༡༡. ནཱ་ལ་ཀ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༦༨༥. ཨཱ་ན་ནྡ་ཛཱ་ཏེཏི ནཱ་ལ་ཀ་སུ་ཏྟཾ. ཀཱ ཨུ་པྤ་ཏྟི? པ་དུ་མུ་ཏྟ་ར་སྶ ཀི་ར བྷ་ག་ཝ་ཏོ སཱ་ཝ་ཀཾ མོ་ནེ་ཡྻ་པ་ཊི་པ་དཾ པ་ཊི་པ་ནྣཾ དི་སྭཱ ཏ་ཐ་ཏྟཾ ཨ་བྷི་ཀ་ངྑ་མཱ་ནོ ཏ་ཏོ པ་བྷུ་ཏི ཀ་པྤ་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཾ པཱ་ར་མི་ཡོ པཱུ་རེ་ཏྭཱ ཨ་སི་ཏ་སྶ ཨི་སི་ནོ བྷཱ་གི་ནེ་ཡྻོ ནཱ་ལ་ཀོ ནཱ་མ ཏཱ་པ་སོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ དྷ་མྨ་ཙ་ཀྐ་པྤ་ཝ་ཏྟི་ཏ་དི་ཝ་ས་ཏོ ས་ཏྟ་མེ དི་ཝ་སེ ‘‘ཨ་ཉྙཱ་ཏ་མེ་ཏ’’ནྟི་ཨཱ་དཱི་ཧི དྭཱི་ཧི གཱ་ཐཱ་ཧི མོ་ནེ་ཡྻ་པ་ཊི་པ་དཾ པུ་ཙྪི. ཏ་སྶ བྷ་ག་ཝཱ ‘‘མོ་ནེ་ཡྻཾ ཏེ ཨུ་པ་ཉྙི་སྶ’’ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན ཏཾ བྱཱ་ཀཱ་སི. པ་རི་ནི་བྦུ་ཏེ པ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏི ས་ངྒཱི་ཏིཾ ཀ་རོ་ནྟེ་ནཱ་ཡ་སྨ་ཏཱ མ་ཧཱ་ཀ་སྶ་པེ་ན ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ ཏ་མེ་ཝ མོ་ནེ་ཡྻ་པ་ཊི་པ་དཾ པུ་ཊྛོ ཡེ་ན ཡ་དཱ ཙ ས་མཱ་ད་པི་ཏོ ནཱ་ལ་ཀོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ པུ་ཙྪི. ཏཾ ས་བྦཾ པཱ་ཀ་ཊཾ ཀ་ཏྭཱ ད་སྶེ་ཏུ་ཀཱ་མོ ‘‘ཨཱ་ན་ནྡ་ཛཱ་ཏེ’’ཏི་ཨཱ་དི་ཀཱ ཝཱི་ས་ཏི ཝ་ཏྠུ་གཱ་ཐཱ་ཡོ ཝ་ཏྭཱ ཨ་བྷཱ་སི. ཏཾ ས་བྦ་མྤི ‘‘ནཱ་ལ་ཀ་སུ་ཏྟ’’ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི.
ཏ་ཏྠ ཨཱ་ན་ནྡ་ཛཱ་ཏེཏི ས་མི་དྡྷི་ཛཱ་ཏེ ཝུ་དྡྷི་པྤ་ཏྟེ. པ་ཏཱི་ཏེཏི ཏུ་ཊྛེ. ཨ་ཐ ཝཱ ཨཱ་ན་ནྡ་ཛཱ་ཏེཏི པ་མུ་དི་ཏེ. པ་ཏཱི་ཏེཏི སོ་མ་ན་སྶ་ཛཱ་ཏེ. སུ་ཙི་ཝ་ས་ནེཏི ཨ་ཀི་ལི་ཊྛ་ཝ་ས་ནེ. དེ་ཝཱ་ན་ཉྷི ཀ་པྤ་རུ་ཀྑ་ནི་བྦ་ཏྟཱ་ནི ཝ་ས་ནཱ་ནི ར་ཛཾ ཝཱ མ་ལཾ ཝཱ ན ག་ཎྷ་ནྟི. དུ་སྶཾ ག་ཧེ་ཏྭཱཏི ཨི་དྷ དུ་སྶ་ས་དི་ས་ཏྟཱ ‘‘དུ་སྶ’’ནྟི ལ་དྡྷ་ཝོ་ཧཱ་རཾ དི་བྦ་ཝ་ཏྠཾ ཨུ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ. ཨ་སི་ཏོ ཨི་སཱིཏི ཀ་ཎྷ་ས་རཱི་ར་ཝ་ཎྞ་ཏྟཱ ཨེ་ཝཾ་ལ་དྡྷ་ནཱ་མོ ཨི་སི. དི་ཝཱ་ཝི་ཧཱ་རེཏི དི་ཝཱ་ཝི་ཧཱ་ར་ཊྛཱ་ནེ. སེ་སཾ པ་ད་ཏོ ཨུ་ཏྟཱ་ན་མེ་ཝ.
ས་མྦ་ནྡྷ་ཏོ པ་ན – ཨ་ཡཾ ཀི་ར སུ་དྡྷོ་ད་ན་སྶ པི་ཏུ སཱི་ཧ་ཧ་ནུ་ར་ཉྙོ པུ་རོ་ཧི་ཏོ སུ་དྡྷོ་ད་ན་སྶ་པི ཨ་ན་བྷི་སི་ཏྟ་ཀཱ་ལེ སི་པྤཱ་ཙ་རི་ཡོ ཧུ་ཏྭཱ ཨ་བྷི་སི་ཏྟ་ཀཱ་ལེ པུ་རོ་ཧི་ཏོ་ཡེ་ཝ ཨ་ཧོ་སི. ཏ་སྶ སཱ་ཡཾ པཱ་ཏཾ རཱ་ཛུ་པ་ཊྛཱ་ནཾ ཨཱ་ག་ཏ་སྶ རཱ་ཛཱ ད་ཧ་ར་ཀཱ་ལེ ཝི་ཡ ནི་པ་ཙྩ་ཀཱ་རཾ ཨ་ཀ་ཏྭཱ ཨ་ཉྫ་ལི་ཀ་མྨ་མ་ཏྟ་མེ་ཝ ཀ་རོ་ཏི. དྷ་མྨ་ཏཱ ཀི་རེ་སཱ པ་ཏྟཱ་བྷི་སེ་ཀཱ་ནཾ ས་ཀྱ་རཱ་ཛཱུ་ནཾ. པུ་རོ་ཧི་ཏོ ཏེ་ན ནི་བྦི་ཛྫི་ཏྭཱ ‘‘པ་བྦ་ཛྫཱ་མ་ཧཾ མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. རཱ་ཛཱ ཏ་སྶ ནི་ཙྪ་ཡཾ ཉ་ཏྭཱ ‘‘ཏེ་ན ཧི, ཨཱ་ཙ་རི་ཡ, མ་མེ་ཝ ཨུ་ཡྻཱ་ནེ ཝ་སི་ཏ་བྦཾ, ཡ་ཐཱ ཏེ ཨ་ཧཾ ཨ་བྷི་ཎྷཾ པ་སྶེ་ཡྻ’’ནྟི ཡཱ་ཙི. སོ ‘‘ཨེ་ཝཾ ཧོ་ཏཱུ’’ཏི པ་ཊི་སྶུ་ཎི་ཏྭཱ ཏཱ་པ་ས་པ་བྦ་ཛྫཾ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ར་ཉྙཱ ཨུ་པ་ཊྛ་ཧི་ཡ་མཱ་ནོ ཨུ་ཡྻཱ་ནེ་ཡེ་ཝ ཝ་ས་ནྟོ ཀ་སི་ཎ་པ་རི་ཀ་མྨཾ ཀ་ཏྭཱ ཨ་ཊྛ ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡོ པ་ཉྩཱ་བྷི་ཉྙཱ་ཡོ ཙ ནི་བྦ་ཏྟེ་སི. སོ ཏ་ཏོ པ་བྷུ་ཏི རཱ་ཛ་ཀུ་ལེ བྷ་ཏྟ་ཀི་ཙྩཾ ཀ་ཏྭཱ ཧི་མ་ཝ་ནྟ་ཙཱ་ཏུ་མ་ཧཱ་རཱ་ཛི་ཀ་བྷ་ཝ་ནཱ་དཱི་ནཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ ག་ནྟྭཱ དི་ཝཱ་ཝི་ཧཱ་རཾ ཀ་རོ་ཏི. ཨ་ཐེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ ཏཱ་ཝ་ཏིཾ་ས་བྷ་ཝ་ནཾ ག་ནྟྭཱ ར་ཏ་ན་ཝི་མཱ་ནཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ དི་བྦ་ར་ཏ་ན་པ་ལླ་ངྐེ ནི་སི་ནྣོ ས་མཱ་དྷི་སུ་ཁཾ ཨ་ནུ་བྷ་ཝི་ཏྭཱ སཱ་ཡ་ནྷ་ས་མ་ཡཾ ཝུ་ཊྛཱ་ཡ ཝི་མཱ་ན་དྭཱ་རེ ཋ་ཏྭཱ ཨི་ཏོ ཙི་ཏོ ཙ ཝི་ལོ་ཀེ་ནྟོ ས་ཊྛི་ཡོ་ཛ་ནཱ་ཡ མ་ཧཱ་ཝཱི་ཐི་ཡཱ ཙེ་ལུ་ཀྑེ་པཾ ཀ་ཏྭཱ བོ་དྷི་ས་ཏྟ་གུ་ཎ་པ་སཾ་སི་ཏཱ་ནི ཐུ་ཏི་ཝ་ཙ་ནཱ་ནི ཝ་ཏྭཱ ཀཱི་ལ༹་ནྟེ ས་ཀྐ་པྤ་མུ་ཁེ དེ་ཝེ ཨ་དྡ་ས. ཏེ་ནཱ་ཧ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ – ‘‘ཨཱ་ན་ནྡ་ཛཱ་ཏེ…པེ… དི་ཝཱ་ཝི་ཧཱ་རེ’’ཏི.
༦༨༦. ཏ་ཏོ སོ ཨེ་ཝཾ དི་སྭཱ་ན དེ་ཝེ…པེ… ཀིཾ པ་ཊི་ཙྩ. ཏ་ཏྠ ཨུ་ད་གྒེཏི ཨ་བྦྷུ་ནྣ་ཏ་ཀཱ་ཡེ. ཙི་ཏྟིཾ ཀ་རི་ཏྭཱ་ནཱཏི ཨཱ་ད་རཾ ཀ་ཏྭཱ. ཀ་ལྱ་རཱུ་པོཏི ཏུ་ཊྛ་རཱུ་པོ. སེ་སཾ ཨུ་ཏྟཱ་ན་ཏྠ་མེ་ཝ.
༦༨༧. ཨི་དཱ་ནི ‘‘ཡ་དཱ་པི ཨཱ་སཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་གཱ་ཐཱ ཨུ་ཏྟཱ་ན་ས་མྦ་ནྡྷཱ ཨེ་ཝ. པ་ད་ཏྠོ པ་ན པ་ཋ་མ་གཱ་ཐཱ་ཡ ཏཱ་ཝ ས་ངྒ་མོཏི ས་ངྒཱ་མོ. ཛ་ཡོ སུ་རཱ་ནནྟི དེ་ཝཱ་ནཾ ཛ་ཡོ.
ཏ་སྶཱ་ཝི་བྷཱ་ཝ་ཏྠཾ ཨ་ཡ་མ་ནུ་པུ་བྦི་ཀ་ཐཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ – ས་ཀྐོ ཀི་ར མ་ག་དྷ་ར་ཊྛེ མ་ཙ་ལ་གཱ་མ་ཝཱ་སཱི ཏེ་ཏྟིཾ་ས་མ་ནུ་སྶ་སེ་ཊྛོ མ་གྷོ ནཱ་མ མཱ་ཎ་ཝོ ཧུ་ཏྭཱ ས་ཏྟ ཝ་ཏྟ་པ་དཱ་ནི པཱུ་རེ་ཏྭཱ ཏཱ་ཝ་ཏིཾ་ས་བྷ་ཝ་ནེ ནི་བྦ་ཏྟི ས་དྡྷིཾ པ་རི་སཱ་ཡ. ཏ་ཏོ པུ་བྦ་དེ་ཝཱ ‘‘ཨཱ་ག་ནྟུ་ཀ་དེ་ཝ་པུ་ཏྟཱ ཨཱ་ག་ཏཱ, ས་ཀྐཱ་རཾ ནེ་སཾ ཀ་རི་སྶཱ་མཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ དི་བྦ་པ་དུ་མཱ་ནི ཨུ་པ་ནཱ་མེ་སུཾ, ཨུ་པ་ཌྜྷ་ར་ཛྫེ་ན ཙ ནི་མ་ནྟེ་སུཾ. ས་ཀྐོ ཨུ་པ་ཌྜྷ་ར་ཛྫེ་ན ཨ་ས་ནྟུ་ཊྛོ ས་ཀ་པ་རི་སཾ ས་ཉྙཱ་པེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ སུ་རཱ་མ་ད་མ་ཏྟེ ཏེ པཱ་དེ ག་ཧེ་ཏྭཱ སི་ནེ་རུ་པ་བྦ་ཏ་པཱ་དེ ཁི་པི. ཏེ་སཾ སི་ནེ་རུ་སྶ ཧེ་ཊྛི་མ་ཏ་ལེ ད་ས་ས་ཧ་སྶ་ཡོ་ཛ་ནཾ ཨ་སུ་ར་བྷ་ཝ་ནཾ ནི་བྦ་ཏྟི པཱ་རི་ཙྪ་ཏྟ་ཀ་པ་ཊི་ཙྪ་ནྣ་བྷཱུ་ཏཱ་ཡ ཙི་ཏྲ་པཱ་ཊ་ལི་ཡཱ ཨུ་པ་སོ་བྷི་ཏཾ. ཏ་ཏོ ཏེ ས་ཏིཾ པ་ཊི་ལ་བྷི་ཏྭཱ ཏཱ་ཝ་ཏིཾ་ས་བྷ་ཝ་ནཾ ཨ་པ་སྶ་ནྟཱ ‘‘ཨ་ཧོ རེ ན་ཊྛཱ མ་ཡཾ པཱ་ན་མ་ད་དོ་སེ་ན, ན དཱ་ནི མ་ཡཾ སུ་རཾ པི་ཝི་མྷཱ, ཨ་སུ་རཾ པི་ཝི་མྷཱ, ན དཱ་ནི་མྷཱ སུ་རཱ, ཨ་སུ་རཱ དཱ་ནི ཛཱ་ཏ་མྷཱ’’ཏི. ཏ་ཏོ པ་བྷུ་ཏི ‘‘ཨ་སུ་རཱ’’ཨི་ཙྩེ་ཝ ཨུ་པྤ་ནྣ་ས་མ་ཉྙཱ ཧུ་ཏྭཱ ‘‘ཧ་ནྡ དཱ་ནི དེ་ཝེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ས་ངྒཱ་མེ་མཱ’’ཏི སི་ནེ་རུཾ པ་རི་ཏོ ཨཱ་རོ་ཧིཾ་སུ. ཏ་ཏོ ས་ཀྐོ ཨ་སུ་རེ ཡུ་དྡྷེ་ན ཨ་བྦྷུ་གྒ་ནྟྭཱ པུ་ན་པི ས་མུ་དྡེ པ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཙ་ཏཱུ་སུ དྭཱ་རེ་སུ ཨ་ཏྟ་ནཱ ས་དི་སཾ ཨི་ནྡ་པ་ཊི་མཾ མཱ་པེ་ཏྭཱ ཋ་པེ་སི. ཏ་ཏོ ཨ་སུ་རཱ ‘‘ཨ་པྤ་མ་ཏྟོ ཝ་ཏཱ་ཡཾ ས་ཀྐོ ནི་ཙྩཾ ར་ཀྑ་ནྟོ ཏི་ཊྛ་ཏཱི’’ཏི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ པུ་ན་དེ་ཝ ན་ག་རཾ ཨ་ག་མིཾ་སུ. ཏ་ཏོ དེ་ཝཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཛ་ཡཾ གྷོ་སེ་ནྟཱ མ་ཧཱ་ཝཱི་ཐི་ཡཾ ཙེ་ལུ་ཀྑེ་པཾ ཀ་རོ་ནྟཱ ན་ཀྑ་ཏྟཾ ཀཱི་ལི༹ཾ་སུ. ཨ་ཐ ཨ་སི་ཏོ ཨ་ཏཱི་ཏཱ་ནཱ་ག་ཏེ ཙ་ཏྟཱ་ལཱི་ས་ཀ་པྤེ ཨ་ནུ་སྶ་རི་ཏུཾ ས་མ་ཏྠ་ཏཱ་ཡ ‘‘ཀིཾ ནུ ཁོ ཨི་མེ་ཧི པུ་བྦེ་པི ཨེ་ཝཾ ཀཱི་ལི༹་ཏ་པུ་བྦ’’ནྟི ཨཱ་ཝ་ཛྫེ་ནྟོ ཏཾ དེ་ཝཱ་སུ་ར་ས་ངྒཱ་མེ དེ་ཝ་ཝི་ཛ་ཡཾ དི་སྭཱ ཨཱ་ཧ –
‘‘ཡ་དཱ་པི ཨཱ་སཱི ཨ་སུ་རེ་ཧི ས་ངྒ་མོ,
ཛ་ཡོ སུ་རཱ་ནཾ ཨ་སུ་རཱ པ་རཱ་ཛི་ཏཱ;
ཏ་དཱ་པི ནེ་ཏཱ་དི་སོ ལོ་མ་ཧཾ་ས་ནོ’’ཏི.
