༦. ཨུ་པ་སཱི་ཝ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༠༧༦. ཨེ་ཀོ ཨ་ཧནྟི ཨུ་པ་སཱི་ཝ་སུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ མ་ཧ་ནྟ་མོ་གྷནྟི མ་ཧ་ནྟཾ ཨོ་གྷཾ. ཨ་ནི་སྶི་ཏོཏི པུ་གྒ་ལཾ ཝཱ དྷ་མྨཾ ཝཱ ཨ་ནི་སྶི་ཏོ. ནོ ཝི་ས་ཧཱ་མཱིཏི ན ས་ཀྐོ་མི. ཨཱ་ར་མྨ་ཎནྟི ནི་སྶ་ཡཾ. ཡཾ ནི་སྶི་ཏོཏི ཡཾ པུ་གྒ་ལཾ ཝཱ དྷ་མྨཾ ཝཱ ནི་སྶི་ཏོ.
༡༠༧༧. ཨི་དཱ་ནི ཡ་སྨཱ སོ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ན་ལཱ་བྷཱི ཏ་ཉྩ ས་ནྟ་མྤི ནི་སྶ་ཡཾ ན ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཏེ་ན་སྶ བྷ་ག་ཝཱ ཏ་ཉྩ ནི་སྶ་ཡཾ ཨུ་ཏྟ་རི ཙ ནི་ཡྻཱ་ན་པ་ཐཾ ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙ’’ནྟི གཱ་ཐ་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ པེ་ཀྑ་མཱ་ནོཏི ཏཾ ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ན་ས་མཱ་པ་ཏྟིཾ ས་ཏོ ས་མཱ་པ་ཛྫི་ཏྭཱ ཝུ་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ ཙ ཨ་ནི་ཙྩཱ་དི་ཝ་སེ་ན པ་སྶ་མཱ་ནོ. ན་ཏྠཱི་ཏི ནི་སྶཱ་ཡཱཏི ཏཾ ‘‘ན་ཏྠི ཀི་ཉྩཱི’’ཏི པ་ཝ་ཏྟ་ས་མཱ་པ་ཏྟིཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ. ཏ་ར་སྶུ ཨོ་གྷནྟི ཏ་ཏོ པ་བྷུ་ཏི པ་ཝ་ཏྟཱ་ཡ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡ ཡ་ཐཱ་ནུ་རཱུ་པཾ ཙ་ཏུ་བྦི་དྷ་མྤི ཨོ་གྷཾ ཏ་ར་སྶུ. ཀ་ཐཱ་ཧཱིཏི ཀ་ཐཾ་ཀ་ཐཱ་ཧི. ཏ་ཎྷ་ཀྑ་ཡཾ ན་ཏྟ་མ་ཧཱ་བྷི་པ་སྶཱཏི ར་ཏྟི་ནྡི་ཝཾ ནི་བྦཱ་ནཾ ཝི་བྷཱུ་ཏཾ ཀ་ཏྭཱ པ་སྶ. ཨེ་ཏེ་ན་སྶ དི་ཊྛ་དྷ་མྨ་སུ་ཁ་ཝི་ཧཱ་རཾ ཀ་ཐེ་ཏི.
༡༠༧༨-༩. ཨི་དཱ་ནི ‘‘ཀཱ་མེ པ་ཧཱ་ཡཱ’’ཏི སུ་ཏྭཱ ཝི་ཀྑ་མྦྷ་ན་ཝ་སེ་ན ཨ་ཏྟ་ནཱ པ་ཧཱི་ནེ ཀཱ་མེ ས་མྤ་སྶ་མཱ་ནོ ‘‘ས་བྦེ་སཱུ’’ཏི གཱ་ཐ་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཧི་ཏྭཱ མ་ཉྙནྟི ཨ་ཉྙཾ ཏ་ཏོ ཧེ་ཊྛཱ ཚ་བྦི་དྷ་མྤི ས་མཱ་པ་ཏྟིཾ ཧི་ཏྭཱ. ས་ཉྙཱ་ཝི་མོ་ཀྑེ པ་ར་མེཏི ས་ཏྟ་སུ ས་ཉྙཱ་ཝི་མོ་ཀྑེ་སུ ཨུ་ཏྟ་མེ ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནེ. ཏི་ཊྛེ ནུ སོ ཏ་ཏྠ ཨ་ནཱ་ནུ་ཡཱ་ཡཱིཏི སོ པུ་གྒ་ལོ ཏ་ཏྠ ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ན་བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀེ ཨ་ཝི་ག་ཙྪ་མཱ་ནོ ཏི་ཊྛེ་ཡྻ ནཱུ་ཏི པུ་ཙྪ་ཏི. ཨ་ཐ་སྶ བྷ་ག་ཝཱ ས་ཊྛི་ཀ་པྤ་ས་ཧ་སྶ་མ་ཏྟཾ་ཡེ་ཝ ཋཱ་ནཾ ཨ་ནུ་ཛཱ་ན་ནྟོ ཏ་ཏི་ཡ་གཱ་ཐ་མཱ་ཧ.
