༥. ཀུ་མཱ་ར་པེ་ཏ་ཝ་ཏྠུ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ཨ་ཙྪེ་ར་རཱུ་པཾ སུ་ག་ཏ་སྶ ཉཱ་ཎནྟི ཨི་དཾ ཀུ་མཱ་ར་པེ་ཏ་ཝ་ཏྠུ. ཏ་སྶ ཀཱ ཨུ་པྤ་ཏྟི? སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཀི་ར བ་ཧཱུ ཨུ་པཱ་ས་ཀཱ དྷ་མྨ་ག་ཎཱ ཧུ་ཏྭཱ ན་ག་རེ མ་ཧ་ནྟཾ མ་ཎྜ་པཾ ཀཱ་རེ་ཏྭཱ ཏཾ ནཱ་ནཱ་ཝ་ཎྞེ་ཧི ཝ་ཏྠེ་ཧི ཨ་ལ་ངྐ་རི་ཏྭཱ ཀཱ་ལ་སྶེ་ཝ ས་ཏྠཱ་རཾ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་ཉྩ ནི་མ་ནྟེ་ཏྭཱ མ་ཧཱ་ར་ཧ་ཝ་ར་པ་ཙྩ་ཏྠ་ར་ཎ་ཏྠ་ཏེ་སུ ཨཱ་ས་ནེ་སུ བུ་དྡྷ་པྤ་མུ་ཁཾ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷཾ ནི་སཱི་དཱ་པེ་ཏྭཱ ག་ནྡྷ་པུ་པྥཱ་དཱི་ཧི པཱུ་ཛེ་ཏྭཱ མ་ཧཱ་དཱ་ནཾ པ་ཝ་ཏྟེ་ནྟི. ཏཾ དི་སྭཱ ཨ་ཉྙ་ཏ་རོ མ་ཙྪེ་ར་མ་ལ་པ་རི་ཡུ་ཊྛི་ཏ་ཙི་ཏྟོ པུ་རི་སོ ཏཾ ས་ཀྐཱ་རཾ ཨ་ས་ཧ་མཱ་ནོ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ – ‘‘ཝ་ར་མེ་ཏཾ ས་བྦཾ ས་ངྐཱ་ར་ཀཱུ་ཊེ ཚ་ཌྜི་ཏཾ, ན ཏྭེ་ཝ ཨི་མེ་སཾ མུ་ཎྜ་ཀཱ་ནཾ དི་ནྣ’’ནྟི. ཏཾ སུ་ཏྭཱ ཨུ་པཱ་ས་ཀཱ སཾ་ཝི་གྒ་མཱ་ན་སཱ ‘‘བྷཱ་རི་ཡཾ ཝ་ཏ ཨི་མི་ནཱ པུ་རི་སེ་ན པཱ་པཾ པ་སུ་ཏཾ, ཡེ་ན ཨེ་ཝཾ བུ་དྡྷ་པྤ་མུ་ཁེ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷེ ཨ་པ་ར་དྡྷ’’ནྟི ཏ་མ་ཏྠཾ ཏ་སྶ མཱ་ཏུ་ཡཱ ཨཱ་རོ་ཙེ་ཏྭཱ ‘‘ག་ཙྪ, ཏྭཾ ས་སཱ་ཝ་ཀ་ས་ངྒྷཾ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཁ་མཱ་པེ་ཧཱི’’ཏི ཨཱ་ཧཾ་སུ. སཱ ‘‘སཱ་དྷཱུ’’ཏི པ་ཊི་སྶུ་ཎི་ཏྭཱ པུ་ཏྟཾ ས་ནྟ་ཛྫེ་ནྟཱི ས་ཉྙཱ་པེ་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་ཉྩ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ པུ་ཏྟེ་ན ཀ་ཏ་ཨ་ཙྩ་ཡཾ དེ་སེ་ནྟཱི ཁ་མཱ་པེ་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ཏོ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་སྶ ཙ ས་ཏྟཱ་ཧཾ ཡཱ་གུ་དཱ་ནེ་ན པཱུ་ཛཾ ཨ་ཀཱ་སི. ཏ་སྶཱ པུ་ཏྟོ ན་ཙི་ར་སྶེ་ཝ ཀཱ་ལཾ ཀ་ཏྭཱ ཀི་ལི་ཊྛ་ཀ་མྨཱུ་པ་ཛཱི་ཝི་ནི་ཡཱ ག་ཎི་ཀཱ་ཡ ཀུ་ཙྪི་ཡཾ ནི་བྦ་ཏྟི. སཱ ཙ ནཾ ཛཱ་ཏ་མ་ཏྟཾ་ཡེ་ཝ ‘‘དཱ་ར་ཀོ’’ཏི ཉ་ཏྭཱ སུ་སཱ་ནེ ཚ་ཌྜཱ་པེ་སི. སོ ཏ་ཏྠ ཨ་ཏྟ་ནོ པུ་ཉྙ་བ་ལེ་ནེ་ཝ ག་ཧི་ཏཱ་ར་ཀྑོ ཀེ་ན་ཙི ཨ་ནུ་པ་དྡུ་ཏོ མཱ་ཏུ-ཨ་ངྐེ ཝི་ཡ སུ་ཁཾ སུ་པི. དེ་ཝ་ཏཱ ཏ་སྶ ཨཱ་ར་ཀྑཾ ག་ཎྷིཾ་སཱུ་ཏི ཙ ཝ་ད་ནྟི.