ཏ་སྨི་མྤི ཀཱ་ལེ ཨེ་ཏཱ་དི་སོ ལོ་མ་ཧཾ་ས་ནོ པ་མོ་དོ ན ཨཱ་སི. ཀི་མ་བྦྷུ་ཏཾ ད་ཊྛུ མ་རཱུ པ་མོ་དི་ཏཱཏི ཨ་ཛྫ པ་ན ཀིཾ ཨ་བྦྷུ་ཏཾ དི་སྭཱ ཨེ་ཝཾ དེ་ཝཱ པ་མུ་དི་ཏཱ་ཏི.
༦༨༨. དུ་ཏི་ཡ་གཱ་ཐཱ་ཡ སེ་ལེ༹་ནྟཱིཏི མུ་ཁེ་ན ཨུ་སྶེ་ལ༹་ན་ས་དྡཾ མུ་ཉྩ་ནྟི. གཱ་ཡ་ནྟི ནཱ་ནཱ་ཝི་དྷཱ་ནི གཱི་ཏཱ་ནི, ཝཱ་ད་ཡ་ནྟི ཨ་ཊྛ་ས་ཊྛི ཏཱུ་རི་ཡ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི, ཕོ་ཊེ་ནྟཱིཏི ཨ་པྥོ་ཊེ་ནྟི. པུ་ཙྪཱ་མི ཝོ་ཧནྟི ཨ་ཏྟ་ནཱ ཨཱ་ཝ་ཛྫེ་ཏྭཱ ཉཱ་ཏུཾ ས་མ་ཏྠོ་པི ཏེ་སཾ ཝ་ཙ་ནཾ སོ་ཏུ་ཀཱ་མ་ཏཱ་ཡ པུ་ཙྪ་ཏི. མེ་རུ་མུ་དྡྷ་ཝཱ་སི་ནེཏི སི་ནེ་རུ་མུ་དྡྷ་ནི ཝ་ས་ནྟེ. སི་ནེ་རུ་སྶ ཧི ཧེ་ཊྛི་མ་ཏ་ལེ ད་ས་ཡོ་ཛ་ན་ས་ཧ་སྶཾ ཨ་སུ་ར་བྷ་ཝ་ནཾ, མ་ཛ྄ཛྷི་མ་ཏ་ལེ དྭི་ས་ཧ་སྶ་པ་རི་ཏྟ་དཱི་པ་པ་རི་ཝཱ་རཱ ཙ་ཏྟཱ་རོ མ་ཧཱ་དཱི་པཱ, ཨུ་པ་རི་མ་ཏ་ལེ ད་ས་ཡོ་ཛ་ན་ས་ཧ་སྶཾ ཏཱ་ཝ་ཏིཾ་ས་བྷ་ཝ་ནཾ. ཏ་སྨཱ དེ་ཝཱ ‘‘མེ་རུ་མུ་དྡྷ་ཝཱ་སི་ནོ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ནྟི. མཱ་རི་སཱཏི དེ་ཝེ ཨཱ་མ་ནྟེ་ཏི, ནི་དུ་ཀྑཱ ནི་རཱ་བཱ་དྷཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི.
༦༨༩. ཨ་ཐ་སྶ ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་ནྟེ་ཧི དེ་ཝེ་ཧི ཝུ་ཏྟཱ་ཡ ཏ་ཏི་ཡ་གཱ་ཐཱ་ཡ བོ་དྷི་ས་ཏྟོཏི བུ་ཛ྄ཛྷ་ན་ཀ་ས་ཏྟོ, ས་མྨཱ་ས་མྦོ་དྷིཾ ག་ནྟུཾ ཨ་ར་ཧོ ས་ཏྟོ ར་ཏ་ན་ཝ་རོཏི ཝ་ར་ར་ཏ་ན་བྷཱུ་ཏོ. ཏེ་ན་མྷ ཏུ་ཊྛཱཏི ཏེ་ན ཀཱ་ར་ཎེ་ན མ་ཡཾ ཏུ་ཊྛཱ. སོ ཧི བུ་དྡྷ་ཏྟཾ པ་ཏྭཱ ཏ་ཐཱ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་སྶ་ཏི, ཡ་ཐཱ མ་ཡ་ཉྩ ཨ་ཉྙེ ཙ དེ་ཝ་ག་ཎཱ སེ་ཀྑཱ་སེ་ཀྑ་བྷཱུ་མིཾ པཱ་པུ་ཎི་སྶཱ་མ. མ་ནུ་སྶཱ་པི་སྶ དྷ་མྨཾ སུ་ཏྭཱ ཡེ ན ས་ཀྑི་སྶ་ནྟི པ་རི་ནི་བྦཱ་ཏུཾ, ཏེ དཱ་ནཱ་དཱི་ནི ཀ་ཏྭཱ དེ་ཝ་ལོ་ཀེ པ་རི་པཱུ་རེ་སྶ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཡཾ ཀི་ར ནེ་སཾ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ཏ་ཏྠ ‘‘ཏུ་ཊྛཱ ཀ་ལྱ་རཱུ་པཱ’’ཏི ཀི་ཉྩཱ་པི ཨི་དཾ པ་ད་དྭ་ཡཾ ཨ་ཏྠ་ཏོ ཨ་བྷི་ནྣཾ, ཏ་ཐཱ་པི ‘‘ཀི་མ་བྦྷུ་ཏཾ ད་ཊྛུ མ་རཱུ པ་མོ་དི་ཏཱ, ཀིཾ དེ་ཝ་ས་ངྒྷོ ཨ་ཏི་རི་ཝ ཀ་ལྱ་རཱུ་པོ’’ཏི ཨི་མ་སྶ པ་ཉྷ་དྭ་ཡ་སྶ ཝི་སྶ་ཛྫ་ན་ཏྠཾ ཝུ་ཏྟ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
༦༩༠. ཨི་དཱ་ནི ཡེ་ན ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡེ་ན བོ་དྷི་ས་ཏྟེ ཛཱ་ཏེ ཏུ་ཊྛཱ ཨ་ཧེ་སུཾ, ཏཾ ཨཱ་ཝི་ཀ་རོ་ནྟེ་ཧི ཝུ་ཏྟཱ་ཡ ཙ་ཏུ་ཏྠ་གཱ་ཐཱ་ཡ ས་ཏྟ་གྒ་ཧ་ཎེ་ན དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶ་གྒ་ཧ་ཎཾ, པ་ཛཱ་ག་ཧ་ཎེ་ན སེ་ས་ག་ཏི་གྒ་ཧ་ཎཾ. ཨེ་ཝཾ དྭཱི་ཧི པ་དེ་ཧི པ་ཉྩ་སུ་པི ག་ཏཱི་སུ སེ་ཊྛ་བྷཱ་ཝཾ ད་སྶེ་ཏི. ཏི་ར་ཙྪཱ་ནཱ་པི ཧི སཱི་ཧཱ་ད་ཡོ ཨ་ས་ནྟཱ་སཱ་དི་གུ་ཎ་ཡུ་ཏྟཱ, ཏེ་པི ཨ་ཡ་མེ་ཝ ཨ་ཏི་སེ་ཏི. ཏ་སྨཱ ‘‘པ་ཛཱ་ན་མུ་ཏྟ་མོ’’ཏི ཝུ་ཏྟོ. དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶེ་སུ པ་ན ཡེ ཨ་ཏྟ་ཧི་ཏཱ་ཡ པ་ཊི་པ་ནྣཱ་ད་ཡོ ཙ་ཏྟཱ་རོ པུ་གྒ་ལཱ, ཏེ་སུ ཨུ་བྷ་ཡ་ཧི་ཏ་པ་ཊི་པ་ནྣོ ཨ་གྒ་པུ་གྒ་ལོ ཨ་ཡཾ, ན་རེ་སུ ཙ ཨུ་ས་བྷ་ས་དི་ས་ཏྟཱ ན་རཱ་ས་བྷོ. ཏེ་ན་སྶ ཐུ་ཏིཾ བྷ་ཎ་ནྟཱ ཨི་ད་མྤི པ་ད་དྭ་ཡ་མཱ་ཧཾ་སུ.
༦༩༡. པ་ཉྩ་མ་གཱ་ཐཱ་ཡ ཏཾ ས་དྡནྟི ཏཾ དེ་ཝེ་ཧི ཝུ་ཏྟ་ཝ་ཙ་ན་ས་དྡཾ. ཨ་ཝ་ས་རཱིཏི ཨོ་ཏ་རི. ཏ་ད བྷ་ཝ་ནནྟི ཏ་དཱ བྷ་ཝ་ནཾ.
༦༩༢. ཚ་ཊྛ་གཱ་ཐཱ་ཡ ཏ་ཏོཏི ཨ་སི་ཏ་སྶ ཝ་ཙ་ན་ཏོ ཨ་ན་ནྟ་རཾ. ཨུ་ཀྐཱ་མུ་ཁེ་ཝཱཏི ཨུ་ཀྐཱ་མུ་ཁེ ཨེ་ཝ, མཱུ་སཱ་མུ་ཁེ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. སུ་ཀུ་ས་ལ་ས་མྤ་ཧ་ཊྛནྟི སུ་ཀུ་ས་ལེ་ན སུ་ཝ་ཎྞ་ཀཱ་རེ་ན ས་ངྒྷ་ཊྚི་ཏཾ, ས་ངྒྷ་ཊྚེ་ནྟེ་ན ཏཱ་པི་ཏ་ནྟི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ད་དྡ་ལླ་མཱ་ནནྟི ཝི་ཛྫོ་ཏ་མཱ་ནཾ. ཨ་སི་ཏ་ཝ྄ཧ་ཡ་སྶཱཏི ཨ་སི་ཏ་ནཱ་མ་སྶ དུ་ཏི་ཡེ་ན ནཱ་མེ་ན ཀ་ཎྷ་དེ་ཝི་ལ་སྶ ཨི་སི་ནོ.
༦༩༣. ས་ཏྟ་མ་གཱ་ཐཱ་ཡ ཏཱ་རཱ་ས་བྷཾ ཝཱཏི ཏཱ་རཱ་ནཾ ཨུ་ས་བྷ་ས་དི་སཾ, ཙ་ནྡ་ནྟི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ཝི་སུ་དྡྷནྟི ཨ་བྦྷཱ་དི་ཨུ་པ་ཀྐི་ལེ་ས་ར་ཧི་ཏཾ. ས་ར་ད་རི་ཝཱཏི ས་ར་དེ ཨི་ཝ. ཨཱ་ན་ནྡ་ཛཱ་ཏོཏི ས་ཝ་ན་མ་ཏྟེ་ནེ་ཝ ཨུ་པྤ་ནྣཱ་ཡ པཱི་ཏི་ཡཱ པཱི་ཏི་ཛཱ་ཏོ. ཨ་ལ་ཏྠ པཱི་ཏིནྟི དི་སྭཱ པུ་ན་པི པཱི་ཏིཾ ལ་བྷི.
༦༩༤. ཏ་ཏོ པ་རཾ བོ་དྷི་ས་ཏྟ་སྶ དེ་ཝེ་ཧི ས་དཱ པ་ཡུ་ཛྫ་མཱ་ན་ས་ཀྐཱ་ར་དཱི་པ་ན་ཏྠཾ ཝུ་ཏྟ་ཨ་ཊྛ་མ་གཱ་ཐཱ་ཡ ཨ་ནེ་ཀ་སཱ་ཁནྟི ཨ་ནེ་ཀ་ས་ལཱ་ཀཾ. ས་ཧ་སྶ་མ་ཎྜ་ལནྟི ར་ཏྟ་སུ་ཝ་ཎྞ་མ་ཡ་ས་ཧ་སྶ་མ་ཎྜ་ལ་ཡུ་ཏྟཾ. ཚ་ཏྟནྟི དི་བྦ་སེ་ཏ་ཙྪ་ཏྟཾ. ཝཱི་ཏི་པ་ཏ་ནྟཱིཏི ས་རཱི་རཾ བཱི་ཛ་མཱ་ནཱ པ་ཏ་ནུ་པྤ་ཏ་ནཾ ཀ་རོ་ནྟི.
