༡༦. པི་ངྒི་ཡ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ

༡༡༢༧. ཛི་ཎྞོ་ཧ་མ་སྨཱིཏི པི་ངྒི་ཡ་སུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ ཛི་ཎྞོ་ཧ་མ་སྨི ཨ་བ་ལོ ཝཱི་ཏ་ཝ་ཎྞོཏི སོ ཀི་ར བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཛ་རཱ་བྷི་བྷཱུ་ཏོ ཝཱི་ས་ཝ་སྶ་ས་ཏི་ཀོ ཛཱ་ཏི་ཡཱ, དུ་བྦ་ལོ ཙ ‘‘ཨི་དྷ པ་དཾ ཀ་རི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨ་ཉྙ་ཏྠེ་ཝ ཀ་རོ་ཏི, ཝི་ན་ཊྛ་པུ་རི་མ་ཙྪ་ཝི་ཝ་ཎྞོ ཙ. ཏེ་ནཱ་ཧ – ‘‘ཛི་ཎྞོ་ཧ་མ་སྨི ཨ་བ་ལོ ཝཱི་ཏ་ཝ་ཎྞོ’’ཏི. མཱ་ཧཾ ན་སྶཾ མོ་མུ་ཧོ ཨ་ནྟ་རཱ་ཝཱཏི མཱ་ཧཾ ཏུ་ཡ྄ཧཾ དྷ་མྨཾ ཨ་ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ ཨ་ནྟ་རཱ་ཡེ་ཝ ཨ་ཝི་དྭཱ ཧུ་ཏྭཱ ཨ་ན་སྶིཾ. ཛཱ་ཏི་ཛ་རཱ་ཡ ཨི་དྷ ཝི་པྤ་ཧཱ་ནནྟི ཨི་དྷེ་ཝ ཏ་ཝ པཱ་ད་མཱུ་ལེ པཱ་སཱ་ཎ་ཀེ ཝཱ ཙེ་ཏི་ཡ ཛཱ་ཏི་ཛ་རཱ་ཡ ཝི་པྤ་ཧཱ་ནཾ ནི་བྦཱ་ན་དྷ་མྨཾ ཡ་མ་ཧཾ ཝི་ཛ་ཉྙཾ, ཏཾ མེ ཨཱ་ཙི་ཀྑ.

༡༡༢༨. ཨི་དཱ་ནི ཡ་སྨཱ པི་ངྒི་ཡོ ཀཱ་ཡེ སཱ་པེ་ཀྑ་ཏཱ་ཡ ‘‘ཛི་ཎྞོ་ཧ་མ་སྨཱི’’ཏི གཱ་ཐ་མཱ་ཧ ཏེ་ན་སྶ བྷ་ག་ཝཱ ཀཱ་ཡེ སི་ནེ་ཧ་པྤ་ཧཱ་ན་ཏྠཾ ‘‘དི་སྭཱ་ན རཱུ་པེ་སུ ཝི་ཧ་ཉྙ་མཱ་ནེ’’ཏི གཱ་ཐ་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ རཱུ་པེ་སཱུཏི རཱུ་པ་ཧེ་ཏུ རཱུ་པ་པ་ཙྩ་ཡཱ. ཝི་ཧ་ཉྙ་མཱ་ནེཏི ཀ་མྨ་ཀཱ་ར་ཎཱ་དཱི་ཧི ཨུ་པ་ཧ་ཉྙ་མཱ་ནེ. རུ་པྤ་ནྟི རཱུ་པེ་སཱུཏི ཙ་ཀྑུ་རོ་གཱ་དཱི་ཧི ཙ རཱུ་པ་ཧེ་ཏུ་ཡེ་ཝ ཛ་ནཱ རུ་པྤ་ནྟི བཱ་དྷཱི་ཡ་ནྟི.

༡༡༢༩-༣༠. ཨེ་ཝཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཡཱ་ཝ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ ཏཱ་ཝ ཀ་ཐི་ཏཾ པ་ཊི་པ་ཏྟིཾ སུ་ཏྭཱ་པི པི་ངྒི་ཡོ ཛ་རཱ་དུ་བྦ་ལ་ཏཱ་ཡ ཝི་སེ་སཾ ཨ་ན་དྷི་ག་ནྟྭཱ་ཝ པུ་ན ‘‘དི་སཱ ཙ་ཏ་སྶོ’’ཏི ཨི་མཱ་ཡ གཱ་ཐཱ་ཡ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཐོ་མེ་ནྟོ དེ་ས་ནཾ ཡཱ་ཙ་ཏི. ཨ་ཐ་སྶ བྷ་ག་ཝཱ པུ་ན་པི ཡཱ་ཝ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ, ཏཱ་ཝ པ་ཊི་པ་དཾ ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘ཏ་ཎྷཱ་དྷི་པ་ནྣེ’’ཏི གཱ་ཐ་མཱ་ཧ. སེ་སཾ ས་བྦ་ཏྠ པཱ་ཀ་ཊ་མེ་ཝ.

