༤. པི་ཊྛ་དྷཱི་ཏ་ལི་ཀ་པེ་ཏ་ཝ་ཏྠུ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ཡཾ ཀི་ཉྩཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཀ་ཏྭཱཏི ཨི་དཾ ས་ཏྠཱ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཝི་ཧ་ར་ནྟོ ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀ་སྶ ག་ཧ་པ་ཏི་ནོ དཱ་ནཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ཀ་ཐེ་སི. ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀ་སྶ ཀི་ར ག་ཧ་པ་ཏི་ནོ དྷཱི་ཏུ དྷཱི་ཏཱ་ཡ དཱ་རི་ཀཱ་ཡ དྷཱ་ཏི པི་ཊྛ་དྷཱི་ཏ་ལི་ཀཾ ཨ་དཱ་སི ‘‘ཨ་ཡཾ ཏེ དྷཱི་ཏཱ, ཨི་མཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཀཱི་ལ༹་སྶཱུ’’ཏི. སཱ ཏ་ཏྠ དྷཱི་ཏུ་ས་ཉྙཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་སི. ཨ་ཐ་སྶཱ ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ ཏཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཀཱི་ལ༹་ནྟི་ཡཱ པ་མཱ་དེ་ན པ་ཏི་ཏྭཱ བྷི་ཛྫི. ཏ་ཏོ དཱ་རི་ཀཱ ‘‘མ་མ དྷཱི་ཏཱ མ་ཏཱ’’ཏི པ་རོ་དི. ཏཾ རོ་ད་ནྟིཾ ཀོ་ཙི་པི གེ་ཧ་ཛ་ནོ ས་ཉྙཱ་པེ་ཏུཾ ནཱ་ས་ཀྑི. ཏ་སྨི་ཉྩ ས་མ་ཡེ ས་ཏྠཱ ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀ་སྶ ག་ཧ་པ་ཏི་ནོ གེ་ཧེ པ་ཉྙ་ཏྟེ ཨཱ་ས་ནེ ནི་སི་ནྣོ ཧོ་ཏི, མ་ཧཱ་སེ་ཊྛི ཙ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ས་མཱི་པེ ནི་སི་ནྣོ ཨ་ཧོ་སི. དྷཱ་ཏི ཏཾ དཱ་རི་ཀཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ སེ་ཊྛི་སྶ ས་ནྟི་ཀཾ ཨ་ག་མཱ་སི. སེ་ཊྛི ཏཾ དི་སྭཱ ‘‘ཀི་སྶཱ་ཡཾ དཱ་རི་ཀཱ རོ་ད་ཏཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. དྷཱ་ཏི ཏཾ པ་ཝ་ཏྟིཾ སེ་ཊྛི་སྶ ཨཱ་རོ་ཙེ་སི. སེ་ཊྛི ཏཾ དཱ་རི་ཀཾ ཨ་ངྐེ ནི་སཱི་དཱ་པེ་ཏྭཱ ‘‘ཏ་ཝ དྷཱི་ཏུ་དཱ་ནཾ ད་སྶཱ་མཱི’’ཏི ས་ཉྙཱ་པེ་ཏྭཱ ས་ཏྠུ ཨཱ་རོ་ཙེ་སི – ‘‘བྷ་ནྟེ, མ་མ ན་ཏྟུ་དྷཱི་ཏ་རཾ པི་ཊྛ་དྷཱི་ཏ་ལི་ཀཾ ཨུ་དྡི་སྶ དཱ་ནཾ དཱ་ཏུ་ཀཱ་མོ, ཏཾ མེ པ་ཉྩ་ཧི བྷི་ཀྑུ་ས་ཏེ་ཧི ས་དྡྷིཾ སྭཱ་ཏ་ནཱ་ཡ ཨ་དྷི་ཝཱ་སེ་ཐཱ’’ཏི. ཨ་དྷི་ཝཱ་སེ་སི བྷ་ག་ཝཱ ཏུ་ཎྷཱི་བྷཱ་ཝེ་ན.
ཨ་ཐ བྷ་ག་ཝཱ དུ་ཏི་ཡ་དི་ཝ་སེ པ་ཉྩ་ཧི བྷི་ཀྑུ་ས་ཏེ་ཧི ས་དྡྷིཾ སེ་ཊྛི་སྶ གྷ་རཾ ག་ནྟྭཱ བྷ་ཏྟ་ཀི་ཙྩཾ ཀ་ཏྭཱ ཨ་ནུ་མོ་ད་ནཾ ཀ་རོ་ནྟོ –
༡༠. ‘‘ཡཾ ཀི་ཉྩཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ, ད་ཛྫཱ དཱ་ནཾ ཨ་མ་ཙྪ་རཱི;
པུ་བྦ་པེ་ཏེ ཙ ཨཱ་ར་བྦྷ, ཨ་ཐ ཝཱ ཝ་ཏྠུ་དེ་ཝ་ཏཱ.