༦༩༥. ན་ཝ་མ་གཱ་ཐཱ་ཡ ཛ་ཊཱིཏི ཛ་ཊི་ལོ. ཀ་ཎྷ་སི་རི་ཝ྄ཧ་ཡོཏི ཀ་ཎྷ་ས་དྡེ་ན ཙ སི་རི་ས་དྡེ་ན ཙ ཨ་ཝ྄ཧ་ཡ་མཱ་ནོ. ཏཾ ཀི་ར ‘‘སི་རི་ཀ་ཎྷོ’’ཏི་པི ཨ་ཝ྄ཧ་ཡ་ནྟི ཨཱ་མ་ནྟེ་ནྟི, ཨཱ་ལ་པ་ནྟཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. པ་ཎྜུ་ཀ་མྦ་ལེཏི ར་ཏྟ་ཀ་མྦ་ལེ. ཨ་དྷི་ཀཱ་ར་ཏོ ཙེ་ཏྠ ‘‘ཀུ་མཱ་ར’’ནྟི ཝ་ཏྟ་བྦཾ, པཱ་ཋ་སེ་སོ ཝཱ ཀཱ་ཏ་བྦོ. པུ་རི་མ་གཱ་ཐཱ་ཡ ཙ ཨ་ཧ་ཏྠ་པཱ་ས་ག་ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ‘‘དི་སྭཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཨི་དྷ པ་ན ཧ་ཏྠ་པཱ་ས་ག་ཏཾ པ་ཊི་གྒ་ཧ་ཎ་ཏྠཾ ཨུ་པ་ནཱི་ཏཾ, ཏ་སྨཱ པུ་ན ཝ་ཙ་ནཾ ‘‘དི་སྭཱ’’ཏི. པུ་རི་མཾ ཝཱ ད་སྶ་ན་པཱི་ཏི་ལཱ་བྷཱ་པེ་ཀྑཾ གཱ་ཐཱ་ཝ་སཱ་ནེ ‘‘ཝི་པུ་ལ་མ་ལ་ཏྠ པཱི་ཏི’’ནྟི ཝ་ཙ་ན་ཏོ, ཨི་དཾ པ་ཊི་གྒ་ཧཱ་པེ་ཀྑཾ ཨ་ཝ་སཱ་ནེ ‘‘སུ་མ་ནོ པ་ཊི་གྒ་ཧེ’’ཏི ཝ་ཙ་ན་ཏོ. པུ་རི་མ་ཉྩ ཀུ་མཱ་ར་ས་མྦ་ནྡྷ་མེ་ཝ, ཨི་དཾ སེ་ཏ་ཙྪ་ཏྟ་ས་མྦ་ནྡྷ་མྤི. དི་སྭཱཏི ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་གྒྷ་ན་ཀེ ག་ནྡྷཱ་ར་ར་ཏྟ་ཀ་མྦ་ལེ སུ་ཝ་ཎྞ་ནི་ཀྑཾ ཝི་ཡ ཀུ་མཱ་རཾ ‘‘ཚ་ཏྟཾ མ་རཱུ’’ཏི ཨེ་ཏྠ ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཀཱ་རཾ སེ་ཏ་ཙྪ་ཏྟཾ དྷཱ་རི་ཡ་ནྟཾ མུ་དྡྷ་ནི དི་སྭཱ. ཀེ་ཙི པ་ན ‘‘ཨི་དཾ མཱ་ནུ་ས་ཀཾ ཚ་ཏྟཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟ’’ནྟི བྷ་ཎ་ནྟི. ཡ་ཐེ་ཝ ཧི དེ་ཝཱ, ཨེ་ཝཾ མ་ནུ་སྶཱ་པི ཚ་ཏྟ་ཙཱ་མ་ར་མོ་ར་ཧ་ཏྠ་ཏཱ་ལ་ཝ་ཎྚ་ཝཱ་ལ༹་བཱི་ཛ་ནི་ཧ་ཏྠཱ མ་ཧཱ་པུ་རི་སཾ ཨུ་པ་ག་ཙྪ་ནྟཱི་ཏི. ཨེ་ཝཾ ས་ནྟེ་པི ན ཏ་སྶ ཝ་ཙ་ནེ་ན ཀོ་ཙི་པི ཨ་ཏི་ས་ཡོ ཨ་ཏྠི, ཏ་སྨཱ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་མེ་ཝ སུ་ནྡ་རཾ. པ་ཊི་གྒ་ཧེཏི ཨུ་བྷོ་ཧི ཧ་ཏྠེ་ཧི པ་ཊི་གྒ་ཧེ་སི. ཨི་སིཾ ཀི་ར ཝ་ནྡཱ་པེ་ཏུཾ ཀུ་མཱ་རཾ ཨུ་པ་ནེ་སུཾ. ཨ་ཐ་སྶ པཱ་དཱ པ་རི་ཝ་ཏྟི་ཏྭཱ ཨི་སི་སྶ མ་ཏྠ་ཀེ པ་ཏི་ཊྛ་ཧིཾ་སུ. སོ ཏ་མྤི ཨ་ཙྪ་རི་ཡཾ དི་སྭཱ ཨུ་ད་གྒ་ཙི་ཏྟོ སུ་མ་ནོ པ་ཊི་གྒ་ཧེ་སི.
༦༩༦. ད་ས་མ་གཱ་ཐཱ་ཡཾ ཛི་གཱི་ས་ཀོཏི ཛི་གཱི་ས་ནྟོ མ་གྒ་ནྟོ པ་རི་ཡེ་ས་ནྟོ, ཨུ་པ་པ་རི་ཀྑ་ནྟོ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ལ་ཀྑ་ཎ་མ་ནྟ་པཱ་ར་གཱུཏི ལ་ཀྑ་ཎཱ་ནཾ ཝེ་དཱ་ན་ཉྩ པཱ་རཾ ག་ཏོ. ཨ་ནུ་ཏྟ་རཱ་ཡནྟི ཨ་ནུ་ཏྟ་རོ ཨ་ཡཾ. སོ ཀི་ར ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་བྷི་མུ་ཁཱ་ག་ཏེ་སུ མ་ཧཱ་ས་ཏྟ་སྶ པཱ་ད་ཏ་ལེ་སུ ཙ་ཀྐཱ་ནི དི་སྭཱ ཏ་ད་ནུ་སཱ་རེ་ན སེ་ས་ལ་ཀྑ་ཎཱ་ནི ཛི་གཱི་ས་ནྟོ ས་བྦཾ ལ་ཀྑ་ཎ་ས་མྤ་ཏྟིཾ དི་སྭཱ ‘‘ཨ་དྡྷཱ་ཡཾ བུ་དྡྷོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཉ་ཏྭཱ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ.
༦༩༧. ཨེ་ཀཱ་ད་སཱ་ཡཾ ཨ་ཐ་ཏྟ་ནོ ག་མ་ནནྟི པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཝ་སེ་ན ཨ་རཱུ་པ་ག་མ་ནཾ. ཨ་ཀ་ལྱ་རཱུ་པོ ག་ལ༹་ཡ་ཏི ཨ་སྶུ་ཀཱ་ནཱིཏི ཏཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་རཱུ་པཱུ་པ་པ་ཏྟིཾ ཨ་ནུ་སྶ་རི་ཏྭཱ ‘‘ན དཱ་ནཱ་ཧཾ ཨ་སྶ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཾ སོ་ཏུཾ ལ་ཙྪཱ་མཱི’’ཏི ཨ་ཏུ་ཊྛ་རཱུ་པོ བ་ལ་ཝ་སོ་ཀཱ་བྷི་བྷ་ཝེ་ན དོ་མ་ན་སྶ་ཛཱ་ཏོ ཧུ་ཏྭཱ ཨ་སྶཱུ་ནི པཱ་ཏེ་ཏི ག་ལ༹་ཡ་ཏི. ‘‘ག་ར་ཡ་ཏཱི’’ཏི་པི པཱ་ཋོ. ཡ་དི པ་ནེ་ས རཱུ་པ་བྷ་ཝེ ཙི་ཏྟཾ ན་མེ་ཡྻ, ཀིཾ ཏ་ཏྠ ན ཨུ་པྤ་ཛྫེ་ཡྻ, ཡེ་ནེ་ཝཾ རོ་ད་ཏཱི་ཏི? ན ན ཨུ་པྤ་ཛྫེ་ཡྻ, ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཏཱ་ཡ པ་ནེ་ཏཾ ཝི་དྷིཾ ན ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ས་ནྟེ་པི དོ་མ་ན་སྶུ་པྤ་ཏྟི་ཡེ་ཝ་སྶ ཨ་ཡུ་ཏྟཱ ས་མཱ་པ་ཏྟི་ལཱ་བྷེ་ན ཝི་ཀྑ་མྦྷི་ཏ་ཏྟཱ་ཏི ཙེ? ན, ཝི་ཀྑ་མྦྷི་ཏ་ཏྟཱ ཨེ་ཝ. མ་གྒ་བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡ ས་མུ་ཙྪི་ནྣཱ ཧི ཀི་ལེ་སཱ ན ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི, ས་མཱ་པ་ཏྟི་ལཱ་བྷཱི་ནཾ པ་ན བ་ལ་ཝ་པ་ཙྩ་ཡེ་ན ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི. ཨུ་པྤ་ནྣེ ཀི་ལེ་སེ པ་རི་ཧཱི་ན་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ཏྟཱ ཀུ་ཏ་སྶ ཨ་རཱུ་པ་ག་མ་ན་ནྟི ཙེ? ཨ་པྤ་ཀ་སི་རེ་ན པུ་ནཱ་དྷི་ག་མ་ཏོ. ས་མཱ་པ་ཏྟི་ལཱ་བྷི་ནོ ཧི ཨུ་པྤ་ནྣེ ཀི་ལེ་སེ བ་ལ་ཝ་ཝཱི་ཏི་ཀྐ་མཾ ཨ་ནཱ་པ་ཛྫ་ནྟཱ ཝཱུ་པ་ས་ནྟ་མ་ཏྟེ་ཡེ་ཝ ཀི་ལེ་ས་ཝེ་གེ པུ་ན ཏཾ ཝི་སེ་སཾ ཨ་པྤ་ཀ་སི་རེ་ནེ་ཝཱ་དྷི་ག་ཙྪ་ནྟི, ‘‘པ་རི་ཧཱི་ན་ཝི་སེ་སཱ ཨི་མེ’’ཏི་པི དུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻཱ ཧོ་ནྟི, ཏཱ་དི་སོ ཙ ཨེ་སོ. ནོ ཙེ ཀུ་མཱ་རེ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི ཨ་ནྟ་རཱ་ཡོཏི ན བྷ་ཝི་སྶ་ཏི ནུ ཁོ ཨི་མ་སྨིཾ ཀུ་མཱ་རེ ཨ་ནྟ་རཱ་ཡོ.
༦༩༨. དྭཱ་ད་སཱ་ཡཾ ན ཨོ་ར་ཀཱ་ཡནྟི ཨ་ཡཾ ཨོ་ར་ཀོ པ་རི་ཏྟོ ན ཧོ་ཏི. ཨུ་ཏྟ་ར་གཱ་ཐཱ་ཡ ཝ་ཏྟ་བྦཾ བུ་དྡྷ་བྷཱ་ཝཾ ས་ནྡྷཱ་ཡཱ་ཧ.
༦༩༩. ཏེ་ར་སཱ་ཡཾ ས་མྦོ་དྷི་ཡ་གྒནྟི ས་བྦ་ཉྙུ་ཏ་ཉྙཱ་ཎཾ. ཏ་ཉྷི ཨ་ཝི་པ་རཱི་ཏ་བྷཱ་ཝེ་ན ས་མྨཱ བུ་ཛ྄ཛྷ་ན་ཏོ ས་མྦོ་དྷི, ཀ་ཏྠ་ཙི ཨཱ་ཝ་ར་ཎཱ་བྷཱ་ཝེ་ན ས་བྦ་ཉཱ་ཎུ་ཏྟ་མ་ཏོ ‘‘ཨ་གྒ’’ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཕུ་སི་སྶ་ཏཱིཏི པཱ་པུ་ཎི་སྶ་ཏི. པ་ར་མ་ཝི་སུ་དྡྷ་ད་སྶཱིཏི ནི་བྦཱ་ན་ད་སྶཱི. ཏ་ཉྷི ཨེ་ཀ་ནྟ་ཝི་སུ་དྡྷ་ཏྟཱ པ་ར་མ་ཝི་སུ་དྡྷཾ. ཝི་ཏྠཱ་རི་ཀ་སྶཱཏི ཝི་ཏྠཱ་རི་ཀཾ ཨ་སྶ. བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡནྟི སཱ་ས་ནཾ.
༧༠༠. ཙུ་དྡ་སཱ་ཡཾ ཨ་ཐ་ནྟ་རཱཏི ཨ་ནྟ་རཱ་ཡེ་ཝ ཨ་སྶ, ས་མྦོ་དྷི་པྤ་ཏྟི་ཏོ ཨོ་ར་ཏོ ཨེ་ཝཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ན སོ་སྶནྟི ན སུ་ཎི་སྶཾ. ཨ་ས་མ་དྷུ་ར་སྶཱཏི ཨ་ས་མ་ཝཱི་རི་ཡ་སྶ. ཨ་ཊྚོཏི ཨཱ་ཏུ་རོ. བྱ་ས་ནཾ ག་ཏོཏི སུ་ཁ་ཝི་ནཱ་སཾ པ་ཏྟོ. ཨ་གྷཱ་ཝཱིཏི དུ་ཀྑི་ཏོ, ས་བྦཾ དོ་མ་ན་སྶུ་པྤཱ་ད་མེ་ཝ ས་ནྡྷཱ་ཡཱ་ཧ. དོ་མ་ན་སྶེ་ན ཧི སོ ཨཱ་ཏུ་རོ. ཏ་ཉྩ་སྶ སུ་ཁ་བྱ་ས་ན་ཏོ བྱ་ས་ནཾ, སུ་ཁ་ཝི་ནཱ་ས་ན་ཏོ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཏེ་ན ཙ སོ ཙེ་ཏ་སི་ཀ་ཨ་གྷ་བྷཱུ་ཏེ་ན ཨ་གྷཱ་ཝཱི.
༧༠༡. པ་ནྣ་ར་སཱ་ཡཾ ཝི་པུ་ལཾ ཛ་ནེ་ཏྭཱ་ནཱཏི ཝི་པུ་ལཾ ཛ་ནེ་ཏྭཱ. ཨ་ཡ་མེ་ཝ ཝཱ པཱ་ཋོ. ནི་གྒ་མཱཏི ནི་གྒ་ཏོ. ཨེ་ཝཾ ནི་གྒ་ཏོ ཙ སོ བྷཱ་གི་ནེ་ཡྻཾ ས་ཡནྟི ས་ཀཾ བྷཱ་གི་ནེ་ཡྻཾ, ཨ་ཏྟ་ནོ བྷ་གི་ནི་ཡཱ པུ་ཏྟ་ནྟི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ས་མཱ་ད་པེ་སཱིཏི ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་པྤཱ་ཡུ་ཀ་བྷཱ་ཝཾ ཉ་ཏྭཱ ཀ་ནི་ཊྛ་བྷ་གི་ནི་ཡཱ ཙ པུ་ཏྟ་སྶ ནཱ་ལ་ཀ་སྶ མཱ་ཎ་ཝ་ཀ་སྶ ཨུ་པ་ཙི་ཏ་པུ་ཉྙ་ཏཾ ཨ་ཏྟ་ནོ བ་ལེ་ན ཉ་ཏྭཱ ‘‘ཝུ་ཌྜྷི་པྤ་ཏྟོ པ་མཱ་ད་མྤི ཨཱ་པ་ཛྫེ་ཡྻཱ’’ཏི ནཾ ཨ་ནུ་ཀ་མྤ་མཱ་ནོ བྷ་གི་ནི་ཡཱ གྷ་རཾ ག་ནྟྭཱ ‘‘ཀ་ཧཾ ནཱ་ལ་ཀོ’’ཏི. ‘‘བ་ཧི, བྷ་ནྟེ, ཀཱི་ལ༹་ཏཱི’’ཏི. ‘‘ཨཱ་ནེ་ཐ ན’’ནྟི ཨཱ་ཎཱ་པེ་ཏྭཱ ཏ་ངྑ་ཎཾ་ཡེ་ཝ ཏཱ་པ་ས་པ་བྦ་ཛྫཾ པ་བྦཱ་ཛེ་ཏྭཱ ས་མཱ་ད་པེ་སི ཨོ་ཝ་དི ཨ་ནུ་སཱ་སི. ཀ་ཐཾ? ‘‘བུ་དྡྷོ་ཏི གྷོ་སཾ…པེ… བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ’’ནྟི སོ་ལ༹་ས་མ་གཱ་ཐ་མཱ་ཧ.
༧༠༢. ཏ་ཏྠ ཡ་ད པ་ར་ཏོཏི ཡ་དཱ པ་ར་ཏོ. དྷ་མྨ་མ་གྒནྟི པ་ར་མ་དྷ་མྨ་སྶ ནི་བྦཱ་ན་སྶ མ་གྒཾ, དྷ་མྨཾ ཝཱ ཨ་གྒཾ ས་ཧ པ་ཊི་པ་དཱ་ཡ ནི་བྦཱ་ནཾ. ཏ་སྨིནྟི ཏ་སྶ ས་ནྟི་ཀེ. བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡནྟི ས་མ་ཎ་དྷ་མྨཾ.