ཨི་མ་མྤི སུ་ཏྟཾ བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ནི་ཀཱུ་ཊེ་ནེ་ཝ དེ་སེ་སི. དེ་ས་ནཱ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ ཙ པི་ངྒི་ཡོ ཨ་ནཱ་གཱ་མི་ཕ་ལེ པ་ཏི་ཊྛཱ་སི. སོ ཀི་ར ཨ་ནྟ་ར་ནྟ་རཱ ཙི་ནྟེ་སི – ‘‘ཨེ་ཝཾ ཝི་ཙི་ཏྲ་པ་ཊི་བྷཱ་ནཾ ནཱ་མ དེ་ས་ནཾ ན ལ་བྷི མ་ཡ྄ཧཾ མཱ་ཏུ་ལོ བཱ་ཝ་རཱི ས་ཝ་ནཱ་ཡཱ’’ཏི. ཏེ་ན སི་ནེ་ཧ་ཝི་ཀྑེ་པེ་ན ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎི་ཏུཾ ནཱ་ས་ཀྑི. ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ནོ པ་ན་སྶ ས་ཧ་སྶ་ཛ་ཊི་ལཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎིཾ་སུ. ས་བྦེ་ཝ ཨི་དྡྷི་མ་ཡ་པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར་དྷ་རཱ ཨེ་ཧི་བྷི་ཀྑ་ཝོ ཨ་ཧེ་སུ་ནྟི.

པ་ར་མ་ཏྠ་ཛོ་ཏི་ཀཱ་ཡ ཁུ་དྡ་ཀ-ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ

སུ་ཏྟ་ནི་པཱ་ཏ-ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ པི་ངྒི་ཡ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.

པཱ་རཱ་ཡ་ན་ཏྠུ་ཏི་གཱ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ

ཨི་ཏོ པ་རཾ ས་ངྒཱི་ཏི་ཀཱ་རཱ དེ་ས་ནཾ ཐོ་མེ་ནྟཱ ‘‘ཨི་ད་མ་ཝོ་ཙ བྷ་ག་ཝཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧཾ་སུ. ཏ་ཏྠ ཨི་ད་མ་ཝོ་ཙཱཏི ཨི་དཾ པ་རཱ་ཡ་ནཾ ཨ་ཝོ་ཙ. པ་རི་ཙཱ་ར་ཀ་སོ་ལ༹་སཱ་ནནྟི བཱ་ཝ་རི་སྶ པ་རི་ཙཱ་ར་ཀེ་ན པི་ངྒི་ཡེ་ན ས་ཧ སོ་ལ༹་ས་ནྣཾ བུ་དྡྷ་སྶ ཝཱ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་རི་ཙཱ་ར་ཀཱ་ནཾ སོ་ལ༹་ས་ནྣ་ནྟི པ་རི་ཙཱ་ར་ཀ་སོ་ལ༹་ས་ནྣཾ. ཏེ ཨེ་ཝ ཙ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ. ཏ་ཏྠ སོ་ལ༹་ས་པ་རི་སཱ པ་ན པུ་ར་ཏོ ཙ པ་ཙྪ་ཏོ ཙ ཝཱ་མ་པ་སྶ་ཏོ ཙ ད་ཀྑི་ཎ་པ་སྶ་ཏོ ཙ ཚ ཚ ཡོ་ཛ་ནཱ་ནི ནི་སི་ནྣཱ ཨུ་ཛུ་ཀེ་ན དྭཱ་ད་ས་ཡོ་ཛ་ནི་ཀཱ ཨ་ཧོ་སི. ཨ་ཛ྄ཛྷི་ཊྛོཏི ཡཱ་ཙི་ཏོ ཨ་ཏྠ་མ་ཉྙཱ་ཡཱཏི པཱ་ལི༹་ཨ་ཏྠ་མ་ཉྙཱ་ཡ. དྷ་མྨ་མ་ཉྙཱ་ཡཱཏི པཱ་ལི༹་མ་ཉྙཱ་ཡ. པཱ་རཱ་ཡ་ནནྟི ཨེ་ཝཾ ཨི་མ་སྶ དྷ་མྨ་པ་རི་ཡཱ་ཡ་སྶ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ ཨཱ་རོ་པེ་ཏྭཱ ཏེ་སཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ་ནཾ ནཱ་མཱ་ནི ཀི་ཏྟ་ཡ་ནྟཱ ‘‘ཨ་ཛི་ཏོ ཏི་སྶ་མེ་ཏྟེ་ཡྻོ…པེ… བུ་དྡྷ་སེ་ཊྛཾ ཨུ་པཱ་ག་མུ’’ནྟི ཨཱ་ཧཾ་སུ.