ཨ་ཐ བྷ་ག་ཝཱ པ་ཙྩཱུ་ས་ས་མ་ཡེ མ་ཧཱ་ཀ་རུ་ཎཱ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཏོ ཝུ་ཊྛཱ་ཡ བུ་དྡྷ་ཙ་ཀྑུ་ནཱ ལོ་ཀཾ ཝོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ ཏཾ དཱ་ར་ཀཾ སི་ཝ་ཐི་ཀཱ་ཡ ཚ་ཌྜི་ཏཾ དི་སྭཱ སཱུ་རི་ཡུ་གྒ་མ་ན་ཝེ་ལཱ་ཡ སི་ཝ་ཐི་ཀཾ ཨ་ག་མཱ་སི. ‘‘ས་ཏྠཱ ཨི་དྷཱ་ག་ཏོ, ཀཱ་ར་ཎེ་ནེ་ཏྠ བྷ་ཝི་ཏ་བྦ’’ནྟི མ་ཧཱ་ཛ་ནོ ས་ནྣི་པ་ཏི. བྷ་ག་ཝཱ ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏ་པ་རི་སཱ་ཡ ‘‘ནཱ་ཡཾ དཱ་ར་ཀོ ཨོ་ཉྙཱ་ཏ་བྦོ, ཡ་དི་པི ཨི་དཱ་ནི སུ་སཱ་ནེ ཚ་ཌྜི་ཏོ ཨ་ནཱ་ཐོ ཋི་ཏོ, ཨཱ་ཡ་ཏིཾ པ་ན དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ ཨ་བྷི་ས་མྤ་རཱ་ཡ་ཉྩ ཨུ་ལཱ༹་ར་ས་མྤ་ཏྟིཾ པ་ཊི་ལ་བྷི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཏེ་ཧི མ་ནུ་སྶེ་ཧི ‘‘ཀིཾ ནུ ཁོ, བྷ་ནྟེ, ཨི་མི་ནཱ པུ་རི་མ་ཛཱ་ཏི་ཡཾ ཀ་ཏཾ ཀ་མྨ’’ནྟི པུ་ཊྛོ –
‘‘བུ་དྡྷ་པ་མུ་ཁ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་སྶ, པཱུ་ཛཾ ཨ་ཀཱ་སི ཛ་ན་ཏཱ ཨུ་ལཱ༹་རཾ;
ཏ་ཏྲ་སྶ ཙི་ཏྟ་སྶ་ཧུ ཨ་ཉྙ་ཐ་ཏྟཾ, ཝཱ་ཙཾ ཨ་བྷཱ་སི ཕ་རུ་སཾ ཨ་ས་བྦྷ’’ནྟི. –
ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན དཱ་ར་ཀེ་ན ཀ་ཏ་ཀ་མྨཾ ཨཱ་ཡ་ཏིཾ པ་ཏྟ་བྦཾ ས་མྤ་ཏྟི་ཉྩ པ་ཀཱ་སེ་ཏྭཱ ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏཱ་ཡ པ་རི་སཱ་ཡ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡཱ་ནུ་རཱུ་པཾ དྷ་མྨཾ ཀ་ཐེ་ཏྭཱ ཨུ་པ་རི སཱ་མུ་ཀྐཾ་སི་ཀཾ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཾ ཨ་ཀཱ་སི. ས་ཙྩ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ ཙ་ཏུ་རཱ་སཱི་ཏི་ཡཱ པཱ་ཎ་ས་ཧ་སྶཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་བྷི་ས་མ་ཡོ ཨ་ཧོ་སི, ཏ་ཉྩ དཱ་ར་ཀཾ ཨ་སཱི་ཏི་ཀོ་ཊི་ཝི་བྷ་ཝོ ཨེ་ཀོ ཀུ་ཊུ་མྦི་ཀོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ས་མྨུ་ཁཱ་ཝ ‘‘མ་ཡ྄ཧཾ པུ་ཏྟོ’’ཏི ཨ་གྒ་ཧེ་སི. བྷ་ག་ཝཱ ‘‘ཨེ་ཏྟ་ཀེ་ན ཨ་ཡཾ དཱ་ར་ཀོ ར་ཀྑི་ཏོ, མ་ཧཱ་ཛ་ན་སྶ ཙ ཨ་ནུ་གྒ་ཧོ ཀ་ཏོ’’ཏི ཝི་ཧཱ་རཾ ཨ་ག་མཱ་སི.