༧༠༣. ས་ཏྟ་ར་སཱ་ཡཾ ཏཱ་དི་ནཱཏི ཏ་སྶ་ཎྛི་ཏེ་ན, ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཀི་ལེ་ས་ཝི་ཀྑ་མྦྷ་ནེ ས་མཱ་དྷི་ལཱ་བྷེ ཙ ས་ཏི ཝི་ཀྑ་མྦྷི་ཏ་ཀི་ལེ་སེ་ན ས་མཱ་ཧི་ཏ་ཙི་ཏྟེ་ན ཙཱ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ཨ་ནཱ་ག་ཏེ པ་ར་མ་ཝི་སུ་དྡྷ་ད་སྶི་ནཱཏི ‘‘ཨ་ཡཾ ནཱ་ལ་ཀོ ཨ་ནཱ་ག་ཏེ ཀཱ་ལེ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ས་ནྟི་ཀེ པ་ར་མ་ཝི་སུ་དྡྷཾ ནི་བྦཱ་ནཾ པ་སྶི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཨེ་ཝཾ དི་ཊྛ་ཏྟཱ སོ ཨི་སི ཨི་མི་ནཱ པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ‘‘ཨ་ནཱ་ག་ཏེ པ་ར་མ་ཝི་སུ་དྡྷ་ད་སྶཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟོ. ཏེ་ན ཨ་ནཱ་ག་ཏེ པ་ར་མ་ཝི་སུ་དྡྷ་ད་སྶི་ནཱ. ཨུ་པ་ཙི་ཏ་པུ་ཉྙ་ས་ཉྩ་ཡོཏི པ་དུ་མུ་ཏྟ་ར་ཏོ པ་བྷུ་ཏི ཀ་ཏ་པུ་ཉྙ་ས་ཉྩ་ཡོ. པ་ཏི་ཀྑནྟི ཨཱ་ག་མ་ཡ་མཱ་ནོ. པ་རི་ཝ་སཱིཏི པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ཏཱ་པ་ས་ཝེ་སེ་ན ཝ་སི. ར་ཀྑི་ཏི་ནྡྲི་ཡོཏི ར་ཀྑི་ཏ་སོ་ཏི་ནྡྲི་ཡོ ཧུ་ཏྭཱ. སོ ཀི་ར ཏ་ཏོ པ་བྷུ་ཏི ཨུ་ད་ཀེ ན ནི་མུ་ཛྫི ‘‘ཨུ་ད་ཀཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ སོ་ཏི་ནྡྲི་ཡཾ ཝི་ནཱ་སེ་ཡྻ, ཏ་ཏོ དྷ་མྨ་སྶ་ཝ་ན་བཱ་ཧི་རོ བྷ་ཝེ་ཡྻ’’ནྟི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ.
༧༠༤. ཨ་ཊྛཱ་ར་སཱ་ཡཾ སུ་ཏྭཱ་ན གྷོ་སནྟི སོ ནཱ་ལ་ཀོ ཨེ་ཝཾ པ་རི་ཝ་ས་ནྟོ ཨ་ནུ་པུ་བྦེ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ས་མྦོ་དྷིཾ པ་ཏྭཱ བཱ་རཱ་ཎ་སི་ཡཾ དྷ་མྨ་ཙ་ཀྐེ པ་ཝ་ཏྟི་ཏེ ཏཾ ‘‘བྷ་ག་ཝ་ཏཱ དྷ་མྨ་ཙ་ཀྐཾ པ་ཝ་ཏྟི་ཏཾ, ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ ཝ་ཏ སོ བྷ་ག་ཝཱ ཨུ་པྤ་ནྣོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན ཛི་ན་ཝ་ར་ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟ་ནེ པ་ཝ་ཏྟ་གྷོ་སཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཏྠ་ཀཱ་མཱ་ཧི དེ་ཝ་ཏཱ་ཧི ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཨཱ་རོ་ཙི་ཏཾ སུ་ཏྭཱ. ག་ནྟྭཱ་ན དི་སྭཱ ཨི་སི་ནི་ས་བྷནྟི ས་ཏྟཱ་ཧཾ དེ་ཝ་ཏཱ་ཧི མོ་ནེ་ཡྻ་ཀོ་ལཱ་ཧ་ལེ ཀ་ཡི་ར་མཱ་ནེ ས་ཏྟ་མེ དི་ཝ་སེ ཨི་སི་པ་ཏ་ནཾ ག་ནྟྭཱ ‘‘ནཱ་ལ་ཀོ ཨཱ་ག་མི་སྶ་ཏི, ཏ་སྶ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ཙ ཨ་བྷི་ས་ནྡྷི་ནཱ ཝ་ར་བུ་དྡྷཱ་ས་ནེ ནི་སི་ནྣཾ དི་སྭཱ ནི་ས་བྷ་ས་དི་སཾ ཨི་སི་ནི་ས་བྷཾ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ. པ་ས་ནྣོཏི ས་ཧ ད་སྶ་ནེ་ནེ་ཝ པ་ས་ནྣ་ཙི་ཏྟོ ཧུ་ཏྭཱ. མོ་ནེ་ཡྻ་སེ་ཊྛནྟི ཉཱ་ཎུ་ཏྟ་མཾ, མ་གྒ་ཉཱ་ཎ་ནྟི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ས་མཱ་ག་ཏེ ཨ་སི་ཏཱ་ཝ྄ཧ་ཡ་སྶ སཱ་ས་ནེཏི ཨ་སི་ཏ་སྶ ཨི་སི་ནོ ཨོ་ཝཱ་ད་ཀཱ་ལེ ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟེ. ཏེ་ན ཧི – ‘‘ཡ་དཱ ཝི་ཝ་ར་ཏི དྷ་མྨ་མ་གྒཾ, ཏ་དཱ ག་ནྟྭཱ ས་མ་ཡཾ པ་རི་པུ་ཙྪ་མཱ་ནོ ཙ་ར་སྶུ ཏ་སྨིཾ བྷ་ག་ཝ་ཏི བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ’’ནྟི ཨ་ནུ་སི་ཊྛོ, ཨ་ཡ་ཉྩ སོ ཀཱ་ལོ. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘ས་མཱ་ག་ཏེ ཨ་སི་ཏཱ་ཝ྄ཧ་ཡ་སྶ སཱ་ས་ནེ’’ཏི. སེ་ས་མེ་ཏྠ པཱ་ཀ་ཊ་མེ་ཝ.
ཨ་ཡཾ ཏཱ་ཝ ཝ་ཏྠུ་གཱ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ.
༧༠༥. པུ་ཙྪཱ་གཱ་ཐཱ་དྭ་ཡེ ཨ་ཉྙཱ་ཏ་མེ་ཏནྟི ཝི་དི་ཏཾ མ་ཡཱ ཨེ་ཏཾ. ཡ་ཐཱ་ཏ་ཐནྟི ཨ་ཝི་པ་རཱི་ཏཾ. ཀོ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ? ཡཾ ཨ་སི་ཏོ ‘‘ས་མྦོ་དྷི་ཡ་གྒཾ ཕུ་སི་སྶ་ཏཱ་ཡཾ ཀུ་མཱ་རོ’’ཏི ཉ་ཏྭཱ ‘‘བུ་དྡྷོ་ཏི གྷོ་སཾ ཡ་ད པ་ར་ཏོ སུ་ཎོ་སི, ས་མྦོ་དྷི་པྤ་ཏྟོ ཝི་ཝ་ར་ཏི དྷ་མྨ་མ་གྒ’’ནྟི མཾ ཨ་ཝ་ཙ, ཏ་དེ་ཏཾ མ་ཡཱ ཨ་སི་ཏ་སྶ ཝ་ཙ་ནཾ ཨ་ཛྫ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ས་ཀྑིཾ དི་སྭཱ ‘‘ཡ་ཐཱ་ཏ་ཐ་མེ་ཝཱ’’ཏི ཨ་ཉྙཱ་ཏ་ནྟི. ཏཾ ཏནྟི ཏ་སྨཱ ཏཾ. ས་བྦ་དྷ་མྨཱ་ན པཱ་ར་གུནྟི ཧེ་མ་ཝ་ཏ་སུ་ཏྟེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན ཚ་ཧི ཨཱ་ཀཱ་རེ་ཧི. ས་བྦ་དྷ་མྨཱ་ནཾ པཱ་ར་ག་ཏཾ.
༧༠༦. ཨ་ན་གཱ་རི་ཡུ་པེ་ཏ་སྶཱཏི ཨ་ན་གཱ་རི་ཡཾ ཨུ་པེ་ཏ་སྶ, པ་བྦ་ཛི་ཏ་སྶཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. བྷི་ཀྑཱ་ཙ་རི་ཡཾ ཛི་གཱི་ས་ཏོཏི ཨ་རི་ཡེ་ཧི ཨཱ་ཙི་ཎྞཾ ཨ་ནུ་པ་ཀྐི་ལི་ཊྛཾ བྷི་ཀྑཱ་ཙ་རི་ཡཾ པ་རི་ཡེ་ས་མཱ་ན་སྶ. མོ་ནེ་ཡྻནྟི མུ་ནཱི་ནཾ ས་ནྟ་ཀཾ. ཨུ་ཏྟ་མཾ པ་དནྟི ཨུ་ཏྟ་མ་པ་ཊི་པ་དཾ. སེ་ས་མེ་ཏྠ པཱ་ཀ་ཊ་མེ་ཝ.
༧༠༧. ཨ་ཐ་སྶ ཨེ་ཝཾ པུ་ཊྛོ བྷ་ག་ཝཱ ‘‘མོ་ནེ་ཡྻཾ ཏེ ཨུ་པ་ཉྙི་སྶ’’ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན མོ་ནེ་ཡྻ་པ་ཊི་པ་དཾ བྱཱ་ཀཱ་སི. ཏ་ཏྠ ཨུ་པ་ཉྙི་སྶནྟི ཨུ་པ་ཉྙཱ་པེ་ཡྻཾ, ཝི་ཝ་རེ་ཡྻཾ པ་ཉྙཱ་པེ་ཡྻ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. དུ་ཀྐ་རཾ དུ་ར་བྷི་ས་མྦྷ་ཝནྟི ཀཱ་ཏུ་ཉྩ དུ་ཀྑཾ ཀ་ཡི་ར་མཱ་ན་ཉྩ ས་མྦྷ་ཝི་ཏུཾ ས་ཧི་ཏུཾ དུ་ཀྑ་ནྟི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཨ་ཡཾ པ་ནེ་ཏྠ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ – ཨ་ཧཾ ཏེ མོ་ནེ་ཡྻཾ པ་ཉྙཱ་པེ་ཡྻཾ, ཡ་དི ནཾ ཀཱ་ཏུཾ ཝཱ ཨ་བྷི་ས་མྦྷོ་ཏུཾ ཝཱ སུ་ཁཾ བྷ་ཝེ་ཡྻ, ཨེ་ཝཾ པ་ན དུ་ཀྐ་རཾ དུ་ར་བྷི་ས་མྦྷ་ཝཾ པུ་ཐུ་ཛྫ་ན་ཀཱ་ལ་ཏོ པ་བྷུ་ཏི ཀི་ལི་ཊྛ་ཙི་ཏྟཾ ཨ་ནུ་པྤཱ་དེ་ཏྭཱ པ་ཊི་པ་ཛྫི་ཏ་བྦ་ཏོ. ཏ་ཐཱ ཧི ནཾ ཨེ་ཀ་སྶ བུ་དྡྷ་སྶ ཨེ་ཀོ་ཝ སཱ་ཝ་ཀོ ཀ་རོ་ཏི ཙ ས་མྦྷོ་ཏི ཙཱ་ཏི.
ཨེ་ཝཾ བྷ་ག་ཝཱ མོ་ནེ་ཡྻ་སྶ དུ་ཀྐ་ར་བྷཱ་ཝཾ དུ་ར་བྷི་ས་མྦྷ་ཝ་ཏ་ཉྩ ད་སྶེ་ནྟོ ནཱ་ལ་ཀ་སྶ ཨུ་སྶཱ་ཧཾ ཛ་ནེ་ཏྭཱ ཏ་མ་སྶ ཝ་ཏྟུ་ཀཱ་མོ ཨཱ་ཧ ‘‘ཧ་ནྡ ཏེ ནཾ པ་ཝ་ཀྑཱ་མི, ས་ནྠ་མྦྷ་སྶུ ད་ལ༹ྷོ བྷ་ཝཱ’’ཏི. ཏ་ཏྠ ཧ་ནྡཱཏི བྱ་ཝ་སཱ་ཡ་ཏྠེ ནི་པཱ་ཏོ. ཏེ ནཾ པ་ཝ་ཀྑཱ་མཱིཏི ཏུ་ཡ྄ཧཾ ཏཾ མོ་ནེ་ཡྻཾ པ་ཝ་ཀྑཱ་མི. ས་ནྠ་མྦྷ་སྶཱུཏི དུ་ཀྐ་ར་ཀ་ར་ཎ་ས་མ་ཏྠེ་ན ཝཱི་རི་ཡཱུ་པ་ཏྠ་མྦྷེ་ན ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ཨུ་པ་ཏྠ་མྦྷ་ཡ. ད་ལ༹ྷོ བྷ་ཝཱཏི དུ་ར་བྷི་ས་མྦྷ་ཝ་ས་ཧ་ན་ས་མ་ཏྠཱ་ཡ ཨ་སི་ཐི་ལ་པ་ར་ཀྐ་མ་ཏཱ་ཡ ཐི་རོ ཧོ་ཏི. ཀིཾ ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི? ཡ་སྨཱ ཏྭཾ ཨུ་པ་ཙི་ཏ་པུ་ཉྙ་ས་མྦྷཱ་རོ, ཏ་སྨཱ་ཧཾ ཨེ་ཀ་ནྟ་བྱ་ཝ་སི་ཏོ་ཝ ཧུ་ཏྭཱ ཨེ་ཝཾ དུ་ཀྐ་རཾ དུ་ར་བྷི་ས་མྦྷ་ཝ་མྤི ས་མཱ་ནཾ ཏུ་ཡ྄ཧཾ ཏཾ མོ་ནེ་ཡྻཾ པ་ཝ་ཀྑཱ་མི, ས་ནྠ་མྦྷ་སྶུ ད་ལ༹ྷོ བྷ་ཝཱ་ཏི.
༧༠༨. ཨེ་ཝཾ པ་ར་མ་ས་ལླེ་ཁཾ མོ་ནེ་ཡྻ་ཝ་ཏྟཾ ཝ་ཏྟུ་ཀཱ་མོ ནཱ་ལ་ཀཾ ས་ནྠ་མྦྷ་ནེ ད་ལ༹ྷཱི་བྷཱ་ཝེ ཙ ནི་ཡོ་ཛེ་ཏྭཱ པ་ཋ་མཾ ཏཱ་ཝ གཱ་མཱུ་པ་ནི་བ་དྡྷ་ཀི་ལེ་ས་པྤ་ཧཱ་ནཾ ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘ས་མཱ་ན་བྷཱ་ག’’ནྟི ཨུ་པ་ཌྜྷ་གཱ་ཐ་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ས་མཱ་ན་བྷཱ་གནྟི ས་མ་བྷཱ་གཾ ཨེ་ཀ་ས་དི་སཾ ནི་ནྣཱ་ནཱ་ཀ་ར་ཎཾ. ཨ་ཀྐུ་ཊྛ་ཝ་ནྡི་ཏནྟི ཨ་ཀྐོ་ས་ཉྩ ཝ་ནྡ་ན་ཉྩ.
ཨི་དཱ་ནི ཡ་ཐཱ ཏཾ ས་མཱ་ན་བྷཱ་གཾ ཀ་ཡི་ར་ཏི, ཏཾ ཨུ་པཱ་ཡཾ ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘མ་ནོ་པ་དོ་ས’’ནྟི ཨུ་པ་ཌྜྷ་གཱ་ཐ་མཱ་ཧ. ཏ་སྶ་ཏྠོ – ཨ་ཀྐུ་ཊྛོ མ་ནོ་པ་དོ་སཾ ར་ཀྑེ་ཡྻ, ཝ་ནྡི་ཏོ ས་ནྟོ ཨ་ནུ་ཎྞ་ཏོ ཙ་རེ, ར་ཉྙཱ་པི ཝ་ནྡི་ཏོ ས་མཱ་ནོ ‘‘མཾ ཝ་ནྡ་ཏཱི’’ཏི ཨུ་དྡྷ་ཙྩཾ ནཱ་པ་ཛྫེ་ཡྻ.
