷི་ཊྛེ་ཧི, ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ སྭ་དྷི་ཊྛི་ཏནྟི, ཨེ་ཏཾ སུ་དྡྷཾ ཙོ་ལ༹་ཀྑ་ཎྜཾ ‘‘ར་ཛོ་ཧ་ར་ཎཾ, ར་ཛོ་ཧ་ར་ཎ’’ནྟི མ་ན་སི་ཀཱ་རེ་ན སྭ་དྷི་ཊྛི་ཏཾ ཀ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཨེ་ཀ་མ་ནྟེ ཝི་ཝི་ཏྟེ ག་ནྡྷ་ཀུ་ཊི་པ་མུ་ཁེ ནི་སི་ནྣོ ཨ་དྷི་ཊྛེ་ཧི ཏ་ཐཱ ཙི་ཏྟཾ ས་མཱ་ཧི་ཏཾ ཀ་ཏྭཱ པ་ཝ་ཏྟེ་ཧི.
ཏ་སྶཱ་ཧཾ ཝ་ཙ་ནཾ སུ་ཏྭཱཏི, ཏ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཝ་ཙ་ནཾ ཨོ་ཝཱ་དཾ ཨ་ཧཾ སུ་ཏྭཱ ཏ་སྨིཾ སཱ་ས་ནེ ཨོ་ཝཱ་དེ ར་ཏོ ཨ་བྷི་ར་ཏོ ཧུ་ཏྭཱ ཝི་ཧཱ་སིཾ ཡ་ཐཱ་ནུ་སི་ཊྛཾ པ་ཊི་པ་ཛྫིཾ. པ་ཊི་པ་ཛྫ་ནྟོ ཙ ས་མཱ་དྷིཾ པ་ཊི་པཱ་དེ་སིཾ, ཨུ་ཏྟ་མ་ཏྠ་སྶ པ་ཏྟི་ཡཱཏི, ཨུ་ཏྟ་མ་ཏྠོ ནཱ་མ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ, ཏ་སྶ ཨ་དྷི་ག་མཱ་ཡ ཀ་སི་ཎ་པ་རི་ཀ་མྨ་ཝ་སེ་ན རཱུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཱ་ནི ནི་བྦ་ཏྟེ་ཏྭཱ ཛྷཱ་ན་པཱ་ད་ཀཾ ཝི་པ་སྶ་ནཾ པ་ཊྛ་པེ་ཏྭཱ མ་གྒ་པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ ཨ་གྒ་མ་གྒ་ས་མཱ་དྷིཾ ས་མྤཱ་དེ་སི་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཨེ་ཏྠ ཧི ས་མཱ་དྷཱི་ཏི ཨུ་པ་ཙཱ་ར་ས་མཱ་དྷི་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཡཱ་ཝ ཙ་ཏུ་ཏྠ་མ་གྒ་ས་མཱ་དྷི, ཏཱ་ཝ ས་མཱ་དྷི་སཱ་མ་ཉྙེ་ན ག་ཧི་ཏོ, ཨ་གྒ་ཕ་ལ་ས་མཱ་དྷི པ་ན ཨུ་ཏྟ་མ་ཏྠ་གྒ་ཧ་ཎེ་ན, སཱ་ཏི་ས་ཡཾ ཙེ་ཝཱ་ཡཾ ས་མཱ་དྷི་ཀུ་ས་ལོ, ཏ་སྨཱ ‘‘ས་མཱ་དྷིཾ པ་ཊི་པཱ་དེ་སི’’ནྟི ཨཱ་ཧ. ས་མཱ་དྷི་ཀུ་ས་ལ་ཏཱ་ཡ ཧི ཨ་ཡ་མཱ་ཡ་སྨཱ ཙེ་ཏོ་ཝི་ཝ་ཊྚ་ཀུ་ས་ལོ ནཱ་མ ཛཱ་ཏོ, མ་ཧཱ་པ་ནྠ་ཀ་ཏྠེ་རོ པ་ན ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཀུ་ས་ལ་ཏཱ་ཡ ས་ཉྙཱ་ཝི་ཝ་ཊྚ་ཀུ་ས་ལོ ནཱ་མ. ཨེ་ཀོ ཙེ་ཏྠ ས་མཱ་དྷི་ལ་ཀྑ་ཎེ ཚེ་ཀོ, ཨེ་ཀོ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ལ་ཀྑ་ཎེ, ཨེ་ཀོ ས་མཱ་དྷི་གཱ་ལ༹ྷོ, ཨེ་ཀོ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་གཱ་ལ༹ྷོ ཨེ་ཀོ ཨ་ངྒ་སཾ་ཁི་ཏྟེ ཚེ་ཀོ, ཨེ་ཀོ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་སཾ་ཁི་ཏྟེ, ཨེ་ཀོ ཨ་ངྒ་ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ནེ, ཨེ་ཀོ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ནེ་ཏི