སོ ཨ་པ་རེ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཏ་སྨིཾ ཀུ་ཊུ་མྦི་ཀེ ཀཱ་ལ་ཀ་ཏེ ཏེ་ན ནི་ཡྻཱ་དི་ཏཾ དྷ་ནཾ པ་ཊི་པ་ཛྫི་ཏྭཱ ཀུ་ཊུ་མྦཾ ས་ཎྛ་པེ་ནྟོ ཏ་སྨིཾ ན་ག་རེ་ཡེ་ཝ མ་ཧཱ་ཝི་བྷ་ཝོ ག་ཧ་པ་ཏི ཧུ་ཏྭཱ དཱ་ནཱ་དི་ནི་ར་ཏོ ཨ་ཧོ་སི. ཨ་ཐེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ བྷི་ཀྑཱུ དྷ་མྨ་ས་བྷཱ་ཡཾ ཀ་ཐཾ ས་མུ་ཊྛཱ་པེ་སུཾ – ‘‘ཨ་ཧོ ནཱུ་ན ས་ཏྠཱ ས་ཏྟེ་སུ ཨ་ནུ་ཀ་མྤ་ཀོ, སོ་པི ནཱ་མ དཱ་ར་ཀོ ཏ་དཱ ཨ་ནཱ་ཐོ ཋི་ཏོ ཨེ་ཏ་ར་ཧི མ་ཧ་ཏིཾ ས་མྤ་ཏྟིཾ པ་ཙྩ་ནུ་བྷ་ཝ་ཏི, ཨུ་ལཱ༹་རཱ་ནི ཙ པུ་ཉྙཱ་ནི ཀ་རོ་ཏཱི’’ཏི. ཏཾ སུ་ཏྭཱ ས་ཏྠཱ ‘‘ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་སྶ ཨེ་ཏྟ་ཀཱ་ཝ ས་མྤ་ཏྟི, ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡུ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ ཏཱ་ཝ་ཏིཾ་ས་བྷ་ཝ་ནེ ས་ཀྐ་སྶ དེ་ཝ་ར་ཉྙོ པུ་ཏྟོ ཧུ་ཏྭཱ ནི་བྦ་ཏྟི་སྶ་ཏི, མ་ཧ་ཏིཾ དི་བྦ་ས་མྤ་ཏྟི་ཉྩ པ་ཊི་ལ་བྷི་སྶ་ཏཱི’’ཏི བྱཱ་ཀཱ་སི. ཏཾ སུ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑཱུ ཙ མ་ཧཱ་ཛ་ནོ ཙ ‘‘ཨི་དཾ ཀི་ར ཀཱ་ར་ཎཾ དི་སྭཱ དཱི་གྷ་ད་སྶཱི བྷ་ག་ཝཱ ཛཱ་ཏ་མ་ཏྟ་སྶེ་ཝ་སྶ ཨཱ་མ་ཀ་སུ་སཱ་ནེ ཚ་ཌྜི་ཏ་སྶ ཏ་ཏྠ ག་ནྟྭཱ ས་ངྒ་ཧཾ ཨ་ཀཱ་སཱི’’ཏི ས་ཏྠུ ཉཱ་ཎ་ཝི་སེ་སཾ ཐོ་མེ་ཏྭཱ ཏ་སྨིཾ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ ཏ་སྶ པ་ཝ་ཏྟིཾ ཀ་ཐེ་སུཾ. ཏ་མ་ཏྠཾ དཱི་པེ་ནྟཱ ས་ངྒཱི་ཏི་ཀཱ་རཱ –
༤༥༣. ‘‘ཨ་ཙྪེ་ར་རཱུ་པཾ སུ་ག་ཏ་སྶ ཉཱ་ཎཾ, ས་ཏྠཱ ཡ་ཐཱ པུ་གྒ་ལཾ བྱཱ་ཀཱ་སི;
ཨུ་སྶ་ནྣ་པུ་ཉྙཱ་པི བྷ་ཝ་ནྟི ཧེ་ཀེ, པ་རི་ཏྟ་པུ་ཉྙཱ་པི བྷ་ཝ་ནྟི ཧེ་ཀེ.