༧༠༩. ཨི་དཱ་ནི ཨ་ར་ཉྙཱུ་པ་ནི་བ་དྡྷ་ཀི་ལེ་ས་པྤ་ཧཱ་ནཾ ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘ཨུ་ཙྩཱ་ཝ་ཙཱ’’ཏི གཱ་ཐ་མཱ་ཧ. ཏ་སྶ་ཏྠོ – ཨ་ར་ཉྙ་ས་ཉྙི་ཏེ དཱ་ཡེ་པི ཨི་ཊྛཱ་ནི་ཊྛ་ཝ་སེ་ན ཨུ་ཙྩཱ་ཝ་ཙཱ ནཱ་ན་པྤ་ཀཱ་རཱ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཱ ནི་ཙྪ་ར་ནྟི, ཙ་ཀྑཱ་དཱི་ནཾ ཨཱ་པཱ་ཐ་མཱ་ག་ཙྪ་ནྟི, ཏེ ཙ ཁོ ཨ་གྒི་སི་ཁཱུ་པ་མཱ པ་རི་ལཱ༹་ཧ་ཛ་ན་ཀ་ཊྛེ་ན. ཡ་ཐཱ ཝཱ ཌ་ཡ྄ཧ་མཱ་ནེ ཝ་ནེ ཨ་གྒི་སི་ཁཱ ནཱ་ན་པྤ་ཀཱ་ར་ཏཱ་ཡ ཨུ་ཙྩཱ་ཝ་ཙཱ ནི་ཙྪ་ར་ནྟི, ས་དྷཱུ་མཱ་པི, ཝི་དྷཱུ་མཱ་པི, ནཱི་ལཱ་པི, པཱི་ཏཱ་པི, ར་ཏྟཱ་པི, ཁུ་དྡ་ཀཱ་པི, མ་ཧ་ནྟཱ་པི, ཨེ་ཝཾ སཱི་ཧ་བྱ་གྒྷ་མ་ནུ་སྶཱ་མ་ནུ་སྶ་ཝི་ཝི་དྷ་ཝི་ཧ་ངྒ་ཝི་རུ་ཏ་པུ་པྥ་ཕ་ལ་པ་ལླ་ཝཱ་དི་བྷེ་ད་ཝ་སེ་ན ནཱ་ན་པྤ་ཀཱ་ར་ཏཱ་ཡ དཱ་ཡེ ཨུ་ཙྩཱ་ཝ་ཙཱ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཱ ནི་ཙྪ་ར་ནྟི བྷིཾ་ས་ན་ཀཱ་པི, ར་ཛ་ནཱི་ཡཱ་པི, དོ་ས་ནཱི་ཡཱ་པི, མོ་ཧ་ནཱི་ཡཱ་པི. ཏེ་ནཱ་ཧ – ‘‘ཨུ་ཙྩཱ་ཝ་ཙཱ ནི་ཙྪ་ར་ནྟི, དཱ་ཡེ ཨ་གྒི་སི་ཁཱུ་པ་མཱ’’ཏི. ཨེ་ཝཾ ནི་ཙྪ་ར་ནྟེ་སུ ཙ ཨུ་ཙྩཱ་ཝ་ཙེ་སུ ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ་སུ ཡཱ ཀཱ་ཙི ཨུ་ཡྻཱ་ན་ཝ་ན་ཙཱ་རི་ཀཾ ག་ཏཱ ས་མཱ་ནཱ པ་ཀ་ཏི་ཡཱ ཝཱ ཝ་ན་ཙཱ་རི་ནི་ཡོ ཀ་ཊྛ་ཧཱ་རི་ཀཱ་ད་ཡོ ར་ཧོ་ག་ཏཾ དི་སྭཱ ཧ་སི་ཏ་ལ་པི་ཏ་རུ་དི་ཏ་དུ་ནྣི་ཝ་ཏྠཱ་དཱི་ཧི ནཱ་རི་ཡོ མུ་ནིཾ པ་ལོ་བྷེ་ནྟི, ཏཱ སུ ཏཾ མཱ པ་ལོ་བྷ་ཡུཾ, ཏཱ ནཱ་རི་ཡོ ཏཾ མཱ པ་ལོ་བྷ་ཡུཾ. ཡ་ཐཱ ན པ་ལོ་བྷེ་ནྟི, ཏ་ཐཱ ཀ་རོ་ཧཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི.
༧༡༠-༡༡. ཨེ་ཝ་མ་སྶ བྷ་ག་ཝཱ གཱ་མེ ཙ ཨ་ར་ཉྙེ ཙ པ་ཊི་པ་ཏྟི་ཝི་དྷིཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི སཱི་ལ་སཾ་ཝ་རཾ ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘ཝི་ར་ཏོ མེ་ཐུ་ནཱ དྷ་མྨཱ’’ཏི གཱ་ཐཱ་དྭ་ཡ་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཧི་ཏྭཱ ཀཱ་མེ པ་རོ་པ་རེཏི མེ་ཐུ་ན་དྷ་མྨ་ཏོ ཨ་ཝ་སེ་སེ་པི སུ་ནྡ་རེ ཙ ཨ་སུ་ནྡ་རེ ཙ པ་ཉྩ ཀཱ་མ་གུ་ཎེ ཧི་ཏྭཱ. ཏ་པྤ་ཧཱ་ནེ་ན ཧི མེ་ཐུ་ན་ཝི་ར་ཏི སུ་ས་མྤ་ནྣཱ ཧོ་ཏི. ཏེ་ནཱ་ཧ – ‘‘ཧི་ཏྭཱ ཀཱ་མེ པ་རོ་པ་རེ’’ཏི. ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ‘‘ཨ་ཝི་རུ་དྡྷོ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་ནི པ་ན པ་དཱ་ནི ‘‘ན ཧ་ནེ་ཡྻ, ན གྷཱ་ཏ་ཡེ’’ཏི ཨེ་ཏྠ ཝུ་ཏྟཱ་ཡ པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱ་ཝེ་ར་མ་ཎི་ཡཱ ས་མྤ་ཏྟི་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ཝུ་ཏྟཱ་ནི. ཏ་ཏྲཱ་ཡཾ ས་ངྑེ་པ་ཝ་ཎྞ་ནཱ – པ་ར་པ་ཀྑི་ཡེ་སུ པཱ་ཎེ་སུ ཨ་ཝི་རུ་དྡྷོ, ཨ་ཏྟ་པ་ཀྑི་ཡེ་སུ ཨ་སཱ་ར་ཏྟོ, ས་བྦེ་པི ས་ཏ་ཎྷ་ནི་ཏྟ་ཎྷ་ཏཱ་ཡ ཏ་ས་ཐཱ་ཝ་རེ པཱ་ཎེ ཛཱི་ཝི་ཏུ་ཀཱ་མ་ཏཱ་ཡ ཨ་མ་རི་ཏུ་ཀཱ་མ་ཏཱ་ཡ སུ་ཁ་ཀཱ་མ་ཏཱ་ཡ དུ་ཀྑ་པ་ཊི་ཀཱུ་ལ་ཏཱ་ཡ ཙ ‘‘ཡ་ཐཱ ཨ་ཧཾ ཏ་ཐཱ ཨེ་ཏེ’’ཏི ཨ་ཏྟ་ས་མཱ་ན་ཏཱ་ཡ ཏེ་སུ ཝི་རོ་དྷཾ ཝི་ནེ་ནྟོ ཏེ་ནེ་ཝ པ་ཀཱ་རེ་ན ‘‘ཡ་ཐཱ ཨེ་ཏེ ཏ་ཐཱ ཨ་ཧ’’ནྟི པ་རེ་སཾ ས་མཱ་ན་ཏཱ་ཡ ཙ ཨ་ཏྟ་ནི ཨ་ནུ་རོ་དྷཾ ཝི་ནེ་ནྟོ ཨེ་ཝཾ ཨུ་བྷ་ཡ་ཐཱ་པི ཨ་ནུ་རོ་དྷ་ཝི་རོ་དྷ་ཝི་པྤ་ཧཱི་ནོ ཧུ་ཏྭཱ མ་ར་ཎ་པ་ཊི་ཀཱུ་ལ་ཏཱ་ཡ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ཨུ་པ་མཾ ཀ་ཏྭཱ པཱ་ཎེ་སུ ཡེ ཀེ་ཙི ཏ་སེ ཝཱ ཐཱ་ཝ་རེ ཝཱ པཱ་ཎེ ན ཧ་ནེ་ཡྻ སཱ་ཧ་ཏྠི་ཀཱ་དཱི་ཧི པ་ཡོ་གེ་ཧི, ན གྷཱ་ཏ་ཡེ ཨཱ་ཎ་ཏྟི་ཀཱ་དཱི་ཧཱི་ཏི.
༧༡༢. ཨེ་ཝ་མ་སྶ མེ་ཐུ་ན་ཝི་ར་ཏི་པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏ་ཝི་ར་ཏི་མུ་ཁེ་ན ས་ངྑེ་པ་ཏོ པཱ་ཏི་མོ་ཀྑ་སཾ་ཝ་ར་སཱི་ལཾ ཝ་ཏྭཱ ‘‘ཧི་ཏྭཱ ཀཱ་མེ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་ཧི ཨི་ནྡྲི་ཡ་སཾ་ཝ་ར་ཉྩ ད་སྶེ་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི ཨཱ་ཛཱི་ཝ་པཱ་རི་སུ་དྡྷིཾ ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘ཧི་ཏྭཱ ཨི་ཙྪ་ཉྩཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་སྶ་ཏྠོ – ཡཱ་ཡཾ ཏ་ཎྷཱ ཨེ་ཀཾ ལ་དྡྷཱ དུ་ཏི་ཡཾ ཨི་ཙྪ་ཏི, དྭེ ལ་དྡྷཱ ཏ་ཏི་ཡཾ, ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཾ ལ་དྡྷཱ ཏ་དུ་ཏྟ་རི་མྤི ཨི་ཙྪ་ཏཱི་ཏི ཨེ་ཝཾ ཨ་པྤ་ཊི་ལ་དྡྷ་ཝི་ས་ཡཾ ཨི་ཙྪ་ན་ཏོ ‘‘ཨི་ཙྪཱ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི, ཡོ ཙཱ་ཡཾ པ་ཊི་ལ་དྡྷ་ཝི་ས་ཡ་ལུ་བྦྷ་ནོ ལོ་བྷོ. ཏཾ ཧི་ཏྭཱ ཨི་ཙྪ་ཉྩ ལོ་བྷ་ཉྩ ཡ་ཏྠ ས་ཏྟོ པུ་ཐུ་ཛྫ་ནོ, ཡ་སྨིཾ ཙཱི་ཝ་རཱ་དི་པ་ཙྩ་ཡེ ཏེ་ཧི ཨི་ཙྪཱ་ལོ་བྷེ་ཧི པུ་ཐུ་ཛྫ་ནོ ས་ཏྟོ ལ་གྒོ པ་ཊི་བ་དྡྷོ ཏི་ཊྛ་ཏི, ཏ་ཏྠ ཏཾ ཨུ་བྷ་ཡ་མྤི ཧི་ཏྭཱ པ་ཙྩ་ཡ་ཏྠཾ ཨཱ་ཛཱི་ཝ་པཱ་རི་སུ་དྡྷིཾ ཨ་ཝི་རོ་དྷེ་ནྟོ ཉཱ་ཎ་ཙ་ཀྑུ་ནཱ ཙ་ཀྑུ་མཱ ཧུ་ཏྭཱ ཨི་མཾ མོ་ནེ་ཡྻ་པ་ཊི་པ་དཾ པ་ཊི་པ་ཛྫེ་ཡྻ. ཨེ་ཝ་ཉྷི པ་ཊི་པ་ནྣོ ཏ་རེ་ཡྻ ན་ར་ཀཾ ཨི་མཾ, དུ་པྤཱུ་ར་ཎ་ཊྛེ་ན ན་ར་ཀ་ས་ཉྙི་ཏཾ མི་ཙྪཱ་ཛཱི་ཝ་ཧེ་ཏུ་བྷཱུ་ཏཾ ཨི་མཾ པ་ཙྩ་ཡ་ཏ་ཎྷཾ ཏ་རེ་ཡྻ, ཨི་མཱ་ཡ ཝཱ པ་ཊི་པ་དཱ་ཡ ཏ་རེ་ཡྻཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི.