༡༡༣༡-༧. ཏ་ཏྠ ས་མྤ་ནྣ་ཙ་ར་ཎནྟི ནི་བྦཱ་ན་པ་ད་ཊྛཱ་ན་བྷཱུ་ཏེ་ན པཱ་ཏི་མོ་ཀྑ་སཱི་ལཱ་དི་ནཱ ས་མྤ་ནྣཾ. ཨི་སིནྟི མ་ཧེ་སིཾ. སེ་སཾ པཱ་ཀ་ཊ་མེ་ཝ. ཏ་ཏོ པ་རཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་མ་ཙ་རིཾ་སཱུཏི མ་གྒ་བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཨ་ཙ་རིཾ་སུ. ཏ་སྨཱ པཱ་རཱ་ཡ་ནནྟི ཏ་སྶ པཱ་ར་བྷཱུ་ཏ་སྶ ནི་བྦཱ་ན་སྶ ཨ་ཡ་ན་ནྟི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི.

པཱ་རཱ་ཡ་ནཱ་ནུ་གཱི་ཏི་གཱ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ

༡༡༣༨. པཱ་རཱ་ཡ་ན་མ་ནུ་གཱ་ཡི་སྶནྟི ཨ་སྶ ཨ་ཡཾ ས་མྦ་ནྡྷོ – བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཧི པཱ་རཱ་ཡ་ནེ དེ་སི་ཏེ སོ་ལ༹་ས་ས་ཧ་སྶཱ ཛ་ཊི་ལཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎིཾ་སུ, ཨ་ཝ་སེ་སཱ་ན་ཉྩ ཙུ་དྡ་ས་ཀོ་ཊི་ས་ངྑཱ་ནཾ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་བྷི་ས་མ་ཡོ ཨ་ཧོ་སི. ཝུ་ཏྟ་ཉྷེ་ཏཾ པོ་རཱ་ཎེ་ཧི –

‘‘ཏ་ཏོ པཱ་སཱ་ཎ་ཀེ ར་མྨེ, པཱ་རཱ་ཡ་ན་ས་མཱ་ག་མེ;

ཨ་མ་ཏཾ པཱ་པ་ཡཱི བུ་དྡྷོ, ཙུ་དྡ་ས པཱ་ཎ་ཀོ་ཊི་ཡོ’’ཏི.

ནི་ཊྛི་ཏཱ་ཡ པ་ན དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཱ་ཡ ཏ་ཏོ ཏ་ཏོ ཨཱ་ག་ཏཱ མ་ནུ་སྶཱ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ་ན ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཏྟ་ནོ གཱ་མ་ནི་ག་མཱ་དཱི་སྭེ་ཝ པཱ་ཏུ་ར་ཧེ་སུཾ. བྷ་ག་ཝཱ་པི སཱ་ཝ་ཏྠི་མེ་ཝ ཨ་ག་མཱ་སི པ་རི་ཙཱ་ར་ཀ་སོ་ལ༹་སཱ་དཱི་ཧི ཨ་ནེ་ཀེ་ཧི བྷི་ཀྑུ་ས་ཧ་སྶེ་ཧི པ་རི་ཝུ་ཏོ. ཏ་ཏྠ པི་ངྒི་ཡོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ཨཱ་ཧ – ‘‘ག་ཙྪཱ་མ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, བཱ་ཝ་རི་སྶ བུ་དྡྷུ་པྤཱ་དཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་ཏུཾ, པ་ཊི་སྶུ་ཏ་ཉྷི ཏ་སྶ མ་ཡཱ’’ཏི. ཨ་ཐ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཨ་ནུ་ཉྙཱ་ཏོ ཉཱ་ཎ་ག་མ་ནེ་ནེ་ཝ གོ་དྷཱ་ཝ་རཱི་ཏཱི་རཾ ག་ནྟྭཱ པཱ་ད་ག་མ་ནེ་ན ཨ་སྶ་མཱ་བྷི་མུ་ཁོ ཨ་ག་མཱ་སི. ཏ་མེ་ནཾ བཱ་ཝ་རཱི བྲཱ་ཧྨ་ཎོ མ་གྒཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ ནི་སི་ནྣོ དཱུ་ར་ཏོ་ཝ ཁཱ་རི་ཛ་ཊཱ་དི་ཝི་ར་ཧི་ཏཾ བྷི་ཀྑུ་ཝེ་སེ་ན ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟཾ དི་སྭཱ ‘‘བུ་དྡྷོ ལོ་ཀེ ཨུ་པྤ་ནྣོ’’ཏི ནི་ཊྛཾ ཨ་ག་མཱ་སི. ས་མྤ་ཏྟ་ཉྩཱ་པི ནཾ པུ་ཙྪི – ‘‘ཀིཾ, པི་ངྒི་ཡ, བུ་དྡྷོ ལོ་ཀེ ཨུ་པྤ་ནྣོ’’ཏི. ‘‘ཨཱ་མ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ཨུ་པྤ་ནྣོ, པཱ་སཱ་ཎ་ཀེ ཙེ་ཏི་ཡེ ནི་སི་ནྣོ ཨ་མྷཱ་ཀཾ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་སི, ཏ་མ་ཧཾ ཏུ་ཡ྄ཧཾ དེ་སེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི. ཏ་ཏོ བཱ་ཝ་རཱི མ་ཧ་ཏཱ ས་ཀྐཱ་རེ་ན ས་པ་རི་སོ ཏཾ པཱུ་ཛེ་ཏྭཱ ཨཱ་ས་ནཾ པ་ཉྙཱ་པེ་སི. ཏ་ཏྠ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ པི་ངྒི་ཡོ ‘‘པཱ་རཱ་ཡ་ན་མ་ནུ་གཱ་ཡི་སྶ’’ནྟི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ.