༤༥༤. ‘‘ཨ་ཡཾ ཀུ་མཱ་རོ སཱི་ཝ་ཐི་ཀཱ་ཡ ཚ་ཌྜི་ཏོ, ཨ་ངྒུ་ཊྛ་སྣེ་ཧེ་ན ཡཱ་པེ་ཏི ར་ཏྟིཾ;
ན ཡ་ཀྑ་བྷཱུ་ཏཱ ན ས་རཱི་ས་པཱ ཝཱ, ཝི་ཧེ་ཋ་ཡེ་ཡྻུཾ ཀ་ཏ་པུ་ཉྙཾ ཀུ་མཱ་རཾ.
༤༥༥. ‘‘སུ་ན་ཁཱ་པི་མ་སྶ པ་ལི་ཧིཾ་སུ པཱ་དེ, དྷ་ངྐཱ སི་ངྒཱ་ལཱ པ་རི་ཝ་ཏྟ་ཡ་ནྟི;
ག་བྦྷཱ་ས་ཡཾ པ་ཀྑི་ག་ཎཱ ཧ་ར་ནྟི, ཀཱ་ཀཱ པ་ན ཨ་ཀྑི་མ་ལཾ ཧ་ར་ནྟི.
༤༥༦. ‘‘ན་ཡི་མ་སྶ ར་ཀྑཾ ཝི་ད་ཧིཾ་སུ ཀེ་ཙི, ན ཨོ་ས་དྷཾ སཱ་ས་པ་དྷཱུ་པ་ནཾ ཝཱ;
ན་ཀྑ་ཏྟ་ཡོ་ག་མྤི ན ཨ་གྒ་ཧེ་སུཾ, ན ས་བྦ་དྷ་ཉྙཱ་ནི་པི ཨཱ་ཀི་རིཾ་སུ.
༤༥༧. ‘‘ཨེ་ཏཱ་དི་སཾ ཨུ་ཏྟ་མ་ཀི་ཙྪ་པ་ཏྟཾ, ར་ཏྟཱ་བྷ་ཏཾ སཱི་ཝ་ཐི་ཀཱ་ཡ ཚ་ཌྜི་ཏཾ;
ནོ་ནཱི་ཏ་པི་ཎྜཾ་ཝ པ་ཝེ་དྷ་མཱ་ནཾ, ས་སཾ་ས་ཡཾ ཛཱི་ཝི་ཏ་སཱ་ཝ་སེ་སཾ.
༤༥༨. ‘‘ཏ་མ་དྡ་སཱ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶ་པཱུ་ཛི་ཏོ, དི་སྭཱ ཙ ཏཾ བྱཱ་ཀ་རི བྷཱུ་རི་པ་ཉྙོ;
‘ཨ་ཡཾ ཀུ་མཱ་རོ ན་ག་ར་སྶི་མ་སྶ, ཨ་གྒ་ཀུ་ལི་ཀོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི བྷོ་ག་ཏོ ཙ’.
༤༥༩. ‘‘ཀི་སྶ ཝ་ཏཾ ཀིཾ པ་ན བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ, ཀི་སྶ སུ་ཙི་ཎྞ་སྶ ཨ་ཡཾ ཝི་པཱ་ཀོ;
ཨེ་ཏཱ་དི་སཾ བྱ་ས་ནཾ པཱ་པུ་ཎི་ཏྭཱ, ཏཾ ཏཱ་དི་སཾ པ་ཙྩ་ནུ་བྷོ་སྶ་ཏི་དྡྷི’’ནྟི. –
ཚ གཱ་ཐཱ ཨ་ཝོ་ཙུཾ.