༧༡༣. ཨེ་ཝཾ པ་ཙྩ་ཡ་ཏ་ཎྷཱ་པ་ཧཱ་ན་མུ་ཁེ་ན ཨཱ་ཛཱི་ཝ་པཱ་རི་སུ་དྡྷིཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི བྷོ་ཛ་ནེ མ་ཏྟ་ཉྙུ་ཏཱ་མུ་ཁེ་ན པ་ཙྩ་ཡ་པ་རི་བྷོ་ག་སཱི་ལཾ ཏ་ད་ནུ་སཱ་རེ་ན ཙ ཡཱ་ཝ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་པྤ་ཏྟི, ཏཱ་ཝ པ་ཊི་པ་དཾ ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘ཨཱུ་ནཱུ་ད་རོ’’ཏི གཱ་ཐ་མཱ་ཧ. ཏ་སྶ་ཏྠོ – དྷ་མྨེ་ན ས་མེ་ན ལ་དྡྷེ་སུ ཨི་ཏ་རཱི་ཏ་ར་ཙཱི་ཝ་རཱ་དཱི་སུ པ་ཙྩ་ཡེ་སུ ཨཱ་ཧཱ་རཾ ཏཱ་ཝ ཨཱ་ཧཱ་རེ་ནྟོ –
‘‘ཙ་ཏྟཱ་རོ པ་ཉྩ ཨཱ་ལོ་པེ, ཨ་བྷུ་ཏྭཱ ཨུ་ད་ཀཾ པི་ཝེ;
ཨ་ལཾ ཕཱ་སུ་ཝི་ཧཱ་རཱ་ཡ, པ་ཧི་ཏ་ཏྟ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ’’ཏི. (ཐེ་ར་གཱ. ༩༨༣) –
ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན ཨཱུ་ན་ཨུ་ད་རོ ཨ་སྶ, ན ཝཱ་ཏ་བྷ་རི་ཏ་བྷ་སྟཱ ཝི་ཡ ཨུ་དྡྷུ་མཱ་ཏུ་ད་རོ, བྷ་ཏྟ་ས་མྨ་ད་པ་ཙྩ་ཡཱ ཐི་ན་མི་དྡྷཾ པ་རི་ཧ་རེ་ཡྻཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཨཱུ་ནཱུ་ད་རོ ཧོ་ནྟོ་པི ཙ མི་ཏཱ་ཧཱ་རོ ཨ་སྶ བྷོ་ཛ་ནེ མ་ཏྟ་ཉྙཱུ, ‘‘ནེ་ཝ ད་ཝཱ་ཡཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎེ་ན གུ་ཎ་ཏོ དོ་ས་ཏོ ཙ པ་རི་ཙྪི་ནྣཱ་ཧཱ་རོ. ཨེ་ཝཾ མི་ཏཱ་ཧཱ་རོ ས་མཱ་ནོ་པི པ་ཙྩ་ཡ་དྷུ་ཏ་ངྒ་པ་རི་ཡ་ཏྟི་ཨ་དྷི་ག་མ་ཝ་སེ་ན ཙ་ཏུ་བྦི་དྷཱ་ཡ ཨ་པྤི་ཙྪ་ཏཱ་ཡ ཨ་པྤི་ཙྪོ ཨ་སྶ. ཨེ་ཀཾ་སེ་ན ཧི མོ་ནེ་ཡྻ་པ་ཊི་པ་དཾ པ་ཊི་པ་ནྣེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ ཨེ་ཝཾ ཨ་པྤི་ཙྪེ་ན བྷ་ཝི་ཏ་བྦཾ. ཏ་ཏྠ ཨེ་ཀེ་ཀ་སྨིཾ པ་ཙྩ་ཡེ ཏཱི་ཧི ས་ནྟོ་སེ་ཧི ས་ནྟུ་སྶ་ནཱ པ་ཙྩ་ཡ་པྤི་ཙྪ་ཏཱ. དྷུ་ཏ་ངྒ་དྷ་ར་སྶེ་ཝ ས་ཏོ ‘‘དྷུ་ཏ་ཝཱ་ཏི མཾ པ་རེ ཛཱ་ན་ནྟཱུ’’ཏི ཨ་ནི་ཙྪ་ན་ཏཱ དྷུ་ཏ་ངྒ་པྤི་ཙྪ་ཏཱ. བ་ཧུ་སྶུ་ཏ་སྶེ་ཝ ས་ཏོ ‘‘བ་ཧུ་སྶུ་ཏོ་ཏི མཾ པ་རེ ཛཱ་ན་ནྟཱུ’’ཏི ཨ་ནི་ཙྪ་ན་ཏཱ པ་རི་ཡ་ཏྟི་ཨ་པྤི་ཙྪ་ཏཱ མ་ཛ྄ཛྷ་ནྟི་ཀ་ཏྠེ་ར་སྶ ཝི་ཡ. ཨ་དྷི་ག་མ་ས་མྤ་ནྣ་སྶེ་ཝ ས་ཏོ ‘‘ཨ་དྷི་ག་ཏོ ཨ་ཡཾ ཀུ་ས་ལཾ དྷ་མྨ་ནྟི མཾ པ་རེ ཛཱ་ན་ནྟཱུ’’ཏི ཨ་ནི་ཙྪ་ན་ཏཱ ཨ་དྷི་ག་མ་པྤི་ཙྪ་ཏཱ. སཱ ཙ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཱ་དྷི་ག་མ་ཏོ ཨོ་རཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཨ་ར་ཧ་ཏྟཱ་དྷི་ག་མ་ཏྠ་ཉྷི ཨ་ཡཾ པ་ཊི་པ་དཱ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཨ་པྤི་ཙྪོ་པི ཙ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒེ་ན ཏ་ཎྷཱ་ལོ་ལུ་པྤཾ ཧི་ཏྭཱ ཨ་ལོ་ལུ་པོ ཨ་སྶ. ཨེ་ཝཾ ཨ་ལོ་ལུ་པོ ཧི ས་དཱ ཨི་ཙྪཱ་ཡ ནི་ཙྪཱ་ཏོ ཨ་ནི་ཙྪོ ཧོ་ཏི ནི་བྦུ་ཏོ, ཡཱ་ཡ ཨི་ཙྪཱ་ཡ ཚཱ་ཏཱ ཧོ་ནྟི ས་ཏྟཱ ཁུ་པྤི་པཱ་སཱ་ཏུ་རཱ ཝི་ཡ ཨ་ཏི་ཏྟཱ, ཏཱ་ཡ ཨི་ཙྪཱ་ཡ ཨ་ནི་ཙྪོ ཧོ་ཏི ཨ་ནི་ཙྪ་ཏྟཱ ཙ ནི་ཙྪཱ་ཏོ ཧོ་ཏི ཨ་ནཱ་ཏུ་རོ པ་ར་མ་ཏི་ཏྟི་པྤ་ཏྟོ. ཨེ་ཝཾ ནི་ཙྪཱ་ཏ་ཏྟཱ ནི་བྦུ་ཏོ ཧོ་ཏི ཝཱུ་པ་ས་ནྟ་ས་བྦ་ཀི་ལེ་ས་པ་རི་ལཱ༹་ཧོ་ཏི ཨེ་ཝ་མེ་ཏྠ ཨུ་པྤ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ ཡོ་ཛ་ནཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
༧༡༤. ཨེ་ཝཾ ཡཱ་ཝ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་པྤ་ཏྟི, ཏཱ་ཝ་པ་ཊི་པ་དཾ ཀ་ཐེ་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི ཏཾ པ་ཊི་པ་དཾ པ་ཊི་པ་ནྣ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་པྤ་ཏྟི་ནི་ཊྛཾ དྷུ་ཏ་ངྒ་ས་མཱ་དཱ་ནཾ སེ་ནཱ་ས་ན་ཝ་ཏྟ་ཉྩ ཀ་ཐེ་ནྟོ ‘‘ས པི་ཎྜ་ཙཱ་ར’’ནྟི གཱ་ཐཱ་དྭ་ཡ་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ས པི་ཎྜ་ཙཱ་རཾ ཙ་རི་ཏྭཱཏི སོ བྷི་ཀྑུ བྷི་ཀྑཾ ཙ་རི་ཏྭཱ བྷ་ཏྟ་ཀི་ཙྩཾ ཝཱ ཀ་ཏྭཱ. ཝ་ན་ནྟ་མ་བྷི་ཧཱ་ར་ཡེཏི ཨ་པ་པ་ཉྩི་ཏོ གི་ཧི་པ་པ་ཉྩེ་ན ཝ་ནཾ ཨེ་ཝ ག་ཙྪེ་ཡྻ. ཨུ་པ་ཊྛི་ཏོ རུ་ཀྑ་མཱུ་ལ་སྨིནྟི རུ་ཀྑ་མཱུ་ལེ ཋི་ཏོ ཝཱ ཧུ་ཏྭཱ. ཨཱ་ས་ནཱུ་པ་ག་ཏོཏི ཨཱ་ས་ནཾ ཨུ་པ་ག་ཏོ ཝཱ ཧུ་ཏྭཱ, ནི་སི་ནྣོ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. མུ་ནཱིཏི མོ་ནེ་ཡྻ་པ་ཊི་པ་དཾ པ་ཊི་པ་ནྣོ. ཨེ་ཏྠ ཙ ‘‘པི་ཎྜ་ཙཱ་རཾ ཙ་རི་ཏྭཱ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ པི་ཎྜ་པཱ་ཏི་ཀ་ངྒཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཡ་སྨཱ པ་ན ཨུ་ཀྐ་ཊྛ་པི་ཎྜ་པཱ་ཏི་ཀོ ས་པ་དཱ་ན་ཙཱ་རཱི ཨེ་ཀཱ་ས་ནི་ཀོ པ་ཏྟ་པི་ཎྜི་ཀོ ཁ་ལུ་པ་ཙྪཱ་བྷ་ཏྟི་ཀོ ཙ ཧོ་ཏི་ཡེ་ཝ, ཏེ་ཙཱི་ཝ་རི་ཀ་པཾ་སུ་ཀཱུ་ལ་མྤི ཙ ས་མཱ་དི་ཡ་ཏེ་ཝ, ཏ་སྨཱ ཨི་མཱ་ནི་པི ཚ ཝུ་ཏྟཱ་ནེ་ཝ ཧོ་ནྟི. ‘‘ཝ་ན་ནྟ་མ་བྷི་ཧཱ་ར་ཡེ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ པ་ན ཨཱ་ར་ཉྙི་ཀ་ངྒཾ ཝུ་ཏྟཾ, ‘‘ཨུ་པ་ཊྛི་ཏོ རུ་ཀྑ་མཱུ་ལ་སྨི’’ནྟི ཨི་མི་ནཱ རུ་ཀྑ་མཱུ་ལི་ཀ་ངྒཾ, ‘‘ཨཱ་ས་ནཱུ་པ་ག་ཏོ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ནེ་ས་ཛྫི་ཀ་ངྒཾ. ཡ་ཐཱ་ཀྐ་མཾ པ་ན ཨེ་ཏེ་སཾ ཨ་ནུ་ལོ་མ་ཏྟཱ ཨ་བྦྷོ་ཀཱ་སི་ཀ་ཡ་ཐཱ་ས་ནྠ་ཏི་ཀ་སོ་སཱ་ནི་ཀ་ངྒཱ་ནི ཝུ་ཏྟཱ་ནི་ཡེ་ཝ ཧོ་ནྟཱི་ཏི ཨེ་ཝ་མེ་ཏཱ་ཡ གཱ་ཐཱ་ཡ ཏེ་ར་ས དྷུ་ཏ་ངྒཱ་ནི ནཱ་ལ་ཀ་ཏྠེ་ར་སྶ ཀ་ཐེ་སི.
༧༡༥. ས ཛྷཱ་ན་པ་སུ་ཏོ དྷཱི་རོཏི སོ ཨ་ནུ་པྤ་ནྣ་སྶ ཛྷཱ་ན་སྶ ཨུ་པྤཱ་ད་ནེ་ན ཨུ་པྤ་ནྣ་སྶ ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ན་ས་མཱ་པ་ཛྫ་ནཱ་དྷི་ཊྛཱ་ན་ཝུ་ཊྛཱ་ན་པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎེ་ཧི ཙ ཛྷཱ་ནེ་སུ པ་སུ་ཏོ ཨ་ནུ་ཡུ་ཏྟོ. དྷཱི་རོཏི དྷི་ཏི་ས་མྤ་ནྣོ. ཝ་ན་ནྟེ ར་མི་ཏོ སི་ཡཱཏི ཝ་ནེ ཨ་བྷི་ར་ཏོ སི་ཡཱ, གཱ་མ་ནྟ་སེ་ནཱ་ས་ནེ ནཱ་བྷི་ར་མེ་ཡྻཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཛྷཱ་ཡེ་ཐ རུ་ཀྑ་མཱུ་ལ་སྨིཾ, ཨ་ཏྟཱ་ན་མ་བྷི་ཏོ་ས་ཡནྟི ན ཀེ་ཝ་ལཾ ལོ་ཀི་ཡ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་པ་སུ་ཏོ་ཡེ་ཝ སི་ཡཱ, ཨ་པི་ཙ ཁོ ཏ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ རུ་ཀྑ་མཱུ་ལེ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་མ་གྒཱ་དི་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟེ་ན ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་ཛ྄ཛྷཱ་ནེ་ནཱ་པི ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་ཏཱི་ཝ ཏོ་སེ་ནྟོ ཛྷཱ་ཡེ་ཐ. པ་ར་མ་སྶཱ་ས་པྤ་ཏྟི་ཡཱ ཧི ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་ཛ྄ཛྷཱ་ནེ་ནེ་ཝ ཙི་ཏྟཾ ཨ་ཏཱི་ཝ ཏུ་སྶ་ཏི, ན ཨ་ཉྙེ་ན. ཏེ་ནཱ་ཧ – ‘‘ཨ་ཏྟཱ་ན་མ་བྷི་ཏོ་ས་ཡ’’ནྟི. ཨེ་ཝ་མི་མཱ་ཡ གཱ་ཐཱ་ཡ ཛྷཱ་ན་པ་སུ་ཏ་ཏཱ་ཡ ཝ་ན་ནྟ་སེ་ནཱ་ས་ནཱ་བྷི་ར་ཏིཾ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ཉྩ ཀ་ཐེ་སི.
༧༡༦. ཨི་དཱ་ནི ཡ་སྨཱ ཨི་མཾ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཾ སུ་ཏྭཱ ནཱ་ལ་ཀ་ཏྠེ་རོ ཝ་ན་ནྟ་མ་བྷི་ཧཱ་རེ་ཏྭཱ ནི་རཱ་ཧཱ་རོ་པི པ་ཊི་པ་དཱ་པཱུ་ར་ཎེ ཨ་ཏཱི་ཝ ཨུ་སྶུ་ཀྐོ ཨ་ཧོ་སི, ནི་རཱ་ཧཱ་རེ་ན ཙ ས་མ་ཎ་དྷ་མྨཾ ཀཱ་ཏུཾ ན ས་ཀྐཱ. ཏ་ཐཱ ཀ་རོ་ནྟ་སྶ ཧི ཛཱི་ཝི་ཏཾ ན་པྤ་ཝ་ཏྟ་ཏི, ཀི་ལེ་སེ པ་ན ཨ་ནུ་པྤཱ་དེ་ནྟེ་ན ཨཱ་ཧཱ་རོ པ་རི་ཡེ་སི་ཏ་བྦོ, ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ ཉཱ་ཡོ. ཏ་སྨཱ ཏ་སྶ བྷ་ག་ཝཱ ཨ་པ་རཱ་པ་རེ་སུ་པི དི་ཝ་སེ་སུ པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ་རི་ཏ་བྦཾ, ཀི་ལེ་སཱ པ་ན ན ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏ་བྦཱ་ཏི ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་པྤ་ཏྟི་ནི་ཊྛཾ་ཡེ་ཝ བྷི་ཀྑཱ་ཙཱ་ར་ཝ་ཏྟཾ ཀ་ཐེ་ནྟོ ‘‘ཏ་ཏོ ར་ཏྱཱ ཝི་ཝ་སཱ་ནེ’’ཏི་ཨཱ་དི་ཀཱ ཚ གཱ་ཐཱ་ཡོ ཨ་བྷཱ་སི. ཏ་ཏྠ ཏ་ཏོཏི ‘‘ས པི་ཎྜ་ཙཱ་རཾ ཙ་རི་ཏྭཱ, ཝ་ན་ནྟ་མ་བྷི་ཧཱ་ར་ཡེ’’ཏི ཨེ་ཏྠ ཝུ་ཏྟ་པི་ཎྜ་ཙཱ་ར་ཝ་ན་ནྟཱ་བྷི་ཧཱ་ར་ཏོ ཨུ་ཏྟ་རི་པི. ར་ཏྱཱ ཝི་ཝ་སཱ་ནེཏི ར་ཏྟི་ས་མ་ཏི་ཀྐ་མེ, དུ་ཏི་ཡ་དི་ཝ་སེ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. གཱ་མ་ནྟ་མ་བྷི་ཧཱ་ར་ཡེཏི ཨཱ་བྷི་ས་མཱ་ཙཱ་རི་ཀ་ཝ་ཏྟཾ ཀ་ཏྭཱ ཡཱ་ཝ བྷི་ཀྑཱ་ཙཱ་ར་ཝེ་ལཱ, ཏཱ་ཝ ཝི་ཝེ་ཀ་མ་ནུ་བྲཱུ་ཧེ་ཏྭཱ ག་ཏ་པ་ཙྩཱ་ག་ཏ་ཝ་ཏྟེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ མ་ན་སི ཀ་རོ་ནྟོ གཱ་མཾ ག་ཙྪེ་ཡྻ. ཨ་ཝ྄ཧཱ་ནཾ ནཱ་བྷི་ན་ནྡེ་ཡྻཱཏི ‘‘བྷ་ནྟེ, ཨ་མྷཱ་ཀཾ གྷ་རེ བྷུ་ཉྫི་ཏ་བྦ’’ནྟི ནི་མ་ནྟ་ནཾ, ‘‘དེ་ཏི ནུ ཁོ ན དེ་ཏི ནུ ཁོ སུ་ནྡ་རཾ ནུ ཁོ དེ་ཏི ཨ་སུ་ནྡ་རཾ ནུ ཁོ དེ་ཏཱི’’ཏི ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ཝི་ཏ་ཀྐཾ བྷོ་ཛ་ན་ཉྩ པ་ཊི་པ་དཱ་པཱུ་ར་ཀོ བྷི་ཀྑུ ནཱ་བྷི་ན་ནྡེ་ཡྻ, ན་པྤ་ཊི་གྒ་ཎྷེ་ཡྻཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཡ་དི པ་ན བ་ལ་ཀྐཱ་རེ་ན པ་ཏྟཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ པཱུ་རེ་ཏྭཱ དེ་ནྟི, པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏྭཱ ས་མ་ཎ་དྷ་མྨོ ཀཱ་ཏ་བྦོ, དྷུ་ཏ་ངྒཾ ན ཀུ་པྤ་ཏི, ཏ་དུ་པཱ་དཱ་ཡ པ་ན ཏཾ གཱ་མཾ ན པ་ཝི་སི་ཏ་བྦཾ. ཨ་བྷི་ཧཱ་ར་ཉྩ གཱ་མ་ཏོཏི ས་ཙེ གཱ་མཾ པ་ཝི་ཊྛ་སྶ པཱ་ཏི་ས་ཏེ་ཧི་པི བྷ་ཏྟཾ ཨ་བྷི་ཧ་ར་ནྟི, ཏ་མྤི ནཱ་བྷི་ན་ནྡེ་ཡྻ, ཏ་ཏོ ཨེ་ཀ་སི་ཏྠ་མྤི ན་པྤ་ཊི་གྒ་ཎྷེ་ཡྻ, ཨ་ཉྙ་ད་ཏྠུ གྷ་ར་པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ པི་ཎྜ་པཱ་ཏ་མེ་ཝ ཙ་རེ་ཡྻཱ་ཏི.