ཏ་ཏྠ ཨ་ནུ་གཱ་ཡི་སྶནྟི བྷ་ག་ཝ་ཏཱ གཱི་ཏཾ ཨ་ནུ་གཱ་ཡི་སྶཾ. ཡ་ཐཱ་དྡ་ཀྑཱིཏི ཡ་ཐཱ སཱ་མཾ ས་ཙྩཱ་བྷི་ས་མྦོ་དྷེ་ན ཨ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་ཉཱ་ཎེ་ན ཙ ཨ་དྡ་ཀྑི. ནི་ཀྐཱ་མོཏི པ་ཧཱི་ན་ཀཱ་མོ. ‘‘ནི་ཀྐ་མོ’’ཏི་པི པཱ་ཋོ, ཝཱི་རི་ཡ་ཝཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ ནི་ཀྑ་ནྟོ ཝཱ ཨ་ཀུ་ས་ལ་པ་ཀྑཱ. ནི་བྦ་ནོཏི ཀི་ལེ་ས་ཝ་ན་ཝི་ར་ཧི་ཏོ, ཏ་ཎྷཱ་ཝི་ར་ཧི་ཏོ ཨེ་ཝ ཝཱ. ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ མུ་སཱ བྷ་ཎེཏི ཡེ་ཧི ཀི་ལེ་སེ་ཧི མུ་སཱ བྷ་ཎེ་ཡྻ, ཨེ་ཏེ ཏ་སྶ པ་ཧཱི་ནཱ་ཏི ད་སྶེ་ཏི. ཨེ་ཏེ་ན བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ ས་ཝ་ནེ ཨུ་སྶཱ་ཧཾ ཛ་ནེ་ཏི.

༡༡༣༩-༤༡. ཝ་ཎྞཱུ་པ་ས་ཉྷི་ཏནྟི གུ་ཎཱུ་པ་ས་ཉྷི་ཏཾ. ས་ཙྩ་ཝ྄ཧ་ཡོཏི ‘‘བུ་དྡྷོ’’ཏི ས་ཙྩེ་ནེ་ཝ ཨ་ཝ྄ཧཱ་ནེ་ན ནཱ་མེ་ན ཡུ་ཏྟོ. བྲ་ཧྨེ་ཏི ཏཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎཾ ཨཱ་ལ་པ་ཏི. ཀུ་བྦ་ན་ཀནྟི པ་རི་ཏྟ་ཝ་ནཾ. བ་ཧུ་པྥ་ལཾ ཀཱ་ན་ན་མཱ་ཝ་སེ་ཡྻཱཏི ཨ་ནེ་ཀ་ཕ་ལཱ་དི་ཝི་ཀ་ཏི་བྷ་རི་ཏཾ ཀཱ་ན་ནཾ ཨཱ་ག་མྨ ཝ་སེ་ཡྻ. ཨ་པྤ་ད་སྶེཏི བཱ་ཝ་རི་པ་བྷུ་ཏི་ཀེ པ་རི་ཏྟ་པ་ཉྙེ. མ་ཧོ་ད་དྷིནྟི ཨ་ནོ་ཏ་ཏྟཱ་དིཾ མ་ཧ་ནྟཾ ཨུ་ད་ཀ་རཱ་སིཾ.

༡༡༤༢-༤. ཡེ་མེ པུ་བྦེཏི ཡེ ཨི་མེ པུ་བྦེ. ཏ་མ་ནུ་དཱ་སི་ནོཏི ཏ་མོ་ནུ་དོ ཨཱ་སི་ནོ. བྷཱུ་རི་པ་ཉྙཱ་ཎོཏི ཉཱ་ཎ་དྷ་ཛོ. བྷཱུ་རི་མེ་དྷ་སོཏི ཝི་པུ་ལ་པ་ཉྙོ. ས་ནྡི་ཊྛི་ཀ་མ་ཀཱ་ལི་ཀནྟི སཱ་མཾ པ་སྶི་ཏ་བྦ་ཕ་ལཾ, ན ཙ ཀཱ་ལ་ནྟ་རེ པ་ཏྟ་བྦ་ཕ་ལཾ. ཨ་ནཱི་ཏི་ཀནྟི ཀི་ལེ་ས་ཨཱི་ཏི་ཝི་ར་ཧི་ཏཾ.

༡༡༤༥-༥༠. ཨ་ཐ ནཾ བཱ་ཝ་རཱི ཨཱ་ཧ ‘‘ཀིཾ ནུ ཏ་མྷཱ’’ཏི དྭེ གཱ་ཐཱ. ཏ་ཏོ པི་ངྒི་ཡོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ས་ནྟི་ཀཱ ཨ་ཝི་པྤ་ཝཱ་ས་མེ་ཝ དཱི་པེ་ནྟོ ‘‘ནཱ་ཧཾ ཏ་མྷཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. པ་སྶཱ་མི ནཾ མ་ན་སཱ ཙ་ཀྑུ་ནཱ་ཝཱཏི ཏཾ བུ་དྡྷཾ ཨ་ཧཾ ཙ་ཀྑུ་ནཱ ཝི་ཡ མ་ན་སཱ པ་སྶཱ་མི. ན་མ་སྶ་མཱ་ནོ ཝི་ཝ་སེ་མི ར་ཏྟིནྟི ན་མ་སྶ་མཱ་ནོ་ཝ ར་ཏྟིཾ ཨ་ཏི་ནཱ་མེ་མི. ཏེ་ན ཏེ་ནེ་ཝ ན་ཏོཏི ཡེ་ན དི་སཱ་བྷཱ་གེ་ན བུ་དྡྷོ, ཏེ་ན ཏེ་ནེ་ཝཱ་ཧ་མྤི ན་ཏོ ཏ་ནྣི་ནྣོ ཏ་པྤོ་ཎོ་ཏི ད་སྶེ་ཏི.

༡༡༥༡. དུ་བྦ་ལ་ཐཱ་མ་ཀ་སྶཱཏི ཨ་པྤ་ཐཱ་མ་ཀ་སྶ, ཨ་ཐ ཝཱ དུ་བྦ་ལ་སྶ དུ་ཏྠཱ་མ་ཀ་སྶ ཙ བ་ལ་ཝཱི་རི་ཡ་ཧཱི་ན་སྶཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཏེ་ནེ་ཝ ཀཱ་ཡོ ན པ་ལེ་ཏཱིཏི ཏེ་ནེ་ཝ དུ་བྦ་ལ་ཐཱ་མ་ཀ་ཏྟེ་ན ཀཱ་ཡོ ན ག་ཙྪ་ཏི, ཡེ་ན ཝཱ བུ་དྡྷོ, ཏེ་ན ན ག་ཙྪ་ཏི. ‘‘ན པ་རེ་ཏཱི’’ཏི་པི པཱ་ཋོ, སོ ཨེ་ཝ་ཏྠོ. ཏ་ཏྠཱཏི བུ་དྡྷ་སྶ ས་ནྟི་ཀེ. ས་ངྐ་པྤ་ཡ་ནྟཱ་ཡཱཏི ས་ངྐ་པྤ་ག་མ་ནེ་ན. ཏེ་ན ཡུ་ཏྟོཏི ཡེ་ན བུ་དྡྷོ, ཏེ་ན ཡུ་ཏྟོ པ་ཡུ་ཏྟོ ཨ་ནུ་ཡུ་ཏྟོ་ཏི ད་སྶེ་ཏི.

༡༡༥༢. པ་ངྐེ ས་ཡཱ་ནོཏི ཀཱ་མ་ཀ་དྡ་མེ ས་ཡ་མཱ་ནོ. དཱི་པཱ དཱི་པཾ ཨུ་པ་པླ་ཝིནྟི ས་ཏྠཱ་རཱ་དི་ཏོ ས་ཏྠཱ་རཱ་དིཾ ཨ་བྷི་ག་ཙྪིཾ. ཨ་ཐ་དྡ་སཱ་སིཾ ས་མྦུ་དྡྷནྟི སོ་ཧཾ ཨེ་ཝཾ དུ་དྡི་ཊྛིཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་ནྭཱ་ཧི་ཎྜ་ནྟོ ཨ་ཐ པཱ་སཱ་ཎ་ཀེ ཙེ་ཏི་ཡེ བུ་དྡྷ་མ་དྡ་ཀྑིཾ.

