༡. ཀཱ་མ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༧༧༣. ཀཱ་མཾ ཀཱ་མ་ཡ་མཱ་ན་སྶཱཏི ཀཱ་མ་སུ་ཏྟཾ. ཀཱ ཨུ་པྤ་ཏྟི? བྷ་ག་ཝ་ཏི ཀི་ར སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ནྟེ ཨ་ཉྙ་ཏ་རོ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཱ ཛེ་ཏ་ཝ་ན་སྶ ཙ ཨ་ནྟ་རེ ཨ་ཙི་ར་ཝ་ཏཱི་ན་དཱི་ཏཱི་རེ ‘‘ཡ་ཝཾ ཝ་པི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཁེ་ཏྟཾ ཀ་ས་ཏི. བྷ་ག་ཝཱ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་པ་རི་ཝུ་ཏོ པི་ཎྜཱ་ཡ པ་ཝི་ས་ནྟོ ཏཾ དི་སྭཱ ཨཱ་ཝ་ཛྫེ་ནྟོ ཨ་དྡ་ས – ‘‘ཨ་སྶ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ ཡ་ཝཱ ཝི་ན་སྶི་སྶ་ནྟཱི’’ཏི, པུ་ན ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་ས་མྤ་ཏྟིཾ ཨཱ་ཝ་ཛྫེ་ནྟོ ཙ་སྶ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཕ་ལ་སྶ ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡཾ ཨ་དྡ་ས. ‘‘ཀ་དཱ པཱ་པུ་ཎེ་ཡྻཱ’’ཏི ཨཱ་ཝ་ཛྫེ་ནྟོ ‘‘ས་སྶེ ཝི་ན་ཊྛེ སོ་ཀཱ་བྷི་བྷཱུ་ཏོ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཾ སུ་ཏྭཱ’’ཏི ཨ་དྡ་ས. ཏ་ཏོ ཙི་ནྟེ་སི – ‘‘ས་ཙཱ་ཧཾ ཏ་དཱ ཨེ་ཝ བྲཱ་ཧྨ་ཎཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་སྶཱ་མི, ན མེ ཨོ་ཝཱ་དཾ སོ་ཏ་བྦཾ མ་ཉྙི་སྶ་ཏི. ནཱ་ནཱ་རུ་ཙི་ཀཱ ཧི བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ, ཧ་ནྡ, ནཾ ཨི་ཏོ པ་བྷུ་ཏི་ཡེ་ཝ ས་ངྒ་ཎྷཱ་མི, ཨེ་ཝཾ མ་ཡི མུ་དུ་ཙི་ཏྟོ ཧུ་ཏྭཱ ཏ་དཱ ཨོ་ཝཱ་དཾ སོ་སྶ་ཏཱི’’ཏི བྲཱ་ཧྨ་ཎཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨཱ་ཧ – ‘‘ཀིཾ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ཀ་རོ་སཱི’’ཏི. བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ‘‘ཨེ་ཝཾ ཨུ་ཙྩཱ་ཀུ་ལཱི་ནོ ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ མ་ཡཱ ས་དྡྷིཾ པ་ཊི་ས་ནྠཱ་རཾ ཀ་རོ་ཏཱི’’ཏི ཏཱ་ཝ་ཏ་ཀེ་ནེ་ཝ བྷ་ག་ཝ་ཏི པ་ས་ནྣ་ཙི་ཏྟོ ཧུ་ཏྭཱ ‘‘ཁེ་ཏྟཾ, བྷོ གོ་ཏ་མ, ཀ་སཱ་མི ཡ་ཝཾ ཝ་པི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཨ་ཐ སཱ་རི་པུ་ཏྟ་ཏྠེ་རོ ཙི་ནྟེ་སི – ‘‘བྷ་ག་ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎེ་ན ས་དྡྷིཾ པ་ཊི་ས་ནྠཱ་རཾ ཨ་ཀཱ་སི, ན ཙ ཨ་ཧེ་ཏུ ཨ་པྤ་ཙྩ་ཡཱ ཏ་ཐཱ་ག་ཏཱ ཨེ་ཝཾ ཀ་རོ་ནྟི, ཧ་ནྡཱ་ཧ་མྤི ཏེ་ན ས་དྡྷིཾ པ་ཊི་ས་ནྠཱ་རཾ ཀ་རོ་མཱི’’ཏི བྲཱ་ཧྨ་ཎཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཏ་ཐེ་ཝ པ་ཊི་ས་ནྠཱ་ར་མ་ཀཱ་སི. ཨེ་ཝཾ མ་ཧཱ་མོ་གྒ་ལླཱ་ན་ཏྠེ་རོ སེ་སཱ ཙ ཨ་སཱི་ཏི མ་ཧཱ་སཱ་ཝ་ཀཱ. བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཨ་ཏཱི་ཝ ཨ་ཏྟ་མ་ནོ ཨ་ཧོ་སི.