༡༡. ‘‘ཙ་ཏྟཱ་རོ ཙ མ་ཧཱ་རཱ་ཛེ, ལོ་ཀ་པཱ་ལེ ཡ་ས་སྶི་ནེ;
ཀུ་ཝེ་རཾ དྷ་ཏ་ར་ཊྛ་ཉྩ, ཝི་རཱུ་པ་ཀྑཾ ཝི་རཱུ་ལ༹ྷ་ཀཾ;
ཏེ ཙེ་ཝ པཱུ་ཛི་ཏཱ ཧོ་ནྟི, དཱ་ཡ་ཀཱ ཙ ཨ་ནི་པྥ་ལཱ.
༡༢. ‘‘ན ཧི རུ་ཎྞཾ ཝཱ སོ་ཀོ ཝཱ, ཡཱ ཙ་ཉྙཱ པ་རི་དེ་ཝ་ནཱ;
ན ཏཾ པེ་ཏ་སྶ ཨ་ཏྠཱ་ཡ, ཨེ་ཝཾ ཏི་ཊྛ་ནྟི ཉཱ་ཏ་ཡོ.
༡༣. ‘‘ཨ་ཡ་ཉྩ ཁོ ད་ཀྑི་ཎཱ དི་ནྣཱ, ས་ངྒྷ་མྷི སུ་པྤ་ཏི་ཊྛི་ཏཱ;
དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ ཧི་ཏཱ་ཡ་སྶ, ཋཱ་ན་སོ ཨུ་པ་ཀ་པྤ་ཏཱི’’ཏི. – ཨི་མཱ གཱ་ཐཱ ཨ་བྷཱ་སི;
༡༠. ཏ་ཏྠ ཡཾ ཀི་ཉྩཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཀ་ཏྭཱཏི མ་ངྒ་ལཱ་དཱི་སུ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ ཡཾ ཀི་ཉྩི ཨཱ་ར་བྦྷ ཨུ་དྡི་སྶ. ད་ཛྫཱཏི ད་དེ་ཡྻ. ཨ་མ་ཙྪ་རཱིཏི ཨ་ཏྟ་ནོ ས་མྤ་ཏྟི་ཡཱ པ་རེ་ཧི སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་བྷཱ་ཝཱ་ས་ཧ་ན་ལ་ཀྑ་ཎ་སྶ མ་ཙྪེ་ར་སྶ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཨ་མ་ཙྪ་རཱི, པ་རི་ཙྩཱ་ག་སཱི་ལོ མ་ཙྪ་རི་ཡ་ལོ་བྷཱ་དི་ཙི་ཏྟ་མ་ལཾ དཱུ་ར་ཏོ ཀ་ཏྭཱ དཱ་ནཾ ད་དེ་ཡྻཱ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. པུ་བྦ་པེ་ཏེ ཙ ཨཱ་ར་བྦྷཱཏི པུ་བྦ་ཀེ་པི པེ་ཏེ ཨུ་དྡི་སྶ. ཝ་ཏྠུ་དེ་ཝ་ཏཱཏི གྷ་ར་ཝ་ཏྠུ་ཨཱ་དཱི་སུ ཨ་དྷི་ཝ་ཏྠཱ དེ་ཝ་ཏཱ ཨཱ་ར་བྦྷཱ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཨ་ཐ ཝཱཏི ཨི་མི་ནཱ ཨ་ཉྙེ་པི དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ་དི་ཀེ ཡེ ཀེ་ཙི ཨཱ་ར་བྦྷ དཱ་ནཾ ད་དེ་ཡྻཱ་ཏི ད་སྶེ་ཏི.