༡༡༥༣. ཨི་མི་སྶཱ གཱ་ཐཱ་ཡ ཨ་ཝ་སཱ་ནེ པི་ངྒི་ཡ་སྶ ཙ བཱ་ཝ་རི་སྶ ཙ ཨི་ནྡྲི་ཡ་པ་རི་པཱ་ཀཾ ཝི་དི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝཱ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཋི་ཏོ་ཡེ་ཝ སུ་ཝ་ཎྞོ་བྷཱ་སཾ མུ་ཉྩི. པི་ངྒི་ཡོ བཱ་ཝ་རི་སྶ བུ་དྡྷ་གུ་ཎེ ཝ་ཎྞ་ཡ་ནྟོ ནི་སི་ནྣོ ཨེ་ཝ ཏཾ ཨོ་བྷཱ་སཾ དི་སྭཱ ‘‘ཀིཾ ཨི་ད’’ནྟི ཝི་ལོ་ཀེ་ནྟོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་ཏྟ་ནོ པུ་ར་ཏོ ཋི་ཏཾ ཝི་ཡ དི་སྭཱ བཱ་ཝ་རི་བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ ‘‘བུ་དྡྷོ ཨཱ་ག་ཏོ’’ཏི ཨཱ་རོ་ཙེ་སི, བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཨུ་ཊྛཱ་ཡཱ་ས་ནཱ ཨ་ཉྫ་ལིཾ པ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་ཊྛཱ་སི. བྷ་ག་ཝཱ་པི ཨོ་བྷཱ་སཾ ཕ་རི་ཏྭཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ད་སྶེ་ནྟོ ཨུ་བྷི་ནྣ་མྤི ས་པྤཱ་ཡཾ ཝི་དི་ཏྭཱ པི་ངྒི་ཡ་མེ་ཝ ཨཱ་ལ་པ་མཱ་ནོ ‘‘ཡ་ཐཱ ཨ་ཧཱུ ཝ་ཀྐ་ལཱི’’ཏི ཨི་མཾ གཱ་ཐ་མ་བྷཱ་སི.

ཏ་སྶ་ཏྠོ – ཡ་ཐཱ ཝ་ཀྐ་ལིཏྠེ་རོ ས་དྡྷཱ་དྷི་མུ་ཏྟོ ཨ་ཧོ་སི, ས་དྡྷཱ་དྷུ་རེ་ན ཙ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎི. ཡ་ཐཱ ཙ སོ་ལ༹་ས་ནྣཾ ཨེ་ཀོ བྷ་དྲཱ་ཝུ་དྷོ ནཱ་མ ཡ་ཐཱ ཙ ཨཱ་ལ༹་ཝི གོ་ཏ་མོ, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཏྭ་མྤི པ་མུ་ཉྩ་སྶུ ས་དྡྷཾ. ཏ་ཏོ ས་དྡྷཱ་ཡ ཨ་དྷི་མུ་ཙྩ་ནྟོ ‘‘ས་བྦེ ས་ངྑཱ་རཱ ཨ་ནི་ཙྩཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན ཝི་པ་སྶ་ནཾ ཨཱ་ར་བྷི་ཏྭཱ མ་ཙྩུ་དྷེ་ཡྻ་སྶ པཱ་རཾ ནི་བྦཱ་ནཾ ག་མི་སྶ་སཱི་ཏི ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ནི་ཀཱུ་ཊེ་ནེ་ཝ དེ་ས་ནཾ ནི་ཊྛཱ་པེ་སི. དེ་ས་ནཱ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ པི་ངྒི་ཡོ ཨ་ར་ཧ་ཏྟེ བཱ་ཝ་རཱི ཨ་ནཱ་གཱ་མི་ཕ་ལེ པ་ཏི་ཊྛ་ཧི. བཱ་ཝ་རི་བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ སི་སྶཱ པ་ན པ་ཉྩ་ས་ཏཱ སོ་ཏཱ་པ་ནྣཱ ཨ་ཧེ་སུཾ.

༡༡༥༤-༥. ཨི་དཱ་ནི པི་ངྒི་ཡོ ཨ་ཏྟ་ནོ པ་སཱ་དཾ པ་ཝེ་དེ་ནྟོ ‘‘ཨེ་ས བྷི་ཡྻོ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ པ་ཊི་བྷཱ་ན་ཝཱཏི པ་ཊི་བྷཱ་ན་པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ་ཡ ཨུ་པེ་ཏོ. ཨ་དྷི་དེ་ཝེ ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཡཱཏི ཨ་དྷི་དེ་ཝ་ཀ་རེ དྷ་མྨེ ཉ་ཏྭཱ. པ་རོ་ཝ་རནྟི ཧཱི་ན་པ་ཎཱི་ཏཾ, ཨ་ཏྟ་ནོ ཙ པ་ར་སྶ ཙ ཨ་དྷི་དེ་ཝ་ཏྟ་ཀ་རཾ ས་བྦཾ དྷ་མྨ་ཛཱ་ཏཾ ཝེ་དཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཀ་ངྑཱི་ནཾ པ་ཊི་ཛཱ་ན་ཏནྟི ཀ་ངྑཱི་ནཾ་ཡེ་ཝ ས་ཏཾ ‘‘ནི་ཀྐ་ངྑ་མྷཱ’’ཏི པ་ཊི་ཛཱ་ན་ནྟཱ་ནཾ.