ཨ་ཐ བྷ་ག་ཝཱ ས་མྤ་ཛྫ་མཱ་ནེ་པི ས་སྶེ ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ ཀ་ཏ་བྷ་ཏྟ་ཀི་ཙྩོ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཏོ ཛེ་ཏ་ཝ་ནཾ ག་ཙྪ་ནྟོ མ་གྒཱ ཨོ་ཀྐ་མྨ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ ས་ནྟི་ཀཾ ག་ནྟྭཱ ཨཱ་ཧ – ‘‘སུ་ནྡ་རཾ ཏེ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ཡ་ཝ་ཀྑེ་ཏྟ’’ནྟི. ‘‘ཨེ་ཝཾ, བྷོ གོ་ཏ་མ, སུ་ནྡ་རཾ, ས་ཙེ ས་མྤ་ཛྫི་སྶ་ཏི, ཏུ་མྷཱ་ཀ་མྤི སཾ་ཝི་བྷཱ་གཾ ཀ་རི་སྶཱ་མཱི’’ཏི. ཨ་ཐ་སྶ ཙ་ཏུ་མཱ་ས་ཙྩ་ཡེ་ན ཡ་ཝཱ ནི་པྥ་ཛྫིཾ་སུ. ཏ་སྶ ‘‘ཨ་ཛྫ ཝཱ སྭེ ཝཱ ལཱ་ཡི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨུ་སྶུ་ཀྐཾ ཀུ་རུ་མཱ་ན་སྶེ་ཝ མ་ཧཱ་མེ་གྷོ ཨུ་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ ས་བྦ་ར་ཏྟིཾ ཝ་སྶི. ཨ་ཙི་ར་ཝ་ཏཱི ན་དཱི པཱུ་རཱ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ས་བྦཾ ཡ་ཝཾ ཝ་ཧི. བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ས་བྦ་ར་ཏྟིཾ ཨ་ན་ཏྟ་མ་ནོ ཧུ་ཏྭཱ པ་བྷཱ་ཏེ ན་དཱི་ཏཱི་རཾ ག་ཏོ ས་བྦཾ ས་སྶ་ཝི་པ་ཏྟིཾ དི་སྭཱ ‘‘ཝི་ན་ཊྛོ་མྷི, ཀ་ཐཾ དཱ་ནི ཛཱི་ཝི་སྶཱ་མཱི’’ཏི བ་ལ་ཝ་སོ་ཀཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་སི. བྷ་ག་ཝཱ་པི ཏ་མེ་ཝ ར་ཏྟིཾ པ་ཙྩཱུ་ས་ས་མ་ཡེ བུ་དྡྷ་ཙ་ཀྑུ་ནཱ ལོ་ཀཾ ཝོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ ‘‘ཨ་ཛྫ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཱ་ཀཱ་ལོ’’ཏི ཉ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑཱ་ཙཱ་ར་ཝ་ཏྟེ་ན སཱ་ཝ་ཏྠིཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ གྷ་ར་དྭཱ་རེ ཨ་ཊྛཱ་སི. བྲཱ་ཧྨ་ཎོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ དི་སྭཱ ‘‘སོ་ཀཱ་བྷི་བྷཱུ་ཏཾ མཾ ཨ་སྶཱ་སེ་ཏུ་ཀཱ་མོ ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ ཨཱ་ག་ཏོ’’ཏི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ ཨཱ་ས་ནཾ པ་ཉྙཱ་པེ་ཏྭཱ པ་ཏྟཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ནི་སཱི་དཱ་པེ་སི. བྷ་ག་ཝཱ ཛཱ་ན་ནྟོ་ཝ བྲཱ་ཧྨ་ཎཾ པུ་ཙྪི – ‘‘ཀིཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎ པ་དུ་ཊྛ་ཙི་ཏྟོ ཝི་ཧཱ་སཱི’’ཏི? ཨཱ་མ, བྷོ གོ་ཏ་མ, ས་བྦཾ མེ ཡ་ཝ་ཀྑེ་ཏྟཾ ཨུ་ད་ཀེ་ན ཝཱུ་ལ༹ྷ་ནྟི. ཨ་ཐ བྷ་ག་ཝཱ ‘‘ན, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ཝི་པ་ནྣེ དོ་མ་ན་སྶཾ, ས་མྤ་ནྣེ ཙ སོ་མ་ན་སྶཾ ཀཱ་ཏ་བྦཾ. ཀཱ་མཱ ཧི ནཱ་མ ས་མྤ་ཛྫ་ནྟི་པི ཝི་པ་ཛྫ་ནྟི་པཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཏ་སྶ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ ས་པྤཱ་ཡཾ ཉ་ཏྭཱ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཱ་ཝ་སེ་ན ཨི་མཾ སུ་ཏྟ་མ་བྷཱ་སི. ཏ་ཏྠ ས་ངྑེ་པ་ཏོ པ་ད་ཏྠ་ས་མྦ་ནྡྷ་མ་ཏྟ་མེ་ཝ ཝ་ཎྞ་ཡི་སྶཱ་མ, ཝི་ཏྠཱ་རོ པ་ན ནི་དྡེ་སེ (མ་ཧཱ་ནི. ༡) ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཡ་ཐཱ ཙ ཨི་མ་སྨིཾ སུ་ཏྟེ, ཨེ་ཝཾ ཨི་ཏོ པ་རཾ ས་བྦ་སུ་ཏྟེ་སུ.
ཏ་ཏྠ ཀཱ་མནྟི མ་ནཱ་པི་ཡ་རཱུ་པཱ་དི་ཏེ་བྷཱུ་མ་ཀ་དྷ་མྨ་ས་ངྑཱ་ཏཾ ཝ་ཏྠུ་ཀཱ་མཾ, ཀཱ་མ་ཡ་མཱ་ན་སྶཱཏི ཨི་ཙྪ་མཱ་ན་སྶ. ཏ་སྶ ཙེ ཏཾ ས་མི་ཛ྄ཛྷ་ཏཱིཏི ཏ་སྶ ཀཱ་མ་ཡ་མཱ་ན་སྶ ས་ཏྟ་སྶ ཏཾ ཀཱ་མ་ས་ངྑཱ་ཏཾ ཝ་ཏྠུ ས་མི་ཛ྄ཛྷ་ཏི ཙེ, ས་ཙེ སོ ཏཾ ལ་བྷ་ཏཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཨ་དྡྷཱ པཱི་ཏི་མ་ནོ ཧོ་ཏཱིཏི ཨེ་ཀཾ་སཾ ཏུ་ཊྛ་ཙི་ཏྟོ ཧོ་ཏི. ལ་དྡྷཱཏི ལ་བྷི་ཏྭཱ. མ་ཙྩོཏི ས་ཏྟོ. ཡ་དི་ཙྪ་ཏཱིཏི ཡཾ ཨི་ཙྪ་ཏི.
