༦. ནཱ་གི་ཏ་ཏྠེ་ར་གཱ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ཨི་ཏོ བ་ཧི་དྡྷཱ པུ་ཐུ་ཨ་ཉྙ་ཝཱ་དི་ནནྟི ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ནཱ་གི་ཏ་ཏྠེ་ར་སྶ གཱ་ཐཱ. ཀཱ ཨུ་པྤ་ཏྟི? ཨ་ཡཾ ཀི་ར པ་དུ་མུ་ཏྟ་ར་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཀཱ་ལེ ནཱ་ར་དོ ནཱ་མ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཧུ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ མཱ་ལ༹་ཀེ ནི་སི་ནྣོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷེ་ན པུ་ར་ཀྑ་ཏཾ ག་ཙྪ་ནྟཾ དི་སྭཱ པ་ས་ནྣ་མཱ་ན་སོ ཏཱི་ཧི གཱ་ཐཱ་ཧི ཨ་བྷི་ཏྠ་ཝི. སོ ཏེ་ན པུ་ཉྙ་ཀ་མྨེ་ན དེ་ཝ་ལོ་ཀེ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏྭཱ ཨ་པ་རཱ་པ་རཾ པུ་ཉྙཱ་ནི ཀ་ཏྭཱ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶེ་སུ སཾ་ས་ར་ནྟོ ཨི་མ་སྨིཾ བུ་དྡྷུ་པྤཱ་དེ ཀ་པི་ལ་ཝ་ཏྠུ་ན་ག་རེ ས་ཀྱ་རཱ་ཛ་ཀུ་ལེ ནི་བྦ་ཏྟི, ནཱ་གི་ཏོཏི་སྶ ནཱ་མཾ ཨ་ཧོ་སི. སོ བྷ་ག་ཝ་ཏི ཀ་པི་ལ་ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ ཝི་ཧ་ར་ནྟེ མ་དྷུ་པི་ཎྜི་ཀ་སུ་ཏྟཾ (མ. ནི. ༡.༡༩༩ ཨཱ་ད་ཡོ) སུ་ཏྭཱ པ་ཊི་ལ་དྡྷ་ས་དྡྷོ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ཝི་པ་སྶ་ནཾ ཝ་ཌྜྷེ་ཏྭཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ཨ་པ་དཱ་ནེ (ཨ་པ. ཐེ་ར ༡.༡༤.༤༧-༥༤) –
‘‘ཝི་སཱ་ལ་མཱ་ལེ༹ ཨཱ་སཱི་ནོ, ཨ་དྡ་སཾ ལོ་ཀ་ནཱ་ཡ་ཀཾ;
ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝཾ བ་ལ་པྤ་ཏྟཾ, བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་པུ་ར་ཀྑ་ཏཾ.
‘‘ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཱ ཏེ་ཝི་ཛྫཱ, ཚ་ལ༹་བྷི་ཉྙཱ མ་ཧི་དྡྷི་ཀཱ;
པ་རི་ཝཱ་རེ་ནྟི ས་མྦུ་དྡྷཾ, ཀོ དི་སྭཱ ན་པྤ་སཱི་ད་ཏི.
‘‘ཉཱ་ཎེ ཨུ་པ་ནི་དྷཱ ཡ་སྶ, ན ཝི་ཛྫ་ཏི ས་དེ་ཝ་ཀེ;
ཨ་ན་ནྟ་ཉཱ་ཎཾ ས་མྦུ་དྡྷཾ, ཀོ དི་སྭཱ ན་པྤ་སཱི་ད་ཏི.
‘‘དྷ་མྨ་ཀཱ་ཡ་ཉྩ དཱི་པེ་ནྟཾ, ཀེ་ཝ་ལཾ ར་ཏ་ནཱ་ཀ་རཾ;
ཝི་ཀ་པྤེ་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ནྟི, ཀོ དི་སྭཱ ན་པྤ་སཱི་ད་ཏི.