ཝ་ཎྞེ་ནྟི. ཨ་པི་ཙ ཙཱུ་ལ༹་པ་ནྠ་ཀ་ཏྠེ་རོ སཱ་ཏི་ས་ཡཾ ཙ་ཏུ་ནྣཾ རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་ཛ྄ཛྷཱ་ནཱ་ནཾ ལཱ་བྷི་ཏཱ་ཡ ཙེ་ཏོ་ཝི་ཝ་ཊྚ་ཀུ་ས་ལོ ཝུ་ཏྟོ, མ་ཧཱ་པ་ནྠ་ཀ་ཏྠེ་རོ སཱ་ཏི་ས་ཡཾ ཙ་ཏུ་ནྣཾ ཨ་རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་ཛ྄ཛྷཱ་ནཱ་ནཾ ལཱ་བྷི་ཏཱ་ཡ ས་ཉྙཱ་ཝི་ཝ་ཊྚ་ཀུ་ས་ལོ. པ་ཋ་མོ ཝཱ རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ལཱ་བྷཱི ཧུ་ཏྭཱ ཛྷཱ་ན་ངྒེ་ཧི ཝུ་ཊྛཱ་ཡ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ཏྟོ་ཏི ཙེ་ཏོ་ཝི་ཝ་ཊྚ་ཀུ་ས་ལོ, ཨི་ཏ་རོ ཨ་རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ལཱ་བྷཱི ཧུ་ཏྭཱ ཛྷཱ་ན་ངྒེ་ཧི ཝུ་ཊྛཱ་ཡ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ཏྟོ་ཏི ས་ཉྙཱ་ཝི་ཝ་ཊྚ་ཀུ་ས་ལོ. མ་ནོ་མ་ཡཾ པ་ན ཀཱ་ཡཾ ནི་བྦ་ཏྟེ་ནྟོ ཨ་ཉྙེ ཏ་ཡོ ཝཱ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཝཱ ནི་བྦ་ཏྟ་ནྟི, ན བ་ཧུ་ཀེ, ཨེ་ཀ་ས་དི་སེ་ཡེ་ཝ ཙ ཀ་ཏྭཱ ནི་བྦ་ཏྟེ་ནྟི, ཨེ་ཀ་ཝི་དྷ་མེ་ཝ ཀ་མྨཾ ཀུ་རུ་མཱ་ནེ. ཨ་ཡཾ པ་ན ཐེ་རོ ཨེ་ཀཱ་ཝ་ཛྫ་ནེ་ན ས་མ་ཎ་ས་ཧ་སྶཾ མཱ་པེ་སི, དྭེ་པི ན ཀཱ་ཡེ་ན ཨེ་ཀ་ས་དི་སེ ཨ་ཀཱ་སི, ན ཨེ་ཀ་ཝི་དྷཾ ཀ་མྨཾ ཀུ་རུ་མཱ་ནེ. ཏ་སྨཱ མ་ནོ་མ་ཡཾ ཀཱ་ཡཾ ཨ་བྷི་ནི་མྨི་ན་ནྟཱ་ནཾ ཨ་གྒོ ནཱ་མ ཛཱ་ཏོ.
ཨི་དཱ་ནི ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་དྷི་ག་ཏ་ཝི་སེ་སཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་སཾ ཛཱ་ནཱ་མཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཀཱ་མ་ཉྩཱ་ཡཾ ཐེ་རོ ཚ་ལ༹་བྷི་ཉྙོ, ཡཱ པ་ན ཨ་བྷི་ཉྙཱ ཨཱ་ས་ཝ་ཀྑ་ཡ་ཉཱ་ཎཱ་དྷི་ག་མ་སྶ བ་ཧཱུ་པ་ཀཱ་རཱ, ཏཾ ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ‘‘པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་སཾ ཛཱ་ནཱ་མི, དི་བྦ་ཙ་ཀྑུ ཝི་སོ་དྷི་ཏ’’ནྟི ཝ་ཏྭཱ ‘‘ཏི་སྶོ ཝི་ཛྫཱ ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་ས་ཡ་ཐཱ་ཀ་མྨུ་པ་ག་ཨ་ནཱ་ག་ཏཾ་ས་ཉཱ་ཎཱ་ནི ཧི ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཙཱ་ར་སྶ བ་ཧཱུ་པ་ཀཱ་རཱ་ནི, ན ཏ་ཐཱ ཨི་ཏ་ར་ཉཱ་ཎཱ་ནི.