༧༧༤. ཏ་སྶ ཙེ ཀཱ་མ་ཡཱ་ན་སྶཱཏི ཏ་སྶ པུ་གྒ་ལ་སྶ ཀཱ་མེ ཨི་ཙྪ་མཱ་ན་སྶ, ཀཱ་མེ་ན ཝཱ ཡཱ་ཡ་མཱ་ན་སྶ. ཚ་ནྡ་ཛཱ་ཏ་སྶཱཏི ཛཱ་ཏ་ཏ་ཎྷ་སྶ. ཛ་ནྟུ་ནོཏི ས་ཏྟ་སྶ. ཏེ ཀཱ་མཱ པ་རི་ཧཱ་ཡ་ནྟཱིཏི ཏེ ཀཱ་མཱ པ་རི་ཧཱ་ཡ་ནྟི ཙེ. ས་ལླ་ཝི་དྡྷོ་ཝ རུ་པྤ་ཏཱིཏི ཨ་ཐ ཨ་ཡོ་མ་ཡཱ་དི་ནཱ ས་ལླེ་ན ཝི་དྡྷོ ཝི་ཡ པཱི་ལཱི༹་ཡ་ཏི.
༧༧༥. ཏ་ཏི་ཡ་གཱ་ཐཱ་ཡ ས་ངྑེ་པ་ཏྠོ – ཡོ པ་ན ཨི་མེ ཀཱ་མེ ཏ་ཏྠ ཚ་ནྡ་རཱ་ག་ཝི་ཀྑ་མྦྷ་ནེ་ན ཝཱ ས་མུ་ཙྪེ་དེ་ན ཝཱ ཨ་ཏྟ་ནོ པཱ་དེ་ན ས་པྤ་སྶ སི་རཾ ཨི་ཝ པ་རི་ཝ་ཛྫེ་ཏི. སོ བྷི་ཀྑུ ས་བྦཾ ལོ་ཀཾ ཝི་ས་རི་ཏྭཱ ཋི་ཏ་ཏྟཱ ལོ་ཀེ ཝི་ས་ཏྟི་ཀཱས་ངྑཱ་ཏཾ ཏ་ཎྷཾ ས་ཏོ ཧུ་ཏྭཱ ས་མ་ཏི་ཝ་ཏྟ་ཏཱིཏི.
༧༧༦-༨. ཏ་ཏོ པ་རཱ་སཾ ཏི་སྶ་ནྣཾ གཱ་ཐཱ་ནཾ ཨ་ཡཾ ས་ངྑེ་པ་ཏྠོ – ཡོ ཨེ་ཏཾ སཱ་ལི་ཀྑེ་ཏྟཱ་དིཾ ཁེ་ཏྟཾ ཝཱ གྷ་ར་ཝ་ཏྠཱ་དིཾ ཝ་ཏྠུཾ ཝཱ ཀ་ཧཱ་པ་ཎ་ས་ངྑཱ་ཏཾ ཧི་ར་ཉྙཾ ཝཱ གོ་ཨ་སྶ་བྷེ་དཾ ག་ཝཱ་སྶཾ ཝཱ ཨི་ཏྠི་ས་ཉྙི་ཀཱ ཐི་ཡོ ཝཱ ཉཱ་ཏི་བ་ནྡྷ་ཝཱ་དཱི བ་ནྡྷཱུ ཝཱ ཨ་ཉྙེ ཝཱ མ་ནཱ་པི་ཡ་རཱུ་པཱ་དཱི པུ་ཐུ ཀཱ་མེ ཨ་ནུ་གི་ཛ྄ཛྷ་ཏི, ཏཾ པུ་གྒ་ལཾ ཨ་བ་ལས་ངྑཱ་ཏཱ ཀི་ལེ་སཱ བ་ལཱི་ཡ་ནྟི ས་ཧ་ནྟི མ་དྡ་ནྟི, ས་དྡྷཱ་བ་ལཱ་དི་ཝི་ར་ཧེ་ན ཝཱ ཨ་བ་ལཾ ཏཾ པུ་གྒ་ལཾ ཨ་བ་ལཱ ཀི་ལེ་སཱ བ་ལཱི་ཡ་ནྟི, ཨ་བ་ལ་ཏྟཱ བ་ལཱི་ཡ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ཐ ཏཾ ཀཱ་མ་གི་དྡྷཾ ཀཱ་མེ ར་ཀྑ་ནྟཾ པ་རི་ཡེ་ས་ནྟ་ཉྩ སཱི་ཧཱ་ད་ཡོ ཙ པཱ་ཀ་ཊཔ་རི་སྶ་ཡཱ ཀཱ་ཡ་དུ་ཙྩ་རི་ཏཱ་ད་ཡོ ཙ ཨ་པཱ་ཀ་ཊཔ་རི་སྶ་ཡཱ མ་དྡ་ནྟི, ཏ་ཏོ ཨ་པཱ་ཀ་ཊ་པ་རི་སྶ་ཡེ་ཧི ཨ་བྷི་བྷཱུ་ཏཾ ཏཾ པུ་གྒ་ལཾ ཛཱ་ཏི་ཨཱ་དིདུ་ཀྑཾ བྷི་ནྣཾ ནཱ་ཝཾ ཨུ་ད་ཀཾ ཝི་ཡ ཨ་ནྭེ་ཏི. ཏ་སྨཱ ཀཱ་ཡ་ག་ཏཱ་ས་ཏི་ཨཱ་དི་བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡ ཛ་ནྟུ ས་དཱ ས་ཏོ ཧུ་ཏྭཱ ཝི་ཀྑ་མྦྷ་ན་ས་མུ་ཙྪེ་ད་ཝ་སེ་ན རཱུ་པཱ་དཱི་སུ ཝ་ཏྠུ་ཀཱ་མེ་སུ ས་བྦ་པྤ་ཀཱ་ར་མྤི ཀི་ལེ་ས་ཀཱ་མཾ པ་རི་ཝ་ཛྫེ་ནྟོ ཀཱ་མཱ་ནི པ་རི་ཝ་ཛྫ་ཡེ. ཨེ་ཝཾ ཏེ ཀཱ་མེ པ་ཧཱ་ཡ ཏ་པྤ་ཧཱ་ན་ཀ་ར་མ་གྒེ་ནེ་ཝ ཙ་ཏུ་བྦི་དྷ་མྤི ཏ་རེ ཨོ་གྷཾ ཏ་རེ་ཡྻ ཏ་རི་ཏུཾ ས་ཀྐུ་ཎེ་ཡྻ. ཏ་ཏོ ཡ་ཐཱ པུ་རི་སོ ཨུ་ད་ཀ་ག་རུ་ཀཾ ནཱ་ཝཾ སི་ཉྩི་ཏྭཱ ལ་ཧུ་ཀཱ་ཡ ནཱ་ཝཱ་ཡ ཨ་པྤ་ཀ་སི་རེ་ནེ་ཝ པཱ་ར་གཱུ བྷ་ཝེ་ཡྻ, པཱ་རཾ ག་ཙྪེ་ཡྻ, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཝཾ ཀི་ལེ་སཱུ་ད་ཀ་ག་རུ་ཀཾ སི་ཉྩི་ཏྭཱ ལ་ཧུ་ཀེ་ན ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ་ན པཱ་ར་གཱུ བྷ་ཝེ་ཡྻ, ས་བྦ་དྷ་མྨ་པཱ་རཾ ནི་བྦཱ་ནཾ ག་ཏོ བྷ་ཝེ་ཡྻ, ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་པྤ་ཏྟི་ཡཱ ག་ཙྪེ་ཡྻ ཙ, ཨ་ནུ་པཱ་དི་སེ་སཱ་ཡ ནི་བྦཱ་ན་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཏཱི་ཏི ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ནི་ཀཱུ་ཊེ་ན དེ་ས་ནཾ ནི་ཊྛཱ་པེ་སི. དེ་ས་ནཱ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཙ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱི ཙ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཕ་ལེ པ་ཏི་ཊྛ་ཧིཾ་སཱུ་ཏི.
པ་ར་མ་ཏྠ་ཛོ་ཏི་ཀཱ་ཡ ཁུ་དྡ་ཀ-ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ
སུ་ཏྟ་ནི་པཱ་ཏ-ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ ཀཱ་མ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.