༡༡༥༦. ཨ་སཾ་ཧཱི་རནྟི རཱ་གཱ་དཱི་ཧི ཨ་སཾ་ཧཱ་རི་ཡཾ. ཨ་སཾ་ཀུ་པྤནྟི ཨ་ཀུ་པྤཾ ཨ་ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨཾ. དྭཱི་ཧི་པི པ་དེ་ཧི ནི་བྦཱ་ནཾ བྷ་ཎ་ཏི. ཨ་དྡྷཱ ག་མི་སྶཱ་མཱིཏི ཨེ་ཀཾ་སེ་ནེ་ཝ ཏཾ ཨ་ནུ་པཱ་དི་སེ་སཾ ནི་བྦཱ་ན་དྷཱ་ཏུཾ ག་མི་སྶཱ་མི. ན མེ་ཏྠ ཀ་ངྑཱཏི ན་ཏྠི མེ ཨེ་ཏྠ ནི་བྦཱ་ནེ ཀ་ངྑཱ. ཨེ་ཝཾ མཾ དྷཱ་རེ་ཧི ཨ་དྷི་མུ་ཏྟ་ཙི་ཏྟནྟི པི་ངྒི་ཡོ ‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཏྭ་མྤི པ་མུ་ཉྩ་སྶུ ས་དྡྷ’’ནྟི. ཨི་མི་ནཱ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨོ་ཝཱ་དེ་ན ཨ་ཏྟ་ནི ས་དྡྷཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏྭཱ ས་དྡྷཱ་དྷུ་རེ་ནེ་ཝ ཙ ཝི་མུ་ཉྩི་ཏྭཱ ཏཾ ས་དྡྷཱ་དྷི་མུ་ཏྟ་ཏཾ པ་ཀཱ་སེ་ནྟོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨཱ་ཧ – ‘‘ཨེ་ཝཾ མཾ དྷཱ་རེ་ཧི ཨ་དྷི་མུ་ཏྟ་ཙི་ཏྟ’’ནྟི. ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ ‘‘ཡ་ཐཱ མཾ ཏྭཾ ཨ་ཝ་ཙ, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཨ་དྷི་མུ་ཏྟཾ དྷཱ་རེ་ཧཱི’’ཏི.

ཨི་ཏི པ་ར་མ་ཏྠ་ཛོ་ཏི་ཀཱ་ཡ ཁུ་དྡ་ཀ-ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ

སུ་ཏྟ་ནི་པཱ་ཏ-ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ སོ་ལ༹་ས་བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.

ནི་ཊྛི་ཏོ ཙ པ་ཉྩ་མོ ཝ་གྒོ ཨ་ཏྠ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ན་ཡ་ཏོ, ནཱ་མེ་ན

པཱ་རཱ་ཡ་ན་ཝ་གྒོ་ཏི.

ནི་ག་མ་ན་ཀ་ཐཱ

ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ཙ ཡཾ ཝུ་ཏྟཾ –

‘‘ཨུ་ཏྟ་མཾ ཝ་ནྡ་ནེ་ཡྻཱ་ནཾ, ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ར་ཏ་ན་ཏྟ་ཡཾ;

ཡོ ཁུ་དྡ་ཀ་ནི་ཀཱ་ཡ་མྷི, ཁུ་དྡཱ་ཙཱ་ར་པྤ་ཧཱ་ཡི་ནཱ.

‘‘དེ་སི་ཏོ ལོ་ཀ་ནཱ་ཐེ་ན, ལོ་ཀ་ནི་ཏྠ་ར་ཎེ་སི་ནཱ;

ཏ་སྶ སུ་ཏྟ་ནི་པཱ་ཏ་སྶ, ཀ་རི་སྶཱ་མ་ཏྠ་ཝ་ཎྞ་ན’’ནྟི.

ཨེ་ཏྠ ཨུ་ར་ག་ཝ་གྒཱ་དི་པ་ཉྩ་ཝ་གྒ་ས་ངྒ་ཧི་ཏ་སྶ ཨུ་ར་ག་སུ་ཏྟཱ་དི་ས་ཏྟ་ཏི་སུ་ཏྟ་པྤ་བྷེ་ད་སྶ སུ་ཏྟ་ནི་པཱ་ཏ་སྶ ཨ་ཏྠ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ཀ་ཏཱ ཧོ་ཏི. ཏེ་ནེ་ཏཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི –

‘‘ཨི་མཾ སུ་ཏྟ་ནི་པཱ་ཏ་སྶ, ཀ་རོ་ནྟེ་ན་ཏྠ་ཝ་ཎྞ་ནཾ;

ས་དྡྷ་མྨ་ཊྛི་ཏི་ཀཱ་མེ་ན, ཡཾ པ་ཏྟཾ ཀུ་ས་ལཾ མ་ཡཱ.