༤༥༣. ཏ་ཏྠ ཨ་ཙྪེ་ར་རཱུ་པནྟི ཨ་ཙྪ་རི་ཡ་ས་བྷཱ་ཝཾ. སུ་ག་ཏ་སྶ ཉཱ་ཎནྟི ཨ་ཉྙེ་ཧི ཨ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎཾ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་སྶ ཉཱ་ཎཾ, ཨཱ་ས་ཡཱ་ནུ་ས་ཡ་ཉཱ་ཎཱ་དི་ས་བྦ་ཉྙུ་ཏ་ཉྙཱ་ཎ་མེ་ཝ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཡི་དཾ ཨ་ཉྙེ་སཾ ཨ་ཝི་ས་ཡ་བྷཱུ་ཏཾ ཀ་ཐཾ ཉཱ་ཎ་ནྟི ཨཱ་ཧ ‘‘ས་ཏྠཱ ཡ་ཐཱ པུ་གྒ་ལཾ བྱཱ་ཀཱ་སཱི’’ཏི. ཏེ་ན ས་ཏྠུ དེ་ས་ནཱ་ཡ ཨེ་ཝ ཉཱ་ཎ་སྶ ཨ་ཙྪ་རི་ཡ་བྷཱ་ཝོ ཝི་ཉྙཱ་ཡ་ཏཱི་ཏི ད་སྶེ་ཏི.
ཨི་དཱ་ནི བྱཱ་ཀ་ར་ཎཾ ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘ཨུ་སྶ་ནྣ་པུ་ཉྙཱ་པི བྷ་ཝ་ནྟི ཧེ་ཀེ, པ་རི་ཏྟ་པུ་ཉྙཱ་པི བྷ་ཝ་ནྟི ཧེ་ཀེ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཏ་སྶ་ཏྠོ – ཨུ་སྶ་ནྣ་ཀུ་ས་ལ་དྷ་མྨཱ་པི ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩེ པུ་གྒ་ལཱ ལ་དྡྷ་པ་ཙྩ་ཡ་སྶ ཨ་པུ་ཉྙ་སྶ ཝ་སེ་ན ཛཱ་ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ནི་ཧཱི་ནཱ བྷ་ཝ་ནྟི, པ་རི་ཏྟ་པུ་ཉྙཱ་པི ཨ་པྤ་ཏ་ར་པུ་ཉྙ་དྷ་མྨཱ་པི ཨེ་ཀེ ས་ཏྟཱ ཁེ་ཏྟ་ས་མྤ་ཏྟི་ཨཱ་དི་ནཱ ཏ་སྶ པུ་ཉྙ་སྶ མ་ཧཱ་ཛུ་ཏི་ཀ་ཏཱ་ཡ ཨུ་ལཱ༹་རཱ བྷ་ཝ་ནྟཱི་ཏི.
༤༥༤. སཱི་ཝ་ཐི་ཀཱ་ཡཱཏི སུ་སཱ་ནེ. ཨ་ངྒུ་ཊྛ་སྣེ་ཧེ་ནཱཏི ཨ་ངྒུ་ཊྛ་ཏོ པ་ཝ་ཏྟ་སྣེ་ཧེ་ན, དེ་ཝ་ཏཱ་ཡ ཨ་ངྒུ་ཊྛ་ཏོ པ་གྒྷ་རི་ཏ་ཁཱི་རེ་ནཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ན ཡ་ཀྑ་བྷཱུ་ཏཱ ན ས་རཱི་ས་པཱ ཝཱཏི པི་སཱ་ཙ་བྷཱུ་ཏཱ ཝཱ ཡ་ཀྑ་བྷཱུ་ཏཱ ཝཱ ས་རཱི་ས་པཱ ཝཱ ཡེ ཀེ་ཙི ས་ར་ནྟཱ ག་ཙྪ་ནྟཱ ཝཱ ན ཝི་ཧེ་ཋ་ཡེ་ཡྻུཾ ན བཱ་དྷེ་ཡྻུཾ.
༤༥༥. པ་ལི་ཧིཾ་སུ པཱ་དེཏི ཨ་ཏྟ་ནོ ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཡ པཱ་དེ ལི་ཧི་སུཾ. དྷ་ངྐཱཏི ཀཱ་ཀཱ. པ་རི་ཝ་ཏྟ་ཡ་ནྟཱིཏི ‘‘མཱ ནཾ ཀུ་མཱ་རཾ ཀེ་ཙི ཝི་ཧེ་ཋེ་ཡྻུ’’ནྟི ར་ཀྑ་ནྟཱ ནི་རོ་ག་བྷཱ་ཝ་ཛཱ་ན་ན་ཏྠཾ ཨ་པ་རཱ་པ་རཾ པ་རི་ཝ་ཏྟ་ནྟི. ག་བྦྷཱ་ས་ཡནྟི ག་བྦྷ་མ་ལཾ. པ་ཀྑི་ག་ཎཱཏི གི་ཛ྄ཛྷ་ཀུ་ལ་ལཱ་ད་ཡོ ས་ཀུ་ཎ་ག་ཎཱ. ཧ་ར་ནྟཱིཏི ཨ་པ་ནེ་ནྟི. ཨ་ཀྑི་མ་ལནྟི ཨ་ཀྑི་གཱུ་ཐཾ.