༡༠༨༠. ཨེ་ཝཾ ཏ་སྶ ཏ་ཏྠ ཋཱ་ནཾ སུ་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི་སྶ ས་སྶ་ཏུ་ཙྪེ་ད་བྷཱ་ཝཾ པུ་ཙྪ་ནྟོ ‘‘ཏི་ཊྛེ ཙེ’’ཏི གཱ་ཐ་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ པཱུ་ག་མྤི ཝ་སྶཱ་ནནྟི ཨ་ནེ་ཀ་ས་ངྑྱ་མྤི ཝ་སྶཱ་ནཾ, ག་ཎ་རཱ་སི་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ‘‘པཱུ་ག་མྤི ཝ་སྶཱ་ནཱི’’ཏི་པི པཱ་ཋོ, ཏ་ཏྠ ཝི་བྷ་ཏྟི་བྱ་ཏྟ་ཡེ་ན སཱ་མི་ཝ་ཙ་ན་སྶ པ་ཙྩ་ཏྟ་ཝ་ཙ་ནཾ ཀ་ཏྟ་བྦཾ, པཱུ་ག་ནྟི ཝཱ ཨེ་ཏ་སྶ བ་ཧཱུ་ནཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ ཝ་ཏྟ་བྦོ. ‘‘པཱུ་གཱ་ནཱི’’ཏི ཝཱ་པི པ་ཋ་ནྟི, པུ་རི་མ་པཱ་ཋོ་ཡེ་ཝ ས་བྦ་སུ་ནྡ་རོ. ཏ་ཏྠེ་ཝ སོ སཱི་ཏི སི་ཡཱ ཝི་མུ་ཏྟོཏི སོ པུ་གྒ་ལོ ཏ་ཏྠེ་ཝཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནེ ནཱ་ནཱ་དུ་ཀྑེ་ཧི ཝི་མུ་ཏྟོ སཱི་ཏི་བྷཱ་ཝ་པྤ་ཏྟོ བྷ་ཝེ་ཡྻ, ནི་བྦཱ་ན་པྤ་ཏྟོ ས་སྶ་ཏོ ཧུ་ཏྭཱ ཏི་ཊྛེ་ཡྻཱ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ཙ་ཝེ་ཐ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཏ་ཐཱ་ཝི་དྷ་སྶཱཏི ཨུ་དཱ་ཧུ ཏ་ཐཱ་ཝི་དྷ་སྶ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཨ་ནུ་པཱ་དཱ་ཡ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡེ་ཡྻཱ་ཏི ཨུ་ཙྪེ་དཾ པུ་ཙྪ་ཏི, པ་ཊི་ས་ནྡྷི་གྒ་ཧ་ཎ་ཏྠཾ ཝཱ་པི བྷ་ཝེ་ཡྻཱ་ཏི པ་ཊི་ས་ནྡྷི་མྤི ཏ་སྶ པུ་ཙྪ་ཏི.