ས་ཧ་སྶ་ཀྑ་ཏྟུནྟི ས་ཧ་སྶཾ. ‘‘ས་ཧ་སྶ་ཝཱ་ར’’ནྟི ཀེ་ཙི ཝ་ད་ནྟི. ཨེ་ཀཱ་ཝ་ཛྫ་ནེ་ན པ་ན ཐེ་རོ ས་ཧ་སྶེ མ་ནོ་མ་ཡེ ཀཱ་ཡེ ནི་མྨི་ནི, ན ཝཱ་རེ་ན. ཏེ ཙ ཁོ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་མ་ས་དི་སེ ཝི་ཝི་དྷ་ཉྩ ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ནྟེ. ‘‘ཀིཾ པ་ན སཱ་ཝ་ཀཱ་ན་མྤི ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ཨི་དྡྷི་ནི་མྨཱ་ནཾ ས་མྦྷ་ཝ་ཏཱི’’ཏི? ན ས་མྦྷ་ཝ་ཏི ས་བྦེ་སཾ, ཨ་བྷི་ནཱི་ཧཱ་ར་ས་མྤ་ཏྟི་ཡཱ པ་ན ཨ་ཡ་མེ་ཝ ཐེ་རོ ཨེ་ཝ་མ་ཀཱ་སི, ཏ་ཐཱ ཧེ་ས ཨི་མི་ནཱ ཨ་ངྒེ་ན ཨེ་ཏ་ད་གྒེ ཋ་པི་ཏོ. པ་ནྠ་ཀོ ནི་སཱི་དཱིཏི ཨ་ཏྟཱ་ན་མེ་ཝ པ་རཾ ཝི་ཡ ཝ་ད་ཏི. ཨ་མྦ་ཝ་ནེཏི, ཨ་མྦ་ཝ་ནེ ཛཱི་ཝ་ཀེ་ན ཀ་ཏ་ཝི་ཧཱ་རེ. ཝེ་ཧཱ་སཱ་དུ་པ་ས་ངྐ་མིནྟི ཝེ་ཧཱ་སཱཏི ཀ་ར་ཎེ ནི་སྶ་ཀྐ་ཝ་ཙ་ནཾ, ཝེ་ཧཱ་སེ་ནཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ, ད-ཀཱ་རོ པ་ད་ས་ནྡྷི་ཀ་རོ. ཨ་ཐཱཏི, མ་མ ནི་ས་ཛྫཱ་ཡ པ་ཙྪཱ. པ་ཊི་གྒ་ཧཱིཏི ད་ཀྑི་ཎོ་ད་ཀཾ པ་ཊི་གྒ་ཎྷི. ཨཱ་ཡཱ་གོ ས་བྦ་ལོ་ཀ་སྶཱཏི, ས་བྦ་སྶ ས་དེ་ཝ་ཀ་སྶ ལོ་ཀ་སྶ ཨ་གྒ་ད་ཀྑི་ཎེ་ཡྻ་ཏཱ་ཡ དེ་ཡྻ་དྷ་མྨཾ ཨཱ་ནེ་ཏྭཱ ཡ་ཛི་ཏ་བྦ་ཊྛཱ་ན་བྷཱུ་ཏོ. ཨཱ་ཧུ་ཏཱི་ནཾ པ་ཊི་གྒ་ཧོཏི, མ་ཧཱ་ཕ་ལ་བྷཱ་ཝ་ཀ་ར་ཎེ་ན ད་ཀྑི་ཎཱ་ཧུ་ཏཱི་ནཾ པ་ཊི་གྒ་ཎྷ་ཀོ. པ་ཊི་གྒ་ཎྷི་ཏྠ ད་ཀྑི་ཎནྟི ཛཱི་ཝ་ཀེ་ན ཨུ་པ་ནཱི་ཏཾ ཡཱ་གུ་ཁ་ཛྫཱ་དི་བྷེ་དཾ ད་ཀྑི་ཎཾ པ་ཊི་གྒ་ཧེ་སི.
ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཀ་ཏ་བྷ་ཏྟ་ཀི་ཙྩོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཙཱུ་ལ༹་པ་ནྠ་ཀཾ ཨཱ་ཎཱ་པེ་སི – ‘‘ཨ་ནུ་མོ་ད་ནཾ ཀ་རོ་ཧཱི’’ཏི. སོ སི་ནེ་རུཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡཾ མ་ནྠེ་ནྟོ ཝི་ཡ པ་བྷི་ནྣ་པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ་པྤ་ཏྟ་ཏཱ་ཡ ཏེ་པི་ཊ་ཀཾ བུ་དྡྷ་ཝ་ཙ་ནཾ ས་ངྑོ་བྷེ་ནྟོ ས་ཏྠུ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡཾ ག་ཎྷ་ནྟོ ཨ་ནུ་མོ་ད་ནཾ ཨ་ཀཱ་སི. ཏ་ཐཱ ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་ས་མྤ་ནྣོ་པི ཙཱ་ཡ་མཱ་ཡ་སྨཱ ཏ་ཐཱ་རཱུ་པཱ་ཡ ཀ་མྨ་པི་ལོ་ཏི་ཀཱ་ཡ པ་རི་བཱ་དྷི་ཏོ ཙ་ཏུ་པྤ་དི་ཀཾ གཱ་ཐཾ ཙ་ཏཱུ་ཧི་པི མཱ་སེ་ཧི ག་ཧེ་ཏུཾ ནཱ་ས་ཀྑི. ཏཾ པ་ན་སྶ ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་ས་མྤ་ཏྟིཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ ས་ཏྠཱ པུ་བྦ་ཙ་རི་ཡཱ་ནུ་རཱུ་པཾ ཡོ་ནི་སོ་མ་ན་སི་ཀཱ་རེ ནི་ཡོ་ཛེ་སི. ཏ་ཐཱ ཧི བྷ་ག་ཝཱ ཏ་དཱ ཛཱི་ཝ་ཀ་སྶ ནི་ཝེ་ས་ནེ ནི་སི་ནྣོ ཨེ་ཝ ‘‘ཙཱུ་ལ༹་པ་ནྠ་ཀ་སྶ ཙི་ཏྟཾ ས་མཱ་ཧི་ཏཾ, ཝཱི་ཐི་པ་ཊི་པ་ནྣཱ ཝི་པ་སྶ་ནཱ’’ཏི ཉ་ཏྭཱ ཡ་ཐཱ་ནི་སི་ནྣོ་ཝ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ, ‘‘པ་ནྠ་ཀ, ཡ་དི་པཱ་ཡཾ པི་ལོ་ཏི་ཀཱ སཾ་ཀི་ལི་ཊྛཱ ར་ཛཱ་ནུ་ཀི་ཎྞཱ, ཨི་ཏོ པ་ན ཨ་ཉྙོ ཨེ་ཝ ཨ་རི་ཡ་སྶ ཝི་ན་ཡེ སཾ་ཀི་ལེ་སོ ར་ཛོ ཙཱ་ཏི ད་སྶེ་ནྟོ –
‘‘རཱ་གོ ར་ཛོ ན ཙ པ་ན རེ་ཎུ ཝུ་ཙྩ་ཏི, རཱ་ག་སྶེ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ ར་ཛོ་ཏི;
ཨེ་ཏཾ ར་ཛཾ ཝི་པྤ་ཛ་ཧི་ཏྭཱ བྷི་ཀྑ་ཝོ, ཝི་ཧ་ར་ནྟི ཏེ ཝཱི་ཏ་ར་ཛ་སྶ སཱ་ས་ནེ.
‘‘དོ་སོ ར་ཛོ…པེ… སཱ་ས་ནེ.
‘‘མོ་ཧོ ར་ཛོ…པེ… ཝཱི་ཏ་ར་ཛ་སྶ སཱ་ས་ནེ’’ཏི. –
ཨི་མཱ ཏི་སྶོ ཨོ་བྷཱ་ས་གཱ་ཐཱ ཨ་བྷཱ་སི. གཱ་ཐཱ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ ཙཱུ་ལ༹་པ་ནྠ་ཀོ ཨ་བྷི་ཉྙཱ་པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ་པ་རི་ཝཱ་རཾ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎཱི་ཏི.
ཙཱུ་ལ༹་པ་ནྠ་ཀ་ཏྠེ་ར་གཱ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.