༤༥༦. ཀེ་ཙཱིཏི ཀེ་ཙི མ་ནུ་སྶཱ, ཨ་མ་ནུ་སྶཱ པ་ན ར་ཀྑཾ སཾ་ཝི་ད་ཧིཾ་སུ. ཨོ་ས་དྷནྟི ཏ་དཱ ཨཱ་ཡ་ཏི་ཉྩ ཨཱ་རོ་གྱཱ་ཝ་ཧཾ ཨ་ག་དཾ. སཱ་ས་པ་དྷཱུ་པ་ནཾ ཝཱཏི ཡཾ ཛཱ་ཏ་སྶ དཱ་ར་ཀ་སྶ ར་ཀྑ་ཎ་ཏྠཾ སཱ་ས་པེ་ན དྷཱུ་པ་ནཾ ཀ་རོ་ནྟི, ཏ་མྤི ཏ་སྶ ཀ་རོ་ནྟཱ ནཱ་ཧེ་སུ་ནྟི དཱི་པེ་ནྟི. ན་ཀྑ་ཏྟ་ཡོ་ག་མྤི ན ཨ་གྒ་ཧེ་སུནྟི ན་ཀྑ་ཏྟ་ཡུ་ཏྟ་མྤི ན ག་ཎྷིཾ་སུ. ‘‘ཨ་སུ་ཀ་མྷི ན་ཀྑ་ཏྟེ ཏི་ཐི་མྷི མུ་ཧུ་ཏྟེ ཨ་ཡཾ ཛཱ་ཏོ’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཛཱ་ཏ་ཀ་མྨ་མྤི་སྶ ན ཀེ་ཙི ཨ་ཀཾ་སཱུ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ན ས་བྦ་དྷ་ཉྙཱ་ནི་པི ཨཱ་ཀི་རིཾ་སཱུཏི མ་ངྒ་ལཾ ཀ་རོ་ནྟཱ ཨ་ག་ད་ཝ་སེ་ན ཡཾ སཱ་ས་པ་ཏེ་ལ་མི་སྶི་ཏཾ སཱ་ལི་ཨཱ་དི་དྷ་ཉྙཾ ཨཱ་ཀི་ར་ནྟི, ཏ་མྤི་སྶ ནཱ་ཀཾ་སཱུ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
༤༥༧. ཨེ་ཏཱ་དི་སནྟི ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ. ཨུ་ཏྟ་མ་ཀི་ཙྪ་པ་ཏྟནྟི པ་ར་མ་ཀི་ཙྪཾ ཨཱ་པ་ནྣཾ ཨ་ཏི་ཝི་ཡ དུ་ཀྑ་པྤ་ཏྟཾ. ར་ཏྟཱ་བྷ་ཏནྟི ར་ཏྟི་ཡཾ ཨཱ་བྷ་ཏཾ. ནོ་ནཱི་ཏ་པི་ཎྜཾ ཝི་ཡཱཏི ན་ཝ་ནཱི་ཏ་པི་ཎྜ་ས་དི་སཾ, མཾ་ས་པེ་སི་མ་ཏྟ་ཏཱ ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟཾ. པ་ཝེ་དྷ་མཱ་ནནྟི དུ་བྦ་ལ་བྷཱ་ཝེ་ན པ་ཀ་མྤ་མཱ་ནཾ. ས་སཾ་ས་ཡནྟི ‘‘ཛཱི་ཝ་ཏི ནུ ཁོ ན ནུ ཁོ ཛཱི་ཝ་ཏཱི’’ཏི སཾ་ས་ཡི་ཏ་ཏཱ་ཡ སཾ་ས་ཡ་ཝ་ནྟཾ. ཛཱི་ཝི་ཏ་སཱ་ཝ་སེ་སནྟི ཛཱི་ཝི་ཏ་ཊྛི་ཏི་ཡཱ ཧེ་ཏུ་བྷཱུ་ཏཱ་ནཾ སཱ་དྷ་ནཱ་ནཾ ཨ་བྷཱ་ཝེ་ན ཀེ་ཝ་ལཾ ཛཱི་ཝི་ཏ་མ་ཏྟཱ་ཝ་སེ་ས་ཀཾ.