༧༡༧. ན མུ་ནཱི གཱ་མ་མཱ་ག་མྨ, ཀུ་ལེ་སུ ས་ཧ་སཱ ཙ་རེཏི སོ ཙ མོ་ན་ཏྠཱ་ཡ པ་ཊི་པ་ནྣ་ཀོ མུ་ནི གཱ་མཾ ག་ཏོ ས་མཱ་ནོ ཀུ་ལེ་སུ ས་ཧ་སཱ ན ཙ་རེ, ས་ཧ་སོ་ཀི་ཏཱ་དི་ཨ་ན་ནུ་ལོ་མི་ཀཾ གི་ཧི་སཾ་ས་གྒཾ ན ཨཱ་པ་ཛྫེ་ཡྻཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. གྷཱ་སེ་ས་ནཾ ཚི་ནྣ་ཀ་ཐོ, ན ཝཱ་ཙཾ པ་ཡུ་ཏཾ བྷ་ཎེཏི ཚི་ནྣ་ཀ་ཐོ ཝི་ཡ ཧུ་ཏྭཱ ཨོ་བྷཱ་ས་པ་རི་ཀ་ཐཱ་ནི་མི་ཏྟ་ཝི་ཉྙ་ཏྟི་པ་ཡུ་ཏྟཾ གྷཱ་སེ་ས་ན་ཝཱ་ཙཾ ན བྷ་ཎེ་ཡྻ. ས་ཙེ ཨཱ་ཀ་ངྑེ་ཡྻ, གི་ལཱ་ནོ ས་མཱ་ནོ གེ་ལ་ཉྙ་པ་ཊི་བཱ་ཧ་ན་ཏྠཱ་ཡ བྷ་ཎེ་ཡྻ. སེ་ནཱ་ས་ན་ཏྠཱ་ཡ ཝཱ ཝི་ཉྙ་ཏྟིཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨོ་བྷཱ་ས་པ་རི་ཀ་ཐཱ་ནི་མི་ཏྟ་པ་ཡུ་ཏྟཾ, ཨ་ཝ་སེ་ས་པ་ཙྩ་ཡ་ཏྠཱ་ཡ པ་ན ཨ་གི་ལཱ་ནོ ནེ་ཝ ཀི་ཉྩི བྷ་ཎེ་ཡྻཱ་ཏི.
༧༡༨-༩. ཨ་ལ་ཏྠཾ ཡ་དི་དནྟི ཨི་མི་སྶཱ པ་ན གཱ་ཐཱ་ཡ ཨ་ཡ་མ་ཏྠོ – གཱ་མཾ པི་ཎྜཱ་ཡ པ་ཝི་ཊྛོ ཨ་པྤ་མ་ཏྟ་ཀེ་པི ཀི་སྨི་ཉྩི ལ་དྡྷེ ‘‘ཨ་ལ་ཏྠཾ ཡཾ ཨི་དཾ སཱ་དྷཱུ’’ཏི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ ཨ་ལ་དྡྷེ ‘‘ནཱ་ལ་ཏྠཾ ཀུ་ས་ལ’’ནྟི ཏ་མྤི ‘‘སུ་ནྡ་ར’’ནྟི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ ཨུ་བྷ་ཡེ་ནེ་ཝ ལཱ་བྷཱ་ལཱ་བྷེ་ན སོ ཏཱ་དཱི ནི་བྦི་ཀཱ་རོ ཧུ་ཏྭཱ རུ་ཀྑཾ་ཝུ་པ་ནི་ཝ་ཏྟ་ཏི, ཡ་ཐཱ་པི པུ་རི་སོ ཕ་ལ་ག་ཝེ་སཱི རུ་ཀྑཾ ཨུ་པ་ག་མྨ ཕ་ལཾ ལ་དྡྷཱ་པི ཨ་ལ་དྡྷཱ་པི ཨ་ན་ནུ་ནཱི་ཏོ ཨ་པྤ་ཊི་ཧ་ཏོ མ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟོ་ཡེ་ཝ ཧུ་ཏྭཱ ག་ཙྪ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཀུ་ལཾ ཨུ་པ་ག་མྨ ལཱ་བྷཾ ལ་དྡྷཱ་པི ཨ་ལ་དྡྷཱ་པི མ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟོ་ཝ ཧུ་ཏྭཱ ག་ཙྪ་ཏཱི་ཏི. ས པ་ཏྟ་པཱ་ཎཱི ཏི གཱ་ཐཱ ཨུ་ཏྟཱ་ན་ཏྠཱ་ཝ.
༧༢༠. ཨུ་ཙྩཱ་ཝ་ཙཱཏི ཨི་མི་སྶཱ གཱ་ཐཱ་ཡ ས་མྦ་ནྡྷོ – ཨེ་ཝཾ བྷི་ཀྑཱ་ཙཱ་ར་ཝ་ཏྟ་ས་མྤ་ནྣོ ཧུ་ཏྭཱ་པི ཏཱ་ཝ་ཏ་ཀེ་ནེ་ཝ ཏུ་ཊྛིཾ ཨ་ནཱ་པ་ཛྫི་ཏྭཱ པ་ཊི་པ་དཾ ཨཱ་རོ་དྷེ་ཡྻ. པ་ཊི་པ་ཏྟི་སཱ་ར་ཉྷི སཱ་ས་ནཾ. སཱ ཙཱ་ཡཾ ཨུ་ཙྩཱ་ཝ་ཙཱ…པེ… མུ་ཏནྟི. ཏ་སྶ་ཏྠོ – སཱ ཙཱ་ཡཾ མ་གྒ་པ་ཊི་པ་དཱ ཨུ་ཏྟ་མ་ནི་ཧཱི་ན་བྷེ་ད་ཏོ ཨུ་ཙྩཱ་ཝ་ཙཱ བུ་དྡྷ་ས་མ་ཎེ་ན པ་ཀཱ་སི་ཏཱ. སུ་ཁཱ་པ་ཊི་པ་དཱ ཧི ཁི་པྤཱ་བྷི་ཉྙཱ ཨུ་ཙྩཱ, དུ་ཀྑཱ་པ་ཊི་པ་དཱ ད་ནྡྷཱ་བྷི་ཉྙཱ ཨ་ཝ་ཙཱ. ཨི་ཏ་རཱ དྭེ ཨེ་ཀེ་ན་ངྒེ་ན ཨུ་ཙྩཱ, ཨེ་ཀེ་ན ཨ་ཝ་ཙཱ. པ་ཋ་མཱ ཨེ་ཝ ཝཱ ཨུ་ཙྩཱ, ཨི་ཏ་རཱ ཏི་སྶོ་པི ཨ་ཝ་ཙཱ. ཏཱ་ཡ ཙེ་ཏཱ་ཡ ཨུ་ཙྩཱ་ཡ ཨ་ཝ་ཙཱ་ཡ ཝཱ པ་ཊི་པ་དཱ་ཡ ན པཱ་རཾ དི་གུ་ཎཾ ཡ་ནྟི. ‘‘དུ་གུ་ཎ’’ནྟི ཝཱ པཱ་ཋོ, ཨེ་ཀ་མ་གྒེ་ན དྭི་ཀྑ་ཏྟུཾ ནི་བྦཱ་ནཾ ན ཡ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཀ་སྨཱ? ཡེ་ན མ་གྒེ་ན ཡེ ཀི་ལེ་སཱ པ་ཧཱི་ནཱ, ཏེ་སཾ པུ་ན ཨ་པྤ་ཧཱ་ཏ་བྦ་ཏོ. ཨེ་ཏེ་ན པ་རི་ཧཱ་ན་དྷ་མྨཱ་བྷཱ་ཝཾ དཱི་པེ་ཏི. ན་ཡི་དཾ ཨེ་ཀ་གུ་ཎཾ མུ་ཏནྟི ཏ་ཉྩ ཨི་དཾ པཱ་རཾ ཨེ་ཀ་ཀྑ་ཏྟུཾ་ཡེ་ཝ ཕུ་ས་ནཱ་ར་ཧ་མྤི ན ཧོ་ཏི. ཀ་སྨཱ? ཨེ་ཀེ་ན མ་གྒེ་ན ས་བྦ་ཀི་ལེ་ས་པྤ་ཧཱ་ནཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ. ཨེ་ཏེ་ན ཨེ་ཀ་མ་གྒེ་ནེ་ཝ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཱ་བྷཱ་ཝཾ དཱི་པེ་ཏི.
༧༢༡. ཨི་དཱ་ནི པ་ཊི་པ་དཱ་ནི་སཾ་སཾ ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘ཡ་སྶ ཙ ཝི་ས་ཏཱ’’ཏི གཱ་ཐ་མཱ་ཧ. ཏ་སྶ་ཏྠོ – ཡ་སྶ ཙ ཨེ་ཝཾ པ་ཊི་པ་ནྣ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཏཱ་ཡ པ་ཊི་པ་དཱ་ཡ པ་ཧཱི་ན་ཏྟཱ ཨ་ཊྛ་ས་ཏ་ཏ་ཎྷཱ་ཝི་ཙ་རི་ཏ་བྷཱ་ཝེ་ན ཝི་ས་ཏ་ཏྟཱ ཝི་ས་ཏཱ ཏ་ཎྷཱ ན་ཏྠི, ཏ་སྶ ཀི་ལེ་ས་སོ་ཏ་ཙྪེ་དེ་ན ཚི་ནྣ་སོ་ཏ་སྶ ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལ་པྤ་ཧཱ་ནེ་ན ཀི་ཙྩཱ་ཀི་ཙྩ་པྤ་ཧཱི་ན་སྶ རཱ་ག་ཛོ ཝཱ དོ་ས་ཛོ ཝཱ ཨ་པྤ་མ་ཏྟ་ཀོ་པི པ་རི་ལཱ༹་ཧོ ན ཝི་ཛྫ་ཏཱིཏི.
༧༢༢. ཨི་དཱ་ནི ཡ་སྨཱ ཨི་མཱ གཱ་ཐཱ་ཡོ སུ་ཏྭཱ ནཱ་ལ་ཀ་ཏྠེ་ར་སྶ ཙི་ཏྟཾ ཨུ་ད་པཱ་དི – ‘‘ཡ་དི ཨེ་ཏྟ་ཀཾ མོ་ནེ་ཡྻཾ སུ་ཀ་རཾ ན དུ་ཀྐ་རཾ, ས་ཀྐཱ ཨ་པྤ་ཀ་སི་རེ་ན པཱུ་རེ་ཏུ’’ནྟི, ཏ་སྨཱ་སྶ བྷ་ག་ཝཱ ‘‘དུ་ཀྐ་ར་མེ་ཝ མོ་ནེ་ཡྻ’’ནྟི ད་སྶེ་ནྟོ པུ་ན ‘‘མོ་ནེ་ཡྻཾ ཏེ ཨུ་པ་ཉྙི་སྶ’’ནྟི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཨུ་པ་ཉྙི་སྶནྟི ཨུ་པ་ཉྙཱ་པེ་ཡྻཾ, ཀ་ཐ་ཡི་སྶ་ནྟི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཁུ་ར་དྷཱ་རཱ ཨུ་པ་མཱ ཨ་སྶཱ་ཏི ཁུ་ར་དྷཱ་རཱུ་པ་མོ. བྷ་ཝེཏི བྷ་ཝེ་ཡྻ. ཀོ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ? མོ་ནེ་ཡྻཾ པ་ཊི་པ་ནྣོ བྷི་ཀྑུ ཁུ་ར་དྷཱ་རཾ ཨུ་པ་མཾ ཀ་ཏྭཱ པ་ཙྩ་ཡེ་སུ ཝ་ཏྟེ་ཡྻ. ཡ་ཐཱ མ་དྷུ་དི་དྡྷཾ ཁུ་ར་དྷཱ་རཾ ལི་ཧ་ནྟོ, ཚེ་ད་ཏོ, ཛི་ཝ྄ཧཾ ར་ཀྑ་ཏི, ཨེ་ཝཾ དྷ་མྨེ་ན ལ་དྡྷེ པ་ཙྩ་ཡེ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ནྟོ ཙི་ཏྟཾ ཀི་ལེ་སུ་པྤ་ཏྟི་ཏོ ར་ཀྑེ་ཡྻཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. པ་ཙྩ་ཡཱ ཧི པ་རི་སུ་དྡྷེ་ན ཉཱ་ཡེ་ན ལ་དྡྷུ་ཉྩ ཨ་ན་ཝ་ཛྫ་པ་རི་བྷོ་གེ་ན པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏུ་ཉྩ ན སུ་ཁེ་ན ས་ཀྐཱ་ཏི བྷ་ག་ཝཱ པ་ཙྩ་ཡ་ནི་སྶི་ཏ་མེ་ཝ བ་ཧུ་སོ བྷ་ཎ་ཏི. ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཡ ཏཱ་ལུ་མཱ་ཧ་ཙྩ, ཨུ་ད་རེ ས་ཉྙ་ཏོ སི་ཡཱཏི ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཡ ཏཱ་ལུཾ ཨུ་པྤཱི་ལེ༹་ཏྭཱ་པི ར་ས་ཏ་ཎྷཾ ཝི་ནོ་དེ་ནྟོ ཀི་ལི་ཊྛེ་ན མ་གྒེ་ན ཨུ་པྤ་ནྣ་པ་ཙྩ་ཡེ ཨ་སེ་ཝ་ནྟོ ཨུ་ད་རེ སཾ་ཡ་ཏོ སི་ཡཱ.
༧༢༣. ཨ་ལཱི་ན་ཙི་ཏྟོ ཙ སི་ཡཱཏི ནི་ཙྩཾ ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡ ཨ་ཊྛི་ཏ་ཀཱ་རི་ཏཱ་ཡ ཨ་ཀུ་སཱི་ཏ་ཙི་ཏྟོ ཙ བྷ་ཝེ་ཡྻ. ན ཙཱ་པི བ་ཧུ ཙི་ནྟ་ཡེཏི ཉཱ་ཏི་ཛ་ན་པ་དཱ་མ་ར་ཝི་ཏ་ཀྐ་ཝ་སེ་ན ཙ བ་ཧུཾ ན ཙི་ནྟེ་ཡྻ. ནི་རཱ་མ་ག་ནྡྷོ ཨ་སི་ཏོ, བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་པ་རཱ་ཡ་ཎོཏི ནི་ཀྐི་ལེ་སོ ཙ ཧུ་ཏྭཱ ཏ་ཎྷཱ་དི་ཊྛཱི་ཧི ཀི་སྨི་ཉྩི བྷ་ཝེ ཨ་ནི་སྶི་ཏོ སི་ཀྑཱ་ཏྟ་ཡ་ས་ཀ་ལ་སཱ་ས་ན་བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་པ་རཱ་ཡ་ཎོ ཨེ་ཝ བྷ་ཝེ་ཡྻ.
༧༢༤-༥. ཨེ་ཀཱ་ས་ན་སྶཱཏི ཝི་ཝི་ཏྟཱ་ས་ན་སྶ. ཨཱ་ས་ན་མུ་ཁེ་ན ཙེ་ཏྠ ས་བྦ་ཨི་རི་ཡཱ་པ་ཐཱ ཝུ་ཏྟཱ. ཡ་ཏོ ས་བྦ་ཨི་རི་ཡཱ་པ་ཐེ་སུ ཨེ་ཀཱི་བྷཱ་ཝ་སྶ སི་ཀྑེ་ཡྻཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཨེ་ཀཱ་ས་ན་སྶཱ་ཏི ཙ ས་མྤ་དཱ་ན་ཝ་ཙ་ན་མེ་ཏཾ. ས་མ་ཎཱུ་པཱ་ས་ན་སྶ ཙཱཏི ས་མ་ཎེ་ཧི ཨུ་པཱ་སི་ཏ་བྦ་སྶ ཨ་ཊྛ་ཏིཾ་སཱ་ར་མྨ་ཎ་བྷཱ་ཝ་ནཱ་ནུ་ཡོ་ག་སྶ, ས་མ་ཎཱ་ནཾ ཝཱ ཨུ་པཱ་ས་ན་བྷཱུ་ཏ་སྶ ཨ་ཊྛ་ཏིཾ་སཱ་ར་མྨ་ཎ་བྷེ་ད་སྶེ་ཝ. ཨི་ད་མྤི ས་མྤ་དཱ་ན་ཝ་ཙ་ན་མེ་ཝ, ཨུ་པཱ་ས་ན་ཏྠ་ནྟི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཏྠ ཙ ཨེ་ཀཱ་ས་ནེ་ན ཀཱ་ཡ་ཝི་ཝེ་ཀོ, ས་མ་ཎཱུ་པཱ་ས་ནེ་ན ཙི་ཏྟ་ཝི་ཝེ་ཀོ ཝུ་ཏྟོ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨེ་ཀ་ཏྟཾ མོ་ན་མ་ཀྑཱ་ཏནྟི ཨེ་ཝ་མི་དཾ ཀཱ་ཡ་ཙི་ཏྟ་ཝི་ཝེ་ཀ་ཝ་སེ་ན ‘‘ཨེ་ཀ་ཏྟཾ མོ་ན’’ནྟི ཨ་ཀྑཱ་ཏཾ. ཨེ་ཀོ ཙེ ཨ་བྷི་ར་མི་སྶ་སཱིཏི ཨི་དཾ པ་ན ཨུ་ཏྟ་ར་གཱ་ཐཱ་པེ་ཀྑཾ པ་དཾ, ‘‘ཨ་ཐ བྷཱ་ཧི་སི ད་ས་དི་སཱ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ཨ་སྶ ས་མྦ་ནྡྷོ.