༡༠༨༡. ཨ་ཐ་སྶ བྷ་ག་ཝཱ ཨུ་ཙྪེ་ད་ས་སྶ་ཏཾ ཨ་ནུ་པ་ག་མྨ ཏ་ཏྠ ཨུ་པྤ་ནྣ་སྶ ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀ་སྶ ཨ་ནུ་པཱ་དཱ་ཡ པ་རི་ནི་བྦཱ་ནཾ ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘ཨ་ཙྩཱི ཡ་ཐཱ’’ཏི གཱ་ཐ་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཨ་ཏྠཾ པ་ལེ་ཏཱིཏི ཨ་ཏྠཾ ག་ཙྪ་ཏི. ན ཨུ་པེ་ཏི ས་ངྑནྟི ‘‘ཨ་སུ་ཀཾ ནཱ་མ དི་སཾ ག་ཏོ’’ཏི ཝོ་ཧཱ་རཾ ན ག་ཙྪ་ཏི. ཨེ་ཝཾ མུ་ནཱི ནཱ་མ་ཀཱ་ཡཱ ཝི་མུ་ཏྟོཏི ཨེ་ཝཾ ཏ་ཏྠ ཨུ་པྤ་ནྣོ སེ་ཀྑ་མུ་ནི པ་ཀ་ཏི་ཡཱ པུ་བྦེ་ཝ རཱུ་པ་ཀཱ་ཡཱ ཝི་མུ་ཏྟོ ཏ་ཏྠ ཙ་ཏུ་ཏྠ་མ་གྒཾ ནི་བྦ་ཏྟེ་ཏྭཱ དྷ་མྨ་ཀཱ་ཡ་སྶ པ་རི་ཉྙཱ་ཏ་ཏྟཱ པུ་ན ནཱ་མ་ཀཱ་ཡཱ་པི ཝི་མུ་ཏྟོ ཨུ་བྷ་ཏོ་བྷཱ་ག་ཝི་མུ་ཏྟོ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝོ ཧུ་ཏྭཱ ཨ་ནུ་པཱ་དཱ་པ་རི་ནི་བྦཱ་ན་ས་ངྑཱ་ཏཾ ཨ་ཏྠཾ པ་ལེ་ཏི, ན ཨུ་པེ་ཏི ས་ངྑཾ ‘‘ཁ་ཏྟི་ཡོ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཝཱ’’ཏི ཨེ་ཝ་མཱ་དི་ཀཾ.
༡༠༨༢. ཨི་དཱ་ནི ‘‘ཨ་ཏྠཾ པ་ལེ་ཏཱི’’ཏི སུ་ཏྭཱ ཏ་སྶ ཡོ་ནི་སོ ཨ་ཏྠཾ ཨ་ས་ལླ་ཀྑེ་ནྟོ ‘‘ཨ་ཏྠ་ངྒ་ཏོ སོ’’ཏི གཱ་ཐ་མཱ་ཧ. ཏ་སྶ་ཏྠོ – སོ ཨ་ཏྠ་ངྒ་ཏོ ཨུ་དཱ་ཧུ ན་ཏྠི, ཨུ་དཱ་ཧུ ཝེ ས་སྶ་ཏི་ཡཱ ས་སྶ་ཏ་བྷཱ་ཝེ་ན ཨ་རོ་གོ ཨ་ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨོ སོ་ཏི ཨེ་ཝཾ ཏཾ མེ མུ་ནཱི སཱ་དྷུ ཝི་ཡཱ་ཀ་རོ་ཧི. ཀིཾ ཀཱ་ར་ཎཾ? ཏ་ཐཱ ཧི ཏེ ཝི་དི་ཏོ ཨེ་ས དྷ་མྨོཏི.
༡༠༨༣. ཨ་ཐ་སྶ བྷ་ག་ཝཱ ཏ་ཐཱ ཨ་ཝ་ཏྟ་བྦ་ཏཾ ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘ཨ་ཏྠ་ངྒ་ཏ་སྶཱ’’ཏི གཱ་ཐ་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཨ་ཏྠ་ངྒ་ཏ་སྶཱཏི ཨ་ནུ་པཱ་དཱ་པ་རི་ནི་བྦུ་ཏ་སྶ. ན པ་མཱ་ཎ་མ་ཏྠཱིཏི རཱུ་པཱ་དི་པྤ་མཱ་ཎཾ ན་ཏྠི. ཡེ་ན ནཾ ཝ་ཛྫུནྟི ཡེ་ན རཱ་གཱ་དི་ནཱ ནཾ ཝ་དེ་ཡྻུཾ. ས་བྦེ་སུ དྷ་མྨེ་སཱུཏི ས་བྦེ་སུ ཁ་ནྡྷཱ་དི་དྷ་མྨེ་སུ. སེ་སཾ ས་བྦ་ཏྠ པཱ་ཀ་ཊ་མེ་ཝ.
ཨེ་ཝཾ བྷ་ག་ཝཱ ཨི་མཾ སུ་ཏྟཾ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ནི་ཀཱུ་ཊེ་ནེ་ཝ དེ་སེ་སི. དེ་ས་ནཱ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ ཙ ཝུ་ཏྟ་ས་དི་སོ ཨེ་ཝ དྷ་མྨཱ་བྷི་ས་མ་ཡོ ཨ་ཧོ་སཱི་ཏི.
པ་ར་མ་ཏྠ་ཛོ་ཏི་ཀཱ་ཡ ཁུ་དྡ་ཀ-ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ
སུ་ཏྟ་ནི་པཱ་ཏ-ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ ཨུ་པ་སཱི་ཝ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.