༤༥༨. ཨ་གྒ་ཀུ་ལི་ཀོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི བྷོ་ག་ཏོ ཙཱཏི བྷོ་ག་ནི་མི་ཏྟཾ བྷོ་ག་སྶ ཝ་སེ་ན ཨ་གྒ་ཀུ་ལི་ཀོ སེ་ཊྛ་ཀུ་ལི་ཀོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
༤༥༩. ‘‘ཀི་སྶ ཝ་ཏ’’ནྟི ཨ་ཡཾ གཱ་ཐཱ ས་ཏྠུ ས་ནྟི་ཀེ ཋི་ཏེ་ཧི ཨུ་པཱ་ས་ཀེ་ཧི ཏེ་ན ཀ་ཏ་ཀ་མྨ་སྶ པུ་ཙྪཱ་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཱ. སཱ ཙ ཁོ སི་ཝ་ཐི་ཀཱ་ཡ ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏེ་ཧཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཏ་ཏྠ ཀི་སྶཱཏི ཀིཾ ཨ་སྶ. ཝ་ཏནྟི ཝ་ཏ་ས་མཱ་དཱ་ནཾ. པུ་ན ཀི་སྶཱཏི ཀཱི་དི་ས་སྶ སུ་ཙི་ཎྞ་སྶ ཝ་ཏ་སྶ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་སྶ ཙཱ་ཏི ཝི་བྷ་ཏྟིཾ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མེ་ཏྭཱ ཡོ་ཛ་ནཱ. ཨེ་ཏཱ་དི་སནྟི ག་ཎི་ཀཱ་ཡ ཀུ་ཙྪི་ཡཱ ནི་བྦ་ཏྟ་ནཾ, སུ་སཱ་ནེ ཚ་ཌྜ་ན་ནྟི ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ. བྱ་ས་ནནྟི ཨ་ན་ཏྠཾ. ཏཱ་དི་སནྟི ཏ་ཐཱ་རཱུ་པཾ, ‘‘ཨ་ངྒུ་ཊྛ་སྣེ་ཧེ་ན ཡཱ་པེ་ཏི ར་ཏྟི’’ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ, ‘‘ཨ་ཡཾ ཀུ་མཱ་རོ ན་ག་ར་སྶི་མ་སྶ ཨ་གྒ་ཀུ་ལི་ཀོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཙ ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཀཱ་ར་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཨི་དྡྷིནྟི དེ་ཝི་དྡྷིཾ, དི་བྦ་ས་མྤ་ཏྟི་ནྟི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི.
ཨི་དཱ་ནི ཏེ་ཧི ཨུ་པཱ་ས་ཀེ་ཧི པུ་ཊྛོ བྷ་ག་ཝཱ ཡ་ཐཱ ཏ་དཱ བྱཱ་ཀཱ་སི, ཏཾ ད་སྶེ་ནྟཱ ས་ངྒཱི་ཏི་ཀཱ་རཱ –
༤༦༠. ‘‘བུ་དྡྷ་པ་མུ་ཁ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་སྶ, པཱུ་ཛཾ ཨ་ཀཱ་སི ཛ་ན་ཏཱ ཨུ་ལཱ༹་རཾ;
ཏ་ཏྲ་སྶ ཙི་ཏྟ་སྶ་ཧུ ཨ་ཉྙ་ཐ་ཏྟཾ, ཝཱ་ཙཾ ཨ་བྷཱ་སི ཕ་རུ་སཾ ཨ་ས་བྦྷཾ.
༤༦༡. ‘‘སོ ཏཾ ཝི་ཏ་ཀྐཾ པ་ཝི་ནོ་ད་ཡི་ཏྭཱ, པཱི་ཏིཾ པ་སཱ་དཾ པ་ཊི་ལ་དྡྷཱ པ་ཙྪཱ;
ཏ་ཐཱ་ག་ཏཾ ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཝ་ས་ནྟཾ, ཡཱ་གུ་ཡཱ ཨུ་པ་ཊྛཱ་སི ས་ཏྟ་ར་ཏྟཾ.
༤༦༢. ‘‘ཏ་སྶ ཝ་ཏཾ ཏཾ པ་ན བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ, ཏ་སྶ སུ་ཙི་ཎྞ་སྶ ཨ་ཡཾ ཝི་པཱ་ཀོ;
ཨེ་ཏཱ་དི་སཾ བྱ་ས་ནཾ པཱ་པུ་ཎི་ཏྭཱ, ཏཾ ཏཱ་དི་སཾ པ་ཙྩ་ནུ་བྷོ་སྶ་ཏི་དྡྷིཾ.