༡༡. ཏ་ཏྠ དེ་ཝེ་སུ ཏཱ་ཝ ཨེ་ཀ་ཙྩེ པཱ་ཀ་ཊེ དེ་ཝེ ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘ཙ་ཏྟཱ་རོ ཙ མ་ཧཱ་རཱ་ཛེ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ པུ་ན ཏེ ནཱ་མ་ཏོ ག་ཎྷ་ནྟོ ‘‘ཀུ་ཝེ་ར’’ནྟི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཀུ་ཝེ་རནྟི ཝེ་སྶ་ཝ་ཎཾ. དྷ་ཏ་ར་ཊྛནྟི་ཨཱ་དཱི་ནི སེ་སཱ་ནཾ ཏི་ཎྞཾ ལོ་ཀ་པཱ་ལཱ་ནཾ ནཱ་མཱ་ནི. ཏེ ཙེ་ཝ པཱུ་ཛི་ཏཱ ཧོ་ནྟཱིཏི ཏེ ཙ མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ་ནོ པུ་བྦ་པེ་ཏ་ཝ་ཏྠུ་དེ་ཝ་ཏཱ་ཡོ ཙ ཨུ་དྡི་ས་ན་ཀི་རི་ཡཱ་ཡ པ་ཊི་མཱ་ནི་ཀཱ ཧོ་ནྟི. དཱ་ཡ་ཀཱ ཙ ཨ་ནི་པྥ་ལཱཏི ཡེ དཱ་ནཾ དེ་ནྟི, ཏེ དཱ་ཡ་ཀཱ ཙ པ་རེ་སཾ ཨུ་དྡི་ས་ན་མ་ཏྟེ་ན ན ནི་པྥ་ལཱ, ཨ་ཏྟ་ནོ དཱ་ན་ཕ་ལ་སྶ བྷཱ་གི་ནོ ཨེ་ཝ ཧོ་ནྟི.
༡༢. ཨི་དཱ་ནི ‘‘ཡེ ཨ་ཏྟ་ནོ ཉཱ་ཏཱི་ནཾ མ་ར་ཎེ་ན རོ་ད་ནྟི པ་རི་དེ་ཝ་ནྟི སོ་ཙ་ནྟི, ཏེ་སཾ ཏཾ ནི་ར་ཏྠ་ཀཾ, ཨ་ཏྟ་པ་རི་ཏཱ་པ་ན་མ་ཏྟ་མེ་ཝཱ’’ཏི ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ན ཧི རུ་ཎྞཾ ཝཱ’’ཏི གཱ་ཐ་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ རུ་ཎྞནྟི རུ་དི་ཏཾ ཨ་སྶུ་མོ་ཙ་ནཾ ན ཧི ཀཱ་ཏ་བྦ་ནྟི ཝ་ཙ་ན་སེ་སོ. སོ་ཀོཏི སོ་ཙ་ནཾ ཙི་ཏྟ་ས་ནྟཱ་པོ, ཨ་ནྟོ་ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཡཱ ཙ་ཉྙཱ པ་རི་དེ་ཝ་ནཱཏི ཡཱ ཙ རུ་ཎྞ་སོ་ཀ་ཏོ ཨ་ཉྙཱ པ་རི་དེ་ཝ་ནཱ, ‘‘ཀ་ཧཾ ཨེ་ཀ་པུ་ཏྟ་ཀཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ཝཱ་ཙཱ་ཝི་པྤ་ལཱ་པོ, སོ་པི ན ཀཱ་ཏ་བྦོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ས་བྦ་ཏྠ ཝཱ-ས་དྡོ ཝི་ཀ་པྤ་ན་ཏྠོ. ན ཏཾ པེ་ཏ་སྶ ཨ་ཏྠཱ་ཡཱཏི ཡ་སྨཱ རུ་ཎྞཾ ཝཱ སོ་ཀོ ཝཱ པ་རི་དེ་ཝ་ནཱ ཝཱ་ཏི ས་བྦ་མྤི ཏཾ པེ་ཏ་སྶ ཀཱ་ལ་ཀ་ཏ་སྶ ཨ་ཏྠཱ་ཡ ཨུ་པ་ཀཱ་རཱ་ཡ ན ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ ན ཧི ཏཾ ཀཱ་ཏ་བྦཾ, ཏ་ཐཱ་པི ཨེ་ཝཾ ཏི་ཊྛ་ནྟི ཉཱ་ཏ་ཡོ ཨ་ཝི་དྡ་སུ་ནོ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ.