བྷཱ་ཧི་སཱིཏི བྷཱ་སི་སྶ་སི པ་ཀཱ་སེ་སྶ་སི. ཨི་མཾ པ་ཊི་པ་དཾ བྷཱ་ཝེ་ནྟོ ས་བྦ་དི་སཱ་སུ ཀི་ཏྟི་ཡཱ པཱ་ཀ་ཊོ བྷ་ཝི་སྶ་སཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. སུ་ཏྭཱ དྷཱི་རཱ་ནནྟི་ཨཱ་དཱི་ནཾ པ་ན ཙ་ཏུ་ནྣཾ པ་དཱ་ནཾ ཨ་ཡ་མ་ཏྠོ – ཡེ་ན ཙ ཀི་ཏྟི་གྷོ་སེ་ན བྷཱ་ཧི་སི ད་ས་དི་སཱ ཏཾ དྷཱི་རཱ་ནཾ ཛྷཱ་ཡཱི་ནཾ ཀཱ་མ་ཙཱ་གི་ནཾ ནི་གྷོ་སཾ སུ་ཏྭཱ ཨ་ཐ ཏྭཾ ཏེ་ན ཨུ་དྡྷ་ཙྩཾ ཨ་ནཱ་པ་ཛྫི་ཏྭཱ བྷི་ཡྻོ ཧི་རི་ཉྩ ས་དྡྷ་ཉྩ ཀ་རེ་ཡྻཱ་སི, ཏེ་ན གྷོ་སེ་ན ཧ་རཱ་ཡ་མཱ་ནོ ‘‘ནི་ཡྻཱ་ནི་ཀ་པ་ཊི་པ་དཱ ཨ་ཡ’’ནྟི ས་དྡྷཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏྭཱ ཨུ་ཏྟ་རི པ་ཊི་པ་ཏྟི་མེ་ཝ བྲཱུ་ཧེ་ཡྻཱ་སི. མཱ་མ་ཀོཏི ཨེ་ཝ་ཉྷི ས་ནྟེ མ་མ སཱ་ཝ་ཀོ ཧོ་ཏཱི་ཏི.
༧༢༦. ཏཾ ན་དཱི་ཧཱིཏི ཡཾ ཏཾ མ་ཡཱ ‘‘ཧི་རི་ཉྩ ས་དྡྷ་ཉྩ བྷི་ཡྻོ ཀུ་བྦེ་ཐཱ’’ཏི ཝ་ད་ཏཱ ‘‘ཨུ་དྡྷ་ཙྩཾ ན ཀཱ་ཏ་བྦ’’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ, ཏཾ ཨི་མི་ནཱ ན་དཱི་ནི་ད་སྶ་ནེ་ནཱ་པི ཛཱ་ནཱ་ཐ, ཏ་བྦི་པ་རི་ཡཱ་ཡ་ཉྩ སོ་བྦྷེ་སུ ཙ པ་ད་རེ་སུཙ ཛཱ་ནཱ་ཐ. སོ་བྦྷེ་སཱུཏི མཱ་ཏི་ཀཱ་སུ. པ་ད་རེ་སཱུཏི ད་རཱི་སུ. ཀ་ཐཾ? ས་ཎ་ནྟཱ ཡ་ནྟི ཀུ་སོ་བྦྷཱ, ཏུ་ཎྷཱི ཡ་ནྟི མ་ཧོ་ད་དྷཱིཏི. ཀུ་སོ་བྦྷཱ ཧི སོ་བྦྷ་པ་ད་རཱ་དི་བྷེ་དཱ ས་བྦཱ་པི ཀུ་ནྣ་དི་ཡོ ས་ཎ་ནྟཱ ས་དྡཾ ཀ་རོ་ནྟཱ ཨུ་དྡྷ་ཏཱ ཧུ་ཏྭཱ ཡ་ནྟི, ག་ངྒཱ་དི་བྷེ་དཱ པ་ན མ་ཧཱ་ན་དི་ཡོ ཏུ་ཎྷཱི ཡ་ནྟི, ཨེ་ཝཾ ‘‘མོ་ནེ་ཡྻཾ པཱུ་རེ་མཱི’’ཏི ཨུ་དྡྷ་ཏོ ཧོ་ཏི ཨ་མཱ་མ་ཀོ, མཱ་མ་ཀོ པ་ན ཧི་རི་ཉྩ ས་དྡྷ་ཉྩ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏྭཱ ནཱི་ཙ་ཙི་ཏྟོ་ཝ ཧོ་ཏི.
༧༢༧-༩. ཀི་ཉྩ བྷི་ཡྻོ – ཡ་དཱུ་ན་ཀཾ…པེ… པ་ཎྜི་ཏོཏི. ཏ་ཏྠ སི་ཡཱ – ས་ཙེ ཨ་ཌྜྷ་ཀུ་མྦྷཱུ་པ་མོ བཱ་ལོ ས་ཎ་ནྟ་ཏཱ་ཡ, ར་ཧ་དོ པཱུ་རོ་ཝ པ་ཎྜི་ཏོ ས་ནྟ་ཏཱ་ཡ, ཨ་ཐ ཀ་སྨཱ བུ་དྡྷ་ས་མ་ཎོ ཨེ་ཝཾ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཱ་བྱཱ་ཝ་ཊོ ཧུ་ཏྭཱ བ་ཧུཾ བྷཱ་ས་ཏཱི་ཏི ཨི་མི་ནཱ ས་མྦ་ནྡྷེ་ན ‘‘ཡཾ ས་མ་ཎོ’’ཏི གཱ་ཐ་མཱ་ཧ. ཏ་སྶ་ཏྠོ – ཡཾ བུ་དྡྷ་ས་མ་ཎོ བ་ཧུཾ བྷཱ་ས་ཏི ཨུ་པེ་ཏཾ ཨ་ཏྠ་ས་ཉྷི་ཏཾ, ཨ་ཏྠུ་པེ་ཏཾ དྷ་མྨུ་པེ་ཏ་ཉྩ ཧི་ཏེ་ན ཙ སཾ་ཧི་ཏཾ, ཏཾ ན ཨུ་དྡྷ་ཙྩེ་ན, ཨ་པི་ཙ ཁོ ཛཱ་ནཾ སོ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏི དི་ཝ་ས་མྤི དེ་སེ་ནྟོ ནི་པྤ་པ་ཉྩོ་ཝ ཧུ་ཏྭཱ. ཏ་སྶ ཧི ས་བྦཾ ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨཾ ཉཱ་ཎཱ་ནུ་པ་རི་ཝ་ཏྟི. ཨེ་ཝཾ དེ་སེ་ནྟོ ཙ ‘‘ཨི་ད་མ་སྶ ཧི་ཏཾ ཨི་ད་མ་སྶ ཧི་ཏ’’ནྟི ནཱ་ན་པྤ་ཀཱ་ར་ཏོ ཛཱ་ནཾ སོ བ་ཧུ བྷཱ་ས་ཏི, ན ཀེ་ཝ་ལཾ བ་ཧུ་བྷཱ་ཎི་ཏཱ་ཡ. ཨ་ཝ་སཱ་ན་གཱ་ཐཱ་ཡ ས་མྦ་ནྡྷོ – ཨེ་ཝཾ ཏཱ་ཝ ས་བྦ་ཉྙུ་ཏ་ཉྙཱ་ཎེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ བུ་དྡྷ་ས་མ་ཎོ ཛཱ་ནཾ སོ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏི, ཛཱ་ནཾ སོ བ་ཧུ བྷཱ་ས་ཏི. ཏེ་ན དེ་སི་ཏཾ པ་ན དྷ་མྨཾ ནི་བྦེ་དྷ་བྷཱ་གི་ཡེ་ནེ་ཝ ཉཱ་ཎེ་ན ཡོ ཙ ཛཱ་ནཾ སཾ་ཡ་ཏ་ཏྟོ, ཛཱ་ནཾ ན བ་ཧུ བྷཱ་ས་ཏི, ས མུ་ནི མོ་ན་མ་ར་ཧ་ཏི, ས མུ་ནི མོ་ན་མ་ཛ྄ཛྷ་གཱ་ཏི. ཏ་སྶ་ཏྠོ – ཏཾ དྷ་མྨཾ ཛཱ་ན་ནྟོ སཾ་ཡ་ཏ་ཏྟོ གུ་ཏྟ་ཙི་ཏྟོ ཧུ་ཏྭཱ ཡཾ བྷཱ་སི་ཏཾ ས་ཏྟཱ་ནཾ ཧི་ཏ་སུ་ཁཱ་ཝ་ཧཾ ན ཧོ་ཏི, ཏཾ ཛཱ་ནཾ ན བ་ཧུ བྷཱ་ས་ཏི. སོ ཨེ་ཝཾ་ཝི་དྷོ མོ་ན་ཏྠཾ པ་ཊི་པ་ནྣ་ཀོ མུ་ནི མོ་ནེ་ཡྻ་པ་ཊི་པ་དཱ་ས་ངྑཱ་ཏཾ མོ་ནཾ ཨ་ར་ཧ་ཏི. ན ཀེ་ཝ་ལ་ཉྩ ཨ་ར་ཧ་ཏི་ཡེ་ཝ, ཨ་པི་ཙ ཁོ པ་ན ས མུ་ནི ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒ་ཉཱ་ཎ་ས་ངྑཱ་ཏཾ མོ་ནཾ ཨ་ཛ྄ཛྷ་གཱ ཨི་ཙྩེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ་ཏི ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ནི་ཀཱུ་ཊེ་ན དེ་ས་ནཾ ནི་ཊྛཱ་པེ་སི.
ཏཾ སུ་ཏྭཱ ནཱ་ལ་ཀ་ཏྠེ་རོ ཏཱི་སུ ཋཱ་ནེ་སུ ཨ་པྤི་ཙྪོ ཨ་ཧོ་སི ད་སྶ་ནེ ས་ཝ་ནེ པུ་ཙྪཱ་ཡཱ་ཏི. སོ ཧི དེ་ས་ནཱ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ པ་ས་ནྣ་ཙི་ཏྟོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ཝ་ནཾ པ་ཝི་ཊྛོ, པུ་ན ‘‘ཨ་ཧོ ཝ་ཏཱ་ཧཾ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ པ་སྶེ་ཡྻ’’ནྟི ལོ་ལ་བྷཱ་ཝཾ ན ཛ་ནེ་སི. ཨ་ཡ་མ་སྶ ད་སྶ་ནེ ཨ་པྤི་ཙྪ་ཏཱ. ཏ་ཐཱ ‘‘ཨ་ཧོ ཝ་ཏཱ་ཧཾ པུ་ན དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཾ སུ་ཎེ་ཡྻ’’ནྟི ལོ་ལ་བྷཱ་ཝཾ ན ཛ་ནེ་སི. ཨ་ཡ་མ་སྶ ས་ཝ་ནེ ཨ་པྤི་ཙྪ་ཏཱ. ཏ་ཐཱ ‘‘ཨ་ཧོ ཝ་ཏཱ་ཧཾ པུ་ན མོ་ནེ་ཡྻ་པ་ཊི་པ་དཾ པུ་ཙྪེ་ཡྻ’’ནྟི ལོ་ལ་བྷཱ་ཝཾ ན ཛ་ནེ་སི. ཨ་ཡ་མ་སྶ པུ་ཙྪཱ་ཡ ཨ་པྤི་ཙྪ་ཏཱ.
སོ ཨེ་ཝཾ ཨ་པྤི་ཙྪོ ས་མཱ་ནོ པ་བྦ་ཏ་པཱ་དཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་ཝ་ན་ས་ཎྜེ དྭེ དི་ཝ་སཱ་ནི ན ཝ་སི, ཨེ་ཀ་རུ་ཀྑ་མཱུ་ལེ དྭེ དི་ཝ་སཱ་ནི ན ནི་སཱི་དི, ཨེ་ཀ་གཱ་མེ དྭེ དི་ཝ་སཱ་ནི པི་ཎྜཱ་ཡ ན པཱ་ཝི་སི. ཨི་ཏི ཝ་ན་ཏོ ཝ་ནཾ, རུ་ཀྑ་ཏོ རུ་ཀྑཾ, གཱ་མ་ཏོ གཱ་མཾ ཨཱ་ཧི་ཎྜ་ནྟོ ཨ་ནུ་རཱུ་པ་པ་ཊི་པ་དཾ པ་ཊི་པ་ཛྫི་ཏྭཱ ཨ་གྒ་ཕ་ལེ པ་ཏི་ཊྛཱ་སི. ཨ་ཐ ཡ་སྨཱ མོ་ནེ་ཡྻ་པ་ཊི་པ་དཾ ཨུ་ཀྐ་ཊྛཾ ཀ་ཏྭཱ པཱུ་རེ་ནྟོ བྷི་ཀྑུ ས་ཏྟེ་ཝ མཱ་སཱ་ནི ཛཱི་ཝ་ཏི, མ་ཛ྄ཛྷི་མཾ ཀ་ཏྭཱ པཱུ་རེ་ནྟོ ས་ཏྟ ཝ་སྶཱ་ནི, མ་ནྡཾ ཀ་ཏྭཱ པཱུ་རེ་ནྟོ སོ་ལ༹་ས ཝ་སྶཱ་ནི. ཨ་ཡ་ཉྩ ཨུ་ཀྐ་ཊྛཾ ཀ་ཏྭཱ པཱུ་རེ་སི, ཏ་སྨཱ ས་ཏྟ མཱ་སེ ཋ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨཱ་ཡུ་ས་ངྑཱ་ར་པ་རི་ཀྑ་ཡཾ ཉ་ཏྭཱ ནྷཱ་ཡི་ཏྭཱ ནི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱ ཀཱ་ཡ་བ་ནྡྷ་ནཾ བ་ནྡྷི་ཏྭཱ དི་གུ་ཎཾ ས་ངྒྷཱ་ཊིཾ པཱ་རུ་པི་ཏྭཱ ད་ས་བ་ལཱ་བྷི་མུ་ཁོ པ་ཉྩ་པ་ཏི་ཊྛི་ཏཾ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ཨ་ཉྫ་ལིཾ པ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཧི་ངྒུ་ལ་ཀ་པ་བྦ་ཏཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཋི་ཏ་ཀོ་ཝ ཨ་ནུ་པཱ་དི་སེ་སཱ་ཡ ནི་བྦཱ་ན་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡི. ཏ་སྶ པ་རི་ནི་བྦུ་ཏ་བྷཱ་ཝཾ ཉ་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝཱ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷེ་ན ས་དྡྷིཾ ཏ་ཏྠ ག་ནྟྭཱ ས་རཱི་ར་ཀི་ཙྩཾ ཀ་ཏྭཱ དྷཱ་ཏུ་ཡོ གཱ་ཧཱ་པེ་ཏྭཱ ཙེ་ཏི་ཡཾ པ་ཏི་ཊྛཱ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ག་མཱ་སཱི་ཏི.
པ་ར་མ་ཏྠ་ཛོ་ཏི་ཀཱ་ཡ ཁུ་དྡ་ཀ-ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ
སུ་ཏྟ་ནི་པཱ་ཏ-ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ ནཱ་ལ་ཀ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.