༤༦༣. ‘‘ཋ་ཏྭཱ་ན སོ ཝ་སྶ་ས་ཏཾ ཨི་དྷེ་ཝ, ས་བྦེ་ཧི ཀཱ་མེ་ཧི ས་མ་ངྒི་བྷཱུ་ཏོ;
ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ ཨ་བྷི་ས་མྤ་རཱ་ཡཾ, ས་ཧ་བྱ་ཏཾ ག་ཙྪ་ཏི ཝཱ་ས་ཝ་སྶཱ’’ཏི. –
ཙ་ཏ་སྶོ གཱ་ཐཱ ཨ་ཝོ་ཙུཾ.
༤༦༠. ཏ་ཏྠ ཛ་ན་ཏཱཏི ཛ་ན་ས་མཱུ་ཧོ, ཨུ་པཱ་ས་ཀ་ག་ཎོ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ཏ་ཏྲཱཏི ཏ་སྶཾ པཱུ་ཛཱ་ཡཾ. ཨ་སྶཱཏི ཏ་སྶ དཱ་ར་ཀ་སྶ. ཙི་ཏྟ་སྶ་ཧུ ཨ་ཉྙ་ཐ་ཏྟནྟི པུ་རི་མ་བྷ་ཝ་སྨིཾ ཙི་ཏྟ་སྶ ཨ་ཉྙ་ཐཱ་བྷཱ་ཝོ ཨ་ནཱ་ད་རོ ཨ་གཱ་ར་ཝོ ཨ་པ་ཙྩ་ཡོ ཨ་ཧོ་སི. ཨ་ས་བྦྷནྟི སཱ་དྷུ་ས་བྷཱ་ཡ སཱ་ཝེ་ཏུཾ ཨ་ཡུ་ཏྟཾ ཕ་རུ་སཾ ཝཱ་ཙཾ ཨ་བྷཱ་སི.
༤༦༡. སོཏི སོ ཨ་ཡཾ. ཏཾ ཝི་ཏ་ཀྐནྟི ཏཾ པཱ་པ་ཀཾ ཝི་ཏ་ཀྐཾ. པ་ཝི་ནོ་ད་ཡི་ཏྭཱཏི མཱ་ཏ་རཱ ཀ་ཏཱ་ཡ ས་ཉྙ་ཏྟི་ཡཱ ཝཱུ་པ་ས་མེ་ཏྭཱ. པཱི་ཏིཾ པ་སཱ་དཾ པ་ཊི་ལ་དྡྷཱཏི པཱི་ཏིཾ པ་སཱ་ད་ཉྩ པ་ཊི་ལ་བྷི་ཏྭཱ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏྭཱ. ཡཱ་གུ་ཡཱ ཨུ་པ་ཊྛཱ་སཱིཏི ཡཱ་གུ་དཱ་ནེ་ན ཨུ་པ་ཊྛ་ཧི. ས་ཏྟ་ར་ཏྟནྟི ས་ཏྟ་དི་ཝ་སཾ.
༤༦༢. ཏ་སྶ ཝ་ཏཾ ཏཾ པ་ན བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡནྟི ཏཾ མ་ཡཱ ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཀཱ་རཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ཙི་ཏྟ་སྶ པ་སཱ་ད་ནཾ དཱ་ན་ཉྩ ཨི་མ་སྶ པུ་གྒ་ལ་སྶ ཝ་ཏཾ ཏཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་ཉྩ, ཨ་ཉྙཾ ཀི་ཉྩི ན་ཏྠཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
༤༦༣. ཋ་ཏྭཱ་ནཱཏི ཡཱ་ཝ ཨཱ་ཡུ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཱ ཨི་དྷེ་ཝ མ་ནུ་སྶ་ལོ་ཀེ ཋ་ཏྭཱ. ཨ་བྷི་ས་མྤ་རཱ་ཡནྟི པུ་ན་བྦྷ་ཝེ. ས་ཧ་བྱ་ཏཾ ག་ཙྪ་ཏི ཝཱ་ས་ཝ་སྶཱཏི ས་ཀྐ་སྶ དེ་ཝཱ་ན་མི་ནྡ་སྶ པུ་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ་ན ས་ཧ་བྷཱ་ཝཾ ག་མི་སྶ་ཏི. ཨ་ནཱ་ག་ཏ་ཏྠེ ཧི ཨི་དཾ པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣ་ཀཱ་ལ་ཝ་ཙ་ནཾ. སེ་སཾ ས་བྦ་ཏྠ ཨུ་ཏྟཱ་ན་མེ་ཝཱ་ཏི.
ཀུ་མཱ་ར་པེ་ཏ་ཝ་ཏྠུ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.