༡༣. ཨེ་ཝཾ རུ་ཎྞཱ་དཱི་ནཾ ནི་ར་ཏྠ་ཀ་བྷཱ་ཝཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི ཡཱ པུ་བྦ་པེ་ཏཱ་དི་ཀེ ཨཱ་ར་བྦྷ དཱ་ཡ་ཀེ་ན ས་ངྒྷ་སྶ ད་ཀྑི་ཎཱ དི་ནྣཱ, ཏ་སྶཱ སཱ་ཏྠ་ཀ་བྷཱ་ཝཾ ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘ཨ་ཡ་ཉྩ ཁོ ད་ཀྑི་ཎཱ’’ཏི གཱ་ཐ་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཨ་ཡནྟི དཱ་ཡ་ཀེ་ན ཏཾ དི་ནྣཾ དཱ་ནཾ པ་ཙྩ་ཀྑ་ཏོ ད་སྶེ་ནྟོ ཝ་ད་ཏི. ཙ-ས་དྡོ བྱ་ཏི་རེ་ཀ་ཏྠོ, ཏེ་ན ཡ་ཐཱ རུ་ཎྞཱ་དི པེ་ཏ་སྶ ན ཀ་སྶ་ཙི ཨ་ཏྠཱ་ཡ ཧོ་ཏི, ན ཨེ་ཝ་མ་ཡཾ, ཨ་ཡཾ པ་ན ད་ཀྑི་ཎཱ དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ ཧི་ཏཱ་ཡ་སྶ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཝ་ཀྑ་མཱ་ན་མེ་ཝ ཝི་སེ་སཾ ཛོ་ཏེ་ཏི. ཁོཏི ཨ་ཝ་དྷཱ་ར་ཎེ. ད་ཀྑི་ཎཱཏི དཱ་ནཾ. ས་ངྒྷ་མྷི སུ་པྤ་ཏི་ཊྛི་ཏཱཏི ཨ་ནུ་ཏྟ་རེ པུ་ཉྙ་ཀྑེ་ཏྟེ ས་ངྒྷེ སུ་ཊྛུ པ་ཏི་ཊྛི་ཏཱ. དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ ཧི་ཏཱ་ཡ་སྶཱཏི ཨ་སྶ པེ་ཏ་སྶ ཙི་ར་ཀཱ་ལཾ ཧི་ཏཱ་ཡ ཨ་ཏྠཱ་ཡ. ཋཱ་ན་སོ ཨུ་པ་ཀ་པྤ་ཏཱིཏི ཏ་ངྑ་ཎ་ཉྙེ་ཝ ནི་པྥ་ཛྫ་ཏི, ན ཀཱ་ལ་ནྟ་རེ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ཡ་ཉྷི ཏ་ཏྠ དྷ་མྨ་ཏཱ – ཡཾ པེ་ཏེ ཨུ་དྡི་སྶ དཱ་ནེ དི་ནྣེ པེ་ཏཱ ཙེ ཨ་ནུ་མོ་ད་ནྟི, ཏཱ་ཝ་དེ་ཝ ཏ་སྶ ཕ་ལེ་ན པེ་ཏཱ པ་རི་མུ་ཙྩ་ནྟཱི་ཏི.
ཨེ་ཝཾ བྷ་ག་ཝཱ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏྭཱ མ་ཧཱ་ཛ་ནཾ པེ་ཏེ ཨུ་དྡི་སྶ དཱ་ནཱ་བྷི་ར་ཏ་མཱ་ན་སཾ ཀ་ཏྭཱ ཨུ་ཊྛཱ་ཡཱ་ས་ནཱ པ་ཀྐཱ་མི. པུ་ན་དི་ཝ་སེ སེ་ཊྛི་བྷ་རི་ཡཱ ཨ་ཝ་སེ་སཱ ཙ ཉཱ་ཏ་ཀཱ སེ་ཊྛིཾ ཨ་ནུ་ཝ་ཏྟ་ནྟཱ ཨེ་ཝཾ ཏེ་མཱ་ས་མ་ཏྟཾ མ་ཧཱ་དཱ་ནཾ པ་ཝ་ཏྟེ་སུཾ. ཨ་ཐ རཱ་ཛཱ པ་སེ་ན་དི ཀོ་ས་ལོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ‘‘ཀ་སྨཱ, བྷ་ནྟེ, བྷི་ཀྑཱུ མཱ་ས་མ་ཏྟཾ མ་མ གྷ་རཾ ནཱ་ག་མིཾ་སཱུ’’ཏི པུ་ཙྪི. ས་ཏྠཱ་རཱ ཏ་སྨིཾ ཀཱ་ར་ཎེ ཀ་ཐི་ཏེ རཱ་ཛཱ་པི སེ་ཊྛིཾ ཨ་ནུ་ཝ་ཏྟ་ནྟོ བུ་དྡྷ་པྤ་མུ་ཁ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་སྶ མ་ཧཱ་དཱ་ནཾ པ་ཝ་ཏྟེ་སི, ཏཾ དི་སྭཱ ནཱ་ག་རཱ རཱ་ཛཱ་ནཾ ཨ་ནུ་ཝ་ཏྟ་ནྟཱ མཱ་ས་མ་ཏྟཾ མ་ཧཱ་དཱ་ནཾ པ་ཝ་ཏྟེ་སུཾ. ཨེ་ཝཾ མཱ་ས་དྭ་ཡཾ པི་ཊྛ་དྷཱི་ཏ་ལི་ཀ་མཱུ་ལ་ཀཾ མ་ཧཱ་དཱ་ནཾ པ་ཝ་ཏྟེ་སུ་ནྟི.
པི་ཊྛ་དྷཱི་ཏ་ལི་ཀ་པེ་ཏ་ཝ་ཏྠུ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.