‘‘ཨི་མཱ་ཧི ཏཱི་ཧི གཱ་ཐཱ་ཧི, ནཱ་ར་དོ་ཝ྄ཧ་ཡ་ཝ་ཙྪ་ལོ;
པ་དུ་མུ་ཏྟ་རཾ ཐ་ཝི་ཏྭཱ་ན, ས་མྦུ་དྡྷཾ ཨ་པ་རཱ་ཛི་ཏཾ.
‘‘ཏེ་ན ཙི་ཏྟ་པྤ་སཱ་དེ་ན, བུ་དྡྷ་ས་ནྠ་ཝ་ནེ་ན ཙ;
ཀ་པྤཱ་ནཾ ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཾ, དུ་གྒ་ཏིཾ ནུ་པ་པ་ཛྫ་ཧཾ.
‘‘ཨི་ཏོ ཏིཾ་ས་ཀ་པྤ་ས་ཏེ, སུ་མི་ཏྟོ ནཱ་མ ཁ་ཏྟི་ཡོ;
ས་ཏྟ་ར་ཏ་ན་ས་མྤ་ནྣོ, ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟཱི མ་ཧ་བྦ་ལོ.
‘‘ཀི་ལེ་སཱ ཛྷཱ་པི་ཏཱ མ་ཡ྄ཧཾ…པེ… ཀ་ཏཾ བུ་དྡྷ་སྶ སཱ་ས་ན’’ནྟི.
ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ན པ་ཏྭཱ ས་ཏྠུ ཨ་ཝི་ཏ་ཐ་དེ་ས་ན་ཏཾ དྷ་མྨ་སྶ ཙ ནི་ཡྻཱ་ནི་ཀ་ཏཾ ནི་སྶཱ་ཡ ས་ཉྫཱ་ཏ་པཱི་ཏི་སོ་མ་ན་སྶོ པཱི་ཏི་ཝེ་ག་པྤ་ཝི་སྶ་ཊྛཾ ཨུ་དཱ་ནཾ ཨུ་དཱ་ནེ་ནྟོ –
༨༦. ‘‘ཨི་ཏོ བ་ཧི་དྡྷཱ པུ་ཐུ་ཨ་ཉྙ་ཝཱ་དི་ནཾ, མ་གྒོ ན ནི་བྦཱ་ན་ག་མོ ཡ་ཐཱ ཨ་ཡཾ;
ཨི་ཏི་སྶུ ས་ངྒྷཾ བྷ་ག་ཝཱ་ནུ་སཱ་ས་ཏི, ས་ཏྠཱ ས་ཡཾ པཱ་ཎི་ཏ་ལེ་ཝ ད་སྶ་ཡ’’ནྟི. –
གཱ་ཐཾ ཨ་བྷཱ་སི.
ཏ་ཏྠ ཨི་ཏོ བ་ཧི་དྡྷཱཏི ཨི་མ་སྨཱ བུ་དྡྷ་སཱ་ས་ནཱ བཱ་ཧི་ར་ཀེ ས་མ་ཡེ, ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘པུ་ཐུ་ཨ་ཉྙ་ཝཱ་དི་ན’’ནྟི, ནཱ་ནཱ་ཏི་ཏྠི་ཡཱ་ན་ནྟི ཨ་ཏྠོ. མ་གྒོ ན ནི་བྦཱ་ན་ག་མོ ཡ་ཐཱ ཨ་ཡནྟི ཡ་ཐཱ ཨ་ཡཾ ཨ་རི་ཡོ ཨ་ཊྛ་ངྒི་ཀོ མ་གྒོ ཨེ་ཀཾ་སེ་ན ནི་བྦཱ་ནཾ ག་ཙྪ་ཏཱི་ཏི ནི་བྦཱ་ན་ག་མོ, ནི་བྦཱ་ན་གཱ་མཱི, ཨེ་ཝཾ ནི་བྦཱ་ན་ག་མོ མ་གྒོ ཏི་ཏྠི་ཡ་ས་མ་ཡེ ན་ཏྠི ཨ་ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་པྤ་ཝེ་དི་ཏ་ཏྟཱ ཨ་ཉྙ་ཏི་ཏྠི་ཡ་ཝཱ་ད་སྶ. ཏེ་ནཱ་ཧ བྷ་ག་ཝཱ –
‘‘ཨི་དྷེ་ཝ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་མ་ཎོ, ཨི་དྷ དུ་ཏི་ཡོ ས་མ་ཎོ, ཨི་དྷ ཏ་ཏི་ཡོ ས་མ་ཎོ, ཨི་དྷ ཙ་ཏུ་ཏྠོ ས་མ་ཎོ, སུ་ཉྙཱ པ་ར་པྤ་ཝཱ་དཱ ས་མ་ཎེ་བྷི ཨ་ཉྙེ་ཧཱི’’ཏི (དཱི. ནི. ༢.༢༡༤; མ. ནི. ༡.༡༣༩; ཨ. ནི. ༤.༢༤༡).