‘‘ཏ་སྶཱ་ནུ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཁི་པྤཾ, དྷ་མྨེ ཨ་རི་ཡ་པྤ་ཝེ་དི་ཏེ;

ཝུ་ཌྜྷིཾ ཝི་རཱུ་ལ༹ྷིཾ ཝེ་པུ་ལླཾ, པཱ་པུ་ཎཱ་ཏུ ཨ་ཡཾ ཛ་ནོ’’ཏི.

(པ་རི་ཡ་ཏྟི་པྤ་མཱ་ཎ་ཏོ ཙ་ཏུ་ཙ་ཏྟཱ་ལཱི་ས་མ་ཏྟཱ བྷཱ་ཎ་ཝཱ་རཱ.)

པ་ར་མ་ཝི་སུ་དྡྷ་ས་དྡྷཱ་བུ་དྡྷི་ཝཱི་རི་ཡ་པྤ་ཊི་མ་ཎྜི་ཏེ་ན སཱི་ལཱ་ཙཱ་ར་ཛྫ་ཝ་མ་དྡ་ཝཱ་དི་གུ་ཎ་ས་མུ་ད་ཡ་ས་མུ་དི་ཏེ་ན ས་ཀ་ས་མ་ཡ་ས་མ་ཡ་ནྟ་ར་ག་ཧ་ན་ཛ྄ཛྷོ་གཱ་ཧ་ཎ་ས་མ་ཏྠེ་ན པ་ཉྙཱ་ཝེ་ཡྻ་ཏྟི་ཡ་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏེ་ན ཏི་པི་ཊ་ཀ་པ་རི་ཡ་ཏྟི་པྤ་བྷེ་དེ སཱ་ཊྛ་ཀ་ཐེ ས་ཏྠུ་སཱ་ས་ནེ ཨ་པྤ་ཊི་ཧ་ཏ་ཉཱ་ཎ་པྤ་བྷཱ་ཝེ་ན མ་ཧཱ་ཝེ་ཡྻཱ་ཀ་ར་ཎེ་ན ཀ་ར་ཎ་ས་མྤ་ཏྟི་ཛ་ནི་ཏ་སུ་ཁ་ཝི་ནི་གྒ་ཏ་མ་དྷུ་རོ་དཱ་ར་ཝ་ཙ་ན་ལཱ་ཝ་ཎྞ་ཡུ་ཏྟེ་ན ཡུ་ཏྟ་མུ་ཏྟ་ཝཱ་དི་ནཱ ཝཱ་དཱི་ཝ་རེ་ན མ་ཧཱ་ཀ་ཝི་ནཱ ཚ་ལ༹་བྷི་ཉྙཱ་པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ་དི་པྤ་བྷེ་ད་གུ་ཎ་པ་ཊི་མ་ཎྜི་ཏེ ཨུ་ཏྟ་རི་མ་ནུ་སྶ་དྷ་མྨེ སུ་པྤ་ཏི་ཊྛི་ཏ་བུ་དྡྷཱི་ནཾ ཐེ་ར་ཝཾ་ས་པྤ་དཱི་པཱ་ནཾ ཐེ་རཱ་ནཾ མ་ཧཱ་ཝི་ཧཱ་ར་ཝཱ་སཱི་ནཾ ཝཾ་སཱ་ལ་ངྐཱ་ར་བྷཱུ་ཏེ་ན ཝི་པུ་ལ་ཝི་སུ་དྡྷ་བུ་དྡྷི་ནཱ བུ་དྡྷ་གྷོ་སོཏི ག་རཱུ་ཧི ག་ཧི་ཏ་ནཱ་མ་དྷེ་ཡྻེ་ན ཐེ་རེ་ན ཀ་ཏཱ ཨ་ཡཾ པ་ར་མ་ཏྠ་ཛོ་ཏི་ཀཱ ནཱ་མ སུ་ཏྟ་ནི་པཱ་ཏ-ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ –

ཏཱ་ཝ ཏི་ཊྛ་ཏུ ལོ་ཀ་སྨིཾ, ལོ་ཀ་ནི་ཏྠ་ར་ཎེ་སི་ནཾ;

ད་སྶེ་ནྟཱི ཀུ་ལ་པུ་ཏྟཱ་ནཾ, ན་ཡཾ པ་ཉྙཱ་ཝི་སུ་དྡྷི་ཡཱ.

ཡཱ་ཝ བུ་དྡྷོ་ཏི ནཱ་མ་མྤི, སུ་དྡྷ་ཙི་ཏྟ་སྶ ཏཱ་དི་ནོ;

ལོ་ཀ་མྷི ལོ་ཀ་ཛེ་ཊྛ་སྶ, པ་ཝ་ཏྟ་ཏི མ་ཧེ་སི་ནོ་ཏི.

སུ་ཏྟ་ནི་པཱ་ཏ-ཨ་ཏྠ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.