ཨི་ཏཱིཏི ཨེ་ཝཾ. ཨ་སྶཱུཏི ནི་པཱ་ཏ་མ་ཏྟཾ. ས་ངྒྷནྟི བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷཾ, ཨུ་ཀྐ་ཊྛ་ནི་དྡེ་སོ་ཡཾ ཡ་ཐཱ ‘‘ས་ཏྠཱ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ་ན’’ནྟི. ས་ངྒྷནྟི ཝཱ ས་མཱུ་ཧཾ, ཝེ་ནེ་ཡྻ་ཛ་ན་ནྟི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. བྷ་ག་ཝཱཏི བྷཱ་གྱ་ཝ་ནྟ་ཏཱ་དཱི་ཧི ཀཱ་ར་ཎེ་ཧི བྷ་ག་ཝཱ, ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ ས་ངྑེ་པོ. ཝི་ཏྠཱ་རོ པ་ན པ་ར་མ་ཏྠ་དཱི་པ་ནི་ཡཾ ཨི་ཏི་ཝུ་ཏྟ་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཡཾ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ས་ཏྠཱཏི དི་ཊྛ་དྷ་མྨི་ཀ་ས་མྤ་རཱ་ཡི་ཀ་པ་ར་མ་ཏྠེ་ཧི ཡ་ཐཱ་ར་ཧཾ ཨ་ནུ་སཱ་ས་ཏཱི་ཏི ས་ཏྠཱ. ས་ཡནྟི ས་ཡ་མེ་ཝ. ཨ་ཡ་ཉྷེ་ཏྠ ཨ་ཏྠོ – ‘‘སཱི་ལཱ་དི་ཀྑ་ནྡྷ་ཏྟ་ཡ་ས་ངྒ་ཧོ ས་མྨཱ་དི་ཊྛི་ཨཱ་དཱི་ནཾ ཨ་ཊྛ་ནྣཾ ཨ་ངྒཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན ཨ་ཊྛ་ངྒི་ཀོ ནི་བྦཱ་ན་གཱ་མཱི ཨ་རི་ཡ་མ་གྒོ ཡ་ཐཱ མ་མ སཱ་ས་ནེ ཨ་ཏྠི, ཨེ་ཝཾ བཱ་ཧི་ར་ཀ་ས་མ་ཡེ མ་གྒོ ནཱ་མ ན་ཏྠཱི’’ཏི སཱི་ཧ་ནཱ་དཾ ན་ད་ནྟོ ཨ་མྷཱ་ཀཾ ས་ཏྠཱ བྷ་ག་ཝཱ ས་ཡ་མེ་ཝ ས་ཡ་མྦྷཱུ་ཉཱ་ཎེ་ན ཉཱ་ཏཾ, ས་ཡ་མེ་ཝ ཝཱ མ་ཧཱ་ཀ་རུ་ཎཱ་ས་ཉྩོ་དི་ཏོ ཧུ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ དེ་ས་ནཱ་ཝི་ལཱ་ས་ས་མྤ་ཏྟི་ཡཱ ཧ་ཏྠ་ཏ་ལེ ཨཱ་མ་ལ་ཀཾ ཝི་ཡ ད་སྶེ་ནྟོ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷཾ ཝེ་ནེ་ཡྻ་ཛ་ན་ཏཾ ཨ་ནུ་སཱ་ས་ཏི ཨོ་ཝ་ད་ཏཱི་ཏི.
ནཱ་གི་ཏ་ཏྠེ་ར་གཱ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.